rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Villers-le-Lac (düütsch: Wyler am See) isch e Gmeind im französische Departemänt Doubs. Es ghört zum Verwaltigschreis Pontarlier. Villers-le-Lac lyt öppe 13 Kilometer weschtlech vo La Chaux-de-Fonds und föif Kilometer vo Le Locle wägg. S Dorf isch im Jura im Tal vom Doubs, wo dört zum See Lac de Chaillexon ufgstauet isch. Durs Dorf und grad do über der Doubs goot d Hauptstrooss D 461 vo Le Locle uf Pontarlier und Bisanz. Der Gmeindbann, wo drissg Kwadratkilometer gross isch, chunt im Südoschte bis a d Landesgränze vo Frankrych mit der Schwiiz. Im Gmeindbann sind ussert em Dorf no d Wyler und Hofsidlige Les Bassots, Les Pargots, Chaillexon, Curcol, L'Essart-Fourçan, Champagne, La Courpée, Cernembert, Les Majors, Le Pissoux, Le Prélot, Le Chauffaud und Sur la Roche. Bis 1801 het d Gmeind eifach Lac gheisse, derno zerscht Lac-de-Villers und sid 1948 isch es shütige Villers-le-Lac. Hüt het d Gmeind chly meh als viertuusig Ywooner. Commons: Villers-le-Lac – Sammlig vo Multimediadateie Website vo der Gmeind Villers-le-Lac Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
E March isch d Linie oder en Oort oder es Piet, wo Landschafte und Herrschaftsbiet vonenand trönnt. Es isch es Wort wo i de oberddüütsche Mundarte und bsunders im Schwiizerdütsche i der Ärdkund und der politische Geografy bruucht wird. Für s alemannische «March» het men im Hoochdüütsche s Wort «Mark» könnt, und das entspricht em nöiere Wort «Grenze», won es Lehnwort us de slawische Sproochen isch. Der Begriff March für «Gränze» und «Gränzruum» isch etymologisch mit Wörter i vilnen indogermanische Sprooche verwandt, öppe mit em persische marz/marč, em armenische mars und em latynische margo. Vom lat. margo chunt s iteliänische margine und au s französische marge. Usser em Oberdüütsche und bsunders em Alemannischen i der Schwiiz wird s Wort March chuum me bruucht; es wird under em Druck vom schriftleche Standarddüütsch au i der Mundart als wie meh vom Wort Gränze an Rand trükt. Hochdüütsch bruucht me s fasch nur no i Wortverbindige wie «Gemarkung», «Markstein» oder «Mark Brandenburg» und i der historische Landeskund. Zu der Gschicht vom Wort und vo der Sach «March» cha me vil Beleeg bim Schwyzerischen Idiotikon finde. Es Gränzpiet, also e Landschaft ere March noo, het im Middelalter au March gheisse. Der Karl der Grooss
S Arrondissement Pontarlier isch e Verwaltungsbezirk im Departemänt Doubs in der französische Region Bourgogne-Franche-Comté. Der Hauptort vom Verwaltigsbezirk isch Pontarlier. S Arrondissement gränzt im Südoschte im Fluss Doubs an d Schwiiz. Es het 149 Gmeinde in föif Kantön: Kanton Frasne Kanton Morteau Kanton Ornans Kanton Pontarlier Kanton Valdahon
E Marchschtei isch es Zeiche für en Platz uf ere March. Wenn e March nid ere eidütige Form i der Landschaft noogoot wie öppen im ene Fluss, chame se mit künschtleche Elimänt marggiere. Do derfür bruucht me für d Marche zwüsche de Länder und süschtige Herrschaftspiet eso Schteisüüle. Und au für d Plätz imene Gmeindbann setzt me Zeiche ufe Bode, das sind teils chlyni Marchschtei oder modärner mängisch nume Metallzäpfe. Die grosse Marchzeiche vo de Staate, Länder und Kantöön zeige hüüffig s Wappe vo dene und gärn au d Jooreszaal vo dere Zyt, wo se en Vermässer im Uuftrag vo de Behörde und vo de Scheidlüüt hiigstelt het. En alte Bruuch isch es, am Banntag de Marche noo go luege, ob no alli Marchschteine ringsume Gmeindbann am rächten Oort sind. der Drüübündeschtei im Bünderland alti Marchschteine bi der Chile z Muttez e Marchschtei vo Basel der Schwarz Schtei oder au Gatterschtei, der nördlechscht Marchschtei vo der Schwiiz, uf der March mit Baade-Württebärg Was s Wort «Marchschtei» au no bedüütet Marchschtei, e Fluername, wo in es baar Schwiizer Gmeinde i verschidene Kantöön vorchunt Marchstein, e Bärg im Bann vo Mels im Kanton Sanggalle Brandner, Josef und Spichtinger, Heinrich: Rund ums Landl
D Lischte vo de Jurapäss zeigt d Stroossen und Wääg, wo men über d Bärge vom Juragebirg cha goo. Vo Südweschte, im französische Departemänt Savoie noch bi de Voralpen, aagfange und bis ganz in Nordoschte zu de Bärge vom Aargauer Dafelejura sind das die Päss: Signal du Mont du Chat, vo Bourget-du-Lac uf Saint-Pol Col de la Vacherie, e Fuesswääg näbem Mont du Chat Col des Mille Martyrs, vo Saint-Geoire-en-Valdaine uf Miribel-les-Échelles Col de l’Épine, bi La Motte-Servolex Col de Portes, bi Cluse und der Rhone Col de Sapenay, am Lac de Bourget Col de Cuvery, zwüschem Valserinetal und em Serantal Col de la Rochette, vo Hauteville-Lompnes uf Ruffieu Col de Richemond, bi Valromey Golet de la Biche, bi Gignez Col de la Croix de la Serra, vo Saint-Germain-de-Joux uf Saint-Claude Col de Belle Roche, bi Petit-Abergement Col du Berthiand (Pass vo Bertoldinge), vo Serrières-sur-Ain uf Nurieux-Volognat. Col de la Savine, vo Saint-Laurent-en-Grandvaux uf Morez Col du Grand-Colombier, bi Anglefort Col de La Sambine, vo Prémanon uf Longchaumois Col de Crozet, e Fuesswääg vo Crozet uf Lélex Col de Colliard, vo Nantua uf Les Neyrolles Col de la Faucille, vo Gex-la-Ville uf Mijoux Pass vo Chalet de Trés Combe, Punkt
S Département Savoie isch es französischs Departemänt. Es het d Nummere 73 und isch i der Region Auvergne-Rhône-Alpes. S Departemänt chunt im Oschte i den Alpe a d Gränze vo Frankrych zu Italie. Im Norde isch näbedra s Departemänt Haute-Savoie, im Süüde s Departemänt Hautes-Alpes und im Weschte d Departemänt Isère und Ain. S Departemänt Savoie isch das französische Departemänt mit em gröschte Teil Bärge uf sim Areal. Im Nordweschte vom Gebiet foot der Gebirgszug vom Jura aa, wo vo dört uus gäge Norde im Departemänt Ain ad Rhone und um Gämf ume wyter goot. 1860 het Frankrych das Gebiet vom Land Sardinie-Piemont übercho. D Präfektur, also der Sitz vo der Zäntralverwaltig vom Departemänt, isch i der Stadt Chambéry, wo vill früener d Residänz vo de Grafe und Herzög vo Savoie gsi isch. S Departemänt het drüü Verwaltigschreis: s Arrondissement Albertville mit 5 Kantöön und 82 Gmeinde s Arrondissement Chambéry mit 12 Kantöön und 160 Gmeinde s Arrondissement Saint-Jean-de-Maurienne mit drüü Kantöön und 62 Gmeinde Die Savojischi Sprooch, wo i de beide Departemänt Savoie und Haute-Savoie gredt wird, ghört zum Frankoprovenzalische. Emmanuel Cerisier, Thérèse Leguay, Jean-Pierre Leguay: Histoire de la Savoie. Paris 2005. André Palluel-Guillard: La Savoie de Révolution française
Der Gross Lüüchtchäfer, wo i der Mundart au Grosses Lüüchtwürmli oder Hanniswürmli heisst, isch en Insekteart vo de Chäfer. Sin wüsseschaftlech latynisch Name isch Lampyris noctiluca, und das bedütet uf Düütsch «Lüüchtchäfer, wo i der Nacht lüchtet». Es isch eini vo de Arte i der Familie vo de Lüüchtchäfer, de Lampyridae. Dene ihre Name chunt vom griechischen und latynische Wort lampas, wo «Fackle» und «Lüüchter» bedütet und wo au s düütsche Wort «Lampe» gää het. I der Schwiiz het der Verein Pro Natura der Gross Lüüchtchäfer as Dier vom Joor 2019 usgwählt, zum über di aktuelle Gfoore für d Insekte z rede. Bi dene Chäfer, wo z Öiropa und z Asie läbe, sind d Männli bis öppe zää Milimeter gross und d Wybli bis zwänzg Millimeter. Si händ e bruuni Farb. D Männli glychen em Chlyne Lüüchtchäfer. Nume sii chönd flüüge, d Wybli nit. Dene ihri Form gseht fasch so uus wie s Dier im Stadium vo der Laarve. Die Dier flüüge und lüüchten im Summer und im Herbscht. Als Laarve läbe si uf em Bode. Bi de Männli isch nume en schwache Liechtpunkt z gseh, bi de Wybli sind’s es baar Lüüchtfälder. Mit em Liecht finde sech d Männli
Der Chly Lüüchtchäfer, wo i der Mundart au Lüüchtwürmli, Glüewürmli, Schiiwürmli oder Johanniswürmli und Haniswiirmli heisst und der wüsseschaftlech Name Lamprohiza splendidula het, isch en Insekteart vo de Chäfer. Es isch eini vo de Arte i der Familie vo de Lüüchtchäfer, de Lampyridae. Dene ihre Name chunt vom griechischen und latynische Wort lampas, wo Fackle und Lüüchter bedütet het und au s düütsche Wort «Lampe» gää het. I der Schwiiz het der Verein Pro Natura d Lüüchtchäfer – gnau gnoo der Gross Lüüchtchäfer, wo der wüsseschaftlech Name Lampyris noctiluca het – as Dier vom Joor 2019 usgwählt, zum über di aktuelle Gfoore für d Insekte z rede. Der Chäfer isch acht bis zää Milimeter gross. D Männli glychen em Grosse Lüüchtchäfer. Si händ zwöi Lüüchtorgan. D Wybli gseh zimli anders uus als d Männli; si händ nume chlyni Flügel, wo si dermit gar nid chönd flüüge, und e hälli Farb und sogar a teil Oort e Huut oder e Panzer, wo chly durchsichtig isch. Drum cha dört s chalte Liecht, wo si im Körper inne mache, derdur uselüüchte. Die Organ, wo s Liecht dervo chunt, sind uf der Undersyte vom Körper ufgreiht. D Lüüchtwürmli läbe in Gäärte und uf Matte.
D Pro Natura isch en Organisazioon füre Naturschutz i der Schwiiz. Es isch die eltischti Organisazioon, wo sech füre Naturschutz im Land tuet ysetze. Anne 1909 isch der Verein als Schwiizerische Bund für Naturschutz SBN gründet worde. Es isch dozmol bsunders drum ggange, en Nazionalpark i der Schwiiz yzrichte. Das isch denn au glunge, und d Pro Natura hilft em Schwiizerische Nazionalpark im Bündnerland no hüt. Der Verein luegt zu vilne Naturschutzpiet i de Kantöön, er macht das zäme mit andernen Organisazioone, de Kantönn und de Gmeinde. Är het zwöi Hüüser, wo über e Naturschutz informiere: s Pro Natura Zäntrum vo Champ-Pittet im Waadtland und s andere ob der Riederalp im Aletschgebiet im Wallis. Der Verein, wo öppe 140'000 Mitgliider het, macht Akzioone und au politischi Kampagne für d Inträsse vom Naturschutz und vom Umwältschutz, er weert sech gäge übertribeni Chraftwärchprojäkt, er wott d Biodiversität verbessere, unberüerti Landschafte und s Kulturland erhalte, verändereti Gebiet wider naturnööcher gstalte so wie bi de früener emol kanalisierte Flusslöif, druf luege, ass d Ressource i der Natur nid z fescht Schade lyde, und d Möntsche drüber informiere, wie wichtig alles isch, wo mit der Natur z tue het. Commons: Pro Natura – Sammlig vo
Der Crêt de la Neige isch der hööchscht Bärg vom Juragebirge. Sin Gipfel isch uf 1720 Meter über Meer. Der Bärg- und Fluername Crêt chunt us der frankoprovenzalische Sprooch, er isch s glyche wie s altfranzösische creste und s düütsche «Kreete». Beidi chöme vo der latynische Wurzle crista und bedüüte «Felsgrat» und mängmol au algemein eifach «Bärg». Im wälsche Jura könnt me dä Name vo vilne Plätz, öppen au bi Crêt Malherbe, Crêt de la Perdrix und Crêt du Midi. Me findet zu däm Fluername, wo i verschidene Variante im ganzen Alperuum und au susch z Frankrych vorchunt, vil etymologischi Informazioone und Bischpiil im Wälschschwiizer Mundartwörterbuech, em GPSR, vo der Uni Nöieburg. Der Bärg ghört zu der vorderschte Bärgchetti vom Jura weschtlech vo Gämf, und er lyt im französische Departemänt Ain. Er isch öppe 1300 Meter höcher als d Stadt Gämf. Uf der Oschtsyte lyt under em Crêt de la Neige d Ebeni vom Pays de Gex und uf der Weschtsyte isch s Valserine-Tal. S Gschtei vom Bärg isch us Chalch aufbout. Es sind Sedimäntgschtei us der Jurazyt. uf der Höchi obe isch der Fels durlöcheret, es het Dolyine und Chaarefälder und s Wasser versikeret im Bärg, wo’s drin divärsi
Der Yan Greub (* 1. Jänner 1972 z La Chaux-de-Fonds) isch e Schwiizer Romanischt. Er het z La Chaux-de-Fonds d Volksschuel und au s Gimnasium bsuecht und derno a der Uni Nöieburg und der Uni für Geischteswüsseseschafte z Stroossburg d Sprochwüsseschaft und d Gschicht studiert. Derzue ane het er am Musigkonservatorium z Nöieburg s Lehrdiplom gmacht. Anne 1996 isch er Assischtänt bim Lehrstuel für französeschi Sprooch und Literatur z Nöieburg worde und anne 2002 het er mit eren Arbet über mittelfranzöseschi Wortgschicht und s Regionalfranzösische dokteriert. Nach ere Studiezyt a der Uni z Montpellier, wo vom Schwiizerische Nazionalfonds understützt worden isch, isch der Greub anne 2000 für zwöi Joor Redakter am Französischen Etymologische Wörterbuech FEW am CNRS-Labor Analyse et traitement informatique de la langue française ATILF z Nancy und 2001 wüsseschaftleche Mitarbeiter vom Wälschschschwiizer Mundartwörterbuech GPSR worde, wo zum Sproochezäntrum vo der Uni Nöieburg ghört. Der Greub het für s GPSR es Informatikprojäkt gleitet. Spöter het er au als Oberassischtänt a de Universitääte vo Nöieburg und vo Lausanne gschaffet, und 2009 isch als Forschigsbeuftreite wider as ATILF z Nancy ggange, won er ab 2018 Vizediräkter isch. Au wider mit der Hilf vom Nazionalfonds het er z London, z Oxford, z
La Cluse-et-Mijoux isch e französeschi Gmeind im Departemänt Doubs. Si lyt im Jura öppe vier Kilometer vo der Stadt Pontarlier wäg. Es isch en Ortschaft im Tal vom Fluss Doubs, wo dört im ene schmale Kwertal dur d Jurachetti vo de Bärge Montagne du Larmont und Montagne du Laveron durelauft. Wäge der Kluus het d Gmeind der Name. S zäntrale Dorf vo der Gmeine heisst Le Frambourg. Vom Bärg wägg isch en chlyne, aber stotzige Hoger, wo druff d Burg Joux stoot, wo anne 1034 s erschte Mol im ene Dokumänt erwäänt isch. Wo d Gmeind mit der Freigrafschaft anne 1678 an Frankrych cho isch, het me z Paris bschlosse, die bedüütendi Gränzburg zun ere Feschtig uszboue; der Vauban het derfür d Plään zeichnet, und hüt isch die Aalaag eis vo de schönschte gschichtleche Monumänt vo der Gägend. Wisawi isch d Feschtig Fort du Larmont Inférieur oder Fort Mahler. Uf der Oschtsyte isch im Gmeindbann vo La Cluse-et-Mijoux der Afang vo däm länge Tal, wo uf der französische Syte als Vallon des Verrières afoot und bim Dorf Verrières-de-Joux a d Landesgränze zu der Schwiiz chunt; änedra goot s Tal wyter durs Val de Travers im Kanton Nöieburg. Dur d Klus
Verrières-de-Joux isch e französeschi Gemeind im Departemänt Doubs. D Gmeind, wo zum Verwaltigschreis Pontarlier ghört, lyt im Jura, öppen acht Kilometer vo der Stadt Pontarlier wäg und a der Gränze zu der Schwiiz. S Dorf Verrières-de-Joux isch i der Middi vom Vallon des Verrières, wo im Weschte bi La Cluse-et-Mijoux afoot und uf der Oschtsyte, im Kanton Nöieburg, is Val de Travers überegoot. D Nochbergemeinde vo Verrières-de-Joux sind z Frankrych Les Fourgs, La Cluse-et-Mijoux und Pontarlier und i der Schwiiz ääne Les Verrières und La Côte-aux-Fées. Anne 1153 isch s Dorf s erschte Mol in ere gschichtleche Kwellen erwäänt. 1678 isch es mit der ganze Freigrafschaft an Frankrych cho. I der jüngere Schwiizer Gschicht isch das Ereignis vo anne 1871 nid vergässe, wo en ganzi französeschi Armee, die vom General Bourbaki, dört bim Zollposchte über d Gränze i d Schwiiz cho isch, wo me d Soldate i vil Kantöön interniert het. A die Gschicht erinneret s Bourbaki-Panorama z Luzärn mit em grosse Rundbild vom Historiemooler Edouard Castres und em Ferdinand Hodler. Bi Verrières goot d Hauptstrooss D67b vo Nöieburg uf Pontarlier und au d Baanlinie vo Bärn uf Pontarlier dure. Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Gibloux isch de Name vo däne geografische Objekt i de Schwiz: Gibloux FR, e politeschi Gmeind im Kanton Friburg, wo uf de 1. Januar 2016 per Fusion gründet wore isch Gibloux (Berg) (1205 m ü. M.), en Hügelzug im Kanton Friburg Sendeturm Mont-Gibloux, en Sändeturm uf em 1204 Meter höche Gipfel vom Gibloux, wo uf em Gebiet vo de Gmeind Sorens liit Estavayer-le-Gibloux, es Dorf und en ehmolegi Gmeind i de Gmeind Gibloux, Kanton Friburg Villarsel-le-Gibloux, es Dorf und en ehmolegi Gmeind i de Gmeind Gibloux, Kanton Friburg
S Schwarzwaldmuseum Triberg en dr Wallfahrtstraße 4 z Triberg isch ois vo de Hoimedmuseea mo auf privade Grondlaga aufbaud. S Schwarzwaldmuseum Triberg isch vom Hermann Schwer seim Hoimedord Triberg im Schwarzwald gschdifdad worra. Vo Oschdra bis September emmr vo 10 bis 18 Uhr ond vom Oktober bis Oschdra Dienschdich bis Sonndich 10 bis 17 Uhr sen d Ausschdellonga offa. S Museeum zoigd d Leid vo dr Gegend mid ihre Trachta, bsondrs Bollahüat, Brautkrona s Schaffa beischbielsweis Uhra ond do nadierle bsondrs Kuckucksuhra odr au d Reishändlr, d Schwarzwälder Uhraträger sen bis nach England, Frankreich ond au noch Russland odr d Türkei komma s Wohna mid Airichdonga d Bodaschäds ond wia ma se hod gsuachd ond gnudsd hod en Hammrschmieda odr mid em Glasmacha fir des ma s Holz vo de Wäldr brauchd hod d Waldgewerbe, aagfanga vom Flößer, em Harzer, d Bürschdabendr odr s Strohflechta S Museum vraaschdalded au seid 2015 d Kulturmontage mo ondschiedliche Thema hend, wia d Triberger Mundart odr ibr s Hochmoor Blindensee. d Website vom Schwarzwaldmuseum Mit Humor endet jetzt die Saison der ulturmontage. In: suedkurier.de. 26. September 2018, abgruefen am 25. Januar 2019. 48.1291988.229746Koordinate: 48° 7′ 45,1″ N, 8° 13′ 47,1″ O
Watson (Aigeschrybwys: watson, vum änglischsprochige What’s on?) isch e Schwyzer Nochrichteportal, wu syt em 22. Jänner ´2014 online isch. Verlegeri isch d FixxPunkt AG, wu urspringli vum Hansi Voigt, em ehmolige Schefredakter vu 20 Minite Online) grindet wore isch. Meehaitsaigner isch d AZ Medie AG vum Aargauer Verleger Peter Wanner, wu au d Aaschubfinanzierig vu 20 Millione Franke sichergstellt het. Syter anne 2019 git e s Content-Partnerschaft mit Zeit Online un t-online.de. Si het d ´Partnerschaft mit Spiegel Online abglest. Fir Watson schafft ´unter anderem au dr Publizischt Philipp Löpfe. S Projäkt het im Johr 2014 aagfange mit ere Belegschaft vu insgsamt 55 Lyt, wu 40 dervu mit em Voigt vu 20 Minuten Online zum neie Unternäme chuu sin. Noch em urspringlige Gschäftsblan hätt mer scho 2018 iber d Gwinnschelle sotte chuu. Dr Gschäftsfierer isch im Jänner 2018 dervu uusgange, ass mer si 2019 schafft. Im April 2016 isch verchindet wore, ass dr Grinder un gschäftsfierend Schefredakter Hansi Voigt watson.ch verlasst un as CEO dur dr Michael Wanner, dr Suhn vum Verleger Peter Wanner, ersetzt wird. Neie Schefredakter isch per 1. Juli 2016 dr Schurnalischt Maurice Thiriet wore. In dr erschte elf Monet vum Johr 2018 het watson.ch zwische 1,5
S Fanel isch es Naturschutzpiet i de Kantöön Bärn und Nöieburg. Der gröscht Deil vom Areal isch ufem Bode vo de Bärner Gmeinde Ins und Gampele. S Piet lyt am Nöieburgersee und es goot vom Ändi vom Broyekanal bis zum Afang vom Zylkanal. Bi de Mündig vom Broyekanal in See ghört no e chliises Stückli vom Fanel zu de Nöieburger Gmeind La Tène. Ännet em Kanal sind d Piet vo de Kantöön Waadt und Friburg. Im Oschte vom Naturschutzpiet isch s wyte flache Gebiet vom Grosse Moos. Fanel isch ursprünglech der Ortsname vom Wyler Fanel gsi, wo früener, vo der Juragwässerkorrekzion, a der Broye glägen isch. Scho i de 1920er Joore het me die Naturlandschaft mit em flache Wasser am Seeufer und em Auewald näbe der Broye ghüetet. S nöie Naturschutzpiet Fanel het d Regierig vom Kanton Bärn am 14. März 1967 ygrichtet. Es het d Flechi vo fasch föif Kwadratkilometer und es isch e fiöchti Landschaft, wo füre Naturschutz internazional wichtig isch und drum sid anne 1976 als RAMSAR-Schutzpiet giltet. Im Fanel läbe vil Wasservögel, und es chöme au all Joor vil Zugvögel us frömde Länder dörthi cho überwintere und brüete. D Dier sind i de grosse Schilfflechine zwüsche
Dr Ghil’ad Zuckermann (hebräisch ‏גלעד צוקרמן‎, * 1. Juni 1971 z Tel Aviv, Israel) (D.Phil., Universidäät Oxford; Ph.D., Universidäät Cambridge) isch an Sprochwüsseschaftler und an Audor, wo z Auschdralie, Groossbritannie, Idalie und Israel dätig isch. Dr Zuckermann isch an Brofässer fir Linguischdig (Schprochwisseschafde) an dr Universidäät Adelaide, Auschdralie. Dr Zuckermann forschd zur Widerbeläbig vom Hebräisch im 19. und friene 20. Johrhundert as Alldagssproch dur d Zioniste. Er hod au zaigd, dass s modärn Hebräisch ebe net nu a semitischi Sproch isch wie s Althebräisch: Di europäische Jude hond indogermanischi Sproche – bsunders Jiddisch – gredet, und des hod sich im widerbeläbte Hebräisch stargg nidergschlage. Er sait em hittige Hebräisch drum «Israelisch», und des basieri zum ainte uf em biblisch-mischna’ische Hebräisch und zum andere uf em Jiddisch und sig drum a «semitischeuropäischi» Sproch. E Spezialgebiet von em isch d Erforschig vom Barngarla, ere Sproch vu den auschtralische Urywoner. Dr Zuckermann hod do schdudierd: United World College of the Adriatic z Triest, Italie Universidäät Tel Aviv, Israel Universidäät Oxford (St Hugh’s College), Groossbritannie Universidäät Cambridge (Churchill College), Groossbritannie Revivalistics: From the Genesis of Israeli to Language Reclamation in Australia and Beyond, 2020, Oxford University Press (ISBN 9780199812790 / ISBN 9780199812776) Language Contact
Der Andres Max Kristol (* 25. Augschte 1948 z Züri) isch e Schwiizer Romanischt und Dialäktoloog. Är het a der Uni Züri studiert und het als Abschlussarbet en Undersuechig über d Farbe i de romanische Sprooche gmacht, wo bi de Sproochforscher guet ufgnoo worden isch. Vo 1993 bis 2014 isch der Kristol a der Uni Nöieburg Profässer gsi. Sid anne 1997 het er au a der Uni Basel französeschi Sprooch glehrt. 1973 het er d Marylise Labant ghürootet. E Zyt lang isch der Andres Kristol der Diräkter vom Dialäktologyzäntrum vo der Uni Nöieburg, em Centre de Dialectologie et d’étude du français régional und der Leiter vom Weschtschwiizer Mundartwörterbuech gsi. Syni Nochfolgerin isch d Federica Diémoz woorde. Als Honorarprofässer schaffet er über d Gschicht vo der französische Sprooch, bsunders au über s Altfranzösische z Ängland im Spootmiddelalter, und über die galloromanische Dialäkt. Und er forschet über d Schwiizer Orts- und Fluernäme, bsunders i der Wälschschwiiz. Der Kristol het s Lexikon vo de schwiizerische Gmeindnääme useggää, wo öppe 3000 Ortsnaäme i de Landessprooche Dütsch, Französisch und Iteliänisch beschribt, und er isch Redakter vo der Zytschrift Vox Romanica, Stiftigsrootsmitgliid vom Französischen Etymologische Wörterbuech und Mitgliid vom wüsseschaftliche Root vom Fonogrammarchyv vo der Uni
D Kirsten Lehnig (* 1975 z Bielefeld) isch e dytschi Bolitikeri (Bindnis 90/Di Griene) un ehmoligi Abgordneti im Landdag vu Bade-Wirttebärg. D Kirsten Lehnig isch z Ostfriesland ufgwachse. No dr Schuel het si Rächtswisseschafte an dr Universitete Münster un Konschtanz studiert. Dert isch si au promoviert wore. Si het bi dr Staatsaawahltschaft z Charlsrue gschafft un an verschidene Land- und Amtsgricht un schließlig as Strofrichteri am Amtsgricht Raschti. Si isch ghyrote un Mueter vu zwai Chinder. Syt 2013 ghert si dr Bartei Bindnis 90/Di Griene aa. Anne 2014 het si Mandat im Gmairot vu Gaggenau un as Fraktionsvorsitzeri im Chraisdag vum Landchrais Raschti gwunne. Bi dr Landdagswahl 2016 het si kandidiert un mit 26,4 % Stimmaadail s Diräktmandat (Erschtmandat) im vorhär vu dr CDU dominierte Landdagswahlchrais Raschti gwunne het. Dodruf het si si ganz us dr kommunalbolitische Arbet zrugzoge un ihre Richterberuef rueje loo. Zwoo Wuche no dr Ereffnig vu ihrem Wahlchraisbiro z Gaggenau het si aafangs Juni 2016 aagchindet, ass si im Augschte ihre Landdagsmandat ufgit, wel ihre Mann e uubefrischteti Profässur an dr RWTH Aachen iberchuu het. Mit em Wägzug vu Bade-Wirttebärg sin di gsetzlige Grundlage vum Mandat ewäggfalle. Zum 4. Augschte 2016 het si s Mandat niderglait,
D schwäbisch Fasned isch ebbes andrs als dr Karneval em Rheinischa. Ond des hod ned blos mid de Zeida z doa, mo ondrschiedle sen: em Rheinischa fangd s am 11. Novembr aa, em Schwäbischa noch Dreikönig (6. Januar). S End isch bei boide Bräuch s gleich: dr Aaafang vo dr (Ooschdr-) Faschdazeid, mo vo Ooschdra abhengd. D Schwäbisch Alemannische Fasned ghaird zom Immaterielle Kulturerbe vo dr UNESCO. D Fasned hod ihre Aafäng em Middlaldr. Vor em Faschda hod ma s Essa, mo en dr Faschdazeid vrdorba wär, en ama Feschdle vrbrauchd. D erschde Brichd vo ara Fasned kommad 1487 aus Waldsee, ond au vo Vrboot fend ma aus Wãẽgaade 1525 Schbädr isch d Fased au amol vrbodda worra. Nooch ara Zeid, mo se d Fasned am Karneval grichdad hod, isch heid wiedr meh Oigaschändigs z fenda. D Figura wurzlad en viele Quella. Do isch oimol s Krischdadom mid de Deifl ond Hexa, ond drneba d Gridig an dr Obrigkeid mid em Lächerlemacha vo Aaordnonga. Ofd wurd des en dr Form vo Narragrichd gmachd. A Zsemmahang mid de Maska vo de Perchta wurd vo de Forscher ned gseha. D aufgfiehrde Aaläß sen nadierle blos a Auswahl. Noch em Nama Noch em