rlitschk/wikidir huggingface dataset:
D Maggebärger si es Rittergschlecht im hütige Kanton Fryburg gsi. Iri Schtammburg Maggebärg oder au Niidermaggebärg hei si uf em hütige Gebiet vo de Gmeind Tafersch gha, südweschtlich vom hütige Dorf. Im 12. Johhundert hei si sich e zweite Burg laa baue, wo Obermaggebärg gheisse het. Si isch oberhalb vo Alterschwiu gläge, i de Nöchi vom hütige Wiler Obermaggebärg, direkt am Abhang zu Seisegrabe. I de Folg vom Sempacherchrieg im 1387 isch si vo de Bärner zerschtört worde. Hüt si vo dere Burg numme no de Bärgfriid un e Zischterne vorhande. D Maggebärger hei sich sit de Gründig vo de Schtadt Fryburg im 1157 so gnennt u sin Dienschtherr vo de Zähringer, vo de Kyburger u vo de Habsburger gsi. Zwüsche 1250 u 1350 het s Gschlecht sibe Mol de Schutheiss vo de Schtadt Fryburg gschtellt. De bekannteschti Verträter vo de Familie isch de Ulrich II. gsi, wo en Vertrauter vom Rudolf vo Habsburg isch gsi. Vermutlich isch de Ulrich de Erbauer vo de Burg Obermaggebärg gsi. D Familie, wo im 1370i usgschtorbe isch, het sini Grabschtätte im Chloschter Alteryf gha. Volker Reinhardt (Hrsg.): Handbuch der historischen Stätten. Schweiz und Liechtenstein, Stuttgart 1996.
D Basilika Saint-Denis isch en ehemoligi Abteichille in dr Stadt Saint-Denis nördlig vo Paris. Si het sit 1966 dr Status von ere Kathedrale und isch sit em Ändi vom 10. Johrhundert, gnauer sit em Hugo Capet, d Grabstett vo fast alle französische König und au vo vile Königinne. D Chille het grossi kunsthistorischi Bedütig, wil in ihrem Chor, wo 1136 agfange worden isch, die erste Spitzrippegwölb baut worde si, so dass d Chille vo St. Denis as Wiege vo dr Gotik tuet gälte. Si isch em heilige Dionysius, em Schutzpatron und erste Bischof vo Paris, gweiht. Noch dr Legände siig dä in dr Ziit vo de Christeverfolgige um s Johr 249 uf em Montmartre gchöpft worde, haig drno si Chopf ufglüpft und siig wiiter gloffe, bis er zämmebroche siig, und an däm Blatz haig men en begrabe und spöter d Chille baut. Commons: Basilika Saint-Denis – Sammlig vo Multimediadateie 48.9354555555562.3596722222222Koordinate: 48° 56′ 7,6″ N, 2° 21′ 34,8″ O Normdate: GND: 4206278-0 | VIAF: 125013999
D Plektrudis (Bliktrud) († 10. August 725) isch us em vornähmste austrasische Adel und wird as Heiligi verehrt. Sie stammt vermuetlig us dr Hugobert-Irmina-Sippe. Si isch wohrschiinlig d Dochter vo dr Irmina vo Oere und em Pfalzgraf Hugobert, em Seneschall vom Chlodwig III., gsi, und eso d Schwöster vo dr Äbtissin Adela vo Pfalzel bi Trier. Sit öbbe 670/675 isch se mit em karolingische Huusmeier Pippin em Mittlere verhürotet gsi. Mit ihm het si vili Schänkige an Chille und Chlöster gmacht. Es isch historisch wohrschiinlig, ass d Güeter, wo si bi dr Hürot mitbrocht het, im Pippin ghulfe hai, d Krise vom arnulfingische Huus z überwinde. Wohrschiinlig au wäge däm isch d Plektrudis bi alle Rächtsgschäfte vom Pippin drbii gsi. Ihri Söhn Drogo und Grimoald der Jüngeri si vom Pippin mit wichtige Böste usgstattet worde. Churz vor em Tod vom Pippin het si brobiert, d Rächt vo ihre Grosschinder (ihri Söhn si scho gstorbe gsi) gege d Asprüch vom Pippin siim unehelige Sohn, em Karl Martell, z verdeidige. Dr Pippin het zuegstimmt, ass e unehelige Sohn vom Grimoald em Jüngere, dr Theudoald, ihn sött beerbe. D Plektrudis het dr Karl z Köln in s Gfängnis gheit. Er het aber chönne
Dr Faramund isch agäblig vo 418 oder 420 bis zu siim Dod 428 e König vo de salische Franke gsi. In dr französische Gschichtsschriibig isch er as dr erst Merowingerkönig agluegt worde, drby isch er aber sehr wohrschiinlig nume e Sagegstalt. Wenn er aber historisch wär, so hätti er sich erfolgriich mit siine Franke z Toxandrie westlig vom Rhii agsiidlet, nochdäm si s im vierte Johrhundert scho einisch ohni Erfolg brobiert hai. Die fränkische Stämm si denn as Salfranke bekannt worde, währed me dene, wo östlig vom Rhii bliibe si Rhiifranke oder Ripuarier gsait het. S Liber historiae Francorum, wo im achte Johrhundert verfasst worden isch, isch die eltischti Quelle, won e König Faramundus erwähnt; er siig e Sohn vom Marcomer (Marchamirus) und dr Vater vom Chlodio gsi. Wäge däm het me langi Ziit dr Faramund as dr erst König us em Gschlächt vo de Merowinger agluegt. Am Ändi vom 19. Johrhundert het me aber gmeerkt, ass er wohrschiinlig kei historischi sondern e mythischi Person siig. Dr Autor vom Liber historiae Francorum het die sächs erste Büecher vom Gschichtswärk vom Gregor vo Tours zsämmegfasst und 21 zuesätzligi Informatione drzue do, drunder die über e Faramund und e Marcomir. Er het
Dr Blick isch e Schwiizer Dagesziitig. Er isch mit ere Uflag vo 179'181 Exemplar (2013) noch dr Gratiszeitig 20 Minuten die zweitgrössti Dageszeitig in dr Schwiiz. Dr Blick isch e Bouelevardziitig. Dr wöchentligi Blick isch ufdeilt in e News- und e Sportdeil. Zuesätzlig zu dene erschiint im Sonntagsblick no s «Magazin», wo as Lifestyle-Magazin z verstoh isch. D Zitig isch 1959 vom Ringier-Verlag as ersti Schwiizer Boulevardzitig mit ere Uflag vo 50'000 Exemplar lanciert worde. Wägen ihrem Fokus uf Verbräche, Sex und Sport isch si in dr Politik und dr etablierte Präss uf vil Kritik gstosse. Drotzdäm isch dr Blick in dr Dütschschwiiz zum ene grossen Erfolg worde. In de 1980er-Johr het sich dr Blick under em Chefredaktor Peter Uebersax rächtspopulistisch positioniert. Hüte isch er ehnder linggsliberal. Sit 1969 erschiint am Sonndig d Schwösterzitig Sonntagsblick (Uflag 300'300). Sit em 14. Juni 2004 erschiint dr Blick im Tabloidformat. Oliver Zihlmann, Philippe Pfister: Der Fall Borer. Fakten und Hintergründe eines Medienskandals. Werd Verlag, Zürich 2003, ISBN 3-85932-436-5. Blick Online Ernst Bollinger: Blick. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Der Fall Borer: Protokoll einer Skandalierung WEMF-Auflagenbulletin 2013 Archivlink (Memento vom 3. Dezämber 2013 im Internet Archive) (PDF; 688 kB). In: wemf.ch. November 2013,
Badisch-Rhyfälde isch e Groossi Chreisstadt im Landchreis Löörech in Bade-Württeberg aa dr Schwyzer Gränz, gägenüber vom aargauische Rhyfälde in dr Schwyz, am südliche Ussläufer vùm Dinkelberg ùn am Ufer vùm Hochrhy, öbe 15 km vo Basel eweg. Badisch-Rhyfälde het 33.581 Yywooner (Stand: 31. Dezember 2022) ùn bstoot uss dr Chernstadt ùn siibe Ortsdeil. Doodemit isch Rhyfälde nooch Löörech di zweitgrööschti Stadt vùm Landchreis. D Chernstadt Rhyfälde isch ab em frie 20. Joorhùndert als Induschtristadt entstande. Näbe de Induschtrisiidlig ghöre no d Dörfer Nollinge ùn Warmbach zur Chernstadt. Selle hen, wie die siibe Ortsdeil ùn ehemooligi Gmeie Adelhuuse, Dägerfälde, Eiggsle, Herte, Charsau, Meisele ùn Nordschwoobe, e lengri Gschicht wo bis in s Friemittelalter zrùggoot. Rhyfälde lait im Groossruum Basel im Dreyeckland, am rächte Flùssufer vùm Hochrhy ùn südlich vùm Dinkelberg, eme Gebirgszug, wo en 535 Meter hooche südliche Ussläufer vùm Schwarzwald isch. D Ortsdeil sin zum Deil scho ùffem Dinkelberg sälber. D Stadt lait öbe 15 km Lùftlinie öschtlich vo Basel ùn diräkt gägenüber vo Schwyzer Rhyfälde. Politisch ghört Rhyfälde zum Landchreis Löörech, wo zum Regierigsbezirk Frybùrg vo Bade-Württeberg ghört. Insgsamt het Rhyfälde e Flechi vo 62,84 km². Dr Dürrebach mündet bi Rhyfälde in de Rhy. Chnapp ùff dr Schwyzer Syte
D Arnulfinger si d Nochkomme vom Bischof Arnulf vo Metz, wo spöter heilig gsproche worden isch. Sie sind, zsämme mit de Pippinide, eini vo de dynastische Linie, wo zu de Karolinger gfüehrt hai. D Macht vo de Arnulfinger isch dur s änge Bündnis zwüschen em Arnulf und em Pippin em Ältere entstande, wo beidi Füehrer vom austrasische Adel gsi si. Im Pippin si Dochter, d Begga, isch mit em Arnulf siim Sohn, em Ansegisel, verhürotet gsi. Dr Arnulf und dr Pippin der Ältere si d Afüehrer vo dr austrasische Adelsverschwörig gege d Königin Brunichild gsi. Noch em abverheite Staatsstreich vom pippinidische Huusmeier Grimoald im Johr 661 isch d Macht, s Erb und die politische Ziil uf dr Sohn vom Ansegisel und dr Begga, uf e Pippin dr Mittler übergange. Noch siim Siig über e neustrisch Huusmeier Ebroin in dr Schlacht bi Tertry 687 het dr Pippin d Macht im merowingische Riich in siine Händ gha. Er het siine Söhn die wichdige Böste im Riich ge und eso si Herschaft befestigt: dr Grimoald dr Jüngeri isch öbbe 700 Huusmeier vo Neustrie worde, dr Drogo Dux in der Champagne. Dr Karl Martell, dr unehelig Sohn vom Pippin wird as dr Neugründer vo
Dr Begriff Blick stoht für: die visuelli Wohrnähmig im übertragene Sinn; d Art wie me öpis aaluegt, d Perspektive vo de Betrachtig Blick (Zeitung), e Schwizer Boulevardzitig Blick.ch, es Schwizer Medieportal vom Mediekonzärn Ringier Lueg au: Bligg, en Schwizer Musiker und Rapper
Dr Tages-Anzeiger (umgangssprochlig au Tagi oder TA) isch en überregionali Zürcher Dageszitig. Er het under de Schwiizer Abonnementszitige eini vo de höchste Uflage (216'411 Exemplar, noch WEMF 2007) und wird jede Dag vo 551'000 Lüüt gläse. Dr Dagesazeiger isch näben em Blick und dr Neue Zürcher Zitig eini vo de füehrende Zitige in dr dütschsprochige Schwiiz. Dr Dagesazeiger wird vom Verlagshuus Tamedia usege. Si Schwerpunkt lit im so genannte „Millione-Züri“ (Stadt und Agglomeration Züri). Politisch und wirtschaftlig isch er unabhängig, die politischi Haltig isch linggs vo dr Mitti. Chefredakter: Peter Hartmeier Verlagsleiter: Marcel Tappeiner Verleger: Pietro Supino Ombudsma: Arthur Liener
D Basler Zitig (kurz BaZ) isch die füehrendi Zitig im Ruum Basel (Schwiiz). Si isch im Januar 1977 us dr Fusion vo dr linggsliberale Nazional-Zitig (Nazzi-Zitig) mit dr bürgerlig-konservative Basler Nochrichte entstande und wird vo de Basler Zeitung Medien uusegee. D Basler Zitig nimmt in dr Nordwestschwiizer Zitigslandschaft e füehrendi Stellig i (WEMF-beglaubigti Uflag 2013: 57'647 Exemplar) het aber sit 2005 40'000 Exemplar am Daag weniger verkauft. Am 4. September 2004 het d Basler Zitig si Konzäpt und Design veränderet. Si erschiint in sächs Bünd in zwei verschiidene Format: Der erst Bund isch dr Politik gwidmet, der zweit und dritt regionale Themene, dr viert dr Wirtschaft und dr fünft em Sport. Die Bünd erschiine im traditionelle Schwiizer Zitigsformat (320 x 475 mm), währed dr sächst Bund zur Kultur im Tabloidformat usege wird. Am Samschdig wird dr baz s Magazin vom Zürcher Dagesazeiger bigleit (nume für Abonnänte). Am Fritig erschiint e Grossuflag, wo im Baselbiet, wo d Basler Zitig mit dr Basellandschaftlige Zitig konkurriert, gratis verdeilt wird. Under em aggduelle Cheffredaggter Markus Somm hett d BaZ e Kurswäggsel vo linggsliberal uff rächtsbürgerlig vollzoge, was z Basel eender schlächt akoo isch, au wil dr Christoph Blocher do sini Pfoote drigsteggt het. Druffabe
Die Basellandschaftlichi Ziitig (bz) isch noch dr Basler Zitig die zweitgrösst Dageszitig in dr Region Basel und het ihre Sitz z Liestel. Si ghört zum Verlagshuus Lüdin. D Uflag lit bi 22.579 verchaufte Exemplar (WEMF 2007), am Mittwoch git s e Grossuflag, wo in über 81'000 Huushalt gläse wird. Im Bezirk Waldeburg het d bz mit 32 Prozänt vo de Huushalt die stärksti Abdeckig, im Bezirk Liestel si s 29 Prozänt. Weniger stark isch d Regionalzitig in de Bezirk Sissech und Dorneck/Thierstei (Solodurn) und in dr Agglomeration (Bezirk Arlese: 7 Prozänt). Nume zwei Prozänt isch d Abdeckig vo de Huushalt im Kanton Basel-Stadt. Sit em 16. September 2006 erschiint d bz as Chopfblatt vo der Middelland-Zitig. Eigeständig produziert wird nume no dr Regionaldeil (Nochrichte und Sport), bi de Azeige git s e regionali Filterig. D Redaktion vo dr bz cha aber au Iifluss neh uf die übrige Deil vo der Middelland-Zitig und Ardikel striiche, ersetze oder verändere. D bz beschäftigt in dr Redaktion öbbe zwanzig Agstellti. Basellandschaftliche Zeitung Online Ernst Bollinger: Basellandschaftliche Zeitung In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz.
D AG für Werbemedienforschung erhebt in dr Schwiiz Zahle zer Nutzig vo Printmedie. Sit 1964 wärde d'Uflage und Läserzaale vo Zytige und Zytschrifte erhobe. Sit es paar Joor erstellt d WEMF au Studie zer Internetnutzig. Gründet worde isch d WEMF vo Interesseverbänd us dr Werbebranche und de Zytigs- und Zytschrifteverleger. Syt em 1992gi isch d Trägerschaft eso: SZV Schweizerischer Verband der Zeitungs- und Zeitschriftenverleger (hüte: Verband Schweizer Presse) URJ Union romande de journaux (hüte: Presse romande) VSW Verband Schweizerischer Werbegesellschaften WEMF AG für Werbemedienforschung [1], abgrüeft am 10. April 2016
D Rinder (Bovini) si e Gattigsgruppe vo de Horndräger (Bovidae). Es si grossi stämmigi Dier, won e baar Arte drvo as Nutztier e wichtigi Rolle spiile. E baar Rinderarte sait men au „Büffel“, das isch e willkürlichi Bezeichnig, wo kei systematischi Relevanz het. Rinder hai e Chopfrumpflängi vo 1,60 m bis 3,50 m, drzue chunnt non e Schwanz, wo bis zum ene Meter lang cha si. D Schulterhöchi variiert vo 0,70 m bis 2,00 m und s Gwicht vo 150 kg bis über 1000 kg. D Dier hai e stämmige Rumpf mit chreftige Gliider. S Fäll isch meistens in verschiidene Dön vo Grau, Bruun oder Schwarz, si Längi und Beschaffeheit isch em Läbensruum abasst. Beidi Gschlächter dräge Hörner, die vo de Wiibli si aber chliiner und dünner. D Hörner si im Gegesatz zu dene vo vile andere Horndräger glatt. Wie alli Däuer hai si e Mage mit mehr as einere Chammere, wo s ihne möglig macht, schwer verdauligi Pflanzenahrig z verwärte. S ursprünglige Verbreitigsgebiet vo de Rinder het Nordamerika, Eurasie und Afrika umfasst. Si läbe in underschiidlige Läbensrüüm, ziehn aber offeni Waldgebiet und Grasländer vor. Si si Pflanzefrässer und läbe meistens in Härdene vo underschiidliger Sozialstruktur. Mindestens fünf Rinderarte, Urochse,
Rinder heisse e Gattigsgruppe (Bovini) vo de Horndräger, lueg Rinder Nutzdier, wo vom Urochs (Bos primigenius) abstamme und wo men em richtig Huusrinder sait e Familiename: Friedl Rinder, e dütschi Schachspiilere Gerd Rinder, e dütsche Schachspiiler
Ds Genus (im Plural Genera) isch e grammatischi Kategory, wo Wörter bestimmte Klasse zueordnet, wo em natürleche Gschlächt entspräche. Einersyts chöi Wörter es inhärents Genus ha, anderersyts chöi Wörter nach em Genus dekliniere. Vili indogermanischi Sprooche hend uursprüngli drüü Geschlechter: s Maskulinum, oder männlich s Femininum, oder wiiblich s Neutrum, oder sächlich S Neutrum isch i villne Sprooche verloore ggange, so i de Romaanische Sprooche. Di anatolische Sprooche henn zwai Gschlechter: s Utrum oder Genus commune s Neutrum Glych wi im Standarddütsche het jedes Subschtantiv im Alemannische nes inhärents Genus, u zwar entweder Maskulinum (Byspil: der Maa), Femininum (Byspil: d Frou) oder Neutrum (Byspil: ds Chind). Adjektive sy die Wörter, wo nid es eigets inhärents Genus hei, aber Genusdeklination ufwyse. Daderby übernäme si ds Genus vo irem Bezugswort über grammatischi Kongruänz (Byspil: e schöne Maa, e schöni Frou, es schöns Chind). Interessanterwiis git's in menke Gegende vum Alemannische kei Kongruenz bim Personalpronome: Fer Fraue wird 'äs' - also s'Neutrum - verwendet. Im Unterschid zum modärne Standarddütsch isch i vilnen alemannische Dialäkte, bsunders i abglägnigere Gägende, d Genusdeklination o bi de Zahlwörter zwöi u drü erhalte bblibe: Uf Züridütsch tuet me d`Zahl zwei dekliniere, und zwar eso: Zwe Manne, zwo Fraue
Dr Verdrag vo Verdun isch 843 zwüsche de drei überläbende Änkel vom Karl em Grosse, de Söhn vom Ludwig em Fromme gschlosse worde. Die drei hai ghändlet drüber, wär was vom Erb vo ihrem Vater überchiem. D Vorverhandlige zum Vertrag si im gliiche Johr in dr Basilika St. Kastor z Koblänz vo 110 Abgsandte vo de betroffene Herrscher gfüehrt worde. S Ergäbnis vo de Verhandlige, wo nit as Verdragstext ufgschriibe worden isch (bzw. vermisst wärde), isch d Deilig vo dr Macht im Fränkische Riich vo de Karolinger und d Ufspaltig vom Riich in drei Deil: Westfranke isch vom Karl II. em Kahle regiert worde Ostfranke isch vom Ludwig II., "em Dütsche" regiert worde Lotharingie isch vom Lothar I. regiert worde; er het drzue d Kaiserwürde gha Die Dreideilig het aber nume churzi Ziit ghebt. Scho 855 isch s Mittelriich Lotharingie ufdeilt worde (Prümer Deilig), denn 870 im Verdrag vo Meerse und schliesslig 880 im Verdrag vo Ribemont. Nominell und ideell isch bi dr Deilig s Riich sälber nit deilt worde - nominell mit em sich Müeh ge um e gmeinsami Politik, ideell mit dr Brüedergmeinschaft. S Riich isch immer no as gmeinsams karolingischs Herrschaftsgebiet agluegt worde. Primär sött me d
D Lentienser (lat. Lentienses) sind en Tailstamm bzw. Gau (pagus) vo de Alemane gsii, wo nördlich vom Bodesee im Piet vom hütige Linzgau glebt het. D Lentienser werdet nume vom Ammianus Marcellinus gnennt und bizüchet sich uf Eraignis vo de Joor 355 und 378. Ane 355 het de römisch Feldherr Arbetio e Stroofzug gege d Lentienser undernoo. Er isch zwoor inene Hinderhalt groote, het denn aber d Lentienser im End doch chöne zruggschloo. Im Februar 378 sind d Lentienser, nochdem si erfaare hend, as s römische Heer im Oste bischäftigt isch, öber de zuegfrorni Rhii zoge und hend plünderet. Si sind denn zruggschlage wore, aber glii drufabe sind si underem König Priarius zäme mit anderne Alemane wider is Römische Riich iigfale, sind aber vom Chaiser Gratianus i de Schlacht bi Argentovaria abegmacht wore und de Priarius isch gfalle. De Gratianus het d Lentienser bis zu erne Woonsitz verfolgt und si zwunge, em Hilfstruppe z stele. De Name vo de Lentienser setzt vermuetli e keltische Name fort und isch no hüt im Name vom Linzgau erhalte. Ammianus Marcellinus 15,4,1; 31,10,2-17; 12,1 Der Neue Pauly, Bd. 7: »Lentienses«. Reallexikon der Germanischen Altertumskunde, Bd. 18: »Lentienses«, Berlin 2001, ISBN 3-11-016950-9, S. 266-267.
D Rätobarier (lat. Raetobarii) sind en Tailstamm vo de Alemane gsii, wo vermuetli nördlich vo de Donau im Piet vom Nördlinger Ries glebt hend. Si werdet nume i de Notittia dignitatum gnennt, emene römische Handbuech usem früene 5. Joorhundert, wo d Verwaltig und di militärischi Organisation vom Römische Riich ufzaichnet. Deno hend d Raetobarii zäme mit de Bukinobante i de Hoofarmee (auxilia palatina) vom Ostriich tienet. De Name setzt sich usem Name vo de römische Provinz Raetia und em germanische Stammnametail *-warijôz »Biwooner« zäme, aso öppe d »Biwooner vo Rätie«, well si im Piet vo Rätie gwont hend, wo d Römer um 260 verlore hend. Notitia dignitatum in partibus orientis 5,17 (Retobarii); 5,58 (Recobarii) Raetobarii; im Reallexikon der Germanischen Altertumskunde. Walter de Gruyter, Berlin, Band 6
D Juthunge sind en germanische Tailstamm vo de Semnone gsii, wo spöter i de Alemane uufgange sind. D Juthunger werdet i de antike Literatur recht hüüfig gnennt, undere anderem au bim römische Historiker Ammianus Marcellinus. S ältisti Zügnis vo de Juthunge isch di römischi Inschrift vom Augschburger Siigeraltoor, wo uf de 11. September 260 datiert. Deno hend Juthunge i de Provinz Italia plünderet und Chriegsgfangni mitgschleppt. Bi Augschburg sind si denn am 24. April 260 vom M. Simplicinius Genialis, em Statthalter vo de Provinz Raetia bisigt wore. Die Inschrift setzt d Juthunger mit de Semnone gliich. Allerdings hend d Römer dozmol s Land nördlich vom Rhii und vo de Donau und westlich vo dr Iller verlore, wo zum Tail zu de Provinz Raetia, zum Tail zu de Decumates agri ghört het. Zee Joor später, ane 270, sind d Juthunge wider uf Italie zoge. Wo si uf de Haicheer hend wöle d Donau öberquere, het sich ene de Chaiser Aurelianus enggege gstellt und de Siig öber si errunge. Trotzdem sind si scho e Joor spöter wider uf Italie goge plündere, sind aber bi Pavia am Fluss Tessin gschlage wore. De nöchst bizügt Öberfall is Römische Riich datiert is Joor 297, wo
D Armalausi oder Armilausini sind en germanische Stamm gsii, wo zwüschet de Alemane im Weschte und de Markomanne und Juthunge im Oschte glebt hend und dörftet drum en alemannische Stamm gsii sii. De Name bizücht sich uf iri ärmellosi Chlaidig. Nochem Isidor vo Sevilla bidütet s germanische Wort armelausa »Chriegschlaid«. Ahand vo de Peutingersche Tafle hend si öppe im Piet vom Nördlinger Ries de Donau no abwärts glebt. Denebet erschiinet si ono i zwoo spootantike geographische Schrifte und i de früemittelalterliche Weltbischriibig vom Aethicus Ister. Me as de Name isch aber vonene nöd bikannt. Laterculus Veronensis 13 (Armilausini) Exc. Iulii Honorii 26 (Armilauzini) Cosmographia Aethici Istrici 1,26 (Armilai)
Dr Vertrag vo Meerse isch am 8. August 870 z Meersse bi Maastricht in dr hütige holländische Provinz Limburg abgschlosse worde. Im Verdrag isch s Erb vom fränkische König Lothar II. wo ane 869 z Piacenza gstorben isch, nämlig s Rych Lotharinge, zwüschen em Karl em Kahle und em Ludwig II. em Dütsche ufdeilt worde. Dr Karl het dr südwestlig Deil und dr Ludwig die nordöstligi Helfti übercho. D Drennigslinie isch öbbe de Flüss Maas, Ourthe, Mosel, Marne, und Saône noch verloffe und denn dur s Juragebirg ggange. Dodrmit si die politisch und wirtschaftlig wichtige Stedt und Gebiet Aache, Holland, s Elsass und s alemannische Gebiet bis zu de Voralpe mit Züri an s spötere Heilige Römische Riich gfalle. Dr Verdrag isch für die spöteri politischi Entwicklig vo Frankriich und Dütschland vo grosser Bedütig gsi. Lothringe und s Elsass si bis zum Ändi vom Zweite Wältchrieg umstritteni Gebiet bliibe. In welem Gebäud dr Verdrag vo Meerse abgschlosse oder underschriibe worden isch, weiss me nit, wil s keini urkundligi und archäologischi Date drüber git. Fränkischi Riichsdeilige Verdrag vo Verdun 843 D Deilig vo Prüm 855 Verdrag vo Ribemont 880
D Skotinger (lat. Scotingi, Scutingi) sind e germanische Stamm gsii, wo im Jura südöstlich vo Besançon im Tal vom Ain glebt hend. D Skotinger sind im 6. Joorhundert zäme mit de Warasker dör di Burgundisch Pforte is Tal vom Doubs gfale und hend sich im Jura niderloo. Si sind denn is Riich vo de Burgunder iiglideret wore und hend e Gaugroofschaft bildet, wo ane 603 zerstmol as pagus Scotingorum vom fränkische Historiker Fredegar gnennt werd und bis is 12. Joorhundert bistande het. De Name vom Gau isch hüt no im Landschaftsname Escuens im Franche-Comté erhalte. De Ort Salins-les-Bains im französische Jura, dozmool e wichtige Ort för Salzgwünig, isch im Piet vo de Skutinger glege. De germanisch Name stoot zum Verb schüüsse und dörft sich drum uf d Biwaffnig vo de Skotinger as »Schüsser, Schütze, Schlüderer« bizüche. Reallexikon der Germanischen Altertumskunde: »Scutingi«. Fredegar Chronik 2,130
Die letzt Deilig vom Frankeriich isch 880 mit em Vertrag vo Ribemont besiiglet worde. E wichdige Punggt im Verdrag isch gsi, dass jetzt au dr Westdeil vo Lotharingie an s Ostfrankeriich gfallen isch. Die Gränze zwüschen em West- und em Ostriich isch praktisch unveränderet bliibe bis in s Spotmittelalter. Zum Verdrag isch s cho, wil im Johr 879 dr ostfränkisch Ludwig III. dr Jüngeri sich für e Chrieg gege dr westfränkisch Louis III. und si Brueder Karlmann II. vorbereitet het, wo die mit verschiidene Problem z kämpfe gha hai. Zum einte het sich e Nitkarolinger, dr Boso vo Vienne, zum König vo Burgund lo usrüefe, zum andere hai d Wikinger wider agfange im Land iizfalle. So hai sich die westfränkische Brüeder mit em Ludwig em Jüngere z Ribemont droffe und ihm dä Deil vo Lotharingie ge, wo si im Verdrag vo Meerse übercho hai. Dr Ludwig het versproche, sich ruehig z verhalte, und dr Louis und dr Karlmann hai sich mit em Boso chönne usenandersetze. Früehneri fränkischi Riichsdeilige: Verdrag vo Verdun (843) Deilig vo Prüm (855) Verdrag vo Meerse (870)