rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Paul Bocuse (* 11. Hornung 1926 z Collonges-au-Mont-d’Or, Département Rhône; † 20. Janner 2018 àm gliicha Ort) ìsch a beriahmter frànzeescher Koch gsìì. Ar hàt zu da greeschta ìn sim Fàch gheert, hàt Restaurant ìn dr gànza Walt dirigiart un ìsch a Botschàfter vu dr frànzeescha Gastronomie gsìì. Ànna 1987 hàt'r dr ìnternàtionàla Kochwettbewerb „Bocuse d’Or“ grìnda. Dr Paul Bocuse gheert zu-n-era Fàmìlia wo ma zitter mehrera Generàtiona Koch ìsch. Si Großvàter uf dr Vàtersitta, dr Joseph Bocuse (1869–1942) hàt s Restaurant „Bocuse“ z Collonges-au-Mont-d'Or bsassa, un sina Großeltra uf dr Müetersitta han s „Hôtel du Pont“, nìt witt dervu, ghàà. Sina Eltra, dr Georges Bocuse (1901–1959) un d Irma Roulier (1905–1982) han ànna 1936 ìns Hotel ìnschtàlliart un han d „Auberge du Pont“ drüs gmàcht. Dr Paul Bocuse ìsch scho àls Kìnd ìn dr Kucha vum Fàmìliarestaurant gsìì. Noh zwei Johr ìn dr frànzeescha Àrmee, ìsch dr Paul Bocuse àls Lehrling bi dr Drèi-Starna-Kächa Eugénie Brazier, z Pollionnay, kumma. Ar hàt ìm beriahmta Restaurant „Lucas Carton“ z Pàris mìt em Koch Gaston Richard gschàfft. Do hàt’r d Käch Pierre un Jean Troisgros lehra kenna un ìsch Frìnd mìt ìhna worra. Ar ìsch aui ìm Restaurant „Fines Fourchettes“ z
Val-de-Travers isch de Name vo däne geografische Objekt: Region Val-de-Travers, aini vo de vier Regione im Kanton Nöieburg, Schwiz Bezirk Val-de-Travers, en ehmolige Bezirk vom Kanton Nöieburg Val-de-Travers NE, e politeschi Gmaind im Kanton Nöieburg Lueg au: Val de Travers, e Talschaft im Kanton Nöieburg, Schwiz Val-de-Travers-Linie, en andere Name för d Bahnstrecke Neuchâtel–Pontarlier (Schwiz–Frankriich)
Di numerisch Exzentrizität isch ä Maß fer d'Abwichig vume Chegelschnitt vu de Chraisform. D'Exzentrizität vume Chrais isch 0, vu ere Ellipse zwische 0 un 1, ere Parabel 1 un ere Hyperbel größer wie 1. D'Formel fer d'Brechnig vu de numerische Exzentrizität isch: ε = e a {\displaystyle \varepsilon ={\frac {e}{a}}} Am Bispiil vu de Ellipse ergit sich: ε = a 2 − b 2 a {\displaystyle \varepsilon ={\frac {\sqrt {a^{2}-b^{2}}}{a}}} Im Zeller stoht e, die linear Exzentrizität vu de Ellipse: e = a 2 − b 2 {\displaystyle e={\sqrt {a^{2}-b^{2}}}} wobi a un b fer di groß un chlai Halbax vu ere Ellipse sten. Di numerisch Exzentrizität dient in de Astronomi de Bschriibig vume Orbit in Form vu ere Keplerbahn. Im geozentrische Weltbild isch der Begriff bnutzt worre, um Chraisbahne z'bschriibe, wo im Middelpunkt nit d'Erde stot. Under de Planete vu unserem Sunnesystem het d'Venus mit 0,0067 die gringst Exzentrizität un de Pluto mit 0,2444 die größt. D'Wert fer die andere Planete, under anderem au fer dene ihri middler Entfernig zu de Sunne, chänne in de Tabelle vu de Planetedate nochgläse werre. Ihr Exzentrizität wird dur folgendi Glichig brechnet: E x z e n t r i z i t
D Wyynedaal- und Suuredaalbaan (WSB) isch e privati Ysebaangsellschaft im Aargau. Si betribt vo Aarau us Baanlinie is Wyynedaal bis Mänzike und is Suhredaal bis Schöftle. Di elektrischi Aarau-Schöftle-Baan (AS) het ane 1901 dr Betriib ufgnoo und drufabe au d Wyynedaalbaan (WTB) vo Aarau uf Rinech ane 1904. Im 1958i hend sech die beide Baangsellschafte zu einere zämegschlosse. Sider heisst d Firma Wyynedaal- und Suuredaal-Baan (WSB). Sid em Joor 2002 ghört d Baangselschaft zäme mid dr Gsellschaft Busbetriib Aarau zu dr Tachgsellschaft AAR bus+bahn. D WSB het zwei Baanstreckene, wo früener von enand trennt vo beid Syte zum SBB-Baanhof vo Aarau cho sind und wo sech jetz aber im eigete WSB-Baanhof träffe. S ganze Strekenetz isch 32,2 Kilometer lang. Es goot dur 17 Aargauer Gmeinde. D Wyynedaallinie goot vo Aarau us uf Buchs, Suhr und Gräniche, denn under dr Burg Liebegg dure und uf Töüffetu, Underchulm, Oberchulm, Gonteschwiil, Zetzbu, Leimbach und uf Riinech und Mänzike. D Linie durs Suuredaal goot vo Aarau au us i die anderi Richdig, zerscht dur es Dunäll und den uf Underämpfälde, Oberämpfälde, Mue und bis uf Schöftle. Bim Baanhof vo Schöftle isch s Depot für d Züüg und au d Wärchstatt vo dr WSB. Früener
Lima isch d Hauptstadt vu Peru und di mit Abstand gröschti Stadt vum Land. Im Verwaltigsgebiet vu dr Stadt, dr Browinz Lima, läbe 8.890.792 Mönsche (Stand 2015) I dr Konurbation vu Lima mit dr Hafestadt Callao läbe insgsamt zää Millione Yywohner. Bäidi Stedt biude d Metropolregion Lima Lima isch e wichtige Verchehrschnotepunkt und s bedütendste Wertschafts- und Kulturzäntrum vu Peru mit zahlriiche Universidääte, Hochschuele, Musee und Baudänkmol. D Altstadt vu Lima isch 1991 vu dr UNESCO zum Wältkulturärb erchlert worde. Henry A. Dietz: Urban poverty, political participation, and the state. Lima, 1970–1990. University of Pittsburgh Oress, Pittsburgh 1998 (Volltext). Peter Faecke: Lima, die Schöne, Lima, die Schreckliche. Edition Köln, Köln 2005, ISBN 3-936791-16-3. Gustavo Gutierrez (Vorwort), Franz Marcus: Kirche und Gewalt in Peru. Befreiende Pastoral am Beispiel eines Elendsviertels in Lima. LIT, Münster 1998, ISBN 3-8258-3958-3. Eberhard Kross: Die Barriadas von Lima. Stadtentwicklungsprozesse in einer lateinamerikanischen Metropole. Ruhr-Universität, Bochum 1992, ISBN 3-931128-44-X. Stefan Roggenbuck: Straßenkinder in Lateinamerika. Sozialwissenschaftliche Vergleichsstudie – Bogotá (Kolumbien), São Paulo (Brasilien) und Lima (Peru). Peter Lang, Frankfurt am Main 1993, ISBN 3-631-45894-0. Gerhard Stapelfeldt: Verelendung und Urbanisierung in der Dritten Welt. Der Fall Lima/Peru. Verlag für Entwicklungspolitik, Saarbrücken 1990, ISBN 3-88156-477-2. Commons: Lima – Sammlig vo
Seavala (amtlech Sevelen) isch e Gmeind im Waalkreis Werdeberg im Kanton Sanggale i dr Schwiiz. S Dorf liit im Rhintl weschtlich vu Vadoz a dr Gränze zu Liechtestei. D Gmeind umfasst näbe em Dorf Sevele d Wiiler Rans, Oberräfis, St. Ulrich und Sevelerbärg. S liit am Oschthang vu dr Alvierkette. D Nachbergmeinde sind Buchs, Graps, Walestadt und Wartou, im Förschtatum Liachtaschta noo a d Gmeinde Vadoz und Tresa. Commons: Seavala – Sammlig vo Multimediadateie d Offizielli Website vu dr Gmäind Sevelen Johannes Vogel: Sevelen. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Normdate: GND: 4197382-3 | VIAF: 140187281
Péry-La Heutte isch e Yywohnergmeind im Verwautigs-Chreis Bärner Jura vom Kanton Bärn ir Schwyz. D Gmeind Péry-La Heutte liit im Bärner Jura, oberhaub vu dr Tuubelochschlucht, zwüsche Biu und Sonceboz. Dür s Gmeindsgebiet fliesst d Schüss. Uf de 1. Jänner 2015 hei di vormalige Gmeinde La Heutte und Péry zur nöie Gmeind «Péry-La Heutte» fusioniert. Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Mit 1960 Yywohner (Stand 31. Dezember 2022) ghört Péry-La Heutte zu de grössere Gmeinde vum Bärner Jura. D Gmeindspräsidenti isch d Nelly Schindelholz (Stand 2016). Stimmeaateil vu dr Parteie bi dr Nationalratswau 2015: SVP 44,7 %, SP 20,4 %, FDP 9,3 %, BDP 8,5 %, GPS 7,4 %, glp 2,2 %, EDU 2,1 %, CVP 1,9 %, EVP 1,4 %, SD 1,2 %. Commons: Péry-La Heutte – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Websyte vu dr Gmeind Péry-La Heutte (franzesisch) Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Date im Aahang (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[3] [4] Vorlage:Toter
Amerikanisch-Samoa (samoanisch: Sāmoa Amelika) isch e Deil vu dr US-amerikanisches Ussegebiät im südliche Pazifik. Amerikanisch-Samoa isch Deil vu dr Samoainsle und schliesst südöschtlich a de Unabhängige Schtaat Samoa aa. D flechi- und bevöukerigsmässig gröscht Insle vu Amerikanisch-Samoa isch Tutuila mit em Houptort Pago Pago. Währed em Zwöite Wältchrieg het Amerikanisch-Samoa 1942–1945 übergangswiis grösseri strategische Bedütig für di Veräinigte Staate gha, wo me sich zum Bou von ere Marinebasis und eme Flughaafe (Pago Pago International Airport) entschlosse het. E bsunders kulturells Merkmol vu dr gsamte Inslegruppe isch s Näbenander vu modernem amerikanischem Lääbestil und samoanische Tradizioone. Mückler, Hermann: Unwanted Neighbours: Implications, Burdens and the Instrumentalization of Migration: Relations between American Samoa and the Republic of Samoa. In: Ferro, Katarina; Margot Wallner (Hrg.): Migration Happens. Reasons, Effects and Opportunities of Migration in the South Pacific. Novara, Vol. 4 (6), Hamburg/Münster 2006: LIT-Verlag, S. 63–81. Stahn, Eberhard: Südsee. Reiseführer mit Landeskunde. Dreieich 1999: Mai Verlag, S. 202–211. Sutter, Frederic Koehler: Amerika Samoa; An Anthropological Photo Essay. Honolulu 1984: University of Hawaii Press. Gray, John A. C.: Amerika Samoa. A History of America Samoa and Its United States Naval Administration. Annapolis 1960: United States Naval Institute. Commons: Amerikanisch-Samoa – Sammlig vo Multimediadateie d Offizielli
Sils im Engadin (rätoromanisch ) isch e Gmäind im Kanton Graubünde. D Gmäind lyt in dr Region Maloja am Silsersee und em Silvaplanersee. Es hät i dr Gmäind die bäide Ortsdeil oder Frakzioone Sils Maria am rächte Daalrand und Sils Baselgia i dr Daalebeni usse. Uf dr Nordsyte vom Daal gaat dr felsig Bärghang steil z duruuf bis zum Piz Lagrev, im Süüde lyt s Fexdaal, wo z’oberscht bim Tremoggiagletscher und bim chlyne Fexgletscher a de Landesgränze afaat. De Bach im Fexdaal isch d Fedecla, wo unden i der Ebeni nid diräkt in Fluss Inn ymündet, sondern zum Silvaplanersee gläitet isch. Im Fexdaal het me früener d Fexerpladde gunne. Vo Sils Maria uus gaat sid em Jaar 1972 e Säilbaan uf Furtschellas am Westhang vom Corvatsch. I dr Spezialzoone Föglias a dr Kantonsstraass, wo da imer wider vo Lawyyne gfärdeet isch, schaffet verschideni Gwärbbetriib. S Dorf «Silles» isch im 9. Jaarhundert, öpe ane 850, s erschte Mol erwäänt. Hermann Hesse Friedrich Nietzsche Andrea Robbi Fred Iklé Annemarie Schwarzenbach en Wasserfall bi Isola d Chile vo Sils Baselgia s Gmäindhuus und di refermierti Chile vo Sils Maria s Nietzsche-Huus z Sils Maria d Säilbaan uf Furtschellas ufe Engadyner Hüüser im Fexdaal
Oberbüre isch e Gmeind im Waalchrais Wil vom Kanton Sanggale i dr Schwiiz. S Dorf lyt im Fürsteland a dr Yymündig vu dr Glatt i d Thur. Zue de Gmeind ghöre d Derfer Oberbüre, Niderwil und Sunnetal und de Wiiler Staubhuuse und d Schenke Glattburg wie o d Giele Glattburg. D Nachbergmeinde sind Zuezwil, Niderhelffetschwil, Niderbüre, Goosse, Flowil, Oberozwil und Ozwil. S Dorf isch ane 817 s erschte Mol erwäänt worde. Ab 1843 het s uf em Gmeindbiet a dr Glatt d Chaltwasser-Heilaastalt Bad Buchetaal gää. Commons: Oberbüre – Sammlig vo Multimediadateie di offiziälli Wäbsyte vu dr Gmeind Oberbüre Markus Kaiser: Oberbüren (SG). In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz.. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Normdate: GND: 4245376-8 | VIAF: 236003621
In de Astronomi isch d' Umlaufzitt d'Zitt, wo ä Himmelskörper ä vollständigi Umrundig zue sinem Bezugspunkt drin vollfüehrt. Debi isch z'beachte, dass es mehreri Bezugspunkt gä cha. So cha z. B. d'Umlaufzitt vum Mond mit oder ohni Irechnig vu de gliichzittige Bewegig vu de Erde um d'Sunne agä werre. Normalerwiis wird d' Umlaufzitt gege ä meeglichst statischs Bezugssystem agä, wofer maistens de Sternehimmel dient. Ä sonigi Umlaufzitt wird "siderisch" (relativ zue de Sterne) gnennt. De Bezug cha aber au die (schinbar) Sunneposition sii (Synodischi Periode), de Chnote vu ainzelne Planetebahne ("drakonitisch"), de Schwerpunkt vum gsamte Sunnesystem oder vu zwai vu sinene Körper (baryzentrisch) oder de "Rest vum Universum" (Inertialsystem) sii. Allgmain bezaichnet mer in de Astronomi ai Umlauf vum ä Planet um d'Sunne als Johr, vume Mond um si Planet degege als Munät. D'Umgangsproch engt de Johresbegriff uf d'Erde und de Munätsbegriff uf de Erdmond i. Die siderische Umlaufzitte vum Erdmond un vu de Planete vu unserem Sunnesystem betrage: Demgegeniber sin die synodische Umlaufzitte bi Mond, Merkur, Venus un Mars dütlich länger, ab Jupiter higege zuenämmend chürzer (1,092 bis 1,004 Johr). Siderischi Periode Synodischi Periode Planet Mond Umlaufbahn
Petit-Val isch e politischi Gmeind im Verwautigs-Chreis Bärner Jura im Kanton Bärn, Schwyz. D Gmeind Petit-Val liit im e chlinne Tal vom Jura am Oberlauf vo de Sorne, wo en lingge Näbefluss vo de Birs isch. Nochbergmeinde sind im Norde Rebévelier und Haute-Sorne (Kanton Jura), im Oste Perrefitte, im Südoste Champoz, im Süde Valbirse, Loveresse und Saules, im Südweste Saicourt und schliesslig im Weste Lajoux (wider Kanton Jura). D Gmeind isch uf de 1. Jänner 2015 entstande, wöu di vormalige Gmeinde Châtelat, Monible, Sornetan und Souboz zur nöie Gmeind mit em Name «Petit-Val» fusioniert hei. D Verwautig vor neue Gmeind isch im aute Schuelhuus z Souboz. Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Mit 410 Yywohner (Stand 31. Dezember 2022) ghört Petit-Val zu de chliinere Gmeind vum Bärner Jura. D Gmeindspräsident isch dr André Christen (Stand 2015). Stimmeaateil vu dr Parteie bi dr Nationalratswau 2015: SVP 47,6 %, SP 16,2 %, GPS 10,1 %, BDP 9,8 %, EVP 5,4 %, FDP 3,3 %, EDU 3,2 %, PdA 1,6 %, glp 0,6 %, CVP 0,3 %. Commons: Petit-Val – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Websyte vu dr Gmeind Petit-Val (franzesisch) Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen
Niderhelffetschwil isch e Gmeind im Waalchrais Wil im Kanton Sanggale i dr Schwiiz. S Dorf liit uf em Plateau nördlig vu Thur zwüsched de alte Stedt Wil und Bischofszäll. D Gmeind bstoot us de Ortschafte Niderhelffetschwil, Lenggewiu und Zuckeriet. D Nachbergmeinde sind Wuppenou, Kradolf-Schönebärg, Bischofszäll, Niderbüüre, Oberbüüre und Zuezwil. katholischi Pfarrchiuche St. Johannes Baptist Schloss Zuckeriet Kobesemühle Commons: Niderhelffetschwil – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Website vu dr Gmeind Niderhelffetschwil Cornel Dora: Niederhelfenschwil. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Normdate: VIAF: 242304533
Seehofer isch de Familiename vo däne Persone: Emma Seehofer († 1912), e dütschi Operesängere (Alt) Horst Seehofer (* 1949), en dütsche Politiker (CSU), Bayrische Ministerpräsident Johann Seehofer (1859–19??), en dütsche Gwerkschaftsbeamte, MdL Sachse-Gotha Karin Seehofer (* 1958), d Ehefrau vom bayrische Ministerpräsident Horst Seehofer Rosemarie Seehofer (* 1934), e dütschi Schauspillere Therese Seehofer (1846–1936), en öschtriicheschi Sopranisti
Artur Beul (* 9. Dezämber 1915 z Äisidle; † 9. Jänner 2010 z Chüsnacht) isch en Schwiizer Komponischt gsi. Dr Artur Beul het sin Vatter verlore, won-er zwäi Joor alt gsi isch. Er isch derno z Äisidle bi sinere Mueter und dr Grosmueter ufgwachse. Er het d Stiftsschuel i sym Dorf psuecht, derno a dr Uni Friburg und dr Uni Züri studiert. Vo ane 1940 aa het er als Lehrer gschaffet, und spööter het er meischtens z Zolike am Zürisee gwoont. Am Konsi z Züri het er au no Musig studiert. Als Lehrer het dr Beul agfange für d Schuelchind Lieder z mache; er het d Tegscht und au d Melodie dezue sälber gfunde. Vil dervo sind Gsäng i dr Mundart. En Deil vo syne Lieder isch i dr Düütschschwiiz seer bekant und beliebt worde, grad au die, wo vom dozmol populääre Trio vo de «Geschwister Schmid» gsunge worde sind. Zum mid dere Gruppe zämezschaffe het er d Schuel ufgggèè und sech ganz dr Musig gwidmet. Öpen achzg Lieder vom Beul sind dozmol uf Schallpladde ufgnoo worde. Anderi Sänger und Sängerine, wo dr Artur Beul für se Lieder und Schlaager gschribe hät, sind s Duo Martheli Mumenthaler–Vreneli Pfyl, dr Vico
D' Bahnnaigig oder Inklination vume Himmelskörper isch de Winkel zwische sinere Bahnebeni un ere Referenzebeni. Fer die wird im Sunnesystem maistens d'Ebeni vu de Erdbahn (Ekliptik) gwählt, wo d'Umlaufbahne vu de große Planete un vum Mond vun ere bloß um ainigi Grad abwiiche. Fer Erdsatellite wählt mer als Referenz die middler Äquatorebeni vu de Erde, ebeso au fer die Bahnbwegig vu Doppelstern. Si wird bi dene maistens als Positionswinkel vu de große Bahnax relativ zum "Himmelskoordinatesystem" (RA, δ) agä. D'Bahnnaigig isch ains vu de sex Bahnelement vu de klassische Bahnbstimmig un wird fast immer mit i (fer Inklination) bezaichnet. Im Fall vu Keplerbahne (bloß zwai Himmelskörper im Vakuum) isch si konstant un d'Bahnebeni blibt in ihrer Usrichtig under de Fixstern stabil. Bi gravitative Störige dur "dritti Körper" erliidet d'Bahnnaigig chlaini Änderige, wo dailwiis periodisch si.
S Collegium Carolinum isch e theoloogeschi Schuel z Züri gsi, wo grad nach dr Reformazioon ane 1525 ggründet worden isch. S Collegium het wärend Joorhunderte d Funkzioon vo der philosophisch-theoloogische Hochschuel vo Züri gha, bis es vo dr theoloogische Fakulteet vo der Uni Züri abglöst worden isch. Dr Huldrych Zwingli het sech für en neui Schuel vo de refermierte Pfäärer nach dem Modäll grichtet, wo ane 1517 dr Erasmus vo Rotterdam z Löwen agfange het. Z Züri het dr Root ane 1523 us em ehemolige Chorherrestift bim Grossmöischter en Hochschuel gmacht. Us emene Däil vo de Chorherreämter sind Profässuure worde. Zerscht het me dere Bibelschuel no „Lektorium“ oder öpen au „Prophezei“ gseit, sit 1559 denne „Schola Tigurina“. Sid em Joor 1601 het die Schuel zum nöi pildete „Collegium Carolinum“ ghört, und dernäbet isch denn au die zweiti Hochschuel, s „Collegium humanitatis“, ygrichtet worde. Dr Name vom Carolinum chunt vom Karl em Grosse, wo s Grossmöischter gründet gha het. D Schuel het für d Entwicklig vo dr refermierte Theologii i dr Afangszyt nach dr Refermazioon wyt über d Schwiiz use e massgäblichi Rolle gspiilt. Die früene Zürcher Theolooge hend für d Uslegig vo dr Bible und au für d Vorgschicht vo
S Ooperehuus Züri isch es grosses Theaterhuus i dr Stadt Züri. S Ooperehuus lyt am Sächsilüüteplatz, naa am Zürisee. Bis ane 1964 hät’s ”Stadttheater“ ghäisse, eerscht sid dänn isch es s ”Ooperehuus“. Vorhèèr hät’s z Züri s ”Akzietheater“ ggèè, wo ane 1834 uufggangen isch. Das isch i de ehemalige Barfüesserchile am Hirschegraabe ygrichtet gsi, und wo’s i de Neujahrsnacht uf 1890 abebränt isch, hät d Stadt s nöi Theater am See planet. Das Huus staat hüt under Dänkmalschutz. Ane 1891 hät me s Ooperehuus mit de Uuffüerig vo der Oopere ”Lohengrin“ vom Richard Wagner eröffnet. Wo ane 1926 z Züri s Schauspiilhuus pout worden isch, hät sech s Ooperehuus uf Oopere, Operette und Balet ygschränkt. I de Zyt vo 1982 bis 1984 isch s Huus umpout worde. Ane 1994 hät s Stimmvolch vom Kanton Züri zuegstume, dass s Ooperehuus vom Kanton übernaa wèèrd. Grad näbet em Ooperehuus isch s Bärnhard-Theater. S Ooperehuus hät Stuck vo bekante Komponischte i syni Programm uufgnaa, so vom Jacques Offenbach, em Carl Maria von Weber, vom Giuseppe Verdi und vom Paul Hindemith, vom Richard Strauss, vom Othmar Schoeck, em Arthur Honegger und vil anderne. Vil Uuruffüerige sind z Züri über d Büüni ggange, öppe d
De Strauhoof isch es Uusstelligshuus i dr Stadt Züri. Das Instituut isch imene alte stedtische Bürgerhuus, wo öpen im 16. Jaarhundert bout worden isch und vo alters här ”Strauhoof“ heisst. Das Huus isch i dr Barockzyt ane 1772 umgstaltet worde. Es stoot a dr Adrässe Auguschtynergass 9 zmitz i dr Altstadt vo Züri, am linggen Ufer vo dr Limet, i däm verwinklete Stadtdäil zwüschet de chrischtkatholische Augistinerchile und am Sankt Peeter. Öpen i de 1950er Jaare hät d Stadt Züri agfange i dem Huus kultureli Aaläss durezfüere. Ane 1989 hät si’s umpout und vo dän aa als Oort für Uusstelige pruucht. Mid de Zyyt sind das mee und mee Uusstelige zu de Literatur woorde, wo de Berych ”Literatur“ vo de stedtische Presidiaalabtäilig gmacht hät. So hät de Strauhof d Posizioon von ere Aart Museum für Literaturgschicht ygnaa. Dem Betriib ghört aber ekäi äigeti Samlig vo kulturelem Material – weder Objäkt na Dokumänt –, und da demit entspricht das Huus nid eme würkleche Museum. Es hät aber de Name trozdem aagna zum im kulturele und im politischen Umfäld als Instituzioon besser gsee z weerde. Öpe sid 2013 isch s Huus ine schwiregi Laag cho, wo mä z Züri d Förderig vo
Kirchdorf isch de Name för en Sidligstyp, e Sidlig um e Cherche ume Kirchdorf isch au de Name vo däne Gmainde und Ortschafte: Gmainde z Dütschland: Kirchdorf an der Iller, e Gmaind im Landchrais Biberach, Bade-Würtebärg Kirchdorf (bei Haag in Oberbayern), e Gmaind im Landchrais Mühldorf am Inn, Bayern Kirchdorf (Hallertau), e Gmaind im Landchrais Kelheim, Bayern Kirchdorf am Inn (Landkreis Rottal-Inn), e Gmaind im Landchrais Rottal-Inn, Bayern Kirchdorf an der Amper, e Gmaind im Landchrais Freising, Bayern Kirchdorf im Wald, e Gmaind im Landchrais Regen, Bayern Samtgemeinde Kirchdorf, en Kumunalverband im Landchrais Diepholz, Nidersachse Kirchdorf (bei Sulingen), e Gmaind im Landchrais Diepholz, Nidersachse z Öschtriich: Kirchdorf am Inn (Oberösterreich), e Gmaind im Bezirk Ried im Innchrais, Oberöschtriich Kirchdorf an der Krems, e Stadt im Bezirk Kirchdorf a de Krems, Oberöschtriich Kirchdorf in Tirol, e Gmaind im Bezirk Kitzbühel, Tirol i de Schwiz: Kirchdorf BE, e Gmeind im Verwautigs-Chreis Bärner Muttuland, Kanton Bärn Gmaindstail z Dütschland: Kirchdorf, en Ortstail vo de Gmaind Brigachtal, Schwarzwald-Baar-Kreis, Bade-Würtebärg Kirchdorf, en Ortstail vo de Stadt Bad Wörishofe, Landchrais Underallgäu, Bayern Kirchdorf, en Ortstail vom Markt Oberstaufe, Landchrais Oberallgäu Kirchdorf, en Ortstail vo de Stadt Osterhofe, Landchrais Deggedorf Kirchdorf, en Ortstail vo de Gmaind Rudelzhause,
Jonschwil isch e Gmeind im Waalchreis Wil vom Kanton Sanggale i de Schwiiz. S Dorf liit uf de rechte Site vo de Thur zwüsched Wil und Oberuzwil. Zu de Gmeind ghöred d Dörfer Jonschwil und Schwarzebach, de Wiiler Pettenau und en Teil vo Oberrindl. D Nochbergmeinde sind Wil, Uzwil, Oberuzwil, Lötischborg, Chirchberg und im Thurgi Rickebach. Di ältiste Fünd us Jonschwil stamed us de mittlere Bronzezitt. Under de Iisabaanbrugg bi Schwaarzebach hett mer guet 520 Fundobjekt us de Tuur gholt, wo vo de Bronzezitt bis i d Noiziit datiert were chönnt. Usem früene Mittelater stammet e Graab vomene Maa und en anders vomene Chind im Bööl. Jonschwil isch zum erschte Mol im Johr 796 als Johannis vilare gnennt worde. Um 1200 isch s Schloss Schwarzebach baut worde. 1803 hend sich d Dörfer zur Gmaind Jonschwil zemegschlosse. Zwüsched 1893 und 1899 isch de Schriftschteller Heinrich Federer Kaplan z Jonschwil gsii. Notker Balbulus (um 840–912), Mönch, Glehrte und Autor z Sanggale Heinrich vu Hewen (um 1398–1462), Bischof vo Konschdanz und Apostolische Administrator vo Chur Peter Haag (* 1973), Politiker Commons: Jonschwil – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Website vo de Gmaind Jonschwil Beat Bühler: Jonschwil. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Schloss Schwarzenbach