rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Der Besuch der alten Dame ischt a Opr en drei Uffzig vom eschtreichischa Kombonischda Gottfried von Einem. S Libreddo stammt vom Schweizer Dramatiker Friedrich Dürrenmatt ond beruaht uff deam seira gleichnamiga tragischa Komeede. Zom erschda Mol uff a Bihne komma isch des Werk am 23. Mai 1971 an dr Wiiner Staatsoper. A Uffihrong dauret rond zwoi-a-virdel Stond. D Musik zo dera Oper ischt bloß gemäßigt modern. Drom erschliaßt-se sich reladiv leicht au fir soddiche Leit, wo fir d moderna Klassik sonscht et viil ibrich hend. Firs Orkeschtr braucht-mr zwoi Fleeda, a Pikkolofleet, zwoi Obooa, zwoi Klarinedda, zwoi Fagodd, viir Herner, drei Trombeeda, drei Posauna, a Tuba, a Schlagwerk, a Gidarr ond a Streichergrubbe. Fir d Bihnamusik braucht mr vorschiidene Glocka. D Claire Zachanassian, a Milliardäre (Mezzosopran) ihr sibder Ehemoo (Sprechroll) ihr neinder Ehemoo (Tenor) ihr Butler (Tenor) dr Toby ond dr Roby (Stadischda) dr Koby ond dr Loby, zwoi Blende (Tenor) dr Kremer Alfred Ill (Bariton) Em Ill sei Frau (Sopran) Em Ill sei Dechterle (Mezzosopran) Em Ill sei Jonger (Tenor) dr Birgermoischdr (Tenor) dr Pfarrer (Bariton) dr Lehrer (Bariton) dr Doktr (Bariton) A Bolezischt (Bariton) de erscht Frau (Sopran) de zwoit Frau (Sopran) dr Birger Hofbauer (Tenor) dr Birger
D Nordsee isch e Meer zwische de Britische Insle, de Skandinavische Halbinsle un Feschtlandeuropa un isch e Nebemeer vum Atlantische Ozean. Mit ere durschnittliche Diefi vu eppe 60m isch d Nordsee ä Flachmeer un ghört geologisch zum Kontinentalschelf, isch also kontinentali un kai ozeanischi Erdkruste. Wie bi viile Schelfmeere hets au in de Nordsee ergiibigi Erdölfelder. D'Nordsee isch e geologisch extrem jungs Meer. In de ledschte Iiszitt isch si im Norde vume kilometerhoche Iispanzer bedeckt gsi. An dem sinem Südrand isch ä große Süesswassersee gläge. De größt Dail vum südliche Dail isch aber Festland un e iiszittlichi Tundra gsi. Yber de hüttig Ärmelkanal het des domolig Feschtland in de Atlantik entwässeret. Nooch em End vu de Iiszitt isch noochem Daue vum Iis dr Meeresspiegel in mehrere Etappe um eppe 120 Meter gstiige un het no vor etwa 12000-6000 Johre d'Nordsee bildet. Die Länder grenze an d Nordsee: Großbritannie, Fronkrich, Belgie, Holland, Dytschland, Dänemark un Norwege. Commons: Nordsee – Sammlig vo Multimediadateie
Rothaus isch de Name vo däne geografische Objekt: Rothaus (Aulendorf), en Wohnplatz z Auladorf im Landchrais Ravesburg, Bade-Würtebärg Rothaus (Grafenhausen), en Ortstail vo Grafehuuse im Landchrais Waldshuet, Bade-Würtebärg Rothaus (Oberrimsingen), e Domäne uf em Gebiet vo Oberrimsingen, Stadt Alt-Brisach, Landchrais Brisgau-Hochschwarzwald, Bade-Würtebärg Rothaus, de dütsch Name von ere Ortschaft bi Neisse z Oberschlesie, Woiwodschaft Oppeln, im Süde vo Pole Rothaus (Vogt), en Wohnplatz z Vogt im Landchrais Ravesburg, Bade-Würtebärg Rothaus (Winterthur), es Huus i de Altstadt vo Winterthur, Schwiz Rothaus, d Churzform för di Badisch Staatsbrauerei Rothuus AG z Grafehuuse, Bade-Würtebärg Rothaus Regio-Tour, es internationals Etapperänne vom Velosport im Dreieckland Dütschland-Frankrych-Schwiz Rothaus (Radsport), es Velosport-Bundesliga-Team
Crans-Montana (französischi Ussprooch: [kʀɑ̃ mɔ̃tana]) isch e Munizipalgmeind im Kanton Wallis, wo am 1. Jänner 2017 us de früenere Gmeinde Chermignon, Montana, Mollens und Randogne entstande isch. Die Dörfer mid zäme öppe 10'000 Iiwooner (oni Turischte und Zweitwonigspsitzer) ligge im Bezirk Siders und a dr Sprochgränze zwüschem Dütschwallis und em französischsprochige Underwallis. Me redt dört mehrheitlich s regionale Französisch vom Wallis, wäge de vilne Turischde aber au no anderi Sproche. D Ferieregion Crans Montana (oder neu au Crans Montana Aminona), wo nöd deckigsgliich mit de Gmeind Crans-Montana isch, könnt me i dr ganze Wält wäg em Sport im Summer und im Winter. Mid de alte Gmeindpiet vo de vier ehemolige Gmeinde zämegno hed Crans-Montana e Flechi vo fasch 60 Kwadratkilometer. Das grosse Areal am Nordhang vom middlere Roonetal goot i der Süd-Nord-Richtig über drizää Kilometer vo ganz unde bi de Räbbärge weschtlig vo Siders bis ufe zu de Schneebärge bim grosse Wildstrubelgletscher, wo uf französisch Glacier de la Plaine morte heisst. Dä Gletscher ghört aber fasch ganz zu dr Gmeind Lengg im Kanton Bärn, wie sech nach emene länge Rächtsstryt zwüsche de Kantön Wallis und Bärn i de 1990er Johre mid emene Bundesgrichtsentscheid ändgültig usegstellt het. Bi dere Bärgchetti fönd
Bäriswil isch de Name vo dänen Ort i de Schwiz: Bäriswil BE, e Gmeind im Kanton Bärn Bäriswil SO, en Ortschaft i de Gmeind Selzach, Kanton Soledurn Bäriswil FR, en Ortschaft i de Gmeind Düdingen, Kanton Fryburg
D Volkswagen Aktiengesellschaft (abgchirzt VW AG) mit Sitz z Wolfsburg isch e dytsche Automobilhärsteller. Volkswagen isch dr grescht europäisch Automobilhärsteller un haltet wältwyt zäme mit Toyota un General Motors d Spitzeblätz. S Unternäm isch am 28. Mai 1937 as Gesellschaft zur Vorbereitung des Volkswagens mbH grindet wore un isch zäntrak gsii fir d Grindig vu dr Stadt Wolfsburg. D VW AG agiert as Muetergsellschaft vu dr Fahrzyygmarke Volkswagen Pkw, Audi, Seat un Škoda un au vu dr Premiummarke Bentley, Bugatti, Ducati (Motorreder), Lamborghini un Porsche. Anne 2007 bis 2011 het dr Konzärn au sy Nutzfahrzyygsparte (Lkw un Bus) mit dr Marke Volkswagen Nutzfahrzeuge um d Unternäme MAN un Scania uusgwytet. S operativ Gschäft vu dr VW AG glideret si in d drei induschtriäll Segmänt Pkw un lychti Nutzfahrzyyg, Lkw un Omnibus un Power Engineering (Großdyselmotore, Turbomaschine, Spezialgedrib, Komponänte vu dr Aadribstächnik un Priefsischtem). Im Segmänt Finanzdienschtlaischtige sin d Händler- un Chundefinanzierig, s Leasing, d Versicherige un s Flottegschäft zämegfasst. Hedwig Richter, Ralf Richter: Die Gastarbeiter-Welt. Leben zwischen Palermo und Wolfsburg. Schöningh, 2012, ISBN 978-3-506-77373-9. Paul Schilperoord: Die wahre Geschichte des VW-Käfers. Wie die Nazis Josef Ganz die VW-Patente stahlen. Huber, Wien u. a. 2011, ISBN 978-3-7193-1565-8. Martin Posth: 1000 Days
S Chloschter Maulbronn isch en ehmoligi Zischterzienserabtei in dr Ortsmitti vu Maulbronn. D Chlaistadt un s Chloschter ligen am Sidweschtrand vum Stromberg, wu sidli vum Odewald un nerdli vum Schwarzwald im Kraichgau lyt. Maulbronn giltet as di am beschten erhalteni mittelalterli Chloschteraalag nerdli vu dr Alpe. Do sin alli Stilrichtigen un Entwickligsstapfle vu dr Romanik bis zue dr Spotgotik verdrätte. In dr Aalag, wu vun ere Muuren umschlossen isch, het s hite unter anderem e baar Reschtaurant, d Bolizei, s Rothuus vu Maulbronn un anderi Verwaltigsämter. In dr Chloschtergebei isch hite au ne evangelisch Gymnasium mit Internat. S Chloschter Maulbronn isch syt em Dezämber 1993 Wältkulturerb vu dr UNESCO. Unter em Abt Bernhard vu Clairvaux het dr Zischterzienserorden au im hitige Dytschland e große Zuelauf iberchuu. Z Sidweschtdytschland het si dr Edelfrei Walter vu Lomersheim vu dr Begaischterig aastecke loo. Är het sy Erbguet Eckenweiher zwische Mihlacker un Lienzingen gstiftet fir d Grindig vun eme Zischterzienserchloschter, wun er sälber as Laiebrueder het ellen yydrätte. Doderzue het s Chloschter Neibrunn im Elsiss en Abt en zwelf Mench gschickt - wie s haißt no dr Zahl vu dr Aposchtel. D Neigrindig du däm Chloschter het mer in d Händ vum Abt Dieter
D Hansestadt Hamburg isch mit 1,84 Millione Iwohner d zweitgröaschti Stadt in Dütschland naach Berlin und vor Münche und au a eignes Bundesland. Hamburg liggt aan de Elbe, do wo d Bille und d Alster in d Unterelbe mündet. D Elbbrücke im Oschte und de Alte und de Neue Elbtunnel verbindet d Schtadtteile im Norde und im Süde vu de Elbe. In de Innestadt gitts die aufgstaute Außen- und Binnenalster. Entlang vu de Elbe isches uffgschwemmte Marschgbiet und es ibrigge Gbiet liggt uffem höher gleggenen Geeschtrücke. Hamburg hot siebe Bezirke und grenzt an Schleswig-Holstein im Norde und Niedersachsen im Süde aa. D Exklave sind d Nordseeinsele Neuwerk, Scharhörn und Nigehörn und de Nationalpark Hamburgisches Wattenmeer. Sie ghöret zum Bezirk Hamburg-Mitte. S Hamburger Klima isch durch es Seeklima mit sinnem Schmuddelwetter prägt. Herbststürm und Iberflutunge kummet vor. Durch d Nordsee und ibber d Elbe gitts de Wechsel vu Ebbe und Flut. D wichtige gschichtliche Date sind: im 7. Johrhundert: Erschte Besidlung Aafang vum 9. Johrhundert: „Hammaburg“ im 11. Johrhundert under em Herzogsgschlecht vu de Billunger und im 12. Johrhundert under em spötere Grafegschlecht vu de Schauenburger: Blütezeit als hochmittelalterliche Handelsstadt 1189 (7. Mai): Freibrief vum Kaiser Barbarossa. Sicherung vum zollfreie Elb-
D Schlieremer Chind sind e Chinderchor vo de Zürcher Gmäind Schliere im Limetdaal. Ane 1957 händ di beide Schuelmeischter vo Schliere Werner von Aesch und Max Bürgi, wo den vor allem dur iry Uuftritt mid em Cabaret Rotschtift i dr Schwiiz bekannt worde sind, di Singgruppe mid Schüeler pildet. S Repertuar beschtoot vor allem us Lieder i Schwiizer Mundart. Si singed aber au schööni hochtütschi Lieder, zum Bischpil i irem Wienechts-Album. Näbe de Chorkonzärt händ d Schlieremer Chind iry Lieder uf Schallplate, uf Kasette und schpööter uf ZeeDee ufgnoo. Wil i de Regioon Züri und im Limetdaal mid de Schwiizer au Lüüt us andere Länder wooned, händ si au mol e Serii vo Lieder midem Titel Mir singed ussländisch usepraacht. Si händ Märli vo de Brüeder Grimm (in Tieläkt überträit) und vo Schwiizer Schriftsteller, wo i de Mundart schriibe, Höörschpiil und denn au Miusikel ufgfüert und dezue en Orcheschtergruppe übercho. D Schuelmeischter und dä Chor mache die Musig vor allem ass au anderi Chind die guete, fröleche Melodie und Teggscht, wo zu de Schwiizer Kultuur ghööred, chönd lose. Im 1985i hät de Martin von Aesch d Leitig vom Chor übernoo. D Toonträäger, wo d Schlieremer Chind ygschpilt händ, gits im
Di Freii Hansestadt Brema in Nordditschland isch s kleinscht dütsche Bundesland. Des Bundesland gitts seit 1947 mi ennere eigene Verfassung. De Zwo-Städte-Staat isch zsammegsetzt us de Hansestadt Breme an de Weser und em nördlich devu glegene Bremerhave, wo durch niedersächsischs Gebiet getrennt isch. D Stadt Breme hot vum Königreich Hannover im Johr 1827 die Gegend vu Bremerhaven an de Weser kauft und dett en neue Hafe baue losse, weil de Haffe Vegesack vu Breme versandet isch. → Hauptartikel: Bremen S Land Breme bstoht uss zwei Deil, nämlig uss de Städt Breme und Bremerhave. Die beide Teil lyge 53 Kilometer ussenand, nämme insgsamt e Flächi vo 404,28 km² y und stelle dodémit s sechzähntgröschte Land vo Dütschland dar. D Stadt Bremerhave litt nördlich an de Wesermündung diräkt an de Nordsee, d Stadt Breme witer im Innere vom Land. D Stadt Breme ligt, vo Nydersachse umschlosse, 100 Kilometer westlich vo Hamburg und 120 Kilometer nordwestlich vo Hannover. Bremerhave ligt 115 Kilometer vo Hamburg und 170 vo Hannover eweg. De höchste Berg vom Bundesland Breme isch de Friedehorstpark z Breme-Burglesum. Sy Gipfel isch uff 32,5 Meter über NN. Höcher wie die isch numme de Berg vo de Mülldeponie z Breme mit 49,5 Meter
Wikidata isch es Wikimedia-Projäkt für e fry bearbeitbari Datebank zur Underschtützig vo de Wikipedia und de andere Schwöschterprojäkt. S Projäkt isch vom Verein Wikimedia Deutschland is Läbe grüeft worde. Es isch die gmeinsami Quälle für Date, wo i allne Wikimedia-Projäkt i allne Schprache verwändet wärde chönd. D Datesätz im Wikidata schtönd under de Creative-Commons-Lizänz CC0 1.0 Universal (CC0 1.0) Public Domain Dedication. Mit ihre chönd die Date ohni Aagab vomene Urheber fry verwändet wärde. Alli andere Namensrüüm schtönd under de Creative-Commons-Attribution/Share-Alike-Lizänz (CC BY-SA 3.0). Wikidata isch e Samlig vo Objäkt (bezeichnet mit em Präfix Q, z. B. Q64). Die Objäkt hend beliebig vieli Uussage und Bhauptige (bezeichnet mit em Präfix P für property, z. B. P1082). Die Eigeschafte chönd mit Qualifikatore (z. B. P585) wyter präzisiert wärde. Dur Quälle beläiti Bhauptige wärdid Uussage gnännt. Wikidata isch s erschte nüüe Projäkt vo de Wikimedia-Foundation syt 2006 gsii. Im Septämber 2004 het de Erik Möller z erscht Mal es Wikidata-Projäkt vorgschlage. De Magnus Manske het churz drufabe en erschte Prototyp usprobiert, wo die grundsätzlichi Machbarkeit vo dem Projäkt ufzeigt het. Die eigetlichi Umsetzung het im April 2012 z Berlin aagfange. Sie isch dur Schpände vom Allen Institute for Artificial Intelligence, vo de
Dr Charles-Henri Favrod (* 21. April 1927 z Montreux; † 15.Jänner 2017 z Morges) isch e Schwyzer Schurnalischt, Autor, Fotohischtoriker, Kurator un Sammler gsii. Noch em Literaturstudium an dr Universitet Lausanne mit eme Lizenziatsabschluss in Gschicht het dr Charles-Henri Favrod as Schurnalischt un Reporter fir d Dageszytig La Gazette gschafft, au fir dären ihri Wuchebylag Gazette littéraire. Är het fir Radio Suisse Romande gschafft, in rund zeh Johr lang dur Asien un Afrika sidli vu dr Sahara graist, isch Laiter vu mehrere literarische Raie gsii un het e Huffe Biecher gschribe, dodrunter au sonigi zue dr Gschicht vu dr Fotografy. Zäme mit dr Rosellina Burri-Bischof, em Manuel Gasser un andere het er anne 1971 zue dr Grindigsmitglider vu dr Schwyzerische Stiftig fir d Fotografy z Züri ghert un isch vu 1983 bis 1986 Bresidänt vun ere gsii. Anne 1985 het em dr Kanton Waadt dr Ufdrag gee, s Museum fir Fotografy z Lausanne z laite. Unter em Name Musée de l’Elysée isch s wältberiemt wore. Dr Charles-Henri Favrod isch Diräkter vun eme blibe bis 1996. Är het s Museum verloo, go im Ufdrag vum Fratelli Alinari s Museo Nazionale Alinari della Fotografia z Floränz z grinde, wu anne 2006 ufgmacht
Wikivoyage isch es Wikimedia-Projäkt, wo e frye online-Reisefüehrer tuet zämestelle und praktisch aawändbars Wüsse zu Reiseziel und Reisethemene büütet. D Bezeichnig setzt sich us „Wiki“ und em französische Wort „voyage“ für Reis zäme. Z Dütschland git’s syt Septämber 2006 de überregional tätig Verein «Wikivoyage e. V.». S Projäkt isch syt em 10. Dezämber 2006 im Internet verfüegbar. Es verschtaht sich i jeder Hiisicht als fry: Sini Inhält schtönd under de Copyleft-Lizänz «Creative Commons Attribution-ShareAlike», wo au e kommerzielli Nutzig zuelaht, und sie sind sowohl als Online- als au als downloadbari Offline-Version fry und unentgältlich verfüegbar. Ab Mitti 2012 het’s Beschtrebige gäh, Wikivoyage zuekünftig als Projäkt vo de Wikimedia Foundation wyterzfüehre. Im Novämber 2012 sind d Artikel und d Mediedatye uf d Server vo de Wikimedia Foundation überträit worde. Syt em 15. Jänner 2013 isch es offiziell es Wikimedia-Projäkt. Im Oktober 2004 hend es paar Autore und Adminischtratore vom Online-Reisefüehrer Wikitravel de Uufbuu vonere dütsche Version plant. Bsunders im dütschschprachige Ruum isch d Enttüschig gross gsii, wo am 20. April 2006 de Verchauf vo wikitravel.org a s Internet-Wärbeundernäme Internet Brands bekanntgäh worden isch. Die zuesätzlichi Unzfriedeheit mit em Füehrigsstil im Projäkt het zum Entschluss vo de meischte dütsche Adminischtratore und Autore
Dr James Earl „Jimmy“ Carter Jr. (* 1. Oktober 1924 z Plains, Georgia) isch e US-amerikanischer Politiker vo de Demokratische Partei. Er isch zwüsche 1977 und 1981 de 39. Presidänt vo de Vereinigte Staate gsy. Vorhär hät er vo 1971 bis 1975 Gouverneur vo Georgia gwürkt. Er isch au als Bsitzer vonere Nuss- und Baumwulleplantage und gläubige Baptischt bekannt worde. I synere Amtszyt het dr Carter d Torrijos-Carter-Verträg zur Übergab vom Panamakanal abgschlosse und isch maßgäblich a de Verhandlige zum Abkomme vo Camp David I beteiliget gsy. Er het de SALT-II-Vertrag mit de Sowjetunion und het diplomatischi Beziehige zur Volksrepublik China ufgnuu, wo scho unter sym Vor-Vorgänger Richard Nixon usghandlet worde sind. S Ändi vo synere vierjährige Amtszyt isch vo de Islamische Revolution im Iran, de Bsetzig vo der amerikanische Botschaft z Teheran dur radikali iranischi Studänte und em Usbruch vom sowjetische Afghanistanchrieg prägt gsy. Innepolitisch isch er vor allem i de Energy-, Bildigs- und Umwältpolitik engagiert gsy. Er hets aber nid gschafft, d USA us ihrere Wirtschafts- und Gsellschaftskrise z füehre. S Schytere i der Inne- und Ussepolitik het dezue gfüert, dass er nach einere Amtsperiode vom Republikaner Ronald Reagan abglöst worde isch. Syt 1981 engagiert sich de Carter
Bangis isch e Munizipalgmeind im Kanton Wallis i dr Schwiiz und ligt im Bezirk Entremont und a dr Gränze zu Itaalie. Die Gmeind hed mid 282 Kwadratkilometer di gröschdi Flechi vo allne Gmeinde im Wallis und ghört au zu de gröschde Gmeinde vo dr ganze Schwiiz. Der Gmeindbann lit im Bangistaal (französisch: Val de Bagnes) und entspricht fasch däm ganze länge Taal. Nume der churz underschd Abschnidd vom Taal under em Ängnis vo Charançon ghört nid zu der Gmeind Bangis, sondern zu de Nochbergmeinde Vollèges und Sankt Branschier (französisch: Sembrancher). Der Fluss dur s Taal isch d Dranse vo Bangis, wo bi Sankt Branchier zäme mid dr Dranse vom Entremont di grosse Dranse bildet, und die flüsst bi Martinach i d Roone. S Taal isch uf em Gmeindgebiet öppe 35 Kilometer läng. Der südlech Deil lit ganz zwüsche höche Schneebärge vom Hauptchamm vo de Alpe, und s git dört keini Ortschafte. Dr erscht Abschnidd foot bim Bärg Pigne d'Arolla aa und verlouft gäge Südweschde dr Landesgränze noo. Dört lit der mee als sibe Kilometer längi Otemmagletscher. Dr höscht Bärgschpitz uf dr Gränze isch d La Singla. Ganz im Süde vom Gmeindbann füere über zwee Bärgpäss chliini Fuesswäg uf Itaalie is
Sankt Petersburg isch en Munizipaalgmei im Bizirk Entremont im Kanton Wallis, Schwiz. Dr titsch Namu isch nimme gibrüüchlich und wegu deschi brüücht mu hitu du offiziell französisch Namu Bourg-Saint-Pierre (fp. [y bɔr də sɛ̃ˈpjɛr]. Ds Doorf liggut aner Straass vam Höipttaal bi Martinach ufu Bäärgpass vam Groossu Sankt Bernhard und uf Aoschta z Itaaliu. Ufum Bäärg geit z Gmeigibiet bis zer Landesgränza zu Itaaliu, iner Neechi vam briemtu Hoschpiz vam Sankt Bernhard, wa im 11. Jh. gigründuts cho isch. Ds wäärtvoll Archiiv va dem Konwänt chunt hitu im Doorf unnena üfbiwaarts. Friener heint d Lit va Bourg-Saint-Pierre ds exklusiiv Rächt gcha, d Handelslit mit iru Waare uberu Bäärg z fieru. Fer das heintsch du uraalt Söimpfaad gibrüücht, was scho sit dr Röömerzit het gigä. Als diräkti Ruuta inu Süüdu isch dr Pass öi fer Wallfaarer, Chiniga, Pääbscht, Bischef, Apta und de öi fer ds Militeer immer wichtig gsi. Wegu deschi hets de im Doorf Bourg-Saint-Pierre Raschthiischer gibrüücht. En Wäg, fer ufu Bäärg z faaru, het mu eersch im Jaar 1905 gibüwt. Bis hitu het mu d Straass de immer mee verbessrut und het de ds Nummer 21 im Schwizer Netz vanu Höiptstraasse vercho und isch öi en Teil vaner Europastraass
De Gottlieb Merki (1874–1965) isch en Lehrer, Zäichner und Schuelreformer z Mänidorf im Kanton Züri gsi. De Gottlieb Merki häd vo 1898 bis 1941 z Mänidorf a de Elementarschuel, de hütige Understufe vo de Primarschuel als begnadete Lehrer gschaffet. Denäbet isch er en versierte Zäichner gsi und häd als Illustrator Zäichnige für Schuelbüecher zeichnet. Im Dorf isch er immer mit eme Skizzebuech underwägs gsi. E grossi Sammlig vo sine chline Zäichnige isch hüt im Archiv vom Arbetschräis für Ortsgschicht. De Gottlieb Märki isch 1874 z Wipchinge gebore und ufgwachse. Id Sekundarschuel isch er z Understraass und vo 1890–1894 z Chüsnacht as Zürcher Lehrerseminar. Drufabe hät er 1895 z Dürnte Schuel gee und isch 1898 uf Mänidorf cho, won er plibe isch, bis er 1941 pensioniert worden isch. Won er es Jaar z Mänidorf gsi isch, hät er d Berta Schlumpf (1876–1949) vo Mönchaltdorf ghürate. Si händ zwe Chind gha, d Elsa (1900–1992) und s Hedwig (1903–1999), won bed ledig plibe sind. Vo 1909 bis 1913 isch de Gottlieb Merki Mitgliid vo de kantonale Fibelkommission gsi. Noch sinere Pensionierig isch de Merki no Visitator (Bezirksschuelpfleger) gsi und häd z Üetike Zäichnigsunterricht gee, bis er 87i gsi isch. Em Merki sini Liideschaft
Chlingnau isch e Stadt und en Ywonergmeind mid chly über 3000 Lüüt, wo dört wooned, im Bezirk Zurzi vom Schwiizer Kanton Aargau. Dr Gmeindbann vo Chlingnau lyt näbe dr Aare und em Stausee vo Chlingnau und goot bis fasch zum Ry abe und im Nordoschte uf dr Acheberg ufe. D Hügel näbe dr Aare ghöre zum Dafelejura. Im Norde vo Chlingnau lyt Choblez. D Gränze vo de beide Gmeinde isch deils noch bim Apelööbach. Uf em Achebärg berüert dr Bann vo Chlingnau bi der Loretochappele d Gmeinde Riete un Zurzi. A dr Aare lit oben a Chlingnau d Gmeind Döttige, un zwar a der Stell, wo d Surb i d Aare iimündet. Ännet em See sind d Nochbergmeinde Böötschte und Lüggere. A dr undere Aare het s ryche Chloschter Sankt Bläsi vil Grundbsitz gha. Am Stefanstag ane 1239 hend s Chloschter un dr Ridder Ulrich vo Klinge us em Tuurgi abgmacht, öppis vo irem Land a dr Aare uusztuusche. Dr Ridder het vo sim Schwigervater vili Güeter im Aare- und im Riitaal und d Burg Tägerfäld übercho gha. Sankt Bläsi het jetz do dervo d Beznau mid de Fälder und de Buurehüüser übernoo un dèè vo Klinge umgcheert e Hügel
Dr Wenkerboge vo Chlingnau isch es Blatt vo dr grosse Ufnaam vo dr dütsche Sprooch, wo im 19. Joorhundert agfange hed. Wo dr Sproochforscher Georg Wenker vo 1852 bis 1911 en Dütsche Sproochadlas vorbereitet hed, hei alli Schuele im domolige dütsche Rych e Froogeboge übercho mid de glyche vierzg Muschdersätz, zum se i dr lokale Mundart ufzschrybe. Au im alemannische Sproochgebiet vo dr Schwiiz hei spööter vili Gmeindschuele en Froogeboge übercho. Z Chlingnau im Kanton Aargau hed dr Schuelmeischder Josef Laube, wo vo Böbike gsi isch, s Blatt vo Hand usgfüllt und em Wenker zrugggschickt. Dä Boge treit d Nummere 44750. D Schrybwys vom Ortsname hed dr Laube aggee as Chlingnau (und derzue d Variante Chlengnau). Bi deilne Wöörter hed er zwo Forme vo dr Uussprooch vo de Vokaal ufgschribe. Dr Satz 35 hed er nid gschribe. D Sätz und d Wörter sin do unde eso gschribe wie vom Laube ufem Froogeboge, au di chlyne und di grosse Afangsbuechschtabe un d Satzzäiche. Wo em Laube zwo Schrybarte für d Usschprooch i Sinn cho si, hed är das meischtends so notiert, ass er der ander Vokaal über der erscht gsetzt hed; das isch do als ganzi Wörter in Chlammere usdütscht. Ìm
Meckleburg-Vorpommre isch a dütsches Bundesland und ligt im Nordoschtä fa Dütschland. Des Bundesland isch relativ groaß und hätt aber nu ca. 1,7 Millione Iwohner. D Hauptstadt isch Schwerin. Bekannt sind oh die Städt Wismar und Rostock. Dr Weste und d Mitti vom Bundesland bestoht us dr historische Region Meckleburg, im Oste lit Vorpommre – dä Deil vo dr früehnere preußische Provinz Pommre, wo noch em Zweite Wältchrieg bi Dütschland bliibe isch. Meckleburg-Vorpommre litt ganz im Nordoste vo Dütschland. Im Norde liige großi Deil vom Bundesland an de Ostsee. Im Weste und Nordweste grenzt s an d Bundesländer Schleswig-Holste und Niedersachse und im Süde an Brandeburg; östlig vo Meckleburg-Vorpommre litt Pole. Meckleburg-Vorpommre hät e Küstelängi vo insgsamt 1700 Kilometer. Dodemit hät s di längsti Küste vo allne dütsche Bundesländer. Di gröschte Insle sin Rügen, Usedom, Poel und Hiddensee. Wichtigsti Halbinsle isch Fischland-Darß-Zingst. S Land isch flach bis hüglig. Die höchste Berge sin: Helpter Berge (179 m) Ruhner Berge (176,6 m) Piekberg (Rügen; 161 m) Noch em Zweite Wältchrieg isch s Land uss de beede meckleburgische Freistaate und uss Vorpommre, em weschtliche Teil vo de prüßische Brovinz Pommre, bildet worde. Dezue cho isch no s Amt Neuhaus, wo devor zur Brovinz Hannover