rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Petersdorf (bairisch Bedaschdoaf oder Bedaschdoof) ischt e Gmoed im Landkroes Aichach-Friedberg z Bayern. Petersdorf leit en dr Region Augschburg. Vo dr Gmarkong send 56,2% Landwirtschaftsfleche, 33,0% Wald, 10,4% Sidlongsfleche ond 0,5% sonschtige Fleche. Zua Petersdorf (Schwaben) gheret d Ortsdoel Alsmoos (bair. Oismous), Appertshausen (Oppazhausn), Axtbrunn (Okschtbrunn), Gebersdorf (Gebaschdoaf), Hohenried (Hoachariad), Indersdorf (Indaschdoaf), Petersdorf (Bedaschdoaf), Schönleiten (Schealeitn) ond Willprechtszell (Wüüprechtszöi). Mit em Gmoedsedikt vo 1818 send d Gmoede Alsmoos, Petersdorf, Schönleiten ond Willprechtszell entstande. Zom 1. Mai 1978 send Alsmoos, Schönleiten ond Willprechtszell zua Petersdorf eigmoedet worde. Dr Ausländeraadoel isch 2011 bei 2,5 % gleäga. 93,1 % vo dr Eiwohner send em Johr 1987 remisch-katholisch gweä, 4,3 % evangelisch. Petersdorf hot mit Aindling ond Todtenweis a Verwaltongsgmoeschaft vereibart. Dr Birgermoeschter vo Petersdorf ischt dr Richard Brandner. Ergebnis vu dr Landdagswahla seit 1986: Dr Dialekt vo Petersdorf ghert zom Mittelbairisch. Commons: Petersdorf (Schwaben) – Sammlig vo Multimediadateie www.petersdorf.de Genesis Online-Datenbank des Bayerischen Landesamtes für Statistik Tabelle 12411-003r Fortschreibung des Bevölkerungsstandes: Gemeinden, Stichtag (Einwohnerzahlen auf Grundlage des Zensus 2011).
Pöttmes (bairisch Bömes oder au Bejmas) ischt e Märt im Landkroes Aichach-Friedberg z Bayern. Pöttmes leit an dr Grenze zwische dr Donau-Iller-Lech-Platte) im Weschte ond em Donau-Isar-Hügelland ond em Altbayerische Donaumoos em Oschte.. Vo dr Gmarkong send 58,7% Landwirtschaftsfleche, 30,8% Wald, 9,6% Sidlongsfleche ond 0,9% sonschtige Fleche. Nochbergmoeda send Aindling, Baar, Ehekirchen, Hollenbach, Holza, Inchenhofen, Königsmoos, Kühbach, Petersdorf, Rain, Schrobenhausen ond Thierhaupten. Zua Pöttmes gheret d Ortsdoel Ebenried (bair. Ebariad), Echsheim (Eaxa), Grimolzhausen (Greamazhausn), Gundelsdorf (Gundlschdoof), Handzell (Haundzöö), Immendorf (Immadoof), Kühnhausen (Kiinhausn), Osterzhausen (Oaschtazhausn), Pöttmes, Reicherstein (Reichaschtoa), Schnellmannskreuth (Schnöömaskrait), Schorn (Schoan) ond Wiesenbach (Wiisabooch). D Gmoed Pöttmes ischt entstande mit em Gmoedsedikt vo 1818. Zom 1. Juli 1970 ischt Immendorf zua Pöttmes eigmoedet worde, zom 1. Januar 1972 Schnellmannskreuth, zom 1. April 1972 Handzell], zom 1. Juli 1972 Grimolzhausen, Kühnhausen ond Schorn, zom 1. Januar 1976 Gundelsdorf, zom 1. Januar 1977 Ebenried ond zom 1. Janauar 1978 Echsheim, Osterzhausen, Reicherstein ond Wiesenbach. Dr Ausländeraadoel isch 2011 bei 4,3 % gleäga. 93,3 % vo dr Eiwohner send em Johr 1987 remisch-katholisch gweä, 5,3 % evangelisch. Pöttmes hot mit Baar a Verwaltongsgmoeschaft vereibart. Dr Birgermoeschter vo Pöttmes ischt dr Franz Schindele. Ergebnis vu dr Landdagswahla seit 1986: Dr Dialekt vo Pöttmes ghert
Rehling (bairisch Realing oder Reaing) ischt e Gmoed im Landkroes Aichach-Friedberg z Bayern. Rehling leit an dr Friedberger Ach, a baar Kilometer nordeschtlich vo Augschburg. Vo dr Gmarkong send 69,7% Landwirtschaftsfleche, 18,5% Wald, 8,7% Sidlongsfleche ond 3,1% sonschtige Fleche. Zua Rehling gheret d Ortsdoel Au (bair. Au), Allmering (Oimaring), Gamling (Gamling), Kagering (Kogering), Rohrbach (Roabooch), Sägmühl (Sejgmüü), Scherneck (Scheanäick), St. Stephan (Saunkt Steffan), Oberach (Oubarooch) ond Unterach (Untarooch). D Gmoed Rehling ischt entstande mit em Gmoedsedikt vo 1818. Dr Ausländeraadoel isch 2011 bei 1,9 % gleäga. 90,5 % vo dr Eiwohner send em Johr 1987 remisch-katholisch gweä, 6,5 % evangelisch. Rehling ghert zua koenere Verwaltongsgmoeschaft. Dr Birgermoeschter vo Rehling ischt dr Alfred Rappel. Ergebnis vu dr Landdagswahla seit 1986: Dr Dialekt vo Rehling ghert zom Mittelbairisch Commons: Rehling – Sammlig vo Multimediadateie www.gemeinde-rehling.de Genesis Online-Datenbank des Bayerischen Landesamtes für Statistik Tabelle 12411-003r Fortschreibung des Bevölkerungsstandes: Gemeinden, Stichtag (Einwohnerzahlen auf Grundlage des Zensus 2011).
Ried (bairisch Riad) ischt e Gmoed im Landkroes Aichach-Friedberg z Bayern. Ried leit en dr Region Augschburg. Vo dr Gmarkong send 70,7% Landwirtschaftsfleche, 19,6% Wald, 9,2% Sidlongsfleche ond 0,5% sonschtige Fleche. Zua Ried (bei Mering) gheret d Ortsdoel Asbach, Baindlkirch, Burgstall, Eismannsberg, Glon, Holzburg, Hörmannsberg, Rettenbach, Ried, Riedhof, Sirchenried ond Zillenberg. D Gmoed Ried ischt entstande mit em Gmoedsedikt vo 1818. Zom 1. Januar 1972 send Sirchenried ond Zillenberg zua Ried eigmoedet worde, zom 1. Mai 1978 Baindlkirch ond Eismannsberg. Dr Ausländeraadoel isch 2011 bei 2,2 % gleäga. 86,6 % vo dr Eiwohner send em Johr 1987 remisch-katholisch gweä, 8,2 % evangelisch. Ried ghert zua koenere Verwaltongsgmoeschaft. Dr Birgermoeschter vo Ried ischt dr Erwin Gerstlacher. Ergebnis vu dr Landdagswahla seit 1986: Dr Dialekt vo Ried ghert zom Mittelbairisch Commons: Ried – Sammlig vo Multimediadateie www.gemeinde-ried.de Genesis Online-Datenbank des Bayerischen Landesamtes für Statistik Tabelle 12411-003r Fortschreibung des Bevölkerungsstandes: Gemeinden, Stichtag (Einwohnerzahlen auf Grundlage des Zensus 2011).
Schiltberg (bairisch Schilpern) ischt e Gmoed im Landkroes Aichach-Friedberg z Bayern. Schiltberg leit en dr Region Augschburg. Vo dr Gmarkong send 55,4% Landwirtschaftsfleche, 35,6% Wald, 8,1% Sidlongsfleche ond 0,9% sonschtige Fleche. Zua Schiltberg gheret d Ortsdoel Allenberg, Aufhausen Rapperzell, Ruppertszell ond Schiltberg. D Gmoed Schiltberg ischt entstande mit em Gmoedsedikt vo 1818. Zom 1. Juli 1970 ischt Aufhausen zua Schiltberg eigmoedet worde, zom 1. Januar 1971 Allenberg, zom 1. Januar 1972 Ruppertszell ond zom 1. Juli 1972 Rapperzell. Dr Ausländeraadoel isch 2011 bei 2,4 % gleäga. 94,9 % vo dr Eiwohner send em Johr 1987 remisch-katholisch gweä, 3 % evangelisch. Schiltberg hot mit Kühbach a Verwaltongsgmoeschaft vereibart. Dr Birgermoeschter vo Schiltberg ischt dr Josef Schreier. Ergebnis vu dr Landdagswahla seit 1986: Dr Dialekt vo Schiltberg ghert zom Mittelbairisch Commons: Schiltberg – Sammlig vo Multimediadateie www.schiltberg.de Genesis Online-Datenbank des Bayerischen Landesamtes für Statistik Tabelle 12411-003r Fortschreibung des Bevölkerungsstandes: Gemeinden, Stichtag (Einwohnerzahlen auf Grundlage des Zensus 2011).
Schmiechen (bairisch Schmiachen) ischt e Gmoed im Landkroes Aichach-Friedberg z Bayern. Schmiechen leit en dr Region Augschburg, rond sechs Kilometer sidlich vo Mering. Vo dr Gmarkong send 75,3% Landwirtschaftsfleche, 13,6% Wald, 7,8% Sidlongsfleche ond 3,4% sonschtige Fleche. Zua Schmiechen gheret d Ortsdoel D Gmoed Schmiechen ischt entstande mit em Gmoedsedikt vo 1818. Zom 1. Mai 1978 ischt Unterbergen zua Schmiechen eigmoedet worde. Dr Ausländeraadoel isch 2011 bei 0,7 % gleäga. 88,5 % vo dr Eiwohner send em Johr 1987 remisch-katholisch gweä, 6,8 % evangelisch. Schmiechen hot mit Mering ond Steindorf a Verwaltongsgmoeschaft vereibart. Dr Birgermoeschter vo Schmiechen ischt dr Josef Wecker. Ergebnis vu dr Landdagswahla seit 1986: Dr Dialekt vo Schmiechen ghert zom Lechroanerisch. Commons: Schmiechen – Sammlig vo Multimediadateie www.schmiechen.de Genesis Online-Datenbank des Bayerischen Landesamtes für Statistik Tabelle 12411-003r Fortschreibung des Bevölkerungsstandes: Gemeinden, Stichtag (Einwohnerzahlen auf Grundlage des Zensus 2011).
Sielenbach (bairisch Süalabach) ischt e Gmoed im Landkroes Aichach-Friedberg z Bayern. Der Ort leit en dr Region Augschburg,.em Dal vo dr Ecknach. Vo dr Gmarkong send 71,1% Landwirtschaftsfleche, 15,4% Wald, 10,1% Sidlongsfleche ond 3,4% sonschtige Fleche. Zua Sielenbach gheret d Ortsdoel Gollenhof, Heilbach, Holzgrub, Morabach, Oberhaslach, Raderstetten, Schafhausen, Schönberg, Sielenbach, Tödtenried, Unterhaslach ond Unterschröttenloh. Sielenbach ischt zom erschte Mol gnennt worda em 12. Johrhondert. Zom 1. Januar 1978 ischt Tödtenried zua Sielenbach eigmoedet worde. Dr Ausländeraadoel isch 2011 bei 1,7 % gleäga. 95,5 % vo dr Eiwohner send em Johr 1987 remisch-katholisch gweä, 2,5 % evangelisch. Sielenbach hot mit Adelzhausen, Dasing, Eurasburg ond Obergriesbach a Verwaltongsgmoeschaft vereibart. Dr Birgermoeschter vo Sielenbach ischt dr Martin Echter. Ergebnis vu dr Landdagswahla seit 1986: Dr Dialekt vo Sielenbach ghert zom Mittelbairisch Commons: Sielenbach – Sammlig vo Multimediadateie sielenbach.de Genesis Online-Datenbank des Bayerischen Landesamtes für Statistik Tabelle 12411-003r Fortschreibung des Bevölkerungsstandes: Gemeinden, Stichtag (Einwohnerzahlen auf Grundlage des Zensus 2011).
Steindorf (bairisch Stoadarf) ischt e Gmoed im Landkroes Aichach-Friedberg z Bayern. Der Ort leit rond 20 Kilometer sideschtlich vo Augschburg. Vo dr Gmarkong send 71,6% Landwirtschaftsfleche, 20,0% Wald, 7,0% Sidlongsfleche ond 1,4% sonschtige Fleche. Zua Steindorf gheret d Ortsdoel Steindorf, Eresried, Hausen bei Hofhegnenberg, Hofhegnenberg ond Putzmühle- D Gmoed Steindorf ischt entstande mit em Gmoedsedikt vo 1818. Zom 1. Mai 1978 send Eresried, Hausen ond Hofhegnenberg eigmoedet worde. Dr Ausländeraadoel isch 2011 bei 2 % gleäga. 90,2 % vo dr Eiwohner send em Johr 1987 remisch-katholisch gweä, 4 % evangelisch. Steindorf hot mit Mering ond Schmiechen a Verwaltongsgmoeschaft vereibart. Dr Birgermoeschter vo Steindorf ischt dr Paul Wecker. Ergebnis vu dr Landdagswahla seit 1986: Dr Dialekt vo Steindorf ghert zom Lechroanerisch. Commons: Steindorf – Sammlig vo Multimediadateie www.Steindorf.eu Genesis Online-Datenbank des Bayerischen Landesamtes für Statistik Tabelle 12411-003r Fortschreibung des Bevölkerungsstandes: Gemeinden, Stichtag (Einwohnerzahlen auf Grundlage des Zensus 2011).
Todtenweis (bairisch Doadtaweis) ischt e Gmoed im Landkroes Aichach-Friedberg z Bayern. Todtenweis leit em rechte Lechroe, rond 20 Kilometer nordeschtlich vo Augschburg. Vo dr Gmarkong send 64,7% Landwirtschaftsfleche, 21,6% Wald, 7,9% Sidlongsfleche ond 5,9% sonschtige Fleche. Nochbergmoeda send Aindling, Langweid am Lech, Meitingen, Rehling ond Thierhaupten. Zua Todtenweis gheret d Ortsdoel Sand (bair. Saund) ond Bach (Booch). Todtenweis ischt zom erschte Mol gnennt worda em Johr 1033. Dr Ausländeraadoel isch 2011 bei 2,9 % gleäga. 91,7 % vo dr Eiwohner send em Johr 1987 remisch-katholisch gweä, 5,1 % evangelisch. Todtenweis hot mit Aindling ond Petersdorf a Verwaltongsgmoeschaft vereibart. Dr Birgermoeschter vo Todtenweis ischt dr Konrad Carl. Ergebnis vu dr Landdagswahla seit 1986: Dr Dialekt vo Todtenweis ghert zom Mittelbairisch Commons: Todtenweis – Sammlig vo Multimediadateie www.todtenweis.de Genesis Online-Datenbank des Bayerischen Landesamtes für Statistik Tabelle 12411-003r Fortschreibung des Bevölkerungsstandes: Gemeinden, Stichtag (Einwohnerzahlen auf Grundlage des Zensus 2011).
Mit de Begriff Verdauigsdrakt oder Verdauigsapparat (lat.: Apparatus digestorius) wärde d Organ zämmegfasst, wo d Naarig ufnäme, si verchliinere, witer dransbordiere und schliesslig verdaue und d Näärstoff, wo din si, für e Körper verwärtbar mache. Uf Latiinisch säit men em au Canalis alimentarius und Systema digestivum. Dr Verdauigsapparat bestoot us dr Muulhööli, em Pharynx (Rache), dr Spiisrööre, em Maage-Darm-Drakt (Sünonüüm: Gastrointestinaldrakt, vo griech. gaster Maage und lat. intestinum Darm), dr Lääbere mit de Gallewääg und dr Buuchspäicheldrüese. Im Verdauigsdrakt findet dr äigentligi enzymatischi Ufschluss vo dr Naarig statt, d Resorpzioon vo Naarigsstoff und Wasser und d Usschäidig vo Naarigsbestanddäil, wo unverdaulig si oder nit chönne verwärtet wärde. Näbe Enzym hälfe au verschiideni Mikroorganisme bi dr Verdauijig und die fasst mä under em Begriff Darmflora zämme. Die groosse Verdauigsdrüese, d Lääbere – mit dr Galleblootere – und d Buuchspäicheldrüese, broduziere Verdauigsseft, wo d Naarig in iiri Bestanddäil ufspalte. Dr underi Däil vom Verdauigsdrakt resorpiert vor allem Wasser und isch für d Usschäidig vo de unverdaulige Naarigsbestanddäil verantwortlig. M. et. al: Tierernährung, 12. neu überarbeitete Aufl., DLG-Verlags-GmbH, Frankfurt am Main 2008, ISBN 978-3-7690-0703-9 (Abschnitt „Unterscheidung der Verdauungssysteme“) Franz-Viktor Salomon: Verdauungsapparat, Apparatus digestorius. In: Salomon u. a. (Hrsg.): Anatomie für die Tiermedizin. Enke-Verlag
Glockenbecherkultur As Gloggebächerkultur wird e Kultur gege s Ändi vom Neolithikum bezäichnet, wo in Süd-, West- und Mittelöiropa (im Oste bis uf Ungarn) vo 2600 v. d. Z. ufchunnt, bis öbbe 2200 v. d. Z. duurt und nume in Groossbritannie bis öbbe 1800 v. d. Z. bestoot. Si isch in deene Regione e Kultur am Übergang vo dr Jungstäizit zur Bronsezit. , Mäistens si d Lüt äinzeln begraabe worde, in Ärdgreeber oder in Stäichiste, im Weste aber au Noobestattige in Megalithaalaage. In dr Westschwiz findet mä Greeber vo dr Gloggebächerkultur hüfig in dr Nööchi vo Menhir und Stäiräije. Die Doote het mä in dr Chindslaag begraabe, Fraue mit em Chopf im Süde, Füess im Norde, und d Erm und Bäi zäige gege rächts, Manne mit em Chopf im Norde, Füess im Süde, und luege gege linggs, das häisst alli luege gege Oste. D Kremierig isch sälte usser bi dr Csepel-Grubbe am östlige Rand vo dr Kultur. Alexander von Burg: Die Glockenbecherkultur auf dem Plateau von Bevaix. Archäologie der Schweiz 25, 2002, 2. ISSN 0255-9005 Richard J. Harrison: The Beaker Folk, Copper Age archaeology in Western Europe. Thames and Hudson, London 1980. Volker Heyd: Die Spätkupferzeit in Süddeutschland. In: Saarbrücker Beiträge
Dr Sidweschtrundfunk isch d Landesrundfunkaastalt fir d Länder Bade-Wirttebärg un Rhinland-Pfalz. Sinni Hauptsitz sin z Bade-Bade, Stueget un Mainz. Si isch 1998 grint worre un isch hitt d zweitgreeschdi Landesrundfunkaastalt z Dytschland. Dr SWR isch am 1. Jänner 1998 grint worre un hett am 30. Ouguscht 1998 de Sendebetrieb vu de alte Sender SDR un SWF iwernomme. De Staatsvertra fir de SWR isch awa scho zum 31. März 1997 underzeichnet worre. De Intendant vum SWR isch de Alde vum SWF, de Peter Voß, worre un sidm 1. Mai 2007 isch de Peter Boudgoust de Intendant. Durch d Fusion isch de sidweschtdytsche Rundfunk-Sonderfall bendet worre. Bis 1998 hett Bade-Wirttebärg als einzigs dytsches Bundesland zwei verschiedeni Landesrundfunkaastalten fir de nerdlichen und sidlichen Teil vum Land – wu eini devu zusätzlich fir e andres Bundesland zuständig wor. De Sonderfall hett e historischer Grund g'hett: De SWF war noch m Zweite Weltchrieg als de Sender fir d franzesische Bsatzigszon mit de Länder Bade, Wirttebärg-Hohezollere un Rhinland-Pfalz grindet worre, der SDR für s Land Wirttebärg-Bade z de amerikanische Bsatzigszon. 1952 hän sich d Länder Bade, Wirttebärg-Hohezollere und Wirttebärg-Bade zum naije Bundesland Bade-Wirttebärg zsammegschlosse, ohne dass se dobii d Rundfunkzuständigkit verändert henn. Wäärend beidi Aastalte (un
De Meinrad Alois Lienert (* 21. Mai 1865 z Äinsidle; † 26. Dezember 1933 z Chüsnacht) isch e Schwiizer Mundart- und Häimetdichter gsi. Är gilted as äine vo de Begründer vo de Schwiizer Mundartdichtig und häd sich vil mit Saage und Heldegschichte befasst. De Meinrad Lienert isch as dritts Chind vom Landschriber Konrad Lienert (1833–1911) und de Marianne Lienert-Ochsner (1836–1900) uf d Wält chou. Sis Geburtshus häd «Adam und Eva» ghäisse und stoud hüt am Meinrad-Lienert-Platz vo Äinsidle. De Mäiredli, wie mer em as Bueb gsäid häd, isch mit sine Gwüschterti Aloisia (1858–1940) und Konrad (1861–1897) vo de Elterä wiä vo sim Grösi, de M. Gertrud Lienert (1807–1888), behüetet worde. S Lienerts, früähner Lienhard, sind es alts Gschlächt vo de Waldstatt Äinsidle, wo um 1500 us em Underland i s Houchtal vo de Sihl chou sig. De Vorname chund vom Häiligä Meinrad, wo im 9. Jouhrhundert d Grundlag fürs Chlouschter Einsidle gläit häd. Mueter, Vatter und Grossmueter chömid i villne Gedicht und Chindhäitsgschichte vom Meinrad Lienert vor. «Meine Jugendzeit verlebte ich im abseitigen Tal der Alp, das im Sommer von Glockenjubel und Pilgerscharen so belebt und im Winter so wundervoll sonnig und still war. Obwohl ich schon in meiner Kindheit
Dr Rudolf Emanuel La Roche (* 17. Januar 1863 z Ziefe; † 1. Juli 1922 z Celerina) isch e Schwizer Archidekt gsi. Dr La Roche isch 1863 z Ziefe (Kanton Baasel-Landschaft) as Soon vom ene Pfarrer uf d Wält choo. 1871, won er achti gsi isch, isch d Familie uf Baasel züüglet, wo si Vater d Stell vom Konserwator am Museum in dr Augustinergass überchoo het. Dr La Roche het bim Jacob Burckhardt studiert, denn vo 1882 bis 1884 isch er uf s Polytechnikum Stuttgart gange. 1886 het er e Braxisjoor im e Bildhauerateliee z Stroossburg und im ene Architekturbüro z Mannheim gmacht und het denn 1887 z Floränz an Die Architektur der Renaissance in Toscana vom Heinrich von Geymüller mitgschafft. Vo 1889 bis 1890 het er dr Bankiee Alfred Saresyy begläitet, wo dä e Räis uf Egüpte, Indie, Athen und Konstantinopel gmacht het. Wider z Baasel het er an de Bronsedüüre vo dr Galluspforte am Baasler Münster gschafft und denn z Münche am Adolf von Hildebrand sim Brunne uf em Maximiliansblatz. 1892 het er sis erste äigene Geböid baut, s Woonhuus vom Alfred Saresyy. Scho 1893 het er dr Ufdraag überchoo, d Uniwersidäätsbibliothek Baasel an dr Bernoullistrooss z baue,
Sargans bzw. im traditionella Dialäkt Sargaas (Betonig uf da zweita Silba, di zweit Varianta mit duragfüertem Staubscha Gsetz) isch e politischi Gmeind und historischi Stadt im Kanton Sanggalla. Usserdem isch s Zentrum vum Sargaaserland. Da tüüfscht Punkt isch da Bahnhof, wo uf era Höchi vu 480 m ü.M. liit. Da höchscht Punkt liit mit 1'830 m ü.M. ufm Gonzä. Zur Gmeind kört da nordöstlich gelegni Ortsteil Vild. Sargans isch hützutags en wichtiga Verchehrschnotapunkt und es wirtschaftlichs sowia kulturells Zentrum. Mit sine zahlriicha Schuala isch s usserdem a en bedütenda Bildigsstandort. Da Namä wird z erscht mol im Johr 765 als de Senegaune, spöter als in Senegaunis, in Sannegannis, 1284 als Sangans und abm 15. Johrhundert ir hüttiga Schrybwiis erwähnt. D Dütig vum Namä isch aber usicher. Möglicherwiis liit em da mitm Suffix -ānus, Plural -ānes erwyterti keltisch-römisch Personänamä «Sanucus» zgrund. Demno wür da Namä «Ort, wo d Sippe vom Sanucus läbt» bedüta. En söttiga Personänamä isch bir Colonia Augusta Raurica noogwisa worrda. E lutlichi Entwicklig vu Sanucānes zu da historischa Formä wia Sanegans isch sproochwüssaschaftlich möglich. Volksetymologisch wird da Ortsnamä mit enera Saag erchlärt, wos heisst, d Bewohner vur damols no namälosa Sidlig hättet es Chind mit em Wunsch zum
S Oor (latein. auris altgr. οὖς, Genitiv ὠτός; „us, otos“) isch e Sinnesorgan, wo mit em Schall, also Döön, Kläng oder Grüsch woorgno wärde. Zum Oor as Organ ghöört au s Gliichgwichtsorgan. Zum Ghörsüsteem, wo die auditivi Woornäämig mööglig macht, ghööre usser em Ussenoor, em Middeloor und em Innenoor au dr Ghörnärv und d Umschalt- und Verarbäitigsstazione im zentrale Närvesüsteem, bi Süüger also e baar Areal im Hirnstamm und im Zwüschehirni, bis uufe zur auditive Hirnrinde. Bim Mensch und andere Süüger wird s Oor in drei Beriich iidäilt: S Ussenoor umfasst dr Oorechnorpel, d Ooremuschle, s Ooreläppli und dr üsseri Ghöörgang oder au Oorekanal und d Ussesite vom Drummelfäll. S Ussenoor fangt nit nume dr Schall ii, sondern kodiert au d Richdig, vo wo dr Schall chunnt, dur spektrali Minima und Maxima. D Erheebige und Verdiefige in dr Ooremuschle bilde akustischi Resonatore, wo aagregt wärde je noch däm, vo wo dr Schall chunnt. Eso entstöön richdigsabhängigi Minima und Maxima im Frekwänzspektrum vom Ooresignal, und die brucht s Ghöör zum bestimme öb dr Schall oobe, unde, vorne oder hinde chunnt (Richdigsbestimmendi Bänder). Zum Middeloor ghööre s Drummelfäll und d Ghöörchnöcheli Hammer, Amboss und Stigbügel. S Runde Fänster verbindet d Paukestääge vom
S Hanauerland isch ä ehemòligs Herrschòftsgbiet närdlich vo Stroosburg uf franzesischer Sit un um Käl in de Ordenau uf dytscher Sit uf baide Sitte vo de Grenz, wo de Rhin bildet. Hit mine d Lit mim Hanauerland maischdens de Großruum Käl. Zum Gbiet käre normalerwiis d Stätt Käl, Rhinai un d Gmai Willschdätt. Manchmool isch au d sit de Kraisreform m Londkriis Raschdat zugordnete Gmai Lichtenau inbägriffe, wii zum Bispil bim Sörvisgbiet vo de Sparkass Hanauerland Käl. Sälte wird midm Hanauerland de ufgleeste Londkriis Käl gmaint, wo ussadäm d heutige Gmai Nairiid, Appewiir un Ränche umfosst hät. S Gbiet wor sit 1273 ä Territorium vo de Härre vo Lichtebärg midm Sitz im glichnomige Ort im Norde vo de Vogese. Gròf Philipp I. de Äldare vo Hanau hät 1458 d Anna von Lichtenberg, ä Ärbdoochter vum Ludwig V. vo Lichtebärg ghiiròt. Nooch sinem Dòd im Joor 1473 hän d Anna un de Gròf Philipp I. d Hälft vo de Härrschoft Lichtebärg im undarä Elsass mit de Houptstott Buxwiller g'ärbt. Doorus sin don d Linie un d Gròfschaft Hanau-Lichtebärg entstonde. Zu de Ärbschoft ghäre au Gbiite, wo hit in Bade laije. D onder Hälft vo de Härschoft isch zunäkscht on d Gròfe
D Bai (dt.: Bein) bilde de undaschte Dail vum mänschliche Kerper, wo se ungfär 40 % usmoche. Bii Süüger, wo via Bai hän, nännt ma se „Hindabai“. Ma brucht d Bai firs Laufe un Stehe. E Bai bstät us: Gsäß Hüft (Articulatio coxae) Obaschänkel (Femur) Gnii (Articulatio genus) Undaschänkel (Crus) Fuess (Pes), wo bstät us Fuesswurzle (Tarsus) Middelfues (Metatarsus) Fuesszähe (Digiti pedis) D innare Bschtandtail sin Knoche, Muskle, Seene, Glenke, Bänder un Närve, wo zsamme Bwegunge ermegliche, sowie Adere un usse de Hautiwazug. Commons: Bai – Sammlig vo Multimediadateie Interaktivi Rotazion vom Bai, Arterie und Weene
S Rot Schloss in Züri isch es Wohn- und Gschäftshuus mit ere schlossähnliche Architektur. S «Schloss» isch vo 1891 bis 1893 vom Architekt Heinrich Ernst im Uftrag vo de Zürcher Immobiliegsellschaft bout worde. S Gebäude staht am General-Guisan-Quai, am lingge Ufer vom Zürisee zwüsche de Beethovestrass und Stockerstrass. Grad näbedra staht s Zürcher Kongrässhuus. S Gebiet, wo s Schloss druf staht, isch nach de Plän vom Stadtingenieur Arnold Bürkli ufgschüttet und als Quai-Aalag härgrichtet worde. 1943 hät de Zürcher Nationalrat David Farbstein s Schloss erworbe und s 1949 wider verchauft. 1950 häts d Swiss Life überno und isch bis hüt d Eigetümeri. Sit 1976 staht s «Schloss» under kantonalem Dänkmalschutz. Commons: Rots Schloss vo Züri – Sammlig vo Multimediadateie 47.36498.53709Koordinate: 47° 21′ 54″ N, 8° 32′ 14″ O; CH1903: 682975 / 246587
Welschland chan folgendes bedüte: Welschland, en Oberbegriff för s Gebiet vo Italie (z. B. Welschtirol för s Trentino), Frankriich im historische Sprochgebruuch Welschland, di französischsprochig Schwiz (frz. Romandie) im hütige Sprochgebruuch Lueg au: Welsch
Als Kongrässpole hät mer s konstitutionälle Königriich Pole bezeichnet, wo 1815 uf em Wiener Kongräss gschaffe worde und dur e Personalunion mit em Russische Riich verbunde gsi isch. D Russe häi s noch 1867 au als Weichselland bezeichnet. S Königriich hät i dere Form bis 1830 bestande. Dänn isch aber de Zar Nikolaus I. während erere Revolte entthront worde. Dr Nikolaus het dr Ufstand niidergschlaage und hät im Jahr 1831 d Verfassig vo 1815 ufghobe. Demit häts s Land quasi scho ufghört z existiere. Wo dr Januarufstand 1863 gschiteret isch, isch s Vizekönigtum 1867 abgschafft worde und Pole isch Däil vom Russische Riich worde. S Gebiet hät 1860 4,8 Millione Iwohner ka. D Hauptstadt Warschau isch mit 230.000 Iwohner die gröscht Stadt ksi. Um 1900 sind es 9 Millione ksi. Us Kongrässpole chömmet oder händ Persönlichkeite gwirkt wie de Michail Alexandrowitsch Bakunin und de David Farbstein. Manfred Alexander: Kleine Geschichte Polens. Reclam, Stuttgart 2003, ISBN 3-15-010522-6 (Quelle). Roman Dmowski: Deutschland, Rußland und die polnische Frage (Auszüge). In: Andrzej Chwalba (Hrsg.): Polen und der Osten. Texte zu einem spannungsreichen Verhältnis (= Denken und Wissen. Eine Polnische Bibliothek. Bd. 7). Suhrkamp, Frankfurt am Main 2005, ISBN 3-518-41731-2. Jürgen Hensel (Hrsg.): Polen, Deutsche