rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Hochburg stoht fir dr hegschtgläge Chäärn vun ere Burgaalag, au Chäärnburg gnännt. e Burg, wu uf eme Bärg lyt, wu bsundersch schwirig zum Erobere gsi isch. Eso ne „Hochburg“ het dr Bewohner vu dr Dalschafte im Umland Schutz in Chriegszyte botte. Hochburg bi Ämmedinge, Burgruine zwische Ämmedinge un Säxoi im Landkreis Ämmedinge z Bade-Wirttebärg, Dytschland Hochburg (Rangedinge), Wallburg bi Rangedinge im Zollernalbkreis z Bade-Wirttebärg, Dytschland d Katastralgmei Hochburg z Obereschtryych. In ere iberdraite Bedytig stoht Hochburg au fir: im schurnalistische Sprochgebruuch e Region oder Stadt, wu ne bstimmti geischtigi, bolitischi, gsellschaftligi oder wirtschaftligi Richtig bsundersch stark verdrätten isch (z. B.:Barteihochburg; Fueßballhochburg, Karnevalshochburg). d Residenz vu „seiner Tollität“ im rheinische Karneval (e Gaststätte, wu as Prinzehochburg vum „Prinz Karneval“ bis Äschermittwuche giltet.
In dr Representative Demokratii isch s nit s Volk sälber, wo die politische Sachentscheidige drifft, wie s in dr diräkte Demokratii dr Fall isch, sondern gweelti Volksverdrätter mache das, ohni dass s Volk diräkt cha iigriffe. Wil s „Volk“ us vile, in ere Demokratii gliichberächdigte, Persone bestoht, wo jede siini eigene Aasichte het, si sich nie alli einig über e Sach. In ere Demokratii müesse so Kompromiss gfunde wärde, wo die grösstmögligi Zahl vo de Bürger cha akzeptiere, au wenn s nit immer das isch, wo si vorzooge hätte, und wo d Grundrächt vo dr Minderheit nit verletzt. D Zahl vo de öffentlige Gschäft in ere modärne Gsellschaft isch grooss, so dass in dr Praxis s Staatsvolk nit sälber über alles entscheide cha. Dorum si in alle Demokratie hützudags d Kompetänze, meistens uf verschiidnige Organisationsebene, ufdeilt worde und gwehlte Volksverdrätter überge worde. Die Verdrätter wärde vom Wahlvolk gwehlt uf Grund vo was d Lüt dängge, wie guet si ihri Inträsse wurde verdrätte, und si wüsse, ass ihri Entscheidgunge in Zuekumft ihri Wiiderwahl wurd beiiflusse. Nid immer isch das die einzigi Möglichkeit vom Volk z beiiflusse, was im Staat bassiert. Es git System, wo s Volk d Entscheid vo siine Representante
Dr Begriff vo dr Volkssouveränität meint, ass s Volk dr Souverän in siim Staat isch, d. h. ass äs d Staatsgwalt in siine Händ liit, und dass alli Legitimität vo siim Wille oder siiner Zuestimmig stammt. D Volkssouveränität stoht im Gegesatz zum monarchische Prinzip, wo dr Monarch dr Souverän isch und sis Rächt uf d Staatsgwalt mit historische Rächt legitimiert oder s vom ene 'evidänte' Wille vo Gott abhängig macht. E Verfassig, wenn dr Staat eini het, hanget im erste Fall vom Wille vom Volk, im zweite vo däm vom Monarch ab. Die modärni Idee vo dr Volkssouveränität isch us de Ideä vo de Philosophe vo dr Ufklärig wie em Thomas Hobbes, em John Locke, und em Jean-Jacques Rousseau gwachse, wo s Zsämmeläbe vo de Mensche vo Verdräg (frz. contrat social) reguliert gseh hai.
Dr Vinzenz Rüttima (* 20. Mai 1769 z Reide; † 15. Januar 1844 z Luzärn) isch eine vo de bedütendste schwiizerische Politiker in dr erste Helfti vom 19. Johrhundert gsi. Dr Rüttima het si politischi Karriere as Mitgliid vom Luzärner Grosse Root 1791 agfange. In de beide Johr druf het er as Gsandtschaftssekretär vo de XIII Ort bim französische Agänt z Basel gschafft. Denn isch er zum Landvogt z Habsburg ernennt und in Chlii Root vo dr Stadt Luzärn ufgnoo worde. Im gliiche Johr isch er dr Helvetische Gsellschaft biidrätte. 1794 isch er zum Landvogt im luzärnische Möischter ufgstiige. 1797 het en dr Root as Gsandte vo Luzärn uf d Dagsatzig z Aarau gschiggt. Wo die alte Ornig mit em französische Iimarsch in d Schwiiz 1798 gstürzt isch, het dr Rüttimann s Amt vom ene helvetische Regierigsstatthalter agnoh, won er vom 23. April 1798 bis zum 8. August 1800 bsetzt het. Noch em zweite Staatsstreich het er wider e leitendi Funktion gha as Mitgliid vom helvetische Vollziehigsroot vom 8. August 1800 bis zum 28. Januar 1801. Au im Helvetische Chliine Root isch dr Rüttima vom 23. Januar 1802 aa verdrätte gsi. Im zweite Vollziehigsroot het er vom 5. Juli 1802
Als Nordtirol wird es Gebiet z Öschtriich bezaichnat, wo zwischa dem Arlberg und da Kitzbühler Alpa ligt. Es wird hoptsächlich vom Inn durchflossa. Witeri grossi Abflüss send de Lech und d Groossaache. S Nordtirol isch durch die Teilung vam Tirol zwüsche Österrich und em Königriich Italie noch em Erste Weltkriag im Jaar 1919 entstanda und isch der gröschte vo de vier Landesteile. Hüt bildet Nordtirol und Osttirol s österriichische Bundesland Tirol. D Hoptstadt devo isch Innsbruck. S Südtirol ghört hütt zu Italie und bildet di Autonome Provinz Bozen – Südtirol (Provincia Autonoma di Bolzano – Alto Adige) mit de Hoptstadt Bozen/Bolzano. Di italienischi Provinz Trentino het au zum historische Tirol ghört und werd wege dem mengisch au Welschtirol gnennt. Nordtirol hätt 8 Bezirke (Osttirol hätt 1 Bezirk, nämmli Lienz). Die Bezirk sind: Landeck Reutte Imscht Innschbrugg Land Innschbrugg Stadt Schwaz Kufstein Kitzbühl Atlas vom Tirol Gschicht vom Tirol
In dr artikulatorische Phonetik, meint mer mit Artikulationsort de Deil vum Mund, wo en bstimmte Konsonant bildet wird. Wenn mer en Konsonant usspricht, bruucht mer zwei Deil vum Mund (d Artikulatore, au Artikulationsorgan gnännt). De eine Deil isch de sognannt passiv Artikulator. Des isch in dr Regel en uubeweglichs Deil vum Mundruum, z. B. d Zään oder s Gaumesegel. Em zweite Artikulator sait mer au aktiv Artikulator. Des isch in dr Regel en beweglichs Deil vum Mund, meischt also d Zung. Zum Byspil druggt mer bim Luut [f] d Unterlippe gege d Obere Zään. D Unterlippe isch also de aktiv Artikulator un de passiv Artikulator sin d Zään. Wege dem beschrybt mer de Luut als „labiodental“ (lat. labia = Lippe; lat. dentes = Zään). De Artikulationsort isch näbe dr Artikulationsart un dr Stimmhaftigkeit eis vo de drüü Hauptmerchmool, wo mer d meischte Konsonante, wo in de menschliche Sprooche vorchömme, mit cha beschrybe. Meischt zäält mer als Artikulationsort die verschidne passive Artikulatione uff: Für d meischte Sprooche längt des für e grobi Beschrybig vo de Konsonante. Wyl aber de wichtigscht aktiv Artikulator, d Zung, verschidni Bewegige cha ussfüere, unterscheidet mer no wytri Artikulationsort. Un zwar cha mer de passiv Artikulator entweder
Dr Napoleon III. (frz. Napoléon III; * 20. April 1808 z Paris; † 9. Januar 1873 z Chislehurst bi London), isch under siim ursprünglige Name Charles-Louis-Napoléon Bonaparte währed dr Zweite Republik vo 1848 bis 1852 dr französisch Staatspresidänt und vo 1852 bis 1870 as Napoleon III. Kaiser vo de Franzose gsi. Dr Louis Napoléon isch uf em Schloss Arenebärg z Salestei am Bodesee im Kanton Thurgau, uf Seeheim bi Konstanz am Bodensee und z Augsburg ufgwachse, und het perfekt Schwiizerdütsch gschwätzt. Er isch 1829 uf d Artilleriischuel vo Thun gange, het denn as Artilleriioffizier in dr Schwiizer Armee dient und isch 1832 im Kanton Thurgau Ehrebürger worde. Dr Louis-Napoléon Bonaparte isch noch dr Februarrevolution 1848 uf Frankriich zrugg und het im Dezämber bi dr Presidäntschaftswahl gege dr bishärig Presidänt Louis-Eugène Cavaignac gwunne. Mit eme Staatsstreich het er am 2. Dezämber e Diktatur errichdet, und sich im Johr druf noch ere Volksabstimmig zum Kaiser vo de Franzose lo usrüefe. Am Afang isch d Herrschaft vom Napoleon III. autoritär gsi, in de 1860er Johr isch si liberaler worde. Im Dütsch-Französische Chrieg isch er am 2. Septämber 1870 in dr Schlacht vo Sedan vo de Preusse gfangegnoh worde. Zwei Dag druf isch z
Dr Stefan Mappus (* 4. April 1966 z Pforze) isch e dytsche Bolitiker vu dr CDU. Är isch vum 10. Februar 2010 bis zum 12. Mai 2011 Minischterbresidänt vu Bade-Wirttebärg gsi, derzue isch er vum 20. Novämber 2009 bis zum 23. Juli 2011 Landesvorsitzende vu dr CDU Bade-Wirttebärg gsii. Vu 1972 bis 1976 isch dr Mappus uf d Grundschuel z Mihlacker-Enzberg gange un derno bis zum Abitur 1985 uf s Theodor-Heuss-Gymnasium z Mihlacker. No dr Uusbildig zem Induschtriichaufmann bi dr Standard Elektrik Lorenz z Pforze het er ab 1987 syy Grundwehrdienscht bim Raketeartilleriibataillon 122 z Philippsburg gleischtet, wu dodmol dr 12. Panzerdivision unterstellt gsi isch. Vu 1988 bis 1993 het dr Mappus Wirtschafts- un Sozialwisseschafte an dr Universitet Hoheheim studiert un het dr Abschluss as Diplom-Ökonom gmacht. Vu 1993 bis 1995 isch er Wisseschaftlige Mitarbeiter am Lehrstuehl fir Bolitischi Wisseschafte an dr Universitet Hoheheim gsi. 1995 bis 1998 het er im Beraich Verdrib vu Telekommunikationsaalage bi dr Siemens AG z Stuegert gschafft. Ändi Augschte 2011 het er si us dr Bolitik zruggzoge un het zum 1. Septämber 2011 bim Pharma- un Chemiekonzern Merck e Fierigsposition im Uusland ibernuu. Zum Johresänd 2011 het er syy Arbet fir Merck uffgee. Im Novämber
Dr David von Wyss (* 8. Juni 1763 z Züri; † 18. August 1839 z Erlebach) gältet as eine vo de füehrende konservative Politiker vo dr Schwiiz in dr erste Helfti vom 19. Johrhundert. Dr David von Wyss isch dr Sohn vom Zürcher Bürgermeister mit em gliiche Name gsi. Noch em Rächtsstudium z Halle het er in verschiidene Positione as Jurist für e Stadtstaat Züri gschafft. In dr Helvetische Republik isch er vo 1801 bis 1802 Mitgliid vom Senat gsi. Im Herbst 1801 het dr Wyss für die föderalistischi Regierig vo dr Helvetische Republik uf dr Grundlag vo dr Verfassig vo Malmaison e neui Verfassig uusgarbeitet, wo am 26. Februar 1802 vom Senat aagnoh worden isch. Noch em Staatsstreich vom 17. April isch d Verfassig aber nit umgsetzt worde und dr Wyss het sich in d Zürcher Politik zruggzooge. 1803 isch er em Groosse Root biidrätte und isch no im gliiche Johr in d Regierig, dr Chlii Root ufgnoo worde, won er bis 1814 drzue ghört het. Vo 1814 bis 1832 isch er Bürgermeister vo Züri gsi. In dere Rolle het er 1815 as Vorsitzende vo dr "Lange Dagsatzig" amtiert und isch massgäblig gsi drfür, ass dr Bundesvertrag z Stand
Philippsburg isch e chlini Schtadt im Norde vom Landchreis Karlsrue in Bade-Württebärg. Überregional bekannt isch d Stadt als Standort vom Kernkraftwerk Philippsburg. Philippsburg ligt zimlich genau in de Mitti zwüsche Manne und Karlsrue ganz nöch am Rhii. Sit de Kreisreform ghöret zu Philippsburg au di beide Dörfer Huttene und Rheinsheim. D Nochbargmeinde sind ennet em Rhii Germersche, Lingefäld und Römerbärg und uf de badische Siite Oberhuse-Rhiihuse, Waghäusel, Brusel, Grabe-Neudorf und Dettene. Ursprünglich het Philippsburg Udenheim gheisse. Wo aber im 1615i de Bischof vo Speyer, de Philipp Christoph von Sötern d Schtadt zu ere Feschtig het la usbaue, het si de Name Philippsburg übercho. Sit de Ziit, wo Philippsburg e Feschtigsschtadt isch gsi, hets derte e Garnison gäh. Erscht nach em End vom Chalte Chrieg het di langi Tradition es End gfunde. D Salm-Kaserne, wo au de Stefan Mappus sin Grundwehrdienscht gleischtet het, isch gschlosse worde. Philippsburg het si mit dr Gmai Oberhausen-Rheinhausen zum Gmaiverwaltigsverband Philippsburg mit Sitz z Philippsburg zämmegschlosse. Dr Burgermaischter vu Philippsburg isch dr Stefan Martus. Ergebnis vu dr Landdagswahle syt 2006: 1 2006: WASG, syt 2011: Die Linke Dr Dialäkt vu Philippsburg ghert zum Sidfränkisch Ekkehard Zimmermann: Philippsburg. Zwischen Republik und Diktatur. Sutton Verlag, Erfurt 2006, ISBN
Dr Wiener Kongress vom 18. September 1814 bis 9. Juni 1815 het in Europa d Gränze neu festgleit und neui Staate gründet. Dr Aalass isch d Niiderlag vom Napoleon Bonaparte gsi, wo vorhär die politischi Landcharte vom Kontinänt mit siine Erobrige erheblig veränderet het. Under dr Leitig vom österiichische Usseminister Metternich hai sich die bevollmächtigte Verdrätter us öbbe 200 europäische Staate, Herrschafte, Körperschafte und Stedt beroote. Drunder si alli bedütende Mächt in Europa gsi mit dr Usnahm vom Osmanische Riich. Die führende Rolle hai d Grossmächt Russland, Grossbritannie, Östriich, Preusse und die widerhergstellti französischi Monarchii gspiilt. Die dütsche Problem si wägen ihrem Umfang apartig vo de übrige europäische Aaglägeheite besproche worde. Für s Grossherzogdum Bade het dr Sigismund Freiherr vo Reitzestei gredet, wo s Gebiet vom Ländli het chönne vergrössere. D Problem vo dr Schwiiz, wo vom Hans vo Reinhard, vom Johann Heinrich Wieland und vom Jean de Montenach verdrätte worden isch, si vom ene bsundrige Usschuss behandlet worde, wo dr Heinrich Friedrich Karl vom Stein und dr Wilhelm von Humboldt drzue ghört hai. S Elsass isch as Deil vo Frankriich ganz in d Bourbone-Monarchii absorbiert worde, und Mülhuuse het siini Verbindige mit dr Eidgenosseschaft ganz müesse ufgee. Marco Jorio:
D Regeneration (vo latiinisch regeneratio = Erneuerig) isch e Phase in dr Schwizergschicht. D «Regenerationszit» isch d Zit zwüsche 1830 und 1848, d. h. vom Ändi vo dr Restauration (1815–1830) und bis zum Ändi vom Sonderbundschrieg vo 1847. Vo 1839 bis 1844 het s e Reihe vo konservative Gegebewegige ge, aber denn het sich zwüsche 1845 und 1847 die liberali Regenerationsbewegig radikalisiert und duregsetzt. D Gründig vom Bundesstaat 1848 cha as deren ihre Höhepunggt gälte. Dr Schwizer Regenerationszit entspricht z Dütschland dr Vormerz. →Hauptartikel D Restauration in dr Schwiz Wie in andere europäische Länder au isch mä in dr Schwiz in de Johr 1814/15 nit in allem zu de Zueständ vor dr Revolutionszit zruggange. Die Langi Dagsatzig vom 6. April bis 31. August 1815 het aber in alle Kantön und uf dr eidgenössische Ebeni s Staatsideal vo dr Restaurationszit so wit wie möglig duregsetzt. Die neue Staatsornige in de Kantön si uf de Prinzipie vo dr Autoritet und dr Legitimitet ufbaut gsi, gstützt vo dr Überzüügig, ass die alte Herrschafts- und Underdaneverheltnis gottgwollt siige. Dr Staat isch noch dere Wältaaschauig nit en Institution gsi, wo vom Volk im ene souveräne Akt erschaffe worden isch (→Volkssouveränität), sondern het sini eigeni unbedingti
p1 D Burg Landeck isch e Burgruine uf eme Chalchsteifelse z Däninge, nerdli vu dr Stadt Ämmedinge im Landkreis Ämmedinge z Bade-Wirttebärg. D Ruine ghert zue dr wenige guet erhaltene Ruine im Bryysgau. D Ober- un d Unterburg sin um 1269 böue wore. Anne 1260 wird dr „Dietrich, der Vogt von Landecke“, e Gfolgsmann vu dr Herre von Geroldseck, in ere Urkund gnännt. Im Johr 1277 chunnt d Burg in dr gmeinsam Bsitz vu dr Brieder Heinrich un Walther von Geroldseck. 1298 wird si vum Grof Egino II. vu Fryybeg un dr Fryybeger Burger blageret, 1300 chunnt si vum Heinrich von Geroldseck iber dr Johanniterorde an dr Fryybeger Burger Johann Snewlin. Bi dr Burg wird e Städtli gnännt, wu aber vor 1400 wider yygoht. 1315 wird s erscht Mol d Burgkapälle St. Katharina dur dr Mitinhaber Heinrich von Rappoltstein gnännt. 1354 nännt sich dr Konrad Snewlin s erscht Mol „von Landeck“, ab 1394 wohnt dr Hanmann Snewlin von Landeck mit syym Vetter Heinrich von Wiesneck uf dr Burg. Dr Snewelin het däm im nämlige Johr di halb Burg verpfändet, nämli di „niedern Burg“ mit em Geißestaal, em Bachhuus un em Chäller unter dr Kapälle. 1428 hän di drej Sihn vum
Landeck stoht fir: Bezirk Landeck z Tirol Landeck (Tirol), e Stadt in Tirol Landeck (Bryysgau), Ortsdeil vu dr Gmei Däninge z Bade-Wirttebärg Landecker Amt, ehmolig Amt in dr hessische Kupperhön Lądek Zdrój, friejer Bad Landeck, Stadt im Powiat Kłodzki z Pole Lędyczek, friejer Landeck z Weschtpreuße, Dorf im Powiat Złotowski z Pole Landeck I, Wieschtig bi Landeck z Weschtpreuße Burg/Schloss Landeck: Burg Landeck (Bade)) z Landeck (Bryysgau) (Bade-Wirttebärg) Burg Landeck im pfälzische Klingeminschter (Rhyyland-Pfalz) Burg Landeck in dr hessische Rhön Schloss Landeck z Landeck (Tirol) Verglyych au: Landek, Biel bi Ostrava, Tschechie
S Südtirol (italienisch: Alto Adige) köhrt hüt zu Italie. Vor 1919 hat des zur Habsburger Monarchie Öschtriich-Ungarn und bis 1946 zum Königriich Italie köhrt und isch de mittler Teil vom historische Tirol gsi. D Landeshauptschtadt isch Bozen. S Südtirol lit uf de Südsite vom Alpekamm und wird dur d Etsch/Adige prägt, wo vom Reschepass abe, dor de Vinschgau, noch Meran und Booze flüsst und bi de Salurner Klause s Südtirol is Trentino verloot. Als gröste Näbefluss vom Etsch im Südtirol chunnt z Booze de Eisack (iteliänisch: Isarco) dezue. Er bringt s Wasser vom Brenner obe abe und ninnt z Brixe au no d Rienz us em Pustertal uf. De höchsti Berg im Südtirol isch de Ortler mit 3905 m Höchi und de tüüfsti Punkt isch d Etsch i de Salurner Klause. Salurn lit uf 224 m. Witers bekannti Südtiroler Regione sind d Dolomite, s Passeiertal, s Pustertal und d Wiistross bim Kalterersee. S Südtirol isch in Italien die Autonomi Provinz Bozen – Südtirol und köhrt zur Region Trentino-Südtirol. Es isch di nördlichst Provinz vo Italie. Die italienische Region Trentino-Südtirol (ital. Trentino-Alto Adige; ladin. Trentin-Südtirol) beschtoht us zwoi Provinza: Südtirol und Trentino. D Regionalregierung isch in Bozen und Trient. Im Südtirol
De stimmhafti pharyngali Frikativ oder Approximant isch en Konsonant vo dr mänschliche Sprooch. Ùnter de Sprooche vo dr Wält chùnt er sehr sälte vor. S Zeiche im IPA defür isch [ʕ]. En Groossdeil vo Sprooche, wie s Arabisch, wo es de Luut aageblich git, hen stattdäm allerdings schynts en epiglottale Luut: [ʢ]. Es isch allerdings mindeschtens ei Sprooch bekannt, wo glychzytig pharyngali ùn epiglottali Frikativ het, ùn zwar s Aghulisch, e Sprooch wo vo 17.000 Mensche in dr russische Republik Dagestan gschwätzt wird. Au wänn de Luut traditionel als Frikativ ygordnet isch, isch es wohl meischt en Approximant. Es isch en Frikativ; es wird e Engi im Muul bildet, wo de Lùftstrom duredrùggt wird. De Artikulationsort isch pharyngal; es wird ganze hinte im Rache, bim Pharynx, e Engi bildet. D Phonation isch stimmhaft; derwyylscht er produziert wird, vibriere d Stimmbänder. Es isch en orale Konsonant; d Lùft goot dur s Muul usse. Es isch en egressive Konsonant; er wird allei dur s Usstoosse vo Lùft mit de Lunge ùn em Zwerchfell erzüügt, wie die meischte mänschliche Sproochluut. Ladefoged, Peter & Maddieson, Jan. (1996). The Sounds of the World's Languages. ISBN 0-631-19815-6. Markus Hiller: Pharyngeals and "lax" vowel quality. Institut für
De stimmlosi pharyngali Frikativ isch en Konsonant vo dr mänschliche Sprooch. Ùnter de Sprooche vo dr Wält chùnt er sehr sälte vor. S Zeiche im IPA defür isch [ħ]. En Groossdeil vo Sprooche, wie s Arabisch, wo es de Luut aageblich git, hen statt däm allerdings schynts en epiglottale Luut: [ʜ]. Es isch allerdings mindeschtens ei Sprooch bekannt, wo glychzytig pharyngali ùn epiglottali Frikativ het, ùn zwar s Aghulisch, e Sprooch wo vo 17.000 Mänsche in dr rùssische Republik Dagestan gschwätzt wird. Es isch en Frikativ; es wird e Engi im Muul bildet, wo de Lùftstrom duredrùggt wird. De Artikulationsort isch pharyngal; es wird ganze hinte im Rache, bim Pharynx, e Engi bildet. D Phonation isch stimmlos; derwyylscht er produziert wird, vibriere d Stimmbänder nit. Es isch en orale Konsonant; d Lùft goot dur s Muul usse. Es isch en egressive Konsonant; er wird allei dur s Usstoosse vo Lùft mit de Lunge ùn em Zwerchfell erzüügt, wie die meischte mänschliche Sproochluut. Ladefoged, Peter & Maddieson, Jan. (1996). The Sounds of the World's Languages. ISBN 0-631-19815-6. Collins & Mees (2003:148) Watson, Janet (2002), The Phonology and Morphology of Arabic, New York: Oxford University Press Regueira, Xose (1996), "Galician", Journal of
De stimmhafti epiglottali Frikativ oder Vibrant isch en Konsonant vo dr mänschliche Sprooch. Ùnter de Sprooche vo dr Wält chùnt er sälte vor. S Zeiche im IPA defür isch [ʢ]. Des Zeiche wird mangmool au für en pharyngale Vibrant bruucht, wyl schynts kei Sprooche zwüsche epiglottale ùn pharyngale Frikativ ùnterscheide. Drùm duen mangi Linguischte mit däm ùn em Zeiche für e pharyngale/epiglottale Frikativ s Zeiche [ʕ] nee, ùn für en pharyngale/epiglotte Vibrant s Zeiche [ʢ]. Es isch en Frikativ; es wird e Engi im Muul bildet, wo de Lùftstrom duredrùggt wird oder aber es isch en Vibrant ùn wird mit meerere Schläg vo dr Zùng gäge de Artikulationsort artikuliert. De Artikulationsort isch Epiglottal; es wird ganz hinte im Rache mit dr aryepiglottische Falte ùn dr Epiglottis e Engi bildet. D Phonation isch stimmhaft; derwyylscht er produziert wird, vibriere d Stimmbänder. Es isch en orale Konsonant; d Lùft goot dur s Muul usse. Es isch en egressive Konsonant; er wird allei dur s Usstoosse vo Lùft mit de Lunge ùn em Zwerchfell erzüügt, wie die meischte mänschliche Sproochluut. Kodzasov, S. V. Pharyngeal Features in the Daghestan Languages. Proceedings of the Eleventh International Congress of Phonetic Sciences (Tallinn, Estonia, Aug 1-7 1987),
De stimmlosi epiglottali Frikativ oder Vibrant isch en Konsonant vo dr mänschliche Sprooch. Ùnter de Sprooche vo dr Wält chùnt er sälte vor. S Zeiche im IPA defür isch [ʜ]. Imene Grossdeil vo Sprooche, wie em Arabische, isch des schynts de Luut, wo traditionel als en pharyngale Konsonant bezeichnet wird: [ħ]. Es isch aber mindeschtens ei Sprooch bekannt, wo glychzytig pharyngali ùn epiglottali Frikativ het, ùn zwar s Aghulisch, e Sprooch wo vo 17.000 Mensche in dr rùssische Republik Dagestan gschwätzt wird. Es isch en Frikativ; es wird e Engi im Muul bildet, wo de Lùftstrom duredrùggt wird oder aber es isch en Vibrant ùn wird mit meerere Schläg vo dr Zùng gäge de Artikulationsort artikuliert. De Artikulationsort isch Epiglottal; es wird ganz hinte im Rache mit dr aryepiglottische Falte ùn dr Epiglottis e Engi bildet. D Phonation isch stimmlos; derwyylscht er produziert wird, vibriere d Stimmbänder nit. Es isch en orale Konsonant; d Lùft goot dur s Muul usse. Es isch en egressive Konsonant; er wird allei dur s Usstoosse vo Lùft mit de Lunge ùn em Zwerchfell erzüügt, wie die meischte mänschliche Sproochluut. Ladefoged, Peter & Maddieson, Jan. (1996). The Sounds of the World's Languages. ISBN 0-631-19815-6. Ladefoged,
De stimmlosi epiglottali Plosiv isch en Konsonant vo dr mänschliche Sprooch. Ùnter de Sprooche vo dr Wält chùnt er sälte vor. S Zeiche im IPA defür isch [ʜ]. Es isch en Verschlùssluut; dr Lùftstrom im Muul wird ganz blockiert ùn deno wird d Lùft ùff eimool dur s Muul abgloo. De Artikulationsort isch Epiglottal; es wird ganz hinte im Rache mit dr aryepiglottische Falte ùn dr Epiglottis e Verschlùss bildet. D Phonation isch stimmlos; derwyylscht er produziert wird, vibriere d Stimmbänder nit. Es isch en orale Konsonant; d Lùft goot dur s Muul usse. Es isch en egressive Konsonant; er wird allei dur s Usstoosse vo Lùft mit de Lunge ùn em Zwerchfell erzüügt, wie die meischte mänschliche Sproochluut. Ladefoged, Peter & Maddieson, Jan. (1996). The Sounds of the World's Languages. ISBN 0-631-19815-6. pp. 168 Maddieson et al. (1993:27, 30, 33)
D Burg Liechteneck (dt. Lichteneck) isch e Burgruine uf eme Felssporn iber Hecklinge, eme Ortsdeil vu dr Stadt Känzinge im Landkreis Ämmedinge z Bade-Wirttebärg. D Burg Liechteneck isch 1265 bis 1290 vu dr Grofe vu Fryybeg böue loo wore un 1290 s erscht mol gnännt woren as „Liehtenekke“. No dr Hochzyt vu dr Klara von Freiburg mit em Götz von Tübingen um 1340 isch d Burg anne 1368 in dr Bsitz vu dr Pflazgrofe von Tübingen-Lichteneck chuu. D Burg isch anne 1433 im Geroldsecker Chrieg gschlisse un derno im 16. Johrhundert wider ufböue wore. Im Dryssgjehrige Chrieg isch si e baar Mol vu verschidene Syte (Schwede, Chaiserligi Druppe, Franzose) eroberet wore. Ändgitlig gschlisse woren isch si anne 1675 im Holländische Chrieg vu franzesische Druppe unter em General Vaubrun. Speeteri Bsitzer sin Freiherre von Garnier (1660-1721), d Grofe von Schauenburg (1721-1750), dr Freiherr von Grechtler (1750-1773) un d Grofe von Henin (1774-1985) gsi. Syt 1985 isch d Burg im Privatbsitz vu dr Familie Flemming un wird fir Veraastaltige z Verfiegig gstellt. Vu däre Spornburg sin Räscht vu dr Mantelmuure mit eme Durmässer vu 2 bis 3 Meter erhalte un Muurräscht vu dr Chärnburg. D Burg Liechteneck isch eini vu dr vier
Lichteneck stoht fir: dr Ortsteil Lichteneck vu Grafenau, Niderbayern d Burg Liechteneck bi Känzinge-Hecklinge im Bryysgau d Ruine Lichteneck bi Weile-Hepsisau im Landkrois Esslenge d Burgruine Lichteneck z Ingelfingen, Hohelohe d Burgruine Lichteneck in Rimbach/Oberpfalz