rlitschk/wikidir huggingface dataset:
D Silvia Kistler (* 1956, heimatberechtigt z Brugg) isch e schwiizerischi Gmeinds- und Chillepolitikerin. Im 2011/12 isch si Iwohnerratspräsidentin vo Brugg gsi und in de Amtsperiode 2011-2014 Präsidentin vo de Synode vo de reformierte Landeschille Aargau. Somit isch so im Momänt die höchschti aargauischi Reformierti. Sie isch Mitglied vo de FDP und vo de Synodefraktion 'Kirche und Welt'. Vo Bruef isch si diplomierti Betriebswirtschafteri HF und het en eigedi Tourismusfirma z Brugg. Churzportrait vo de Silvia Kistler uf de Website vo de Reformierte Landeschille Aargau Artikel us em Oltener Tagblatt Website vo Bruggtour. Archiviert vom Original am 5. März 2016; abgruefen am 7. Januar 2020.
Dr 11. Oktober isch dr 284. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 285. in Schaltjohr), dodermit blybe no 81 Däg bis zum Änd vum Johr. 1531: In dr Schlacht bi Chappel im religies motivierte Zweete Chappelerchrieg unterlige d Zürcher dr fimf katholische innere Ort (Lozärn, Schwyz, Unterwalde, Uri un Zug). Dr Reformator Ulrich Zwingli stirbt in dr Schlacht. 1962: Im Vatikan ereffnet dr Papscht Johannes XXIII. s Zwait Vatikanisch Konzil. 1495: Bonifacius Amerbach, Basler Humanischt 1758: Heinrich Wilhelm Olbers, dytsche Aschtronom 1797: Emilie Linder, Schwyzer Moleri 1825: Conrad Ferdinand Meyer, Schwyzer Dichter 1829: Asa H. Willie, US-amerikanische Bolitiker 1865: Emma Graf, Schwiizer Frauerächtlere 1884: Eleanor Roosevelt, US-amerikanischi Mänscherächtsakivischti 1888: Werner Lüdi, Schwyzer Botaniker 1891: Kim Seong-su, sidkoreanische Bolitiker 1929: Liselotte Pulver, Schwyzer Schauspiileri 1940: Christoph Blocher, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot 1941: Anton Schaller, Schwyzer Journalischt un Bolitiker 1952: Konrad Hungerbühler, Schwyzer Chemiker 1992: Cardi B, US-amerikanischi Rapperi 1531: Huldrych Zwingli, Zürcher Reformator 1531: Wolfgang Joner, letschte Abt vum Chloschter Chappel 1889: James Prescott Joule, britische Physiker 1896: Anton Bruckner, eschtrychische Komponischt 1903: William S. Herndon, US-amerikanische Bolitiker 1955: Lina Zulauf, Schwyzer Mundartdichtere 1963: Jean Cocteau, franzesische Schriftsteller, Reschissöör un Mooler 1965: Walther Stampfli, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot 2008: Jörg Haider, eschtrychische
Dr 12. Oktober isch dr 285. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 286. in Schaltjohr), dodermit blybe no 80 Däg bis zum Änd vum Johr. 1492: Entdeckig vu Amerika: Dr Christoph Kolumbus goht uf dr Insle Guanahani uf dr hitige Bahamas un nännt d Insle San Salvador. 1518: Z Augschburg fangt s Verher vum Martin Luther dur dr päpschtlig Gsandte, Kardinal Thomas Cajetan, aa, wu bis zum 14. Oktober goht (Bild). 1694: An dr Limmet wird dr Grundstai fir e nei Rothuus z Züri glait. 1932: Zwisch em Hailige Stuel un Bade wird s Konkordat gschlosse. 1968: Äquatorialguinea wird noch ere Volksabstimmig unabhängig vu Spanie. 1990: Dr CDU-Bolitiker Wolfgang Schäuble wird bin ere Wahlkampfveraastaltig nidergschosse. Dr Schäuble isch syterhär ab em dritte Bruschtwirbel glähmt un an dr Rollstuel bunde. 1761: Aloys Wilhelm Schreiber, dytsche Brofässer fir Eschteetik, Schriftsteller un Raisebuechautor 1801: Friedrich Frey-Herosé, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot 1898: Willy Bircher, Schwyzer Dokter 1928: Regula Heller, Mänidorfer Chauffrau un Dorforiginal 1929: Ernst Schulin, dytsche Hischtoriker 1943: Köbi Kuhn, Schwyzer Fueßballspiiler un -trainer 1978: Georg Hettich, dytsche Skisportler 1986: Li Wenliang, chineesische Dokter 1435: Agnes Bernauer, Gspuusi vum bayerische Herzoig Albrecht III. 1802: Samuel Arnold, änglische Komponischt 1904: Karl Jauslin, Schwyzer Moler 1905:
Dr 13. Oktober isch dr 286. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 287. in Schaltjohr), dodermit blybe no 79 Däg bis zum Änd vum Johr. 1534: S Konklave wehlt dr Alessandro Farnese zum Papscht, wu sich dr Name Paul III. git. 1833: Dr Kanton Schwyz un dr vu ihm 1832 abgfalle Kanton Schwyz ussers Land wäre uf dr Grundlag vun ere neie Verfassig widerveraint. 1918: In der Schwyz wird e Volksinitiative fir e Proporzwahl vum Nationalrot aagnuu. 1945: Z Würzburg wird d CSU grindet. 2006: D Generalversammlig vu dr Verainte Natione wehlt dr sidkoreanisch Usseminischter Ban Ki-moon zue ihrem neie Generalsekretär. 1925: Margaret Thatcher, britischi Bolitikeri 1933: Piergiuseppe Scardigli, italiänische germanistische Filolog 1963: Martin Hahn, dytsche Bolitiker 1971: Sacha Baron Cohen, britische Komiker un Schauspiler 0054: Claudius, remische Chaiser 1937: Balthasar Zimmermann, Schwyzer Aviatikpionier 1965: Paul Hermann Müller, Schwyzer Chemiker 2007: Hans Kaufmann, Schwyzer Journalischt Commons: 13. Oktober – Sammlig vo Multimediadateie
D Oorfiige, au Wasche oder Flättere isch e Schlaag vo dr Site mit dr flache Hand ins Gsicht vo öbber anderem. S Wort Oorfiige stammt us em Middelhoochdütsche und isch im 13. oder 16. Joorhundert zum erste Mol erwäänt worde (vgl. holländisch oorveeg, zu veeg, Schlaag, Sträich). Dr Wortdäil -fige läitet sich äntwääder vo fääge ab oder vo dr Frucht Fiige im überdraite Sinn. D Oorfiige isch früener vil as Middel für d Erziejig vo Chinder iigsetzt worde, gältet aber hüte in meerere Länder as stroofbar, wil si immer wider em Chind e körperlige Schaade zuegfüegt het. Under Erwäggsene gältet d Oorfiige as e Beläidigung. D Redesaart dr Oorfiige naa mäind ‚gäge Uirzäigersinn‘, also soo, wiä mä mit der rächtä Hand än Oorfiige uistäilt. Henner Reitmeier: Ohrfeigen und Samthandschuhe, in: Die Brücke, Nr. 162 (Januar–April 2013), S. 98–99. Winfried Speitkamp: Ohrfeige, Duell und Ehrenmord. Eine Geschichte der Ehre, Reclam, Stuttgart 2010, ISBN 978-3-15-010780-5, din bsundrigs Körper und Ehre. Eine kurze Geschichte der Ohrfeige, S. 25–67. Christos Tsiolkas: The Slap, Allen & Unwin, Sydney 2008, ISBN 1741753597, Gwünner vom Commonwealth Writers Prize 2009; e Roman über d Folge von ere Oorfiige, won e Maa eme fremde Chind git. D Gschicht wird
Dr Carl Philipp Emanuel Bach (* 8. März 1714 z Weimar; † 14. Dezämber 1788 z Hamburg) isch e dütsche Komponist us dr Familie Bach gsi. Er isch vo alle Söön vom Bach dr berüemtist gsi. Dr Carl Philipp Emanuel Bach isch as dr dritt Soon vom Johann Sebastian Bach uf d Wält choo. 1720 isch si Mueter gstorbe, 1723 het dr Vater z Leipzig dr Boste vom Thomaskantor öberchoo und d Familie isch döt aane züüglet. Er isch uf d Thomasschuel gange und het 1731 Rächtswüsseschaft an dr Uni Leipzig afo studiere, isch denn aber 1734 an d Universidäät Viadrina z Frankfurt (Oder) gange. 1738 het er fertig studiert und het afo sich dr Muusig widme. 1738 isch er Dschembalist an dr Kapälle vom pröissische Chronbrinz Friedrich z Ruppin worde und 1741 Konzärtdschembalist in dr Hoofkapälle. Dr Bach isch denn äine vo de berüemtiste „Clavieriste“ in Öiropa gsi. 1744 het dr Bach d Johanna Maria Dannemann, d Dochder vom ene Berliner Wiihändler ghürootet und häi äi Dochder und zwäi Söön ghaa. 1746 isch dr Bach Kammermusikus worde. 1753 het er si bedütendsts Leerbuech Versuch über die wahre Art das Clavier zu spielen veröffentligt; e zwäite Däil isch 1762 z
Dr Friedrich Gottlieb Klopstock (* 2. Juli 1724 z Quedlinburg; † 14. Merz 1803 z Hamburg) isch e dütsche Dichder gsi. Er gältet as e wichdige Verdräter vo dr Empfindsamkäit. Dr Friedrich Gottlieb Klopstock isch s eltiste vo 17 Chinder von ere pietistische Familie gsi. Er isch in der Groofschaft Mansfäld uf dr Heerschaft Friedeburg ufgwaggse, wo si Vater pachtet het. Er isch z Quedlinburg uf s Gümnasium und denn uf d Fürsteschuel z Schulpforte, won er e gründligi humanistischi Bildig überchoo het. 1745 het er z Jena evangelischi Theologii afo studiere und het dört die erste drei Gsäng vom Messias verfasst, denn no in Prosa. Z Leipzig het er s denn im Joor druf in Hexameter umgschriibe. Dr erst Däil isch 1748 erschiine und isch s Vorbild vo dr Messiade-Litratuur in sinere Epoche worde. Er isch denn zwäi Joor lang Husleerer z Langensalza gsi, won er sich unglücklig verliebt het. Er het in deere Zit die schönste vo sine früeje Ode gschriibe, was alli begäisteret het, wo gege die „vernümftigi“ Poetik vom Johann Christoph Gottsched gsi si. Es isch d Geburtsstund vo dr räine Dichdig gsi. 1750 isch er zum Johann Jakob Bodmer uf Züri, denn het en dr
Der Messias isch en Epos in 20 Gsäng vom Friedrich Gottlieb Klopstock. Dr Klopstock het die erste drei Gsäng vom Messias 1748 mit em Underditel "Ein Heldengedicht" uusegee. Nodinoo het er die andere Gsäng veröffentligt, zämme mit revidierte Fassige vo de Däil, wo scho publiziert gsi si. Die ersti vollständigi Usgoob isch 1772 erschiine, überarbäiteti Fassige si 1781 und 1798 uusechoo. Dr Klopstock het as erste in dr dütsche Litratuurgschicht im ganze Epos Hexameter brucht und het sich eso an d Epe vom Homer (Ilias und Odyssee) aagläänt. Mit sim Inhalt het dr Messias z Dütschland d Epoche vo dr Empfindsamkäit iigläitet. S Wärk isch e Vorbild für d Messiade gsi, wo vom 18. Joorhundert aa entstande si. Erster Gesang bim Projekt Gutenberg-DE Zweiter Gesang bim Projekt Gutenberg-DE Dritter Gesang bim Projekt Gutenberg-DE Der Messias bi www.zeno.org
Dr Johann Adam Hiller (* 25. Dezämber 1728 z Wendisch-Ossig (hüte Osiek Łużycki) bi Görlitz; † 16. Juni 1804 z Leipzig, bis 1763 Hüller) isch e dütsche Komponist, Muusigschriftsteller und Kapällmäister gsi. Dr Johann Adam Hiller isch 1728 uf d Wält cho, isch bis 1745 uf s Gümnasium z Görlitz gange, het Klavier und Generalbass an dr Chrüzschuel z Dresde gleert, isch 1751 uf Leipzig gange und und het afo Jura studiere an dr Uniwersidäät dört. 1754 isch er Husleerer bim Groof Heinrich von Brühl worde und isch 1758 mit em zrugg uf Leipzig. 1759 het er die ersti dütschi Muusigzitschrift Der musikalische Zeitvertreib ufdoo. Vo 1766 bis 1770 het er die Wöchentlichen Nachrichten, die Musik betreffend uusegee. Sit 1771 het er e Singschuel z Leipzig gläitet, wo Schüelere von ere spööter berüemt worde si. Im Joor 1775 het er die Musikübende Gesellschaft gründet, wo zerst im Leipziger Köönigshuus Konzärt gee het und vo 1781 aa im Leipziger Gwandhuus. Er isch dr ersti Kapällmäister vom Gwandhuusorchester gsi. 1782 het dr Hiller z Mitau d Hofkapälle vom Herzog Peter vo Kurland iigrichdet. Am 19. Mai 1786 het er im Berliner Dom en Uffüerig vom Messiah vom Georg Friedrich Händel organisiert und
S Londoner Pantheon isch en Ort für öffentligi Vergnüegige an dr Oxford Street z London gsi. Dr James Wyatt het s entworfe und es isch 1772 ufdoo worde. D Hauptrotunde isch äine vo de grösste Rüüm gsi, wo s z Ängland bis denn gee het. D Kupple het e bitz an s berüemte Pantheon z Rom erinneret, mä nimmt aber aa, ass es vo dr Hagia Sophia z Istambul inspiriert worde isch. Es het din meereri Rüüm und e groosse Festsaal gee. Spööter isch s für e Zitli lang zum e Theater umbaut worde. 1833 het mä e Basar drus gmacht und denn het s eme Wiihändler ghöört. 1937 isch s abgrisse worde und Marks and Spencer häi dört iiri "Oxford Street Pantheon" Filiale ufdoo. S Pantheon in dr Oxford Street, London. D Hauptkupple vo inne, woorschiinlig e Gmäld vom William Hodges Grundriss 51.5155-0.1381Koordinate: 51° 30′ 55,8″ N, 0° 8′ 17,2″ W
Die Schöpfung isch en Oratorium vom Joseph Haydn (Hob. XXI:2). S Wärk isch vo 1796 bis 1798 entstande und thematisiert d Schöpfig vo dr Wält, wie si in Genesis (1. Buech Mose) vo dr Bible verzelt wird. Dr Haydn isch 1791–92 und 1794–95 z Ängland gsi, won er Oratorie vom Georg Friedrich Händel ghöört het. Das het en drzue inspiriert, sälber en Oratorium z schriibe. Er het im Oktober 1796 aagfange und bis zum April 1798 draa gschafft und isch denn so erschöpft gsi, ass er chrank worde isch. Die Schöpfung isch am 29. und 30. April 1798 im Stadtpalais Schwarzebärg am Neue Määrt vor gschlossniger Gsellschaft ufgfüert worde. Dr Haydn het denn non e baar Korrekture gmacht und am 19. Merz 1799 isch s Oratorium am Burgtheater öffentlig urufgfüert worde und seer erfolgriich gsi. D Kwelle für e Teggst si s Buech Genesis, s Buech vo de Psalme und im John Milton si Genesis-Epos Paradise Lost. E Lidley (oder Linley), wo sust umbekannt isch, het drus e Libretto gmacht, ursprünglig villicht für e Händel. Dr Johann Peter Salomon, wo dr Haydn bin em gwoont het, het e Kopii gha und die im Haydn gee. Z Wien het dr Haydn
Dr Hermann Stern, (* 8. Novembr 1912 z Abetifi en Ghana, † 9. Januar 1978 z Hohengehren – heizodag an Ortsdoil vo dr Gmoid Baltmannsweiler em Landkreis Esslenga) ischt a deitscher Kombonischt, Organischt, Chorleidr, Autor, Vrleger, Landeskirchamusikdirektr ond Hochschuellehrer gwäa. Dr Hermann Stern ischt am 8. Novembr 1912 als Soh vo-ma schwäbischa Missionar vo dr Evangelischa Missionsgsellschaft Basel uff-ra Missions-Stazioo en Ghana uff d Welt komma. Em April 1927 ischt’r z Heilbronn ens Lehrerseminar eitredda, wo-nr 1933 beendet hôt. Dô drnôch hôt’r an der Stuegerter Musikhochschual sei Ausbildong fortgsetzt. Wia-nr dô drmit ferdich gwäa ischt, hôt’r a Weile als Lehrer z Neiastadt am Kochr ond gleichzeidich als Musiklehrer z Heilbronn gschafft, bevôr’r schliaßlich 1936 Organischt ond Chorleiter z Ebenga (heitzodag a Stadtdoil vo dr Graußa Kreisstadt Albstadt em Zollernalbkreis, wôrra ischt. Drei Jôhr druff, am 15. Novembr 1939, ischt em Hermann Stern des Amt vom Landesjugendsingwart vo dr evangelischa wirdabergischa Landeskirch ibrtraga wôrra. Siht mr amôl vo dr Ondrbrechong durch da Kriagsdenscht ab, nô hôt’r des Amt 20 Jôhr lang ausgiabt. En sella Zeit fellt au d Eifihrong vom Evangelischa Kirchagsangbuach (EKG). Bei deane Uffgaba, wo dô drmit vrbonda gwäa send, isch dr Hermann Stern ganz wesentlich beteiligt gwäa. Weil
Die Weihe des Hauses isch e Festspiil, wo bi dr Nöieröffnig vom Wiener Josefstedter Theater am 3. Oktober 1822 ufgfüert worde isch. Dr Ludwig van Beethoven het drfür as Begläitmuusig d Muusig vo sim früenere Wärk Die Ruinen von Athen, op. 113 adaptiert, won er zum e Teggst vom August von Kotzebue komponiert het, und dr Karl Meisl het dr Teggst vom Kotzebue aabasst. Wägen em Meisl sine Teggständrige, het d Muusig vo de Ruine nüm ganz zum Teggst basst, sodass dr Beethoven si Muusig het müesse aabasse und au nöiji Muusig für dr zuesätzlig Teggst Wo sich die Pulse het müesse schriibe (WoO 98). Sust het dr Beethoven weenig müesse ändere. Er het aber non e Schlusschor mit eme Giigesolo und Ballett drzuegschriibe, e Marsch überarbäitet (op. 114) und e nöiji Uwertüüre (op. 124) gschriibe. Es isch s erste Wärk vom Beethoven gsi, won er mit sine Studie vom J. S. Bach und vom Georg Friedrich Händel fertig gsi isch, und die häi groosse Iifluss gha druf. Dr Beethoven het d Uwertüüre em Fürst Nikolaus vo Galitzin gwidmet. Elliot Forbes (Hrsg.): Thayer's Life of Beethoven. Volume II. Princeton University Press, 1967, ISBN 978-0-691-02718-0 (Iigschränkti Vorschau uf books.google.de). Begläitmuusig uf
Im Ludwig van Beethoven si 3. Sinfonii in Es-Dur (Op. 55) isch au as d Eroica (Italiänisch für "heroisch") bekannt. Es isch e Wärk us dr middlere Periode vom Komponist, wo e ganzi Serii vo groossformatige Wärk mit emozioneller Diefi und struktureller Strängi drzue ghööre. D Sinfonii gältet as e rife Usdruck vom klassische Stiil im spoote 18. Joorhundert und wiist au Aazäiche vom romantische Stiil uf, wo im 19. Joorhundert vorgherrscht het. Dr Beethoven het die Dritti afo schriibe, won er im August 1804 mit dr Zwäite fertig worde isch. Si isch am 9. Juni 1804 in privatem Rame im Wiener Palais vom Fürst Joseph Lobkowitz urufgfüert worde. Di erst öffetli Uffüerig isch am 7. April 1805 im Theater an dr Wien gsi. Dr jung Beethoven isch e begäisterete Aahänger vo dr Französische Revolution (1789–1799) gsi und het am Aafang au dr Napoleon Bonaparte bewunderet und iim as Befreijer vo de Völker vo Öiropa si 3. Sinfonii gwidmet. Wo dr Napoleon sich aber 1804 sälber zum Kaiser kröönt het, isch er so entdüscht gsi, ass er die Widmig zruggnoo het. The Symphony, ed. Ralph Hill, Pelican Books (1949), Site 99 Symphony No. 6 in F Major, Op. 68 Pastorale
Dr Ludwig van Beethoven het im Joor 1799 an dr 1. Sinfoni in C-Dur op. 21 afo schaffe und isch e Joor spööter fertig worde. Er het sä em Baron Gottfried van Swieten gwidmet, wo die klassischi Muusig zu sinere Zit gförderet het. D Sinfonii isch am 2. April 1800 im K. K. National-Hof-Theater z Wien urufgfüert worde und isch für e Komponist e groosse Erfolg gsi. So wie d Sinfonii ufbaut und instrumentiert isch, cha mä zwar dütlig sini Vorbilder uuseghööre, das si im Beethoven si Leerer Joseph Haydn und dr Mozart gsi, aber s Wärk het Charakteristike, wo für e Beethoven tüpisch si: die hüfige sforzandi und wien er d Bloosinstrumänt mee uusestellt und unabhängiger iisetzt. D Sinfonii isch öbbe 25 Minute lang und bestoot us vier Setz: Adagio molto – Allegro con brio, 4/4 – 2/2 Andante cantabile con moto, 3/8 in F Dur Menuetto: Allegro molto e vivace, 3/4 Adagio – Allegro molto e vivace, 2/4 D Instrumentierig bestoot us 2 Flöte, 2 Oboe, 2 Klarinette, 2 Fagott, 2 Hörner, 2 Drumbeete, Pauke und Striicher. Renate Ulm (Hrsg.): Die 9 Sinfonien Beethovens. Entstehung, Deutung, Wirkung. Vorwort von Lorin Maazel. 6. Auflage. Bärenreiter, Kassel u. a. 2009,
Sinfonii (vo griechisch σύμφωνος sýmphōnos ‚zämme dööne‘, ‚harmonisch‘, au ital. Sinfonia) isch e Bezäichnig für Instrumentalwärk, wo über d Joorhundert wägg verschidnigi Forme und Bsetzige ghaa häi, und au für Komposizioone für Dasteinstrumänt. Dr Begriff isch sit em Aafang vom 17. Joorhundert brucht worde. Dr Bach het zum Bischbil im Eröffnigssatz vo sinere zwäite Partita Sinfonii gsäit und au sine dreistimmige Invenzioone. Im 18. Joorhundert het sich die klassischi Form vo dr Sinfonii uusebildet, wo bis ins 20. Joorhundert d Orchestermuusig dominiert het. Es handlet sich doodrbii um e Wärk für Orchester ooni Soliste, wo us meerere (vilmol si s vier, sältener drei oder fümf) Setz bestoot. Sit dr 9. Sinfonii vom Ludwig van Beethoven wärde au Gsangsstimme (Soliste und/oder Chor) iigsetzt, s Orchester bhaltet aber immer si dominierendi Funkzioon. Christoph von Blumröder, Wolfram Steinbeck (Hrsg.): Die Symphonie im 19. und 20. Jahrhundert. Handbuch der musikalischen Gattungen 3/1 u. 3/2. Teilband 1: Romantische und nationale Symphonik. Laaber-Verlag, Laaber 2002, ISBN 978-3-89007-126-8 Teilband 2: Stationen der Symphonik seit 1900. Laaber-Verlag, Laaber 2002, ISBN 978-3-89007-542-6 Ludwig Finscher: Symphonie, MGG Prisma, Verlage Bärenreiter (Kassel) und J. B. Metzler (Stuttgart) 2001, ISBN 3-7618-1620-0 und ISBN 3-476-41037-4; mit ausführlichem Literaturverzeichnis zur Symphonie-Geschichte. Gernot Gruber, Matthias
Dr 14. Oktober isch dr 287. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 288. in Schaltjohr), dodermit blybe no 78 Däg bis zum Änd vum Johr. 1066: In dr Schlacht vu Hastings sige d Normanne unter em Wilhelm em Eroberer iber s angelsächsisch Heer unter em Harald Godwinson, dr Durbruch bi dr Eroberig vu Ängland dur d Normanne. 1702: In dr Schlacht vu Fridlinge im Spanische Erbfolgechrieg wird d Burg Fridlinge gschlisse. 1805: In dr Schlacht vu Elchenge im Dritte Koalitionschrieg, wu bis zum 19. Oktober goht, sige d Franzose iber d Eschtrycher. 1959: Di erscht Uusgob vum Blick erschynt. 1842: John C. Conner, US-amerikanische Bolitiker 1888: Oskar Hagen, dytsche Chunschthischtoriker 1894: Heinrich Lübke, dytsche Bolitiker un Bundesbresidänt 1900: Roland Penrose, änglische Chinschtler 1912: Albert Richter, dytsche Radrännfahrer 1920: Fritz Herdi, Schwyzer Autor 1927: Roger Moore, britische Schauspiler 1931: Duško Gojković, serbische Jazzmusiker 1932: Wolf Vostell, dytsche Moler 1973: Tatjana Geßler, dytschi Färnsehmoderatori 1981: Guido Thürig, Schwyzer Schwinger 1995: Nina Betschart, Schwyzer Beachvolleyballspileri 1552: Oswald Myconius, Schwyzer Reformator 1864: Jean-Georges Mieg, elsässische Unternämer un Autor 1865: Jakob Gerster, Schwyzer Tambourmajor 1876: George W. Whitmore, US-amerikanische Bolitiker 1911: Hans Schmid, Schwyzer Flugpionier 1970: Jella Lepman, dytschi Schriftstelleri 2001: Robert Schläpfer, Schwyzer Sprochwisseschaftler 2010:
Dr 15. Oktober isch dr 288. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 289. in Schaltjohr), dodermit blybe no 77 Däg bis zum Änd vum Johr. 1815: Dr Napoléon Bonaparte chunnt uf d Insle St. Helena, wun er di letschte Johr vu sym Läbe verbringt. 1862: Mit em Gewerbegesetz dritt z Bade di allgmain Gwärbfreihait in Chraft. 1894: Aafang vu dr Dreyfus-Affäre: Dr franzesisch Offizier Alfred Dreyfus wird wäge Spionage verhaftet. 1977: D Cassini-Huygens-Mission startet vu dr Ärd uus. 70 v. d. Z.: Vergil, remische Dichter 1542: Akbar, Großmogul vu Indie 1844: Friedrich Nietzsche, dytsche Philosoph 1887: Emil Hegetschweiler, Schwyzer Volksschauspiiler 1915: Jitzchak Schamir, en israelische Politiker 1949: Michael Köhlmeier, eschtrychische Schriftsteller 1953: Günther Oettinger, dytsche Bolitiker 1979: Anneke Graner, dytschi Bolitikeri 0898: Lambert vu Spoleto, Chenig vu Italie un remische Chaiser 1564: Andreas Vesalius, flämische Anatom 1817: Johann Ludwig Burckhardt, e Schwizer Oriänträisende 1939: Robert Haab, Schwyzer Bolitker un Bundesrot 1946: Hermann Göring, dytsche NS-Bolitiker 1999: Josef Burg, israelische Bolitiker 2013: Rudolf Friedrich, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot 2020: Frank Günther, dytsche Ibersetzer Commons: 15. Oktober – Sammlig vo Multimediadateie
Dr 16. Oktober isch dr 289. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 290. in Schaltjohr), dodermit blybe no 76 Däg bis zum Änd vum Johr. 1793: D Marie Antoinette, wu am Vordag zum Dod verurdailt woren isch, wird in dr Zyt vu dr Franzesische Revolution effetlig mit dr Guillotine gchepft. 1813: D Velkerschlacht bi Leipzig fangt aa, di wichtigscht Schlacht vu dr Befreiigschrieg zwische dr Franzose unter em Napoleon Bonaparte un dr verbindete Eschtrycher, Russe, Preuße un Schwede. 1817: Im Dal vu dr Chenig wäre uf Dränge vum Giovanni Battista Belzoni wyteri Grabigsarbete durgfiert, wu zwee Däg speter zum Freilege vun eme Yygang ins Grab vum Pharao Sethos I. fiere. 1855: D Eidgenössische Polytechnische Schule fangt z Züri mit dr Vorläsigen aa. 1934: Di chinesische Kommunischte unter dr Fierig vum Mao Zedong fange ihre Lange Marsch aa. 2016: Z Stuegert wird s Oratorium Petrus vu dr Manuela Nägele urufgfiert. 1775: Gottlieb Jakob Kuhn: Schwyzer Pfarrer und Schriftsteller 1827: Arnold Böcklin, Schwyzer Moler 1837: Eduard Paulus, dytsche Archäolog un Chunschthischtoriker 1874: Otto Mueller, dytsche Moler 1886: David Ben-Gurion, israelische Bolitiker 1889: Reinhold Maier, dytsche Bolitiker 1907: Hans Hauser, dytsche Haimetschriftsteller 1927: Günter Grass, dytsche Schriftsteller 1956: Linard Bardill, Schwyzer Liedermacher un Schriftsteller
Dr 17. Oktober isch dr 290. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 291. in Schaltjohr), dodermit blybe no 75 Däg bis zum Änd vum Johr. 1604: Dr Aschtronom Johannes Kepler siit im Stärnbild Schlangetreger d Supernova 1604 („s Keplers Stärn“). 1797: Dr Fride vu Campo Formio zwische Frankrych un em Hailige Remische Rych, wu vum Napoleon Bonaparte diktiert wird, macht em Erschte Koalitionschrieg en Änd un reglet di bolitische Verhältnis z Oberitalie nei. 1990: Di erscht Version vu dr Internet Movie Database (IMDb) wird vereffetligt. 1741: Heinrich Zimmermann, dytsche Entdeckigsraisende 1813: Georg Büchner, dytsche Dichter un Dramatiker 1814: Johann Wirz, Schwyzer Lehrer 1829: Christopher C. Upson, US-amerikanische Bolitiker 1877: Emil Klöti, Schwyzer Politiker 1912: Johannes Paul I., Papscht vu dr remisch-katholische Chilche 1913: Edi Bär, Schwyzer Musiker 1913: Verena Rentsch, Schwyzer Jurischtin un Dichterin 1937: Winfried Bertsch, dytsche Haimetforscher un Mundartdichter 1940: Hedi Wyss, Schwyzer Schrifstelleri un Journalischti 1951: Christoph Marthaler, Schwyzer Reschiseer 1953: Roger de Weck, Schwyzer Journalischt un Färnsehmoderator 1958: Gianmaria Testa, italienische Liedermacher 1972: Eminem, US-amerikanische Rapper 1988: Lisa Maria Bärenbold, Schwyzer Schauspileri 1849: Frédéric Chopin, polnische Komponischt 1934: Santiago Ramón y Cajal, spanische Mediziner 1982: Werner Wollenberger, Schwyzer Schriftsteller Commons: 17. Oktober – Sammlig vo Multimediadateie