rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Himmel bezeichnet dr sichtbari Ruum über dr Ärde oder emene andere Himmelskörper d nächtlig Ablick vo de Stärne (Stärnhimmel) en Eiheitschugele, wo mä drmit Koordinate vo Inertialsystem festleit in verschiidene Religione en Ort vo Gott und dr Uferstehig vo de Dote, oder e höcheri Macht an sich, lueg Himmel (Religion) s Dach vom ene Himmelbett und d Innesiite vom ene Autidach und däm si Bespannig us Textil Himmel isch dr Name vo de folgende Bärg und Gegende: e Bärg (1.145 m ü. A.) bi Aflenz e Gegend bi Bad Vöslau in Niideröstriich en Alp bi Lieze in dr Obersteiermark Himmel isch dr Familiename vo de folgende Persone: Friedrich Heinrich Himmel (1765-1814), e dütsche Komponist Gerhard Himmel (* 1965), e dütsche Ringer Heinrich Himmel (16. Johrhundert), e dütsche lutheranische Theolog und Reformator Johann Himmel (1581–1642), e dütsche lutheranische Theolog
Dr Renminbi (chin. 人民幣 / 人民币, rénmínbì „Volkswährig“) isch d Währig vo dr Volksrepublik China. Si wird vo dr People's Bank of China usege. Die internationali Abchürzig noch ISO 4217 isch CNY. Z China sälber wird RMB bruucht. S Symbol isch ¥. D Eiheite vo dr Währig si dr Yuán (元, formell: 圆, Eihheit), Jiǎo (角) und Fēn (分). Ei Yuan entspricht 10 Jiao bzw. 100 Fen. Umgangssprochli wird anstatt Yuán hüfig Kuài (块, Stück) und anstatt Jiǎo wird Máo (毛, Hoor) bruucht. Dr Renminbi isch en intärni chinesischi Währig, wo nit im internationale Handel bruucht oder ghandlet wird. Me cha chinesischs Gäld international nit überwiise. Dr Wächselkurs wird vo dr chinesische Regierig noch eigenem Ermässe festgleit und wird nit diräkt vo wirtschaftlige Faktore bestimmt. Yuán Renminbi – Geldschyne (de,en,fr) Archiviert vom Original am 1. September 2019. Abgrüeft am 3. September 2019. Yuán FEC – Geldschyne (de,en,fr) Archiviert vom Original am 23. August 2019. Abgrüeft am 3. September 2019.
Binnige isch e politischi Gmeind im Bezirk Arlese im Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz. Binnige lit im Leimedal uf 292 m ü.M. und isch die letzti Gmeind am Fluss Birsig, bevor dä z Basel in Rhii fliesst. Sini Nachbergmeinde si im Süde Bottmige, im Südweste Oberwil, im Weste Allschwil und im Norde und Oste d Stadt Basel. Binnige het en änge Kontakt zur Stadt und isch beliebt as Wohngegend. D Flechi vom Gmeindigebiet bedreit 4.43 km², drvo si 68% Siedlige, 23% Landwirtschaftszone und 9% Wald. Uf eme silbrige Grund isch e schwarze Pfahl mit drei silbrige Stärn S Gmeindiwappe goht uf s Familiewappe vo dr Basler Familie «vo Binnige», wo vo 1292 bis 1300 bezügt isch, zrugg. Es isch im Jahr 1921 vo dr Gmeind überno worde. Zwüschen em 11. und em 14. Johrhundert daucht dr Name vo dr Gmeind in verschiidene Variante uf, z. B. as «Binnengin» oder as «Biningin». Im Johr 2004 het Binnige die eltisti Nennig vom Ortsname in ere Urkund us em Johr 1004 mit eme grosse Fest under em Motto: "Botz 1000" gfiirt. 33% vo dr Bevölkerig si reformiert und 27% römisch-katholisch. Dr Usländeradeil bedrait 20.4%. s Schloss Binnige, en ehemoligs Weiherschloss, wo im 13.
Birsfälde isch e politischi Gmeind im Bezirk Arlese im Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiz. Birsfälde lit 259 m ü.M. an dr Mündig vo dr Birs in Rhii. Es isch d Gmeind im Kanton Baselland, wo am diefste lit. Au dr diefst Punggt im Kanton befindet sich z Birsfälde, uf 246 Meter ü.M. an dr Birsmündig. D Birs bildet d Gränze zur Stadt Basel im Weste; im Norde und Nordoste isch dr Rhii die natürligi Gränze zu Basel und Rieche (Kanton Basel-Stadt) und zu Gränzach-Wyhle (Dütschland). Im Oste und Süde gränzt Birsfälde an Muttez. Zur Gmeind ghöre au s Wasserchraftwärk Birsfälde und dr Birsfälder Haafe am Rhii. Birsfälde isch mit dr Dramlinie 3 mit Basel und mit de Buslinie 70 und 80 au mit Liestel verbunde. D Flechi vo dr Gmeind isch 252 Hektar grooss, drvo si 81 % Siidligsflechi, 18 % Landwirtschaftsgebiet und 1 % Wald. Uf em Wappe vo Birsfälde het s drei gääli Stärn, wo under eme wiisse Wällebalke uf rotem Grund stöhn. Die drei gääle Stärn symbolisiere dr Fluernaame Stärnefäld, währed dr Wällebalke d Birs darstellt. Fund us dr Stei- und dr Bronzeziit und Räst von ere römische Warte im Stärnefäld belege die früechi Besiidlig an dr
Dr Guido Novello da Polenta († 1323 z Bologna) isch en oberitaliänische Herrscher und Dichder gsi. Dr Guido Novello da Polenta isch dr Änkel vom Guido em Eltere gsi. 1265 isch er z Ravenna an d Macht cho. 1316 het er em Dichder Dante, won e baar Johr vorhär us Floränz verdriibe worden isch, z Ravenna Asyl ge. Dä het dört si Göttligi Komödie fertig gschriibe. 1321 het er dr Dante mit ere diplomatische Mission noch Venedig gschiggt, wo dr Dichter chrank drvo heicho und churz druf dra gstorben isch. 1322 isch dr Guido zum Afüehrer vo Bologna gwehlt worde. Er het siim Brueder, em Erzbischof Rinaldo d Herrschaft über Ravenna überlo. Dä isch aber churz druf vo sim Cousin, em Ostasio da Polenta, ermordet worde, und dr Ostasio het d Macht übernoh. Mit Hilf vo de Bologneser het dr Guido brobiert, Ravenna zruggzerobere im Johr druf. Er isch aber besiigt worde und 1323 z Bologna im Exil gstorbe. Rime. Druckt um 1330. (Gedicht im dolce stil nuovo, wo d Frau drin idealisiert und verherrlicht wird). Dr Ardikel "Polenta Family." in Encyclopædia Britannica. Ultimate Reference Suite. Chicago: Encyclopædia Britannica, 2009. Dr Ardikel de:Guido Novello da Polenta uf dr dütsche Wikipedia.
Paulínia isch e Schdat im Bundesschdaat São Paulo z Brasilie. Im Johr 2008 hai z Paulínia 81.544 Persone uf 139 km² gläbt. Paulinia lit öbbe 118 Kilometer vo São Paulo ewäg. Im Norde vo dr Stadt het s grossi Chemii- und Petrochemiialage wie d Replan (Refinaria do Planalto Paulista) und Rhodia. Dank dr hoche Industrialisierig het d Stadt s sibthöchste Pro-Chopf-Iikomme z Brasilie. E Fluss, dr Jaguari, fliesst am Rand vo dr Stadt vorbii, und en andere, d Atibaia, fliesst dur s Zentrum vo dr Stadt und deilt se in zwei Helftene. Commons: Paulínia – Sammlig vo Multimediadateie D'Website vo der Schdat (portugiisisch) IBGE: Bevölkerig vo der Stadt (Memento vom 23. Dezämber 2010 im Internet Archive) Jean Tosetto Arquiteto: Geschichte Paulinias (port.). www.jeantosetto.com. Abgrüeft am 5. April 2009.
D Ghibelline und d Guelfe si zwei Parteie im mittelalterlige Italie gsi. Ghibelline isch dr Name gsi für d Parteigänger vom Kaiser. Die Bezeichnig isch vo dr Stauferstadt Waiblinge z Württebärg cho, wo d Staufer as Kampfruef bruucht hai. Es git Beleg für dä Name sit 1215, zur Ziit vom Stauferkaiser Friedrich II. Au noch em Undergang vo de Staufer isch dä Name bis ins Spotmittelalter bruucht worde. D Guelfe hai politisch im allgemeine dr Papst understützt und hai ihre Name vo de Gegner vo de Staufer, de Welfe, übercho. Dä Underschiid zwüsche Papst- und Kaiserdreue isch allgemein und im Lauf vo dr Ziit si d Bezeichnige Ghibelline und Guelfe eifach Bezeichnige für Parteie in de oberitaliänische Stedt worde. Es het Ziite und Bedingige ge, wo Guelfe dr Kaiser understützt hai. Z Floränz zum Bispil hai sich im spote 13. Johrhundert d Guelfe, wo erst grad d Ghibelline us dr Stadt verbannt hai, in zwei Fraktione gspalte, e „schwarzi“, papstdreui und e „wiissi“, won e Kompromiss gsuecht het. Dr Dichder Dante, wo zu de Afüehrer vo de „Wiisse“ ghört het, isch en Opfer vo dere Rivalitet worde. Wo nämlig die „Schwarze“ an d Macht cho si, hai si ihn und
Dr Guido Da Polenta, au Guido dr Elter († 1310) isch e Politiker in dr italiänische Stadt Ravenna in dr Romagna gsi. Dr Guido Da Polenta isch dr Afüehrer vo de Guelfe, dr pro-päpstlige Partei, z Ravenna gsi. Er het sich öbbe 1275 mit dr Malatesta Familie vo Rimini verbündet und het im Gianciotto Malatesta si Dochder Francesca zur Frau ge. Im Johr 1275 het er d Ghibelline us dr Stadt verdriibe. 1278 isch d Romagna under die diräkti Kontrolle vom Papst cho. Dr Guido het si Macht usbaut und het sich noch 1285 gege die päpstlige Machtasprüch afo wehre. Er isch 1286 zum podestà (Stadtoberhaupt) vo Ravenna gwehlt worde und isch vier Johr im Amt gsi. In 1290, wo dr Guido z Floränz gsi isch as podestà, isch dr päpstlig Beamti, dr Stefano Colonna, z Ravenna acho und het dört welle d Macht übernäh. Im Guido siini Söhn, dr Lamberto und dr Bernardino, hai en gfangegnoh und a Revolte gege dr Papst in dr Romagna azettlet. 1292 isch er no einisch z Ravenna für e Johr zum podestà gwehlt worde. In siiner Amtsziit het er d Fiind vo dr Kommune vo Usse abgwehrt und im Innere siini politische Gegner
Cirquent isch a dütschi IT-Beratungsfirma. Sit Endi September 2008 ghört Cirquent zue 72,9 % der NTT Data, ere Dochtergsellschaft vo der NTT us Japan, zue 25,1 % der BMW Group. Es isch us dr Softlab Group usegange und ghört sit 1992 zue BMW. D Firma isch durch Zuekäuf und Gründunge zu einem vo der führende dütsche Berotungshüser worde, se belegt Platz siibe uf der Lünendonk-Lischte. Cirquent mit Hauptsitz z Münche hed vier wiideri Schdandort z Dütschland und isch mit Niderlassige z Öschtrrich, in der Schwiz und z Grossbritannie vertrete. Cirquent hed Consulting-Lösige für Automotive, Banke, Versicherige, Telekommunikations- und Fertigungsunternehme. Dezue chömme no Betrieb und Wartig vo IT-Systeme. Der Name Cirquent isch a Chunschtwort und leitet sich us de Worte Circle und Konsequent ab. Debi soll d' Silbe "cir" (usem englische Wort circle = Chreis) fürs ganzheitliches Verschtändnis vo Chundelösige schto, und de zweite Silbe "quent" (usem Wort konsequent) für de unbedingti und konsequente Chundezentrierig. Websyte Automotive Microsyte
D Romagna isch e historischi Landschaft in Norditalie zwüsche de Apennine und dr Adria, dr Republik San Marino und Ravenna, wo - mit ere chliine Usnahm - nie e politischi Eiheit gsi isch. Bedütendi Stedt si näbe Ravenna Imola, Faenza, Cervia, Forlì, Cesena und dr Badort Rimini. Dr Name Romagna isch as Romania in dr langobardische Ziit entstande. Eso hai die s Gebiet bezeichnet, wo under dr byzantinische Hoheit bliibe isch (Exarchat vo Ravenna), im Gegesatz zu de eigene Bsitz, dr Langobardia oder Lombardei. Mit dr Urkunde, wo as Pippinischi Schänkig bezeichnet wird (754/756) isch dr Chillestaat Bsitzer vo dr Romagna worde. Währed Johrhunderte het er sich aber kuum gege d Asprüch vo de Kaiser uf dr einte Siite und die vo de oberitaliänische Stedt uf dr andere chönne duresetze. D Lag isch erst im Johr 1278 klar worde, wo dr Rudolf vo Habsburg uf d Romagna verzichdet het. Dr Cesare Borgia, dr Sohn vom Papst Alexander VI., het brobiert, sich mit dr Romagna en eiges Herrschaftsgebiet z schaffe, s Herzogdum Romagna. Das isch em im Johr 1499 au glunge; wo aber si Vater 1503 gstorben isch, isch s scho wider z Änd gsi. 1509 isch d Romagna e Deil
D Da Polenta Familie isch en adligi, norditaliänischi Familie gsi, wo vom 13. bis zum 15. Johrhundert e bedütendi lokali und regionali Rolle as Politiker z Ravenna gspiilt het. Es isch aber Dank em Dante und vile andere Künstler, ass si meh as e Fuessnote im ene Gschichtswärk verdient, wil er d Gschicht vo dr Francesca da Polenta in siiner Göttlige Komödie verewigt het. D Familie het ihre Name vo ihrer Stammburg Polenta in dr Romagna südwestlig vo Cesena. Si het sich z Ravenna niiderglo. Die Stadt isch draditionell ghibellinisch, d. h. kaiserdreu gsi. 1239 si aber d Guelfe an d Macht cho. Wo dr Kaiser Friedrich II. im Johr druf d Stadt eroberet het, isch s de Guelfe schlächt gange. Eine drvo isch dr Lamberto da Polenta gsi. Me het en gfangegnoh und denn hiigrichdet. Si Sohn, dr Guido dr Elter oder Guido Minore, het 1275 e Bündnis mit dr Malatesta Familie z Rimini gschlosse und em Sohn vo dr Familie si Dochder Francesca da Polenta zur Frau ge. Denn het er d Guelfe z Ravenna wider an d Macht brocht und sich an siine politische Gegner grächt. Siini Söhn Lamberto und Bernardino hai em ghulfe, sich dr Macht
Guido isch e männlige Vorname. Dr Name isch in de romanische Sproche im Lauf vo dr Völkerwanderig us em germanische Name Withold entstande. S althochdütsche Wort Wit (oder au Wid oder Widu wie in Widukind) bedütet Wald, hold heisst sovil wie Ma oder Kärli (im alte Dütsch wer das e "Hold" gsi). 31. März oder 4. Mai noch em Guido vo Pomposa, gstorbe am 31. März 1046 12. September noch em Guido vo Anderlächt, eme belgische Küster und Pilger, au am 30. März noch em Gregorianische Kaländer. Guide Guidon Gvidas Gvidonas Wito Wido Guido (Wido) († Dezämber 894), Herzog vo Spoleto, König vo Italie (22. Januar 888), isch e Römische (Gege-)Kaiser gsi vom 21. März 891 bis 894. D Guidone (oder Widone) si en adligi, ursprünglig fränkischi Familie gsi, wo vo der Mitti bis zum Ändi vom 9. Johrhundert s langobardische Herzogdum Spoleto in Süditalie beherrscht hai. Guido vo Lusignan isch König vo Jerusalem gsi. Guido Adler (1855–1941), en östriichische Musigwüsseschaftler Guido Agosti (1901–1989), en italiänische Pianist Guido vo Arezzo, au Aretinus (um 992–1050), en italiänische Benediktinermönch, Musigtheoretiker und Lehrer, u. a. Erfinder vo der Solmisation Guido Bachmann (1940–2003), e Schwiizer Schriftsteller Guido Baumann (1926–1992), e Schwiizer Journalist und Ratefuchs
Dr Peyo (* 25. Juni 1928 z Brüssel als Pierre Culliford, † 24. Dezämber 1992) isch e belgische Comiczaichner und Täggschter gsi. Am bekanntischte worde isch sy sery Les Schtroumpfs, uf Dütsch die Schlümpf. Die sery isch vo dr amerikanische triggfilm-firma Hanna Barbera als animierti färnsee-sery lanciert worde - mit wältwytem erfolg. Zersch sinn d Schlümpf in dr sery Johan et Pirlouit, uf Dütsch Johann und Pfiffikus, uffdaucht. Am Peyo sini andere figure sinn dr Benoît Brisefer ('Benni Bärenstark') und d chatz Poussy ('Pussy'). Dr Peyo hed au für anderi zaichner gschafft und unter anderem szenarie für d serye Natacha (vom François Walthéry) und Jacky et Célestin gschribe. Victor Aldea: Peyo, el mago azul. In: Cuadernos de literatura infantil y juvenil, Barcelona, 14 (2001), 140, S. 49-59. Thomas Bleicher: Was schlumpft da durch den Comic-Wald? - Peyos Arbeiten in Deutschland. In: COMIXENE 55 (Oktober 1995). Hugues Dayez: Peyo l'enchanteur. Biographie. Bruxelles: Niffle 2003. ISBN 2-87393-046-2 Wolfgang J. Fuchs: Was schlumpft denn da? - Peyo und seine Schlümpfe. In: COMIXENE 23 (März/April 1979). Volker Hamann: Peyo. In: REDDITION. Zeitschrift für Graphische Literatur 21 (Mai 1993). Joachim Kaps: Die Figuren leben weiter - Peyos Welt nach Peyo. In: COMIXENE 55 (Oktober 1995).
D Francesca da Polenta, au Francesca da Rimini, (* öbbe 1255-1260; † öbbe 1283-1285) isch d Dochder vom Herrscher vo Ravenna, em Guido da Polenta gsi. Si isch berüehmt worde wäge ihrer Liebesaffaire und ihrer Ermordig, wo dr Dante in siiner Göttlige Komödie drüber verzelt. D Francesca da Polenta isch öbbe 1255 z Ravenna as d Dochder vom Guido da Polenta uf d Wält cho. Ihre Vater isch dr Afüehrer vo de lokale Guelfe gsi und für zum si Position z sterke, het er mit dr Malatesta Familie z Rimini e Bündnis abgschlosse. Für zum das z besiigle, het er d Francesca em Giovanni Malatesta, wo dr Biiname dr Lahm (Gianciotto oder lo Sciancato) gha het, as Frau ge, e Hürot us politische Gründ und nit us Liebi. Die zwei hai z Rimini in dr Romagna gläbt und e Dochder, d Concordia, und mögligerwiis e Sohn Francesco gha. Ihre Ma Giovanni, wo denn e chlii elter gsi isch as vierzig, het si Frau, wo fast zwanzig Johr jünger gsi isch, öbbe 1283-1285 zsämme mit ihrem Liebhaber, em Giovanni siim Brueder Paolo, eigehändig ermordet, won er uusegfunde het, ass si en Affaire hai. Dr Giovanni Malatesta isch 1304 gstorbe. Dr Dante
Gosselming isch a klanes Dorf vu ungfähr 600 Inwohner, wu i de Moselle Region (Frankreich) Lothringe leijt, i Frankrich, newe Sarrebourg. S Dorf isch geje 465 (n.J.S) durch a Chef vu Franke gegrindet wore. Seler Chef hät Gozhelm gheische. Deweije heischt s Dorf jetzt Gosselming. Zerscht hän de Lit s Dorf Gozhelminge gnennt ãwer s isch schnell Gosselming wore. Seler Nãme existiert jetzt noch und zite mehr als 1000 Jahr. I de ditschi Zit (1870-1918, 1940-1944) hät s "Gosselmingen" ghascht. Hit ze Dãs heischt s wider Gosselming. Gosselming isch a Dorf wu sehr frih gegrindet wore isch. D Franke hän's gebäut wenn se s Römische Reich invadiert hän. S Dorf isch durch de Drissigjährige Krieg schwer beschädicht wore. Fãscht ãlli Lit sin gestorwe und ãlles isch vernischtet wore. Nume a pààr Familie hän iwerlebt. Wie iwerãll herum hät d Bevölkerung a schreklicher Priss bezãhlt. Me kenne de Zãhl vu de Iwerlewende nit meh als uf ungfähr 20 Persone schätze. Noh dem schrekliche Krieg hät de Region wider Lit geprüscht. Seli sin vu verschiedeni Teile vu Europa kumme. Manschi sin vu de Schwitz kumme, anderi vu Ditschland, a paar Franzose sin ã kumme. De Lit hän noh s Dorf wider gebaüt,
Calais (IPA: [kaˈlɛː]) (niederländisch Kales, dütsch Kalen) isch ä Hafeschdadt im Norde vo Frankriich. Dütschi Partnerschdedt si Duisburg und Wismar. Calais lit an der französische Küschte am Ärmelkanal (frz. la Manche), nume 34 km vo der Südküschte vo Ängland äwäg. Bi gueter Sicht cha mä d Chriidefelse vo Dover gseh. Der Ort isch die gröschti Schtadt, aber nit d Präfektur vom Département 62, Pas-de-Calais und näbe Boulogne der wichtigscht Hafe für ä Schiffsverkehr mit Ängland. In der Nöchi liit dr französisch Iigang zum Eurotunnel z Coquelles/Sangatte. Calais isch Mittelpunkt vo der Tourismus-Region Opalküschte (frz. Côte d’Opale). Der Chärn vo der Schtadt underdeilt sich in d Altschtadt innerhalb vo der alte Schtadtbefeschtigung, und de jüngere Vorort St. Pierre, wo mit emä Boulevard verbunde si. Am Afang vom 100-jöhrige Chrieg isch Calais 1346–1347 vom König Eduard III. vo Ängland belageret und schliesslig iignoh worde. Die englischi Wullewirtschaft uf em Kontinent het sich über Calais abgwigglet. Am 7. Januar 1558 isch Calais us em änglische, urschprünglig normannische Bsitz zu Frankriich cho. Calais isch die letschti Baschtion vo Ängland uf em Feschtland gsi. 1885 si Calais und St. Pierre zu einere Stadt vereinigt worde. Im Zweite Wältchrieg isch Calais zerscht vo der dütsche Luftwaffe
Rouen (IPA [ʁwɑ̃]; im örtliche Français régional au [ʁwã]) isch e Stadt a dr Seine i dr Normandi, sisch di alti Hauptstadt vo dr Normandi un hüt d Hauptstadt vo dr Region Haute-Normandie un em Department Seine-Maritime. 2007 het Rouen e Bevölchrig vo 115.000 Ywohner gha; i de Vorstädt wohne 410.000 Mänsche. D Jeanne d’Arc isch 1431 uf em Place de la vieux Marché z Rouen verbrannt worre. Rouen isch unter andrem für syni Kathedrale un syni circa 2.000 Fachwerchhüüser bekannt. Rouen isch für e langi Zit eini vo de gröschte un rychschte Städt vo Europa gsi. I dr Gegend um Rouen finde sich Spure vonere Bsiidlig wo i s 9. un 6. Johrhundert vor Chrischtus zruggönn. Ab em 5. Johrhundert isch Ackerbau un Viezucht noochgwiise. Gründet worre isch Rouen vo de Gallier wo d Stadt Ratumacos gnännt hen (Gallisch *rotos (Rad) un *magos (Märit)). Vo de Römer isch d Stadt Rotomagus gnännt worre. Vo 841 a hen d Wikinger ihri Raubzüg d Seine naa agfange un Rouen plündret. Noochdäm dr französischi Chönig Karl III. de Normanne unter Rollo 911 d Normandi überloo het isch Rouen d Hauptstadt vum Herzogtum Normandi worre. Am 16. April 1203 isch dr französchi Chönig
Dr William Shakespeare (dauft am 26. Apriljul. 1564; † 23. Apriljul./3. Maigreg. 1616) isch en änglische Dichder und Dramatiker gsi. Vo vilne wird er as dr grösst Stückschriiber, wo je gläbt het, agluegt. Dr Ben Jonson, en andere änglische Dichder und Dramatiker, wo in sällere Ziit gläbt het, het von em gsait, ass dr Shakespeare „nit vo eim Ziitalter, sondern für alli Ziite siig“ und wenn me gseht, wie hüfig siini Stück, won er für e chliini Londoner Theaterkompanii gschriibe het, immer no gläse und ufgfüehrt wärde, muess me säge, ass er rächt gha het. In siine Stück zeigt er as Autor Uffassigsvermöge, Iifüehligschraft, Scharfsinn und Dichderkunst. Er het siini Talänt nit bruucht, für zum abstrakti Theme wie diefsinnig au immer, z behandle, sondern het menschlige Figure mit allen ihre Gfüehl und Fähikeite uf d Bühni gstellt in Sitatione, wo d Zueschauer immer no aspräche, egal in weler Kultur si läbe oder in weli Sproch sini Stück übersetzt si. König Johann (King John, öbbe 1595/96) Eduard III. (Edward III, (druggt 1596); nit alli glaube, ass dr Shakespeare dr Verfasser siig) Heinrich VIII. (King Henry VIII or All Is True, öbbe 1612/13) York-Tetralogii Heinrich VI. Teil 1 (King Henry VI, Part
Dr Ben Jonson, eigentlig Benjamin Jonson (* 11. Juni 1572 z London; † 6. August 1637 z London), isch en änglische Bühniautor und Dichder gsi. Dr Ben Jonson isch z Westminster uf d Wält cho. Si Vater, won e protestantische Geistlige gsi isch, isch denn scho dod gsi. Dr Jonson het dr Bruef vo siim Stiefvater, won e Muurer gsi isch, glehrt. Spöter isch er Soldat und denn e fahrende Schauspiiler worde. Währed dere Ziit het er siini erste Stück gschriibe. Si Durchbruch as Autor het er 1598 mit Every Man in his Humour gha. Churz druf het er e Ma im ene Duell dötet und isch dr Dodesstroof entcho, isch aber für e Zitli im Gfängnis glandet. Mögligerwiis het er as Spitzel für d Regierig gschafft. Si Karriere as Autor het ihre Höhepunggt zwüsche 1603 und 1612 gha. 1616 isch d Folio-Usgob vo sine Wärk erschiine, wo mit grosser Sorgfalt ediert worden isch. In de letzte Johr vo sim Läbe isch er vom ene Schlagafall glehmt gsi. Er isch am 6. August 1637 gstorbe und isch in dr Westminster Abbey begrabe worde. Dr Jonson isch verhürotet gsi; sini Chinder si jung gstorbe. Every Man in his Humour (1598) Every
Dr Thomas Stearns Eliot (* 26. September 1888 z St. Louis, Missouri, USA; † 4. Januar 1965 z London) isch en änglischsprochige Lyriker, Dramatiker und Kritiker gsi, wo as ein vo de bedütendste Verdräter vo der literarische Modärne gültet. Im Johr 1948 het er dr Literaturnobelpriis übercho. Dr Eliot isch z St. Louis/USA as Sohn von enere agsehene Bostoner Familie uf d Wält cho. Zerst het er z Harvard, spöter an dr Sorbonne z Paris Mathematik, Philosophii und europäischi und asiatischi Sproche studiert. 1911 isch er as Doktorand an d Harvard-Universität zrugg, bevor er 1914 ändgültig noch Europa gangen isch. Si ersti Station dört isch Marburg gsi, won er e Feriekurs vo dr Universität gnoh het. Wo dr Erst Wältchrieg agfange het, isch er zerst noch London und schliesslig noch Oxford züglet. In dere Ziit het er siis erste bedütende Gedicht The Love Song of J. Alfred Prufrock veröffentlicht. Z Ängland het er zerst as Bankagstellte gschafft. Denn isch er Diräkter vom ene agsehene Verlag worde. 1915 het er d Vivienne Haigh Wood ghürotet. Uf ere Reis nach Paris im Johr 1920 isch er em James Joyce begegnet, und si si Fründ worde spöter. 1922 het er die literarischi Ziitschrift
D Harvard University (churz Harvard) isch e privati Universität z Cambridge, Massachusetts im Grossruum vo Boston an dr Ostküste vo de USA. D Hochschuel isch im Johr 1636 vo dr Massachusetts Bay Colony gründet worde und isch eso die eltist Universität in de Vereinigte Staate. Si het ihre hütig Name vom John Harvard (1607-1638) übernoh, wil ere si Bibliothek vererbt het. D Harvard University ghört zur „Ivy League“, ere Sportliga von e baar private Universitäte im Nordoste vo de Vereinigte Staate. Si isch au Gründigsmitgliid vo dr Association of American Universities, eme Bund vo füehrende forschigsintensive nordamerikanische Universitäte, wo sit 1900 bestoht. Harvard Square Massachusetts Hall Annenberg Hall Science Center John T. Bethell: Harvard Observed. An Illustrated History of the University in the Twentieth Century. Harvard University Press, Cambridge (Massachusetts) 1998, ISBN=0-674-37733-8 Arthur Stanwood Pier: The story of Harvard. Litte, Brown & Co., Boston 1913 (Digitalisat (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/digital.library.cornell.edu) Andrew Schlesinger: Veritas. Harvard College and the American experience. Dee, Chicago 2005, ISBN 1-56663-636-1. John Trumpbour (Hrsg.): How Harvard Rules. Reason in the service of empire. South End Press, Boston 1989, ISBN 0-89608-284-9. Commons: Harvard University – Sammlig vo Multimediadateie Website vo dr