rlitschk/wikidir huggingface dataset:
S Komitat Békés (ung. Békés megye, IPA: ['be:ke:ʃ,mɛɟɛ], ungarndütsche Name: Bekesch) isch eins vo de 19 Komitat vo Ungarn. S litt im Südoste; de Komitatssitz heißt Békéscsaba. Békés litt in de Große Ungarische Diefebeni uff zimlig flachem Bode. De höchst Punkt ligt z Battonya im Süde vom Komitat uff 106, de diefst zwüsche Szarvas und Békésszentandrás uff 81 Meter. Im Weste gränzt s Komitat Csongrád a, im Nordweste Jász-Nagykun-Szolnok und im Norde Hajdú-Bihar. Internationali Gränze git s numme zu Rumänie im Oste bis Süde. Di erschti Besydlig, wo belegt werre cha, isch etwa im 5. bis 4. Johrdausend vor Christus gsi. Mer bezeichnet sälli Sydler als Körös. Nochdem d Ungare um 900 dört acho sin, hän si di vorgfundene Sydlige usbaut, deno sin si aber durch de Yfall vo de osmanische Türke vernichtet worre. Erscht im 18. Johrhundert sin Züewanderer uss verschydene Länder uff Békés cho. Z Békés git's Ywohner mit zimlig vyl verschydene Nationalitäte. Numme 6,2 Brozänt vo de Ywohner sin im Johr 2001 Yheimischi gsi. Slowakischi Immigrante konzendriere sich z Békéscsaba, z Szarvas und z Tótkomlós, rumänischi z Méhkerék und z Kétegyháza und serbischi z Battonya. D'Roma läbe im ganze Komitat verstreut. Friehner hän au Dütschi (Donauschwobe) e
S Japanische isch d'Amtsschprooch in Japan ond uf Angaur in Palau und d'Mutterschprooch vo ogfähr 127 Milliona Leit. Uf Japanisch schreibt mer des 日本語 (schprich: nihongo). D'Entwicklungschicht isch ziemlich oklar, abr mr vrmuatet, dass es Japanische urschpringlich us em Koreanische entschtanda isch. Es Verb schtot im Japanischa immr ganz am End vom Satz. S Japanische isch a agglutinierende Schprooch. Des hoist, dass d'Grammatik immr durch Ahänga funktioniirt. Also: an da Verbschtamm wird a Endung aghängt, je nachdem ob's Vergangaheit odr Gegawart odr heeflich odr verneint odr soscht ebbes isch. Em Japanische gibts koi Mehrzahl, koine Artikel, koine Fäll ond koi Gschlecht. Präpositiona ond Fäll werdat ausdrickt, indäm mr en Partikel noch s Wort schtällt. Zom Beischpil: Vadder = chichi Em Vadder seis: chichi no (no: Besitz) Em Vadder sei Bier: chichi no biiru (no: Besitz) Em Vadder ebbes gea: chichi ni ageru (ni: Richtung: in/noch) Vom Vadder ebbes kriega: chichi kara morau (kara: Richtung: vo) Dr Vadder trinkt a Bier: chichi wa biiru o nomu (wa: Subjekt; o: Objekt) Wie oba scho gschrieba ka mer im Japanischa au am Verb säa, wie heeflich als mr schwätzt. Normalerweis endet d'Verba auf -ru odr -u. Wenn mr aber heeflicher schwätzt, noch ändert
Dr Matterhorn-Blitz isch e Achterbahn mit Modell Wilde Maus im Europa-Park z Ruescht. Är isch im Joor 1999 eröffnet worde und befindet sich im Themeberych Schwyz. Dr Matterhorn-Blitz isch 16 Meter hoch und erreicht e Gschwindigkeit vo ca. 56 km/h. D'Längi betreit 383 Meter. Dr Matterhorn-Blitz bsitzt 12 Wage. Jede Wage het zwei Reihe und in jedere Reihe hän 2 Persone Platz. Das macht 4 Persone pro Wage. Pro Schtund bsueche ca. 960 Persone dr Matterhorn-Blitz. Im Gegesatz zu andere Achterbahne, wärde d'Wage nit vom Lifthügel ufezoge, sondern fahre diräkt imene Lift uf 16 Meter Höchi. Das isch zu däre Zyt no e absoluti Wältneuheit gsi. Dr Matterhorn-Blitz isch am 25 März im Joor 1999 vom Härsteller Mack Rides eröffnet worde. D'Bahn befindet sich rächts vo dr Eurosat, links vom Poseidon und vis à vis vo dr Schwyzer Bobbahn. Dr Matterhorn-Blitz uf dr Parkwebsite E Video vom Matterhorn-Blitz uf YouTube by E-Coasters (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/de.youtube.com Dr Europa-Park-Fanclub
E Ligatur isch in de Typografy e Verbindig uss zwei oder drei Büechstabe, sodass si optisch e Eiheit bilde. Mer underscheidet zwüsche Minuskel- und Majuskelligature. S Wort „Ligatur“ chunnt wahrschints vom latynische ligare, was „verbinde“ heißt. E anderi Theory besait, dass es vom Wort „legiere“ chunnt, wo d Verbindig vo mehrere Metall bezeichnet. D Ligature w und ß werre normalerwis nümmi als Ligature aglüegt. S w hät sich aber uss zwei u oder v entwickelt (zwüsche u und v hät mer im Mittelalter nit underschyde). In andere Sproche isch des no nochzvollzieh; so wird s w im änglische als double u (doppelts u), im Französische als double-vé (doppelts v) büechstabiert. De Büechstabe ß isch im Spotmittelalter als Ligatur uss me lange s entstande. In de Antiqua- und Kursivschrifte isch es degege e Ligatur uss me lange und me runde s. D Büechstabierig (Eszett) wyst uff e SZ-Ligatur hy. Au anderi Sproche bruche Ligature. Di skandinavische Sproche verwände z. B. d Ligature ſk, ſl und ſþ; mänki Ligature (z. B. ä, œ) werre au scho als eigeni Büechstabe aglüegt. IJ als eigene Büechstabe isch umstritte. Usserdem chömme Ligature im arabische Alphabet vor. Im latynische Alphabet werre Ligature wie z. B. fl,
Als Ligatur (lat. ligare = "binde") bezeichnet mer im Schriftwese d Verbindig vo mindestens zwei Büechstabe zun re Yheit, lüeg Ligatur (Typografy) in de Chirurgy d Underbindig vo me Hohlorgan (z. B. me Blüetgfäß), lüeg Ligatur (Chirurgy) in de Musik d Bindig vo meherer Note wo glych hoch sin, lüeg Halteboge in de Musikgschicht e spezielli Schribwis vo de Mensuralnotation, lüeg Ligatur (Musik)
Vùm Dood vùn ere Schbrooch schbrichd mer, wän e Schbrooch uusgschdoorben isch, d. h. as es nieme me gid, wù si as Muederschbrooch schwäzd. Schbrooche sin in dr Gschiichd vù dr Mänschhaid imer wider uusgschdoorbe. S gid doodi Schbrooche, wù gued dokumäntiert sin ùn wù s au no Lyd gid, wù si chene schwäze ùn schryybe, wie z. B. s Aldegyptisch. Vù andere Schbrooche, wù uusgschdoorbe sin, wais mer weenig, wie z. B. vùm Galisch, vù wider andere wais mer gaar nyd, z. B. wais nieme, weli Schbrooch vù dr Lyd gschwäzd wooren isch, wù Stonehenge böue hän. S hed hid no iiber 6500 Schbrooche ùf dr Äärd. Di maischde Schbroochwiseschafdler geen dervù uus, as e Dridel bis d Hälfdi vù dääne Schbrooch bis in 100 Joor uusgschdoorbe sin. Esoo ne schnäl Schbroocheschdäärbe hed s waarschyyns in dr Gschiichd vù dr Mänschhaid no nie gee. S gid sogar Wiseschafdler, wù maine, as ejeedi Schbrooch, wù weeniger wie 100000 Schbrächer hed, bis am Änd vùm 21. Joorhùnderd uusschdiirbd (Krauss 1992). Bi dääre pesimischtischd Aasichd deede derno 90 % vù alene Schbrooche verschwinde. Wämer aifach s Kriterium nimd, as e Schbrooch dood isch, wän dr ledschd Mänsch schdiirbd, wù si as Muederschbrooch
E gfèèrdedi Schbrooch haisd mer e Schbrooch, wùù nid sicher wydergee wird an di negschd Generation. Wän derno d Schbrooch vù al weeniger Lyd glèèrd ùn gschwätzd wird, chaa s syy, as die Schbrooch ganz uusschdiirbd. S hed hid no iiber 6500 Schbrooche ùf dr Äärd. Di maischde Schbroochwiseschafdler geen dervù uus, as e Dridel bis d Hälfdi vù dääne Schbrooch bis in 100 Joor uusgschdoorbe sin. Esoo ne schnäl Schbroocheschdäärbe hed s waarschyyns in dr Gschiichd vù dr Mänschhaid no nie gee. S gid sogar Wiseschafdler, wù maine, as ejeedi Schbrooch, wù weeniger wie 100'000 Schbrächer hed, bis am Änd vùm 21. Joorhùnderd uusschdiirbd (Krauss 1992). Bi dääre pesimischtische Aasichd deede derno 90 % vù alene Schbrooche verschwinde. Noch em „Red Book of Languages in Danger of Disappearing“, wù ane 1993 vù dr UNESCO uusebroochd wooren isch, wääre d Schbrooche noch iirem Gfèèrdigsgraad in segs Chlasse ùnderdaild: (i) uusgschdoorbe (extinct): Schbrooche, wù in der ledschde Joorhùnderd uusgschdoorbe sin, d. h. Schbrooche us dr Antike sin doodermid nid gmaind. (ii) faschd uusgschdoorbe (nearly extinct): S gid hegschdens no zee Schbrächer, ali sin scho elder. (iii) äärnschdhafd gfèèrded (seriously endangered): S gid no ne greeseri Zaal vù Schbrächer, aber faschd kaini
47.627.8188888888889471Koordinate: 47° 37′ 12″ N, 7° 49′ 8″ O Nordschwobe (IPA: [ˈnɔrdˌʃvo:bə], amtlig Nordschwaben) isch sit em 1. März 1974 e Ortsdeil vo Badisch-Rhyfälde. Südlig vom Dorf isch s Düfelsloch, e Art Tropfsteihöhli im Baselwald. Mer hät s bisher no nit erforscht. Nordschwobe ligt im Norde vo de Stadt Rhyfälde uff 471 Meter über em Meer uff em Dinkelberg. Agränze dien im Oste Dossebach und im Norde Wiechs; westlig devo ligt Meisele, durch de Baselwald vo Nordschwobe abtrännt. Vo de 345 ha Flächi vo Nordschwobe sin etwa 135 ha Wald und 210 Fäld. Vo denne sin 4 ha Naturschutzgebiet und ähnligs. Ältesti Zügniss vo Besydlig sin bisher numme de Westturm von re Kapelle mit Freske uss em 15. Johrhundert. 1730 isch d Kapelle neu bearbeitet und 1940 no mol restauriert worre. 1974 hän sich d Nordschwobener bezüeglig Ygmeindig zwüsche Badisch-Rhyfälde und Schopfe entscheide mieße. Am 4. Februar 1974 isch es definitiv zu Rhyfälde cho. In de letschte Johr isch d Infrastruktur (z. B. Restauration vo de Kanalisation, Verchehrswäg, vom Füerwehrgrätehus und vo de Halle) verbessert worre; trotzdem isch Nordschwobe zimli ländlig, under anderem durch d 5 Verein plus di freiwilligi Fürwehr im Dorf. Durch Nordschwobe verlauft d K6336, wo s
Vorlage:Infobox Fluss/MÜNDUNG-KoordinatenformatVorlage:Infobox Fluss/VeraltetVorlage:Infobox Fluss/VeraltetVorlage:Infobox Fluss/VeraltetVorlage:Infobox Fluss/VeraltetVorlage:Infobox Fluss/VeraltetVorlage:Infobox Fluss/Veraltet D’ Tseschra ist a’ fluss im Piemont (Italiu). Si unterrind van da’ gletschre ds Gourners (Monte Rosa i’ wailschu) im oubre Tseschrutol (Valsesia) in dar g’mai van Im Land (Alagna Valsesia). Im oubre tail häd der fluss d’ cklore aigenschafte as wildbochs. Er geid ds wasser van etliche ljikkre bäche, di foul van da’ gletschre ds Valgrande tols chemind. In sinem lauf triffd er on vile inbäche: rachter hand sind d’ bäche Olen, Olter, Vejin, Artogna, Sorba und Egna; latzer hand ist der boch Sermenza. Der fluss ist als samd 138 km länge und rinnd durch ds ganz Tseschrutol (Valsesia) und d’ebendi va' Vercelli, ebi er im Po usrinnd. Im letschte tail bilded er d’ grenzu inzwischund Piemont und Lombardiu. D’ Tseschra häd lang d’aswennigi grenza inzwischund dam herzogtum van Savoyen und dam chaisertum (bis 1707) g’bilt. Zar zit ds Napoleons häd der fluss Italiu van Franckrich g’schaidt. D’ Tseschra ist van da’ kajakmanne g’liabt. Im jor 2001 sind d’Europaspiljzite im Kanuwettsport hia g’scheit. Commons: Tseschra / Sesia – Sammlig vo Multimediadateie
Di piemonteisisch sproch (Piemontèis i' piemontesischu, Piemontese i' wailschu) ist an romanischi zunga g'reiduti va' ungifor 2,5 miljioune mensche. Siters 1981 ist si vam Europarod als minderhaitsproch erchannti und findt sich in dar route listu der UNESCO under d' sprochu i' g'for. D' sproch g'heirt da' westromanischi sprochu und häd mej glichine mit dar franzosischu und prowenzalischu zungu dan mid dar wailschu, di dar morgendlandischu gattung g'heirt z'semmend mit dar rumänischu sproch. Ihra ursprung ligt im mittalzitige Vulgärlati, der sich mid da' keltischi zungu häd vermischlud. Vil weirter chemind van dar frankoprowenzalischu, dar keltischu und dan germanischi sprochu. Als Schriftsproch ist si siters dam end ds 12. hunderkjors g'bruchti. D'erstu g'schrifte in diser zungu sind d' Sermon Subalpin, a samlung va' 22 bredigu, di in Tïri sind gewerrt. Im 16. hunderkjor häd a schribchunst mit nationalu gattung g'bliästet, di alji g'biate (g'dicht, roman theater und heldg'sang) häd ing'hobe. Ds 19. hunderkjor häd a widerg'burt der piemonteisischu schribchunst g'sei auch im g'biat der wissendschaft und der literarischu kritik. Lombardischi Sproch Mauro Tosco, Emanuele Miola, Nicola Duberti: A Grammar of Piedmontese. A Minority Language of Northwest Italy (= Grammars and Sketches of the World’s Languages. Band 19). Brill, Leiden 2023, ISBN 978-90-04-54405-5.
S Baskisch (euskara) isch e isolierti Sproch, wo im Baskeland (französisch-spanischs Gränzgebiet) bim baskisch Volk gschwätzt wird. Z Spanie schwätze s 734'100 Lüt (Provinze Biscaya, Álava, Guipúzcoa und Navarra), im französisch Teil 67'200 (im Département Pyrénées-Atlantiques). Usserdem wird s in de baskische Diaspora gschwätzt. S Wort „Baskisch“ chunnt vom antike Vaskonevolk. Durch di germanischi Ussproch Waskon vom spanische vasco hät au d Region Gascogne ihr Name kriegt. D Eigebezeichnig eusk- (Euskaldunak = die wo di baskischi Sproch schwätze) chunnt wahrschints vom Name Auscii, me antike aquitanische Stamm, wo de Stadt Auch im Département Gers (z Südfrankrych) de Name ge hät. Di baskischi Sproch isch e wichtige Bstanddeil vo de baskische Identität. D Sproch chunnt no vo de Zit vor de Akunft vo de Indoeuropäer. Anderi Sproche hän s Baskisch numme wenig beyflusse chönne; in de Provinz Álava hän d Archäologe baskischi Inschrifte uss em 4. Johrhundert gfunde, wo numme mit de ehemolige romanische Sproche Gmeinsamkeite hän, nit aber mit de hüttige europäische. Abgseh dodevo, dass s Baskisch vo de eurasische Ursproch abstammt, vermüete d Linguiste, dass d Sproch sehr lang nit vo andere beyflusst worre isch. Wyl s bisher no nit glunge isch, e Verbindig zu de benochberte Sproche herzstelle,
47.7511111111117.8002777777778675Koordinate: 47° 45′ 4″ N, 7° 48′ 1″ O Raich isch e ehemoligi Gmei in Bade-Württeberg (Dütschland) un ghört zum Landkreis Lörrach. Die ehemolig Gmei ghört sit em 1.1.2009 zue dr neije Gmei Chleis Wiisedal mit Hauptort Dägernau, wo ussem gliichnammige Gmeiverwaltigsverband hervorgange isch. D'Umwandlig vum Gmeiverwaltigsverband in e Verbandsgmei isch us finanzieller Not erfolgt. Raich litt im Naturpark Südschwarzwald im Dal vo de Chleine Wiese uff 560 bis 1160 meter über NN. Rund 70 Prozänt vom Gmeindegebiet isch bewaldet. D Gmeind gränzt im Norde an Neuewäg, im Oste an Bürchau und Elbeschwand, im Süde an Tegernau und im Weste an Wies. Zum Bann vu Raich ghöre d Dörfer Raich, Hoheägg, Oberhüser und Ried, de Hof Schürehof und d Hüser Am Rain, Burschtel und Lochhüser (Im Loch). Im Gmeindegebiet liige di uffgangeni Ortschaft Chastelhöfe, wo deilwis au in de hüttige Gmeind Bürchau gläge isch, und di abgangene Burge Altwaldeck und Sitliburg. Di politische Organ hän bis zum Zämmeschluss zue dr Gsamtgmei Chleis Wiisedal bstönn uss em ehreamtlige Bürgermeister und em Gmeinderoot mit acht Mitglyder. Sitz vo de örtlige Gmeindverwaltig isch s Roothus vom Ortsdeil Ried gsi, wo anno 1868 baut worre isch. Im 19. Johrhundert hät d Gegend Buresydlig golte,
Nollinge isch e Ortsdeil vo Badisch-Rhyfälde. De Ortsdeil isch im Oste vo de Stadt Rhyfälde, nördlig vo de Chernstadt. Westlig devo litt Degerfälde, nordöstlig sin Meisele und Charsau, alli drei durch e Wald vo Nollinge abtrännt, östlig Büge. Nollinge litt uff 273 Meter über de NN. Di erschti urkundligi Erwähnig vo Nollinge hät im Johr 752 stattgfunde. Sällemols hät e Alemannische Sydler im Chloster vo St. Galle s Dorf „Lollinga“ vermacht. Witeri Forme vom Dorfnamme sin Lollingam und Nollingin, de Name Nollingen chunnt uss em Johr 1284. Vo 1202 bis im 15. Johrhundert hän d Ritter vo Nollinge s Dorf besydelt und e Wasserburg baut. Zämme mit de Herrschaft Rhyfälde isch Nollinge 1449 noch em verlorene Unabhängigkeitskampf an Östrych cho. Zämme mit em ganze Brysgau isch es im Johr 1805 an Bade gheit. 1894-98 isch durch s Chraftwerch d Industry gwachse; zerscht isch d Doppelgmeind Nollinge - Badisch-Rhyfälde entstande. Wo Warmbach 1922 ygmeindet worre isch, isch d Gmeind zu de Stadt Badisch-Rhyfälde erhobe worre. De Dialekt vo Nollige ghört zuem Hochalemannische. En Iidruck vom Dialekt, wo in Nollige un Noochberort am End vom 19. Johrhundert gsproche worden isch, gen e paar Wenkersätz ussem Wenkerboge vo Nollige. S Wappe vo Nollinge
47.7211111111117.7713888888889650Koordinate: 47° 43′ 16″ N, 7° 46′ 17″ O Sallneck (IPA: [z̥alnɛg̥]) iisch e ehemoligi Gmei in Bade-Württeberg (Dütschland) un ghört zum Landkreis Lörrach. Die ehemolig Gmei ghört sit em 1.1.2009 zue dr neije Gmei Chleis Wiisedal mit Hauptort Dägernau, wo ussem gliichnammige Gmeiverwaltigsverband hervorgange isch. D'Umwandlig vum Gmeiverwaltigsverband in e Verbandsgmei isch us finanzieller Not erfolgt. Öbbe d Hälfti vom Gmeindegebiet isch vo Wald bedeckt. Sallneck litt uff 600 bis 900 Meter über em Meer, im Naturapark Südschwarzwald und oberhalb vom Dal vo de Chleine Wiese. D Gmeind gränzt im Nord an Wies, im Oste an Tegernau, im Süde an Wieslet und im Weste an de Ortsdeil Ändeburg vo de Gmeind Steine. Zu de Gmeind Sallneck ghöre d Dörfer Sallneck und Ebinge. Sallneck isch im fiehe Mittelalter als Rodig entstande. zerscht de Zähriger Herzög gsi. Um 1100 umme isch de Ort uff Umwäge ans Chloster St. Blasie und 1503 an d Markgrafe vo Bade. Noch de Erbdeilig 1535 hät Sallneck zu de Markgrafschaft Bade-Durlach ghört. Z Sallneck isch emol Bergbau betrybe worre. D Förderig vo Yseerz hät 1814 gändet. D Sallnecker hän vo de Landwirtschaft gläbt und do bsunders vo de Vihhaltig, wyl d Böde nit bsunders fruchtbar gsi
Schallbach isch e Gmeind im Landchreis Lörrach in Bade-Württeberg. Si litt nördlig vo Lörrach. Schallbach litt im Dreiländereck vo Dütschland, de Schwiz und Frankrych an de Südwestusläufer vom Schwarzwald am Usgang vom Chanderdal im Großruum Basel-Wyl-Lörrach. D Gmeind gränzt im Norde an de Ortsdeil Maugehard vo de Gmeind Efrige-Chilche, im Nordoste an de Ortsdeil Wollbach vo de Stadt Chandre, im Oste an Wittlinge, im Süde an Rümminge und Binze und im Weste an Fischige. Di erschti urkundligi Erwähnig vo Schallbach isch vo 1240; s Dorf hät dörtmols em Chloster vo St. Blasie ghört. No vor säller Urkunde, im 11. Johrhundert, isch d Dorfchirch, wo Änd 13. Johrhundert ihri erschti urkundligi Erwähnig gfunde hät. Schallbach isch e Mitglyd vom Gmeindeverwaltigsverband „Vorders Chanderdal“, wo d Gmeinde Binze, Eimeldinge, Fischige, Rümminge und Wittlinge sit em Johr 1971 ihri Verwaltig zämmefasse. Sitz vom Gmeindeverwaltigsverband isch Binze. Uff die Wis isch es sälle chleine Gmeinde glunge, ihri Unabhängigkeit durch e eigene Bürgermeister und Gmeinderoot z bewahre. Ergebnis vo dr Landdagswahle sit 2006: 1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke D Audobahn A98 (wo uff d A5 Basel-Gieße witerfiehrt) isch am nördlige Usgang vo de Nochbergmeind Rümminge z erreiche. Commons: Schallbach – Sammlig vo Multimediadateie www.schallbach.de
Schöneberg (IPA: ['ʃø:nə,bɛrg̊], amtlig Schönenberg) isch e Gmeind im Landchreis Lörrach z Bade-Württeberg. D Gmeind ghört zum Gmeindeverwaltigsverband Schönau im Schwarzwald. Schöneberg litt im Naturapark Südschwarzwald. S Gmeindegebiet erstreckt sich vom Rand vom Wiesedal in 600 Meter Höchi bis zum Gipfel vom Belche in 1414 Meter über NN. Knapp 60 % vom Gmeindegebiet isch bewaldet. D Gmeind gränzt im Norde an Münschterdal im Landchreis Breisgau-Hochschwarzwald, im Süde an d Stadt Schönau im Schwarzwald ind im Weste an Bölle und Neuewäg. Zu de Gmeind Schöneberg ghöre s Dorf Schöneberg, de Wyler Änteschwand, de Zinche Windbölle und s Hus Belchehus. Schöneberg isch im Johr 1164 im Zämmehang mit em Bau von re Chirch zum erschte Mol urkundlig erwähnt worre. De Ort müeß drum zu säller Zit scho e gwüssi Größi gha ha. Bedütig hät s Dorf durch de Silberbergbau am Südosthang vom Belche kriegt. Z Schöneberg git s kei Chindergarte und kei Schüel. Grund- und Hauptschieler bsüeche d Schüel im Nochberdorf Schönau im Schwarzwald, dört git s au e Gymnasium. Di nächstglägeni Realschüel isch z Zell im Wiesedal. Ergebnis vo dr Landdagswahle sit 2006: 1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke Commons: Schönenberg (Schwarzwald) – Sammlig vo Multimediadateie Gmeindeverwaltigsverband Schönau Statistisches Landesamt
47.7197222222227.7944444444444443Koordinate: 47° 43′ 11″ N, 7° 47′ 40″ O Dägernau (IPA: [ˈdæːg̥̊ərnaʊ̯]; amtlig Tegernau) isch e ehemoligi Gmei in Bade-Württeberg (Dütschland) un ghört zum Landkreis Lörrach. Die ehemolig Gmei ghört sit em 1.1.2009 zue dr neije Gmei Chleis Wiisedal , wo ussem gliichnammige Gmeiverwaltigsverband hervorgange isch. D'Umwandlig vum Gmeiverwaltigsverband in e Verbandsgmei isch us finanzieller Not erfolgt. Z'Dägernau isch dr Verwaltigssitz vu dr neije Gmei un au scho vum Gmeiverwaltigverband gsi. Dängernau litt im Naturapark Südschwarzwald uff 380 bis 750 Meter über em Meer im Dal vo de Chleine Wiese. Dr Bann gränzt im Norde an Wys, Raich und Elbeschwand, im Oschte an d Stadt Zell im Wiisedal, im Süde an d Stadt Schopfe und Wyslet. Westlig devo isch Sallneck. Zu de Gmeind Dänernau ghöre d Dörfer Dägernau, Nyderdägernau und Schwand, de Zinche Chäppeli und s Hus Kuhnigrabe. Im Gmeindegebiet liige di abgangene Ortschafte Steininge und Wolfgeringe und di abgangeni Burch Waldeck. Dägernau isch 1139 in re bäpstlige Bulle zum erschte Mol erwähnt worre. Zu säller Zit hät s scho e Chirch ge, wo e Zäntralfunktion für di vyle chleine Dörfer vom Dal erfüllt hät; di meiste von ene hän kei eigeni Chirch gha. 1503 isch de Ort an d
Claudia Bandixen-Widmer (* 13. März 1957) isch e Schwiizer Pfarreri. Vom Johr 2003 bis Ändi Juni 2012 isch si Chileratspräsidenti vo de Reformierte Landeschile vom Kanton Aargau gsi. Nach de Matur B, wo d Claudia Bandixen z Lieschtl gmacht het, het si z Basel evangelischi Theologi studirt. Vo dete isch si zum Studium au uf Züri un uf Montpellier. Ordinirt worde isch si 1985 un het dann füf Johr im Kanton Schaffhuse gschaffet. Vo 1990 bis 1996 isch si für de Evangelisch Entwickligsdienscht z Chile gsi. Wo si vo Chile retour cho isch, het si im Uftrag vo de KEM (Kooperation Evangelischer Kirchen und Missionen) Vorträg ghalte un Tagige gleitet un im Kanton Aargau Stellverträtige vo Pfärrer überno. Vo 2000 bis 2002 het d Claudia Bandixen s Erneuerigsprojekt vo de Aargauer Landeschile „Kirche 2002“ gleitet. Im Juni 2002 het d Synode vo de Aargauer Chile d Claudia Bandixen zur Chileratspräsidenti für d Amtsperiode 2003/2006 gwählt. Im Johr 2006 isch si für e zwaiti und im 2010 für e dritti Amtsperiode gwählt worde. Uf Ändi Juni 2012 isch si vo ihrem Amt zruckträte um d Schtell als Direktorin bi Mission 21 z Basel aazträte. Zu ihrem Nochfolger isch bi de Synodesitzig
De Heinrich Emil Brunner (* 23. Dezember 1889 z Winterthur, † 6. April 1966 z Züri) isch en reformierte Theolog us de Schwiiz gsi. De Emil Brunner het z Züri un z Berlin Theologi studiirt. Nach siner Ordination isch er vo 1916 bis 1924 Pfarrer z Obstalden GL gsi. Im Johr 1924 isch er Professor für systematischi un praktischi Theologi an de Uni z Züri worde un isch es bis 1953 blibe. Er isch einer vo de Mitbegründer vo de dialektische Theologi gsi. Er het di theologisch Richtig witerentwicklet, teilwis gäge d Uffassig vom Karl Barth. Bsunders het de Brunner de frei Wille vom Mönsch betont, was de reformierte Tradition widersproche het. D Vernunft het er sehr hoch gschätzt. So isch de Brunner devo usgange, dass me mit de Vernunft de Wille vo Gott cha wahrnäh. Das Symbolische in der religiösen Erkenntnis. Beiträge zu einer Theorie des religiösen Erkennens, 1914 Erlebnis, Erkenntnis und Glaube, 1921 (1933³) Die Grenzen der Humanität (Habil.vorles. Zürich), 1922; Die Mystik und das Wort. Der Gegensatz zwischen moderner Religionsauffassung und christlichem Glauben, dargestellt an der Theologie Schleiermachers, 1924 (1928²) Reformation und Romantik, 1925 Philosophie und Offenbarung, 1925 Die Absolutheit Jesu, 1926 (1934³) Der Mittler. Zur Besinnung
Utzefäld isch e Gmeind im Landchreis Lörrach und Mitglyd vom Gmeindeverwaltigsverband Schönau im Schwarzwald. Im Gmeindegebiet liige zwei Naturschutzgebiet, di Großi Utzefluh uff 750 Meter und di Kleini Utzefluh uff 650 Meter über em Meer. Mer hät si wäge de bsundere Fauna 1940 under Naturschutz gstellt. Durch de Lag vom 84 Hektar große Gebiet findet mer dört etwa 250 Pflanzearte uss Mittel- und Südeuropa. S isch hütt au e Sehenswürdigkeit vo Utzefäld. Utzefäld isch im Belcheland im Naturpark Südschwarzwald, nit wit vom Fäldberg. Höchste Punkt isch d Dalaue (560 Meter), diefste Punkt d Hochalm "Knöpflesbrunne" (1124 Meter). De Ort isch e staatlig anerkännte Erholigsort. Nochbergmeinde sin Wiede im Norde, Todtnau im Oste, Tunau und Schönau im Schwarzwald im Süde und Aitere im Weste. Zu de Gmeind ghöre s Dorf Utzefäld und de Zinche Königshütte, wo zum Deil au uff Wiedener Bode litt. Zum erschte Mol erwähnt worre isch Utzefäld als "Uczenvelt" (=Fäld vom Uzzo) im Johr 1294, wo s im Chloster St. Blasie ghört hät; ab 1368 sin d Habsburger Schutzherre gsi und s Dorf hät zu Schönau ghört. Im drizähnte Johrhundert hät mer in de Utzefälder Flur Silber abbaut, ball hät s mehreri Erzmiehle im Dorf ge. Sälli Zit