rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Die Lischt zellt alli Publikazioone vu dr Otti Wilmanns uf. Wilmanns, O. (1956): Die Pflanzengesellschaften der Äcker und des Wirtschaftsgrünlandes auf der Reutlinger Alb. Beiträge zur naturkundlichen Forschung in Südwestdeutschland 15, 30-51 (au Dail vu dr Dissertation, Univ. Dibenga). Wilmanns, O. (1956): Pflanzengesellschaften und Standorte des Naturschutzgebietes „Greuthau“ und seiner Umgebung (Reutlinger Alb). Veröff. Landesstelle Naturschutz u. Landschaftspflege Baden-Württemberg (Festschrift für Hans Schwenkel zum 70. Geburtstag) 24, 317-451. Ludwigsburg (au Dail vu dr Dissertation, Univ. Dibenga). Wilmanns, O. (1957): Eine Pflanzengemeinschaft der Albfelsen. Aus der Heimat 65, 68-72. Öhringen. Wilmanns, O. (1957): Über die Pflanzenwelt des Spitzbergs. In: Erd-, Landschafts- und Ortsgeschichte von Hirschau, 16-18, 21. Tübingen. Wilmanns, O. (1958): Zur standörtlichen Parallelisierung von Epiphyten- und Waldgesellschaften. Beiträge zur naturkundlichen Forschung Südwestdeutschlands 17 (1), 11-19. Wilmanns, O. (1959): Bibliographie der Wurzelstudien in bestimmten Pflanzengesellschaften. Pars I. Excerpta Botanica, Sectio B, 1, 213-226. Wilmanns, O. (1959): Ein Gerät zur Mechanisierung von Tabellenarbeit. Ber. Dt. Bot. Gesellschaft 72, 419–420. Wilmanns, O. (1959): Epiphytengesellschaften Nordgriechenlands im Vergleich mit denen Mitteleuropas. Phyton 8, 175-182. Wilmanns, O. (1959): Zur Kenntnis des Toninion coeruleo-nigricantis Reimers 1951 in Südwestdeutschland. Botanische Jahrbücher 78, 481-488. Wilmanns, O. (1960): Flechten um einige Höhlen der Ostalb. Jahrbuch für Karst- und Höhlenkunde
E Bflanzegsellschaft isch e abstrakti Bflanzegmainschaft (Phytozoenose) mit ere tipische Zämmesetzig vu dr Arte. Bflanze wagse abhängig vum ekologische Standort vylmol in sonige karakterischtische Gsellschafte un bilde dr botanisch Dail vu Biotop. Wäg dr regelhafte Vergsellschaftig vu Arte haißt mer d Lehr vu dr Bflanzegsellschafte Bflanzesoziology. D Lehr vuz Bflanzegmainschafte haißt mer Phytozoenology. Wämer vor allem Aigeschafte bschaut, wu iber d Arte uuse geen, wie di nämlige Gstalt- un Wugsforme un Strategie gege extremi Umweltbedingige wie Drickeini, Chelti, Fyyr usw. schwätzt mer vu Bflanzeformazione. Je no ekologische Aasprich, Potänz (bzw. Toleranz) un Kunkerränzsterki bilde si im Verlauf vu dr Sukzession Bflanzegsellschafte uuse, wu dur e spezifischi Artezämmesetzig chenne bschribe wäre. Bflanzegsellschafte wäre mer dur Vegetazionsufnahme abbildet, im tabellarische Verglych ermittlet, bschribe un in di bflanzesoziologisch Sischtematik yygornet no dr deschkriptiv empirische Method vu dr Bflanzesoziology no Braun-Blanquet. Bflanzegsellschafte steen in eme ekologische Zämmehang mit ire Standort. Dr Heinz Ellenberg het d Korrelazione zwische dr ekologische Aasprich vu dr Arte un ire Standort untersuecht un dr Uusdruck Zaigerwärt etabliert. Vegetazionsufnahme leen doodermit Ruggschliss uf di ekologische, abiotische Standortfaktore vun eme Bflanzebstand zue. Noch em Reinhold Tüxen böue Artekumbinazionen d Bflanzegsellschafte uf, wäge däm mueß mer bim Schluss vun ere Bflanzegsellschaft uf
Academia Christiana (info) ìsch a frànzeescha idäntitäära un tràdizionàlìschta kàthoolischa Orgànisàzioon, wo ànna 2013 vum Julien Langella grìnda worra-n-ìsch. Bii dr Summerversàmmlung vun Academia Christiana kumma Vertratter vu mehrera rachtsextreema Beweegunga. Ìhr Sìtz ìsch ìm Viartel Val-de-Grâce z’ Pàriis. Academia Christiana ìsch ànna 2013 vum Julien Langella grìnda worra, nooh da Demonstràzioona „La Manif pour tous“ geega d’ Homo-Eeha — dr Langella hàt vorhaar d’ Idäntitäära Beweegung grìnda ghàà. Sa wìrd vu dr Priaschterbriaderschàft St. Petrus beträijt. Academia Christiana gheert züa dr tràdizionàlìschta un identitäära Beweegung. Sa befäärdert a „Drìtter Waag“ zwìschem „liberààla Globàlìschmus un dr marxischta-n-Alterglobàlisiarung“. Sa schtällt sìch geega-n-Iiwànderung, Islàm un politischa-n-Umwaltschutz. Ìn dr offiziälla Biacherlischta vu dr Orgànisazioon sìnn mehrera àntijìddischa Biacher z’ fìnda — zem Biischpììl dia vum Jacques Ploncard d’Assac, vum Henri Delassus un vum Pierre Hillard. D’ Orgànisàzioon schtällt sìch àui geega fräiwìlliga Schwàngerschàftsàbbruch un hàt àn mehrera Demonschtràzioona geega-n-Àbtriiwung mìtgmàcht. Dr Grìnder Julien Langella wìll a Revoluzioon fiahra, fìr „a politischa Màcht ohna Wàhl“ uffschtälla. Domìt wìll’r a „Ruckwànderungspolitik“ fiahra. D’ Zittung L’Opinion bezaichent d’ Orgànisàzioon àls „reàkzionäär“, un d’ Lìnksmeedia StreetPress bschribbt sìe àls „nàzionààl-kàthoolisch“. Ànna 2018 hàt d’ Orgànisàzioon ìm Robert Ménard sii Uffrüaf fìr d’ Unioon vu da Rachta unterschrììwa.
Dr Nicasius vu Reims, àui Nychasius gschrììwa (làtiinisch Nicasius Remensis; frànzeesch Nicaise de Reims [nikɛz də ʁɛ̃s](info); † 407 odd’r 451), ìsch vu 400 bis züa siim Tood Bischoof vu Reims gsìì. Ar ìsch naawa-n-em Remigius († 533) dr bediitendschta Hailiga vu dr Schtàdt un gheert zär Gruppa vu da „Kopftraager“. Àls Bischoof hàt dr Nicasius àn dr Schtälla vum hìttiga Mìnschter a Màriakìrìch loo bàuija. Wu d’ Wàndààla ànna 407 bzw. d’ Hunna ànna 451 d’ Schtàdt äroowert hann, hàt dr Nicasius vor dr Màriakìrìch uff sìe gwàrta. D’ Wàndààla hann’na un siina Schwäschter Eutropia-n-änthàuipta; sa hann d’rnooh sii Kopf dur d’ Schtàdt trajt. Àui dr Diàkon Florentius, dr Lektoor Jucundus un àndra G’fährta sìnn ärmoordert worra. Dr Nicasius ìsch mìt siinera Schwäschter ìn’ma Grààb bii dr Agricolus-Kìrìch z’ Reims beardigt worra. Maa hàt gsajt, àss àm Grààb mehrera Wunder gsìì sìnn. Doo ìsch schpeeter a Bàsilika ärrìchta worra, wo noh-n-em Nicasius gnännt worra-n-ìsch. Ànna 893 hàt dr Arzbischoof Fulko vu Reims em Nicasius siina Relikwia ìns Reimser Màriadoom ìwwertrajt. D’ Kopfrelikwia vum Nicasius ìsch ìn dr Àbtai St-Vaast bii Arras (Nordfrànkrììch) z’ sah, àndra Relikwia sìnn z’ Dornick (Belgia) z’ fìnda. Wittera Relikwia hàt dr Mänch Hrabanus Maurus
Dr Remigius vu Reims (làtiinisch Remigius Remensis, frànzeesch Remi odd’r Remy de Reims; * vermüatlig ànna 436 bii Laon; † 13. odd’r 15. Janner 533 z’ Reims) hàt üss’m gallo-reemischa-n-Àdel gschtàmmt un ìsch Bischoof vu Reims ìm Oschta vum hìttiga Frànkrììch gsìì. Ar ìsch bekànnt worra fìr d’ Daifeta vum Merowingerkeenig Chlodwig I. un wìrd àls ainer vu da groossa Hailiga vum fränkischa Volk vereehrt. Dr Remigius ìsch ain vu da Schutzpàtroona vu dr Schtàdt Reims un vum Arzbìschtumm Reims. Ar wìrd ìn dr reemisch-kàthoolischa Kìrìch àm 13. Janner vereehrt, ìn dr evànggeelischa Kìrcha-n-àm 12. Janner, un ìn da orthodoxa un ànglikàànischa Kìrcha-n-àm 1. Oktoower. Ìm kàthoolischa-n-Arzbìschtumm Reims ìsch a Bsunderhait: Doo wìrd dr Remigius eewafàlls àm 1. Oktoower vereehrt. Noh-n-ema Noweena-n-àndàcht wìrd àm äärschta Sunntig vum Oktoower a groossa hailiga Mass ìn dr Remigiusbàsilika gfiirt. Ànna 2019 ìsch doo dr Kàrdinààl André Vingt-Trois kumma. Z’ Reims lììgt dr Viartel Saint-Remi süüdäschtlig vum Schtàdtzäntrum. Ìn dam Viartel schteht d’ ehamooliga Àbtai St. Remigius, wo hìtt a Müsee ìsch (musée Saint-Remi). D’ Àbtaikìrìch ìsch jetz d’ Bàsilika St. Remigius. Ìm gànz Frànkrììch, àwwer àui ìm Belgia un ìm Québec, sìnn zàhlriicha-n-Orta noh-n-em Remigius gnännt. Àui vììla Kìrcha ìn Wäscht- un Mìttelöiropà
Dr Theodor Müller (* 17. Merz 1930 z Banjarmasin, Borneo (Indonesie); † 11. Augschte 2023) isch e dytsche Botaniker, Pflanzensoziolog un Hochschuelbrofässer gsii. Dr Müller isch noch em Dod vum Vater uf Korndal chuu, wun er 1936 uf d Schuel gangen isch. Anne 1938 isch d Familie uf Bforze zoge. Dert isch er ab 1940 uf s Gimnasium gange un isch vu 1944 bis 1945 zum Arbetsyysatz in ere Rischtigsfirma yyzoge gsii. Noch eme chirzere Ufenthalt z Blaobeira isch dr Müller uf Stuegert zoge, vu 1945 bis 1947 isch er uf s evangelisch-theologisch Seminar z Maulbronn gange, wun er 1949 s Abitur gmacht het. Är het an dr Uniwersitet Dibenga Biology mit Chärnfach Botanik studiert, derzue Chemy un Fisik. An dr Uni Dibenga isch dr Konrad Buchwald ain vu syne akademische Lehrer gsii, unter syre Aalaitig het dr Müller in dr Semeschterferine bflanzesoziologischi Grienlandkartierige im Argen- un Donaudal gmacht. Anne 1954 het dr Müller s Studium mit dr wisseschaftlige Briefig as Gimnasiallehrer abgschlosse un ich ai Johr speter bim Konrad Buchwald mit ere Dissertazion zum Thema „Versuche über die Windschutzwirkung von Hecken auf der Schwäbischen Alb“ bromewiert wore. Noch ere churze Zyt as freiberueflige Vegetazionskartierer in dr Illeraue het dr
Mit Diglossi (Ussprooch: [d̥ig̊lɔˈsiː]; vùm Griechische διγλωσσία diglossía ‚zweisproochig‘) meint mer en Zuestand, wänn inere Sproochgmeinschaft zwei Sprooche, oder zwei klar drännti Varietäte vo einere Sprooch, bruucht werde. Die zwei Varietäte hen debi beidi e klari Roll ùn Funktion, wommer au Domäne dezue sait. In de Regel bruucht mer eini Varietät, wommer au „H-Varietät“ sait, in de Literatur, bi offizielle ùn sehr formelle Aaläss, im Bildigswäse ùn äänligem. Di ondri Varietät, wommer au „L-Varietät“ dezue sait, wird dergäge zur normale Alldaagskommunikation bruucht. E typischs Byspiil für e diglossischi Sproochgmeinschaft isch zum Byspil d Dütschschwyz, wo s Standarddütsch di ieblichi Schriftsprooch isch, aber im normale däägliche Ùmgang die alemannische Mùndarte bruucht werde. Wyteri Byspil sin d Verdeilig zwüsche gschriibenem Hocharabisch ùn de arabische Dialäkt, Änglisch ùn Spanisch z Gibraltar, oder s Standardchinesisch ùn friener s klassischi Chinesisch ùn di verschiidne sinitische Sprooche in de chinesischsproochige Länder. Ei Merchmool vo ere Diglossi isch, dass die Situation über langi Zyt stabil blybt ùn keini vo de beide Sprooche di ondri verdrängt. Allerdings cha sich des au ändere, wie zum Byspil im Fall vùm Plattdütsche, wo hüt fascht nümm bruucht wird ùn vo de frienere „H-Sprooch“, em Hochdütsche, als Alldaagssprooch abglööst worde isch. Umgcheert
E Rappe isch e glei Gäldstickli, wu friähjer im alemannische Biät verbreitet gsii isch – in dr Schwiz hit no; der Schwizer Franke isch in 100 Rappe unterdeilt. Noch em Kluge isch dr Rappe e Minz gsii, wu zerscht im Elsass prägt wore isch, si het e Adler zeigt, wu as Grabb (Rapp) gützt (verspottet) wore isch. Dr Peter Wyss schibt am 6. Jünni 1998 im „Stübli“: Da hed ends vom 13. Jh. e gwissa Her von Rappoldstein – d Ruinen vom Schloss (…) ischt neerdlich von Ribeauvillé (= Rappoltsweiler) im Oberelsass no z gsehn – unerlaubterwiis niidraatsigs Minz lan präägen und im Umleuf btingen. Uf dänen Pfennigen isch es Adlerheut ipräägt gsiin. Aber d Liit hein das niidtatiga Gäld verspotted und hein gseid, das siigi gar nid es Adlerheut, das siigi e Rrappengrind, waa uf däm Minz siigi. Anne 1403 hän sich Basel, Briisach, Colmer, Friiburg un anderi Landschafte im Briisgaü un im Elsiss zämme due un hän dr Rappe as haüptsächligi Währungseiheit gnutzt. 1584 isch dä Rappe-Minzbund ufglest wore. Aber in mehrere Schwizer Kanton sin awel no Rappe prägt wore. 1798 isch in dr Helvetische Republik dr Franke zu 100 Rappe iigfiährt wore. Noch 1803, wu d Helvetik
S Surbtaalerjiddisch (oder s Surbtaaler Jiddisch) isch en weschtjiddische Tialäkt gsy, wo vom 17. bis i s 20. Jarhundert die jüdischen Ywoner im Surbtaal (wo im hüt aargauische Zùùrzipiet lyt) gredt händ reschp. wo am Schluss na Lüüt händ chöne rede, wo dèren iri Elteren oder Groselteren us em Surbtaal gstamt sind. Hüt isch dèè Tialäkt verlosche, aber er isch na quasi im letschte Momänt bsunders vo de Florence Guggenheim-Grünberg dokumäntiert woorde. Sälber händ d Sprächer und Sprächerinen irer Mundaart nöd «Jiddisch» gsäit – das isch en Amerikanismus us em spaate 19. Jarhundert. Si händ ere Jidischdajtsch, aso «Jüdischtüütsch», gsäit. I de Schwyz isch Weschtjiddisch i zwäi Döörffer gredt woorde: z Ändige und Längnau. Si ligged ganz im Nordoschte vom hüttige Kanton Aargau – hischtoorisch gsee imene Gibiet, wo e gmäini Hèrrschaft, aso en äidgnössischs Undertaaneland gsy isch. I de Nööchi isch de wichtig Mèèrt vo Zùùrzi gläge, wo s händ chöne Handel trybe. Ires Jiddisch hät zum Südweschtjiddisch ghöört, wie s Jiddisch vom süüdliche Land Bade und vom Elsis. En wichtige spraachlichen Underschiid zum Jiddisch vom Elsis isch gsy, das es u es u pliben isch und nöd zum ü woorden isch (im Surbtaal hät s öppe buuch ‘Buech’
D Byträäg zur Schwyzertüütsche Gramatik (hoochtüütsch Beiträge zur schweizerdeutschen Grammatik, abgchürzt BSG oder innerhalb vo de Bänd, wän s ufenand verwysed, äifach B.) sind e zwänzgbändigi dialäktoloogischi Räie, wo der Albert Baachme, Profässer a der Uniwèrsitèèt Züri, zwüschet 1910 und 1933 useggèè hät; nach sym Tood sind namal zwee Bänd usechoo. Für vier wyteri Bänd äxischtiered di truckfèrtige Manuskript, usechoo sind s aber us verschidene Gründ nie. D Räien isch as Ergänzig zum Schwyzerisch Idiotikon tänkt gsy. Si hett sele d Gramatik vom Schwyzertüütsch vorbiräite, wo me hät wele nach em Abschluss vom Wöörterbuech i Aagriff nèè. Iri Theeme sind d Entwicklig vo de Luut (Fonology) und de Forme (Morfology). Dezue ane händ vil Bänd na es Schlusskapitel mit na wyteren Imformazioone. Au wänn s mit de Zyt i de Gèrmanischtik echli vergässe ggange sind, ghööred s zu de Grundlaagewèèrch vo der Erforschig vom Schwyzertüütsch, und me cha si für verschideni Fraagesteligen au hüt na guet bruuche. Dezue ane chunt, das s für iri Zyt Pionieraarbet gläischtet händ, wil s nämlic au uf anderi Sachen yggange sind weder nu uf d Spraach von eren idealisierte Ywonerschaft, wo-n-en äinhäitliche, räine Tialäkt hät. 1862 hät me mit em Schwyzerischen Idiotikon aagfange; 1881
Bi nèrè Mittlpufferkupplig gòt s um è Bauart von èrè Ysèbaa-Kupplig, wo an èm Änd un zmitts uff dè Längsachsè von èm Faarzüüg inschtallyrt isch. Näbbè dè Bauartè, wo d Zug- un au d Stoßchräft übberdrait wörrèd, git s au Mittlpufferkuppligè mit Zugchraftübberdrägig übber sitlich näbbè (Balancyrhebblkupplig) odder unter m Mittlpuffer aagordnètè Chettè odder Schruubèkuppligè. Bi dè Schmalschpurfaarzüüg un Strõßèbaanè wörrèd manuèlli Mittelpufferkuppligè hüüfig ygsetzt. Bi sèllnè Kuppligè wörd entwedder è zentrales Vobindigsschtugg in beidi Kuppligsuffnaamè iègfüègt un jewyls mit Bolzè feschtgschteckt. (Drumbeetèkuppligè, Drichterkuppligè) odder d Kuppligsuffnaamè, wo ènand gegèübber schtänn, hän spygelbildlichi Aaordnigè vo Durrèschtegglöcher, wo sitlich in einèrè Flucht sin, wa au für d Albèrtkupplig geltè duèt, wo mit Bolzè gsicherèt wörd. Èn alternativè Obberbegriff isch Bolzèkupplig. Söttigi Kuppligè sin faarzüügsitig mit Fèdderdämpfigselemänt vobundè, wo baulich vo dè normalè Puffer abgleitet sin. Byschpill für wittèri manuèlli Mittelpufferkuppligè: Balancyrhebbèl- odder Uusglychskupplig (wältwitt vobreitet bi Schmalschpurbaanè) Bosna-Kupplig (bi Schmalschpurbaanè z Öschterrych, Ungarn un uff èm Balkan) Mittelpufferkupplig mit zentralem Mittelpufferhõkè Albèrt­kupp­lig Albèrt­kupp­lig, kup­plèt Mittel­puf­fer­kupp­lig mit Übber­drä­gig vo dè Zug­chraft durch Chet­tè (Ba­lan­cyr­he­bbèl- odder Uus­glychs­kupp­lig), Frank­fur­ter Fäld­baan­mu­seum, 2007 Drich­ter­kupp­lig vo dè säch­si­schi Schmal­schpur­baa­nè Bosna­kupp­lig in ge­kup­plè­tèm Zuè­schtand Um dè Arbètsuffwand zum Kupplè un au s gfôrliche Kupplè vu händsche z vomiidè,
Morfologii (Gstaltleer, Formeleer, vo altgriechisch morphé ‘Gstalt, Form’, und lógos ‘Wort, Leer, Vernumft, Sinn’) staat für: Morphologie (Astrologie), d KLassifizierig vo de Galaxiie nach der Form vo uusdeente astronomische Objäkt wie Galaxie oder Näbel Morphologie (Biologie), d Leer vo der Struktur und Form vo den Organisme Morphologie (Linguistik), es Teilgebiet vo der Grammatik Morphologie (Mathematik), es theoretischs Modäll für digitali Bilder Morphologie (Psychologie), e Theorii vom Wilhelm Salber Geomorphologie, es Teilgebiet vo de Fysische Geografii Kristallmorphologie, bschriibt d Form vomene Krischtall Kulturmorphologie, e Theorie vo de Volchskund
Der Uriel Weinreich (jiddisch אוריאל ווײַנרײַך Uriel Wajnrajch [urˈiːəl ˈvaɪ̯nraɪ̯x]); uf d Wält choo am 23. Mäi 1926 z Wilna, doozmaal Poole; gstoorben am 30. Meerze 1967 z Nöi-York) isch en US-amerikaanische Spraachwüsseschafter gsy. Er hät sich bsunders mit Soziolinguischtik, Spraachkontakt und Jiddisch abggèè. Der Uriel Weinreich isch de Soon vom Spraachwüsseschafter und Jiddischischt Max Weinreich gsy. D Familie Weinreich, wo uursprünglich us Kurland im hüttige Lettland chunt, isch 1940 i di Veräinigte Staate vo Amèrika uusgwanderet. Der Uriel Weinreich isch ab 1951 a de Columbia University z Nöi-York gsy und isch 1957 Dekaan vo de Linguistische Fakultèèt woorde. Mit sym Buech Languages in Contact vo 1953 und 1963 hät er en wichtige Bytraag zur Spraachkontaktforschig gläischtet. Für d Tialäktology wichtig isch syn Uufsatz Is a structural dialectology possible? von 1954 gsy. Sys Buech College Yiddish vo 1949 und sys Wöörterbuech Modern englisch-jidisch jidisch-englisch werterbuch vo 1968 händ Gänerazioone vo Jiddischstudänten und -studäntine bigläitet. Syn Plaan für en groosse jiddische Spraachatlas hät er ab 1959 realisiert, aber syn früene Tood hät dèm sys Fürschichoo starch prämset. As Jiddischischt hät er sogaar mit synere Frau zäme s Büechli Say It In Yiddish gschribe, so das die, wo umenandräised, au jaa wüssed,
Dr Pius IX. (làtiinisch Pius nonus [ˈpius ˈnonus](info); itàliaanisch Pio nono [ˈpio ˈnɔno]; * 13. Mai 1792 z’ Senigallia (Kìrchaschtààt) àls Giovanni Maria Mastai Ferretti [dʒoˈvanni maˈriːa maˈstai ferˈretti]; † 7. Hornung 1878 z’ Rom) ìsch vu 1846 bis 1878 dr 255. Pàpscht vu dr reemisch-kàthoolischa Kìrìch gsìì. Ar hàt mìt 31 Joohra un 8 Moneeta s’ längschta Pontifikààt ghàà, wo d’ Hischtooriker noohwiisa känna. Noh dr Revoluzioon vu 1848 ìsch dr Pius sehr konsärwàtiiv gsìì. Wu dr itàliaanischa Premiarminìschter Pellegrino Rossi umbrocht worra-n-ìsch, ìsch dr Pius üss Rom g’flìchta un hàt àlla Mìtàrwaiter vu dr Reemischa Repüblik üss dr Kìrìch üssgschlossa. Noh siim Ruckkehr z’ Rom ànna 1850 hàt’r ìmmer mehr konsärwàtiiwa Lehra verkìndigt. Ànna 1849 hàt’r ìm Rundbriaf Ubi primum d’ Rolla vu dr Mària ìm Ärleesungswark unterschtrììcha. Ànna 1854 hàt’r s’ Dogma vu dr Mària-n-ìhrer Unb’fläckta-n-Ämpfaangniss üssgschproocha. Ìn siim Syllabus errorum (1864) hàt’r Liberàlìschmus, Modärnìschmus, morààlischer Relatiwischmus, Säkulàrisiarung, d’ Trännung vu Schtààt un Kìrìch un mehrera Ideea vu dr Uffkläärung haftig verurtailt. Ar hàt d’ tràdizionälla Lehr ìwwer d’ Beziihunga zwìscha Schtààt un Religioon b’schtaadigt: Wänn meeglig mian d’ Schtààta Kàtholizìschmus àls Schtààtsreligioon ärkläära. Üsserdam hàt dr Pius ìn da Glàuiwiga-n-ämpfoohla, jeedsjoohr Gald ìn dr Kìrìch z’
D Angelika Schwabe-Kratochwil (* 28. Jänner 1950 z Bielefeld) isch e dytschi Botanikeri un Hochschuellehreri. D Angelika Schwabe het an dr Uniwersitet Fryburg Biology un Geografy studiert. Doderby het ire Inträssi vor allem dr Vegetazionskund gulte, wu si vu irem erschte bflanzesoziologische Lehrer Reinhold Tüxen dryy yygfiert woren isch. Ain vu ire erschte Untersuechiuge uf däm Biet het si mit ere Duurquadratuntersuechig, ere klassische bflanzesoziologische Method, in dr Salzmatte vu dr Insle Trischen duregfiert. Näbe irem theoretische Inträssi het si au d Aawändig vu dr Bflanzesoziology im Aug ghaa, in ire Untersuechige im Bannwald Flüe im Wisedal isch unter anderem dr Naturschutz e wischtige Aschpäkt gsii. Die Arbet het si wie au iri Dissertazion druf unter dr Aalaitig vu dr Otti Wilmanns duregfiert. In ire Dokterarbet het Angelika Schwabe-Braun d Weidfeld-Vegetation des Schwarzwaldes mit Hilf vu dr dodmol neie Sigma-Soziology bzw. däre ire Methode untersuecht. Sie het dr domolig Zuestand un d Gsetzmäßigkaite vu dr Dynamik vu dr Waidfäld-Vegetazion ufgnuu un dokemäntiert un us däne Date Vorschleg fir Erhaltigsmaßnahme uusgschafft. Derzue het si im Rame vu däre Arbet, wu im Zämehang mit em groß aaglaite „Wissenschaftlichen Begleitprogramm zur Biotop-Kartierung in Baden-Württemberg“ entstanden isch, e Naturschutz-Bewärtig vu dr ainzelne Waidfäld-Biet vorgnuu
Dr Heinrich Brockmann-Jerosch (* 23. Mai 1879 z Winterthur; † 16. Februar 1939 z Züri; mer chännt en au unter sym polnische Name Henryk Krzymowski) isch e Schwyzer Botaniker un Pionier vu dr Bflanzesoziology gsii. Sy botanisch Autorechirzel isch «Brockm.-Jer.». Dr Brockmann isch e Suhn vum Gymnasiallehrer Josef Krzymowski vu Łask z Pole gsii. Dä het bim missglickte Jännerufstand vu dr Pole gege di russisch Unterdruckig mitgmacht un het wäge däm ins Uusland mieße flichte. Z Züri het dr Krzymowski am Polytechnikum Mathematik studiert un het druf as Lehrer an dr Kantonsschuele Zug un speter z Winterthur gschafft. 1870 het er s Schwyzer Burgerrächt iberchuu. Sy erschti Frau het er dur e Typhusepidemiy verlore. 1874 het er d Lucie Brockmann ghyrote, wu us em alte friesische Gschlächt vu dr Brockmann gstammt un vu Lübeck gsii isch. Zäme hän si drei Sihn un zwoo Dechtere ghaa. Dr Heinrich Brockmann isch dr dritteltscht Suhn gsii un het zerscht wie au syni Gschwischter dr Nooname vu sym Vater drait un het 1902 dr Name vu syre Mueter, Brockmann, ibernuu. Sy Brueder, wu as ainzige vu dr Gschwischter dr Name vumVater bhalte het, isch dr Agrarwisseschaftler Richard Krzymowski gsii. Dr Doppelname het dr Brockmann
Dr Werner Lüdi (* 11. Oktober 1888 z Münsige, Kanton Bärn; † 29. Februar 1968 z Zolike; haimetberächtigt z Hemiswiu, ab 1943 z Zolike) isch e Schwyzer Botaniker un Hochschuellehrer gsii. Sy botanisch Autorechirzel isch «Lüdi». Är isch e Suhn vum Sekundarlehrer Jakob Lüdi un däm syre Frau Lina geb. Lehmann gsii. Vu 1908 bis 1911 het er as Lehrer z Mürren unterrichtet un derno an dr Uniwersitete Bärn un Monpellier Botanik studiert. Anne 1917 isch er zum Dr. phil. nat. bromewiert wore. Vu 1915 bis 1931 het er as Sekundarlehrer z Bärn gschafft. Von 1927 bis 1933 war er Privatdozent für Botanik an der Universität Bern und wurde 1931 zum Direktor des Geobotanischen Forschungsinstituts Rübel in Zürich berufen, an welchem er bis 1958 wirkte. Syt 1922 isch er mit dr Leni Arni ghyrote gsii. Em Lüdi sy Forschigsinträssi het vor allem dr Bflanzesoziology, dr Bflanzenekology un dr Pollenanaliis gulte. Är het d Alpevegetazion gchännt un zum Naturschutz gforscht. Är isch e Pionier uf em Biet vu dr Sukzessionsforschig un dr experimentälle Vegetazionsstudie uf Duurflechene gsii. Är isch Bresidänt vu dr schwyzerische un internazionale Bflanzegeografische Kummission gsii un het verschideni geobotanischi Zytschrifte uusegee. Zum Wärch Illustrierte Flora von Mitteleuropa vum
L’Union ìsch a Nàmma, wo vu mehrera Orta, Orgànisàzioona un Prassatìtel trajt wird: Orta L’Union, a frànzeescha Gmainda ìm Département Haute-Garonne L’Union, a Ökoviartel z’ Lille ìm Nordfrànkrììch Prassatìtel L’Union, a legitimischta frànzeescha Zittung L’Union, a regionààla frànzeescha Tààgszittung mìt Sìtz z’ Reims L’Union, a frànzeeschschproochiga Zittung ìm Québec L’Union, a gabunischa Zittung Orgànisàzioona L’Union, a Ghaimorgànisàzioon geega d’ keenigliga Màcht ìn dr Äära vu dr frànzeescha Reschtoràzioon L’Union, a ehamooliga frànzeescha Versìcherungsgsällschàft, wo ànna 1829 grìnda worra-n-ìsch