rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Hardturm isch es Bouwäärch usem Mittelalter z Züri. Er isch s eltischte no bewoonte Huus i dr Stadt. Er chunt us em 13. Joorhundert; in ere Urkunde vo ane 1336 heisst er «hus in dem harde. Dr Naame Hard isch en uralte mundartliche Fluernaame für Waldpiet und für teils groodeti Allmände mit Waldstückli druff. Me cha vil do drzue läse bim Schwyzerischen Idiotikon im Artikel «Hard». Der Turm isch am Egge vo der üssere Schutzmuure wyt vor dr Stadt Züri am Port vo dr Limet uf em Sylfäld usse gsy; dere Muur kweer über s Land bis zu den Uuslöifer vom Üetlibäärg übere het me z Züri «Letzi» gseit. Dr starch gmuuret Turm gseht uus wie en Burgturm. Im undere Teil sind d Muure, wo men ussenoche uus grosse Findlingsschteine gmuuret het, drüehalb Meter tick, und obedra no bis zu zwöiehalb Meter. Früener het das feschte Huus numen en Ygang höch über em Bode gha, wie me s bi sonige Türm zur Sicherheit immer gmacht het. Hüt isch ussedraa e Stägeturm about. Sit em 16. Joorhundert isch dr Turm privaat, und drno sind drin inne Woonrüüm und ussedraa die chlyne Erker und d Tachfäischter ane bout woorde. Ane 1964
Dr Hardturm isch e Tschuttplatz vo dr Stadt Züri gsy. Er isch es Stadion gsy, wo ane 1929 für meh weder 27tuusig Lüüt bout worden isch. Uf däm Platz het me d Spiili vo de Grasshopper chönne goge luege. Dört isch e Täil vo dr Tschutt-Wältmäischterschaft ane 1954 und d Fäldhandball-Wältmäisterschaft ane 1952 gsy. Dr Name vom Platz chunt vom alte Hardturm, em Feschtigsbou a dr Limet us em Mittelalter. S alte Wort «Hard» isch dr Fluername für es ehemoligs Waldpiet; me cha vil do drzue lääse bim Schwyzerischen Idiotikon im Artikel «Hard». Ane 2008 het me s Stadion abgrisse; iires letschte Spiili in iirem Häimstadion hän d Grasshopper am 1. Septämber 2007 gäge Xamax verloore. D Stadion Zürich AG het dozmol es Projäkt für s nöie Stadion gmacht, wo aber nit dure choo isch. Und jetz isch dr Platz läär, wil me nit weiss, wie me s plaanete nöie Stadion uf em Hardturm-Platz cha realisiere. Und jetzt, meh weder zää Joor spööter, isch en Plaan vo dr HRS Investment AG, dr Alaegestiftig vo dr Credit Suisse und vo dr Algmäine Bouggnosseschaft Züri für nes Stadion underwägs. Commons: Hardturm – Sammlig vo Multimediadateie «Stadionbrache» – e Website über das wo
Glis (von latiin. ecclesia‚ Kirche) isch en Pfarrgemeind vom Dekanats Brig und en ehemals sälbständigi politischi Gemeind vom Bezirk Brig im ditschsprachigu Teil vom Kanton Wallis iner Schwiz. Z Dorf isch sit 1972 Teil vo der Stadtgemeind Brig-Glis, wa insgesamt rund 12'000 Iwohner (2008) zellt. Derva fallunt ca. 7'000 uf der Stadtteil Glis. Erschti Siedligsspure ufum Gebiet vo Glis datierunt d Bronze- und Eisenzeit. Im Mittelalter isch Glis zämmu mit Holz und Gamsu en Drittel vom Gumpers Brig im gleichnamigu Zehnde gsi. Bis 1642 kehrt Glis zer Pfarri Naters. Ab 1642 entwicklut schich Glis zer Grosspfarri, welli Brig, Brigerbad, Ried-Brig, Termen, Gamsu und Eggerberg mit umfasst het. Bis zum Zweitu Wältkchrieg sind d Biwohner heuptsächlich iner Landwirtschaft tätig gsi, iner Folg entwicklut schich Glis sukzessiv zer Wohnsiedlih der zum Grossteil z Brig tätigu Bevölkrig. De wa der Napoleon ins Wallis cho isch, laht är vo Glis üs en Strasse uber der Simplon la buwe (nu hittu Napoleonsstrasse). Uner Denkmalschutz steit d Wallfahrtschircha, wa als Wahrzeichu vo Glis gältut. D Müettergotteschircha ufum Glisacker Xaver Kronig-Holzer (1898–1935), Politiker, ehemalige Gemeindepräsidänt, erschte Präsidänt vo der Müsiggschelschaft 'Glishorn' Alfred Escher (1916–2012), Politiker, ehemalige Gemeindepräsidänt Salome Clausen (* 1986), Sigeri vo der Schwizer Castingshow MusicStar
Brigerbad isch e Ortschaft vam Bezirk Brig im ditschsprachigu Teil vam Kanton Wallis iner Schwiz. Z Dorf isch sit der Fusion 1972 mit Brig und Glis en Teil vo der Gemeind Brig-Glis, wa insgesamt 12'056 Iwohner zellt. Z Brigerbad giz es es Friluft-Thermalbad mitema Grottuschwimmbad (Wassertemperatur 24–42 °C) und en grosse Camping. Philipp Kalbermatter: Brigerbad In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. 2002. Commons: Brigerbad – Sammlig vo Multimediadateie Brigerbad uf dr Plattform ETHorama Touristische Informationen uber der Ort Brigerbad Informationen uber z Thermalbad Brigerbad Brigerbad (Quelle) (Memento vom 12. Juni 2018 im Internet Archive) auf ETHorama
S Jazz Festival Züri isch es Musigfäscht z Züri gsi. Es het’s vo 1951 bis 1992 all Joor im Herbscht gää. Agfange het das Fäscht füre Jazz mit em Name Schweizer Amateur Jazzfestival Zürich, und es isch im Kino Urban am Bellevue gsi. Für d Kinolüüt sind dozmol au die nöie und beliebte Jazzfilm es guets Gschäft gsi. Ane 1952 het’s z Züri dänn au agfange mit de Zürcher Juni-Jazzwuche im Kino Albis. Sit 1961 het men em Fäscht dänn Internationales Amateur Jazz Festival Zürich gseit, wil jetz au ussländischi Gruppe ufem Programm gstande sind. Und vo 1971 aa isch es s Internationale Jazz Festival Zürich gsi. Jetz het’s nümmen im Kino Urban, sondern im ehemolige Corso-Theater, wo sit 1947 es Kino gsi isch, stattgfunde. Es sind am Afang numen Amatöörmusiker ufträtte, erscht sit 1971 meh und meh au Profi. Me het z Züri so Lüüt wie dr Alexis Korner, dr Chris McGregor, dr Chick Corea, dr Umberto Arlati, d Bruno Spoerri Big Band un dr George Gruntz chönne lose. Bim Jazzfäscht het men au en Musigweppewäärb für alte und für nöie Jazz gmacht, und für d Pryse übergää het me sech tels i anderen Schwiizer Stedt troffe, so wie
Dr Konstantin I. (* z Syrie; † 9. April 715 z Rom) isch vu 708 bis zue sym Dood Paapscht gsii. Är isch am 25. Meerz 708 indroonisiert woore. Är mueß scho unter em Paapscht Agatho e hochgschetzt Mitgliid vu dr Chilche gsii syy, wel er anne 680 Mitgliid vu dr pääpschtlige Delegation uf em Dritte Konzil vu Konstantinopel gsii isch. Iber dr Konstantin, dr letscht byzantinisch „Vasallepaapscht“, waißt mer weenig. Uf Anornig vum deerige Chaiser Justinian II. het er anne 710 Byzanz bsuecht. Villicht um d Ergeebnis vu dr Trullanische Synod z bsteetige. Händel het s gee mit em Erzbischof vu Ravenna, wel där sich em Paapscht nit het welle unterwäärfe, mit em Benedikt vu Mailand, em mailändische Erzbischof, wu vum Paapscht gfoorderet het, d Bischef vu Pavia sälber yyzsetze, un mit em Noofolger vum Justinian, em byzantinische Chaiser Philippikos Bardanes, wu vun em ohni Erfolg verlangt het, ass er dr Glaubesdefinition vum Dritte Konzil vu Konstantinopel abschweert. Dr Paapscht het derfi solle soorge, ass d Bschliss vu dr Trullanische Synod vu 692 yyghalte wääre, wel em Chaiser zuedrait wooren isch, ass bsundersch d Pääpscht Sergius I. un Johannes VII. d Lehrsätz zue dr Disziplin abgläänt ghaa hän oder
D Alpestadt vom Joor isch e Titel, wo jewylen e Stadt i den Alpen überchunt, wo bsunderi Sache im Sinn vo dr Alpekonwänzioon gmacht het. D «Alpestedt» sind im Verein Alpenstadt des Jahres drby. Uf de Versammlige vo dämm Verein wird all Joor en anderi Stadt, wo vo Expäärte drfüür usgsuecht worden isch, zu dr Alpestadt vom Joor uusgrueffe. So wie d Alpekonwänzioon machen au d «Alpestedt» öppis, ass s Läben i den Alpe agmässen und «nachhaltig» cha sy. Es goot au trum, de Stedt z hälfe bim Zämeschaffe. So erschyne d Schrifte vom Veräin i de vier groosse Sprooche, wo d Lüüt im Alperuum rede. Arbetsgmäinschaft vo den Alpestedt, Bellinzona d Websit vom Veräin «Alpestadt vom Joor»
Dr Ueli Knellwolf isch e Schwiizer Pfaarer und Schriftsteller. Er isch z Züri un z Olten uufgwachse, het z Soledurn s Gymi bsuecht und isch denn a d Uni Basel, uf Bonn und uf Züri go Theology studiere. 1969 isch er refermierte Pfaarer z Urnäsch woorde; spöter isch er z Zoliken und sit 1996 a dr Predigerchile z Züri gsy. Er het au für d Stiftig Diakonywärk Nöimöischter gschaffet. Sit 1992 isch er mit Krimi i dr Öfentlichkeit bekant woorde. E Teil vo syne Schrifte sind bim TVZ usechoo. Roma Termini, 1992 Tod in Sils Maria. 13 üble Geschichten, 1993 Klassentreffen. Kriminalroman, 1995 Adam, Eva & Konsorten. Sechzehn biblische Kriminalfälle, 1996 Schönes Sechseläuten. Kriminalroman, 1997 Gotthelf – Augen-Blicke: Beiträge zu Leben und Werk, 1997 In Leiden und Sterben begleiten: kleine Geschichten, 2004 Doktor Luther trifft Miss Highsmith. Geschichten, 1998 Auftrag in Tartu, 1999 Im Taxi nach Betlehem. Geschichten zur Weihnacht, 2000 Ein Protestant im Vatikan und 22 andere Geschichten aus der schweizerischen Kirchengeschichte, 2000 Den Vögeln zum Frass, 2001 Sturmwarnungen, 2004 Der liebe Gott geht auf Reisen. Weihnachtsgeschichten,2004 Erfüllte Zeit: neue Variationen zur Weihnachtsgeschichte, 2008 Ein roter Teppich für den Messias. Drei kurze Variationen zur Weihnachtsgeschichte, 2005 Der Zuckerbäcker von
Uf dere Lischte vo de Hoochhüüser z Züri sind d Hüüser i de Stadt Züri, wo mee weder vierzg Meter hööch sind. de Prime Tower a de Hardstrass (126 Meter hööch, bout ane 2011) de Silo vo de Swissmill am Sihlquai (118 m, 2016) d Hardau 1 a de Bulingerstrass (95,4 m, 1978) de Sunrise-Tower a de Hageholzstrass (88 m, 2005) d Hardau 2 a de Bulingerstrass (86 m, 1978) s Swissôtel a de Schuelstrass (85 m, 1972) de Mobimo Tower a de Turbinestrass (81 m, 2011) de Andreasturm a de Andreasstrass (80 m, 2018) s Vulcano a de Vulkanstrass (80 m, 2018) s Hochhaus «Hard Turm Park» a de Pfingschtwäidstrass (80 m, 2014) de «WestLink-Tower» am Vulkanplatz (80 m, 1978) s Zölly-Hochhuus a de Turbinestrass (77 m, 2014) s Toni-Areal am Egge vo de Pfingstweidstrass und de Duttwylerstrass (75 m, 1977) s Migros-Hochhuus a de Limetstrass (74 m, 1981) s Hardau 4 a de Bulingerstrasse (72 m, 1978) s Lööwebröi-Areal a de Limetstrass (70 m, 2013) s Werd-Hochhuus a de Wèèrdstrass (70 m, 1975) s Bettehuus vom Stadtspital Triemli a de Birmeschdorferstrass (70 m, 1970) s Hotel Marriott am Nöimüliquai (66 m, 1973) s Labitzke-Areal a de Hohlstrass und
Der Japhet, Jafet oder ou Japheth (hebräisch יָפֶת, latinisch Iafeth, arabisch يافث بن نوح,) isch e Person us em Tanach u us em Alte Testamänd. Är isch der zwöiti Sohn vom Noah u isch der Vater vom Magog. I der Bibel het der Japhet no zwee Brüetsche. Der elter heisst Sem u der jüngere Ham. Luut der Bibel söll der Noah 500-jährig gsi sy, wo der Japhet isch uf d Wält cho. Da d Bibel aber kes einzigs mal vo Drillinge redt, we’s um die drei Söhn geit, cha’s sy, dass der Noah e chly elter isch gsi, bi der Geburt vo sym Sohn Japhet. D Sintfluet erläbt der Japhet i der Arche zäme mit syre Frou. Nach der Sintfluet isch der Japhet Teil vo mene Zwüschefall mit sym Vater Noah. Der Noah pflanzt irgendwo e Räbbärg. Wo d Trube ryff sy, macht är Wy druus. Woner vom Wy probiert, macht ne der Alkahol psofe u so blybt der Noah blut im Zält lige. Wo der Ham das gseht, geit är los u verzellt em Japhet u em Sem dervo. Wo di beide dervo erfahre, näme si es Tuech, lege je es Ändi dervo uf ihri Schultere u loufe rückwärts
D International Business Machines Corporation isch es amerikanischs Undernääme, wo dr Herman Hollerith ane 1911 no mit em Firmenaame Tabulating Machine Company gründet het. Em Hollerith syni Maschine het me bruucht zum Informazioone automatisch z vrschaffe. Me seit em Hollerith trum au dr Vatter vo dr Datevrarbeitig. D IBM isch z Armonk im US-Bundesstaat New York dihei. Si ghöört zu dr grööschte Firmene wältwyt i dr Branche vo dr elektroonische Datevrarbeitig und vo dr Hardware und dr Software für Computer. Ane 1924 het sech d Firma, wo jetz scho dur Fusioone mit anderne Fabrigge für Rächnigsmaschine grösser woorden isch, dr nöi Naame „International Business Machines Corporation“ ggä. Si het bsunders Rächnigsgräät und äänlechi Produkt für d Wirtschaft und d Verwaltige gliferet. D Spezialiäät vo dr IBM isch s Gschäft mit de Lochchaarte gsy, wo me im 20. Joorhundert wältwyt in unglaublich grosser Mängi bruucht het. I dr zwöite Helfti vom 20. Joorhundert het d IBM, wo alewyl bi de füerende Aktöör uf em Gebiet vo dr Mikroelektronik-Technik drby gsi isch, die eerschte modäärne Computer entwicklet, und gly druufabe au d Grossrächner; und drzue sind jetz au d Trucker für EDV-Dateie choo. Aber drnäbe het men au elektrische Schryybmaschine aabotte, wil
D' Eukelade (Jupiter XLVII) isch ein vu de ussere Zwergmönd vum Planet Jupiter. S/2003 J 1 isch am 5. Februar 2003 vu de Astronome Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Jan Kleyna, Yanga R. Fernández un Henry Hsieh entdeckt worre un het am 30. März 2005 de offiziell Namme Eukelade (nooch ere Muse us de grichische Mythologi) vu de Internationale Astronomische Union IAU erhalde. D'Eukelade umchraist de Jupiter ime middlere Abstand vu 23.661.000 km in 746 Däg, 9 Stund un 22 Minute. D'Bahn wiist ä Exzentrizität vu 0,2721 uf. Mit ere Naigig vu 165,482° isch d'Bahn retrograd, d. h., der Mond beweggt sich entgege vu de Rotationsrichtig vum Jupiter um de Planet. Ufgrund vu ihre Bahnaigeschafte wird Eukelade de Carme-Gruppe, benennt nooch em Jupitermond Carme, zuegordnet. D'Eukelade besitzt ä Durmesser vu etwa 4 km. Ihri Dichti wird under de Anahm vume iberwigende Ufbau us silikatischem Gstai uf 2,6 g/cm3 gschätzt. Ihri schinbar Helligkait betrait 22,6m. Wie bi allene ussere, chleine Jupitermönd sin die Date iber die physikalische Eigeschafte sehr usicher. Sälli Mönd sin so chlei, dass si au in dr gröschte irdische Teleskope numme e winzigs Liechtpünktli sin. Si sin au sowit ewegg vum Jupiter, dass keini vu dr bisherige
D' Hegemone (Jupiter XXXIX) isch ein vu dr ussere Zwergmönd vum Planet Jupiter. S/2003 J 8 isch am 8. Februar 2003 vu de Astronome Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Jan Kleyna un Yanga R. Fernández entdeckt worre. De Mond het am 30. März 2005 de offiziell Namme Hegemone nooch ainere vu de Charite us de grichische Mythologi vu de Internationale Astronomische Union IAU erhalde. Hegemone umchraist de Jupiter ime middlere Abstand vu 23.947.000 km in 739 Däg, 14 Stunde un 24 Minute. D'Bahn wiist ä Exzentrizität vu 0,3276 uf. Mit ere Naigig vu 155,214° isch d'Bahn retrograd, d. h., der Mond beweggt sich entgege vu de Rotationsrichtig vum Jupiter um de Planet. Ufgrund vu ihre Bahnaigeschafte wird Hegemone de Pasiphae-Gruppe, benennt nooch em Jupitermond Pasiphae, zuegeordnet. Hegemone het ä middlere Durmesser vu etwa 3 km. Ihri Dichte under de Annahm vum ä Ufbau us silikatischem Gstai uf 2,6 g/cm3 gschätzt. Si wiist ä sehr dunkli Oberflächi mit ere Albedo vu 0,04 uf, d. h., bloß 4 % vum igstrahlte Sunneleecht werre reflekteert. Ihri schinbar Helligkait betrait 22,9m.
D' Iokaste (Jupitermond XXIV, latinisiert Iocaste) isch ein vu dr ussere Zwergmönd vum Planet Jupiter. D'Iokaste isch am 23. November 2000 vu dr Astronome Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Yanga R. Fernández und Eugene A. Magnier entdeckt worre un het zuenächscht die vorläufig Bezeichnig S/2000 J 3 erhalde. Daift worre isch dr Mond uf dr Namme vu dr Iokaste, dr Mueder vum Oidipos us dr grichische Mythologi. D'Iokaste umchreist dr Jupiter ime middlere Abstand vu 21.061.000 km in 631 Däg, 7 Stunde un 12 Minüte. D'Bahn wiist e Exzentrizität vu 0,2160 uf. Mit ere Neigig vu 149,429° isch d'Bahn retrograd, d. h., dr Mond beweggt sich entgege vu dr Rotationsrichtig vum Jupiter um dr Planet. Ufgrund vu ihre Bahneigeschafte wird d'Iokaste in dr Ananke-Gruppe, benennt nooch em Jupitermond Ananke, zuegordnet. D'Iokaste besitzt e Durchmesser vu guet 5 km. Ihri Dichte wird under de Anahm vum e Ufbau us silikatischem Gstei uf 2,6 g/cm3 gschätzt. D'Iokaste wiist e sehr dunkli Oberflächi mit ere Albedo vu 0,04 uf, d. h., numme 4 % vum igstrahlte Sunneliecht werre reflektiert. Ihri schinbar Helligkeit betrait 21,8m.
D' Isonoe (Jupitermond XXVI) isch ein vu dr ussere Zwergmönd vum Planet Jupiter. D'Isonoe isch am 23. November 2000 vu dr Astronome Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Yanga R. Fernández un Eugene A. Magnier entdeckt worre und het zuenächst die vorläufig Bezeichnig S/2000 J 6 erhalde. Daift worre isch dr Mond uf d'Isonoe, eini vu dr Danaide un Gliebte vum Zeus us dr grichische Mythologi. D'Isonoe umchreist dr Jupiter ime middlere Abstand vu 23.155.000 km in 726 Däg un 6 Stund. D'Bahn wiist e Exzentrizität vu 0,2471 uf. Mit ere Neigig vu 165,268° isch d'Bahn retrograd, d. h., der Mond beweggt sich entgege vu dr Rotationsrichtig vum Jupiter um dr Planet. Ufgrund vu ihre Bahneigeschafte wird d'Isonoe dr Carme-Gruppe, benennt nooch em Jupitermond Carme, zuegordnet. D'Isonoe besitzt e Durmesser vu öppe 3,8 km. Ihri Dichti wird under dr Anahm vum e Ufbau us silikatischem Gstei uf 2,6 g/cm3 gschätzt. D'Isonoe wiist e sehr dunkli Oberflächi mit ere Albedo vu 0,04 uf, d. h., bloss 4 % vum igstrahlte Sunneliecht werre reflektiert. Ihri schinbar Helligkeit betrait 22,5m.
D'Kale (Jupitermond XXXVII) isch ain vu de ussere Zwergmond vum Planet Jupiter. D'Kale isch am 9. Dezember 2001 vu de Astronome Scott S. Sheppard, David C. Jewitt un Jan Kleyna entdeckt worre un het zuenächst die vorläufig Bezaichnig S/2001 J 8 erhalde. Daift worre isch de Mond uf d'Kale, aini vu de Charite us de grichische Mythologi. D'Kale umchraist de Jupiter ime middlere Abstand vu 23.217.000 km in 729 Däg, 11 Stund un 17 Minute. D'Bahn wiist ä Exzentrizität vu 0,2599 uf. Mit ere Naigig vu 164,996° isch d'Bahn retrograd, d. h., der Mond beweggt sich entgege vu de Rotationsrichtig vum Jupiter um de Planet. Ufgrund vu ihre Bahnaigeschafte wird d'Kale de Carme-Gruppe, benennt nooch em Jupitermond Carme, zuegordnet. D'Kale besitzt ä Durmesser vu etwa 2 km. Ihri Dichte wird under de Anahm vum ä Ufbau us silikatischem Gstai uf 2,6 g/cm3 gschätzt. Kale wiist ä sehr dunkli Oberflächi mit ere Albedo vu 0,04 uf, d. h., bloß 4 % vum igstrahlte Sunneleecht werre reflekteert. Ihri schinbar Helligkait betrait 23,0m.
D' Kallichore (Jupiter XLIV) isch ein vu dr ussere Zwergmönd vum Planet Jupiter. S/2003 J 11 isch am 6. Februar 2003 vu de Astronome Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Jan Kleyna un Yanga R. Fernández entdeckt worre isch am 30. März 2005 vu de Internationale Astronomische Union IAU uf de de offiziell Namme Kallichore daift worre. Kallirrhoe isch ä Nymphe oder Muse us de grichische Mythologi. D'Kallichore umchraist de Jupiter ime middlere Abstand vu 24.043.000 km in 764 Däg, 17 Stund un 31 Minute. D'Bahn wiist ä Exzentrizität vu 02640 uf. Mit ere Naigig vu 165,501° isch d'Bahn retrograd, d. h., der Mond beweggt sich entgege vu de Rotationsrichtig vum Jupiter um de Planet. Ufgrund vu ihre Bahnaigeschafte wird si de Carme-Gruppe, bnennt nochem Jupitermond Carme, zuegordnet. Kallichore isch s'usserst bekannt Mitglid vu de Gruppe. D'Kallichore besitzt ä Durmesser vu etwa 2 km. Ihri Dichte wird under de Anahm vum ä Ufbau us silikatischem Gstai uf 2,6 g/cm3 gschätzt. Kallichore wiist ä sehr dunkli Oberflächi mit ere Albedo vu 0,04 uf, d. h., bloß 4 % vum igstrahlte Sunneleecht werre reflekteert. Ihri schinbar Helligkait betrait 23,7m.
D' Kalyke (Jupitermond XXIII) isch ein vu dr ussere Zwergmönd vum Planet Jupiter. D'Kalyke isch am 23. November 2000 vu de Astronome Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Yanga R. Fernández un Eugene A. Magnier entdeckt worre un het zuenächst die vorläufig Bezaichnig S/2000 J 2 erhalde. Daift worre isch der Mond uf d'Kalyke, ere Gliebte vum Zeus us dr grichische Mythologi. D'Kalyke umchraist de Jupiter ime middlere Abstand vu 23.566.000 km in 742 Däg und 43 Minute. D'Bahn wiist ä Exzentrizität vu 0,2465 uf. Mit ere Naigig vu 165,159° isch d'Bahn retrograd, d. h., der Mond beweggt sich entgege vu de Rotationsrichtig vum Jupiter um de Planet. Ufgrund vu ihre Bahnaigeschaften wird d'Kalyke in de Carme-Gruppe, benennt noch em Jupitermond Carme, zuegordnet. D'Kalyke besitzt ä Durmesser vu etwa 5,2 km. Ihri Dichte wird under de Anahm vum ä Ufbau us silikatischem Gstai uf 2,6 g/cm3 gschätzt. Kalyke wiist ä sehr dunkli Oberflächi mit ere Albedo vu 0,04 uf, d. h., bloß 4 % vum igstrahlte Sunneliecht werre reflektiert. Ihri schinbar Helligkait betrait 21,8m. Wie bi allene ussere, chleine Jupitermönd sin die Date iber die physikalische Eigeschafte sehr usicher. Sälli Mönd sin so chlei, dass si au in dr gröschte
D Leslie Antonia Malton (* 15. Novämber 1958 z Washington, D.C.) isch e US-amerikanischi-dytsch Schauspiileri, wu syter Ändi 1970er Johr z Dytschland läbt. Ihri Karriere het d Malton am Theater aagfange. Ab 1985 isch si langi Johr Mitgliid vum Wiener Burgtheater gsii, wu si zeerscht as Ophelia in s William Shakespeares Hamlet ufdrätten isch (Titelrolle Klaus Maria Brandauer; Regie Hans Hollmann). Speeter het mer si vyylmool in Inszenierige vum George Tabori chenne sää. D Malton het in vyyl dytsche Färnseefil un Serie mitgspiilt un dernääbe au as Sprächeri fir Heerspiil gschafft. Ihre Durbruch het si anne 1992 mit ihre Rolle im ZDF-Vierdailer Der große Bellheim ghaa, wu si 1993 mit em Bayerische Färnseebryys derfir uuszaichnet wooren isch. D Leslie Malton isch syter anne 1995 mit em Schauspiiler Felix von Manteuffel ghyroote un läbt z Berlin. Syter 2019 het si au die dytschi Staatsburgerschaft. Si isch Vorsitzeri vum Bundesverband Schauspiel (BFFS). D Leslie Malton het anne 2011 ehrenamtli s Brojäkt Deutsche Winterreise vum Autor Stefan Weiller as Sprächeri unterstitzt. S Brojäkt macht syter 2009 in Zämenarbet mit Yyriichtige wie em Diakonische Wäärch bi Benefizveraastaltige in eme Lieder- un Täxtzyklus bsundersch uf d Situation vu Wohnigsloose ufmerksam. Syt 2013 isch si Botschafteri
Dr Europäisch Tag vo der jüdische Kultur isch en Akzioonstag, wo s z Öiropa all Joor am erschte Sunntig im Septämber git. Me het drmit anne 1999 agfange. Es sind jüdischi und au anderi Organisazioone, wo a däm Tag aller Gattig kulturelli Sache abüüte. Es git au für Lüüt, wo sälber nit zu de Jude ghööre, Bsüech vo jüdischen Yrichtige, bsunders de Sünagooge, und Musig, Auusstelige vo jüdischem Kulturguet und no meh. Me wott do drmit öppis für s Adänke a die rychi jüdische Kulturgschicht z Öiropa tue, wo notürli diräkt mit dr algemeine Gschicht vo de Jude vrbunden isch. I dr Schwiiz luegt sit em Afang s Jüdische Museum z Basel für d Koordinazioon vo de Agebott a däm Tag. Ane 2019 sind – zum zwänzigschte Mol, sit s dä Tag git – i dr Schwiiz i de Stedt Basel, Bärn, Dälschbrg, Gämf, La Chaux-de-Fonds, Lausanne und Züri und drzue au z Ändigen un z Lengnau im Surbtal spezielli Programm gsi. Z Züri het au dr Veräin Omanut mitgmacht, wo für die jüdischi Kunscht do isch. Im Elsass het me scho ane 1995 mit äänleche Kulturprogramm agfange. S Musée judéo-alsacien z Buxwiller im Underelsass und anderi Instituzioone mache bim
D' Megaclite bzw. Megaklite (Jupitermond XIX) isch ein vu dr ussere Zwergmönd vum Planet Jupiter. D'Megaclite isch am 25. November 2000 vu de Astronome Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Yanga R. Fernández un Eugene A. Magnier entdeckt un het zuenächst die vorläufig Bezaichnig S/2000 J 8 erhalde. Daift worre isch der Mond uf d'Megaklite, ere Geliebte vum Zeus us de grichische Mythologi. D'Megaclite umchraist de Jupiter ime middlere Abstand vu 23.493.000 km in 752 Däg, 21 Stund un 7 Minute. D'Bahn wiist ä Exzentrizität vu 0,4197 uf. Mit ere Naigig vu 152,769° isch d'Bahn retrograd, des haißt, der Mond beweggt sich entgege vu de Rotationsrichtig vum Jupiter um de Planet. Ufgrund vu ihre Bahnaigeschafte wird Megaclite de Pasiphae-Gruppe, benennt nooch em Jupitermond Pasiphae, zuegordnet. D'Megaclite besitzt ä Durmesser vu etwa 5,4 km. Ihri Dichte wird under de Anahm vum ä Ufbau us silikatischem Gstai uf 2,6 g/cm3 gschätzt. D'Megaclite wiist ä sehr dunkli Oberflächi mit ere Albedo vu 0,04 uf, d. h., bloß 4 % vum igstrahlte Sunneliecht werre reflektiert. Ihri schinbar Helligkeit betrait 21,7m. Wie bi allene ussere, chleine Jupitermönd sin die Date iber die physikalische Eigeschafte sehr usicher. Sälli Mönd sin so chlei, dass si au in