rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dè Main isch mit 527 Kilometer Flǜèßschtrèggi de längschti rächti Näbbèfluss vum Rhy. D Quällflüss vum Main chömmèd us èm Fichtelgebirge un vo dè Frängischè Alb (Rotè Main). Am weschtlichè Rand vo Kulmbach im Stadtdeil Melkèdorf i dè Nôchi vum Schloss Steinèhuusè vohǜrõtet sich dè Rotè un dè Wyße Main zum eigèntlichè Main. Dè Flusslauf haaltet trotz èm grosszügigè Mäandryrè sini Hauptrichtung Oscht->Wescht yy, wa in Mitteleuropa sèltè isch un tangyrt dõdeby meereri frängischi Mittelgebirge. Am Main ligèd großi Deile vum frängischè Wiibaugebièt un èn Huufè guèt erhaaltèni historischi Stadtchärn. Großi Ballungsräum passyrt dè Main um Würzburch un Frankfurt. Gegèübber vo dè Mainzer Altschtadt – zwǜschè Ginsheim-Guschtavsburg un dè Maarauè z Mainz-Koschtheim – mündet er i dè Rhy. Vo dört (Kilometer 0) flussobsi bis obberhalb vo dè Ysèbaabrugg bi Hallschtadt (Kilometer 387,69) isch dè Main (Ma) e Bundeswasserschtrõß. Dè Main isch nit dè längschte, aber glychwoll èn historisch un geografisch bedütendè dütschè Fluss. I dè Spòtantikè isch a sim Unterlauf ab Miltèbärg d Ußègränz vu dè Provinz Obbergermaniè im Römischè Rych gsi. D Mainlinniè drènnt im 19. Johrhundert d Yflusssphärè vo dè beidè dütschè Großmächt Öschterrych un Preußè innerhalb vum Dütschè Bund mit èm Sitz z Frankfurt uumittelbar am Unterlauf
De Platzspitz isch e Park im Zäntrum vo Züri. Es isch das Landstuck oben a de Mündig vo de Limet i d Syl. I de Schwiiz seit men au an andernen Oorte dene Flechine bi de Flussmündige -spitz. Sit em 15. Jaarhundert händ d Zürcher uf däm Fäld, wo usserthalb vo de Stadtmuure glägen isch, iires Schützehuus gha. De Chnaabeschüüsset hät am Afang au daa stattgfunde. Im 18. Jaahundert hät me de beede Flüss naa Böim pflanzt, und so isch de Park entstande, wo z’eerscht na Platzpromenade ghäisse hät. Druff staat bis hütt s Tänkmaal vom Dichter Salomon Gessner. Wo nach em Schlysse vo de alte Stadtmuure und de Schanze ane 1846 näbedra de Zürcher Hauptbahnhof und am Änd vom 19. Jaahundert dänn au na s Landesmuseum poue woorde sind, isch de Park hinedra so wie versteckt gsy. Scho für d Schwiizer Landesuusstelig vo 1883 hät d Stadt s Areaal uf em Spitz und au na en Täil vom Sylfäld ussedra zum ene wyte Park gmacht, wo sid dänn zmitzt i de Stadtquartier lyt. I de 1980er Jaare isch uf em Platz en chuum kontrolierti Droogeszeene entstande, wo Lüüt vo wyt hèèr hii choo sind und wo d Polizei und
Dr Karl Moser (* 10. Augschte 1860 z Bade; † 28. Februar 1936 z Züri) isch e Schwiizer Architäkt gsy. Dr Karl Coelestin isch dr Soon vom Architäkt Robert Moser gsy. Er het a dr ETH Züri und z Paris Architäktur studiert, und ane 1888 het er zäme mit em Robert Curjel z Karlsrue es Architäkturbüro uftoo. Die beide händ es baar grösseri Chile chönne boue und au anderi bedüütendi öfentliche Geböid usgfüert. Z Züri het dr Moser s Kollegiegeböid vo dr Uni plaanet; 1914 hät em d Uni dr Eeredokter gää. 1915 isch dr Moser Profässer für Boukunscht a dr ETH woorde; syn Nachlass wird hütt au bi der ETH ufbewahrt. 1892–1893: d Johanneschile z Bärn 1895: d Sankt-Sebaschtianschile z Wetige 1896–1897: d Villa Boveri z Bade 1899–1900: s Museum Langmatt z Baden 1898–1901: d Pauluschile z Basel 1902–1905: d Pauluschile z Bärn 1904–1910: s Kunschthuus Züri 1906–1908: die katolisch Chile Sankt Anton z Züri 1911: d Chile z Flawil 1910–1913: dr Badisch Bahnhof z Basel 1910–1912: d Chile Sankt Paul z Luzern 1911–1914: s Haupthuus vo dr Uni Züri 1912–1914: di katolisch Chile Sankt Josef z Züri 1913–1915: d Stadthalle und s Konzärthuus z Karlsrue 1918–1920: di nöi
D Zürisee-Schifffaartsgselschaft, abgchürzt ZSG, isch es schwiizerischs Undernääme, wo Schiff uf em Zürisee hät. D Firma hät iren Sitz z Züri. D Schiff faared uf em Zürisee, em Obersee und i de Stadt Züri uf de Limet. Sid ane 1834 git’s uf em Zürisee Transportfirmene, und scho 1835 isch s eerschte Tampfschiff ufe See choo; es hät Minerva gheisse. Im 19. Jaarhundert sind grad es baar verschideni Schiffgselschafte am See und auf uf em Waalesee gründet woorde. Ane 1890 isch d Zürcher Tampfbootgselschaft entstande, wo druus ane 1957 d ZSG woorden isch. Hütt macht d ZSG bim Zürcher Vercheersverbund, em ZVV, mit. Vo de ZSG sind zwei alti Radtampfer, d Stadt Züri und d Stadt Rapperschwyl, und zwölf Motoorschiff und drüü nidrigi Limetboot uf em Wasser underwägs. Iiri Wèrft hät d Firma z Wolishofe. D Schiff vom Zürisee D Schiffstazione vom Zürisee Commons: Zürichsee Schifffahrt – Sammlig vo Multimediadateie Website vo dr Zürisee-Schifffaartsgselschaft
Dr Hans Hubacher und d Annemarie Hubacher sind es Architäktepaar vo Züri gsi. Dr Hans Otto Hubacher isch am 18. Septämber 1916 z Oberhofen am Thunersee uf d Wält cho und am 11. Mai 2009 z Züri gstorbe; d Annemarie Hubacher-Constam isch e Zürcherin gsi; si isch am 25. März 1921 z Züri uf d Wält cho und dört am 8. Juli 2012 gstorbe. Beidi händ a dr ETH Züri d Architäktur studiert. 1945 isch ires eigeten Atelier z Züri uufgange. Hauptwäärch vos Hubachers i dr Region Züri sind d Gwächshüüser vom Botanische Garte, s Strandbad Mythequai am Zürisee und d Wohnüberbouig Rietholz. D Annemarie Hubacher isch d Scheffarchitäktin vo dr Schwiizerischen Uusstellig für Frauenarbet SAFFA z Züri ane 1958 gsy. d Diasporachile, Hergiswil NW, 1947 Huussildig, Zolike, 1952 s Landhuus Reinhart, Winterthur, 1952 s Landhuus Farner, Stäfa, 1953 ires eigete Woonhuus, Züri, 1954 s Strandbad Mythequai, Zürich, 1954 d Primarschuel im Hofacker, Schliere, 1955 d Diasporachile, Schwyz, 1956 die refermierti chile Zolikerbärg, Zolikerbärg, 1960 d Wohnsidlig Rietholz, Zolikerbärg, 1961 s Schüelerheim Heimgarte, Bülach, 1962 dr Fridhof Eichbühl, Züri, 1964 s Hotel Atlantis, Züri, 1970 s Sporthotel Stoos, Stoos, 1977 d Schau- und Gwächshüüser im Botanische Garte Züri, 1977 s
D Ida Bindschedler (* 6. Juli 1854 z Züri; † 28. Juni 1919 au da) isch e Schwiizer Lehrerin und Jugetbuechautorin gsi. D Ida Bindschedler isch d Dochter vom Friedrich Rudolf Bindschedler und vo der Anna Elisabeth geb. Tauber gsy. Si het sech z Küsnacht und z Bärn uf d Arbet als Lehrerin vorbereitet und z Paris en Sprachufenthalt gmacht. Dänn het si a dr private Meitlischuel Tobler z Züri gschaffet. Ane 1897 het si wägem schwache Härz d Schuelarbet müessen ufgää und isch denn uf Augsburg ggange. Si isch ledig blibe. Doo het d Bindschedler us der Erinnerig an iiri Jugendzyt z Züri d Gschichte vo de Turnachchind gschribe, wo i dr Schwiiz vo vil Chind und Jugendliche glääse worde sind. Das wo d Goofen i dene Gschichten erläbe, spiilt im Garte vom alte Landolt-Summerhuus i dr Seeweid am Zürisee z Riesbach. Drum het e Teil vo dr Seefäldstrooss iire Name. D Zeichnige für d Büecher vo de Turnachchind het d Ursula Gmünder-Müller gmoolet. Die Turnachkinder im Sommer. 1906 Die Turnachkinder im Winter. 1909 Die Leuenhofer, 1919 Charles Linsmayer: Bindschedler, Ida. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Commons: Ida Bindschedler – Sammlig vo Multimediadateie es Porträt vo dr Ida
D Elsa Muschg (* 4. Juni 1899 z Zolike; † 4. Oktober 1976 z Schliere) isch e Schwiizer Schriftstellerin gsy. Si isch d Dochter vom Lehrer Friedrich Adolf Muschg und vo dr Hermine geb. Isler gsi. Ire Brueder isch dr Germanischt Walter Muschg gsi und ire Halbbrueder us dr zwöite Ee vom Vatter dr Autor und Literaturwüsseschaftler Adolf Muschg (* 1934). Si isch uf s Lehrerinneseminaar ggange und hät denn z Züri Schuel ggää. Mit ere Familie isch si als Privatlehrerin uf e zwöijöörigi Wältreis ggange. Vo dere Erfahrig het si Gschichtebüecher vo Hans und Ume gschribe. Und si het Theaterstuck für Chinder gschribe. 1942 het er dr Kanton Züri für iires Wärch d Eeregaab gää. Hansi und Ume unterwegs" 1937 Hansi und Ume kommen wieder, 1938 Oka und Nicolette, 1941 Komm, Busi, komm, Schweizerisches Jugendschriftenwerk, 1928 Eveli und die Wunderblume, 1928 Hansdampfli und sein Tomi, SJW, 1937 's Fineli aus der Altstadt, 1940 Daheim in der Glockengasse, 1940 Kunterbunt. Geschichten und Sachen zum Lesen und Lachen, 1946 Bettmümpfeli, 1951 Tante Annis Taufgeschenk, 1952 Bummerli. Eine Geschichte für kleine Tierfreunde, SJW 1952 Der Silberregen, 1955 Vaters Fränzi, Verlag Huber, 1959 Wer läutet? nach einer wahren Begebenheit erzählt für Mädchen und
D Monika Stolz (* 24. Merz 1951 z Worms) isch e dytschi Bolitikeri (CDU). Si isch vu 2001 bis 2016 Mitglid vum Landdag vu Bade-Wirttebärg gsii un vu 2006 bis 2011 bade-wirttebärgischi Arbeis- un Sozialminischteri. D Stolz isch z Worms uf d Volksschuel un s Gimnasium gange. Noch em Abitur het si an dr Universitet Fryburg Volkswirtschaftslehr studiert un anne 1974 mit em Diplom abgschlosse. Derno het si vu 1974 bis 1977 as wisseschaftligi Referänti bi dr Konrad-Adenauer-Stiftig gschafft. Vu 1976 bis 1983 het si an dr Universitete Gießen, Würzburg un Bonn Humanmedizin studiert un anne 1985 zum Dr. med. promoviert. Nocherdani het si ne Zytlang as Dokteri gschafft. Vu 1989 bis 2005 isch d Monika Stolz Gmaireeti z Ulm un Ortschaftsreeti z Ulm-Unterweiler gsii, dodervu vu 1991 bis 1999 as Vorsitzeri vu dr CDU-Gmairootsfraktion Bi dr Landdagswahl 2001 het si im Wahlchrais 64 – Ulm s Diräktmandat gwunne. Au bi dr Landdagswahle 2006 un 2011 isch si wider iber s Erschtmandat in Landdag gwehlt wore. Dert isch si vu Juli 2004 bis Oktober 2005 stellverdrättendi Fraktionsvorsitzeri vu dr CDU-Landtagsfraktion gsii. Am 5. Oktober 2005 isch si bolitischi Staatssekreteeri im Minischterium fir Kultus, Juged un Sport wore un am 1.
D Gilberte Montavon (eigetli Gilberte Schneider-Montavon) – me kännt se i de Schwiiz hüt under em Naame Gilberte de Courgenay – isch am 20. März 1896 z Courgenay im Jura (dozmol no im Kanton Bärn) uf d Wält cho und am 2. Mai 1957 z Züri gstorbe. Si het im Bahnhofhotel, em Hôtel de la Gare, wo irnen Eltere ghört het und a dr internazionale Ysebaanlinie vo Bärn uf Belfort stoot, serviert und isch im Eerschte Wältchrieg bi de Soldaate vo dr Schwiizer Armee wytume bekant woorde. D Milidärmusiker Robert Lustenberger und Oskar Portmann händ ane 1916 für sii s Lied La petite Gilberte de Courgenay dichtet und komponiert, wo bim Milidäär schnäll populäär woorden isch. Dank em Sänger und Volchsliedersamler Hanns In der Gand het me das Lied gly i dr ganze Schwiiz kännt. D Gilberte Montavon het spööter ghüroote und isch uf Züri ggange, wo si 1957 gstorben isch. Me het se uf em Zürcher Fridhof Nordheim begrabe. S Lääbe vo dr bekante Servierdochter us em Jura isch s Thema vom ene Theaterstuck und eme Roman worde, wo dr Rudolph Bolo Mäglin 1939 gschribe het. Uruffgfüert worde isch das "Singspiil" am 24. August 1939 am Schauspilhuus Züri, numme
S Züri Fäscht isch s Stadtfäscht vo Züri. D Stadt Züri organisiert s all drüü Joor drüü Tääg lang im Juli. Drfüür tuet si d Innestadt und s underi Seebecki speere. Am Fritig- und am Samschtigoobe git’s es Füürwärch uf em Zürisee. I de Gasse, a de Quai, uf em Bellevue und em Bürkliplatz cha me go Musig lose, es git Vorfüerigen uf em See zum aaluege und a vilne Ständ und i de Beize es vilsytigs Aagebott vo Sache zum ässe. Mit dem Fäscht hät me aagfange, wo ane 1951 dr Aaschluss vo dr Stadt Züri a di alt Äiggnosseschaft sächshundert Joor häär gsi isch. Do drfüür isch denn s Fäscht Zürich 600 Jahre im Bund der Eidgenossen uf d Bäi gstellt worde. Drüü Joor spöter isch s 2. Züri Fäscht gsi, vo 1976 bis 1988 het men em Zürcher Seenachtsfäscht gseit, und vo 1991 aa isch es ebe s Züri Fäscht, wo immer öppe zwöi Milioone Lüüt hii chöme. Commons: Züri Fäscht – Sammlig vo Multimediadateie d Website vom Züri Fäscht
Dr Züri Marathon isch e Marathonlauf i dr Schwiiz. Dr Lauf isch z Züri all Joor im April. Me het drmit ane 2003 agfange; es het aber scho früener, vo 1984 bis 1989, emol en Marathonlauf i dr Stadt ggää. Für d Organisazioon gälte d Vorschrifte vo dr AIMS und dr IAAF. Dr Startruum und au s Zyl isch am Mythequai i dr Ängi. D Laufstrecki goot em Zürisee noo und dur d Zürcher Innestadt. Dr schnällscht Löifer vom Züri-Marathon isch bis jetz dr Schwiizer Tadesse Abraham ane 2022 gsi. d Website vom Züri Marathon
Dr Paul Karrer (* 21. April 1889 z Moskau; † 18. Juni 1971 z Züri isch e Schwiizer Chemiker gsy. Er isch Nobelprystreeger für Chemii. Dr Karrer het a dr Uni Züri d Chemii studiert. Denn isch er a dr Uni Assischtänt gsy, und vo 1912 bis 1918 het er im ene Medizinlaboor z Frankfurt am Main gschaffet. 1918 isch er a dr Uni Züri Profässer woorde; im akademische Joor 1950 bis 1915 isch er au dere ire Räkter gsy. Dr Paul Karrer het sech mit syne Forschige zu Pflanzefarbe, Vitamin und medizinisch würksame Stoff a Naame gmacht, und doo drfüür het er ane 1937 dr Nobelprys überchoo. Sys Lehrbuech „Lehrbuch der organischen Chemie“ vo 1927 isch es Standardwärch vom Fach. Er isch ane 1971 gstorbe; sys Grab isch uf em Fridhof Fluentere. Hans-Jürgen Hansen: Karrer, Paul. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Gerhard Hesse: Karrer, Paul. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 11, Duncker & Humblot, Berlin 1977, ISBN 3-428-00192-3, S. 297–299.
Dr Antonio Augusto Giacometti (* 16. Augschte 1877 z Stampa im Bergell; † 9. Juni 1947 z Züri) isch e Schwiizer Mooler gsy. Dr Augusto Giacometti isch i dr Nööchi vo sym Cousin Giovanni Giacometti uufgwachse. Vo 1894 bis 1897 het er a dr Kunstgwärbschuel Züri gleert zäichnen und moole. Dänn het er z Paris und z Floränz gläbt und isch drno uf Züri cho. 1917 het dr Giacometti mit de Dadaischte z tue gha, und er het zu dr Künschtlergruppe „Das Neue Leben“ ghört. Z Züri het er d Ygangshalle vo dr Polizeiwach im Amtshuus 1 chönnen usmoole; me seit er na hütt d Giacometti-Halle. Er het grossi farbegi Fäischter für d Stadtchile z Frauefäld, d Dorfchile vo Adelbode und s Groossmöischter und d Fraumöischterchile z Züri und na für anderi Oort gstaltet. Im Bergell Giacometti-Fäischter im Grossmöischter es Fäischter vo dr Fraumöischterchile drüü Chilefäischter z Davos Elisabeth Ellenberger: Giacometti, Augusto. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Beat Stutzer, Lutz Windhöfel: Augusto Giacometti. Leben und Werk. Bündner Monatsblatt Verlag Desertina 1991, ISBN 3-9052-4122-6 Commons: Augusto Giacometti – Sammlig vo Multimediadateie
Dr August Heinrich Hoffmann – wo me hütt besser känt als Hoffmann von Fallersleben (* 2. April 1798 z Fallersleben im Kurfürschtetum Braunschweig-Lüneburg; † 19. Jänner 1874 z Korvey, Nordrhy-Westfaale) isch e düütsche Sproochforscher und Dichter gsy. Vo iim isch die tüütsch Nationalhymne Das Lied der Deutschen, wo men am au Düütschlandlied seit. Dr August Heinrich Hoffmann isch dr Soon vom Bürgermeischter vo Fallersleben Heinrich Wilhelm Hoffmann gsy. Är het z Göttinge d Theology studiert. 1818 het er dr Jacob Grimm leere könne, und wäge dere Begägnig het er drno d Germanistik und tüütschi Filology studiert und isch drfür au a d Uni z Bonn ggange. 1821 isch er Bibliotekaar z Berlin und 1823 z Breslau woorde, und 1830 au Profässer a dr Uni vo Breslau. Er het bsunders zu dr holändische Sprooch gfoorscht. Ane 1837 het er in ere Biblioteek z Valenciennes d Eulalia-Sequänz gfunde, e ganz e wichtigen alte Originaltegscht für d Romanistik. Ane 1827 isch em Hoffmann syni Samlig vo alemannische Lieder usechoo. Und au d Gschicht vo de Lieder i anderne tüütsche Regioone het er agluegt. 1839 het dr Hoffmann e Reis i d Schwiiz, uf Züri, gmacht und dört Liederbüecher useggää. 1842 het er wäge
Rhea (altgriechisch: Ῥέα, Rhéa, oder Ῥεία, Rheía) bezaichnet: Rhea (Mythologie), ä Götti in de altgrichische Mythologi Rhea Silvia, d Mueder vu Romulus un Remus, us de römische Mythologi Rhea-Ozean, ä Meer im Erdzittalder vum Paläozoikum Rhea (Mond), de zwaitgrößt Mond vum Planet Saturn (577) Rhea, en Asteroid Rhea americana, ä Gattig vu de Nandus (straußeartigi Vögel in Südamerika)
D Raathuusbrugg isch e Brugg über d Limet z Züri. Me seit ere au Gmüesbrugg. Früener isch es die Underi Brugg gsy, zum se underschäide vo de Obere Brugg zwüschet em Grossmöischter und de Wasserchile uf de rächte Flusssyte und em Fraumöischter änedraa, daa wo jetz sit em 19. Jaarhundert d Möischterbrugg isch; die elter Ober Brugg isch aber na gar kei grossi Brugg, sondern numen en eifache Holzschtääg gsy. A der Stell vo de Raathuusbrugg isch scho sit em Mittelalter e Brugg us Holz gsy, und es isch die eltischti Brugg z Züri gsy, wo me mit Fuerwèèrch hät chöne drüberfaare. Scho im 14. Jaarhundert hät men aagfange, d Brugg uf der Syte breiter z mache; so hät me druuf Mèèrt chöne haa, und vo de Gmüesmèèrt chunt de Brugg ire zwäit Naame. Me cha vermuete, as uf dem Platz bim Hügel vom Lindehoof scho i der antike Zyt e Brugg vo de Röömer gsy isch; nume hätme daa schynts vo sonere alte Brugg bis jetz käini Spuure gfunde. 1881 isch statt der alte Holzbrugg en ysegi poue worde, wo dänn ane 1893 de Naame Raathuusbrugg übercho hät, wil si grad näbem Zürcher Raathuus duregaat. 1973 hätme die hütig
Der Urs Eggeschwyler (* 24. Jänner 1849 z Subingen; † 8. Dezämber 1923 z Züri) isch e Schwiizer Künschtler gsy. Der Eggeschwyler het z Subinge d Volchsschuel bsuecht und drno bim Joseph Pfluger d Lehr als Bildhauer gmacht. 1869 het er bim Heinrich Spiess z Züri chönne schaffe, und denn isch er uf Münche a d Kunschtakademy ggange. S Moole und Modelliere het er sech deils sälber byprocht. Sit 1878 isch dr Eggeschyler wider z Züri gsy. Er het Sache für d Zürcher Zöift gmacht, und denn het er mit Löieskulptuure agfange. Er het drfüür läbigi Dier gha, won er z Züri in ere eigete Menaschery ghalte het. Me het ne us verschidene Länder gärn z Hilf grueffe, wenn e Diergarte künschtlechi Felse für d Diergheeg bruucht het. Z Züri gseht me no hüt em Eggeschwyler syni Löiefiguure uf de Süüle bi dr Stauffacherbrugg und bim Hafe Ängi. S Grab vom Künschtler isch im Zürcher Fridhof Nordhäim. Museum Solothurn: Urs Eggenschwyler (Katalog für d Uusstellig ane 1978) Tapan Bhattacharya: Eggenschwiler [Eggenschwyler], Urs. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Eggenschwyler, Urs. In: Sikart (Lexikon un Datebank zue dr Chunscht in dr Schwyz un im Firschtetum Liechtestei).
Dr Fritz Herdi (* 14. Oktober 1920 z Frauefäld; † 18. März 2014 z Züri) isch e Schwiizer Musiker, Musiglehrer, Journalist und Schriftsteller gsy. Dr Fritz Herdi isch dr Soon vom Ernst Herdi und vo dr Cécile Herdi gsy. Er het d Hotälfachschuel z Luzärn und s Konsi z Winterthur bsuecht. 1947 het er z Züri als Klavierlehrer für Jazz agfange schaffe, und 1957 isch er zum Schwiizer Radio ggange, won er eigeti sändige moderiert hät. Als Journalischt het er füre Näbelspalter und füre Tagesazäiger und fürd Züri Wuche gschribe. Er het Wörter und Sprüüch vom Züritüütsche, und zwar vo dr eifache «Gassespraach», gsamlet und i Büecher usegää und zu vil Läbensberych Schrifte mit originelle Sprüüch zämegstellt. Limmatblüten. Vo Abblettere bis Zwibackfräsi. Aus dem Wortschatz der 5. Landessprache, 1955 Zürifäschtgruess 1956. Es Vokabular für Schlachtebummler, 1956 Limmatfalter. Vo Abe-mischte bis zwitschere. (Ein Gassenwörterbuch für Fortgeschrittene), 1956 Sidney Bechet. Eine Autobiographie, 1963 Feldgrau bis heiter, 1967 Schweizer Witz, 1968 Kneipenpoesie. Inschriften auf Schanktischen, Biertellern und Kneipenwänden, 1972 Autolatein. Vom Umgangston der Autofahrer, 1973 Spielerlatein in Sprüchen und Anekdoten, 1977 Autoblüten. Poesie an Heck und Kotflügeln, 1975 Das Spiel geht weiter, 1979 Polizeischtund, mini Herre!, 1980 Färnseh-Witz vom Herdi Fritz. Scherze, Pointen
D Möischterbrugg oder Helmhuusbrugg isch e Brugg über d Limet z Züri. Es isch die eltischti Brugg vo Züri, wo na im originale Bouzuestand isch. Früener isch daa die Oberi Brugg gsy, wo me underschide het vo de Undere Brugg, de Rathuusbrugg. Das isch aber na gar kei grossi Brugg, sondern numen en eifache Holzschtääg gsy. D Möischterbrugg staat zwüschet em Grossmöischter und de Wasserchile (mit em Helmhuus] uf dr rächte Flusssyte und em Fraumöischter uf dr andere. Für die steinigi Bogebrugg het dr Alois Negrelli drfüür d Plään zeichnet. Bout händ se d Zürcher Boumeischter Conrad Stadler und Johann Jakob Locher-Oeri. Bi dr Brugg stoot s Tänkmal füre Hans Waldmann. Commons: Münsterbrücke Zürich – Sammlig vo Multimediadateie
Titan bezeichnet: Titan (Mythologie), ein, wo zue dr Titane, em äldeste Göttergschlecht vu dr grichische Mythologi ghört. Titan (Mond), dr grösst Mond vum Planet Saturn Titan (Element), e chemisches Element/Metall Titan (Jean Paul), e Roman vum Jean Paul Titan (Roman), e Roman vum Morgan Robertson Titan A.E., e Science-Fiction-Trickfilm 1. Sinfonie (Mahler), e Symphoni vum Gustav Mahler Titan (Rakete), e amerikanischi Trägerrakete Titan (Firma), e dytschi Firma, wo Schwerlastzugmaschine uf Basis vu Zugmaschine vu dr Marke MAN un Mercedes-Benz herstellt e Lastwage am End vu dr fuffziger Johre vu Krupp e Pick-Up vu Nissan fer de Automärkt vu dr USA Titan (Motorrad), e US-amerikanische Motorrad-Hersteller Titan (Spiel), e strategischs Brettspil
D Agnes Mirtse (* 1938 z Budapest; † 21. Juli 2000) isch en ungaarischi Schriftstellerin gsy. Si het scho i dr Jugendzyt agfange Gedicht schrybe. Ane 1956 isch d Mirtse als politische Flüchtling is Exil ggangen und uf Züri choo. Jetz het si iri Wäärch – Gedicht, Gschichte und Theaterstuck – teils au uf Düütsch gschribe und isch so als zwöisproochigi Autorin bekant woorde. Si het au Schrifte is und us em Ungaarischen übersetzt. Vil vo irne Gedicht sind i Zytschrifte und nid in eigete Samelwärch usecho und d Theaterstuck vo dr Mirtse sind schynts gar nie trukt woorde. 1971 het me si i dr Schwiiz ypürgeret. 1978 het si s Studium vo dr Psychology und dr Religionsgschicht a der Uni Züri mit ere Diss abgschlosse. Dr Agnes Mirtse ire dichterisch Nachlass isch i dr Zäntralbiblioteek Züri. Fluchtversuche. Skurrile Skizzen und Geschichten, 1990 Küsse und eilige Rosen, Limet Verlag, 1998 Dichtung im Orginalton. Elisabeth Wandeler-Deck – Agnes Mirtse. Klangtransfer – Sprachtransfer. Lyrik, gelesen von den Autorinnen. Lenzburger-Lyrik-Lesung 7. Februar 2000, CD, 2000 wunschbrüchig – vágy-zavar, Limmat Verlag, Zürich 2004 Ute Kröger: «Zürich, du mein blaues Wunder». Literarische Streifzüge durch eine europäische Kulturstadt. Zürich 2004. Syte 395–396. Agnes Mirtse uf limmatverlag.ch
Dr Jakob Heinrich Meister (* 6. Augschte 1744 z Bückeburg, Schaumburg-Lippe; † 9. Nofämber 1826 z Züri) isch e Theoloog, Schriftsteller und Journalischt gsy. Dr Jakob Heinrich Meister isch dr Soon vom tüütsche reformierte Pastor Johann Heinrich Meister und dr hugenottische Franzöösin Marie Malherbe gsy. Dr Vatter het a verschidenen Oorten als Pfaarer gschaffet, sid 1757 z Küsnacht. Doo het dr Jakob Heinrich z Züri am Collegium Carolinum studiert, ane 1763 isch er zum Pfaarer ordniert woorde. Er het mit de Uufkläärer Johann Jakob Bodmer, Voltaire und Rousseau z tue gha. Won er s religionskritische Wäärch De l'origine des principes religieux gschribe het, het en d Obrikäit vo Züri uusbürgeret und das Buech öfentlech lo verbränne. Jetz het dr Meister langi Zyt z Paris gläbt, won er anderi Schrifte uf Französisch verfasst und e Zytschrift redigiert het; i dere isch s um s kulturelle Lääbe z Paris vo säber Zyt ggange. Er het au mit em Filosoof und Schriftsteller Denis Diderot zämegschaffet. Wäge der französische Revoluzioon het dr Meister vo Paris müesse wägggoo, und er isch denn wider uf Züri zrugg. 1806 het er dört d Ursula Anna Schulthess (1748–1834) ghürootet. De l’origine des principes religieux. 1768 À la mémoire
De Namme Hyperion bezaichnet ain vu de Titane us de grichische Mythologi, lueg Hyperion (Mythologi) de Sunnegott Helios (Binamme). ain vu de Söhn vun Priamos, dem Chönig vu Troja, lueg Hyperion (Troja) ä Mond vum Planet Saturn, lueg Hyperion (Mond) ä Briefroman vu Friedrich Hölderlin - Hyperion oder Der Eremit in Gricheland, lueg Hyperion (Hölderlin) ä versepischi Dichtig vu John Keats, lueg Hyperion ä Science Fiction-Roman vu Dan Simmons - Hyperion-Quadrologie ä britischs Chriegsschiff HMS Hyperion (1936-1940) d'AmigaOS4- un Spile-Softwarefirma Hyperion Entertainment die vu 1908 bis 1910 in Münche erschineni Literaturzittschrift ä bedütende Hersteller vu Business Performance Management-Software, "Hyperion Solutions Management" d'Firma Hyperion Records us England de glichnmamig, 1991 gründet, New Yorker Verlag "Hyperion Books" der uf EU-Projekte spezialiseert, britisch Forschigsdienstlaister "Hyperion Ltd." die rumänisch Hochschuel "Universitatea Hyperion" in Bukarest die polnisch "Grupa Hyperion" s'NASA-Erdbeobachtigsgrät "Hyperion instrument" d'Nanotube-Firma "Hyperion Catalysis International"