rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Generalroot (französisch conseil général, dütsch öbbe „allgemeine Root“) isch s oberste gwehlte Kollegialorgan vom ene französische Département. D Mitgliider vom Generalroot, d Generalrööt (französisch conseillers généraux), wärde in diräkter Wahl für sächs Johr gwehlt. Drbii wird alli drei Johr d Helfti vo de Mitgliider neu gwehlt. As Wahlbezirk diene drbii d Kantön, dorum sait mä dene Wahle Kantonalwahle (französisch élections cantonales). Dur d Dezentralisierigsgsetz vo 1982 isch d Stellig vom Generalroot em Präfekt gegenüber, wo vo dr Regierig ernennt wird, gsterkt worde. D Exekutive vom Département wird sithär vom Presidänt vom Generalroot (französisch président du conseil général) gleitet, wo vom Generalroot gwehlt wird.
D Westsahara (schbanisch Sahara Occidental) isch e Territorium an dr Atlantikküste vo Nordwestafrika, wo noch em Abzug vo dr ehemolige Kolonialmacht Spanie vo Marokko beaasprucht und zum grösste Deil bsetzt worden isch. Marokko luegt das Gebiet, wo in dr vorkoloniale Zit vo ihm e bitzeli abhängig gsi isch, as Deil vo sim Territorium. D „Befreijigsfront“ vo de Sahrauis dr Frente Polisario wo scho in dr spanische Kolonialzit entstande und ursprünglig kommunistisch orientiert gsi isch, kämpft für en unabhängige Staat, die Demokratischi Arabischi Republik Sahara, uf em ganze Territorium vo Westsahara. Sit em Waffestillstand vo 1991 het d Frente Polisario d Kontrolle über en Oste vo Westsahara (lueg d Charte). Die Vereinte Natione verlange, ass e Referendum über en endgültig völkerrächtlig Status vom Gebiet duuregfüehrt wurd. Über d Modalidäte für sone Abstimmig si sich Marokko und d Frente Polisario nonig einig worde. Wolfgang Creyaufmüller: Nomadenkultur in der Westsahara. Die materielle Kultur der Mauren, ihre handwerklichen Techniken und ornamentalen Grundstrukturen. Burgfried-Verlag, Hallein (Österreich) 1983; 3. Auflage: Verlagsbuchhandlung Creyaufmüller, Stuttgart 1995, ISBN 3-9801032-1-8. John Mercer: Spanish Sahara. George Allen & Unwin Ltd, London 1976 Wikimedia-Atlas: Westsahara – geographischi un historischi Charte Commons: Westsahara – Sammlig vo Multimediadateie ARSO: en unabhängige Info-Dienst zur Westsahara
Mayotte isch en Inselgruppe zwüsche Afrika und Madagaskar; politisch isch s e französischs Überseegebiet. Ab 1976 isch es e Gebietskörperschaft vo dr Französische Republik (Collectivité territoriale de la République française, sit 2001 under dr Bezeichnig Collectivité départementale) gsi. Im Merz 2011 het Mayotte dr Status vom ene französische Überseedepartement bechoo und isch drmit Deil vo dr Europäischen Union worde. Mayotte lit am nördlige Rand vo dr Strooss vo Mosambik im Indischen Ozean zwüschen em nördlige Deil vo Madagaskar und em Norde vo Mosambik. Geografisch ghört s zum Archipel vo de Komore. D Inselgruppe Mayotte bestoht us dr Hauptinsle „Grande Terre“ dr Näbeninsle „Petite Terre“ (Pamanzi) und mehrere chliinere und unbewohnte Insle (îlots). D Landflechi bedräit öbbe 374 km². Mayotte isch mit em ene Alter vo öbbe 9 Millione Johr die eltisti Vulkaninsle vo de Komore. Um d Insle ume het s Koralleriff. In dr Rägezit vom Novämber bis Merz si d Tämprature höcher as in dr Drochezit. Dr höchsti Punkt isch dr Mont Benara uf dr Hauptinsle mit 660 Meter. D Hauptstadt Mamoudzou lit ebefalls uf dr Hauptinsle, während dr internationali Flughafe Dzaoudzi uf Petite Terre lit. Vo 160.301 Iiwohner si noch em Zensus vo 2002 64,7 % uf Mayotte
Melilla [meˈliʎa] (uf Berberisch Mrič) isch e spanischi Stadt, wo an dr nordafrikanische Küste lit und eso en Exklave bildet. Si gränzt an s Mittelmeer und an Marokko. S Gebiet umfasst 13,4 km², und het 68.795 Iiwohner. Melilla isch sit 1497 in spanischem Bsitz; au noch dr Unabhängigkeit vo Marokko 1956 si Melilla und Ceuta, wo ebefalls in Nordafrika lit, spanisch bliibe. Vo marokkanischer Site wird dr Gebietsaaspruch uf die beide Stedte grundsätzlig bedont; Marokko het aber nie konkreti Schritt undernoh, se duurezsetze. Sit 1995 hai Ceuta und au Melilla dr Status von ere „autonome Stadt“ (ciudad autónoma), won ene e baar Befuegniss vo de autonome Gmeinschafte git. Melilla isch en integrale Bestanddeil vom spanische Staatsgebiet und vo dr Europäischen Union, het aber e baar Sonderrächt. Im Bsundere ghört s noch Art. 3 Abs. 1 Zollkodex nid zum Zollgebiet vo dr Europäischen Union. As Exklave (im wiitere Sinn) vo dr Europäischen Union uf em afrikanische Kontinänt isch Melilla e begehrts Ziil für illegali Iiwanderer, wo die meiste von ene hoffe, vo dòrt uf Europa chönne goh. In de letzte Johr hai die spanische und die marokkanische Behörde d Befestigung und d Überwachig vo dr Gränze massiv versterkt. D Stadt lit
Dr Kugelhopf ìsch a Küecha wo's ìm Elsàss, ìm Süda vu Ditschlànd, ìn dr Schwitz, ìn Eeschtrich un ìn Tschechie gìtt. „Kugelhopf“ ìsch dr Nàmma uf Elsassisch. Ìn Ditschlànd, Schwitz un Eeschtrich sajt ma „Gugelhopf“ oder „Gugelhupf“. Ìm Rascht vum Frànkrich, wo kè germànischer Dialekt gsprocha wìrd, sajt ma „kouglof“. Ma vermüetet àss da Nàmma üssem mìttelhochditscha gugel(e) „Kapuze“ und dàs üss em Làtinische cuculla kummt. Dr Kugelhopf hàt a sehr typischa Furm: s gliicht ungfahr àn ma Turban. Z Ràppschwihr gìtts a Legand wo verzehlt àss d drèi Keeniga, wo sa vu Betlehem zruck kumma sìn, dr erscht Kugelhopf bàcha hann fer na ìm Mànn schanka, wo sa güet empfànga ghàà hàt. Àls Hüet han sa Turban trajt, vu do kam dia Furm har. Da Küecha ìsch üss Hewateig gmàcht, ìnnawandig sìn Meertriiwala un ìm ewra Teil lìega Màndla. Vìelmol wìrd dr Kugelhopf noch mìt Glàssiarzucker bestreit. Dàto ìm Elsàss ìsch dr Kugelhopfmodel tràditionnel üss Ton, àwer s gìtt àui Model üss Kupfer. Kugelhopfrezapta gìtts zitter'm 17. Johrhundert. Schiints hèig d Keenigin Marie-Antoinette da Küecha vu Eeschtrich nooch Frànkrìch brocht, àwer s ìsch vìllìcht a Legand. Ìn àlta Kochbiacher steht àss es làng kè gnàui Rezapt fer da Küecha
S Schleswig-Holsteinisch Werterbuech isch e regional Werterbuech vu dr niderdytsch Dialäkt, wu z Schleswig-Holstein gschwätzt wäre (Schleswigsch, Holsteinisch un Hamburger Platt). Rusgääber un Mitverfasser isch dr Germanist Otto Mensing gsi. Mit eme Ufruef in schleswig-holsteinische Zytige hän dr Otto Mensing un syyni Mitinitiatore d Bevelkerig anne 1902 ufgruefe, Quällematerial iber s Plattdytsch z Schleswig-Holstein z sammle un dr Initiatore zuezschicke. Di dodmolig preußisch Provinz isch vum hitige Bundesland abgwiche un het au Nordschleswig un Deil vum hitige Hamburg umfast, nicht aber u. a. d Stadt Lübeck, s Firschtedum Lübeck un s Firschtedum Ratzeburg. Dr Mensing het doderby große Wärt gleit uf d Bsunderheite in dr einzelne Regione vum Land. Är het zue däre Zyt di sognännt Niederdeutsche Sozietät an dr Christian-Albrechts-Universität zu Kiel gleitet, isch anne 1917 zum Profässor ernännt wore, aber erscht 1928 fir syyni umfangryyche Forschige zue dr Plattdytsche Sproch vum Lehrdienscht befrejt wore. Scho anne 1906 isch e erschti Uusgab vum Schleswig-Holsteinische Werterbuech erschine im Verlag C. Donath. Zwische 1925 un 1935 isch derno im Wachholtz-Verlag di umfassend Volksuusgab vum Schleswig-Holsteinische Werterbuech in fimf Bänd erschine. Zue dr Mitarbeiter vum Mensing het u. a. dr Gustav Friedrich Meyer ghert. In dr Johr 1973 un 1985 sin im
Îles éparses - in dr offizielle französische Bezeichnig: Îles éparses de l'océan Indien - (dütsch „Verstreuti Insle im Indischen Ozean“) wärde die französische Bsitzige im Indischen Ozean gnennt, wo bis 2007 keinere überseeische Gebietskörperschaft zuegordnet gsi si. Es handlet sich drbii um chliini Inseli, wo usser von e baar Wüsseschaftler und Militärpersonal unbewohnt si. D Insle si draditionell vom Präfekt vo Réunion verwaltet worde, hai aber nid zu Réunion ghört und drmit au nid zur Europäischen Union. Vo 2005 aa wärde d Insle vom Präfekt und oberste Verwalter (Administrateur supérieur) vo de Französische Süd- und Antarktisgebiet (TAAF) verwaltet. Sit em 21. Februar 2007 si d Insle e Distrikt vo dr TAAF. D Îles éparses umfasse die folgende Insle und Atoll: Bassas da India: Atoll; vo Madagaskar beaasprucht. Europa: Atoll, 330 km nordwestlig vo Toliara, Madagaskar, 500 km vor dr afrikanische Küste, e chliine französische Militärstützpunkt; vo Madagaskar beaasprucht. Îles Glorieuses: Atoll und zwei chliini Felse (Roches Vertes und Île aux Crabes), e chliine französische Militärstützpunkt, vo de Komore und de Seychelle beaasprucht. Juan de Nova: Insle mit eme grössere Koralleriff, 600 km vo Mayotte und 280 km vo dr afrikanische Küste ewäg, e chliine französische Militärstützpunkt; vo Madagaskar beaasprucht. Tromelin:
Brüebi ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kanton Brunscht un zem Arrondissement Mulhouse. Brüebi ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 823 àls Bruchbach (1144 Brudbach, 1264 Brubach). Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert. Dr Maire vun Brüebi ìsch dr Gilles Schillinger. Brüebi ghert zem Kommünàlverbànd Mulhouse Alsace Agglomération. Dr elsassisch Dialekt vun Brüebi ghert zem Owerrhinàlemànnisch. Michel Paul Urban: Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace. Édition du Rhin, Strasbourg 2003 Commons: Brüebi – Sammlig vo Multimediadateie https://web.archive.org/web/20161023000721/http://www.mairie-brunstatt.fr/ Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) Normdate: VIAF: 3322148037702788350005
Brunscht ìsch e ehmolige frànzeesche Gmein ìm Arrondissement Mulhouse (Kanton Brunscht) ìm Owerelsàss (Haut-Rhin). Brunscht ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 708 àls Brunstat. Àm 1. Janner 2016 ìsch sa füsioniert worda mìt dr Gmein Dìdena züe Brunstatt-Didenheim. Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert. D letscht Maire vun Brunscht ìsch bìs 2015 d Bernadette Groff gsin. Brunscht ghert zem Kommünàlverbànd Mulhouse Alsace Agglomération. Dr elsassisch Dialekt vun Brunscht ghert zem Owerrhinàlemànnisch. Kirich St. Odilia Kirich St. Georg, Oschtsitte Kirich St. Georg, Sìdsitte Michel Paul Urban: Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace. Édition du Rhin, Strasbourg 2003 Commons: Brunstatt – Sammlig vo Multimediadateie https://web.archive.org/web/20161023000721/http://www.mairie-brunstatt.fr/ INSEE: Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999 Normdate: GND: 4278497-9 | LCCN: no2001085095 | SUDOC/IdRef: 179737775 | VIAF: 134025489
Didena ìsch e ehmolige frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kanton Brunscht un zem Arrondissement Mulhouse. Didena ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 796 àls Tudinhaim. Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert. Àm 1. Janner 2016 ìsch sa füsioniert worda mìt dr Gmein Brunscht züe Brunstatt-Didenheim. Dr letscht Maire vun Didena ìsch bìs 2015 dr Jean-Denis Bauer gsin. Dr elsassisch Dialekt vun Didena ghert zem Owerrhinàlemànnisch. Kirich St. Galle Michel Paul Urban: Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace. Édition du Rhin, Strasbourg 2003 Commons: Didena – Sammlig vo Multimediadateie https://web.archive.org/web/20161025174245/http://www.mairie-didenheim.fr/ INSEE: Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
Die Demokratischi Arabischi Republik Sahara (Spanisch República Árabe Saharaui Democrática, DARS, au Arabischi Saharauischi Demokratischi Republik genannt) isch 1976 währed em Westsaharakonflikt vo dr POLISARIO proklamert worde. D DARS beaasprucht s ganze Gebiet vo dr Westsahara, wo sit Spanie im Johr 1975 abzogen isch, grösstedeils vo Marokko kontrolliert wird. Marokko betrachtet ganz Westsahara as Deil vo sim Territorium. Wil sich El Aaiún, noch dr provisorische Verfassig d Hauptstadt vo dr DARS, im marokkanisch kontrollierte Deil vom Land befindet, dient Bir Lehlu im Nord-Oste vo dr Westsahara as provisorischi Hauptstadt, dr Regierigssitz befindet sich z Tindouf (Algerie). D Zuekumft vo dr Westsahara hängt luut em Vorschlag vo dr UNO vom ene Referendum ab. Mä het sich aber nonig chönne drüber einige. Commons: Sahrawi Arab Democratic Republic – Sammlig vo Multimediadateie Wikimedia-Atlas: Demokratische Arabische Republik Sahara – geographischi un historischi Charte Amnesty-International-Bricht 2006 zu Marokko und dr Westsahara ARSO Unabhängiger Info- Dienst zur Westsahara us dr Schwiiz International Court of Justice: Advisory Opinion of 16 October 1975 (Western Sahara) Marokko si Aaspruch uf d Westsahara – Uszug Telepolis: Artikel zur Situation im Juni 2005 UN Peace Plan zum plante Referendum in dr Westsahara Western Sahara – A Forgotten Country! (PDF) Western Sahara,
Flàxlànde ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kanton Brunscht un zem Arrondissement Mulhouse. Flàxlànde ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 792 àls Marca Flachlantisse. Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert. D Maire vun Flàxlànde ìsch d Francine Agudo-Perez. Flàxlànde ghert zem Kommünàlverbànd Mulhouse Alsace Agglomération. Dr elsassisch Dialekt vun Flàxlànde ghert zem Owerrhinàlemànnisch. Michel Paul Urban: Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace. Édition du Rhin, Strasbourg 2003 Commons: Flaxlanden – Sammlig vo Multimediadateie Flàxlànde Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) INSEE: Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999 Normdate: SUDOC/IdRef: 113368003 | VIAF: 138191196
Gàlfìnge ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kanton Kìngerscha un zem Arrondissement Mulhouse. Gàlfìnge ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1144 àls Galfingen. Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert. Dr Maire vun Gàlfìnge ìsch dr Christophe Bitschene. Gàlfìnge ghert zem Kommünàlverbànd Mulhouse Alsace Agglomération. Dr elsassisch Dialekt vun Gàlfìnge ghert zem Owerrhinàlemànnisch. Kirich St. Gangolf Kirich St. Gangolf Michel Paul Urban: Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace. Édition du Rhin, Strasbourg 2003 Commons: Galfingue – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) INSEE: Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
Hemschprung ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kanton Kìngerscha un zem Arrondissement Mulhouse. Hemschprung lijt im Sundgöi, rund zeh Kilometer sìdeschtlich vun Milhüüse. D Nochbergmeine sìn Rainige ìm Norde, Needermorschwìller ìm Oschte, Huuscht ìm Sìdoschte, Gàlfìnge ìm Sìde, Barnwiller ìm Sìdweschte, Neederburnhaipt ìm Weschte un Schwaighüse ìm Nordweschte, Hemschprung ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1148 àls Emespur. Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert. Dr Maire vun Hemschprung ìsch dr Jean-Paul Mor. Hemschprung ghert zem Kommünàlverbànd Mulhouse Alsace Agglomération. Dr elsassisch Dialekt vun Hemschprung ghert zem Owerrhinàlemànnisch. Michel Paul Urban: Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace. Édition du Rhin, Strasbourg 2003 Commons: Heimsbrunn – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) INSEE: Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
Papua-Neiginea (uf Tok Pisin: Papua Niugini, offiziäll Independen Stet bilong Papua Niugini, Hiri Motu: Papua Niu Gini) isch no Indonesie un Madagaskar dr drittgrescht Inselstaat uf dr Wält. Är lyt im Pazifik un wird zum australische Kontinänt zellt. Är umfasst dr Oschte vu dr Insle Neiginea, dr weschtlig Dail dervu, Wescht-Papua, ghert zue Indonesie, un verschideni vorglagereti Insle un Inselgruppe. S Land het rund segs Millione Yywohner. Papua-Neiginea lyt im Human Development Index uf em 148. Platz vu insgsamt 182 Länder. Rund 80 Brozänt vu dr Landesflechi wäre vu dr bärgigen Insle Neiginea yygnuu. Dernäbe git s e Huffe Insle un Inselgruppe. Papua-Neiginea isch Dail vum pazifische Großruum Melanesie, wu vu Neiginea im Weschte bis zue dr Fidschi-Insle im Oschte goht. Geografisch lyt Neiginea am Rand vum e diefen Ozeanbecki uf eme stark verformte, bis hite vulkanisch aktive Dail vu dr Ärdkruschte. Vum Miozän bis zum Pleistozän het sich d Ärdoberflechi do stark gfaltet un het d Buchte, Gebirg un Inselchette vum Land gschaffe. Di ganz Insle isch durzoge vun eme rund 200 Kilometer braite, vernäschtlete Gebirg, wu vu gäche Däler un wenig zuegänglige Ebene bregt isch. Die Landesnatur isch ginschtig gsi fir die isoliert Stammesbildig, wie si z Neiginea
Morschwiller oder Nìdermorschwiller ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kanton Kìngerscha un zem Arrondissement Mulhouse. Morschwiller ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 728 àls Maurowiler (1260 Morswilr). Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert. D Maire vun Morschwiller ìsch d Josiane Mehlen. Morschwiller ghert zem Kommünàlverbànd Mulhouse Alsace Agglomération. Dr elsassisch Dialekt vun Morschwiller ghert zem Owerrhinàlemànnisch. Kirich St. Ulrich Kirich St. Ulrich Michel Paul Urban: Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace. Édition du Rhin, Strasbourg 2003 Commons: Morschwiller – Sammlig vo Multimediadateie https://web.archive.org/web/20100309095308/http://www.morschwiller-le-bas.com/ Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) INSEE: Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999 Normdate: VIAF: 304524916
Zìllesa ìsch a frànzeescha Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein gheert zum Kanton Brunscht un zum Arrondissement Mulhouse. Zìllesa ìsch eins vu da eltschta Därfer ìm Sundgàui. Àm Ort wo Hìttabühl heißt, hàt ma Merowinger Greewer gfunda. Uf em Britzgibarg Hìgel ìsch ehmàhlig a keltisch Oppidum gstànda, wo vum VIII. bis àm V. Johrhundert v. Chr. bewohnt gsìì ìsch. A reemischa Stroß, wo s Elsàss àn d Franche-Comté verbunda hàt, ìsch dur s Dorf gànga. Zìllesa ìsch zum erschta Mol gnannt worra ànna 792 àls Zullinesheim. Ìn Schrìfta vum 14. Hohrhundert wìrd erwähnt àss a beriahmter Dìnghof z Zìllesa gsìì ìsch. A Schloss ìsch ànna 1293 bàuia worra, as ìsch ànna 1452 dur Milhüüser verbrennt worra. A ànder Schloss, gnannt „Biss“, ìsch ànna 1367 erwähnt worra, as hàt ìn dr àdliga Fàmìlia Besenwald gheert; àn sim Plàtz, àm Fluss entlàng, ìsch speeter a Mìhla gstànda: d „Bissmìhla“. Ìm 17. Johrhundert hàt Zìllesa ìn da Herra vu Pfìrt gheert, dia han a Schloss mìt 365 Fanschter lo bàuia; dàs Schloss steht jetz nìmm, àwer ìn dr Neecha gìtt's noch Màtta wo „Schlossgàrta“ heißa. Nooch àn Ìllfert hàt's aui noch a Schloss gaa, uf
Belize [beˡliːz] isch e Staat in Zentralamerika. Früehner as britischi Chronkolonii het s Biet Britisch-Honduras gheisse. Er gränzt im Norde an Mexiko und im Weste an Guatemala. Im Oste vo Belize lit d Karibik. Es isch s einzige Land in Zentralamerika, wo nid am Pazifik lit. Sit 1981, wo Belize unabhängig worden isch, isch s Land e Mitgliid vom Commonwealth of Nations, und di britisch Chünigin isch au d Chünigin vo Belize. Dr Nationalfiirdig isch dr Unabhängigkeitsdag, dr 21. Septämber. CIA World Factbook: Belize abgerufen am 3. Mai 2010 (englisch) International Monetary Fund, World Economic Outlook Database, April 2008 Human Development Index Commons: Belize – Sammlig vo Multimediadateie Wikimedia-Atlas: Belize – geographischi un historischi Charte Seite der Regierung von Belize (änglisch) Länderinformationen des Auswärtigen Amtes zu Belize Belize – Reiseinfos uf Dütsch uf Wikivoyage Infos und Reisetipps zu Belize (dütsch) Der Belize Guide uf Dütsch und Änglisch Geografii, Behörde, Gsundheit und Iiwanderig 17.25-88.75Koordinate: 17° N, 89° W
Feldis/Veulden (dütsche un bis 1943 offizielle Name: Feldis, rätoromanisch Veulden) isch e Dorf i de politischi Gmeind Domläschg, wo zum Chreis Domleschg (bis Ändi 2017) bzw. i de Region Viamala vom Kanton Graubünde ghört. Feldis lait uffenere Terass am Hang vo de Stätzerhornchette un isch de nördlichscht Ort im Domleschg. Di ehemooligi Gmeind het e Gröösi vo 758 Hektare ghaa un hät aa Domat/Ems, Rothebrunne un Scheid gränzt. De Ort wird 1290/98 als Felden zum erschte Mool erwäänt. Am Änd vum 13. Joorhundert isch e Guet vo de Bischöf vo Chur bekannt, un im 14. Joorhundert hen d Herre vo Rietberg de Zehnte bezoge. 1527 het sich Feldis uss de Herrschaftsrächt ussgchauft. 1583 isch es zum reformierte Glaube überträtte. Im Joor 1774 isch de Ort vumene Brand fascht ganz zerstört worde. Bis zum Bau vunere Strooss über Schaid uff Tumegl/Tomils im Joor 1904 isch Feldis di isoliertescht Gmeind vum Domleschg gsi. Im Joor 1958 isch au e Seilbaan uff Rhäzüns baut worde. Bis zum 20. Joorhundert isch d Viiwirtschaft un de Ackerbau de wichtigscht Erwerb gsi, syt em Bau vo de Strooss isch Feldis di einzig Gmeind vum Domleschg, wo au de Tourismus e Roll spiilt. Uf de 1. Januar
Zug stoht für: Zug, e Verbund us Driibfahrzüg und Wage, wo mitenander verkupplet si e Zuglinie in dr Mechanik, d Richdig von ere Chraft uf s Objekt → Spannung (Mechanik) e Liftvorrichdig über ere Theaterbühne e ständigi, grichteti Bewegig, wie zum Bischbil in Vogelzug, Luftzug, Durchzug e lang gstreckti Landschaftsformation, Höhenzug oder Gebirgszug e Produktionslengi bi dr Härstellig vo Droht Zug (Militär), di nögscht chlinner Einheit vonere Kompanii en Einheit (Gruppe) bi de Polizei, Führwehr, Rot Chrütz oder anderne Organisazione en Teil vo de Posuune, wo bim spile dra zoge wird e Bewegig von ere Spilfigur uf em Spilfäld, z. B. bim Schach, Eile mit Weile, Nünimol usw. en Vorgang bim Rauche, z. B. vo Tabak Lastzug oder Hängerzug, e Formazion im Güeterverkehr uf de Strooss Charakterzug, e Wäsensmerkmol von ere Person Zug isch dr Name vo dene Ort: Kanton Zug, en Schwiizer Kanton Zug (Stadt), d Hauptstadt vom Kanton Zug en Ortsdeil vo Freibärg z Sachsen, ehem. Bärgbauort en Ort in dr Vorarlbärger Gmeind Lech e Dorf und Region im Territorium Westsahara ZUG stoht as Abchürzig für: Bundesgsetz über d Zueständigkeit für d Unterstützig vo Bedürftige vom 24. Juni 1977 (Zuständigkeitsgesetz; SR 851.1 ) «Zeitschrift für Unternehmensgeschichte», e historischi
Trans (rätoromanisch Traun) isch e Dorf i de politische Gmaind Domläschg im Kanton Graubünde, wo zur Region Viamala ghört. Zum erschte Mool erwäänt wird Trans in de Mitti vum 12. Joorhundert als Hof ad Tranne. 1527 sin d Herrschaftsrächt ussgchauft worde. Trans isch reformiert, het aber bis zum Aafang vum 18. Joorhundert e katholischi Minderheit gha, wo deno nooch Ussenandersetzige de Ort verlo het. D Strooss in s Tal isch 1922 fertigstellt worde. En grosse Yyschnitt het es 1944 gee, wo de Ort vumene Brand zerstört worde isch, un als Streusiidlig wyder uffbaut worde isch. D Landwirtschaft isch bis hüt de wichtigscht Erwerb. Uf de 1. Januar 2009 hät Trans zämme mit Feldis, Scheid un Tumegl/Tomils zur Gmeind Tomils fusioniert. Syt em 1. Januar 2015 ghört Tomils zämme mit Almens, Paspels, Pratval und Rodels zur neue Gmeind Domleschg, isch also e Frakzion vo Domleschg. Ursprüngli isch z Trans Sutselvisch, e Mundart vum Rätoromanische, gschwätzt worde. Syt 1950 isch es aber nümmi d Mehrheitssprooch un 1980 sin 11 vo de 20 Romanischsproochige z Trans über 65 Joor alt gsi. En wichtige Grund defür isch di starchi Zuewandrig vo Dütschsproochige gsi, bsunders ab 1910 hen nämli vili Manne vo Trans dütschsproochigi Fraue