rlitschk/wikidir huggingface dataset:
D’ Wàlloonischa Regioon àui Wàlloonia (hoochdiitsch Wallonien [vaˈloːni̯ən](info), frànzeesch Wallonie [walɔni](info), nììderlandisch [ʋɑˈlonjǝ](info) Wallonië, wàlloonisch Walonreye [walɔ̃ʀɛjɜ]), ìsch aina vu da dräi Regioona vum Keenigraich Belgia un somìt a Glììdschtààt vum belgischa Bundesschtààt. D’ Mehrhait vu dr Beväälkerung hàt Frànzeesch àls Müatterschprooch, ìm üüsserschta-n-Oschta reedet maa-n-àwwer Diitsch. D’ Hàuiptschtàdt ìsch Namur, àwwer d’ greeschta Schtàdt zitter da Kommünààlreforma ìsch Charleroi. S’ kültürälla un wìrtschàtftliga Zäntrum ìsch d’ zwaitgreeschta Schtàdt Lüttich (Liège), wo àui s’ Zäntrum vu dr greeschta Àgglomeràzioon ìsch. D’ àndra wìchtiga Schtädt sìnn Mons, Tournai, Arlon, Bastogne, Wavre, Verviers, Dinant un d’ Schtädt Eupen un Malmedy ìm hìttiga Oschtbelgia, wo zallamols zem Pröissa gheert hann. Geogrààfisch umfàsst d’ Wàlloonia d’ süüdliga Hälfta vum Belgia. D’ Wàlloonischa Regioon ìsch ìn fìmf Prowìnza-n-iigetailt (Àrt. 3 vu dr belgischa Verfàssung). Ìnsgsàmt gìtt’s ìn Wàlloonia 262 Gmainda. Wallonien. In: Brockhüüs Enzüklopädii. Brockhüüs (brockhaus.de). Xavier Mabille: Wallonie. In: Encyclopædia Universalis. Encyclopædia Universalis, Inc. (französisch, universalis.fr [abgerufen am 20. Januar 2024]). Wallonia. In: Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica, Inc. (britisches Englisch, britannica.com [abgerufen am 20. Januar 2024]). Commons: Wàlloonia – Sammlig vo Multimediadateie Offiziälla Websitta vu dr Wàlloonischa Regioon (frànzeesch, anglisch, diitsch) Websitta vu dr Wàlloonischa Regiarung (frànzeesch, anglisch, diitsch) Websitta vum Wàlloonischa Pàrlàmant (frànzeesch)
D’ Prowìnz Hennagàui (hoochdiitsch Hennegau [ˈhɛnəɡaʊ̯](info), frànzeesch Hainaut [ɛno], nììderlandisch Henegouwen [ˈɦeːnəˌɣɑu̯ə(n)](info), wàlloonisch Hinnot, fläämisch Enegouwn) ìsch a belgischa Prowìnz, wo züa dr Wàlloonischa Regioon un züa dr Frànzeescha Gmainschàft vu Belgia gheert. Dr Nàmma-n-ìsch vu dr histoorischa Gràfschàft Hennagàui ìwwernumma worra un kummt vum Fluss Haine. D’ Prowìnzhàuiptschtàdt ìsch Mons (nììderlandisch un diitsch Bergen), àwwer d’ greeschta Schtàdt vu dr Prowìnz ìsch Charleroi mìt äbba 201.000 Iiwoohner. Zallamols ìsch dr Hennagàui vu dr Montàànìndüschtrii (vor àllem Schtààhlärziigung) gepräägt gsìì. Ìn da lätschta Joohrzehnta hàt d’ Prowìnz mìt da Folga vum Schtrüktüürwàndel kampft. D’ Gmainda Comines-Warneton bìldet a Exklààwa, wo dur Wäschtflàndra un Frànkrììch umgaa ìsch. Üsserdam zehlt d’ Prowìnz viar Fàzilitäätgmainda: Comines-Warneton (Komen-Waasten), Enghien (Edingen), Flobecq (Vloesberg) un Mouscron (Moeskroen). D’ Prowìnz Hennegàui ìsch ìn sììwa Bezirka-n-iigetailt, womm’r uff Frànzeesch arrondissements un uff Nììderlandisch arrondissementen nännt. Manckmol nännt maa sìe àui uff Diitsch Arrondissements, obwohl dr àmtliga Begrìff Bezirk ìsch. D’ Prowìnz zeehlt insgsàmt 69 Gmainda: Aiseau-Presles Anderlues Antoing Ath Beaumont Belœil Bernissart Binche Boussu Braine-le-Comte Brugelette Brunehaut Celles Chapelle-lez-Herlaimont Charleroi Châtelet Chièvres Chimay Colfontaine Comines-Warneton Courcelles Dour Écaussinnes Ellezelles Enghien Erquelinnes Estaimpuis Estinnes Farciennes Fleurus Flobecq Fontaine-l’Évêque Frameries Frasnes-lez-Anvaing Froidchapelle Gerpinnes Ham-sur-Heure-Nalinnes Hensies Honnelles Jurbise La Louvière Le
D’ Prowìnz Lüttich (frànzeesch Liège [ljɛʒ](info), nììderlandisch Luik [lœy̯k](info)) ìsch aina vu da fìmf belgischa Prowìnza ìn dr Regioon Wàlloonia. Ìm Wäschta granzt sa àn d’ Prowìnz Wàlloonisch-Bràbant, ìm Süüda àn d’ Prowìnza Namur un Luxemburg, üsserdam àns Groossharzogtumm Luxemburg un àn d’ diitscha Bundeslander Rhiilànd-Pfàlz un Nordrhii-Wäschtfààla ìm Oschta, ìm Norda àn d’ nììderlandischa Prowìnz Limburg un d’ fläämischa Prowìnza Limburg un Fläämisch-Bràbant. D’ Prowìnz Lüttich umfàsst 3862 km² mìt äbba 1.090.000 Iiwoohner; d’ Hàuiptschtàdt ìsch Lüttich. S’ greeschta Tail vu dr Prowìnz Lüttich gheert zem frànzeescha Schproochgebiat un domìt zem Gebiat vu dr Frànzeescha Gmainschàft vum Belgia. Dr ääschtliga Tail vu dr Prowìnz um d’ Schtädt Eupen un Sankt Vith gheert zem diitscha Schproochgebiat un bìldet doo d’ Diitschschproochiga Gmainschàft vu Belgia. Ìm Vergliich mìt’m Bruttoìnlàndsprodukt vu dr Öiropäischa Unioon (üssgedruckt ìm Kàuifkràftschtàndàrd) hàt d’ Prowìnz ànna 2015 a Index vu 86 (EU-25: 100) ghàà. Dàs ìsch vììl nììdriger gsìì àls dr belgischa Durschnìtt vu 119. Ànna 2017 hàt d’ Prowìnz a Àrwetsloosa-Prozantsàtz vu 10,5 % ghàà — dàs ìsch mehr àls dr Durschnìtt vum Lànd. D’ Prowìnz Lüttich ìsch ìn viar Bezirka-n-iigetailt, womm’r uff Frànzeesch arrondissements un uff Nììderlandisch arrondissementen nännt. Manckmol nännt maa sìe àui uff
Dr Joseph Bader, au Josef Bader (* 20. Dezämber 1805 im Schloss Düenge im Chläggi; † 7. Februar 1883 z Fryburg) isch e dytsche Archivar un Hischtoriker gsii, wu am Großherzogli Badische Landesarchiv z Charlsrue gschafft het. Dr Bader isch 1805 as Suhn vun eme grefli schwarzebergische Beamte im alte Schloss derer von Sulz uf d Wält chuu, no dr Mahndafele am Schloss im sidlige Eckzimmer vum untere Stockwärch. Sy Jugedzyt isch bregt gsii vu dr Gegnig um s Schloss, vu dr alte Bilder, Biecher un em große Chlägger Archiv. Uf s Gminasium isch dr Badeer z Fryburg gange, derno het er dert an dr Uniwersitet Fryburg studiert, aafangs Theology, speter Rächtswisseschafte, isch aber vu dr Uniwersitet relegiert wore, wel er Mitglid bi dr Burscheschaft Germania Fryburg gsii isch. Dodermit het er nit im Staatsdienscht chenne schaffe, wäge däm het er si dr Gschichtsforschig zuegwändet, vor allem dr Gschicht vu syre Haimet. Dur chlaineri Studie, unter anderem zue dr Gschicht vu syre Haimetstadt (1832) un zum Hauestainerland (1833) sin dr Heinrich Schreiber un dr Ernst Julius Leichtlen uf ihn ufmerksam wore un hän en zum Wytermache motiwiert. Dr Bader het au iber dr alemannisch Dialäkt vu syre Haimet gschribe un
D’ Prowìnz Namur (frànzeesch province de Namur, nììderlandisch provincie Namen) ìsch aina vu da fìmf Prowìnza vu dr belgischa Regioon Wàlloonia. Sa granz ìm Wäschta àn d’ Prowìnz Hennagàui, ìm Norda àn d’ Prowìnza Wàlloonisch-Bràbant, ìm Oschta àn d’ Prowìnz Luxemburg un Lüttich un ìm Süüda àns frànzeescha Département Ardennes. Sa umfàsst 3666 km² mìt 472.281 Iiwoohner. Ìhra Hàuiptschtàdt ìsch Namur. D’ Prowìnz Namur ìsch ìn dräi Bezirka-n-iigetailt, womm’r uff Frànzeesch arrondissements un uff Nììderlandisch arrondissementen nännt. Manckmol nännt maa sìe àui uff Diitsch Arrondissements, obwohl dr àmtliga Begrìff Bezirk ìsch. Ìn dr Prowìnz Namur gìtt’s ìnsgsàmt 38 Gmainda: Ìm Vergliich mìt’m Bruttoìnlàndsprodukt vu dr Öiropäischa Union (üssgedruckt ìn Kàuifkràftschtàndàrd) hàt d’ Prowìnz ànna 2015 a Index vu 81 (EU-25: 100) ghàà. Dàs ìsch nììdriger gsìì àls dr belgischa Durschnìtt vu 119. Ànna 2017 hàt d’ Prowìnz a Àrwetsloosa-Prozantsàtz vu 7,4 Prozant ghàà. Namur. In: Brockhüüs Enzüklopädii. Brockhüüs (brockhaus.de [abgerufen am 20. Januar 2024]). Christian Vandermotten: Province de Namur. In: Encyclopædia Universalis. Encyclopædia Universalis France (französisch, universalis.fr [abgerufen am 20. Januar 2024]). Philippe Vandermaelen: Dictionnaire géographique de la province de Namur. Hrsg.: Établissement géographique. Brüssel 1832 (französisch, 329 S., Iigschränkti Vorschau uf books.google.de). Commons: Prowìnz Namur – Sammlig vo Multimediadateie
D’ Prowìnz Wàlloonisch-Bràbant (frànzeesch Brabant wallon [bʁabɑ̃ walɔ̃](info), nììderlandisch Waals-Brabant [ʋaːlzˈbraːbɑnt](info), wàlloonisch Braibant walon) ìsch aina vu da fìmf Prowìnza ìn dr belgischa Regioon Wàlloonia. D’ Hàuiptschtàdt ìsch Wavre. D’ Prowìnz b’schteht numma-n-üss ema Bezirk (frz. arrondissement). Dr Bezirk Nivelles düat àlso s’ gànza Gebiat vu dr Prowìnz däcka. D’ Prowìnz zeehlt 27 Gmainda: Beauvechain (7.222) Braine-l’Alleud (39.837) Braine-le-Château (10.447) Chastre (7.592) Chaumont-Gistoux (11.731) Court-Saint-Etienne (10.500) Genappe (15.353) Grez-Doiceau (13.368) Hélécine (3.479) Incourt (5.388) Ittre (6.865) Jodoigne (14.079) La Hulpe (7.320) Lasne (14.236) Mont-Saint-Guibert (7.562) Nivelles (28.521) Orp-Jauche (8.856) Ottignies-Louvain-la-Neuve (31.385) Perwez (9.291) Ramillies (6.394) Rebecq (11.006) Rixensart (22.401) Tubize (25.914) Villers-la-Ville (10.713) Walhain (7.167) Waterloo (30.174) Wavre (34.305) Wallonisch-Brabant. In: Brockhüüs Enzüklopädii. Brockhüüs (brockhaus.de [abgerufen am 20. Januar 2024]). Commons: Wàlloonisch-Bràbant – Sammlig vo Multimediadateie Offiziälla Websitta vu dr Prowìnz (frànzeesch) Prowìnza ìm Keenigraich Belgia Normdate: GND: 4568347-5 | SUDOC/IdRef: 052529495 | VIAF: 14144648171107423604
D’ Prowìnz Fläämisch-Bràbant (hoochdiitsch Flämisch-Brabant [ˌflɛːmɪʃbʁaˈbant](info), nììderlandisch Vlaams-Brabant [vlaːmzˈbraːbɑnt](info), frànzeesch Brabant-Flamand [bʁabɑ̃ flamɑ̃](info)) ìsch d’ jìngschta un àui d’ klainschta Prowìnz vu dr belgischa Regioon Flàndra. Sa umfàsst dr Nordtail vu dr ehamooliga Prowìnz Bràbant, wu Nììderlandisch grädd wìrd. Sa b’schteht üss da baida Bezirka Halle-Vilvoorde un Lööwa. D’ aigaschtandiga Regioon Brüssel-Hàuiptschtàdt bìldet a Enklààwa ìnnerhàlb vum Prowinzgebiat. D’ Hàuiptschtàdt vu Fläämisch-Bràbant ìsch Lööwa; s’ Wàppa zaigt dr „Leeb vu Bràbant“ mìt’m eeschtriischa Bìndaschìld — dàs ìsch a Ärrìnnerung àn dr Zitt vum 16. bis zem And vum 18. Joohrhundert, wu d’ Süüdliga Nììderland zem Habsburgerraich gheert hàt (→ Eeschtriicha Nììderland). D’ Prowìnz Fläämisch-Bràbant ìsch ìn zwai Bezirka-n-iigetailt, womm’r uff Frànzeesch arrondissements un uff Nììderlandisch arrondissementen nännt. Manckmol nännt maa sìe àui uff Diitsch Arrondissements, obwohl dr àmtliga Begrìff Bezirk ìsch. Aarschot (30.115) Affligem (13.228) Asse (33.158) Beersel (25.251) Begijnendijk (10.114) Bekkevoort (6306) Bertem (10.007) Bever (2159) Bierbeek (10.083) Boortmeerbeek (12.516) Boutersem (8242) Diest (23.998) Dilbeek (42.847) Drogenbos (5689) Galmaarden (8746) Geetbets (6118) Glabbeek (5271) Gooik (9170) Grimbergen (37.542) Haacht (14.577) Halle (39.540) Herent (21.682) Herne (6665) Hoegaarden (6886) Hoeilaart (11.321) Holsbeek (10.019) Huldenberg (9921) Kampenhout (11.972) Kapelle-op-den-Bos (9413) Keerbergen (12.850) Kortenaken (7875) Kortenberg (20.279) Kraainem (13.730) Landen (15.951) Lennik
D’ Prowìnz Oschtflàndra (hoochdiitsch Ostflandern [ˈɔstˌflandɐn](info), nììderlandisch Oost-Vlaanderen [oːs(t)ˈflaːndərə(n)](info), frànzeesch Flandre-Orientale [flɑ̃dʁ‿ɔʁjɑ̃tal]) ìsch aina vu da fìmf Prowìnza vu dr belgischa Regioon Flàndra. Sa lììgt zwìscha da Prowìnza Wäschtflàndra ìm Wäschta un Antwärpa un Fläämisch-Bràbant ìm Oschta. Ìm Norda granzt Oschtflàndra àn d’ nììderlandischa Prowìnz Zeelànd un ìm Süüda àn d’ Prowìnz Hennegàui ìn Wàlloonia. D’ Prowìnz Oschtflàndra ìsch ìn säcks Bezirka-n-iigetailt, womm’r uff Frànzeesch arrondissements un uff Nììderlandisch arrondissementen nännt. Manckmol nännt maa sìe àui uff Diitsch Arrondissements, obwohl dr àmtliga Begrìff Bezirk ìsch. Zitter’m 1. Janner 2019 b’schteht d’ Prowìnz Oschtflàndra üss 60 Gmainda (Iiwoohnerzààhla àm 1. Januar 2019). Aalst (86.445) Aalter (28.784) Assenede (14.256) Berlare (14.958) Beveren (48.668) Brakel (14.801) Buggenhout (14.517) De Pinte (10.683) Deinze (43.264) Denderleeuw (20.338) Dendermonde (45.769) Destelbergen (18.271) Eeklo (21.134) Erpe-Mere (19.811) Evergem (35.447) Gavere (12.805) Gent (262.219) Geraardsbergen (33.439) Haaltert (18.633) Hamme (24.865) Herzele (18.027) Horebeke (2036) Kaprijke (6434) Kluisbergen (6488) Kruibeke (16.745) Kruisem (15.638) Laarne (12.370) Lebbeke (19.321) Lede (18.701) Lierde (6616) Lievegem (26.007) Lochristi (22.489) Lokeren (41.690) Maarkedal (6343) Maldegem (23.774) Melle (11.736) Merelbeke (24.660) Moerbeke (6481) Nazareth (11.619) Ninove (38.911) Oosterzele (13.590) Oudenaarde (31.393) Ronse (26.479) Sint-Gillis-Waas (19.370) Sint-Laureins (6783) Sint-Lievens-Houtem (10.342) Sint-Martens-Latem (8392) Sint-Niklaas (77.679) Stekene (18.445)
D’ Prowìnz Wäschtflàndra (hoochdiitsch Westflandern [ˈvɛstˌflandɐn](info), nììderlandisch West-Vlaanderen [ʋɛs(t)ˈflaːndərə(n)](info), fläämisch West-Vloandern, frànzeesch Flandre-Occidentale [flɑ̃dʁ‿ɔksidɑ̃tal]) ìsch a Prowìnz vu Belgia, wo ìm Wäschta vu dr Regioon Flàndra lììgt. D’ Hàuiptschtàdt vu dr Prowìnz ìsch Brügge. D’ Prowìnz Wäschtflàndra ìsch ìn àcht Bezirka-n-iigetailt, womm’r uff Frànzeesch arrondissements un uff Nììderlandisch arrondissementen nännt. Manckmol nännt maa sìe àui uff Diitsch Arrondissements, obwohl dr àmtliga Begrìff Bezirk ìsch. D’ Prowìnz Wäschtflàndra zeehlt 64 Gmainda: Alveringem Anzegem Ardooie Avelgem Beernem Blankenberge Bredene Brügge Damme De Haan De Panne Deerlijk Dentergem Diksmuide Gistel Harelbeke Heuvelland Hooglede Houthulst Ichtegem Ieper (Ypern) Ingelmunster Izegem Jabbeke Knokke-Heist Koekelare Koksijde Kortemark Kortrijk Kuurne Langemark-Poelkapelle Ledegem Lichtervelde Lendelede Lo-Reninge Menen Mesen Meulebeke Middelkerke Moorslede Nieuwpoort Oostende (Ostende) Oostkamp Oostrozebeke Oudenburg Pittem Poperinge Roeselare Ruiselede Spiere-Helkijn Staden Tielt Torhout Veurne Vleteren Waregem Wervik Wevelgem Wielsbeke Wingene Zedelgem Zonnebeke Zuienkerke Zwevegem Ìm Vergliich mìt’m Bruttoìnlàndsprodukt vu dr Öiropäischa Unioon (üssgedruckt ìn Kàuifkràftschtàndàrd) hàt d’ Prowìnz ànna 2015 a Index vu 115 (EU-25: 100) ghàà. Dàs ìsch a bìtsi nììdriger gsìì àls dr belgischa Durschnìtt vu 119 un heecher àls dr EU-Durschnìtt. Ànna 2017 hàt d’ Prowìnz a Àrwetsloosa-Prozantsàtz vu 3,2 Prozant ghàà — dàs ìsch s’ nììdrigschta gsìì bii àlla Prowìnza vum Lànd.
D’ Prowìnz Limburg (hoochdiitsch [ˈlɪmˌbʊʁk](info), nììderlandisch [ˈlɪm.bʏrx](info), limburgisch [lɪ̀mbœ́r̥x], frànzeesch Limbourg [lɛ̃buʁ](info)), àui àls Belgisch-Limburg bezaichent, ìsch d’ äschtligschta Prowìnz vu dr Regioon Flàndra ìn Belgia. D’ Hàuiptschtàdt ìsch Hasselt. Sa ìsch ànna 1839 äntschtànda, wu maa d’ Prowìnz Limburg vum Keenigraich vu da Verainigta Nììderland getailt hàt. D’ Prowìnz Wäschtflàndra ìsch ìn dräi Bezirka-n-iigetailt, womm’r uff Frànzeesch arrondissements un uff Nììderlandisch arrondissementen nännt. Manckmol nännt maa sìe àui uff Diitsch Arrondissements, obwohl dr àmtliga Begrìff Bezirk ìsch. Zitter’m 1. Janner 2019 b’schteht d’ Prowìnz Limburg üss 42 Gmainda (Iiwoohnerzààhla àm 1. Januar 2019). Alken (11.499) As (8.202) Beringen (46.346) Bilzen (32.328) Bocholt (13.110) Borgloon (10.906) Bree (16.085) Diepenbeek (19.031) Dilsen-Stokkem (20.590) Genk (66.227) Gingelom (8.405) Halen (9.427) Ham (10.897) Hamont-Achel (14.369) Hasselt (78.296) Hechtel-Eksel (12.419) Heers (7.391) Herk-de-Stad (12.636) Herstappe (83) Heusden-Zolder (33.708) Hoeselt (9.688) Houthalen-Helchteren (30.655) Kinrooi (12.174) Kortessem (8.442) Lanaken (25.841) Leopoldsburg (15.755) Lommel (34.079) Lummen (14.890) Maaseik (25.317) Maasmechelen (38.516) Nieuwerkerken (6.947) Oudsbergen (23.423) Peer (16.357) Pelt (32.652) Riemst (16.755) Sint-Truiden (40.590) Tessenderlo (18.613) Tongern (30.996) Voeren (4.146) Wellen (7.372) Zonhoven (21.237) Zutendaal (7.289) Ìm Vergliich mìt’m Bruttoìnlàndsprodukt vu dr Öiropäischa Unioon (üssgedruckt ìn Kàuifkràftschtàndàrd) hàt d’ Prowìnz ànna 2015 a Index vu 99 (EU-25: 100)
Pornogràfii ìsch d’ diräkta Dàrschtällung vu dr mänschliga Sexüàliteet odd’r vu’ma Gschlachtsverkeehr. Maischtens ìsch s’ Ziil, dr Betràchter säxüäll z’ ärreega. D’rbii wara d’ Gschlachtsorgààna ìn ìhrer Àktiwiteet hüüfig b’wusst betoont. Dr Konsüüm vu Pornogràfii kààt maa-n-àls a Form vu „Schàuiluscht“ betràchta. Pornogràfiischa Wark gìtt’s ìn mehrera Forma: ’s sìnn vor àllem Bìlder, Filme (Pornofilma), Täckschta un Toontraager. „Pornogràfii“ ìsch a Kunschtwort, wo vum Àltgriachischa-n-àbglaita ìsch. ’S ìsch a Zammasätzung vu da Wärter πόρνη (pórnē „Hüar, Dìrna“) un γράφειν (gráphein „schriiwa, moola, zaichna“). Ìn da àntika Gschrììwana ìsch daa Begrìff numma-n-amol brüücht worra: Ìm G’lehrtagàschtmàhl vum Athenäus wìrd vum πορνογράφος (pornográphos) grädd — dàs ìsch fìr a Àuitoor vun’ra Laawesb’schriiwung vun’ra berìahmta Schtroossamaidla, odd’r a Mooler vu salla’ma Subjakt b’zaichna. Dr Begrìff Pornogràfii ìn siinera hìttiga Bediitung hàt dr Karl Otfried Müller ànna 1830 gepräägt. Mìt dam Wort hàt dr Müller d’ Kunschtwark b’zaichnet, wo z’ Pompeji üssgràbt worra sìnn, un womm’r àls extreem sàuijig ämpfunda hàt. Em Müller sii Wark ìsch ànna 1850 uff Anglisch ärschììna. Vu doo àà ìsch dr Begrìff ìm Anglischa b’nutzt worra. „pornography: licentious painting employed to decorate the walls of rooms sacred to Bacchanalian orgies, examples of which exist in Pompeii.“ „Pornogràfii: Fräizììgig Gmäld,
Condé-lès-Herpy ìsch a frànzeescha Gmainda mìt 222 Iiwoohner (Schtànd: 1. Januar 2020) ìm Département Ardennes ìn dr Regioon Grand Est (bis 2015 Champagne-Ardenne). Sa gheert zem Arrondissement Rethel, zem Kàntoon Château-Porcien so wia zem Gmaindaverbànd Pays Rethélois. D’ Iiwoohner nänna m’r Condéennes (fìr d’ Fràuija) un Condéens (fìr d’ Manner). Condé-lès-Herpy lììgt àn dr Aisne. Umgaa wìrd Condé-lès-Herpy vu da Nochbergmainda Saint-Fergeux ìm Norda, Château-Porcien ìm Oschta, Herpy-l’Arlésienne ìm Süüda, Saint-Germainmont ìm Süüdwäschta so wia Banogne-Recouvrance ìm Nordwäschta. d’ kàthoolischa Kìrìch Saint-Martin. Ìn dr Kìrìch ìsch dr Hàuiptàltààr àls Histoorisch Dankmol klàssifiziart, zamma mìt’m Àltààruffsàtz, wo-n-ìm Jesüs Krìschtüs siina Uferschtehung zaigt. Dr Uffsàtz hàt dr Nicolas Wilbault üss’m Nochberdorf Château-Porcien ìm 18. Joohrhundert gmolt. Àui dr Tàuibäcka-n-üss’m 11. Joohrhundert ìsch àls Histoorisch Dankmol klàssifiziart. s’ Kriagerdankmol üss’m Joohr 1825, fìr d’ Soldààta vum Äärschta Waltkriag eehra. a Hüsskàpalla a Waagkriiz d’ Màrtinskìrìch s’ Kriagerdankmol s’ Hüüskàpalla s’ Waagkriiz dr Robert Jean Sayen (1913–1987) ìsch z’ Condé-lès-Herpy uff d’ Walt kumma. Ar hàt sìch schtàrk fìrs Schportlaawa ìn dr Regioon engaschiart. Z’ Reims ìsch a Schtrooss noh-n-em gnännt. Lischta vu da Gmainda ìm Département Ardennes Commons: Condé-lès-Herpy – Sammlig vo Multimediadateie Informàzioona ìwwer Condé-lès-Herpy ìn dr Dàtabànk Cassini vu dr EHESS
Saint-Euphraise-et-Clairizet [sɛ̃t‿øfʁɛz‿eklɛʁizɛ](info) ìsch a frànzeescha Gmainda mìt 243 Iiwoohner (Schtànd 1. Januar 2020) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016 Champagne-Ardenne). Sa gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Fismes-Montagne de Reims. D’ Iiwoohner nännt maa Clairiphraisiennes [klɛʁifʁɛzjɛn](info) (fìr d’ Fràuija) un Clairiphraisiens [klɛʁifʁɛzjɛ̃](info) (fìr d’ Manner). Saint-Euphraise-et-Clairizet lììgt äbba 20 Kilometer wäscht-süüdwäschtlig vu Reims. D’ Nochbergmainda sìnn Méry-Prémecy ìm Norda un Nordwäschta, Coulommes-la-Montagne ìm Nordoschta, Pargny-lès-Reims ìm Oschta, Bouilly ìm Süüda, Bligny ìm Süüdwäschta so wia Aubilly ìm Wäschta. d’ romàànischa, reemisch-kàthoolischa Kìrìch Saint-Sylvestre ìsch z’äärscht ìm 13. Joohrhundert bàuia worra, àwwer ìsch noh-n-em Äärschta Waltkriag noh dr Zaichnung vum Àrkitäkt Georges Beaumet wììder uffbàuija worra. Ìn dr Kìrìch ìsch a Krüzifix üss Holz üss’m Joohrhundert àls Histoorisch Dankmol vu regionààler Bediitung iig’schtuft. Àui d’ Schtàtüütagruppa „Hailiger Josef mìt Jesüskìnd“, üss’m 17. odd’r 18. Joohrhundert, ìsch àls Histoorisch Dankmol vu regionààler Bediitung g’schìtzt. S’ ìsch àui a Wäihwàsserbäcka-n-üss Kupfer üss’m 16. Johrhundert gsìì, wo-n-ìm Äärschta Waltkriag zärschteert worra-n-ìsch; àui dr Grààbschtai vu dr Fàmìlia Coquebert de Montfort ìsch ìm Kriag zärschteert worra. Baida Objakta sìnn àls Histoorischa Dankmooler vu nàzionààler Bediitung klàssifiziart gsìì. Ànna 2020 sìnn d’ Ìnnawand vu dr Kìrìch näi g’schtrììcha worra. a Kàpalla
Champfleury [ʃɑ̃flœʁi](info) ìsch a frànzeescha Gmainda mìt 583 Iiwoohner (Schtànd: 1. Januar 2020) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Reims-4. D’ Iiwoohner nänna m’r Campofloridiennes [kɑ̃poflœʁidjɛn](info) (fìr d’ Fràuija) un Campofloridiens [kɑ̃poflœʁidjɛ̃](info) (fìr d’ Manner). Champfleury lììgt äbba sììwa Kilomeeter süd-süüdwäschtlig vu Reims. Umgaa wìrd Champfleury vu da Nochbergmainda Reims ìm Norda, Trois-Puits ìm Nordoschta, Montbré ìm Oschta, Villers-Allerand ìm Süüda so wia Villers-aux-Nœuds ìm Wäschta. d’ reemisch-kàthoolischa Kìrìch vum hl. Johànnis em Taifer (Saint-Jean-Baptiste). Ìn dr Kìrìch sìnn dräi Objakta-n-àls Histoorischa Gebäijer vu regionààler Bediitung iig’schtuuft: Dr Tàbernàkel vum Hàuiptàltààr (17. Joohrhundert), dr Uffsàtz vum lìnka Sitta-n-àltààr (17. Joohrhundert), so wia d’ Holzschtàtüüta vu dr Màdonna mìt Jesüskìnd (18. odd’r 19. Joohrhundert). s’ Kriagsdankmool fìr d’ Soldààta vum Äärschta un Zwaita Waltkriag eehra d’ Kìrìch vum hl. Johànnis em Taifer s’ Toor vu dr Kìrìch ìn dr Kìrìch a Tààfla ìn dr Kìrìch, fìr d’ Soldààta vum Äärschta Waltkriag eehra s’ Kriagsdankmool s’ Roothüüs Lischta vu da Gmainda ìm Département Marne Commons: Champfleury (Marne) – Sammlig vo Multimediadateie Offiziälla Websitta vu dr Gmainda (frànzeesch) Schtàtistik ìwwer Champfleury biim INSEE (frànzeesch) tabernacle du maître-autel ìn dr Base Palissy vum frànzeescha
Villers-aux-Nœuds ìsch a frànzeescha Gmainda mìt 271 Iiwoohner (Schtànd 1. Januar 2020) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016 Champagne-Ardenne). Sa gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Reims-4. D’ Iiwoohner nänna m’r Villersnaudaises (fìr d’ Fràuija) un Villersnaudais (fìr d’ Manner). Villers-aux-Nœuds lììgt äbba-n-àcht Kilomeeter süüd-süüdwäschtlig vu Reims, àm Füass vum Reimser Hììgellànd. Umgaa wìrd Villers-aux-Nœuds vu da Nochbergmainda Bezannes ìm Norda, Reims ìm Nordoschta, Champfleury ìm Oschta, Villers-Allerand ìm Süüdoschta, Sermiers ìm Süüda, Chamery ìm Süüdwäschta so wia Écueil ìm Wäschta un Süüdwäschta. d’ romàànischa, reemisch-kàthoolischa Kìrìch Saint-Théodulphe üss’m 12. un 13. Joohrhundert, ìsch zitter 1920 àls Histoorisch Dankmool vu nàzionààler Bediitung klàssifiziart. a klain Kriagsdankmool, fìr d’ Soldààta vum Äärschta un Zwaita Waltkriag eehra d’ Kìrìch vum hl. Theodulf d’ Kàpall un Àltààr vum hl. Theodulf dr Glockaturm Àpsis un Süüdsitta s’ Rothüüs vu Villers-aux-Nœuds s’ klaina Kriagsdankmool dr Fluss Rouillat ìm Dorfzäntrum Lischta vu da Gmainda ìm Département Marne Commons: Villers-aux-Nœuds – Sammlig vo Multimediadateie Schtàtistik ìwwer Villers-aux-Nœuds biim INSEE (frànzeesch) Schtàtistik ìwwer Villers-aux-Nœuds bii data.gouv.fr (frànzeesch) Eglise Saint-Théodulphe ìn dr Base Mérimée vum frànzeescha Kültüürminìschterium (frànzeesch)
Dr Johann Georg Längin (* 31. Oktoober 1827 z Bugginge; † 13. Septämber 1897 z Fryburg) isch e dytsche Bfaarer un Schriftsteller gsii. Dr Längin isch e Suhn vum Bugginger Gaschtwiirt Johann Längin (1805–1869) gsii. D Familie vu dr Vatersyte cha mer scho syter 1638 as Vegt noowyyse. D Mueter isch d Regina Längin geb. Gyss (1804–1831) gsii, si isch gstoorbe, wu dr Johann Georg no chlai gsii isch. Är isch uf di Heecher Burgerschuel z Mille un druf ab 1844 uf s Lyceum Chaarlsrue gange, wun er 1848 s Abituur gmacht het. No dr Schuel het er z Haidelberch un z Halle Evangelischi Theology studiert. In dr Zyt vum Stuudium isch er im Wintersemeschter 1848/49 Mitgliid vu dr Burschenschaft Hercynia Heidelberg un vu dr Hallesche Buurscheschaft Fürstenthal woore; 1850 isch er Eeremitgliid vu dr Buurscheschaft Hercynia Göttingen woore. Anne 1849 het er bim Heckerzuug z Baade mitgmacht. No sym Stuudium isch er 1852 in s gaischtli Amt yydrätte un het in verschiidene Gmaine as Bfaarvikaar un -verwääser gschafft. Anne 1854 isch er Bfaarer z Schiltach woore, 1864 Garnisoonsbreediger z Chaarlsrue un 1865 Stadtbfaarer vu dr Chaarlsruer Weschtstadtgmai, wun er derno bis zue syre Pänsionierig 1897 bliiben isch. Vu 1873