rlitschk/wikidir huggingface dataset:
ECN (s’ Kìrzel schteht fìr Écoute, C’est Nouveau! „loos àà, ’s ìsch näi!“) ìsch a elsassischer prìwààter lokààler Radiosander. Sii Sìtz lìegt àm Nordbàhnhofschtrooss 25 (frànzeesch 25, rue Josué-Hofer) z’ Mìlhüüsa. S’ Progràmm ìsch numma-n-uff Frànzeesch. ECN ìsch ànna 1995 àls Amateur-Radiosander grìnda worra. Uffgnumma worra sìnn d’ Sandunga ìn’ma Kaller àm Hàrdäpfelmàrkt z’ Mìlhüüsa. Àm Ààfàng hann d’ Büachschtààwa ECN fìr „Europe C News“ gschtànda. Ànna 2001 ìsch’r a kommerziäller Radiosander worra; dr Farid Merrad ìsch dr näija Presidànt worra. Üüssgschtrààhlt worra-n-ìsch s’ Progràmm z’äärscht numma-n-ìn dr Mìlhüüsergeejend, uff’ma Gebiat mìt äbb 500.000 Iiwoohner. Ànna 2004 sìnn 20.000 taagliga Züaheerer gsìì. Drnooh hàt maa s’ Progràmm àui z’ Kolmer känna ämpfànga —insgsàmt hann àlso 850.000 Litt as känna loosa. Ànna 2011 ìsch ECN s’ Radioprogràmm gsìì, wo d’ Litt zwìscha 25 un 34 Joohra àlt ìn dr Mìlhüüsergeejend àm maischta gloost hann, un s’ viarta maischtgloosta-n-ìm Àllgmaina. Àn dara Zitt hann biim Sander àcht Litt düa schàffa. Sitter’m 5. Dezamber 2018 kààt maa-n-ECN àui z’ Schtroossburi-n-ämpfànga. Uff ECN sìnn vor àllem Hip-Hop, Dancehall, Pop-Müssik un àràwischa Müssik z’ loosa. Ìm Oktoower 2017 hàt dr frànzeescha Hoocha Root fìr audiowisüälla Meedia (CSA) dr Radiosander ECN vor era Schtroof gwàrnt, dänn’r
Dr Hàrdäpfelmàrkt (info) odd’r Ardäpfelmàrkt (info) (offiziäll uff’m zwaischproochiga Schtroossaschìld Hardäpfelmarkt; frànzeesch place Franklin \plas fʁɑ̃.klɛ̃\(info)) ìsch a Plàtz z’ Mìlhüüsa-n-ìm Owerelsàss. Sa lìegt zwìscha dr Rue Franklin un dr Rue Engel-Dollfus ìm Viartel Franklin–Fridolin. Àn dr Schtälla vum Hàrdäpfelmàrkt sìnn noch ìm 19. Joohrhudert Falder gsìì. Ànna 1874 hàt dr Aigatìmmer Jean Dollfus dia Falder ìn dr Schtàdtverwàltung Mìlhüüsa gmiata, wo sìe ànna 1877 kàuift hàt. Ànna 1881 ìsch dr Hàrdäpfelmàrkt bàuia worra. Ìm gliicha Joohr hàt maa doo dr Gàntzabrunna (uff hoochdiitsch Gänsebrunnen, frànzeesch Fontaine aux Oies) gsätzt, wo sitter 1840 uff’m Gàntzaplatzla hàt gschtànda ghàà. Schpeeter ìsch dr Brunna-n-uff dr Schwàrzwàldplàtz versätzt worra. Àm Ààfàng hàt dr Ort „Dollfus-Màrktplàtz“ ghaissa. Nàdììrlig hàt maa dr Plàtz bàuia, fìr doo a Màrkt äffna. Dr Groosshàndelmàrkt hàt’s bis 1969 gaa. Àm Ààfàng vum 20. Joohrhundert ìsch’s ain vu da viar Märkta z’ Mìlhüüsa gsìì, wo jeeda Wucha-n-àm Zischtig, Dunnschtig un Sàmschtig schtàttgfunda hann. Uff’m Hàrdäpfelmàrkt sìnn àui vìela Àltertummhandler kumma. Ànna 1924 ìsch àm Plàtz a Casino-Gschaft gäffnet worra. Schuu-n-ìn da Joohra 1880 hàt dr H. Dietlin àm Plàtz jàpànischa Schdàdittla un Kunschtwark verkàuift ghàà. Dia Wark hann elsassischa Zaichner beiiflusst. Àm Hàrdäpfelmàrk ìsch sallamols d’ Schpìnnaräi vu Dollfus-Mantz gsìì.
D Waldänser si e protestantischi Chille, wo zur Zit no in Itaalie und e baar Länder in Südamerika verbräitet isch. Ursprünglig si si e Gmäinschaft vo religiööse Laie am Ändi vom 12. Joorhundert gsi, wo vom Lyoner Chaufmaa Petrus Valdes in Süüdfrankriich gründet worde isch. Si häi die apostoolischi Aarmuet prediget und si wääred em Middelalter vo dr katholische Chille usgschlosse gsi und as Hereetiker vo dr Inkwisizioon verfolgt worde. Iire Glaube het sich äinewääg in Öiropa usbrätet und Iifluss uf die evangelische Chille in dr Reformazioonszit ghaa. D Waldänser gseen sich as Däil und Vorlöifer vom reformierte Protestantismus, d Chill si seer schlicht und häi weder en Altaar no e Chrüz. E wichdigs Rückzugsgebiet si d Waldenserdääler in de Westalpe, im Piemont an dr Gränze zu Savoye. Aber au dört isch s am Ändi vom 17. Joorhundert zu Verdriibige cho, und Duusigi si uf Südwestdütschland und Hesse gflüchdet. Uf dr ganze Wält het die Evangelischi Waldänserchille hüte öbbe 98'000 Mitgliider, vo deene läbt öbbe d Helfti z Itaalie, wo si sit 1979 mit de Methodiste e gmäinsaami Chille bilde, d Chiesa Evangelica Valdese (änglisch Union of the Methodist and Waldensian Churches). D Bezäichnig Waldänser isch im Piemont, in Savoye,
Triest [triˈɛst] oder [ˈtriəst] isch e Haafe- und Groossstadt in Norditaalie. Si lit am Golf vo Triest an dr oobere Adria diräkt an dr Gränze zwüsche Italie und Sloweenie. Triest het 199.015 Iiwooner (Stand 31. Dezember 2022), drunder e sloweenischi Minderhäit und isch d Hauptstadt vo dr autonoome Regioon Friaul-Julisch Venezie und isch bis 2017 d Hauptstadt vo dr Browinz Triest gsi, bevor die ufglööst worde isch. Triest isch dr Sitz vom röömisch-katholische Bistum Triest. Si het sit 1924 en Uniwersidäät, und zwäi bekannti Observatorium für Astronomii bzw. für Geophüsik si doo dehäi. Si isch dr Hauptsitz vo Undernääme, wo uf dr ganze Wält däätig si, wie d Kaffibroduzänt illycaffè S.p.A., d Versicherigsgsellschaft Generali, s Schiffbauundernääme Fincantieri und s Schifffaartsundernääme Italia Marittima (früener Lloyd Triestino bzw. Östriichische Lloyd). Scho 774 isch Triest Däil vom Frankeriich under em spöötere Kaiser Karl em Groosse worde und het spööter fast duusig Joor zum Häilige Röömische Riich vo dütscher Nazioon ghöört. Denn isch d Stadt Däil vom Kaiserdum Ööstriich gsi und dr wichdigst Stützpunkt vo dr k.u.k. Chriegsmariine. Dr Statthalter vom ööstriichische Küsteland bzw. vo de drei Chroonländer, wo 1861 us dr Litoraale bildet worde si, dr Groofschaft Görz und Gradisca, dr Markgroofschaft Istrie
D Adrienne Thomas (Pseudonim fir Hertha Strauch; * 24. Juni 1897 z Sankt Avold, Elsaß-Lothringe; † 7. Novämber 1980 z Wien) isch e dytschi Schriftstelleri gsii. D Adrienne Thomas isch zwoosproochig in ere jiidische Familie z Sankt Avold un ab 1904 z Metz z Lothringe ufgwagse. Ire Vater Isidor (Julius) Strauch (1867–1927) het e chlai Chaufhuus ghaa, iri Mueter isch d Johanna Bernstein (1862–1944) gsii, derzu het si no ne Schweschter ghaa, Alice Strauch (uf d Wält chuu 1895, ums Lääbe chuu im Ghetto Theresienstadt). Wu dr Eerscht Wältchrieg aagfange het, het si si d Adrienne Thomas z Metz 1914 mit sibzee Johr as freiwilligi Rotchryzhälferi gmäldet un het deert ds Gruuse vum Chrieg in dr Lazarett chänegleert. Iber där Yysatz am Bahnhoof vu Metz het si Daagbuech gfiert, wu 2004 uusegee wooren isch. Anne 1917 isch d Familie wäg dr Bumbenaagriff mit ere uf Berlin zooge, wu si ne Gsangs- un Schauspiiluusbildig aagfange un as Erzieri gschafft het. Derzue het si si bal wider as Rotchryzhälferi engaschiert, in eme Militeerlazarett z Mariendorf bi Berlin. Um die Zyt isch si Pazifischti woore. Wäg ere schwääre Chranket isch si 1918 us em Lazarettdienscht uusgschiide un isch zuen ere Dante uf Frankfurt
D Hochschuel Haalbrunn isch e Hochschuel fir Aagwändti Wisseschafte mit dr Schwärpinkt Tächnik, Wirtschaft un Informatik. Mit insgsamt 8.302 Studänte*ne ghert si zue dr greschte Hochschuele fir Aagwändti Wisseschafte z Bade-Wirttebärg. D Hochschuel Haalbrunn bietet in sibe Fakultete verschidene Bachelor- un Masterstudiegäng aa. Dodrunter sin Vollzytstudiegäng, aber au kooperativi Studie un sonigi näb em Beruef. D Hochschuel isch iber vier Standort verdailt: 1. Campus z Haalbrunn-Sontheim 2. Bildigscampus z Haalbrunn, 3. Reinhold-Würth-Hochschuel z Kinzelse un 4. Campus Schwäbisch Hall. Dr Campus Sontheim bietet Ruum fir zurzyt 2521 Studänte*ne mit em Schwärpunkt uf Tächnik. Am Bildigscampus in dr Haalbrunner Innestadt studiere 3290 Studänte*ne vu dr Fachrichtig Bedribswirtschaft. An der Reinholdt-Würth-Hochschuel z Kinzelse sin 1489 Studänte*ne yygschribe un am Campus Schwäbisch Hall git s 1002 Studänte*ne mit Studieschwärpunkt in Management- un Vedrib (ufgmacht im Spotjohr 2009). Am 17. April 1961 isch di Staatliche Ingenieurschule Heilbronn grindte wore, d Vorlaiferschuel vu dr hitige Hochschuel. Grindigsdiräkter isch dr Friedrich Aßmus, vorhär Diräkter vu dr Ingenieurschuel Furtwange. Di erschte Studiegäng sin Fynwärchtächnik un Maschineböu gsii, dr letschter isch unterdailt gsii in d Ziig Bedribstächnik un Konschtrukzion. Unterrichtet woren isch zerscht in aagmietete Ryym im Haalbrunner Bahnhofsviertel, d Verwaltig isch in dr ehmolige Haalbrunner Zigarrefabrik unterbrocht
Die Schwizerischi Nordostbaan (NOB) isch en Iisebaangsellschaft in dr Schwiz gsi. Si het au Schifffaart uf em Boodesee und uf em Züürisee betriibe. Bis si 1890/1891 mit de Westschwizer Baane zur Jura-Simplon-Baan (JS) fusioniert het, isch si die grössti schwizerischi Baangsellschaft gsi. Die Schwizerischi Nordostbaan isch am 1. Juli 1853 dur d Fusioon vo dr Schwizerische Nordbaan (SNB), besser bekannt as d „Spanisch-Bröötli-Baan“, und dr Züüri-Boodeseebaan entstande, wo vom Zürcher Alfred Escher iniziiert worde isch. Ursprünglig isch blaant gsi, d Nordbaan vo Baade bis uf Baasel witerzfüere. Das isch aber wäge de underschiidlige Inträsse vo de Kantöön Züüri, Aargau und Baasel--Stadt gschiteret. D NOB und anderi Iisebaangsellschafte häi in dr zwäite Helfti vom 19. Joorhundert hert gegenenander konkurriert und mit de Verlierer fusionert. 1897 het s Personaal vo dr NOB afo sträike. Druf isch in ere Volksabstimmig 1898 beschlosse worde, die grösste Brivaatbaane in dr Schwiz z verstaatlige. Am 1. Januar 1902 isch d NOB mit eme Streckinetz vo 853 km samt dr Schwizer Bodeseeflotte vo de Schwizerische Bundesbaane (SBB) übernoo worde. Alfred Luz: Die Anfänge der Schweizerischen Nordostbahn bis zur Vollendung des Stammnetzes (1852–1859). Hans A. Gutzwiller AG, Zürich 1932. Hans-Peter Bärtschi, Adrian Ramsauer, Jürg Hauswirth: Die Bodenseebahn 1855–2005.
D Habilitazioon isch die höggsti Hochschuelbrüefig in de mäiste westöiropääische und e baar ostöiropääische Länder, wo mit ere im Raame vom ene akadeemische Brüefigsverfaare d Leerbefääigung (latiinisch facultas docendi) im ene wüsseschaftlige Fach festgstellt wird. Im angelsäggsische Hochschuelsüsteem git s nüt Vergliichbars. D Anerkennig vo dr Leerbefääigung bildet d Vorussetzig für d Leerberächdigung, latiinisch venia legendi («Erlaubnis vorzlääse» d. h. Vorlääsige z halte) genannt wird. Im Underschiid zur Leerbefääigung isch si vilmol bunde an reegelmäässigi Leerverpflichdige (Diddelleer). Mit dr Habilitazioon söll brüeft wärde, öb dr Wüsseschaftler si Fach in siner volle Bräiti in dr Forschig und dr Leer cha verdräte. Es git Uniwersidääte wo mä mit dr Habiltazioon nume die akadeemischi Bezäichnig Brivaatdozänt (PD oder Priv.-Doz.) bechunnt. An e Hufe Fakultääte bechunnt mä au no dr akadeemisch Graad vom ene habilitierte Dokter (Doctor habilitatus, churz: Dr. habil.), wo mä au bhaltet wenn mä nüme Underricht git. Elisabeth Boedeker, Maria Meyer-Plath (Uusegääber): 50 Jahre Habilitation von Frauen in Deutschland. Eine Dokumentation über den Zeitraum von 1920–1970. Schwartz, Göttingen 1974, ISBN 3-509-00743-3. (= Schriften des Hochschulverbandes, 27). Rüdiger vom Bruch: Qualifikation und Spezialisierung: Zur Geschichte der Habilitation. In: Forschung und Lehre. 2, 2000, S. 69–70. Alexander Busch: Die Geschichte des Privatdozenten –
50.10478.64705Koordinate: 50° 6′ 16,9″ N, 8° 38′ 49,4″ O D Frankfurter Allgemeine Zeitung (Äigebezäichnig Frankfurter Allgemeine. Zeitung für Deutschland; churz F.A.Z. oder FAZ) isch e dütschi überregionaali Abonnemänt-Daageszitg. Si wird vo dr Frankfurter Allgemeine Zeitung GmbH verläit, wo 93,7 % von ere sich im Bsitz vo dr Fazit-Stifdig (gmäinnützigi GmbH) befindet. Dr Räst isch in de Händ vo de Uusegääber, wo au d Linie vo dr Zitig bestimme. Die verchaufti Uflaag isch im Joor 2021 no fast 200'000 Exemplaar gsi, öbbe d Helfti vo 1998. D FAZ gältet allgemäin as bürgerlig-konservatiivs Medium. Dr Historiker Peter Hoeres isch 2019 dr Mäinig gsi, ass d FAZ nie e homogeen konservatiivi Zitig und vo Aafang aa gege d Kartelldradizioon in dr Wirtschaft gsi sig, die westligi kulturelli Modärne verdrätti und sit de sächziger Joor au Mitarbäiter häig, wo äidütig linggs stöön. D FAZ läit groosse Wärt uf d Kultuur und isch, noch Literaturkritik.at die wichdigsti dütschi Zitig uf em Gebiet vo dr Liddratuurkritik. Si het mee as 90 Korrespondänte z Dütschland und im Usland, wo exklusiiv für d FAZ brichde, und iir Korrespondäntenetz isch äins vo de grösste uf dr Wält. In de Metropoole het si meereri spezialisierti Uslandskorrespondänte für Politik, Wirtschaft und
De Schrii Aurobindo (Bangla: Sri Ôrobindo Ghoṣ; Sanskrit: श्री अरविन्द, Srī Aravinda; * 15. Augste 1872 z Kalkutta; † 5. Tezember 1950 z Pondicherry) isch en indische Philosoph, Mystiker, Poet und Politiker gsii. Er zellt zu de gröschte Inder vom 20. Joorhundert, nebetem Mahatma Gandhi und em Rabindranath Tagore. De Aurobindo Akroyd Ghose isch am 15. Augste 1872 z Kalkutta as Soo vom Arzt Krishnadhan Ghose und de Svarnalata Bose uf d Welt cho. Siin Vatter, wo Wert uf westlichi Erzüchig glait het, het en mit sibni uf England gschickt. Döt het er zerscht mit sim Brüeder z London, den am King's College z Cambridge klassischi Philologii studiert. Er het nebet Englisch au Altgriechisch, Latiin, Französisch, Italienisch und echli Spanisch und Tütsch glernt. Obwoll er e Musterschüeler gsii isch und d Prüefige mit Bestnote abgschlosse het, isch er im Schlussexame döreghait, well er absichtlich nöd zu de Riitprüefige ggangen isch. Ane 1893 isch er zrugg uf Indie und het en Aastelig im College vom Maharaja vo Baroda öberchoo und het Französisch und Englisch underrichtet. Denebet het er afange för sich Sanskrit, bengalischi Literatur, Philosophii und Politik studiere. 1901 het er d Mrinalini Devi Bose ghüürote, aber trennt vonere glebt bis
Dr Lorscher Codex (latiinisch Codex Laureshamensis) isch e Manuskript, wo öbbe zwüsche de Joor 1170 und 1195 in dr Riichsabtei Lorsch uf Latiinisch gschriibe worde isch. Din isch e Gschicht vom Chlooster, e Kopiaalbuech vo mee as 3800 Urkunde sowie e Urbaar. Dr bsundrigs Wärt vor allem vom Kopiaalbuech isch, dass d Abschrifte im Buech vilmol die äinzigi Überliiferig vo Originaalurkunde daarstelle, won sich emol im Archiiv dr bedütende Riichsabtei befunde häi und vollständig verloore gange si. Hüte wird dr Codex im Staatsarchiiv Würzburg (Bayrischs Staatsarchiiv mit em Regierigsbezirk Underfranke as Zueständigkäitsberiich) under dr Signatuur „Mainzer Bücher verschiedenen Inhalts, Nr. 72“ ufbewaart. Otto Meyer, Renate Klauser (Uusegääber): Clavis mediaevalis. Kleines Wörterbuch der Mittelalterforschung. Harrassowitz, Wiesbade 1962, S. 139. Tucker, Joanna: Reading and shaping medieval cartularies. Multi-scribe manuscripts and their patterns of growth. a study of the earliest cartularies of Glasgow Cathedral and Lindores Abbey, Woodbridge 2020 (Studies in Celtic history, 41). Kopiare bi LEO-BW (Landeskund Baade-Württebärg) Ytrag in d Catholic Encyclopedia, Robert Appleton Company, New York 1913 (änglisch) (änglisch) Códices Diplomáticos Hispánicos (spanisch) Kopiaalbuech: e Buech mit Abschrifte vo Urkunde. Urbaar: e Verzäichnis über Bsitzrächt von ere Grundherrschaft und d Läistige wo iiri Grundunderdaane häi müesse liifere
D’ Denise Grey (; * àls Jeanne Marie Laurentine Édouardine Verthuy àm 17. Septamber 1896 z’ Géschtullju, Augschttàl; 13. Janner 1996 z’ Pàriis) ìsch a frànzeesch-itàlianischa Fìlm-, Farnsah- un Theàterschàuischpìelera gsìì. D’ Édouardine Verthuy-n-ìsch ànna 1896 z’ Géschtullju-n-ìm Oschta vum Augschttàl uff d’ Walt kumma. Sa ìsch d’ Tochter gsìì vu dr Madeleine Gard un vum Hüüsmaischter Laurent Verthuy. Sa hàt zwai Schwaschter ghàà, d’ Marie-Rose (1888–1979) un d’ Marie-Madeleine (1894–1894). Ìhra Fàmìlia hàt üss Tschambuvu gschtàmmt, wu dr Fàmìlianamma Verthuy witt verbraitet gsìì-n-ìsch. D’ Verthuy hàt z’äärscht a Üüssblìndung àls Hüatmàchera bikumma. Ìm Wohngebäi vun ìhra Äältra hàt sa d’ Fràui vu’ma Àgant gtroffa, wo-n-ìhr ämpfoohla hàt, Fìlmschpàuischpìelera z’ wara. Ìhra äärschta Rolla-n-ìm Kiino hàt sa ànna 1914 ìm Georges Monca siim Schtummfìlm En famille gschpìelt —’s ìsch d’ Verfìlmung gsìì vu’ma Romàn vum Hector Malot. Drnooh hàt sa ìn Teàterschtìckla gschpìelt. Àm 13. Jüüli 1922 hàt sa d’ frànzeescha Schtààtsààgheerigkait bikumma. Ìn da 1930 Joohra ìsch d’ Grey ìm Kiino z’ruckkumma, dàsmol ìn Toonfìlma. Ìn da Joohra 1940 ìsch sa bekànnt worra dur ìhra Rolla ìn da Fìlma Monsieur Hector (1940), Boléro (1942), L’Honorable Catherine (1943), Les caves du Majestic (1944) un Le Diable au corps (1946). Schpeeter
Le Village préféré des Français (info) („ìn da Frànzoosa-n-ìhra Liablìngsdorf“) ìsch a joorhliga frànzeescha Farnsahsandung, wo vum Stéphane Bern moderiart wìrd. Vu 2012 bis 2018 ìsch sa uff France 2 üssgschtrààhlt worra, un uff France 3 sitter 2019. Ìn dr Sandung wìrd jeedsjoohr a Dorf üss jeedera Regioon vum Metropolitààn-Frànkrììch vorgschtällt; vor odd’r wahrend dr Üüsschtrààhlung wähla d’ Züaschàuijer s’ Dorf, wo sìe àm liabschta meega. Viarmol hann elsassischa Därfer dr Wättkàmpf gwunna: Egsa-n-ìm Owerelsàss ànna 2013, Kaiserschbarig ìm Owerelsàss ànna 2018, Hunschpàch ìm Unt’relsàss ànna 2020 un Bariga-n-ìm Owerelsàss ànna 2022. S’ Owerelsàss ìsch s’ ainzig Département, wo dr Wättkàmpf mehrmols gwunna hàt. Jeedsjoohr lüaga zwìscha 3 un 5 Millioona Litt d’ Sandung. D’ äärschta Folga vu dr Sandung ìsch àm 26. Jüüni 2012 uff France 2 üssgschtrààhlt worra. Vor dr Füsioon vu da frànzeescha Regioona ànna 2015 hàt maa jeedsjoohr 22 Därfer vorgschtällt —d’ Vorschtällung vu jeedem Dorf hàt 5 Mìnüüta düürt. Sitter 2016 sìnn numma 13 Därfer z’ sah —jeeds Dorf wìrd wahrend 7 Mìnüüta vorgschtällt. Ìn dr Sandung wara numma Därfer vum Metropolitààn-Frànkrììch gezaigt, àlso vum öiropäischa Tail vum Lànd. Vu 2016 bis 2016 un nochamol sitter 2019 hann d’ Züaschàuijer ìm Internet därfa wähla —ànna
D Ana Marwan (* 1980 z Murska Sobota) isch e sloweenischi Schriftstelleri, wu uf Dytsch un uf Slowenisch schrybt,. D Ana Marwan isch z Laibach ufgwagse, wu si Verglyychendi Literatuurwisseschaft studiert het. Im Alter vu 25 Joor isch si uf Wien gange, wu si Romanischtik studiert het. Anne 2008 isch si fir iri Chuurzgschiicht Deutsch nicht ohne Mühe mit em Exiil-Literatuurbryys „Schreiben zwischen den Kulturen“ uuszaichnet woore. Dr Wettbewäärb het si an Autoor*ne mit Migrazioonserfaarige griichtet, wu dytschi Täxt mit ere Lengi von maximaal 20 Syte yygee hän. D Ana Marwan het aafangs in dr effetlige Verwaltig gschafft un widmet si syt 2014 uusschließlig em Schryybe un dr chinschtlerische Fotografy. Anne 2019 isch im Salzburger Otto Müller Verlaag ire eerschte Romaan mit em Titel Der Kreis des Weberknechts erschiine. S Buech handlet vum sälbschtverchindetet Misanthroop Karl Lipitsch, wu si vor dr Mänschhait an e främde Oort zruggzooge het un an eme „allumfassende“ filosoofische Wäärch schafft. Dur Zuefall, villicht, leert er d Mathilde chänne, wu dr Aisiidler „mit seinen unangenehm charaktermännlichen Rechthabereien“ in iiri Wält yyneziet un doderby syni Ibewrzyygige un syni Sälbschtkuntroll ufbricht. Dr Falter het gurdailt: „[Marwans] Schilderung, wie sich der grantige Mansplainer [...] von seiner vifen Nachbarin Mathilde
S’ Wärmakràftwark Émile-Huchet ìsch a Koohla- un Gààskràftwark uff’m Gmaindabooda vu Sànkt Avold un Karlinge-n-ìm Département Moselle ìm Lothrìnga. ’S ìsch ànna 1948 ìn Betriib gmàcht worra un wìrd sitter 2019 vum tscheechischa-n-Unternamma EPH bewìrtschàftet —vorhaar vu dr Grupp UNIPER. Sitter da Joohra 1960 ìsch’s ain vu da greeschta Wärmakràftwark ìm Frànkrììch. ’S hàt a nominälla Laischtung vu 1.421 Megawatt (Schtànd: 1. Janner 2016). Ànna 2017 hàt’s 6,96 Terawattschtunda-n-ärziigt, drunter 2,14 TWh üss Koohl un 4,82 TWh üss Ardgààs. D’ Koohla-n-àbtailung ìsch àm 31. März 2022 gschlossa worra, àwwer wagem Ukràina-Kriag wìrd sa woohrschiinsig ìm Wìnter 2022 nochamol wìrka. Gnännt ìsch s’ Kràftwark noh-n-em Émile Huchet (1892–1940), em ehamààliga Laiter vu dr Schtaikoohlabargwark-Gsällschàft vum Sààrlànd un Moselle. Commons: Wärmakràftwark Émile-Huchet – Sammlig vo Multimediadateie rtr, dpa: Uniper verkauft Frankreich-Geschäft an tschechischen Versorger EPH. In: Handelsblatt. 4. Juli 2019, abgruefen am 26. Juni 2022. Registre national des installations de production d'électricité et de stockage (au 31 décembre 2017). In: data.gouv.fr. Frànzeescha Regiarung, abgruefen am 26. Juni 2022 (französisch). Guillaume Robin: Crise énergétique : en Moselle, la centrale à charbon Emile Huchet prépare son éventuel rallumage. France 3 Grand Est, 24. April 2022, abgruefen am 26. Juni 2022 (französisch). dpa: Frankreich stellt
S’ Département Haute-Marne [ot maʁn](info) ìsch a frànzeesch Département, wo sìch ìm Nordoschta vum Lànd ìn dr Regioon Grand Est befìndet —bis züa 2016 ìn dr Regioon Champagne-Ardenne. ’S trajt d’ Oordanummer 52. ’S ìsch noh-n-em Fluss Marne gnännt. D’ beväälkerungsriichschta Schtàdt ìsch Saint-Dizier, àwwer d’ Prefäktüür ìsch Chaumont. Dàtoo sìnn ìm Département Haute-Marne 171.798 Iiwoohner (Schtànd: 1. Januar 2020). S’ Département Haute-Marne granzt ìm Noorda àn d’ Départements Marne un Meuse, ìm Oschta àns Département Vosges, ìm Süüdoschta àns Département Haute-Saône, ìm Süüdwäschta àns Département Côte-d’Or un ìm Wäschta àns Département Aube. Wia maischt àndra frànzeescha Départements-n-ìsch s’ Haute-Marne àm 4. März 1790 grìnda worra. ’S bschteht hàuiptsachlig üss Taila vu dr ehamààliga Prowìnz Champagne, àwwer ainiga Làndschtrìcha-n-ìm Süüdwäschta hann vorhar zem Burgund gheert. Vu 1960 bis 2015 hàt s’ Département züa dr Regioon Champagne-Ardenne gheert, wo ànna 2016 ìn dr Grand Est füsioniart worra-n-ìsch. D’ beväälkerungsriichschta Schtädt ìm Département sìnn: S’ Département Haute-Marne wìrd zeehlt 3 Arrondissements, 17 Kàntoona un 428 Gmainda: d’ Lischta vu da Gmainda-n-ìm Département Haute-Marne Commons: Département Haute-Marne – Sammlig vo Multimediadateie d’ offiziälla Websitta vum Département Haute-Marne (frànzeesch) d’ Websitta vu dr Prefäktüür vum Département Haute-Marne (frànzeesch) Normdate: GND: 4245130-9 | LCCN: n80067504
f f1 Dr Apennin (italiäänisch gli Appennini) isch e Gebirgszuug z Itaalie (und zu seer chliine Däil z San Marino), wo öbbe 1500 km lang isch. Er goot öbbe vo Nordweste uff Südoste dur e groosse Däil vom Staatsgebiet. oobe uf em Apennin isch d Hauptwasserschäide vo Itaalie. Er isch e Däil vom Alpiidische Gebirgssüsteem, wo vo vom Atlas im Weste über d Pürenääe, d Alpe, e Balkan, Himalaya bis zu de westlige Gebirg vo Indochina und Malaysia goot. Dr Apennin foot im Nordweste vo Itaalie aa und bildet im Ligurische Apennin d Fortsetzig vo de Liguurische Alpe. D Gränze zwüsche de Alpe und em Apennin bildet dr Col di Cadibona (436 m). Von dört goot dr Apennin in Richdig Oste über die Apuanische Alpe bis zur Adriaküste, und denn uf Süüde, won er im im Abruzzische Apennin mit em Massiiv vom Gran Sasso d’Italia (2.912 m) si grössti Hööchi het. Witer uf Süüde däilt sich dr Apennin in äinzelni chliineri Gebirgsdäil wie d Sila und dr Aspromonte uf und findet si Fortsetzig in de Gebirg vo Nordsizilie. Dr Apennin in dr Regioon Emilia (markant im Hindergrund d Pietra di Bismantova) Dr Apennin in de Abruzze am Campo Imperatore Vo
D Seille isch e rächte Nääbefluss vo dr Mosel in dr franzöösische Regioon Grand Est. Mä säit dr Seille au die Lothringischi Seille oder die Groossi Seille zum sä vo dr Seille z underschäide, wo in dr Regioon Burgund in d Saône mündet. Dr Fluss het au wääred dr dütsche Herrschaft (1871 bis 1918) amtlig dr Naame Seille ghaa, bis 1916 dr Naame in Selle gänderet worde isch. Si wird mänggisch uf Dütsch as Selz bezäichnet, doo handlet es sich aber um e Missverständnis, wo dr Naamensänderig vo 1915 vo Coin-sur-Seille in Selzeck chunnt. Dr Kwellbach vo dr Seille, dr Ruisseau de Guessing, het si Kwelle im Regionaale Naturpark Lothringe, im Gebiet vo dr Gmäind Maizières-lès-Vic, und het im Kwellgebiet meereri Nääme und fliesst schliesslig in dr Linderweiher (frz.: Étang de Lindre). Bi Lindre-Basse fliesst er under sim ändgültige Naame Seille witer. Dr Fluss fliesst mit vile Flussschläife generell in ere nordwestlige Richdig und mündet noch 138 Kilometer im Stadtgebiet vo Metz in d Mosel. Uf iirem Wääg fliesst si dur d Departemänt Moselle und Meurthe-et-Moselle und bildet in iirem Middellauf über e langi Strecki d Gränze zwüsche de bäide Departemänt. Im 19. Joorhundert het s Blään gee, d Seille