rlitschk/wikidir huggingface dataset:
S genitale Gschlächt vom ene Mensch wird dur die üssere Gschlächtsmerkmol bestimmt: Penis und Skrotum bi männlige bzw. Labie und Klitoris bi wiiblige Persone. S genitale Gschlächt und s genetische (chromosomale) Gschlächt si im Allgemäine s gliiche, aber nid immer. So git s zum Bischbil Individue mit eme XY-Karyotyp, d. h. si si genetisch männlig, aber wil si e Defekt uf em churzen Arm vom Y-Chromosoom in dr SRY (Sex determining region of Y), dr Region wo s Gschlächt bestimmt, häi, ghööre si zum wiiblige Phänotyp, und mä reedet denn vo XY-Fraue. S genitale Gschlächt cha au vom gonadale oder hormonale Gschlächt abwiiche. Lueg Intersexualität. Au isch s mööglig, ass s genitale Gschlächt andersch isch as s Identidäätsgschlächt vom ene Mensch, won e psychologische Begriff isch für s Gschlächt, won e Individuum s Gfüül het, ass er drzue ghööri. Au s soziale Gschlächt, also d Gschlächtsrolle, won e Mensch drmit läbt, isch vom genitale prinzipiell unabhängig.
E Zygote isch e diploidi Zälle, wo dur d Verschmelzig vo zwäi haploide Gschlächtszälle (Gamete) entstoot – mäistens us ere wiiblige Äizälle und eme männlige Spermium. Die Verschmelzig findet bim Mensch normalerwiis in dr Tuba uterina, em Äiläiter, statt. Bi däm Vorgang, wo mä as Befruchdig bezäichnet, verschmelze zerst die bäide Membraane (Plasmogamii) und denn au d Zällkärn vo de bäide Gschlächtszälle (Karyogamii). Em ganze Verschmelzigsvorgang säit mä Süngamii. Sobald d Soomezälle in d Äizälle iidrunge isch, findet d Rindereaktion statt. Bi deere schäidet d Äizälle e Substanz us, wo s für anderi Soomezälle ummöglig macht, in d Äizälle iizdringe. Bi Meerzäller entstöön us dr Zygote dur vilfachi Mitose (Kärndäilig) meerzelligi Organisme. Lexikon der Biologie: Zygote
D Schamlippe (lat. Labium pudendum, vo labium „Lippe“ und pudendum „Scham“) si bi de Süüger Däil vo de üssere wiiblige Gschlächtsorgan, wo as Gsamthäit as Vulva bezäichnet wärde. Bim Mensch und de andere Primaate chömme si in zwäi Bäärli vor und mä underschäidet d Labia majora pudendi (groossi Schamlippe) und d Labia minora pudendi (chliini Schamlippe). Bi de andere Süüger git s nume äi Bäärli Schamlippe (Labia pudendi oder Labia vulvae), wo de chliine Schamlippe bi de Primaate entspräche. Die groosse Schamlippe (lat. Labia majora pudendi) gönge vom Venushügel (Mons Pubis) bis zum Damm. Si decke d Klitoris, d Harnröhreöffnig und dr Schäideiigang und schütze die esoo. In de groosse Schamlippe git s Bolster us Fettgwäb und d Hut ussedraa isch pigmentierti Fälderhut. Im natüürlige Zuestand waggse bi erwaggsene Fraue uf eme Däil von ene Schamhoor. Bäidi groossi Schamlippe bilde d Schamspalte (Rima pudendi), d Stell wo si oobe zämmechömme wird as Commissura labiorum anterior bezäichnet, wo si hinde und unde zämmechömme as Commissura labiorum posterior. Bi de Süüger wo nit Primaate si und wo nume äi Bäärli vo Schamlippe hai, entspräche d Labia pudendi (Syn. Labia vulvae) de chliine Schamlippe vom Mensch und si bilde dr oberi und underi
Wiigarte (Bade) isch e Gmeind z Bade-Württebärg. Si ligt im Landchreis Karlsrue-Land und het öppe 10'000 Iiwohner. Wiigarte ligt am Übergang vo de Rhiiebeni zum Kraichgau ziemlich genau in de Mitti zwüsche Kallsrue und Bruchsal. D Südhäng vom Kraichgau werde vo allem für de Wiibau bruucht, in de Ebeni werde vor allem Getreide und anderi Fäldfrücht aabaut. Zu Wiigarte ghöre unter anderem d Sidlig Sallebusch und de Ortsteil Waldbrücke mit öppe 1000 Iiwohner. Uf de Markig vo Wiigarte het me Siidligsrescht us de Römerziit gfunde und au us de Ziit vo de Merowinger. D Ursprüng vom Dorf liget in eme Hof vom Chloschter Wisseburg, wo aber sin Bsitz z Wiigarte durch de „Salisch Chileraub“ im Johr 985 verlore het. Im Johr 1504 het de Herzog Ulrich vo Württebärg s Dorf zerschtört. Nach em Widerufbau isch es en wichtige Marktort worde. Damit de Ort besser vor Aagriff im Kriegsfall het könne gschützt werde, het me im 1589 de Wartturm bauet. Wiigarte, wo zu de Kurpfalz ghört het, isch an de wichtige Handelswäg uf Frankfurt, Nürnbärg, Augschburg und Basel gläge. Bi de Uflösig vo de alte Kurpfalz isch Wiigarte an s Großherzogtum Bade cho. Weingarten (Baden) ghert zue kainere Verwaltigsgmaischaft. Dr Burgermaischter
Balge isch e politischi Gmaind im Waalkrais Rintl vom Kanton San Galle. D Gmaind hät zwo Ortstail, nämmli Balge und Heerbrugg. Wämmer vo Sammagreata uf Altstetta fahrt, so merkt ma vo luter Hüüser kumm, wo Balge aafangt oder ufhöört. Fahrt ma vom Rhii här dor s Riet uf Balge zua, so kunnt ma ana paar Sidliga (landwertschaftligi Betrieb) verbii. Chorz vor da Bahnlini häts nördlich vo da Rietschtrooss a Mehrzwäck- und a Sporthalla, a Hallabaad und o a Sportalaag im Fraia. Uf da Südsita isch d Induschtrii Wäga (Wegen). Di ander Induschtrii-Zoona ischt im Ortstail Heerbrugg, wo au d Laica schtoht. Oberhalb vom Doarf häts bis zum Wald ufi nomol landwertschaftlich gnutzts Gebiat, döt häts vil Räba. Da Bearg doruf gits no a gmüetlichi Füürstell mit anara Hütta dazua wo ma wunderbar brötla cha. Dä früeschti Beleg vom Ortsname findt ma 890/891, damols als 'Palgaa'. D Befölkerig hät i früenere Johrhundert vorwigend vo da Landwertschaft gläbt. Ma hät Tier ghalta, g ackeret, am Hang Räba pfläagt und föra Winter im Waald gholzet. Wo geges Endi vom 18. Johrhundert d Schtickerei eri Hochblüeti ka hät, händ o z Balge viel Lüt davo künna provitiere. Hüt gits im Chligwärb und ir Induschtrii
Da Waalkrais Rhintl ischt sit de nöja Kantonsverfassig vom 10. Juni 2001 e nöji Verwaltungseinhait vom Kanton Sanggale i da Schwiz. Da Waalkrais beschtoht sit em 1. Januar 2003 us de früenere Bezirk Oberrhintl und Unterrhintl (ohni Taal). Offiziell gits kann Hoptort. S Kraisgricht isch z Altstetta, wo früener de Hoptort vom Bezirk Underrhintl gsi ischt. Es ghörid hüt folgendi Gmainde däzue: Sanggaller Rhintl Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Grafischi Übersicht vo de Waalkrais im Kanton Sanggale
Dr Georg Franz Kreisler (* 18. Juli 1922 z Wien; † 22. Novämber 2011 z Salzburg) isch e US-amerikanische Musiker, Kabarettischt, Komponischt, Satiriker un Schriftsteller eschtrychischer Härchumft gsii. Bekannt wore isch er vor allem in dr 1950er- un 1960er-Johr mit syne hintergrindige un makabre Chanson. Dr Georg Kreisler isch as Suhn vum jidische Rächtsaawalt Siegfried Kreisler un syre Frau Hilda im Wiener Sanatorium Hera uf d Wält chuu. Wytlaifig verwandt gsii isch er mit em Violinvirtuose un Komponischte Fritz Kreisler. Är isch vu s Gymnasium Kandlgasse z Wien-Neubau gange un het Klavier, Gyyge un Musiktheori glehrt. Anne 1938 het er mit syne Eltere noch em „Aaschluss“ vu Eschtrych iber Genua un Marseille in d USA mieße emigriere, go dr Repressalien entgoh, wun ene no dr nationalsozialistische Rassegsetz droht hän. Z Hollywood het e syy Vetter, dr erfolgrych Draihbuechautor Walter Reisch, finanziäll unterstitzt un em Kontakt zum Filmgschäft vermittlet. Dr Kreisler het e großi Zahl vu dytsch-jidische Exilante chänneglehrt, wu au versuecht ghaa hän im Filmgschäft unterzchuu, aber kai Änglisch gschwätzt hän. Mit 19 het er d d Philine ghyrote, d Dochter vum Kabarettischt un Komponischt Friedrich Hollaender, het sich aber bal widr vun ere drännt. Dr Arnold Schoenberg het versuecht
Dr Stanisław Herman Lem (; * 12. Septämber 1921 z Lemberg, dertemol Pole; † 27. Merz 2006 z Krakau) isch e polnische Philosoph, Essayischt un Science-Fiction-Autor gsii. Dr Stanisław Lem isch as Suhn vun ere polnisch-jidische Arztfamilie uf d Wält chuu, syy Vater isch Hals-Nase-Ohre-Arzt gsii. Dr Stanislaw Lem het e bhieteti Chindhait gha un het vu 1940 bis 1941, noh dr Bsetzig vu Lemberg dur sowjetischi Druppe, Medizin an dr Universitet Lemberg studiert. Dur dr Zweet Wältchrieg sin syni Studie unterbroche wore. Dr Lem, wu mit gfelschte Bapyrer syni jidisch Härchumft het chenne verhaimlige, het im Chrieg as Hilfsmechaniker un Schwaißer fir e dytschi Firma gschafft, wu Altmatrial uffgschafft het. Dr Lem isch e Mitglid gsii vum Widerstand gege di dytsch Bsatzigsmacht. Wu am Änd vum Chrieg Pole zum zwaite Mol vu dr Rote Armee eroberet un dur d Sowjetunion kontrolliert woren isch, het er wytergamcht mit syym Studium z Lemberg, het aber, wu syy Haimetstadt an d Sowjetunion gfallen isch, anne 1946 mieße uf Krakau zie. An dr Jagiellone-Universitet z Krakau het er syy Medizinstudium zum dritte Mol wider ufgnuu. Do het er zwische 1948 und 1950 am Konserwatorium Naukoznawcze as Forschigsassischtänt gschafft bim Dr. Mieczysław Choynowski an
X-Chromosoom isch e Bezäichnig für e Gschlächtschromosoom (Gonosoom). Bi Arte mit em XX/XY-System zur chromosomale Gschlächtsbestimmig häi d Wiibli zwäi X-Chromosoome, si si dorum in Bezuug uf d Gschlächtschromosoome homozygot. Männchli mit eme X- und eme Y-Chromosoom si hingeege hemizygot. S XX/XY-System isch in verschidige Diergrubbe unabhängig vonenander entwicklet worde. Es chunnt bi Süüger, e baar Insektenarte und e baar andere Diergrubbe vor. X-Chromosoome git s au bim XX/X0-System: Bim Fadewurm Caenorhabditis elegans häi Hermaphrodite zwäi X-Chromosoome, Männli hingeege nume äi X-Chromosoom, das häisst äi Chromosoom weeniger. Wil s X-Chromosoom in wiiblige Zälle dobblet so hüfig vorchunnt wie in männlige Zälle, häi verschidnigi Diergrubbe underschidligi Strategie zur Dosiskompensation entwicklet, für zum in de Zälle vo bäide Geschlächter e gliich hochi Mängi an Protein mache. Bim Mensch wird für das in dr früeje Embryonalentwicklig äins vo de bäide X-Chromosoome in wiiblige Zälle durch X-Inaktivierig witgehend stillgläit und wird eso zum Barr-Körperli. D X- und Y-Chromosoome vo de Süüger si vermuetlig us äim Bäärli vo gliichartige Chromosoome entstande, wo s Y-Chromosoom immer chürzer worden isch (lueg Y-Chromosom). An de Ändine vo bäide Chromosoome git s aber immer no pseudoautosomale Regione, wo d X- und Y-Chromosoome din die gliiche Sequänze häi. Do isch
D Groofe vo Frohburg (früener mänggisch au Froburg gschriibe) si im Middelalter e bedütends Hochadelsgschlächt in dr Nordwestschwiz gsi. Ursprünglig si si us em Wiggerdaal us dr Gegend um Zoofige gsi. Im 10. Joorhundert häi si uf eme Bärg ooben am Trimbach, bi dr Strooss über dr underi Hauestäi, d Frohburg baut. Sit em spoote 11. Joorhundert erschiint d Familie in de Urkunde as Groofe vo Frohburg. S Gschlächt het si Naame vo dr Burg abgläitet. D Frohburger häi über e Buggsgau (die Gegend zwüsche Olte und Soledurn) gherrscht und über e Däil vom Aargau und vom Sisgau, e Lääche vom Fürstbistum Basel. Am Ändi vom 12. und am Aafang vom 13. Joorhundert häi si no mee Burge baut für zum iire Machtberiich absichere, under andere d Birseggburge. Usserdäm häi si d Stedt Aarburg, Lieschdel, Olte, Waldeburg, Wiedlisbach und Zofige gründet. D Stadt Fridau uf em Gebiet vo dr hütige Gmäind Fulebach isch 1375 vo de Gugler zerstöört worde, d Stadt Falkestäi isch mit em Dorf Balschdel verschmulze. In dr Nööchi vo Waldeburg häi d Frohburger s Chloster Schöndaal baut. Um 1250 het sich d Familie in d Linie Nöi-Homberg, Waldeburg und Zoofige gspaltet. S Ministerialegschlächt vo de Marschalk vo
Nidderkäerjeng isch e ehmoligi Gmai z Luxeburg. Zum 1. Jänner 2012 het si sich mit dr Gmaine Kënzeg zue dr Gmai Käerjeng zämmegschlosse. Zue Nidderkäerjeng hän d Ortschafte Nidderkäerjeng (Niederkerschen/Bascharage), Uewerkäerjeng (Oberkerschen/Hautcharage), Lénger (Linger) un Bommert ghert. Nidderkäerjeng het zum Kanton Kapellen im Distrikt Lëtzebuerg ghert. Dr Burgermaischter vu Nidderkäerjeng isch bis 2011 dr Michel Wolter (CSV) gsii. Scheffe sin dr Richard Sturm un dr Léon Lentz gsii. Gwehlt woren isch iber e Proporzwahl. Burgermaischter vu Nidderkäerjeng 1858 - 2011 1858 - 1893: J.-Nic. Schumacher 1894 - 1902: Pierre Schütz 1903 - 1917: Jules Hemmer 1918 - 1928: Jean Peschong 1929 - 1946: Théophile Aubart 1946 - 1957: Nicolas Meyers 1958 - 1987: Robert Steichen 1988 - 1990: Marcel Gillen 1990 - 1994: André Siebenbour 1994 - 1999: Jos Thill 1999 - 2007: Jean Christophe 2007 - 2010: Jeannot Halsdorf 2010 - 2011: Michel Wolter Nidderkäerjeng isch Sitz vu dr Brasserie Nationale, dr greschte luxemburgische Bröuerei. Bröue wäre d Biermarke Bofferding un Battin. Dr luxeburgisch Dialäkt vu Nidderkäerjeng ghert zum Moselfränkisch. Claus Cito, (1882–1965), Bildhauer (Gëlle Fra) Chilche Uewerkäerjeng Lénger Commons: Bascharage – Sammlig vo Multimediadateie www.bascharage.lu
Beefort (dt. Befort, frz. Beaufort) isch aini vu dr 105 Gmaine z Luxeburg. Zue Beefort ghere d Ortschafte Beefort (Befort/Beaufort), Déiljen (Dillingen) un Grondhaff (Grundhof). Beefort ghert zum Kanton Iechternach im Distrikt Gréivemaacher. Dr Burgermaischter vu Beefort isch dr Camille Hoffmann. Scheffe sin dr Jos Funk un dr Roger Klein. Gwehlt wird iber e Majorzwahl. Beefort isch zum erschte Mol gnännt wore anne anne 1192 as Belfurt. Dr luxeburgisch Dialäkt vu Beefort ghert zum Moselfränkisch. Burgruine Beefort (12. Jh.) Renaissanceschloss (1648) Klaischen-Kapell (1636) Burgruine Beefort Klaischen-Kapell Chilche z Beefort Chilche z Déiljen Rothuus Beaufort im Wandel der Zeiten, Bd. 1, 2. Befort 1993 Commons: Beaufort (Luxembourg) – Sammlig vo Multimediadateie www.beaufort.lu Normdate: GND: 4381459-1 | LCCN: n98015910 | VIAF: 234757684
Bech (dt. Bech, frz. Bech) isch aini vu dr 105 Gmaine z Luxeburg. Zue Bech ghere d Ortschafte Altréier (Altrier), Bech (Bech), Grolënster (Graulinster), Heeschbrech (Hersberg), Hemstel (Hemstal), Kuebebuer (Kobenbour), Rippeg (Rippig) un Zëtteg (Zittig). Bech ghert zum Kanton Iechternach im Distrikt Gréivemaacher. Dr Burgermaischter vu Bech isch dr Edmond Schintgen. Scheffe sin dr Marc Pitzen un dr Camille Kohn. Gwehlt wird iber e Majorzwahl. Bech isch zum erschte Mol gnännt wore anne anne 862-63 as Becche (1095: Beche, 1097: Beche, 1156: Beche, 1161: Beche, 1181-1210: Beche). Hemstel isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1210 as Hemmingestal (894-95: Hemmeingestal, 953: uallem Hemmingi, 973: uallem Hemmingi), Zëtteg anne 817-18 as Zuttinge. Dr luxeburgisch Dialäkt vu Bech ghert zum Moselfränkisch. Chilche z Bech Rothuus Kapell Heeschbrech Heeschbrecher Bildchen, Aiche mit ere Madonnestatue Commons: Bech – Sammlig vo Multimediadateie www.bech.lu Normdate: GND: 10095537-X | VIAF: 148735786
Biekerech isch aini vu dr 105 Gmaine z Luxeburg. Zue Biekerech ghere d Ortschafte Biekerech (Beckerich), Ielwen (Elvange), Huewel (Hovelange), Hitten (Huttange), Liewel (Levelange), Näerden (Noerdange), Uewerpallen (Oberpallen) un Schweech (Schweich). Biekerech ghert zum Kanton Réiden im Distrikt Dikrech. Dr Burgermaischter vu Biekerech isch dr Camille Gira. Scheffe sin dr Tim Hengen un dr Marco Fassbinder. Gwehlt wird iber e Majorzwahl. Schweich isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1144-68 as Sveiche. Dr luxeburgisch Dialäkt vu Biekerech ghert zum Moselfränkisch. Kapell Kuelebierg Uewerpallen (1907) Commons: Beckerich – Sammlig vo Multimediadateie www.beckerich.lu Normdate: VIAF: 131159754
Bäerdref, au Bäertref, isch aini vu dr 105 Gmaine z Luxeburg. Zue Bäerdref ghere d Ortschafte Bäerdref (Berdorf), Bollenduerferbréck (Bollendorf-Pont), Grondhaff (Grundhof), Kalkesbaach (Kalkesbach) un Weilerbaach (Weilerbach). Bäerdref ghert zum Kanton Iechternach im Distrikt Gréivemaacher. Dr Burgermaischter vu Bäerdref isch dr Ernest Walerius. Gwehlt wird iber e Majorzwahl. Dr luxeburgisch Dialäkt vu Bäerdref ghert zum Moselfränkisch. Rothuus Chilche am Wasserdurm Commons: Berdorf – Sammlig vo Multimediadateie www.berdorf.lu Normdate: SUDOC/IdRef: 140823816 | VIAF: 124039343
Bartreng isch aini vu dr 105 Gmaine z Luxeburg. Zue Bartreng ghere d Ortsdail Bartreng-Gare, Boufert, Findelshaff, Gréiwels, Helfenterbréck, Luerenzscheier, Nidert un Tossebierg. Bartreng ghert zum Kanton Lëtzebuerg im Distrikt Lëtzebuerg. Dr Burgermaischter vu Bartreng isch dr Frank Colabianchi (DP). Scheffe sin dr Emile Krier un dr Michel Reuland. Gwehlt wird iber e Proporzwahl. Burgermaischter syt 1805 1805-1808: Jean-François-Joseph d'Huart 1809-1816: Jean-Pierre Suttor 1817-1824: Jean-François-Joseph d'Huart 1825-1830: Jean-François Molitor 1831-1837: Jean-François-Joseph d'Huart 1838-1843: Jean Beissel vu Stroossen 1844-1848: Richard Wolter vu Stroossen 1849-1854: Pierre Hutmacher 1855-1860: Nicolas Goergen 1661-1868: Jean-Pierre Muller 1869-1875: Théophile Fries 1875-1878: Jean-Pierre Muller 1879-1884: Hubert Hilger 1885-1896: Alexandre de Colnet 1897-1908: Hubert Hilger 1909-1918: Jean Kaufmann 1918-1925: Jean Theisen 1925-1935: Antoine Schneider 1935-1940: Nicolas Hilger 1944-1957: Nicolas Hilger 1958-1972: André Wolff 1972-1981: Joseph Marson 1982-2001: Niki Bettendorf 2002-2009: Paul Geimer syter em Februar 2009: Frank Colabianchi Bartreng isch zum erschte Mol gnännt wore anne anne 1184 as Bretingen (1192: Birtinga). Vu 1823 bis 1849 isch d Nochbergmai Stroossen zue Bartreng yygmaindet gsii. Dr luxeburgisch Dialäkt vu Bartreng ghert zum Moselfränkisch. Schloss Schauwenburg (18. Jh.) Schloss De Colnet d'Huart (1785) Chilche Bartreng Schloss Schauwenburg Chilche Bartreng Commons: Bertrange (Luxembourg) – Sammlig vo Multimediadateie www.bertrange.lu Normdate: GND: 4136589-6
Beetebuerg isch aini vu dr 105 Gmaine z Luxeburg. Zue Beetebuerg ghere d Ortschafte Obeler (Abweiler), Beetebuerg (Bettemburg/Bettembourg), Fënnéng (Fenningen/Fennange), Hëncheréng (Hüncheringen/Huncherange), Näerzeng (Noertzingen/Noertzange) un Wuelessen (Wahlhausen). Bi Hënchereng fließt d Mierbech in d Alzette. Beetebuerg ghert zum Kanton Esch-Uelzecht im Distrikt Lëtzebuerg. Dr Burgermaischter vu Beetebuerg isch dr Roby Biwer (LSAP). Scheffe sin dr Guy Frantzen un dr Gast Molling. Gwehlt wird iber e Proporzwahl. Beetebuerg isch zum erschte Mol gnännt wore anne anne 877-78 as Betheberech (877-78: Betheberch, 1069: Bettinberche, 1148: Bethinberche, 1161: Betinberche, 1203: Betenberc, 1. Viertel 13. Jh.: Bettenberg). Dr luxeburgisch Dialäkt vu Beetebuerg ghert zum Moselfränkisch. Schloss Beetebuerg (1733-34) Neiromanischi Dekanatschilche Mariä Himmelfahrt (1887-89) Filialchilche St. Andreas in Noertzingen (Chor spotgotisch, 15. Jh, Schiff barock, 1758) Filialchilche St. Lambertus un Blasius, Fënnéng (Chor spotgotisch, Schiff barock). Kapell St. Willibrord, Obeler (1777) Pfaarchilche St. Joseph, Hëncheréng (1902) Schloss Beetebuerg Dekanatschilche Mariä Himmelfahrt Pfaarchilche St. Joseph, Hëncheréng Kapell St. Willibrord, Obeler Flaibano (Italie) Valpaços (Portugal) Commons: Bettembourg – Sammlig vo Multimediadateie www.bettembourg.lu Normdate: GND: 4278499-2 | VIAF: 4830155648128818330009
Bettenduerf (dt. Bettendorf, frz. Bettendorf) isch aini vu dr 105 Gmaine z Luxeburg. Zue Bettenduerf ghere d Ortschafte Bettenduerf (Bettendorf), Gilsdref (Gilsdorf) un Méischtref (Moestroff). Bettenduerf lyt im Nordoschte vu Luxemburgs am Stade vu dr Sauer. Zämme mit dr Nochbergmaine Bettenduerf d Gränz zum Ösling, dr luxeburgische Ardenne. Bettenduerf ghert zum Kanton Dikrech im Distrikt Dikrech. Dr Burgermaischter vu Bettenduerf isch dr Albert Back. Scheffe sin d Marie-Josée Schroeder un dr Claude Risch. Gwehlt wird iber e Majorzwahl. Bettenduerf isch zum erschte Mol gnännt wore anne anne 902 as Betonis uilla (973: in ualle Betonis). Dr luxeburgisch Dialäkt vu Bettenduerf ghert zum Moselfränkisch. Schloss Bettenduerf (1728) Schloss Méischtref Schloss Bettenduerf Schloss Méischtref Chilche z Méischtref Gilsdref Commons: Bettendorf – Sammlig vo Multimediadateie www.bettendorf.lu Normdate: GND: 4755943-3 | VIAF: 242755831
Betzder (dt. Betzdorf, frz. Betzdorf) isch aini vu dr 105 Gmaine z Luxeburg. Zue Betzder ghere d Ortschafte Bierg (Berg), Betzder (Betzdorf), Menster (Mensdorf), Ouljen (Olingen) un Rued-Sir (Roodt-sur-Syre). Betzder ghert zum Kanton Gréivemaacher im Distrikt Gréivemaacher. Dr Burgermaischter vu Betzder isch dr Marie-Josée Frank. Scheffe sin dr Marc Friederes un dr Jean-François Wirtz. Gwehlt wird syter anne 2011 iber e Proporzwahl. Burgermaischter syter 1800 1800 - 1807 : Jean Engel 1808 - 1816 : Jean Baptiste Weidert 1816 - 1823 : Peter Erpelding 1823 - 1843 : Hubert Petry 1844 - 1854 : François Hoffmann 1855 - 1870 : Nicolas Erpelding 1871 - 1888 : Christophe Weber 1889 - 1901 : Nikolas Metzdorf 1902 - 1908 : François Hoffmann 1909 - 1930 : Johann-Peter Heinen 1930 - 1941 : Jean Barthel 1944 - 1947 : Jean Barthel 1947 - 1954 : Maurice Meyer 1954 - 1963 : Jean-Pierre Mangen 1964 - 1975 : Jean-Pierre Dondelinger 1976 - 1981 : Guy Engel 1982 - 1987 : René Muller 1988 - 1999 : Rhett Sinner 2000 - 2011 : Marie-Josée Frank syter 2011 : Rhett Sinner Betzder isch zum erschte Mol gnännt wore anne anne 1140 as Betresdorf. Dr luxeburgisch Dialäkt
Biissen isch aini vu dr 105 Gmaine z Luxeburg. Zue Biissen ghere d Ortschafte Biissen (Bissen) un Rouscht (Roost). Biissen ghert zum Kanton Miersch im Distrikt Lëtzebuerg. Dr Burgermaischter vu Biissen isch dr Jos Schummer. Scheffe sin dr David Viaggi un dr Frank Clement. Gwehlt wird iber e Majorzwahl. Burgermaischter syter 1800 1800 - 1815 : Jean-Nicolas Knepper 1815 - 1830 : Nicolas Billig 1830 - 1836 : Antoine Pastoret 1836 - 1843 : Jean-Nicolas Brosius 1844 - 1848 : Jean-Nicolas Faber 1848 - 1858 : Nicolas Engel 1859 - 1861 : Pierre Souvignier 1861 - 1866 : Nicolas Engel 1867 - 1869 : Jean-Pierre Knepper 1870 - 1881 : Georges Glaesener 1882 - 1908 : Jean Souvignier 1908 - 1910 : Emile Souvignier 1910 - 1940 : Nicolas Sinner 1940 - 1957 : Jean Engel 1958 - 1963 : Charles Stoffel 1964 - 1981 : Joseph Wietor 1982 - 1984 : Guillaume Feith 1985 - 1987 : Mathias Schmitz 1988 - 1999 : Ernest Wendel 1999 - 2000 : Roger Schmit 2000 - 2001 : Arlette Schmit-Weber 2001 - 2005 : Camille Petry 2005 - 2011: Aloyse Bauer syter 2011: Jos Schummer Biissen isch zum erschte Mol gnännt wore
Biwer isch aini vu dr 105 Gmaine z Luxeburg. Zue Biwer ghere d Ortschafte Biwer (Biwer), Biwerbaach, Buddeler (Boudler), Buddelerbaach (Boudlerbaach), Breinert, Bruch (Brouch), Haastert (Hagelsdorf), Wecker un Weidig (Weydig). Biwer lyt an dr Biwerbaach, wu us em Zämmefluss vu dr Budlerbaach un dr Breinertbaach entstoht. Biwer ghert zum Kanton Gréivemaacher im Distrikt Gréivemaacher. Dr Burgermaischter vu Biwer isch dr Nicolas Soisson. Scheffe sin dr Ady Goebel un dr Marcel Hurt. Gwehlt wird iber e Majorzwahl. Biwer isch zum erschte Mol gnännt wore anne 852-53 as Biueren, Wecker anne 768-69 as Wechringen. Dr luxeburgisch Dialäkt vu Biwer ghert zum Moselfränkisch. Chilche Haastert Chilche Wecker Commons: Biwer – Sammlig vo Multimediadateie www.biwer.lu Normdate: GND: 4758540-7 | VIAF: 236579308
Béiwen-Atert isch aini vu dr 105 Gmaine z Luxeburg. Zue Béiwen-Atert ghere d Ortschafte Béiwen-Atert (Boevange-sur-Attert), Bill, Bruch (Brouch), Bëschdref (Buschdorf), Fënsterdall (Finsterthal), Gréiweknapp (Grevenknapp) un Openthalt. Béiwen lyt an dr Atert. Béiwen-Atert ghert zum Kanton Miersch im Distrikt Lëtzebuerg. Dr Burgermaischter vu Béiwen-Atert isch dr Anny Quintus-Thillen. Scheffe sin dr Paul Mangen un dr Nico Bruck. Gwehlt wird iber e Majorzwahl. Béiwen-Atert isch zum erschte Mol gnännt wore anne anne 1088 as Bauines. Dr luxeburgisch Dialäkt vu Béiwen-Atert ghert zum Moselfränkisch. Chilche Béiwen Chilche Bruch Chilche Béiwen Obenthalt Bill Commons: Boevange-sur-Attert – Sammlig vo Multimediadateie www.boevange-attert.lu Normdate: VIAF: 153417681
Bauschelt isch aini vu dr 105 Gmaine z Luxeburg. Zue Bauschelt ghere d Ortschafte Baschelt (Baschleiden), Bauschelt (Boulaide) un Sir (Surré). Uf em Baan vu Bauschelt lyt dr weschtligscht Punkt vu Luxeburg, uf 5°44'10" O. Bauschelt ghert zum Kanton Wolz im Distrikt Dikrech. Dr Burgermaischter vu Bauschelt isch dr René Daubenfeld. Scheffe sin d Chantal Schumacher-Brink un dr Marcel Wintquin. Gwehlt wird iber e Majorzwahl. 1844-1879: Jean Reding 1879-1918: Jean-Pierre Derneden 1918-1935: Nicolas Meyers 1935-1946: Nicolas Brachmond 1946-1968: Emile Jacques 1968-1976: Nicolas Schockmel 1976-2005: Pierre Blasius syter 2005: René Daubenfeld Bauschelt isch zum erschte Mol gnännt wore anne anne 802-03 as Buchlide (817: Builaidas, 1088: Bullardes, 1088: Bullaides). Dr luxeburgisch Dialäkt vu Bauschelt ghert zum Moselfränkisch. Fléiber (Flebour) Sir (Surré) Alti Miili z Sir Commons: Boulaide – Sammlig vo Multimediadateie www.boulaide.lu Normdate: VIAF: 137017576