rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De Landelin isch e Missionar i de Ortenau gsii, wo im früene 7. Joorhundert glebt het. Am Platz vo sinere Aisidelai isch spööter s Chloster Ätteneminschter entstande. Si Gidenktaag isch de 21. September. Er tar nöd verwechslet were mitem St. Landelin, wo im belgische Hennegau s Chloster Lobbes gstiftet het. De Landelin isch aageblich vo Schottland is Elsass choo und isch denn vo Stroosburg uus öber de Rhii i d Ortenau cho. Bi Altdorf het er chorzi Zii bi de Witwe vomene Hedolf glebt und het drufabe afange im Wald am Luuterbach sini Aisidlerzelle baue, am Fuess vo de Giselburg. Er het aber Striit mit Jäger öberchoo, won en em 21. September erschlage hend. S Joor vo sim Tood isch aber nöd öberliferet. D Witwe, wo de Landelin biherbergt het, isch glii drufabe mit ere sinene zwoo Töchtere in Wald um de Landelin uufzsueche und het denn de toot Landelin gfunde. Wo sini Liich am Bode glegen isch, sind vier Quelle usem Bode choo, bim Chopf, bi de Füess und je aini bi de Händ. Ai Töchter vo de Witwe isch blind gsii, wo si aber mit de Händ d Wunde vom Erschlagne birüert het, het si plötzli afange gsie.
De Pirmin isch e Missionar bi de Alemanne gsii und het nebet de Riichenau und em Chlooster Müerbe im Elsiss ono vill anderi Chlööster gründet. Er isch de Schutzhailigi vo de Riichenau, vom Elsiss, vo de Pfalz und ono vo de Stadt Innsbrugg. D Haimet vom Pirmin isch nöd bikannt, d Quelle seged nu, as er vom „Weste“ choo sai. D Forschig ninnt aa, as er e westgotische Gaistliche gsii sai, wo vor de Araber gflochen sai, wo die afange hend Spanie erobere. Er isch denn Bischof vo Melcis wore, aber wele modern Ort dodemit gmaint isch, isch umstritte, e gueti Woorschiinlichkait het s französische Meaux. De Sintlaz, e fromme alemannische Adlige, isch uf Melcis choo und het de Pirmin iiglade an Bodesee z choo, well d Mentsche dai de christlich Globe nu schlecht uusüebe tüegid. De Pirmin hett die Uufforderig aagnoo und hett denn vom Sintlaz d Insle Sintlazesouwa (hüt: Riichenau) öberchoo. Die isch aber volle mit Schlange gsii, aber wo de Pirmin uf de Insle glandet isch, sind all Schlange öbers Wasser gfloche. Ane 724 hend de alemannische Adligi Nebi und de Berchtold em Pirmin de Bsitz vo de Insle bistätigt und mit Understützig vom Karl Martell isch
E Baar (ahd. para f.) isch im 8. und 9. Joorhundert e Bizaichnig vonere grössere Landschaft a de obere Donau und am obere Neckar gsii und chunnt nume bi de Alemanne vor. D Baare vertailet sich uf zwai Piet, womer hüt as “Ostbaar” und “Westbaar” bizaichnet. D Näme vo de Baare sind mit Manename bildet wore, i de “Ostbaar” sinds d Alaholfespara, d Albuinipara, d Aulaulfisbara und d Folcholtespara gsii, i de “Westbaar” im Quellpiet vo de Donau und vom Neckar sinds d Adalhartespara, d Albunespara, d Perihtilinpara und d Perahtoltespara gsii. De Name lebt hüt no im Landschaftsname Boor um Eschinge witter. D Bidüütig vom Wort Baar isch umstritte, da gelt au för di verwaltigstechnischi Funktion vo de Baare. Hundare Gschicht vo de Baar Reallexikon der germanischen Altertumskunde, Bd. 2: “Baar”
E Hundare (ahd. huntari n.; lat. centena) isch im früene Mittelalter e Bizaichnig vonere Landschaft gsii. De Uusdruck chunnt nume bi de Alemane, z Friesland und z Schwede vor. S Wort cha as “Hundertschaft” düütet werde und het vermuetlich e Landschaft, wo hundert Chrieger stelle cha oder mue bizaichnet. De Füerer vomene Hundare isch Hunno (ahd. hunno m.; lat. centurio, centenarius tribunus) gnennt wore. Jünger und verwaltigstechnisch en anderi Sach bildet di englische Hundreds, wo e Land zu 100 Hides bizaichnet het. För de alemannischi Ruum sind zwüschet 776 und 1007 acht Hundare (altalem. huntari n.) öberliferet. Si bizaichnet chlinneri Landschafte a de Peripherii vo grössere Göi und vo Baare. D Näme sind jewils miteme Manename bildet wore, wie z. B. Waldramnishuntari “Hundare vom Waldram”. För Friesland sind nume zwai Hundare (afrs. hunderi) öberliferet, wo miteme Sippename uf -ing bildet wore sind: Camingehunderi und Killingohuntari. Z Schwede hend d Hundare (aschwed. hundare n.) chlinneri Verwaltigsainhaite im Piet um de Mälarsee bizaichnet, bischränket sich aso uf s Piet vo de Svear. Bi de südliche Göte und z Dänemark isch degege de Uusdruck Herrad bruucht wore. Reallexikon der germanischen Altertumskunde, Bd. 15: “Hundare”
De Geograph vo Ravenna (Geographus Ravennas, Anonymus Ravennas) isch de Verfasser von ere Weltbeschriibig, de Cosmographia, us em 6. Joorhundert gsii. Öber de Autor isch nu bikannt, as er z Ravenna uf d Welt choo isch, de Name und d Lebesdaate selber sind nöd öberliferet. Er het vom ene Gaistliche, won er bloss frater nennt, de Uuftraag öberchoo, e Kosmographii z schriibe, und isch mit ere groosse Woorschiinlichkait selber e Gaistliche gsii. As Quelle het er griechischi, latiinischi und gotischi Autore bruucht. D Cosmographia vom anonyme Geograph vo Ravenna umfasst föf Bänd. Im erste Band vertrett de Autor e biblisches Weltbild. D Erde sai e flachi Schibe und werd vom Ozean umflosse. Im Band II bischriibt er de Erdtail Asie, im Band III Afrika, im Band IV Europa und im Band V s Mittelmeer und de Ozean mit de Insle drinine. Er ornnet d Welt noch römische Provinze und usserhalb devo noch Länder. Im ganze chennt er rund 5000 Städt und 200 Flüss. De Tail öber Gallie und Germanie zaigt de Zuestand vo de früene Merowingerziit im 5. Jahrhundert. Spöter sind no chlinneri Ändrige aabroocht wore. D Cosmographia zaigt vill Öberiistimmige mit de Peutingersche Tafle, offesichtlich hend baid Autore di
Waisseburich ìsch e frànzeesche Stàdt ìm Arrondissement Haguenau-Wissembourg (Kanton Waisseburch) im Unterelsàss (Bas-Rhin). Waisseburich ligt am Übergang vo de Rhyebeni zum Pfälzerwald. S Schtädtli isch direkt am Gscheid zwüschem Elsass u de Pfalz reschperktiv zwüsche Frankriich u Dütschland a de Lauter. De Ursprung vo de Schtadt Waisseburich ligt im Chloschter, wo uf Veraalassig vom damalige Bischof vo Speyer, vermuetlich em Dragobodo in de Ziit um 660 gründt worden isch. S Chloschter het bald grossi Bsitzige im Elsàss, de Pfalz un au in Bade gha. Um s Chloschter umme het sich d Schtadt Waisseburich entwicklet, wo ab 1306 e freii Reichsschtadt isch gsi. Zwüschem 17. un em 20. Johrhundert het Waisseburich e paar Mol müesse d Schtaatszugehörigkeit wechsle. Zerscht isch d Schtadt mit ihrem südliche Umland mit em Weschtfälische Fride vo 1648 a Frankriich cho, nach em dütsch-französische Chrieg vo 1870/71 wider an Dütschland. Mit em End vom erschte Wältchrieg isch Waisseburich zämme mim reschtliche Elsàss wider an Frankreich gfalle un während de Bsetzig vo Frankriich im zwaite Wältchrieg durch Nazi-Dütschland anektiirt worde. Site m End vom zwaite Weltchrieg ghört Waisseburich zu Frankriich. D Maire vo Waisseburich isch d Sandra Fischer-Junck. D Gmeind isch Mitglied im Gmeindsverband Pays de Wissembourg. Dr
Schaiwert ìsch e frànzeesche Gmein ìm Unterelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kanton Waisseburch un zem Arrondissement Haguenau-Wissembourg. Schaiwert isch numme durich s Flissel Lüter vun Schaiwert ìn dr Pfàlz drannt. S Dorf Schaiwert lijt àn dr D 3, wie vun Lüterburi uf Waisseburch fiert. S gìt àui e Stroß uf Niderlauterbach un Schaiwert in dr Pfàlz. Schaiwert ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1206. Bìs zum Wiener Kongress ànne 1815 ìsch Schaiwert ei Gmein gsin, wie uf bode Sitte vu dr Lüter gleje ìsch. wie d Lüter àls Granz zwìsche Frànrich und Bayern feschtgleit worre ìsch, sìn bede Deil vun Schwaiwert salbschtandige Gmeine worre. àui vun 1871 bìs 1918, wie s Elsàss zum Ditsche Rich ghert hàt, sìn die zwo Gmeine drannt blìwe. Dr Maire vun Schaiwert ìsch dr Gérard Helffrich. Schaiwert ghert zem Kommünàlverbànd Plaine du Rhin. Dr sìdfrankisch Dialekt vun Schaiwert ghert zem Oschtfrankisch (Nordowerditsch). Schaiwert D Lüter zwìsche Schaiwert in dr Pfàlz (rachts) un Schaiwert ìm Elsàss (lìnks) Michel Paul Urban: Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace. Édition du Rhin, Strasbourg 2003 Commons: Schaiwert – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires
Zürichtal (russ. Цюрихталь), hüt Solotoje Pole krimtat. Caylav Saray [ʤajlaw saraj], isch e Dorf im Landesinnere vo de Krim am Flüssli Indol, wo is Fuule Meer flüsst. S lit öppe 15 km nordwestlich vo Starji Krim, am nördliche Fuess vom Krimgebirge. Im Summer 1804 sind rund 240 Uuswanderer vo de Schwiiz uf d Krim choo, zwee Drittel devo sind Zörcher gsii, di maiste vom Söiliamt. Nochdem si de Winter i de Steppe verbroocht hend, isch ene s Dorf Dschajlav Saraj (krimtat. Caylav Saray) ggee wore, wo no bis vor chorzem vo 92 Krimtatare biwont gsii isch. A Oostere 1805 hend si d Kolonii Zürichtal ggründet am Ort vom früenrige Tataredorf Dzajlav. Dozmol hend 228 Mensche im noigründete Dorf glebt. Vo dene sind 1812 fast 40 amene starche Fieber umchoo. Ane 1820 hend d Koloniste e reformierti Chile baut, de erst Pfarrer, de Heinrich Dietrich, isch aber erst zwai Joor spöter vo de Schwiz uus uf d Krim choo. S Dorf isch rasch gwachse und im Dorf hend sich au Schwoobe niderloo. Glii het Zürichtal as di “vorneemst Kolonii uf de Krim” ggulte. 1860 isch den e noiji grösseri evangelisch-lutherischi Chile baut wore, ufeme chliine Hügel zwöschet em Under- und em
D Friedrich-E.-Vogt-Medaille isch e Bryys, wù syder ane 1986 vù dr Mundartgesellschaft Württemberg e. V. vergee wird. Bryysdreeger sin Lyd ùn Inschtitutione, wù sich ùm "um die schwäbische Mundart" verdiend gmachd hän. Gschdifded woore isch die Medallie ane 1985 zùm 80. Geburtstag vùm schweebische Dialäktdichter ùn Èèremidgliid vù dr Mundartgesellschaft Friedrich E. Vogt (1905-1995). Dää Bryys isch nid mid eme Gäldbedraag verbùnde ùn wird au nid jedes Joor vergee. 2014 Christoph Sonntag, dütsche Kabarettischt 2011 Dominik Kuhn, Filmmacher 2008 Titus Häussermann, Verleger, Silberburg-Verlag 2005 Schwäbische Bank, fir iiri Schweebische Aktie („Zom Frässa gern“) 2003 Schwaben Bräu, fir iiri schweebische Wäärbigsaktione („Fließend schwäbisch“) 2001 Landesregierig vo Bade-Württeberg, verdräde dùr dr Ministerpräsident Erwin Teufel, fir iiri Wäärbigsaktion fir s Land („Wir können alles. Außer Hochdeutsch“) 1999 Gotthilf Fischer, Dirigent 1996 Manfred Rommel, Oberbùùrgermaischder vù Schduegerd 1994 Sigrid Früh, Volkskundleri ùn Määrliverzeleri 1992 Trudel Wulle ùn Walter Schultheiß, schweebischi Schauschbiiler 1989 Armin Lang, dr Erfinder vùm Äffle und Pferdle 1986 Karl Knödler, Verleger Johann-Peter-Hebel-Priis Johann-Peter-Hebel-Medallie Johann-Peter-Hebel-Plakette Alemannische Literaturpriis Syde vù dr Mundartgesellschaft Württemberg e. V. iber d Friedrich-E.-Vogt-Medallie
Mangup-Kale oder Mangup isch e historischi Stadt uf de Krim und isch de Hoptort vo de Krimgote gsii. D Stadt litt ufeme Tafelberg mit drai Uusloifer und staile Felswänd, wo e natürlich Schutz botte hend. De Ort isch wasserriich und wiist nüü Quelle uuf. Di ältiste archäologische Spuure datiered is 5. Joorhundert und s Gräberfeld us dere Zitt zaigt alano-gotischi Eliment. De Ort, wo dozmol Dory oder Doros (Δόρυ, Δόρος) ghaisse het, isch denn vom Chaiser Justinian I. (482-565) bifestigt wore, wa vo de Archäologii bistätigt werde cha. Ane 785 sind d Krimgote vo de Chasare underworfe wore. D Stadt isch drufabe noi bifestigt wore und ab de Mitti vom 9. Jh. het si d Oberherschaft vo de Chasare abwerfe chöne. De Ort het aber im Lauf vo de Zitt immer mee a Bidüttig verlore. 1361 het de Hekatontarch Chuïtani (Χουϊτάνες) d Zitadelle vo Mangup-Kale noi bifestigt und Theodoro (Θεοδωρώ), wie de Ort dozmol ghaisse het, isch denn de Hoptort vom krimgotische Förstetum Theodoro wore und de Först Alexios het d Stadt uusbaut. 1475 hend d Osmane Theodoro/Mangup underem Heerfüerer Gedik Ahmed Pascha sechs Mönet lang bilageret und denn im Dezember iignoo. Mangup isch zumene Zentrum vomene Verwaltigsbezirk wore. 1493
Eski-Kermen (ukr. Ескі-Кермен; russ. Эски-Кермен, Eski-Kermen; krimtat. Çerkez-Kermen / Eski-Kermen »Alti Festig«) isch e antiki Stadt uf de Krim und het zu de Krimgote ghört. D Stadt lit ufeme Tafelberg, wo öppe 1050 Meter lang isch und grad 170 Meter schmool und ragt 40 Meter us de Umgebig use. Zu de erhaltne Baute ghört d Drai Ritter-Chile mit Freske usem 12. Jh., drunder e Bild vom St. Georg und d Mariä Himmelfarts-Chile het Freske, wo um 1300 gmolt wore sind. Vo de byzantinische Basilika sind aber numeno Grundmuure erhalte. De Ort isch im 6. Joorhundert bifestigt und uusbaut woore, drunter isch au e Basilika errichtet wore. S Gräberfeld vo de Stadt zaigt dütlichi alano-gotischi Eliment. Ane 785 sind d Krimgote vo de Chasare underworfe wore. D Stadt isch undere de Fremdherrschaft gwachse und het im 11. Jh. e Blüetizitt erlebt. Under de Herrschaft vo de Tatare isch de Ort schlussendli im 14. Jh. uufgee wore. De antik Name vom Ort isch nöd bikannt. Nochdem d Krim südlich vom Fluss Belbek ane 1475 zum Osmanische Riich choo isch, isch bi de Ruine vom alte Ort en noiji Stadt baut wore und nochem Gründer Tscherkess Kerman gnennt wore. Ane 1520 hend do
Balaklawa (ukrain. und russ. Балаклава, Balaklava; krimtat. Balıqlava [balɯqˈlava]) isch e Hafenort uf de Krim und sit 1957 e Stadttail vo Sewastopol. De Hafe am Schwarze Meer isch scho i de Antiki aagfaare wore und het Symbolon limen (Συμβόλων λιμήν) ghaisse. De Hafe het zerscht a de Taurer ghört und isch denn zum Piet vo de griechische Kolonii Chersonesos Herakleia (h. Sewastopol) cho. Bi de Bucht isch au de Ort Palakion (Παλάκιον) glege. Im 15. Jh. het de Ort underem Name Cembalo zu Genua ghört, isch denn aber au Schauplatz vom Chrieg zwüschet de Genuese und em Först vo Theodoro gsii. Wo d Osmane d Stadt ane 1475 eroberet hend, hend s ere de Name Balıqlağu ( بالقلاغو »Fischerplatz”) ggee. Die Hafestadt isch um 1530 zumene Zentrum vom Verwaltigsbezirk Balaklawa wore. Dozmol hend guet 900 Mensche i de Stadt glebt, öppe zwee Drittel devo sind Grieche gsii. 1774 isch d Stadt zum Krimchanat choo und 1783 zu Russland. D Russe hend scho ane 1778 ali Christe us de Stadt deportiert ghaa und d Tatare sind i d Türkei uugwanderet. 1802 isch d Stadt verödet gsii und nume e paar Verwaltigsbiamti und e griechisches Infanteriibataillon sind do stationiert gsii. Im Krimchrieg
Sudak isch e Hafestadt a de Südchüste vo de Krim am Schwarze Meer und zällt 36’400 Iwonner. De Ort isch bikannt as e Kurort und au d Festig vo de Genuese zücht vill Touriste aa. Si ghört zu de grööschtt erhaltene Festige. Sudak isch nebet Aluschta e traditionelle Hersteller vom Krimsekt. Sudak het de Name im Lauf vo de Zitt hüüfig gwechslet. De Hafe isch sit de Antiki agloffe wore und isch as Skythotauron limen (Σκυθοταύρων λιμήν »Hafe vo de Skythotaurer«) oder Athenaion limen (᾿Αθηναῖων λιμήν) bikannt gsii und bi Sudak sind au Fund vo de Taurer gmacht wore. De Geograf vo Ravenna (6.Jh.) nennt de Hafe Sugdabon. Spötistens ab em 8. Jh. isch Sugdaia (Σουγδαία) de Sitz vomene orthodoxe Bischof gsii. Chorz noch 800 het de Waräger Bravlin d Stadt eroberet, dozmol isch de Ort vo de Russe Surosch (Сурожъ, Surož) gnennt wore. I de zwait Hälfti vom 11. Jh. hend d Kumane d Stadt iignoo. 1204 hend d Venezier de Hafe zunere Kolonii gmacht, wo 1224 vo de Tatare öberfale woren isch. 1365 isch de Hafe in Bsitz vo de Genuese choo, wo de Ort Soldaia oder Sodaia gnennt hend. D Genueser hend d Stadt, wo e wichtige
Aluschta (ukrain. und russ. Алушта, Alušta; krimtat. Aluşta [aˈluʃta]) isch e Kurort a de Südchüste vo de Krim am Schwarze Meer und zällt öppe 29’800 Iiwonner. D Stadt lit underhalb vo de baide höchste Berge vom Krimgebirge, em Tschatyr-Dag (1525 m) und em Roman-Kosch (1545 m) und zwee Päss füered is nördliche Bergland. Im Umland vo de Stadt hets meriri Sanatorie, Kurhotel ud Erholigshaim und jedes Joor verbringet vill Russe und Ukrainer eri Feri do. Vo Aluschta uus goot de Romanow-Weg is Jaltaer Naturschutzpiet im Krimgebirge. Aluschta isch nebet Sudak e traditionelle Hersteller vom Krimsekt. De Ort isch scho i de Antiki bisidlet gsii und i de Nööchi vo Aluschta sind archäologischi Fund vo de Taurer gfunde wore. Zerstmol gnennt werd de Ort, wo de Chaiser Justinian I. (482–565) Aluston (Ἄλουστον) mit eme Kastell bifestigt het. De Ort und sini Umgebig isch dozmol vo Krimgote biwont wore, und d Archäologe hend bi Aluschta au e alano-gotisches Gräberfeld erforscht. Ane 1239 hend d Tatare d Stadt plünderet. Ends vom 14. Joorhundert hend Genueser Lusta noi bifestigt. D Stadt isch 1475 zum Osmanische Riich choo, 1774 zum Krimchanat und 1783 zu Russland. Ane 1805 hend guet 2000 Krimtatare z Aluschta glebt. De
D Krim isch e Halbinsle im Schwarze Meer. Si ghört zur Ukraine und bestaat us der Autonome Republik Krim und de Stadt Sewastopol. D Hoptstadt vo der Autonome Republik Krim isch Simferopol im Landesinnere. D Krim bildet sit dr Krimkrise 2014 de facto di russisch Teilrepublik Krim und d Stadt Sewastopol, wo Russland sit em 18. Merz 2014 as Däil vo sim Staatsgebiet aalueget. Die mäiste Staate uf dr Wält anerkenne die Annexioon aber nid. D Krim isch im Norde dör di schmooli, nu 8 km braiti Landengi vo Perekop mitem europäische Festland verbunde. Im Weste und Süüde lit s Schwarze Meer, im Oste grenzt d Krim as Asowsche Meer und im Südoste werd si dör d Meerengi vo Kertsch vo de Halbinsle Taman in Kaukasus trennt. De nördlich und mittler Tail vo de Krim isch flachs Steppeland mit trochnem kontinentalem Klima mit haisse Sümmer und chalte Winter. A de westliche Südchüste no verlauft s Krimgebirge (ukr. Krymski Hory), di höchste Berge sind de Roman-Kosch (1545 m) und de Tschatyr-Dag (1527 m). D Berge bildet e Wetterschaide. Südlich isch mediterrans Klima, s nördliche Bergland het gmässigsts füechts Klima. Hüt lebet uf de Krim fast zwai Millione Mensche. D Russe bildet
D Taurer (altgriech. Ταῦροι, Tauroi, latiin. Taurī) sind en antiks Volch, wo uf de Krim a de Südchüste und im Krimgebirge glebt het. Noch ene isch ide Antiki d Krim Taurischi Halbinsle (Ταυρικὴ Χερσόνησος, Taurikē Chersonēsos) und s Krimgebirge Taurischi Berge (Ταυρικὰ ὂρεα, Taurika orea) gnennt wore. I de Noizitt hets Bistrebige gee, a de Krim as souveräne Staat de Name Taurie (russ. Таврия, Tavrija) oder äänlich z gee. D Taurer sind s ältist historisch fassbare Volch, wo uf de Krim glebt het. Si hend entlang vo de Südchüste westlich vo Feodosija glebt und im Krimgebirge. Degege hend i de Steppe bis um 720 v. Chr. d Kimmerier glebt, wo denn vo de Skythe verdrängt wore sind. D Archäologii underschaidet vom 8. bis 3.Jh.v. Chr. zwoo Kulture, wo a de Taurer zuegschribe werd. Di nördlich-westlichi Kisil-Koba-Kultur, binennt nochem Fundort Qızıl-Qoba (»Roti Hööli«), erstreckt sich vo Balaklawa und Sewastopol bis uf Simferopol. Di südlichi Kultur goot vom Bajdar-Tal im Weste und verlauft denn entlang vo de Südchüste bis uf Feodosija, wo d Grieche früe e Kolonii ggründet hend. Wo ane 513 v. Chr. de Perserkönig Dareios I. gege d Skythe zogen isch, hend d Taurer sich gwaigeret a de Skythe z
D Krimgote sind e germanisches Volch gsii, wo vom 3./4. Joorhundert bis spötistens is 18. Jh. uf de Krim glebt het. D Bizaichnig Krimgote isch e moderne Uusdruck vo de Forschig, i historische Quelle werded si nume Gote gnennt. Di erste Germane sind i de 2. Hälfti vom 3. Jh. bis zu de Krim vorgstoosse und hend zwüschet 255 und 275 ufem Land und ufem Meer Raubzüüg rund um s Schwarzi Meer undernoo. Im 4. Jh. hend sich Ostgote und anderi Stämm, drunter au Heruler, i de nordpontische Steppe und uf de Krim niderloo. Nochem Tod vom ostgotische König Ermanarich (†375) sind d Ostgote vo de Hune underworfe wore und mit ene westwärts zoge. Noch Uuswiis vo de Archäologii het denn d Tschernjachov-Kultur uufghört, wo mit de Gote i Verbindig broocht werd. Nume uf de Krim het die Kultur no bis is 5. Jh. witterglebt. Ane 404 het de gotischi König Gsandti uf Byzanz gschickt, well de Bischof Unilas (Οὐνίλας) gstorben isch. Da ersti Zügnis vo de Krimgote zaigt, as die Christe gsii sind und cherchlich vo Byzanz abbhängig. De Historiker Prokop vo Cäsarea bischribt d Krimgote gnauer. Denoo het si de Theoderich de Gross ane 488 uufgforderet, mit em
Kleeburi ìsch e frànzeesche Gmein ìm Unterelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kanton Waisseburch un zem Arrondissement Haguenau-Wissembourg. Sit em 1973 ghört au Bremmelbach zu de Gmeind Kleeburi. Kleeburi ligt öschtlich vo de D 77 am Oschthang vom vom Hochwald, wo eigentlich no zum Pfälzerwald ghört, aber au als Nordvogese bezeichnet wird. Nachbardörfer vo Kleeburi sin Rott, Owerhoffe, Stanselz, Ridselz, Ìngelse u Dràchebrunn-Bìrlebach. Dr Maire vun Kleeburi ìsch dr Serge Strappazon. D Gmeind ghört zum Gmeindsverband Pays de Wissembourg. Dr südfränkisch Dialekt vu Kleeburi ghört zum Oschtfränkisch (Nordoberdütsch). Commons: Kleeburi – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) INSEE: Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999 Normdate: VIAF: 306279369
Jalta isch e Kurort a de Südchüste vo de Krim am Schwarze Meer und zällt öppe 80’500 Iiwonner. Jalta isch wege sim milde Klima e biliebte Feri- und Kurort und meriri russischi Künstler hend z Jalta glebt, so de Musiker Tschaikowski und d Schriftsteller Tschechow und Tolstoi. De Ort isch bikannt wore dör d Konferenz vo de Allierte USA, England und de Sowjetunion, wo z Jalta öber s Schicksal vo Tütschland nochem Zwaite Weltchrieg verhandlet hend. D Bucht vo Jalta isch scho vo de Taurer bisidlet wore und im früene Mittelalter hend sich Krimgote niderloo, wie alano-gotischi Gräberfelder usem 5./6.Jh. zaiget. De Ort werd 1154 zerstmol vom arabische Geograf al-Idrisi gnennt, wo schribt, as Dschalita ( جاليطة Ǧaliṭah) im Piet vo de Kumane ligi. De Name laitet sich vom griechische Wort gialos (γιαλός) »Chüste, Strand« ab. 1380 isch Jalita zu de Genuese choo und het im 15.Jh. vermuetli zum Förstetum Theodoro ghört. 1475 isch de Ort zum Osmanische Riich choo und 1774 zum Krimchanat und 1783 zu Russland, nochdem scho 1778 d Zarin Katherina 241 christlichi Grieche, wo de Ort sit Joorhunderte biwonnt hend, deporiere loo het. Im 19. Jh. isch de Ort schnell zunere Stadt aagwachse, wo sich bsunders
S Krimgebirge (ukr. Кримскі Гори, Krymski Hory; russ. Крымские Горы, Krimskije Gori; krimtat. Yaila) isch e Bergzug, wo sich im Süde vo de Krim öber de Chüste vom Schwarze Meer erhebt. De höchst Berg isch de Roman-Kosch (1545 m). De Bergzug bistoot us drai Bergchettine und isch öppe 150 km lang und fallt im Südweste stail is Meer ab und werd gege Oste nidriger. Im Norde gönd d Berge und d Hügel langsam i d Krimsteppe öbere. Di südlich Bergchetti verlauft entlang a de Südchüste vo Sewastopol bis uf Feodosija und isch gchennzaichnet dör höchi Berge, so de Aj-Petri (1243 m), de Roman-Kosch (1545 m), de Tschatyr-Dag (1527 m) und de Demerdschi (1239 m) und dör wiiti Hoochebine, wo Jaila (krimtat. yaila »Alp, Bergwaid«) gnennt werded. Di mittleri Bergchetti goot vo Sewastopol bis uf Starij Krim und isch gchennzaichnet dör Tafelberge, wo bis zu 700 Meter höch sind. I de Antiki und im Mittelalter sind uf e paarne vo dene Städt entstande, so Eski-Kermen, Mangup-Kale, Tschufut-Kale oder Kyz-Kermen. Di vile Hööline hend scho ee und jee as Woonhööline oder Ställ tienet, die grössere sind zu Höölechlöster oder Höölechile uusbaut woore, di bikanntiste sind Uspenskij, Tepe-Kermen, Katschi-Kalon. Di nördlich Bergchetti goot