rlitschk/wikidir huggingface dataset:
D Conrad K. Schierenberg (* 1937 z Den Haag † 19. Novämber 2022 uf em Dachsberg) isch e dytsch-niderländische Chinschtler un Lyriker gsii. Dr Schierenberg isch uf eme Buurehof z Menzeschwand ufgwachse. Är het kai Schuelabschluss gmacht un au kai Beruef glehrt. As junge Mann het er as Chnäächt, Chuehiirt, Holzfeller un as Hilfsarbaiter gschafft. Anne 1959 isch er uf Paris gange un het dert bi me Frynd Molerei glehrt, ab 1960 het er iber zeh Johr lang as Chinschtler z London gläbt, zytwys au z Sidoschtasie. Anne 1972 isch er schließli wider retuurchuu uf Dytschland un läbt syterhär in Schwarzwald uf em Dachsberg as Moler. Är molt Mänsche-Bildnis, Stilllääbe un abstrahierti Landschafte. Bilder vun em sin bi verschidene Uustellige im sidweschtdytsche Ruum un in dr Schwyz zaigt wore, derzue duet mit andere Autore als literarischi Oobe veraastalte. Um 1980 het er aagfange mit Gedicht schrybe, im Lauf vu dr Johr het er iber 500 Sonett gschribe. Är schrybt au uf Hotzewälder Alemannisch. Dr Conrad Schierenberg isch ghyrote gsii mit dr Bildhaueri Mechthild Ehmann (* 1963) un het mit ihre drei Chinder ghaa. E Suhn us dr erschte Eh isch dr Londoner Moler Tai-Shan Schierenberg. 2003: „Sommerwind“, Galerie Laubach, Ostrach-Laubbach
Dr Antonius vo Padua (* öpe 1195; † 13. Juni 1231 bi Padua) isch e portugiisische Theoloog, Franziskaner und Prediger gsi. Er gilt als Heilige vo dr römisch-katolische Chile. Dr Antonius chunt us ere adelige Familie vo Portugal. Er het z Lissabon und z Coimbra studiert; zerscht isch er bi de Augustiner-Chorhere gsi und ane 1220 denn zu de Franziskaner ggange. Bi dr Prieschterweih het er dr Name vom ägyptische Äinsidler Antonius aggnoo. Wo-n-er von ere Missionsreis uf Marokko über s Meer heig welle heifahre, sig schynts e Sturm ufchoo, wo s Schiff mit dr Strömig vom Middelmeer uf Sizilie tribe heig. Dr Antonius isch den grad z Italie blibe und het bi dr Stadt Assisi as Äinsidler gläbt; dört isch er ane 1221 em Gründer vo sym Oorde, em Franziskus vo Assisi, bigägnet. Dr Antonius het guet zu de Lüüt chönne rede und isch drum, wie’s bi de mindere Brüeder üblech gsi isch, als Wanderprediger z Italie und au z Südfrankrych underwägs gsi. Me het gseit, er wär dr bescht Prediger, wo dozmol gläbt het. Er isch e wichtige Theoloog us dr Afangszyt vo de Franziskaner. Am 13. Juni 1231 isch dr Antonius i dr Nöchi vo Padua gstorbe,
Dachsberg isch de Name vo däne geografische Objekt: Dachsberg (Südschwarzwald), e Gmaind im Landchrais Waldshuet, Bade-Würtebärg Dachsberg (Niederbayern), Gmarchig und ehmolegi Gmaind, ghört mit allne 17 Ortstail sit 1971 zu Haselbach, Niderbayern, Bayern Dachsberg (Landschaftsschutzgebiet), es Landschaftsschutzgebiet im Landchrais Waldshuet z Bade-Würtebärg Es git no es paar Ortstail mit em Name Dachsberg z Dütschland und z Öschtriich: Bauwärk: Schloss Dachsberg, es Schloss z Prambachkirche, öschtlich vo Linz, Oberöschtriich Es git au es paar Bärg, Erhebige, Hügel und e Wiilage mit em Name Dachsberg z Dütschland:
Sankt Antonius oder Heilige Antonius – und au Heilige Antoninus – wärde es baar Persone us dr Zyt vom 2. bis zum 19. Joorhundert gnänt, wo i de chrischtleche Chile als Heiligi gälte. Antoninus, gstorbe als Märtyrer ane 186, Gedänktag: 22. Augschte Antonius dr Gross (* öpe 251; † 356), ägyptische Mönch, Gedänktag: 17. Jänner Antonius vo Padua (1195–1231), Franziskaner und Theoloog, Gedänktag: 13. Juni Antonius, Märtyrer vo Antiochia, Gedänktag: 9. Jänner Antonius, e Märtyrer vo de Grieche, Gedänktag: 1. Merze Antonius, au Antoninus, e Märtyrer vo Rom, Gedänktag: 26. Aprille Antonius, au Antoninus, gstorbe als Märtyrer ane 304 z Nikomedia, Gedänktag: 27. Aprille Antoninus vo Apamea, gstorbe im 2. Joorhundert als Märtyrer, Gedänktag: 4. Juli, / 2. Septämber Antonius Kueléy, Märtyrer z Vilnius, Gedänktag: 14. Aprille Antonius vo Lucca, Äinsidler Antoninus vo Piacenza, Märtyrer, wird mit dr Thebäische Legion in Verbindig proocht, Gedänktääg: 2./3. Septämber oder 9./10. Nofämber Antoninus vo Florenz (1389–1459), Ärzbischof vo Floränz, Gedänktag: 10. Maie Antonius Maria Claret (1807–1870), spanische Bischof, Gedänktag: 24. Oktober Antonius Maria Gianelli (1789–1846), Bischof vo Bobbio, Gedänktag: 7. Juni Antoninus Pavoni, Dominikanermönch usem 14. Joorhundert, Gedänktääg: 3. Februar und 9. April
Dr Heilig Antonius (* öpe 251; † 356) isch e Mönch und Äinsidler z Ägypte gsi. Er wörd au Antonius dr Grooss, Antonius dr Äisidler, Antonius Eremita oder Antonius Abbas, „dr Vater vo de Mönch“ gnennt. Scho gly nach sym Stärbe het dr Bischof Athanasius vo Alexandrie syni Läbensgschicht ufgschribe. Dr Antonius isch als Buuresoon imene Dorf bi dr antike Stadt Herakleopolis ufgwachse. Woner öpe zwänzg Joor alt gsi isch, sind em Vatter und Mueter gstorbe. Do het er d Schwöschter ine Gmeinschaft vo junge Fraue ggää und isch ganz elei wägg vo de Hüüser go läbe, e Zyt lang inere alte Grabchammere und derno imene lääre Milidärlager i dr Wüeschti. Dr Äinsidler isch bi de Lüüt z Ägypte bekannt worde, und vil sige zu iim cho, zum mit em z rede oder z meditiere und von im öpis z leere. Das Gschtürm sig em de doch z vil worde, seit d Gschicht, und so isch er no wyter id Wüeschti use ggange. Er isch es Vorbild gsi für anderi Eremite und Mönch. Me dänkt, dr Platz, won er bis zu sim Läbensänd bliben isch, sig am Bärg Kolzim noch bim Golf vo Sues gsi. Ane 356 isch dr Antonius
D Chile St. Antonius isch d Chile vo dr römisch-katolische Pfarrei Wildegg im Aargau. Si isch 1969 oben am Dorf Wildegg bout worde. Sid dr Reformazion wird die alti Pfarrchile, wo grad näbedra bim Dorf Mörike stoot, für die refermiert Gmeind pruucht. Au die alti Dorfchile isch im Middelalter em heilige Antonius gweit gsi. Die alti Glogge vo dere Chile het d Inschrift: «st.Antonni.ora.pronobis.anno.dom.m.cccc», was uf düütsch heisst: ”Sankt Antoni bitt für öis; im Johr 1400“. Es isch eini vo de eltischte Glogge vom Aargau. Die nöji katolischi Chile vo Wildegg het dr heilig Antonius vo Padua zum Schutzpatron. D Plään für die modärni Chile mid em ussergwöönleche Chupfermantel sind vom Zürcher Architekt Justus Dahinden. D Chilewei isch am 1. Novämber 1969 gsi. E grossi Orgele het d Chile erscht ane 2014 übercho. Die katolischi Pfarrchile St. Antonius gilt als guets Wärch vo dr modärne Schwiizer Architektur i dr Zyt nach em Zwöite Wältchrieg, si zelt zu Bouobjäkt mit nazionaler Bedütig, und si stoot im Infäntaar vo de schützenswärte Kulturgüeter vo dr Schwiiz. Max Baumgartner (u. a.): Zur Einweihung der St. Antonius-Kirche Wildegg 1. November 1969. Baden 1969. Commons: St. Antonius (Wildegg) – Sammlig vo Multimediadateie Website vo dr römisch-katolische
Saugere isch e Gmeind im Schwiizer Kanton Jura. D Gmeind ghört zum Bezirk Dälschberg. Saugere lyt uf ere Höchi vu 402 m ü. M., öppe 3.5 km nordnordöschtlech vum Kantonshauptort Dälschberg (Luftlinie). Zum Gmeindsbann ghöre d Wiiler Oberriederwald und mehreri Äinzelhöf. D Nochbergmeinde sind Lüttusdorf, Dälschberg, Mettebärg und Moderschwiiler im Kanton Jura und Roggeburg und Lieschbrg im Kanton Baselbiet. Saugere isch im Joor 1102 als Sougere und 1136 als Sohires erwäänt worde. Anne 1271 isch Saugere an s Fürschtbistum Basel verchouft worde. I de Joor 1793 bis 1815 het d Gmeind zu Frankriich ghert, zerscht zum Département Mont-Terrible, denn ab 1800 zum Département Haut-Rhin, em Oberelsass. De Wiener Kongress het im 1815 entschide, dass de Ort zum Kanton Bärn chunnt. Sit de Gründig vum Kanton Jura uf de 1. Jänner 1979 ghört d Gmeind zu dem Kanton. d Chiuche s Schuelhuus d Kapell Notre-Dame de Lourdes Etang de la Réselle s Schloss Saugere (lyt uf em Gmeindbiet vu Lüttusdorf) Commons: Saugere – Sammlig vo Multimediadateie di offizielli Websyte vu de Gmeind Saugere François Kohler: Soyhières In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf
Dr Sankt Anton isch e katolischi Chile i dr Stadt Züri. Ane 198 het dr Kanton Züri d Chile id Lischte vo de schützenswärte Gebäud mit kantonaler Bedütig uufgnoo. D Chile stoot im Stadtdeil Hottinge am Ändi vo dr Apollostrooss. Als Chilepatron het di neu Chile dr Antonius vo Padua (1195–1231) übercho. Si isch vo 1906 bis 1908 bout worde. D Plään sind vo dr Architekte Robert Curjel und Karl Moser gsi. Füre Moser, wo spöter ETH-Profässer worden isch, isch das dr erscht öfentlech Bouuftrag z Züri gsi. D Chile Sankt Anton isch imene modärne neuromanische Stil bout und het au scho Elemänt vom Jugendstil. Sankt Anton isch dozmol die föifti römisch-katoleschi Chile vo Züri und s Pfarreizäntrum für d Katolike vo Fluentere, Hottinge, Hirslande, Witike und Riisbach gsi. Vo 1027 aa het für es baar Joor au Zolike zu dr Pfarrei Sankt Anton ghört. Am 10. Oktober 1908 het dr Bischof vo Chur, dr Georg Schmid vo Grüneck, d Chile afe mol ygsägnet. Richtig ygweit het se erscht dr Bischof Laurenz Matthias Vincenz am 27. Oktober 1935, wo alles ganz fertig gsi isch. Vo 1933 bis 1966 isch Sankt Anton au für die französische katolische Gottesdienscht bruucht worde. D
Bernau chan aini vo däne Bedütige ha: Bernau (Familienname), en Familiename Bernau isch de Name vo däne geografische Objekt: Gmainde: Bernau am Chiemsee, e Gmaind im Landchrais Roseheim, Bayern, Dütschland Bernau im Schwarzwald, e Gmaind im Landchrais Waldshuet, Bade-Würtebärg Bernau bei Berlin, e Stadt im Landchrais Barnim, Brandeburg Ort, Gmaindstail: Bernau (Bockhorn), en Ortstail vo de Gmaind Bockhorn, Landchrais Erding, Bayern Bernau (Feuchtwangen), en Ortstail vo de Stadt Feuchtwange, Landchrais Ansbach, Bayern Bernau (Neureichenau), en Ortstail vo de Gmaind Neureichenau, Landchrais Freyung-Grafenau, Bayern Bernau (Tettnang), en Wiiler uf em Gebiet vo de Stadt Tettnang, Bodeseechrais, Bade-Würtebärg Bernau (Waibstadt), en Ortstail vo de Stadt Waibstadt, Rhii-Neckar-Chrais, Bade-Würtebärg Bernau (Gemeinde Hainfeld), en Ortschaft vo Hainfeld, Bezirk Liliefäld, Nideröschtriich, Öschtriich Bernau (Gemeinde Stallhofen), en Ortschaft vo Stallhofen, Bezirk Voitsberg, Steiermark, Öschtriich Bernau (Leibstadt), en Ortschaft am Rhii i de Gmaind Laibstadt, Kanton Aargau, Schwiz Bernau (Dalhem), fr. Berneau, en Ortschaft i de Gmaind Dalhem i de Provinz Lüttich, Belgie historisch: Kreis Bernau, en ehmolige Landchrais im Bezirk Frankfurt/Oder, DDR, nochär Brandeburg, Dütschland (1952–1993) Gebäu: Schloss Bernau (Aargau), e Schlossruine bi Laibstadt im Kanton Aargau Schloss Bernau (au Pernau), es Wasserschloss z Fischlham bi Wels, Oberöschtriich
Baldingen isch de Name vo däne Ortschafte: Baldingen AG, e Gmaind im Bezirk Zurzach, Kanton Aargau, Schwiz Baldingen (Nördlingen), en Ortstail i de Stadt Nördlinge im Landchrais Donau-Ries, Bayern, Dütschland Baldingen bi Donaueschinge z Bade-Würtebärg, isch umgangssprochlich d Bezaichnig für d Gsamthait vo de baide ehmols aigeständige Gmainde Oberbaldingen und Unterbaldingen, wo hüt zur Stadt Bad Dürrheim ghöred Lueg au: Balingen
Ottendorf isch de Name vo däne Ortschafte: Gmainde: Ottendorf (Thüringen), e Gmaind im Saale-Holzland-Chrais z Thüringe, Dütschland Ottendorf (bei Kiel), e Gmaind im Chreis Rendsburg-Eckernförde z Schleswig-Holstai, Dütschland Ottendorf an der Rittschein, e Gmaind im Bezirk Hartberg-Fürstefäld, Steiermark, Öschtriich Ortstail: z Dütschland: Ottendorf, en Ortstail vo de Gmaind Ahlerstedt, Landchrais Stade, Nidersachse Ottendorf, en Ortstail vo de Gmaind Bahretal, Landchrais Sächsische Schweiz, Sachse Ottendorf, en Stadttail und es Dorf vo de Stadt Gaildorf, Landchrais Schwäbisch Hall, Bade-Würtebärg Ottendorf, es Chirchdorf vo de Gmaind Gädheim, Landchrais Haßbärg, Bayern Ottendorf, en Ortstail vo de Stadt Hainichen, Landchrais Mittelsachse, Sachse Ottendorf, en Ortstail vo de Gmaind Lichtenau, Landchrais Mittelsachse, Sachse Ottendorf, en Stadttail und es Dorf vo de Stadt Ludwigsstadt, Landchrais Kronach, Bayern Ottendorf, en Ortstail vo de Gmaind Ottendorf-Okrilla, Landchrais Bautze, Sachse Ottendorf, en Wohnplatz vo de Stadt Peitz, Landchrais Spree-Neiße, Brandenburg Ottendorf, en Ortstail vo de Stadt Sebnitz, Landchrais Sächsische Schweiz, Sachse Ottendorf, en Ortstail vo de Gmaind Süsel, Chrais Ostholstai, Schleswig-Holstai z Öschtriich: Ottendorf, en Ortschaft und Katastralgmaind vo Großmugl, Bezirk Chorneuburg, Nideröschtriich Ottendorf, Katastralgmaind vo Strengberg, Bezirk Amstette, Nideröschtriich historeschi Ortsnäme: Ottendorf, de dütsch Name vo Courtavon, e Gmaind im Oberelsass (Département Haut-Rhin), Frankrich Ottendorf, de dütsch Name vo
Padua isch e grossi Stadt z Italie und d Hauptstadt vo dr Provinz Padua i dr Region Venezie. Dr Name Padua chunt vom latynische Patavium. Dä Name mues uralt sy, wemme dänkt, ass d Stadt scho ane 1185 vor Chrischtus gründet worden isch, wie dr Vergil prichtet. Im Name chönt d Wurzle pat- dinn sy, wo uf es indoeuropäischs Wort zrugggoot und wo dr Name vom Fluss Po, wo uf latynisch Padus gheisse het, drus worde isch. Vo dr römische Form vom Name Patavium här chame anää, ass dozmol verschideni chlyneri Ortschafte zu einere zämetoo worde sind. D Stadt Padua chunt i verschidene Wärch vo dr Literatur vor: William Shakespeare: Dr Widerspenstigen Zähmung Bertolt Brecht: Leben des Galilei Theodor Fontane: Effi Briest Johann Wolfgang von Goethe: Faust Goethe: Italienische Reise. Auch ich bin in Arkadien Wilhelm Busch: Der heilige Antonius von Padua D Stadt Padua lyt am Rand vo dr Poebeni, öpe drissg Kilometer vo Venedig wägg. Dr Bode vom Stadtgebiet bestoot houptsächlech us Sand und Leem; es isch Land, wo d Flüss vo de Alpe während langer Zyt id Ebeni procht hend. Am nördleche Rand vo dr Stadt isch dr Fluss Brenta, uf dr Südsyte dr Bacchiglione; und zwüschetdrinn
D Adelheid Steinmann (* 26. April 1866 z Heidelbärg as Adelheid Holtzmann; † 20. Jänner 1925 in Bonn) isch e dyschi Bolitikeri (DDP) un Frauerächtleri gsii. Im Johr 1899 isch d Fryybeger Universitet di erscht in z Dytschland gsii, wu Fraue zum Studium zuegloo het. Un Schuld wor d Adelheid mit iire badisch Schwertgosch. Dr Vater isch Brofässer gsii. Dr Heinrich Holtzmann het in Strosburi dem beriihmte Albert Schweitzer d Theologii glehrt – speter het dr Schweitzer noch Medizin un Filosofi studiert. Dr Mutter wor d Tochter vom Georg Weber, dr isch Brofässer z Heidelbärg gsii un het e Weltgschicht gschriibe, en Bestsäller fir 40 Jahr. Iire bäide Brieder hän studiirt un sin Brofässer wore. D Adelheid het nit studiere derfe. Man het gmeint des de Kopp uns Ghirn weicher werd, wenn Fraue studiere. Un man het gmeint des de Mädle vom Studiere ihr weiblich Figur verliire. Es het e paar Fraue ggewwe, di hän mit e Sunnererlaabnis unner de Uffsicht von iire Ehemänner studiirt. D Adelheid het 1886 dr Gustav Steinmann ghyrote, Brofässer fir Geologii un Paläontologii un speter Proräktor z Fryybeg im Brisgau. As dr Sohn greeßer wor, het si agfange firs Studium von di Fraue zu kämpfe.
E Rätsche isch es hölzigs Instrumänt zum Grüüsch mache. Es ghört zu dr Gruppe vo de Idiofoon. Me seit däm Musiginstrumänt mundartlech au öpe Chlappere und Schnurre oder Räre, Rätschi, Rälle und änlech. Das Gräät funkzioniert so, ass me mit ere Kurble oder eme Griff äntwäder es Zaanrad oder e Nockewälle tuet dräje, und mit dene wärde Brättli us Holz gspannt, bis si vo eim Zaan ufe nöchscht oder ufe Chaschtebode gumpe, und das git jedesmol e luute Doon, wenn s Holz uf s Holz chlöpft. Grossi Rätsche händ es baar so Zunge, und wenn sech s Zaanrad gschnäll dräit, macht s Instrumänt es luuts Grüüsch vo däne vilne Schleg, das git es chreftigs Chlappere und Rättere. Die chlyne Rätsche, wie me se öpe an dr Fasnecht bruucht, hebt me i dr Hand; s Zaanrad blibt stoo, und s Ghüüs schwingt drummume. Z Rhibischofshäim gits e Fasnechtsgruppe, wo Bischemer Rätscheklub heisst. Am jüdische Purimfescht spiilt me mit dr Purimrätsche. Die grosse Rätsche sind schwäri Chäschte am Bode; und me dräit d Nockewälle mit ere Kurble. Mit de Gräät wird i de Tääg vo Oschtere i vilne Chile für d Glogge, wo denn nit törfe lüüte, vo de Dürm abe glärmet.
D Glogge isch es Gfääss us Metall oder au us anderem Material wie öppe Glas, Ton oder Porzelan und ghört zu de Musiginstrumänt. Es isch e Form vo de Idiofoon. Dr Doon entstoot dur d Schwingig, wo s Gloggematerial het, wemme se tuet aschloo. Das cha mit eme Chlöppel, wo innedra ufghänkt isch, oder mit eme Hammer vo usse sy. Me kännt Glogge sit dr chinesische Bronzezyt im 15. Joorhundert vor Chrischtus. Z Ägypte sind si im 9. Joorhundert vor Chrischtus uufcho, und vo do isch d Glogge im Middelmeerruum algemein bekannt worde. S Wort «Glogge» chunt vom altirische Wort cloc(c) ‚Schälle, Glogge‘ – dene iri Glogge sind mit dr irische Mission uf dr europäisch Kontinänt choo. Die chlyne Handglogge sind Gräät gsi, wo die chrischtleche Mönch in dr Spotantike und im früene Middelalter bi sech gha händ. S Glöggli isch eis vo de Attribut vom Heilige Antonius, und en uralti Handglogge us Irland isch hüt im Chlooschter Sanggale. Am Ändi vom erschte Joortusig noch Chrischtus het me i de Chlööschter vo Weschteuropa agfange grossi Glogge z güsse, wo me denn uf em Chiletach imene Dürmli, em Dachryter, und spöter au imene Gloggedurm ufghänkt het. Dr Bischof Gregor vo Tours
Chacheliflicker warad Leid, mo s henigs Tongeschirr ausbessrd hend. Drzua hod s a baar Methoda gea. Oimol hod ma s Gschirr an de Bruchschdella mid ama Gmisch aus Wassrglas ond Tonmehl bschdricha on drnoch es mid ama Drohdgflechd ibrzoga ond no amol brennd. A andre Method war, en d Bruchschdella Schdifdla eizsetza ond drnoch au mid ama Gmisch aus Wassrglas ond Tonmehl bschdreicha ond no amol brenna. Weil d Chacheliflicker koinr Zumft aagherd hend ond en koinr feschda Werkstatt gschaffd hend, sondrn zu de Leid komma send (weil se an oim Ord koi Auskomma gfonda häddad), hod dr Ausdruck au ebbes Vrächdlichs ghed ond se send mid de Jenische gleichgseds worra. Nachdem s Gschirr durch induschdrielle Methoda en dr Prduktioo billigr worra isch, hod sich des nemme glohnd ond d Chacheliflicker send ausgschdorba. Fir Antikes geids no a baar Schbezialischda. Zom Flicka vo greßram Gschirr, vo Gschirr zom Kocha, Pfanne oder Kessel aus Meddall, warad d Pfanneflicker oder d Kesselflicker zueständig. Andere alemannische Werdr fer dea Bruaf send Chachelihefter, Beckibinder, Hafebinder, Beckibööri, Beckibüezer, Chachlebüezer, Hafebüezer. Der Chacheliflicker Artikel vom Benjamin Stocker-Zaugg uf jodler.ch vom 17. Juni 2009 Geschirrflicker/in Tradizionells Handwärk i de Schwiz, uf ballenbergkurse.ch Löter-Köbu us em Ungerfrittebach Mundarttegscht
D Aposchtel sind i dr Tradizion vo dr chrischtleche Chile die Lüüt, wo im Jesus sym Uuftrag dr Glaube bi de Völker verchünde. Die Gruppe heig dr Jesus us alne syne Jünger usgwäält. Vo de Aposchtel prichtet d Bible rächt vil i de Evangelie und i dr Aposchtelgschicht. Die vier Evangelie könne deils anderi Näme vo de Aposchtel; noch dr Überliferig i dr Chilegschicht het sech die Gruppe vo de zwölf erschte Aposchtel bildet: dr Simon Petrus dr Andreas dr Jakobus dr Johannes dr Philippus dr Bartholomäus dr Thomas dr Matthäus dr Jakobus dr Thaddäus dr Simon Kananäus dr Judas Iskariot Statt em Judas isch nach dr Uffaart vo Chrischtus dr Matthias zu der Gruppe vo de Aposchtel cho. Dr Paulus het Chrischtus erscht nach Pfingschte troffe; er wird derno scho i dr Aposchtelgschicht zu de früene Glaubensbote zellt, so wie au dr Barnabas. Dr Name „Aposchtel“ het me sid em Middelalter deils au de Missionaar ggä. Im 8. Joorhundert isch dr Bonifatius vo Ängland zum düütsche Volch choo, und met het em dr „Aposchtel vo de Düütsche“ gseit. Dr Kyril und dr Method sind d „Aposchtel vo de Slawe“ und dr Heilig Mang dr „Aposchtel vom Allgäu“. I dr
S Letschte Oobigmohl isch das Nachtässe, wo dr Jesus mit de zwölf Apostle churz bevor er gstorben isch i dr Zyt vom Pessachfescht z Jerusalem gha het. Me list vo däm Ässe i dr Bible bi allne vier Evangelischte und au scho im erschte Brief, wo dr Paulus de Korinther gschribe het. Die Pricht überlifere, es sig i dr Zyt vom römische Statthalter i dr Provinz Judäa Pontius Pilatus gsi, also öpe i dr Zyt vo ane 26 bis 36. A däm Oobig het sech dr Chrischtus s letschte Mol i sym Läbe mit de Apostle troffe, er het mitne s Brot deilt und ne Wy usgschänkt und er het ne drby dr Uuftrag ggä, syni Botschaft an alli Lüüt wyterzgää: «Machet das immer eso und dänket drby a mii!». So lang ass si sech dra halte, gälti dr nöi Pund, wo Gott mit de Möntsche ygoot. Tags druff, amene Frytig, isch er uf s Gheiss vom Pontius Pilatus uff em Hoger Golgatha am Chrüüz gstorbe. Sider fyre d Chrischte alljoor am Grüendonschtig d Erinnerig a das bsundere Znacht; und vo do chunt au d Eucharichty bzw. s Oobimohl. S Bild vom Oobigmohl isch i dr chrischtleche Kunscht sit em
Merzhuse isch e südlichi Noochbergmei vu Friburg im Brisgau in Bade-Württeberg un ghört zue dr Verwaltigsgmeinschaft Hexedal. Zwischenem Schimberg un em Schwarzwald am Nordend vum Hexedal gläge, ghört Merzhuse sowohl zue dr sognennte Vorbergzone, wie au scho zum Schwarzwald, wil durch d'Gmei d'Hauptverwerfig zwischem Oberrhigrabe un Schwarzwald verlauft. Merzhuse isch erschtmols 786 erwähnt worre, wo dr örtlich Grundbsitzer Heimo Güeter an d'Abtei St. Galle verschenkt het. Noochdem verschideni Friburger Adelsgschlechter dr Ort besesse hän, het ihn 1635 s'Friburger Jesuitekloschter kauft. Bi dr Schlacht bi Friburg im August 1644 isch s'Dorf no fascht völlig zerstört worre. Merzhuse isch lang numme e chleis Dörfli gsi un het 1945 numme e baar hundert Iwohner gha. Vu 1950 bis 1980 isch no d'Iwohnerzahl starch agstiige un dr Ort mit dr Bebauig vu Friburg verschmolze. Sit 1980 pendelet d'Iwohnerzahl um 4500 Lit. Merzhause isch au nooch dr Reformation römisch-katholisch bliibe. Erscht dur d'Zuewanderig vu Heimetvertriibene nochem Zweite Weltchrieg het sich e relevanti evangelischi Gmei bildet. sit 2009 Christian Ante 1993 - 2009 Eugen Isaak 1969 - 1993 Werner Dammert Ergebnis vo dr Landdagswahle sit 2006: 1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke Bis 2005 het's z Merzhuse e eigene Polizeiposte gä. Säller isch ufglöst worre,
Dr Alain Delon (* 8. Novamber 1935 z Sceaux, Île-de-France) ìsch a frànzeescher Filmschàuispìeler. Bsunderscht ìn da 1960er un 1970er Johra, hàt ar bi da wìchtigschta Perseenligkeita vum Frànkrìch gheert. Ar hàt meischtens ìn Àktionfilm gspìelt, wo-n-ar àls stàrker un mannliger Held vorgstellt wìrd. Sina Eltra han gscheida, wo dr Alain Delon viar Johr àlt gsìì ìsch. Ar ìsch àlso ìn era àndra Fàmìlia ufgwàchsa, wo dr Vàter ìm Gfangnis vu Fresnes gschàfft hàt, un speeter ìn dr kàtolischa Pànsion vu Saint-Nicolas d'Igny, wahrend sinera Jugend. Zìmlig undizipliniart àls Schüeler, ar ìsch sechs mol vu verschìedena Schüela furtgschìckt worra. Wo sina Müeter a Metzger àls zweita Ehe ghirota hàt, ìsch dr Alain Delon bim Pààr ge wohna un hàt glehrt fer Meztger wara un s Gschaft vu sim Stiafvàter witterscht namma, àwer ohna großa Begeischterung. Mìt 14 Johr àlt hàt'r ìn'ma kurzer Film gspìelt, „Le Rapt“, dreiht dur a Frìnd vu sim Vàter. Ànna 1952, mìt 17 Johr àlt, ìsch'r Màrinesoldàt worra, ar ìsch uf Saïgon wahrend em Indochina-Kriag. Ànna 1956 ìsch'r uf Pàris zruck kumma, ar hàt gschàfft irgend wo-n-a Glagaheit gsìì ìsch, zum Beispiel uf em großa Gmiasmarkt „Les Halles“. Do hàt'r d Unterwalt lehra kenna, mìt Gàngster