rlitschk/wikidir huggingface dataset:
D Gudrun Irene Widmann (* 2. Dezember 1919 en Reitlenga, † 28. Oktober 2010 en Reitlenga) isch a bedeidenda Reitlenger Molere ond Zoichnere gwä. D Irene Widmann ischt am 2. Dezember 1919 z Reitlenga uff d Welt komma. Noch ihrem Schuelabschluss hot-se an de Kunschtakademia vo Stuegert, Dissldorf ond Wien studiert. Hendrher ischt-se wiider en ihr Hoimetstadt zruckkomma. Wia no em Zwoida Weltkriag Reitlenga vo de Alliirde gheerich bombardiirt worra ischt, hot so a Bomb au s Haus vo dr Irene Widmann ihre Leit troffa, wo de meischde vo ihre Bilder glagred gwäa send. Drom ischt a Graußdoil vo ihre Werk fir emmer vornichdet worra. 1951 hot d Irene Widmann zamma mid em HAP Grieshaber, Karl Langenbacher, Erich Mönch ond Hadwig Münzinger da Kinschtlerkreis Die Ellipse grindet. Des ischt a Zammaschluss vo Reitlenger ond Diibenger Kinschtler gwäa. Acht Johr schbäder hot-se da Reitlenger Schriftsteller Gerd Gaiser gheiradet. Vo do oo hot sich dui Frau hauptsächlich om ihr Familie kemmret, sodass-se fir ihr Kunscht nemme viil Zeit ghet hot. Des hot sich erscht gendret, nochdem ihr Moo em Johr 1976 s Zeitliche gsegnet hot. Vo do oo hot-se sich wiider vorsterkt ihrer Kunscht widma kenna. Am 28. Okdober 2010 hot dui
Dr Carl-Henrik Hermansson (* 14. Dezämber 1917 z Bollnäs; † 26. Juli 2016) isch e schwedischer Bolitiker vu dr Vänsterpartiet (Lingsbardei). Er isch vo 1964 bis 1975 Vorsitzender dr Kommunischtische Partii Schweedens (SKP)/Lingsbardei - Kommunischte (VPK) und vo 1963 bis 1985 Abgeordnäter im Schweedischen Riichsdag gsi. Dr Carl-Henrik Hermansson isch as Sohn vom Kaufmann Gottfrid Hermansson und vo dr Frou Hilma Johanna Hermansson, geb. Melander, uf d Wält kumme. Er isch verheiradet met dr Märta Krantz (1916-2001) und Vati vo zwöi Döchter. Det monopolkapitalistiska Sverige. 1943. Koncentration och storföretag. Arbetarkultur, Stockholm 1959. Monopol och storfinans. Arbetarkultur Stockholm 1962. Monopol och storfinans. De 15 familjerna. Rabén & Sjögren, Stockholm 1965. Vänsterns väg ett debattinlägg. Rabén & Sjögren, Stockholm 1965. För socialismen. Arbetarkultur, Stockholm 1974. Kommunister. En intervjubok. Arbetarkultur, Stockholm 1977/80 (2 Bände) Kapitalister. Arbetarkultur, Stockholm 1979/81 Monopol. 1979, ISBN 91-7014-093-6. Storfinans. 1981, ISBN 91-7014-135-5. Socialism på svenska. Om behovet av realistika utopier. Arbetarkultur, Stockholm 1983, ISBN 91-7014-171-1. Sverige i imperialismens nät. Arbetarkultur, Stockholm 1986, ISBN 91-7014-203-3. Ägande och makt. Vad kommer efter de 15 familjerna? Arbetarkultur, Stockholm 1989 ISBN 91-7014-247-5. Företagens makt och makten over företagen. Nixon, Linkoping 2003, ISBN 91-9720-194-4. Werner Schmidt: C-H Hermansson. En politisk biografi. Leopard Verlag, Stockholm
SMS isch d Abchürzig vo Short Message Service (änglisch für Kurznachrichtendienst) und isch en Telekommunikationsdienst zum churzi Textnochrichte (sogenannti Churzmitteilige oder äbe SMS) z. B. mit em Natel z öberträge. Sind bin ere söttige Nochricht au Bildli, Fotene, Film- oder Tonuufnahme debii, so redt me vo MMS (Multimedia Messaging Service). Dä Dienst isch zerst för de GSM-Mobilfunk entwicklet worden und isch hüt i verschidene Länder au im Festnetz als Festnetz-SMS verfüegbar. D Idee isch ursprünglich gsii, as es en Teil vom Signalisierigskanal sigi, wo zum Ruefuufbau brucht wird, damit mer cha Imfos öber Störige im GSM-Nezt a d Teilnehmer schicke. Es isch aafänglich es Näbeprodukt gsii und isch drum vilfach choschtelos aapote worde. Es hät sich aber mit de Johre zur gröschte Iinahmequelle vo de Netzbetriiber entwicklet. De Konzeptvorschlag för en Churznochrichtedienst isch vom Friedhelm Hillebrand vo de damolige Dütsche Bundespost 1984 erarbeitet und im Februar 1985 i d GSM-Standardisierig iibrocht worde. De Hillebrand hät au d Längi uf 160 Zeiche festgleit, wil er festgstellt hegi, as praktisch alli Postcharte und Telex weniger as 160 Zeiche heged. Bis öpe 2012 sind d Zahle vo de verschickte SMS Johr för Johr gschtige, sithär sinked d Zahle wider. Dä Rückgang wörd begründet
D Überinveschtitionstheorie isch en Konjunkturtheorie und het entscheidendi Impulse vor allem vom Nationalökonom Friedrich August von Hayek überchoo. Er het gseit, d Kreditschöpfig von de Gschäftsbanke seigi en entscheidende Uuslöser vo Überinveschtitione, wo auch vo Überkonsum und "Unterschpare", d. h. en ere gringe Schparneigig von de Konsumente, begleitet seige. Das chönni denn durch Zahligs-Unfähigkeit von de mit dr Ziit nümme so zahligsfähige neue Kreditschuldner zum ene Zämmebruch von dr Hochkonjunktur füehre. Dr Hayek het das theoretisch für de Inveschtitionsgüeter-Bereich formuliert. Iitroffe in dr Praxis isch es denn gemäss dere Voruussag 2008 mit dr Finanzkrise, allerdings anfänglich im Immobiliebereich in de USA. Au in dr Schwiiz warnt d Nationalbank ab em Zyklus ca. 2010 bis vorläufig hüüt (2016) periodisch vor son ere Überinveschtitionskrise im Immobiliebereich ("Immobilieblase"), wo chönnti zum ene Crash mindeschtens in dem Bereich füehre. D Gschäftsbanke werde anghalte, zrückhaltender Hypothekarkredit z gewähre, vor allem an Lüüt, wo nit sehr zahligskräftig sind und sich Wohneigetum nur schwer könne leischte. Arthur Woll: Allgemeine Volkswirtschaftslehre Jörn Altmann: Arbeitsbuch Volkswirtschaftslehre
Kurt Koch isch de Name vo däne Persone: Kurt Koch (Fußballtrainer) (1919–2000), en dütsche Fueßballtrainer Kurt Koch (Bildhauer) (* 1943), en dütsche Bildhauer Kurt Koch (Kardinal) (* 1950), en Schwizer römisch-katholische Theolog, Bischof und Kuriekardinal Kurt E. Koch (1913–1987), en dütsche evangelische Theolog und Publizist
Scherz chan folgendes bedüte: Witz, e fiktivs Gschichtli mit ere luschtige Pointe Streich, e lischtigi Handlig Scherz AG, e Gmeind im Kanton Aargau, Schwiz Scherz Verlag, en Bärner Buechverlag, sit 2003 beim S. Fischer Verlag, Frankfurt Der Scherz, en Roman vom Milan Kundera (1967) Scherz isch de Familiename vo däne Persone: Ernst Walter Scherz († 1916), en dütsche Verwaltigsbeamte Fritz Müller-Scherz (* 1945), en dütsche Drehbuechautor Hans Scherz (* 1937), en öschtriichische Autor, Ernährigsberater und Gsundheitstrainer Ingrid Siess-Scherz (* 1965), en öschtriichischi Juristin und Verfassigsrichteri Johann Scherz (1932–2004), en öschtriichische Billardspiiler Karl Emil Scherz (1860–1945), en dütsche Architekt Matthias Scherz (* 1971), en dütsche Fueßballspiiler Michael Scherz (1895–1982), en öschtriichische Politiker (SPÖ) Thierry Scherz († 2014), en Schwizer Festivalveraastalter Lueg au: Aprilscherz, en Bruuch, am 1. April Gschichte z erfinde
D Differenzialrechnig isch en Beschtandteil von dr mathematische Analysis. Sie dient dr Berechnig vo unendlich chliine Werte, wo sich dr Zahl Null annähere. Typischi Biischpiel drfür sind d Punktanalyse vo schtiigende Funktionskurve. Dr Differenzequotient delta wird bii x (em Abszisse-Abschnitt) gege unendlich verchliineret. Dodermit überchunnt me die erschti Ableitig d (Differentialquotient) von ere beliebige Funktionsgliichig y = f(x). Zur Konkretisierig es Biischpiel uus dr Physik, die gliichförmig beschleunigti Bewegig. En Kugele rollt uus dr Position v = 0 m/sec über ne schiefi Ebeni nach unde. Die gmessne Werte vo t und s werde in es Funktions-Diagramm iitreit, mit t als Abszisse und s als Ordinate (s-t-Diagramm); das ergibt en exponentiell schtiigendi Funktions-Kurve. Im Ziitintervall (z. B.) t = 2 sec bis t = 3 sec wird en Durchschnitts-Gschwindigkeit (je nach Neigig von dr Ebeni und Masse von dr Kugele) v gmesse. Physikalisch luutet d Formle für d Funktions-Gliichig vom Diagramm z. B. s = 1/4 at² (a: Beschleunigung). Wenn me vo dere Formle die erschti Ableitig macht, ergibt sich s' = v = 1/2 at, d. h. im ene zweite Funktions-Diagramm mit t und v (v-t-Diagramm) en lineari Schtiigig, d. h. gliichförmigi Beschleunigung a. Gliichziitig bedüütet die erschti Ableitig au
D Integralrechnig isch en Beschtandteil von dr mathematische Analysis. Es gaht drum, Fläche, wo mit dr Geometrie nit berechebar sind, z berechne. Mit dem sog. beschtimmte Integral chamme denn au Ruuminhalte, Oberfläche, Schwerpunkte usw. berechne. Als Biischpiel sölli do d Flächi vom ene Parabel-Flächeschtück diene. Das Schtück wird im Funktions-Diagramm obe durch ne exponentiell schtiigendi Funktions-Kurve begrenzt; die andere Siite (z. B. en Teil von dr x-Achse) sind einfachi Gradine. Me luegt am beschte z'erscht en linear schtiigendi Funktionsgrade im 45-Grad-Winkel an. Wenn me dort es Flächeschtück vom Punkt 0 uus drunter legt, so berechnet's sich geometrisch ganz einfach durch d Quadratformel geteilt durch 2: F = 1/2 b² (b für Breiti, wo in dem Fall natürlich gleich Höhi isch) Bim Parabel-Flächeschtück isch's Vorgehe so, dass in das Schtück z'erscht mal einigi Süüle (Balke) iiträgt werde, damit sii s gliichmässig uusfülle (gliichi Breiti vo de Süüle). Dodermit ergitt sich, dass obe bii dr Parabel-Kurve Fläche-Schtück vo unterschiedlicher Grösseordnig (nach obe grösser werdend) frei bliibe. Wenn me die Süüle nun alli (immer no mit gliicher Breiti) schmäler macht, so wird d Flächi vo de frei bliibende Schtück immer chliiner, je schmäler die Süüle werded. Bii unendlich schmale Süüle verschmelze sii mit
Holderbank isch dr Naame vo däne bäide Gmeinde in dr Schwiiz: Holderbank AG, e Gmeind im Kanton Aargou Holderbank SO, e Gmeind im Kanton Soledurn Holderbank isch au de früenrig Name vo de Firma Holcim, em gröschte Zementkonzärn vo de Wält
S Königriich Neapel isch en Schtaat in Süditalie gsi, wo 1302 dur Teilig vom Königriich Sizilie entschtande und 1816 im Königriich vo bäide Sizilie ufgange isch. S alte Königriich Sizilie, wo us Gebiät in Süditalie und uf dr Insle Sizilie beschtande het, isch ufteilt worde in es Königriich Sizilie uf dr Insle, au Trinakria oder Regnum Siciliae ultra Pharum gnännt, mit de Hauptschtadt Palermo, und es Königriich Sizilie uf em Feschtland, au Regnum Siciliae citra Pharum gnännt, mit de Hauptschtadt Neapel. D Monarche vo de zwöi entstandene Königriich hend sich wiiterhin bäidi König vo Sizilie gnännt. De Begriff „Königriich Neapel“ isch en modärni Umschrybig für s feschtländischi Königriich. 1140 hend Normanne d Schtadt und s Herzogtum Neapel eroberet und hends i s 1130 vom Roger II. errichteti Königriich Sizilie ygliederet. Dur d Hürat vo dr Erbtochter vom Roger II., de Konstanze, mit em Staufer Heinrich VI. (1186) isch d Insle Sizilie und Süditalie mit Neapel als Königriich Sizilie uf d Staufer überegange. Nach em Tod vom König Konrad IV., em Sohn vom Kaiser Friedrich II., het de Papscht de Karl I. vo Anjou, en Sohn vom französische König Ludwig VIII., mit em Königriich Sizilie belähnt, wo damals us Gebiät uf
Dr Naame Wiler stäht für verschiideni Orte in dr Schwiiz: Wiler (Lötschen) e Gmeind im Kanton Wallis Wiler bei Utzenstorf e Gmeind im Kanton Bärn Wiler bei Buch am Irchel e Ortschaft im Kanton Züri Wiler bei Seedorf e Ortschaft im Kanton Bärn Wiler am Brünig e frühere Bzeichnig für d Gmeind Brienzwiler im Kanton Bärn as dütscher Naame Wiler oder Im Wiler für Envelier, ds zur Gmeind Vermes im Kanton Jura ghört.
Schtichprob isch en Begriff uus dr Schtatistik. Im Rahme von ere naturwisseschaftliche oder sozialwisseschaftliche Untersuechig nimmt me en Schtichprob, d. h. en chliineri Teilmengi von ere Gsamtheit (öppe en ere Bevölkerig oder Tierart). Die Schtichprob muess so guet als möglich repräsentativ sii für d Gsamtheit vom Untersuechigs-Gegeschtand. Dodermit wird en relativ gueti und signifkanti Uussagechraft von dr Untersuechig erreicht. Allerdings isch d Unsicherheits-Marge um so grösser, je grösser d Untersuechigs-Gsamtheit und je chliiner die drzueghörigi Schtichprob isch. Morom Schdichproba nemma ond ned Älles briafa Wamma Älles oinzln (100%) mid Leit briafa duat, muass ma drmit rechna, daß s bis zu 20% vo de Fehlr ibrseha werrat. Drzua na isch s deier. Schdichprob macha A Schdichprob ka ma vrschieda macha. Ma muass des zwischa ama Lieferanda ond em Beliefrda vroibara. Do wurd a AQL (accepted quality level) ausgmachd. Dui wurd auf d Liefrmeng (s Los) agwended. D Schichbrob isch a zufällig Auswahl aus em Los. Qualidädsniveau Wia d Schichprob gnomma wurd, hengd vom vroibarda Qualidädsniveau ab. Des Qualidädsniveau ka woich, normal odr hard sei. Schdichprobaarda Bei ara oifache Schdichprob wurd d Waar agnomma, wann wenigr Doil schleachdr send als ausgmacht. Wann a höhrs Qualidädsniveau vroibard wurd, sends meh Schdichproba. Zusadsvroibaronga Zusädslich
Dr Meischter Eckhart (* um 1260 bi Erfurt, † 1328 z Avignon) isch en mittelalterliche Theolog und Mystiker gsii. Er isch us ritterlichem Gschlecht gsi, het zeerscht freii Künscht (artes liberales) schtudiert, vor er uf Theologii choo isch. Schpööter isch er Theologii-Professer und Prediger gsii. Er het aber au immer mystischs Schrifttum publiziert. Teils hets die offizielli Chirche akzeptiert, teils nit. Umschtritten isch öppe siini Uussaag gsii, de „Seelegrund“ seg nid wie alles Gschöpflich vo Gott erschaffe, sondern göttlich und ungschaffe – im Seelegrund seg d Gottheit schtändig sälber daa. Hüüffig het der Eckhart d Ideee vo de nöiplatonische Tradizioon uufgriffe. Gäge s Änd vo siim Läbe isch er aagchlaget woorde, er sei en Häretiker, en Chätzer. Aber no vor s Urteil gschproche woorden isch, isch er gschtoorbe. Meister Eckhart: Vom Wunder der Seele. Eine Auswahl von Predigten und Traktaten. Hrsg. von Friedrich Alfred Schmid Noerr. Reclam, Ditzingen 1986, ISBN 978-3-150-07319-3. Kurt Flasch: Meister Eckhart. Philosoph des Christentums. Beck, München 2010, ISBN 978-3-406-60022-7. Alois Maria Haas, Thomas Binotto: Meister Eckhart der Gottsucher. Aus der Ewigkeit ins Jetzt. Kreuz, Freiburg im Breisgau 2013, ISBN 3-451-61230-5. Kurt Ruh: Meister Eckhart. Theologe, Prediger, Mystiker. 2. Auflage. Beck, München 1989, ISBN 3-406-33885-2. Gerhard Wehr:
D Mystik isch en inneri Erfaarig von ere übernatürliche Wirkligkeit. Vorbereite druuf chann me sich z. B. dur Askese und Meditation. Mystik giits in alle bekanntere Religione. Bekannt worde isch au die düütschi Mystik vom Mittelalter. Vertreter: z. B. d Hildegard von Bingen, dr Meister Eckhart, dr Heinrich Seuse und dr Johannes Tauler. In dr früehe Neuziit hets au dr Ignatius von Loyola (Gründer vom Jesuite-Orde) verbreitet und praktiziert. S Thema Mystik isch e Forschigsgegestand in de Theologii vo de Offebaarigsreligioone und de Religioonswüsseschafte, in Kultur-, Geschichts- und Liddratuurwüsseschaft, Filosofii und Psüchologii. Es bestoot allerdings käi Konsens zur Bestimmig vom Begriff in de Fachwüsseschafte. Im alldääglige Sproochgebruuch und in dr populääre Liddratuur verstoot mä under Müstik mäistens spirituelli Erlääbniss und Ussaage, wo mä as sonigi wüsseschaftlig nit cha objektiviere („ächti“ müstischi Erfaarig). Peter Dinzelbacher] (Hrsg.): Wörterbuch der Mystik (= Kröners Taschenausgabe. Band 456). 2. Uflaag. Kröner, Stuttgart 1998, ISBN 3-520-45602-8. Peter Heidrich, Hans-Ulrich Lessing: Mystik, mystisch. In: Historisches Wörterbuch der Philosophie. Band 6, Schwabe, Baasel 1984, S. 268–279. Ronald W. Hepburn, Kai-man Kwan: Mysticism, Nature and Assessment of. In: Encyclopedia of Philosophy. 2. Uflaag, Band 6, Thomson Gale, Detroit 2006, S. 453–462. Bernard McGinn, Louis Dupré, Peter Moore: Mystical Union
Mit Tiefelager wird in dr Schwiiz es geologischs Lager für radioaktive Abfall bezeichnet, wie er vor allem in Kärnkraftwärk, aber zu chliinere Teile au in Medizin und Induschtrie hinterloh wird. In Düütschland nennt me so es Lager mit em älter Begriff immer no Endlager. Die hoch radioaktive Abfäll müesse gemäss dr Schwiizer Fachorganisation Nagra rund 200'000 Jahr von dr Umwält abgschlosse glageret werde, damit d Schtrahlig vom radioaktive Zerfall denn einigermasse ungfährlich isch. Drum werde Felsformatione evaluiert, wo für de Ziitruum möglichscht schtabil und undurchlässig sind. In dr Schwiiz glaube d Fachlüüt, mit em Opalinuston die optimali Geschteinsschicht gfunde z haa. Dr Schtandort vom Tiefelager isch no nit definitiv beschtimmt, er wird sich aber irgendwo im Bereich Jura oder Zürcher Wiiland befinde. In Düütschland lauft derziit es "ergebnisoffenigs Uuswahlverfahre", wo nebscht em Salzschtock Gorleben (er isch scho siit de 1970er Jahr im Fokus) no anderi Schtandorte iibezieht rschpektive suecht. D Atomchraft-Gegner moniere, es chönni keis sichers Endlager für so langi Ziitrüüm geh, d Geologie seig uuf so langi Ziit in d Zuekunft nit sicher berechebar. In de USA isch so es Endlager für hochaktivi Abfäll, wo aber uus dr Kernwaffe-Produktion schtamme und im Unterschiid zu de AKW-Brennelement nit wärmeentwickelnd sind,
Dr Georg Emil Rheineck, wia-nr mit-em volla Nama ghoißa hot (* 24. Mai 1848 z Neckarsulm, † 4. Juli 1916 z Stuegert), ischt a deitscher (wirdabergischer) Bildhauer gwäa. Dr Georg Rheineck kommt am 24. Mai 1848 z Neckarsulm uff d Welt. Dr Vadder vo deam Bua isch dr prakdische Arzt ond Geburtshelfer Eduard Rheineck, wo’s 1835 aus berufliche Grend vo Ulm en des Städtle vorschlaga hot, wo d Sulm vom Necker uffgnomma wuud. Noch-em Bsuech vo dr Ladein- ond Realschuel hegt dr Georg da Wonsch, späder amol Archidekt zo werra, abr do drmit beißt’r bei seim Vadder uff Granit. So goht’r halt em Alder vo 14 Johr zo de Neckarsulmer Stoimetz-Briader Zartmann en d Lehr ond beendet dui Ausbildong mit-em Gsellabriaf. Ausfilla duet-en des Handwerk abr et. Drom bildet’r sich noch de Feierobed kinschtlerisch weiter en dr Hoffnong, uff dui Weis villeicht irgendwann amol an-ra Kunschtakademii studiira zo kenna. 1970 macht dr Deitsch-Franzeesische Kriag em Georg Rheineck seim Wonsch an krefiga Strich durch d Rechnong: Er wuud als Soldat zor Armee eizoga ond muaß bei dr Belagerong vo Paris sein Denscht vorrichda. Zom Glick kommt’r em Johr druff wiider wohlbehalda hoim. Jetzt bewirbt’r sich om d Uffnahm bei dr Minchner
De Chönigsmord vo Windisch isch am 1. Mai 1308 bassiert. De Habsburger Chönig Albrecht isch uuf em Weg uf Rhyfälde vo sim Neffe Johann Parricida und vo vier Mitverschwörer bi Windisch ermordet worde. Si händ das gmacht, wil dr Chönig em Johann siis Erb – chly Land mit de Lüüt, wo döört gläbt händ – no nit het welle übergäh. Mitgmacht bii dere Mordtat händ au einigi regionali Ritter. S brutalen Ereignis isch für di öiropäischi Gschicht folgerych gsii: Statt de Habsburger sind wege dere Mordtat denn d Luxeburger e Zyt lang ad Macht im Heilige Römische Riich choo. Am Ort vom Chönigsmord het em Albrecht syni Witwe, d Chönigin Elisabeth, gly drufabe s Chloschter Chönigsfälde gstiftet.
◄ | 4. Jh. | 5. Jahrhundert | 6. Jh. | ► ◄ | 420er | 430er | 440er | 450er | 460er | 470er | 480er | ► 450 | 451 | 452 | 453 | 454 | 455 | 456 | 457 | 458 | 459 1. Novämber 451: S Konzil vo Chalzedon spricht em Leo als Bischof vo Rom en Vorrang vor de andere Bischöf und au en Erevorrang vor em Patriarch vo Konstantinopel zue. Das Datum gilt als Aafang vom Papschttum. Me seit dämm Bischof Leo vo Rom spöter nume no der Leo dr Grooss.
Oberthal isch de Name vo däne geografische Objekt: Oberthal BE, e Gmeind im Verwautigskreis Bärn-Mittuland, Kanton Bärn Oberthal (Saar), e Gmeind im Landkreis St. Wendel, Saarland Oberthal (Bergisch Gladbach), en Ortschaft im Stadtteil Herrenstrunden vo Bergisch Gladbach, Nordrhii-Westfale Oberthal (Eggenfelden), en Ortsteil vo dr Gmeind Eggenfelden, Landkreis Rottal-Inn, Bayern Oberthal (Gemeinde Neukirchen), en Ortschaft i dr Gmeind Neukirchen an der Enknach, Bezirk Braunau am Inn, Obereschtriich Oberthal en Ortsteil vo dr Gmeind Oberthal im Landkreis St. Wendel, Saarland Oberthal (Reischach), en Ortsteil vo dr Gmeind Reischach, Oberbayern Oberthal (Söchtenau), en Ortsteil vo dr Gmeind Söchtenau, Landkreis Roseheim, Bayern Lueg au: Obertal, Obererthal
D RMS Lusitania isch en für die damaligi Ziit hochmoderne englische Passagierdampfer gsii. Im Mai 1915, während em Erschte Weltchrieg, isch sii vom ene düütsche U-Boot vor dr irische Küschte torpediert und versenkt worde. Über 1200 zivili Passagiere händ debii s Läbe verlore. S Problem isch gsii, dass die Düütsche gwüsst händ, dass ihri Gegner, d Entente-Mächt, glegentlich uuf zivile Schiff Waffe und Munition gschmugglet händ. Sii händ deshalb nach Erklärig vom uniigschränkte U-Boot-Chrieg d Passagiere vo solche Schiff über d Press gwarnt, dass sii es Risiko iigönd. Allerdings isch bii dr Warnig an d Lusitania-Passagier nit d Red devo gsii, dass solchi Schiff au ohni Vorwarnig dörfed beschosse werde und de Passagier dodermit kei Glegeheit gee wird, s Schiff vor dr Versenkig z verloh. Bii chliinere Handelsschiff und sogar Lazarett-Schiff händs die Düütsche aber au bereits vorher teils so gmacht. Das isch zwar nit uusdrücklich mit Paragraph vom Völkerrecht verbote gsii, vom Gwohnheitsrecht aber scho. So het z. B. d Haager Landchriegsordnig verbote ghaa, gege wehrlosi Zivilpersone vorzgah. S Problem vom düütsche U-Boot isch im Fall Lusitania im Unterschied zu chliinere Schiff gsii, dass es, falls es gwartet hätt, bis alli über 1000 Persone vo Bord sind, lengschtens siinersiits
Di Olympische Summerspiil haisse offiziell „Spiil vo dr (z. B.) XVIII. Olympiade“. Ai Olympiade isch – im ursprüngliche griechische Sinn – e Zytruum vo viär Johr. D Olympiadene wärde syter em 1. Januar 1896 (Johr vu dr erste Uusdragig vo de Olympische Spiil vo dr Nöizyt) durenummeriärt. Di Olympische Summerspiil finde jewils im erste Johr vu dr Olympiade, noch dere si benännt sii, statt. Bi de Olympische Winterspiil wärde degege usgfallni Spiil nit mitzellt. Ibersicht zue allene bishär durgfierte olympische Wettkämpf in Summersportarte. D = Demonstrationswettbewärb Top 10 vu dr Medalliegwinner bi Olympische Summerspiil (Stand: 26. Augschte 2016) Top 10 no Natione bi Olympische Summerspiil (Stand: 26. Augschte 2016) Commons: Olympischi Summerspiil – Sammlig vo Multimediadateie Olympic Summer Sports uf dr Syte vum IOC
D Sozialpsychologii isch en Teil-Disziplin von dr Psychologii. Im Unterschiid zu de übrige Gebiet von dr Psychologii, wo Individualpsychologii behandle, untersuecht si Verhalte, wo sich durch Interaktion mit andere Persone ergit. Bereiche devo sind z. B. Iischtellige und Stereotype, Gruppedynamik, Rolleverhalte, Konformitäts-Verhalte, Wärt und Norme, sozials Lärne und gsellschaftlichi Sozialisierig. Im Unterschiid zur Soziologii, wo bi dr Beobachtig von dr Gsellschaft vor allem phänomenologisch vorgaht und gsellschaftspolitischi und wirtschaftlichi Aschpekte iibezieht, schafft d Sozialpsychologii recht schtark au mit Experiment. D Sozialpsychologii het en langi Vorgschicht im 19. Jahrhundert, wo z. B. au d Massepsychologii vom Gustave Le Bon umfasst het. Im engere Sinn fangt si aber mit de erschte beide Lehrbüecher 1908 aa: W. McDougall: Introduction to Social Psychology; London und E.A. Ross: Social Psychology, New York. Peter R. Hofstätter: Sozialpsychologie
Kärnte isch es Bundesland im Süde vo Öschterriich. Im Norde sind d Alpe, im Süde gränzt s an Slowenie und Italie. Es umfasst es Gebiet vo 9'538 Quadratkilometer und het 560'300 Iiwohner (Stand: 1. Jänner 2016). D Hauptschtadt isch Klagefurt. Es mächtigs Gebirge im Nordoschte sind di Hööche Tauern mit em rund 3800 Meter hööche Grossglockner. Kärnte isch s wichtigschte Durchgangsland zwische Wien und Venedig, het viil Wald und e paar Seeä. im Jahr 15 römischi Provinz 976: selbschtändigs Herzogtum 1335: Eroberig dur d Habsburger 14. Jahrhundert: Jude-Verfolgige, da si als Uuslöser vo Katschtrophe verdächtigt worde sii 15. Jahrhundert: Türke-Iifäll nach dr Reformation hets bereits Religionsfreiheit geh, bis ins 17. Jahrhundert; denn wider neu unter em Kaiser Joseph II. im 18. Jahrhundert 1797 und denn ab 1805 französischi Bsetzig (Napoleon Bonaparte) ab 1849 Liberalisierige vom politische Syschtem 1918: s Herzogtum isch abgschafft worde Commons: Kärnte – Sammlig vo Multimediadateie Slowenisch ist nur nach Maßgabe der Anlage 2 zum Volksgruppengesetz als Amtssprache zugelassen: Volksgruppengesetz in der Fassung vom 1. Jänner 2014. In: RIS – Bundesrecht. Statistik Austria – Bevölkerung zu Jahresbeginn nach administrativen Gebietseinheiten (Bundesländer, NUTS-Regionen, Bezirke, Gemeinden) 2002 bis 2023 (Gebietsstand 1.1.2023) (ODS) Anteil der Ausländer an der Bevölkerung in