rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Nunnige isch e Iiwohnergmein im Bezirk Tierstei im Kanton Soledurn, Schwiiz. Nunnige liit im Zentrum vom Gilgebergerland in ere Längsmuelde vom nördliche Soledurner Faltejura. D Gmeindsflächi umfasst 42,6 % langwirtschaftlichi Flächi, 50,4 % Wald, 6,9 % Sidligsflächi und 0,1 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Beibel, Mältige, Zubel, Braitebach, Himmuried un Seebe im Kanton Soledurn un Brätzbel und Louel im Kanton Basel-Landschaft. Nunnige isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1152 als Nunningen. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 7,1 % gläge. 13,1 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 73 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 2,0 %, CVP 30,1 %, EDU 0,2 %, EVP 0,8 %, FDP 28,0 %, GLP 4,0 %, GP 4,4 %, SP 6,8 %, SVP 21,5 %, Suschtigi 2,2 %. Gmeindspresidänt isch dr Heiner Studer-Schmid (Stand 2017). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 2,3 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hei vo dr 1843 Iiwohner 95 % Dütsch als Hauptsproch aagää, 0,4 % Französisch, 0,5 % Italienisch un 4,1 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Nunnige ghört zue dr Schwarzbuebeländer Dialäkt, wo zuem Nordweschtschwyzerdütsch ghöre. Burgruine Gilgeberg Schwarzbuebebrunne Aasicht
D Toskana, früener Tuszie, Tuscie, Tuskie, italienisch Toscana, isch e Regioon in Middelitalie. Si gränzt im Norde an Ligurie und d Emilia-Romagna, im Oste an Marke und an Umbrie und im Süde an Latium. D Toskana gältet as historischi Landschaft und bedütendi Kultuurlandschaft. Iiri Bezäichnig läitet sich vom Volk vo de Etrusker häär, wo in dr Antike doo aasässig gsi si. D Toskana het e Flechi vo öbbe 22'990 km² und 3.663.191 Iiwohner (Stand 31. Dezember 2022). D Hauptstadt isch Floränz im Norde vo dr Regioon. Anderi wichdigi Stedt si Arezzo, Pisa, Siena, Grosseto, Livorno, Prato und Lucca. Dr Hauptfluss isch dr Arno. D Toskana isch bekannt für iiri hügeligi Landschaft, won e Hufe Pinie, Ziprässe, Oliveböim und Rääbe waggse. Dr höggst Bärg isch dr Monte Prado (2054 m). D Toskana het Waldgebiet mit ere Flechi vo ere Million Hektaare. Im Süde finde d Natuurliebhaaber e groosses Natuurschutzgebiet, dr Parco dell’Uccellina, wo s en ussergwöönlig sälteni Flora und Fauna het. Dr Toskanischi Archipel umfasst näbe Elba, dr drittgröösste Insle vo Italie, under anderem au die chliinere Insle Giglio, Capraia, Pianosa, Montecristo, Giannutri und Gorgona. Im Altertum Tuscien oder Etrurien Im Mittelalter e Räie vo Stadtstaate, wo noodinoo unter dr Herrschaft
Umbrie (italiänisch: Umbria) isch e Regioon vo Italie mit 908'926 Iiwooner (Stand 31. Dezämber 2011). Si lit zwüsche dr Toskana, Latium und de Marke. Es isch die äinzigi Regioon vo Italie, wo weder e Meeresküste non e Gränze zum Usland het. Dr trasimenischi See lit in Umbrie. D Hauptstadt isch Perugia. D Regioon bestoot us de bäide Brovinze Perugia und Terni. Umbrie isch brägt vo Bärg mit Wäidwirtschaft und Ackerbau, Beckilandschafte und Dääler mit intensiver Landwirtschaft und de lange Gebirgszüüg vom Umbrische Apennin im Oste. Dr höggst Bärg isch dr Monte Vettore 2.478 m s.l.m.. Umbrie het meereri Flusssüsteem: dr Oberlauf vom Tiber, dr Topino, wo au us em Apennin chunnt und sich mit em Chiascio veräinigt und em Nera, wo dur s Valnerinadaal mit sinere hügelige, moolerische Landschaft fliesst. Nordwestlig vo dr Hauptstadt Perugia, in dr Nööchi vo dr toskanische Gränze, lit dr Trasimenischi See. Er isch e beliebts Usflugsziil. Die durchschnittligi Hööchi vo Umbrie lit bi über duusig Meter über em Meeresspiegel. Umbrie isch ursprünglig s Siidligsgebiet vo de Umbrer gsi, zwüsche Etrurie und dr Küste vo dr Adria. D Umbrer si e Stamm vo de Italiker gsi, wo gegen 1200 v. d. Z. iigwanderet si, und vo
Latium (ital.: Lazio) isch e Regioon in Middelitalie mit 5.714.882 Iiwooner (Stand 31. Dezember 2022). Die wichdigsti Stadt in Latium isch die italiänischi Hauptstadt Rom. In dr Antike het mä under Latium num s Gebiet zwüschen em Tiber, de Sabiner Bärg, Sinuessa (s hütige Mondragone) und em Tyrrhenische Meer verstande. Die hütigi Regioon Latium goot vo Nordweste uf Südoste öbbe um s „Chnöi“ vom italiänische Schdiifel ume em Tyrrhenische Meer nooch, won e Däil vom Middelmeer isch. Die nördligsti Stadt isch Acquapendente, die südligsti Gaeta. Nördlig vo Latium lige im Uurzäigersinn d Regioone Toskana, Umbrie und Marke, östlig Abruzze und Molise und südlig Kampanie. Geologisch däilt sich s Latium in drei Däil. S Chalchgebirg vo de Abruzze bildet Nord-Ost-Gränze vo dr Regioon und macht e groosse Däil vo dr Brovinz Rieti us. Si höggst Punkt isch dr Monte Gorzano (2.458 m). Vor im si d Sabiner Bärg, d Monti Lucretilli, d Monti Ernici und d Monti della Meta. Die Gebirg lige i Allgemäine in ere Nordwest-Südost-Richdig. So au d Monti Lepini, Monti Ausoni und Monti Aurunci, wo südöstlig vo Rom lige. Geologisch zu de Chalchgebirg ghööre au dr Monte Soratte im Tiberdaal und dr Monte Circeo an dr Küste. S
Oberbuchste, au Oberbuchsete isch e Iiwohnergmein im Bezirk Göi im Kanton Soledurn, Schwiiz. Oberbuchste liit am Mülibach am Jurasüdfuess. D Gmeindsflächi umfasst 40,5 % langwirtschaftlichi Flächi, 49,8 % Waud, 9,5 % Sidligsflächi und 0,2 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Houderbank im Norde, Egerchinge im Oschte, Nöiedorf im Südoschte, Niderbuchste im Süde, Chestehouz un Önsige im Südweschte un Bauschtu im Nordweschte. Oberbuchste isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1040 aus vico Buxita (1308 ze Obern Buchsiten). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 21 % gläge. 21,8 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 54,8 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 3,8 %, CVP 29,6 %, EDU 0,3 %, EVP 1,2 %, FDP 18,1 %, GLP 3,6 %, GP 3,6 %, SP 12,2 %, SVP 26,1 %, Suschtigi 1,5 %. Gmeindspresidänt isch dr Daniel Lederer (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 1,8 % gläge. Bi dr Voukszellig 2000 hei vo dr 1841 Iiwohner 85 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 0,8 % Französisch, 2,2 % Italienisch und 12 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Oberbuchste ghört zue dr Dialäkt vo dr Region Oute, wo
Oberdorf (amtlich Oberdorf) isch e Iiwohnergmein im Bezirk Läbere im Kanton Soledurn, Schwiiz. Oberdorf liit uf ere Terrasse am Südfuess vom Wiissestei. D Gmeindsflächi umfasst 25,5 % langwirtschaftlichi Flächi, 68,5 % Waud, 5,7 % Sidligsflächi und 0,3 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Rütene, Laägedorf, Bäuch, Lommiswiu, Söuze, Gänsbrunne u Wäuscheror. Oberdorf isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1305 aus Oberdorf (1327 Oberndorf). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 6,1 % gläge. 38,5 % vor Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 39,6 % römisch-katholisch. Bir Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 5,0 %, CVP 18,6 %, EDU 0,2 %, EVP 1,3 %, FDP 22,5 %, GLP 8,1 %, GP 10,3 %, SP 14,8 %, SVP 16,6 %, Suschtigi 2,6 %. Gmeindspresidänt isch dr Patrick Schlatter (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 1,4 % gläge. Bir Voukszellig 2000 hei vor 1612 Iiwohner 94,7 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 1,2 % Französisch, 0,8 % Italienisch u 3,3 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Oberdorf ghört zue dr Dialäkt vo dr Region Soledurn, wo ähnlich si zum Bärndütsch. Ernst Burren (* 1944), Mundartschriftsteller Damian Meier (* 1973), Sänger Commons: Oberdorf SO
Simplon cha si: Simplon, d Churzform för de Simplonpass, wo vom Wallis uf Italie füert Simplon VS, e Gmeind im Wallis, wo uf de Südsite vom gliichnamige Pass liit Simplon (Département), es ehemoligs Département z Frankrych Simplongebirge, e Gebirgsgruppe Simplonpark, e städteschi Grüenaalag z Mailand Simplonstrecke, en Iisebahnstrecki, wo dur de Simplontunnel füert (Schwiz) Simplon, e Metrostazion z Paris Compagnie du Simplon (1874–1881), e Schwizer Bahnundernehmig Simplon, en Velohersteller z Öschtriich Simplon, en Raddampfer us em Johr 1920 uf em Gämfersee Simplon, e Farm und e Stazion vo de Bahnstrecki Lüderitz–Seeheim im Süde vo Namibia
Obergerlafinge isch e Iiwohnergmein im Bezirk Wasseramt im Kanton Soledurn, Schwiiz. Obergerlafinge isch es Strossedorf i dr Ebeni zwüsche Ämmi un Oesch. D Gmeindsflächi umfasst 50,7 % langwirtschaftlichi Flächi, 19,1 % Waud, 29,6 % Sidligsflächi und 0,7 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Gerlafinge, Chriegstette u Rächerswiu im Kanton Soledurn u Choppinge u Zielebach im Kanton Bärn. Obergerlafinge isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1278 aus Oburgeroluingen (1363 Oberngerolfingen, 1449 Obergerlafingen). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 6,7 % gläge. 50,7 % vor Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 28,4 % römisch-katholisch. Bir Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 5,2 %, CVP 7,1 %, EDU 0,3 %, EVP 0,3 %, FDP 19,0 %. GLP 7,6 %, GP 5,1 %, SP 26,9 %, SVP 27,2 %, Suschtigi 1,4 %. Gmeindspresidänt isch dr Beat Muralt (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 2,4 % gläge. Bir Voukszellig 2000 hei vor 1047 Iiwohner 97,1 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 0,8 % Französisch, 1,2 % Italienisch u 0,9 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Obergerlafinge ghört zue dr Dialäkt vo dr Region Soledurn, wo ähnlich si zum Bärndütsch. Commons: Obergerlafingen – Sammlig vo
Ökinge isch e Iiwohnergmein im Bezirk Wasseramt im Kanton Soledurn, Schwiiz. Ökinge isch es Strossedorf ar Oesch. D Gmeindsflächi umfasst 64,1 % langwirtschaftlichi Flächi, 24,1 % Waud un 11,8 % Sidligsflächi. Nochbergmeine si Subige, Horriwiu, Drei Hööf, Haute, Chriegstette u Däredinge. Ökinge isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1263 aus Otechingen (1264 Othichingen, 1274 Otkingen, 1401 Oedkingen, 1450 Oeigkingen, 1730 Oeckhingen). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 6,9 % gläge. 42,9 % vor Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 40,4 % römisch-katholisch. Bir Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 4,0 %, CVP 22,1 %, EDU 0,3 %, EVP 1,0 %, FDP 14,7 %. GLP 8,8 %, GP 5,0 %, SP 18,8 %, SVP 23,0 %, Suschtigi 2,1 %. Gmeindspresidänt isch dr Marcel Linder (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 1,3 % gläge. Bir Voukszellig 2000 hei vor 658 Iiwohner 97,4 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 0,6 % Französisch, 0,2 % Italienisch un 1,8 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Ökinge ghört zue dr Dialäkt vo dr Region Soledurn, wo ähnlich si zum Bärndütsch. Trevisan, Paolo: Oekingen. Dorfchronik. Aspekte der geschichtlichen Entwicklung einer Solothurner Gemeinde. [Neuauflage der Ausg.
Rächerswiu isch e Iiwohnergmein im Bezirk Wasseramt im Kanton Soledurn, Schwiiz. Rächerswiu isch es Dorf ir Ebeni zwüsche Ämmi un Ösch. D Gmeindsflächi umfasst 56,5 % langwirtschaftlichi Flächi, 23,7 % Waud u 19,8 % Sidligsflächi. Nochbergmeine si Obergerlafinge, Chriegstette, Haute u Drei Hööf im Kanton Soledurn u Choppige u Willadinge im Kanton Bern. Rächerswiu isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1248 aus Reicherswile (1278 Richirswile (1324 Richerswile, 1367 Richerzwile, 1376 Richardswil). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 8,3 % gläge. 45,8 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 32,9 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 8,0 %, CVP 14,1 %, EDU 0,5 %, EVP 0,8 %, FDP 13,9 %. GLP 4,5 %, GP 4,9 %, SP 24,1 %, SVP 27,3 %, Suschtigi 1,8 %. Gmeindspresidänt isch dr Hardy Jäggi (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 2,2 % gläge. Bi dr Voukszellig 2000 hei vo dr 1586 Iiwohner 95,7 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 0,2 % Französisch, 2,1 % Italienisch u 2 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Rächerswiu ghört zue dr Dialäkt vo dr Region Soledurn, wo ähnlich si zum Bärndütsch.
Rickebach (amtlich Rickenbach) isch e Iiwohnergmein im Bezirk Oute im Kanton Soledurn, Schwiiz. Rickebach liit am Jurasüdfuess am Rickebach, eme Siitebach vor Dünnere. D Gmeindsflächi umfasst 31,4 % langwirtschaftlichi Flächi, 52,1 % Waud, 16,1 % Sidligsflächi und 0,4 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Houestei-Ifetau im Norde, Wange im Oschte, Chappel im Süde und Hägedorf im Weschte. Rickebach isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1288 aus Richenbach. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 10,6 % gläge. 34 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 44,5 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 5,3 %, CVP 15,5 %, EDU 0,3 %, EVP 1,4 %, FDP 19,9 %. GLP 4,7 %, GP 5,0 %, SP 15,8 %, SVP 30,0 %, Suschtigi 2,2 %. Gmeindspresidänt isch dr Dieter Leu (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 2,1 % gläge. Bi dr Voukszellig 2000 hei vo dr 885 Iiwohner 95,3 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 0,6 % Französisch, 0,7 % Italienisch und 3,4 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Rickebach ghört zue dr Dialäkt vo dr Region Oute, wo ähnlech si zue dr Aargauer Dialäkt. Priorat vo dr
Riedhouz isch e Iiwohnergmein im Bezirk Läbere im Kanton Soledurn, Schwiiz. Riedhouz liit am linke Ufer vor Aare. Zue dr Gmein ghööre dr Wiiler Attishouz (Atiishouz) u siit 2011 au Niderwiu (Niederwil). D Gmeindsflächi umfasst 43,6 % langwirtschaftlichi Flächi, 39 % Waud, 14,6 % Sidligsflächi und 2,8 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Fäudbrunne-St. Niklaus, Rütene, Baum, Günschbrg Hopperschte, Flumetau, Deitige, Luterbach u Zuchu. Zum 1. Jänner 2011 isch Riedhouz mit dr Nochbergmein Niderwil fusioniert worde. Riedhouz isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1367 aus im Rietholz, Niderwiu im Johr 1307 aus Niderwile. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 8,6 % gläge. 39 % vor Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 40,1 % römisch-katholisch. Bir Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 4,0 %, CVP 14,0 %, EDU 0,5 %, EVP 3,5 %, FDP 22,1 %, GLP 6,0 %, GP 7,6 %, SP 17,2 %, SVP 23,1 %, Suschtigi 2,0 %. Gmeindspresidänt isch dr Peter Kohler (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 1,3 % gläge. Bir Voukszellig 2000 hei vor 1843 Iiwohner 95,6 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 0,4 % Französisch, 0,8 % Italienisch u 3,2 % angeri Sproche. Dr
Dä Bezirk Wintertuur isch en Bezirk im Kanton Züri i dä Schwiiz. Er hätt insgesamt öppe 160'000 Iiwohner und umfasst 19 Gmeindä. D Gsamtflächi vom Bezirk betreit 251,25 qkm. Zum Bezirk ghört einersiits d Stadt Wintertuur, aber dezuä au na einigi Gmäinde, wo eher ländlich prägt sind. Dä Sitz vo de Bezirksverwaltig, also s Statthalteramt, de Bezirksrat und s Bezirksgricht befindät sich i de Stadt Wintertuur sälber. Zum Bezirk ghöred diä folgende politischä Gmeindä: Gmainde bis 1921 Gmainde bis 2002 Gmainde bis 2012 Gmainde bis 2013 Gmainde bis 2017 1922: Fusion Oberwinterthur, Seen, Töss, Velthaim, Winterthur und Wülflinge → Winterthur 1922: Fusion Elsau und Schottike → Elsau 2003: Namesänderig Hofstetten bei Elgg → Hofstetten (ZH) 2013: Fusion vom Wiiler „Obere Hueb“ vo de Gmaind Buech am Irchel → Neftebach 2014: Fusion Bertschike und Wisedanke → Wisedange 2018: Fusion Elgg und Hofstette → Elgg Commons: Bezirk Winterthur – Sammlig vo Multimediadateie Bundesamt für Statistik Generalisierte Grenzen 2020.
Ä Telefonvorwahl wird vor diä eigentlichi Telefonnummerä gsetzt, wenn mer us äm eigene Netz usä telefonierä will. Es gitt internationali Vorwahlnummerä und nationali. Die internationalä muäs mer jewiils iigäh, wenn mer en Aaschluss im Usland will erreichä. Innerhalb vo de Schwiiz händ im Feschtnetz die einzelnä Regionä und im Mobilnetz die einzelnä Aabüter eigeni Vorwahlä. Innerhalb vo dä Schwiiz chan mer aber nümä vo eigentlichä Vorwahlä redä. Vor einigä Jahr isch iigfüehrt wordä, dass mär immer muän die ganz Nummerä wähle, süscht chunnt mer kei Verbindig meh über. Wänn also öpper sim Nachbär wett aalüte, hätt er früener no die normal Nummerä (die hätt sibä stellä) chönnä wähle, hütt muen er die Nummerä mit de Vorwahl (insgesamt zäh stellä) wähle, süsch chunnt ä Fählemäldig. S'gliichä gilt au bi Verbindigä innerhalb vom gliichä Mobilfunknetz. Wenn mä us em Usland (Internationale Telefonvorwahl +41 für d Schwiz) telefoniert, loot mä d 0 am Aafang vo dr hütige Telefonnummerä, wo in d Vorwahl integriert worde isch, wäg (z. B. 044 824 71 11 wird +41 44 824 71 11). Die internationali Vorwahl foot in dr Schwiz mit 00 oder + aa.
Roderschdorf isch e Iiwohnergmain im Bezirk Dorneck im Kanton Soledurn, Schwiiz. Roderschdorf liit in ere soledurnische Exklave im hintere Laimedal. D Gmaindsflächi bstoht us 57 % langwirtschaftlichi Flächi, 30,2 % Wald un 12,8 % Sidligsflächi. Nochbergmaine si Metzerle-Mariestai im Kanton Soledurn un di französische Gmaine Bierthel, Oltige, Liebedswíller un Layme im Elsass. Roderschdorf isch zum erschte Mol gnennt worde im Johr 1226 als Ratolsdorf (1349 Roderstorff). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraadail isch 2010 bi 10 % gläge. 32,8 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 33,5 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 3,4 %, CVP 8,8 %, EDU 0,1 %, EVP 2,4 %, FDP 12,2 %. GLP 6,7 %, GP 13,5 %, SP 31,9 %, SVP 18,4 %, Suschtigi 2,7 %. Gmaindspresidänt sit 2022 isch dr Thomas Bürgi vo Zämmestoh-für-Rodersdorf (Stand 2017). D Arbetslosigkait isch im Johr 2011 bi 1,8 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hai vo dr 1279 Iiwohner 96,1 % Dütsch als Hauptsproch aagää, 1,3 % Französisch un 2,6 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Roderschdorf ghört zue dr Schwarzbuebeländer Dialäkt, wo zuem Nordweschtschwyzerdütsch ghöre. Gottlieb Loertscher: Die Kunstdenkmäler des Kantons Solothurn, Band III: Die
Roor (amtlich Rohr) isch e Iiwohnergmein im Bezirk Gösge im Kanton Soledurn, Schwiiz. Roor isch es Dorf am Südfuess vom Schafmattpass. D Gmeindsflächi umfasst 44 % langwirtschaftlichi Flächi, 49,8 % Waud und 6,2 % Sidligsflächi. Nochbergmeine si Ärlischbach, Stüsslige und Loschdorf im Kanton Soledurn und Zeglige und Oltige im Kanton Basel-Landschaft. Roor isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1022 aus Rôre. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 8,7 % gläge. 35,1 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 45 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 3,5 %, CVP 36,6 %, EVP 3,5 %, FDP 15,7 %. GLP 4,7 %, GP 15,7 %, SP 2,9 %, SVP 8,7 %, Suschtigi 8,7 %. Gmeindspresidänt isch dr Max Ernst (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 6,5 % gläge. Bi dr Voukszellig 2000 hei vo dr 111 Iiwohner 96,4 % Dütsch aus Hauptsproch aagää und 3,6 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Roor ghört zue dr Dialäkt vo dr Region Oute, wo ähnlech si zue dr Aargauer Dialäkt. Pilgerkapell St. Ulrich Buurehuus Bushautstell Wohnhuus im Dorfzentrum Commons: Rohr SO – Sammlig vo Multimediadateie www.rohr-so.ch Hans
Rüttene isch e Iiwohnergmein im Bezirk Läbere im Kanton Soledurn, Schwiiz. Rüttene liit am Fuess vom Wiisenstei. Zue dr Gmein ghööre au no d Wiiler Widlisbach, Oberrüttene, Galmis, Fallere, Brüggmoos u Chrüze. D Gmeindsflächi umfasst 22,5 % langwirtschaftlichi Flächi, 69,7 % Waud, 6,7 % Sidligsflächi und 1,1 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Fäudbrunne-St. Niklaus, Soledurn, Längedorf, Oberdorf, Wäuscheror, Baum u Riedhouz. Rüttene isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1474 aus Rüti (1475 Rütinen, 1526 Ruttinen). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 6,4 % gläge. 32,5 % vor Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 40,4 % römisch-katholisch. Bir Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 2,5 %, CVP 16,5 %, EDU 0,4 %, EVP 1,6 %, FDP 16,5 %, GLP 7,0 %, GP 13,8 %, SP 20,0 %, SVP 19,0 %, Suschtigi 2,9 %. Gmeindspresidäntin isch d Heidi Pauli-Huldi (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 1,5 % gläge. Bir Voukszellig 2000 hei vor 1410 Iiwohner 95,9 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 0,9 % Französisch, 0,1 % Italienisch u 3,1 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Rüttene ghört zue dr Dialäkt vo dr Region Soledurn, wo ähnlich si zum Bärndütsch.
Dr Kantuu Glaris isch än Kantuu im Oschte vu dr Schwyyz mit’m Hauptort Glaris. Mit ere Flächi vu 685 km² isch Glaris dr 17-gröscht Kantu vu de Schwyz und zellt 39'217 Iiwoner. Biitrette zur Eidgenosseschaft isch Glaris im Jahr 1352. Im Kantuu Glaris gits grossi Höhenunderschid: Vum flache Talbode uf 414 Meter Höchi stygt das Gländ bis uf über 3600 Meter i de Glarner Alpe. Die Gegegsätz gseht me au am Klima ah: Es wächslet innerhalb vu wenige Kilometer vu mild am Walesee mit sinre südländische Pflanzewelt zu hochalpine, verschnyte Berggipfel, wia dr Glärnisch und dr Tödi. Drzue blast en Füü durs Tal, so dass me Temperaturrekord cha messe. Ds Tal isch nur uf dr Nord-Syte zur Linthebeni hii offe. Dr sichtbarscht Iigriff vum Mensch i de Natur isch ds imposant Linthwerk, wo 1807 als eerschts Nationalwäärch vu de Schwyz gillt. D Linth wird in de Walesee gleitet und ire Lauf in Zürisee kanalisiert. Vor de Korrektur händ sich d Linth und d Maag (hüt Linthkanal, Walesee–Zürisee) chrüzt, so dass es dur Ablagerige zu sumpfige Zueständ chu isch. Dä gröscht See im Kantuu Glaris isch dä Chlöntalersee, er isch im Chlöntl hine und dadrmit uf em Gebiet vu dr hütige
Schnottwiu isch e Iiwohnergmeind im Bezirk Buecheggberg im Kanton Soledurn, Schwiiz. Schnottwiu ligt am weschtliche Änd vom Buechiberg. Vor Gmeindsflächi si 60 % langwirtschaftlech gnutzte Bode, 32,5 % Waud, 7,4 % Sidligsflächi und 0,1 % suschtigi Flächi. Nochbergmeinde si Biezwiu u Messen im Kanton Soledurn u Wengi, Diessbach, Büre un Oberwiu im Kanton Bärn. Schnottwiu isch im Johr 1261 aus Snotwile zum erschte Mou gnennt worde (1264 Snotenwiler, 1377 Snottwil, 1398 Schnottwil). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 4,6 % gläge. 79,5 % vor Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 10,3 % römisch-katholisch. Bi de Nationalrootswaale 2019 hets das Ergäbnis gää: BDP 4,4 %, CVP 4,6 %, EVP 0,7 %, FDP 25,0 %. GLP 10,1 %, GP 5,1 %, SP 16,1 %, SVP 30,8 %, Suschtigi 0.9%. Gmeindspresidänt isch dr Stefan Schluep (Stand 2021). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 1,3 % gläge. Bir Vouchszellig 2000 hei vor 946 Iiwohner 95,7 % Dütsch aus Houptsproch aagää, 1,3 % Französisch, 0,1 % Italienisch u 2,9 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Schnottwiu ghört zum nördleche Bärndütsch, ou wenn s Dorf im Kanton Soledurn ligt. Commons: Schnottwil – Sammlig vo Multimediadateie www.schnottwil.ch Beat Hodler: Schnottwil.
Ä Notruefnummerä isch en eifach merkbari Telefonnumerä wo en diräkti Verbindig in ä Notruefzentralä erlaubt. Mer chan dadämit also rund umd Uhr und vo überall här im Notfall Hilf aaforderä. Ä Notruefnummerä bestaht hüüfig nur us wenigä Zifferä, meischtens sinds drü oder vier, dämit sich d'Lüüt si eifach chönd merkä und grad imene Notfall us äm Gedächtnis chönd wähle. Die wichtigschtä Notruefnummerä i de Schwiiz sind die folgendä: 117 fürd Polizei 118 fürd Füürwehr 144 für de Chrankewagä 112 als allgemeinä Notruef (Oiropäischi Notruefnummerä) 1414 fürd Rettigshelikoptär vo de REGA 1415 fürd Rettigshelikoptär vo de Air Glacier Di Oiropäischi Notruefnummerä 112 funkzioniärt au i de Schwiiz. Allärdings füehrt si nöd zunere spezielle Zentralä, sondern mer wird mit de Polizei verbundä. Es wird drum empfohlä, wenn mer weiss, um was für en Notfall es sich handled, diräkt de zueständige Stell aazlüte. D'Churznummerä 112 funkzioniärt aber au bimene Natel wo gsperrt isch. Näbed de eigentlichä Notrüef gitts au na wiiteri Churznummerä, wo für wichtigi Dienscht sind: 140 für dä Pannädienscht 143 für di dargeboteni hand 145 für Vergiftigsnotfäll 147 für Hilf für Chind und Jugendlichi