rlitschk/wikidir huggingface dataset:
p3 D Ruine Münchestäi isch dr Räst von ere hochmittelalterlige Burg ooben am Dorf Münchestäi, (im Gebiet Birsegg), im Schwizer Kanton Basel-Landschaft. D Ruine vo dr Burgaalaag lit uf eme lenglige, schmaale Felsrugge. Hützudags cha mä nume non e baar Räst vo de Muure gsee, wo sich über em alte Dorfchärn vo Münchestäi erheebe. D Ruine lit zmidst im Dorf und dorum isch wäge dr Absturzgfohr dr Zuegang mit eme chliine Gitterdöörli versperrt. Mä cha aber dr Schlüssel ohni Broblem über d Gmeindiverwaltig vo Münchestäi überchoo. Bis d Burg baut worden isch, het het d Ortschaft im Birsdaal, wo spööter Münchestäi gnennt worden isch und wo denn woorschiinlig nume e Hampfle Hüüser gha het, Kekige und spööter Geckige ghäisse. Um 1260 het s Riddergschlächt vo de Münch, wo denn am Ufstiige gsi isch, s Dorf im Domkapitel Basel abkauft. Wenn d Burg baut worden isch, wäiss mä nid genau, woorschiinlig het mä zwüsche 1260 und 1275 aafange baue. Ä richdigi Gschichtsschriibig hets im 13. Johrhundert nonig gee und au wichdigi Gschäft het mä nid immer ufgschriibe. Mä vermuetet ass dr Gründer vo dr Burg dr Hugo III. Münch gsi sei, wo in verschidnige Urkunde um 1270 gnennt wird. In dere
Wuxia qi gongzhu (chin. 武俠七公主 / 武侠七公主, wǔxiá qī gōngzhǔ, kant. mou5 haap6 cat1 gung1 zyu2 „di sibe Wuxia-Prinzässinne“, änglisch: Holy Weapon, me kennt en au as Seven Maidens oder The Seven Princesses) isch e Wuxia-Film us Hongkong. Er isch 1993 vom Reschissör Wong Jing zäme midem Dennis Chang (vo däm stoht aber nüt i de Credits) dräit worde. I dr Zyt vo dr Ming-Dünaschtii tuet der Held Mo Kake, däm dr Ghost Doctor mit ere gföhrliche Drooge, wo d Persönlichkeit verändere tuet, übermenschlichi Kreft gää het, dr japanisch Schwertkämpfer Super Sword, wo ne ganze Huufe chinesischi Kung-Fu-Kämpfer umbrocht het, besiige. Dr Super Sword säit denn, dass er in drei Joor wider uftauche wärdi, zum sich räche. Well dr Mo Kake vo dr Drooge wahnsinnig worden isch und er es Gmetzel gmacht het, woner sini Hochzyt mit dr Ching Sze hät sölle fiire, zieht sini Frau nochhär mit em Name To Col Ching als Schwertkämpfer dur d Wält und spezialisiert sich druuf, «härzlosi Männer» umzbringe. Wo der Super Sword zruggchunt, muess me dringend e Kur für e Mo Kake finde; usserdäm muess d Ching Sze no sächs anderi Jungfraue finde, well der Super Sword nume mit der Kraft vo siibe
Dr Indisch Ozean (churz: Indik, us lat. oceanus indicus) isch mit 74,9 Millione km² Flechi (ca. 14,7 % vu dr Ärdoberflechi) dr drittgrescht Ozean vu dr Ärd. Är gränzt an dr Antarktisch Ozean, dr Afrikanisch, asiatisch un dr australisch Kontinänt un fasst e Volume vu ca. 291,9 Mio km³. Im Gegesatz zum Atlantische un zum Pazifische Ozean, wu zue relativ glyche Aadail uf dr Nord- un au uf dr Sidhalbchugle vu dr Ärd lige, lyt dr grescht Dail vum Indische Ozean uf dr Sidhalbchugle. Im Indische Ozean het s uf em Meeresbode e hoche un langgstreckte Mittelozeanisch Rucke, e Huffe nidereri Schwelle, Diefseebeckine, Diefseerinne un verschideni Meerediefine. Zue dr Mittelozeanische Rucke ghert dr Zentralindisch Rucke, wu sich ugfehr in dr Mitte vu Nord no Sid dur dr Ozean ziet. Zue dr Diefseerinne ghert dr bis 7.455 m dief Sundagrabe, zue dr Meeresdiefine d Diamantinadiefi, wu mit 8.047 m unter em Meeresspiegel di diefscht Stell vum Indische Ozean isch. Zur dr Näbemeer ghere d Andamanesee, s Arabisch Meer, dr Golf vu Bengale, di Groß Australisch Bucht, dr Golf vu Aden, dr Golf vu Oman, dr Kanal vu Mosambik, dr Persisch Golf, s Rot Meer un d Stroß vu Malakka. Im Indische
D Burg Hauezollre isch d Stammburg vum Firschtegschlächt un friejer regierende dytsche Chaiserhuus vu dr Hauezollre. Si lyt z Bade-Wirttebärg, zwische dr Gmaine Hechenge un Bisenge, wu si zum Ortsdail Zimmern dervu ghert. D Gipfelburg lyt uf em 855 Meter hoche, isolierte, prominänte Bärgchaigel vum Hauezollre, im Dialäkt hite no dr Zollerberg oder churtz dr Zoller gnännt. Är isch e Zygebärg, em Drauf vu dr Schwebische Alb vorglageret un git dr geograische Region dr Name, dr Zollernalb. Di erscht mittelalterlig Burg vu dr Grofschaft Zollre isch anne 1267 zum erschte Mol gnännt wore un goht wahrschyns uf s 11. Johrhundert zruck. Si isch am 15. Mai 1423 noch ere fascht aijehrige Belagerig dur dr Bund vu dr schwebische Rychsstedt eroberet un vollständig gschlisse wore. Noch em Neiböu ab 1454 isch d Burg im Dryssgjehrige Chrieg, drotz ass si zuen ere starke Feschtig uusböue woren isch, 1634 vu dr Wirttebärger eroberet un zytwys bsetzt wore. Noch em Chrieg isch si zmaischt in habsburgischem Bsitz gsii, voreb si im Eschtrychische Erbfolgchieg im Winter 1744/45 vu franzesische Druppe bsetzt woren isch. Noch em Abzug vu dr letschte eschtrychische Bsatzig 1798 isch d Burg verfalle un isch aafangs 19. Johrhundert e Ruine gsii. In
De Dunkli Dickchopffalter (Erynnis tages) isch e chliine Summervogel. De Dunkli Dickchopffalter chunnt i ganz Europa voor, feelt aber im nördliche Skandinavie. I de Alpe chan er bis 2000 müM biobachtet were. Er isch uf Magerwise, uf de Haide und am Waldrand z finde. Er suugt vor alem a de Blüete vom Törnli (Ajuga reptans). De Dunkli Dickchopffalter het e Spannwiiti vo 25 bis 30 mm. Er isch e uuschiibare bruune Summervogel, ooni bsundrigi Zaichnig, nume de Rand vo de Flügel isch mit wiise Tüpfli gsöömlet. D Undersiite vo de Flügel sind hellbruu. De Körper isch hoorig. D Raupe öberwinteret und verpuppt sich denn im Früelig, ooni vorene z fresse. De Falter schlüüfft im Mai und paart sich. D Aier wered uf de Blattobersiite ainzeln abglait und d Raupe schlüüffed noch zwoo Wuche. Si sind nachtaktiv. Im Augste bauet si us Fäde e Nest zom öberwintere. D Raupe werd 18 mm lang. Si isch grüe und het e dunkle Ruggestraiife, de Chopf isch schwärzlich. Si isch spezialisiert uf Schlössli (Lotus corniculatus), Chronwicke (Coronilla), und Mannstroi (Eryngium campestre). Günter Ebert, Erwin Rennwald: Die Schmetterlinge Baden Württembergs Band 2, Tagfalter II (Augenfalter (Satyridae), Bläulinge (Lycaenidae), Dickkopffalter (Hesperiidae)), Ulmer Verlag Stuttgart 1993. ISBN
D Groofschaft Pfirt isch im 11. Joorhundert us dr Herrschaft über d Burg Pfirt entstande. Ihre Hauptort isch Pfirt (frz. Ferrette) gsi. D Groofe vo Pfirt si d Herre über s südlige Oberelsass gsi. 1324 isch d Groofschaft zu de Habsburger choo, wo d Erbin Johanna vo Pfirt dr Albrächt II., Herzoog vo Östriich ghürootet het. Dr Bischof vo Basel het em s Lääche formell im Joor druf (1325) übergee. D Groofschaft Pfirt isch under em Friedrich IV. mit em leere Hoosesack zämme mit em Tirol und Oberöstriich im Bsitz Vorderöstriich vo de Habsburger ufgange. Im Westfäälische Friide isch Pfirt 1648 as Comté de Ferrette ans Köönigriich Frankriich gfalle. D Pfirt häi e Hufe Chlöster gstifdet und Stedt gründet, drunder s Priorat Saint-Morand und d Stedt Thann, Altkirch, Fäldbach und Pfirt, wo alli im Elsass si. Ludwig vo Mousson, Groof, Herr vo Mousson, 1042 castellanus z Mömpelgard, Altkirch und Pfirt, † 1073/76 Dietrich I., Groof z Altkirch und Pfirt, 1033 in Bar, † 1102/05, Sohn vom Ludwig Friedrich I., 1125 Groof vo Pfirt, † öbbe 1160, Sohn vom Dietrich, het sich as Erste vo Pfirt gnennt. Ludwig I., 1161 Groof vo Pfirt, † 1180, Sohn vom Friedrich I. und dr
Dr Schwebisch Stedtebund isch e militerisch Bindnis vun e baar Rychsstedt gsii. Ziilsetzig isch d Sicherig vu dr rychsstedtische Freihaitsrächt gsii. S Bindnis het sich dodermit au gege d Bsträbige vu dr jewylige Landesfirschte zue dr territoriale Uusdehnig vu Bayern, Wirttebärg, Eschtrych un andre Territorialstaate. Dr Schwebisch Stedtebund isch as Verbindig vu 22 schwebische Stedt entstande, dodrunter Augschburg, Ulm, Reitlenge un Haalbrunn, wu sich uf Bedrybe vum Chaiser Ludwig em Bayer am 20. Novämber 1331 zue gegesytigem Bystand verpflichtet hän. Anne 1340 sin d Grofe vu Wirttebärg, Öttinge, Hoheberg un anderi em Bund bydrätte. Är isch als uf Zyt gschlosse un alsmol nei bschlosse wore. Dr Bstand vu syne Mitglider het variiert. Dr Stedtebund vum 4. Juli 1376 isch vu dr 14 oberschwebische Rychsstedt Biibra, Buechhorn, Isny, Konschtanz, Leikrich, Linde, Memmenge, Raveschburg, Reitlenge, Raitweil, St. Galle, Iberlenge, Ulm un Wange unter dr Fierig vu Ulm grindet wore un het e bsunderi bolitischi Bedytig iberchuu. Im Augschte 1377 isch au d am Rand zue Franke gläge Rychsstadt Dinkelsbühl em Stedtebund bydrätte, derno au Stedt us em fränkische Chärnland wie Rothenburg ob der Tauber, Windsheim u. a. Dr Chaiser Karl IV. het s no zue Läbzyte welle schaffe, dass syy Suhn Wenzel
Dr Kongo (au Congo und Zaire, also Fluss oder Wasser) isch e Strom z Afrika. Mit ere Lengi vu 4.374 km isch er dr zweetlengscht Strom vu Afrika; gmässen an syyre Wasserfierig vu 39.160 m³/s isch er sogar dr grescht Strom vu Afrika un dr zweetgrescht vu dr Ärd. Syy Yyzugsbiet lyt in dr Hauptsach in dr Demokratische Republik Kongo (DR Kongo), wu dr Fluss dur s riisig Kongobecki fließt. Dr Kongo entspringt as Lualaba im Side vu dr DR Kongo in dr Region Katanga in dr Siduuslaifer vum Mitumba-Gebirg. Dert lyt syy Quälle rund 100 Kilometer weschtlig vu Lubumbashi. Dr Lualaba fließt zerscht no Norde, vorbyy am Upemba- un am Kisalesee un nimmt rund 150 Kilometer wyter nerdlig s Wasser vum Flusslauf Luvua–Luapula–Chambeshi vu Oschte här uf, wu as Näbefluss bis zur däre Stell dytlig lenger isch wie dr Lualaba, dr Quällfluss vum Kongo. Dr Kongo het mit em Flusslauf Luvua–Luapula–Chambeshi e Lengi vu 4.835 Kilometern. Eppe bi däre Flussyymindig chunnt er in s großflechig Kongobecki. Nomol rund 150 Kilometer wyter nerdlig mindet vu Oschte här dr Lukuga yy. Vu dert uus fließt dr Lualaba wyter in Richtig Norde zue dr Boyomafäll bi Kisangani. Vu do ab drait er
E Runddurm isch e Durm, won e runde Grundriss het. Er cha frei stoo oder Däil vom ene gröössere Baukomplex si. D Form cha us esthetische oder us funktionelle Gründe eso gwehlt si. So si bi Befestigungsaalaage eggigi Dürm meh und meh von de Runddürm verdrängt worde wo d Kanoone ufchoo si, wil e Runddurm, wenn en e Kanoonechuugele vo dr Site drifft, weniger stark beschädigt wird. Hüfig si dr Donjon oder dr Bärgfriid uf ere Burg as Runddurm baut worde. Im Allgemäine si si Weeraalaage und Rückzugsort vo dr Burgbesatzig im Fall von ere Belaagerig gsi. In mängge Burge isch in ene aber au d Woonig vom Burgherr gsi (Woondurm). E sonigs Bischbil si d Burg Bonaguil und d Burg Coucy z Frankriich oder Bothwell Castle in Groossbritannie. Runddürm het mä au as Däil vo Stadtbefestigunge und Ringmuure baut. Si si Eggpünkt vo dr Verdeidigung gsi oder häi häikli Pünkt beschützt wie öbbe s Door. Für das häi si hüfig Weergäng und Weererker ghaa. Chris Gravett: Atlas der Burgen. Tosaverlag, Wien 2001, ISBN 3-85492-470-4, S. 28 und S.53. Chris Gravett: Atlas der Burgen. Tosaverlag, Wien 2001, ISBN 3-85492-470-4.
D Schlacht bi St. Jakob an dr Birs isch am 26. August 1444 im Lauf vom Alte Züürichrieg bi St. Jakob an der Birs, knapp usserhalb vo dr Stadt Basel, gschlaage worde. In dr letschte Phaase vo siiner Usenandersetzig mit de Äidgenosse, isch Züüri, wo mit em Habsburger Friedrich III. verbündet gsi isch, vo de Äidgenosse belaageret worde. Dr dütsch Köönig het dr franzöösisch Köönig Karl VII. um Hilf bittet. Wil im Hunderjöörige Chrieg grad e Waffestillstand abgschlosse worden isch, het dä d Armanjake, e Söldnerarmee wo iire Naame vo iirem erste Aafüerer, em Groof Bernard VII. d'Armagnac, überchoo het, under em Dauphin, em spöötere Köönig Louis XI., in Richdig Basel gschiggt. 40'000 Maa si im Summer 1444 duur s Elsass zooge und häi vor Basel Halt gmacht. Dr Blaan isch gsi, ass si vo dört gege Züüri wurde zie zum d Belaagerig vo dere Stadt z beände. Wo d Äidgenosse, wo vor dr Farnsburg glaageret gsi si, vernoo häi, ass d Armanjake über d Birs über Muttez bis uf Brattele voorgstoosse siige, häi si e Däil vo iirer Armee vorusgschiggt. Si häi 1300 meistens jungi Chrieger usgwehlt und die si in dr Nacht vom 25. uf e 26. August
Opfike isch e politischi Gmäind im Bezirk Büüli im Kanton Züri, Schwiiz. Zu de politische Gmäind ghört die glichermasse bekannt Ortschaft Glattbrugg, dur das wird Gmäind hüfig inoffiziell au als Opfike-Glattbrugg bezeichnet. Opfike isch en Vorort vo Züri im mittlere Glattaal. S Piet vo de Gmäind umfasst 20 % landwirtschaftlichi Flèchi, 15,5 % Wald, 42,6 % Sidligsflèchi, 19,6 % Vercheersflèchi und 2,1 % Gwässerflèchi. Opfike isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 1153 als Obfinchoven. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 43,3 % (Stand 2011). 18,4 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 28,9 % sind römisch-katholisch (Stand 2011). I Dorf z Opfike hätts kä Chile me, nu no en Turm, de «Chappeleturm» (Bild). Di reformiert und di katholisch Chile sind z Glattbrugg. Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 3,5 %, CVP 6,0 %, EDU 0,8 %, EVP 4,3 %, FDP 10,9 %. GLP 10,3 %, GP 4,5 %, SP 16,2 %, SVP 41,7 %, Suschtigi 1,9 %. Gmäindspresidänt isch de Paul Remund (Stand 2012). D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 6,9 % gläge. De züritüütsch Tieläkt vo Opfike ghört zue de Unterländer Mundarte. Gabriela Barman-Krämer u. a.: Handbuch Zum Stadtrand. Gestaltungsstrategien
D Ruine Farnsburg lit zwüsche de Ortschafte Gälterchinde und Buus im Halbkanton Basel-Landschaft in dr Schwiz. D Ruine Farnsburg befindet sich in ere markante Sporelaag am nordöstlige Rand vom Farnsbärg, dört wo sich d Gränze vo de Gmäinde Buus, Hemmike und Ormalinge dräffe. Dä Felssporn – dr Schmaedecke bezeichnet en as Sporeterrasse -- isch künstlig terrassiert worde, was zum ene öbbe 8 Meter diefe, sänkrächte Absturz zwüschen em Felssporn und dr Schildmuure gfüert het. Ummiddelbar vor dr Aalaag het mä e Halsgraabe usghoobe, wo öbbe 9 Meter bräit gsi isch. Dä het uf dr äinte Site d Burgstell gschützt und uf dr andere Site isch er – wie d Terrassierig -- as Stäibruch für Baumaterial für d Festig brucht worde. Wo mä ufghöört het, d Aalaag z bruuche, isch dr Halsgraabe mit 200 Waagelaadige zuegschüttet worde, so dass mä e Garte het chönne mache, und mä gseet en nume no bi dr Zuegangsbrugg. D Ruine isch sehr guet zuegänglig und mä het in dr Nöizit e Wändelstääge in d Schildmuure baut. Mä het e herrlige Usblick vo dr Schildmuure us und es git dört e groosse Übersichtsblaan und e gschichtlige Abriss. Underhalb vo dr Burgruine befindet sich au hüte no
Dr Niger isch noch em Nil un em Kongo mit 4.184 Kilometer Lengi dr drittlengscht Strom z Afrika. Är fließt in eme fascht 2000 km große Halbchrais dur fimf Staate: noch em Ursprung in dr Bärg vu Guinea stremt er dur Mali, dr Side vu Niger, an dr Gränz vu Benin lang un schließli dur Nigeria, wun er in eme iber 200 km braite Delta in dr Golf vu Guinea mindet. Fascht alli vu dr 110 Millione Mänsche, wu diräkt am Fluss wohne, wäre vum Niger mit Wasser versorgt. Syy Yyzugsbiet umfasst wyteri 4-5 Staate un rund 2,5 Millione km². Doderby isch aber d Zueornig vu dr Wieschteflechine uusicher. Dr Niger entspringt in dr Bärg im Side vum Staat Guinea, in dr Nechi vu dr Gränz zue Sierra Leone. Är fließt in eme Boge no Nordoschte un bildet z Mali d Massina. Derno chehrt er uf Timbuktu, wun er d Sahara straift un in Richtig Sidoschte wyterfließt. Är goht dur dr Staat Niger, d Hauptstadt Niamey vu däm isch an syyne Staade böue. Im wytere Verlauf bildet er dailwys d Gränz zue Benin, wu im Dreiländereck vu dr Staate Niger, Burkina Faso un Benin dr W-Nationalpark an eme W-fermige Rank
Passwörter send persönlichi Sicherhäitselemänt vomäne elektronischä Produkt und grad för en Maestrocharte odär im Internet die erscht Massnahm gäge kriminelli Personä. Äs esch sehr wechtig äs einzigartigs ond persönlechs Passwort z' bruchä ond sech för diä Dienstläischtigä au jewils verschedäni Passwörter uszdänkä. Met äm regälmässige Änderä vo sinä Passwörter, erhöht mer au no zuäsätzlich d' Sicherhäit. 1. Jewils än individuälls Passwort för diä wechtigstä Kontä iirechtä Nähmed Sie för jedäs einzelnä Konto äs anders Passwort. Bsondärs wechtigi Konti send eMail ond Onlinebanking. Vermuätlich händs Sie beräits au vergässäni ond settig Konti, wo sii scho lang nöm bruchäd, odär brucht händ. Kriminelli Personä konzentriäred sech uf settig Internetsiitä wo liächt z' knachä send ond bruchäd diä gfondenä Benutzäraagabä, denn för diä bi bessär gschötztä Dienstläischtigä uszprobiärä. Wänn mär also immer s' glichä Passwort brucht gha het, chan jedä met äim Sicherthäitselemänt uf alli Konti zuägriffä. 2. Äs Passwort söll vo Vortäil, lang gwählt sii Je länger s' Passwort esch, desto schwerär chan das vomäne Drittä erratä werdä. För Passwort wo Zäh Stellä händ, ged äs insgesamt fascht äi Trillion möglechi Kombinationä met Buechstabä ond Numerischi Zeichä. 3. För s' Passwort Buechstabä, Zahlä ond Sonderzäichä wählä Förs erratä vomäne Passwort wo met
Delmehorst (plattdütsch Demost) isch e kreisfreii Stadt in Niidersachse. Delmehorst lyt zwische Breme un Oldeburg. Dur s Stadtgebiet fließt d Delme. Bsundrigs zum aaluege z Delmehorst isch de Maartplatz mit em im Jugedstil paute Rothus un em Wasserturm, wo under Dänkmolschutz stönd. De Wasserturm isch 44 Meter höch un hät zoberst en Uusichtsplattform. Er hät es Fassigsvermöge vo 500 Kubikmeter Wasser, isch aber sit em Februar 2011 nüme i Betriib. Südwestlich devo isch d Burginsle mit sine Graftaalage; da sind Wassergräbe, wo vo de Delme gspise wäred. Nils Aschenbeck: Delmenhorst. Eine Stadt im Grünen. Aschenbeck und Holstein, Delmenhorst 2005, ISBN 3-932292-45-6. Liesel Wittenberg: Die Jahre 1976–1990 in Delmenhorst. Eine Stadtchronik. Isensee, Oldenburg 2002, ISBN 3-89598-838-3. Commons: Delmenhorst – Sammlig vo Multimediadateie Delmenhorst i de Topographia Westphaliae (Mathäus Merian) im dütschsprochige Wikisource di offiziell Website vo de Stadt Delmenhorst Landesamt für Statistik Niedersachsen, LSN-Online Regionaldatenbank, Tabelle A100001G: Fortschreibung des Bevölkerungsstandes, Stand 31. Dezember 2022. Die Zukunft des Wasserturms ist ungewiss Artikel im Weser-Kurier vom 19. März 2011
D Sahara isch mit nyyn Millione Quadratkilometer di grescht Druckewieschti vu dr Ärd. Des entspricht uufgehr dr Greßi vu dr gsamte USA oder dr 26-fache Greßi vu Dytschland. Si goht vu dr afrikanische Atlantikkischte bis zue dr Kischte vum Rote Meer un bildet e Trapez mit ere Uusdehnig vu 4500 bis 5500 Kilometer in Wescht-Oscht- un 1500 bis 2000 Kilometer in Nord-Sid-Richtig. Si ghert zue dr Wändechraiswieschtine. D Sahara isch zem greschte Dail e Staiwieschti oder Felswieschti (Hammada), oder au e Chiis- bzw. Grellwieschti (Seri]). Di bekannt Sandwieschti (Erg) macht mit rund 20 Brozänt nume ne chlainere Dail vu dr Sahara uus. In dr altägyptische Sproch het d Sahara dr Name „dscheret“ („Wieschti“) ghaa; in dr arabische Sproch widergee mit صحراء‎, DMG ṣaḥrā fir „Wieschti“. D Tuareg nänne d Sandwieschti in dr sidlige Sahara Ténéré, was ibersetzt „Land dert dusse“ oder au „Wieschti“ haißt. Im Arabische wird d Sahara wäge däm gnauer الصحراء الكبرى‎, DMG aṣ-ṣaḥrā' al-kubrā, „di (seli) groß Wieschti“ gnännt. Zem Dail findet mer au dr Name بحر بلا ماء‎, DMG baḥr bilā māʾ, „Meer ohni Wasser“ (vgl. Sahel fir „Stade“). D antike Remer hän s Land sidlig vu Karthago Terra Deserta uubwohntes/verlosse Land gnännt. Im Mittelalter het
Vorlage:Infobox See/Wartung/NACHWEIS-FLÄCHEVorlage:Infobox See/Wartung/NACHWEIS-SEEBREITEVorlage:Infobox See/Wartung/NACHWEIS-VOLUMENVorlage:Infobox See/Wartung/NACHWEIS-MAX-TIEFEVorlage:Infobox See/Wartung/NACHWEIS-MED-TIEFEVorlage:Infobox See/Wartung/UFERSTADTVorlage:Infobox See/Wartung/SEELAENGE fff Dr Victoriasee (au Viktoriasee, friejer Ukerewesee; Luo: Nam Lolwe; Luganda: Nalubaale; Kinyarwanda: Nyanza) lyt z Oschtafrika un isch Dail vu dr Staate Tansania, Uganda un Kenia. Är isch dr drittgrescht See vu dr Wält noch em Kaspische Meer un em Obere See un dr zwaitgrescht Sießwassersee vu dr Wält. Dr Victoriasee isch dodermit dr grescht vu Afrika. Är het e Yyzugsbiet vu 193.000 km² un e Oberflechi vu 68.800 km², was uugfehr dr Flechi vu Bayern oder Irland entspricht. An syyne Stade hän anne 2007 rund 30 Millione Mänsche gläbt. Dr See lyt in dr oschtafrikanische Hochebeni. D Flechi vum See daile sich d Staate Tansania (49 % vu dr Seeflechi), Uganda (45 %) un Kenia (6 %). Syy Stadelinie het e Lengi vu 450 km, 1750 km dervu z Tansania, 1150 km z Uganda un 550 km z Kenia. Derwylscht dr Victoriasee im Weschte vum Kagera-Nil gspyst wird, lyt syy Abfluss im Norde, dr Victoria-Nil. Di grescht Insle isch mit 560 km² Ukerewe vor em Sidstade. Wyti Streckine vu sym Stade wäre vu uusdehnte Papyrussimpf gsuumt. D Region um dr Victoriasee isch relativ niderschlagsrych un wird mit durschnittli 1015 Millimeter
Dr Haibärg isch a denn bsiedelte Hochfläch uf dr Schwäbischa Alb. Är isch dr heischte ond sid-wäschtlichschte Doal vo dr Schwäbischa Alb. Dr heischt Bärg isch dr Lemberg mit 1.015 m ü. NHN. Sein Nama verdankt dr Haibärg em Hai, wo det doba vo bsonders guater Qualität sei soll ond dees bis huit no s Landschaftsbild uff'm Haibärg prägt. Sälle Gmoanda keeret zom graußa Haibärg: Kreis Duttlenga: Bärenthal (Bäradal), Böttingen (Bettenga), Bubsheim (Bubsa), Egesheim (Egesa), Gosheim (Gausa), Irndorf, Kolbingen (Kolbenga), Königsheim (Kingsa), Reichenbach am Heuberg (Reichabach), Renquishausen, Wehingen (Wähenga), Mahlstetten (Mohlstetta) Kreis Semmerenga: Leibertingen (Leiberdenga), Schwenningen (Schwenenga), Stetten am kalten Markt (Schtetta) Zollera-Albkrais: Meßstetten (Meschtetta, mit da Oartsdoal Hoaschdetta, Harta, Hossenga, Direnga, Oberdigasa, Ontrdigasa), Nusplingen (Nuschplenga), Obernheim (Oberna) Dr Haibärg keert zom schwäbischa Sprochraum. Är leit a dr Grenz zom Niederallemanischa. So sait ma zom Beispiel uf am eschtlicha Haibärg "du hoscht", "Sonna" ond "gsei" während ma em Wäschta "du häscht", "Sunna" ond "gsi" sait. Bis afang vom 20. Johrhondert isch dr Haibärg one vo da eermschta Regiona z Deitschland gsei. Mit em Bau vom Lochapass ond dr Haibärgbah hät sich dees genderet. Ee da 1920er Johr häts uf am Haibärg a Wiirtschaftswonder gea, wo vill kleine ond mittelständische Onternehma
Vorlage:Infobox See/Wartung/NACHWEIS-FLÄCHEVorlage:Infobox See/Wartung/NACHWEIS-SEEBREITEVorlage:Infobox See/Wartung/NACHWEIS-VOLUMENVorlage:Infobox See/Wartung/NACHWEIS-MAX-TIEFEVorlage:Infobox See/Wartung/NACHWEIS-MED-TIEFEVorlage:Infobox See/Wartung/UFERSTADTVorlage:Infobox See/Wartung/SEELAENGE ffff De Tanganjikasee isch ain vu dr greschte Seeä z Zäntralafrika (3° 20' bis 8° 48' sidlig un 29° 5' bis 31° 15' eschtlig) un dr segschtgrescht un zweetdiefscht See vu dr Ärd. Dr See lyt im weschtlige Dail vum Oschtafrikanische Grabe (Great Rift Valley), doderzue ghert di Zäntralafrikanisch Schwelle, wu an d Weschtsyte vun em aagränzt. Är isch dr grescht Grabebruch-See vu Afrika un au dr diefscht un dr zweetgrescht vum ganze Kontinänt. Är het mit 18.880 km³ Volume s grescht Sießwasservorchuu vu Afrika un s zwaitgrescht wältwyt noch em Baikalsee. Dr Tanganjikasee goht 673 km in Nord-Sid-Richtig mit ere durschnittlige Braiti vu 50 km un het e Flechi vu 32.893 km². D Wasseroberflechi lyt uf 782 m ü. NN. Dr See isch Mittel 570 m dief, di maximal Diefi lyt bi 1.470 m (im nerdlige Dail). Dodermit lyt dr Grund vum zweetdiefschte See vu dr Ärd 688 m unter em Meeresspiegel, di viertdiefscht Kryptodepression vu dr Wält. Wäg syyre extreme Diefi handlet s sich in dr diefere Schichte vum See um fossil Wasser. S Yyzugsbiet vum Tanganjikasees umfasst 231.000 km². Dr Ruzizi, wu vu Norde här in See fleißt, isch