rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Emil Schill (* 12. Februar 1928 z Fryburg; † 21. Augschte 2002 isch e dytsche Kommunalbolitiker gsii. Vu 1968 bis 1973 isch er Landroot vum Krais Fryburg gsii un derno bis 1993 Landroot vum neie Landkrais Brysgau-Hoochschwaarzwald. Dr Schill isch z Fryburg uf d Wält chuu un dert au ufgwagse. No dr Oberrealschuel het er an dr Uniwersitet Fryburg Räächts- un Staatswisseschafte studiert. Anne 1952 het er di Eerscht un 1956 di Zwoot Staatsbriefig gmacht. Derno het er zum Dr. jur. promowiert. Unter anderem bim Landrotsamt isch er Assessor gsii. Anne 1959 isch er zue dr Stadt Fryburg gwägslet un isch dert Stadträächtsdiräkter gsii. Im Johr 1968 isch dr Schill zum Landroot vum Krais Fryburg gwelt woore, des Amt het er speter mol dr. „Traumjob vun eme Jurischt“ gnännt. Anne 1973 isch er zum Landroot vum neie Landkrais Brysgau-Hoochschwaarzwald gwehlt wore un isch no au zwai Mool in däm Amt bstetigt woore. In däne 25 Johr, wun er Landroot gsii isch, het er si yygsetzt fir d Integrazion vu dr friejere Krais Fryburg, Hochschwarzwald un Mille un e Uusglych zische dr Lääbesbedingige uf em Land un in dr Stadt. Im Beraich vu dr Gsundhait isch e medizinischi Grundversoorgig in
D Anna Maria Rüttimann-Meyer von Schauensee (* 6. Oktober 1772 z Lozärn; † 19. August 1856 au dert) stammt us dr glyychnamige Lozärner Patrizierfamilie un isch e ufkleererisch gsinnti Republikaaneri un yyflussryychi Salonnière gsii. Si isch d Frau vum Vinzenz Rüttimann un e Brieffryndin vum Paul Usteri gsii. D Anna Maria Meyer isch e Doochter vum Chlairoot Franz Rudolf Theoderich Meyer von Schauensee un dr Maria Waldburga von Fleckenstein gsii. Ire Brueder Franz Bernhard Meyer von Schauensee isch ain vu dr yyflussryychschte Schwyzer Bolitiker in syre Zyt woore un isch in dr Helvetik Bolizei- un Juschtizminischter gsii. Anne 1794 het si dr Vinzenz Rüttimann ghyroote, mit ihm het si aacht Chinder ghaa. D Familie Rüttimann isch sletscht Gschläächt gsii, w uno vor em Fundamentaalgsetz vu 1773 in Krais vum regierende Patriziaat ufgnuu wooren isch. Derwyylscht ire Mann Bolitkarrieere gmacht het, het d Anna Maria Rüttimann no dr Huuswiirtschaft gluegt un iri Chnder no Erzieigsmaxiime vum beriemte Ufkleerer Jean-Jacques Rousseau ufzooge. D Anna Maria Rüttimann het reegelmääßig Gäscht zue si haim yyglaade un isch bi literaarische un kulturälle Aaläss usserhalb derbyy gsii, go iber di aktuälle Ufkleeingsschrifte un bolitische Veränderige dischpetiere. Anne 1799 het si dr Publizischt un Verleeger Paul Usteri
D’ Avenue Anatole-France [avny anatɔl fʁɑ̃s](info) ìsch a braita Schtrooss z’ Nànzig ìm Lothrìnga. D’ Avenue Anatole-France lììgt ìm Viartel Poincaré - Foch - Anatole France - Croix de Bourgogne ìm Wäschta vu dr Schtàdt Nànzig. Sa làuift vu dr Rue Raymond-Poincaré bis àn dr Gmaindagranz vu Laxou. D’ Avenue Anatole-France ìsch aigentlig d’ Verlangerung vu dr Rue Raymond-Poincaré. Sa fàngt àn dr Kritzung vu dr Avenue de Boufflers un vu dr Rue de Saint-Lambert un fàhrt schtàkt uff 632 Määter ìn Rìchtung Süüdwäscht bis àn dr Gmaindagranz vum Vorort Laxou. D’ Schtrooss kritzt rachtwenklig d’ Rue Verlaine, d’ Rue de l’Abbé-Gridel, d’ Rue du Sergent-Bobillot, d’ Rue de Cronstadt un d’ Rue de Médréville. A pààr Määter noh dr Kritzung vu dr Rue de Médréville ìsch d’ Gmaindagranz vu Laxou; dàs ìsch s’ And vu dr Avenue Anatole-France. Verlängert wìrd d’ Schtrooss vu dr Avenue Paul-Déroulède bis ìns Schtàdtzäntrum vu Laxou. Zwìscha dr Avenue de Boufflers un dr Rue Verlaine verlàuift d’ Avenue Anatole-France pàràlleel zem Jardin Paul-Verlaine. Àn dr Schtälla vu dr hìttiga-n-Avenue Anatole-France ìsch schuu ànna 1894 a Prìwààtschtrooss gsìì. Dia Schtrooss ìsch Tail gsìì vun’ra Siidlung zwìscha dr Rue de Santifontaine un dr Rue de Laxou
Mit Klio cha gmäint si die griechischi Muuse vo dr Gschichtsschriibig äini vo de Nereiide in dr griechische Müthologii e Monatsschrift für die französische Zeitgeschichte, wo 21 Heft drvoo vo 1795 bis 1796 uusechoo si. Dr Uusegääber isch dr Ludwig Ferdinand Huber gsi, dr Redakdöör dr Paul Usteri. en althistoorischi Zitschrift, wo 1901 as Beiträge zur alten Geschichte gründet worde isch, Hüte chunnt si bi Walter de Gruyter uuse. as (84) Klio: en Asteroiid im Hauptgürdel
D Firma Brüedere Märklin & Cie GmbH isch en Spiilzüghärsteller z Göppige im Schwabeland. S isch de gröschti Fabrikant vo Modällisebane z Europa. S Märklins händ ane 1859 agfange Bäbichuchene z boue. Später sind öppe Dampfmaschine, Schiff, Karusell, Surrli, Metallbouchäschte und Isebane dezue cho. Em Märklin sini Frau isch als eini vo de erschte wiibliche Handelsreisende im Süddütsche und de Schwiiz umegreist, zum für d Spiilsache won ire Maa poud hät, Händler z finde. Won er 1866 gstorben isch, händ sini Söhn d Firma witergfüert. Zerscht i de grosse Spur 1 (1891-19??/wider sit 1969), dänn au i de Spur 0 (1893-1954). Hüt boueds Isebändli i de Spur H0 (sit 1935) und Z (sit 1972). C. Blumhardt & Cie
D Firma C. Blumhardt & Cie isch en altigsässne Spiilzüghärsteller z Schwoege im Schwabeland. D Familie Bluemhardt häd 1850 z Stuegert en Spiilzüglade uftue und 1864 sind s Bluemhardts Spiilzügeliferant am chönigliche Hof worde. De Bernhard Hehr isch ab 1968 Gschäftsfüerer gsi und häd d Firma 1971 überna. Er häd alti Märklin-Modällisebane i de Spur 0 napout Die häissed Hehr Replica. Hüt füert sin Sohn d Firma. Früener händs under anderem Chartespiili gmacht. Modern European Outline 0 Gauge Trains: In the Style of Märklin, Section 1: Hehr viele Hehr Modelle weitere Katalogblätter alte Hehr Preislisten Vor em Carl Blumhadt häds au 1830-1893 de Heiri Blumhardt ge, won en grosse Spiilzüghärsteller z Stuegert gsi isch. Sini Witwe häds Gschäft dänn 1898 de Häre Kindler & Briel (Kibri) z Böblinge verchauft. Board Game Geek Markli Stop Blumhardt & Cie aus Stuttgart, Eisenbahnen
Àmerikànisch Anglisch (anglisch American English [əˈmɛɹɪkən ˈɪŋɡlɪʃ](info), kurz AE odd’r AmE) ìsch d’ Wàrianta vu dr anglischa Schprooch, wo ìn da Verainigta Schtààta vun Àmerika grädd wìrd. Ìn siinera Gschìcht ìsch s’ àmerikànischa Anglisch dur d’ verschììdena anglischa Dialäkter vu da Iiwànderer üss Anglànd, Schottlànd un Irlànd beiiflusst worra, àwwer àui dur Schproochkontàkta mìt Frànzoosa, Schpànier un àmerikànischa Üriiwoohner. S’ uffàllendschta Märkmool vum àmerikànischa Anglisch ìsch d’ Tàtsàch, àss’s rhootisch ìsch: dr r-Lüüt wìrd àui nooh Vokààla (zem Biischpììl am Wortand) üssgschproocha. S’ àmerikànischa Anglisch hàt a aiga Wortschàtz, wo sìch vum Wortschàtz vum britischa Anglisch zem Tail unterschaidet — zem Biischpììl fìr „Füassgangerwaag“ sajt maa sidewalk uff Àmerikànisch àwwer pavement ìm britischa Anglisch. Ìm Vergliich zem britischa Anglisch ìsch d’ àmerikànischa Wàrianta relàtiiv homogeen. ’S gìtt doch àui regionààla Unterschììd, vor àllem zwìschem Nordoschta, em Süüda, dr Mìtta un em Wäschta vu da USA. ’S gìtt àui Schproochunterschììd zwìscha da verschììdena Beväälkerungsgruppa; d’ wìchtigschta d’rvuu sìnn s’ African American Vernacular English bii da Àfroàmerikàner un s’ Hispanic American English bii da Hispano-Àmerikàner. S’ àmerikànischa Schtàndardanglisch wìrd àls General American bezaichent; ’s wìrd vor àllem ìm Wäschta vu da USA grädd. Sitter’m And vum 19. Joohrhundert düen sìch vììla Schproochwìssaschàftler
D Jessica Jurassica (* 1993; de börgerlich Name von ere wääss me nüd) isch de Chünschtlername von ere Bloggeri, Schriiberi ond e Sängeri os em Appezöller Henderland. Si träät e Schtormmaschge wenn si uftrette töt. Dromm wääs me nüd we si ussiet ond ou nüd wer si isch. Zerschtepotz het d Jessica Jurassica im Sommer 2018 vo sich z rede gmacht will en satiirische Bitraag, wo si gschrebe gha het, im Kulturblogg vo de Zittig De Bond glöscht wooren isch. I dem Tegscht het si de Verleger Pietro Supino vom Tagi uunig kritisiert. I dem Joor het si vom Kantoo Appezöll Osseroode im «Literaturland Schreibwettbewerb» en Uuszäächnig öberchoo. Schriibe töt si under anderem im Kulturmagaziin Saiten oder im Onlinemagazin Republik. Im Joor 2019 het Jessica Jurassica im Äägeverlaag de Chorzromaan Die verbotenste Frucht im Bundeshaus useggee, en «erotischi Fan-Fiction» mit em Protagonischt Alain Berset, wo en Aschpilig uf de gliichnamig Bondesroot Alain Berset ischt. Da het e groosses Medienecho ggee. En Abschprooch mit de Bondeskanzlai het si in ere zwoote Uflaag em Protagonischt de Name André Beret ggee. Im Joor 2021 isch de Debütroman Das Ideal des Kaputten vo de Jessica Jurassica usechoo. För de het si 2021 de Literaturpriis
D Ratte 鼠 shu (oder Ratz) giut nachem chinesische Kaländer aus agriffsluschtig. Rattejohr (子 zǐ) si: 31. Jänner 1900 bis 18. Februar 1901 - Metall 8. Februar 1912 bis 5. Februar 1913 - Wasser 5. Februar 1924 bis 24. Jänner 1925 - Holz 24. Jänner 1936 bis 10. Februar 1937 - Füür 10. Februar 1948 bis 28. Jänner 1949 - Erde 28.Jänner 1960 bis 14. Februar 1961 - Metall 15. Februar 1972 bis 2. Februar 1973 - Wasser 2. Februar 1984 bis 19. Februar 1985 - Holz 19. Februar 1996 bis 6. Februar 1997 - Füür 7. Februar 2008 bis 25. Jänner 2009 - Erde Noch dr Chinesische Astrologii hai Mensche wo im e Ratte-Johr uf d Wält cho si, gwüssi Charaktereigeschafte wie dass si guet mit andere Mensche uschieme. Ihre Houptwunsch im Läbe siig, Erfoug z ha, ohni dass si anderi drbii verletzi. Die chinesische Astologie, Roger Elliot, Wilhelm Heyne Verlag München, 1998, ISBN 3-453-03419-8
D’ Société jurassienne d’émulation [sɔsjete ʒyʁasjɛn demylasjɔ̃](info) („Jurassischa Wättiifer-Gsällschàft“, kurz SJE) ìsch a unpolitischa jurassischa Gelehrtagsällschàft, wo d’ Kültüüräärwa vum hischtoorischa Jura befäärdert. Ìhr Sìtz lììgt z’ Pruntrut. D’ Société jurassienne d’émulation ìsch àm 11. Hornung 1847 z’ Pruntrut uff dr Iniziàtiiwa vum Xavier Stockmar grìnda worra. Obwohl d’ Gsällschàft kää politischa odd’r religiöösa Fàrb hàt, hàt sa ìm 19. Joohrhundert àn äffentliga Debàtta mìtgmàcht, zem Biischpììl ìwwer d’ Fìrsorga, d’ Umschtällung vu da Bìrgergmainda, s’ Bìldungssüschteem un d’ Ìndüschtrii. Zamma mìt àndra Verainigunga hàt sa ìm Rààhma vum Jurakonflikt d’ jurassischa Forderunga àn d’ Bärner Beheerda gschtällt. Noh dr Moeckli-Àffàra hàt sa ànna 1947 àn dr Grìndung vum Comité de Moutier mìtgmàcht. Noh da Volksbefroogunga-n-ìwwer d’ Salbschtbeschtìmmung ànna 1974 un 1975 hàt d’ SJE ìhra Rolla näi bschtìmmt, fìr d’ kültürälla un morààlischa Ainhait un d’ Idäntiteet vum hischtoorischa Jura befäärdra. Ànna 2010 hàt d’ Gsällschàft mehr àss 2.000 Mìtglììder ghàà. Ànna 2022 sìnn 1.700 Mìtglììder gsìì. D’ SJE bschteht üss 14 Sekzioona ìm Kàntoon Jura, ìm Bärner Jura sowia ìn Wäscht- un Diitschschwiizer Schtädt. Sa zeehlt mehrera-n-Àrwetskraisa züa hischtoorischa un wìssaschàftliga Schtüdia, Àltertummforschung, Màthemàtik un Füüsik, Patois (Franc-comtois) un Lìteràtüür. Sa düat Sümpoosia un Üssschtällunga orgànisiara un Priisa
Dr Wilhelm Staudacher (* 16. Merz 1928 z Rothenburg ob der Tauber; † 23. Juli 1995 au dert) isch e dytsche Beamte un oschtfränkische Dialäktdichter gsii. Dr Staudacher isch in ere Rothenburger Arbaiterfamilie as erschts vu acht Chinder uf d Wält chuu. Bregt hän en d Armuet in syre Chindhait, dr Chrieg un dr Widerufböu. Är het insgsamt 48 Johr im Dienscht vu dr Stadt Rothenburg ob der Tauber gschafft, dodervu 20 Johr lang as Stadtkämmerer. Är het aafangs nume uf Hochdytsch gschribe, sy erscht Buech „Märchen“ isch anne 1951 uusechuu, dr Gedichtband „Bänkelsang der Zigeuner“ derno 1960. Mit „Des is aa deitsch“ (1961) het er si dr Dialäktdichtig zuegwändet, do no konvenzionäll in Form un Inhalt. Anne 1966 het er si mit „Eckstaa und Pfannebudser“ scho an modärni hochdytschi Lyrik aaglähnt. Nit wie dr Fitzgerald Kusz, wu um die Zyt as 1968er-Rebäll an d Effeligkait drätte isch, dr Staudacher het us dr Dradizion uuse neieri Entwicklige in dr hochdytsche Lyrik ufgriffe. Anne 1970 isch sy Gedichtband „Über Nej-Bejter-e-Schroll“ in dr „Mundartliterarische Reihe“ vum Rothenburger Verlag J. P. Peter, Gebr. Holstein erschine. Dr Max von der Grün het emol iber dr Staudacher gsait, dur ihn diei si zaige, „daß die
BKG stoot für: Babbar Khalsa Germany, e militanti Sikh-Organisazioon Ballistokardiogramm in dr Mediziin Basler Künstlergesellschaft Bergische Kunstgenossenschaft Bergisches Kompetenzzentrum für Gesundheitsmanagement und Public Health, e Forschigsinstidut vo dr Bärgische Uniwersidäät Wupperdaal Berliner Chrankehuusgsellschaft Braunschweiger Karneval-Gsellschaft vo 1872 Bundesamt für Kartografii und Geodesii dr IATA-Kod für e Branson Airport, en amerikaanische Flughaafe bkg stoot für: Buraka (ISO-639-3-Code), äini vo de ubangische Sprooche in dr Zentralafrikaanische Republik und in dr Demokraatische Republik Kongo
Die ersti Baasler Künstlergsellschaft (BKG) isch 1812 informell z Baasel gründet worde. 1814 het si sich Statute gee mit em Zwäck zur «Aufmunterung des Kunst-Sinnes, Verbreitung des guten Geschmacks im Allgemeinen, Bekanntmachung der hiesigen Künstler und ihrer Arbeiten, gegenseitige Belehrung über Gegenstände der Kunst». Zu de Gründigsmitgliider vo dr BKG häi iire erst Bresidänt Peter Vischer-Passavant (1779–1851) ghöört und dr Marquard Wocher. Es isch die eltisti organisierti Veräinigung z Baasel gsi, wo Künstler und Kunstfründ as Mitgliider gha het. In de politische Unrueje vo de 1830er Joor het d BKG an Bedütig verloore. E Hufe vo de Mitgliider si gstorbe, dr Noochwuggs isch raar gsi, d Bedürfniss häi sich gänderet, und eso het sich d Gsellschaft 1839 ufglööst. Iire Bsitz isch an dr Baasler Kunstveräin gange, wo 1839 gründet worde isch. 1842 isch d BKG zum zwäite Mol gründet worde. Iire Bresidänt isch dr Rootsher und Gschäftsmaa Johann Jakob Im Hof-Forcart gsi, e kunstbegäisterte Dilettant. Dr nöije Künstlergsellschaft häi sich au Künstler aagschlosse, wo im Usland gläbt häi, wie 1856 dr Bildhauer Ferdinand Schlöth, wo z Rom gschafft het. Usser dr alte Rhiibrugg si s Fäärene gsi, wo s Grooss- und s Chläibaasel verbunde häi, und die si guet gloffe.
Dr Daniel vo Wattewyl (* 11. Septämber 1972 z Baasel) isch e Schwizer Radio- und Färnseemoderator, Schauspiiler und Schriftsteller. Dr Dani vo Wattewyl isch im Baselbieter Biel-Bänke ufgwaggse, isch z Oberwil uf d Sek und denn uf d Diplommiddelschuel z Baasel. Sit 1995 isch er Noochrichdemoderator bi Telebasel. Usserdäm het er vo 1997 bis 2008 die wöchentligi Talkshou Pur moderiert. In dere Funkzioon het er in de letschte Joor mit regionaale, nazionaale und internazionaale Brominänte und Persönligkäite z due gha, wie em Emil, dr Sina, em Hape Kerkeling oder em Viktor Giacobbo. As Schauspiiler isch er unter anderem im Baasler Häbse-Theater oder im Bernhard-Theater z Züüri uf dr Büüni gstande. Vom Mai 2007 bis Oktober 2009 het er uf TeleBärn d Sändig Das von Wattenwyl-Gespräch moderiert. Dr Wattewyl schafft au as Radioredakter. Vo 1999 bis 2004 isch er Gschäftsfüerer vo Radio Edelweiss resp. Radio Basel 1 gsi. Im Baasler Friedrich Reinhardt Verlaag het er sit 2010 vier Thriller veröffentligt. Sit 2013 isch dr Wattewyl Radiomoderator bi Radio Basilisk, und sit 2022 läitet er s Häbse-Theater. Dr Wattewyl woont und schafft z Baasel und isch acht Joor lang mit dr Schauspiilere Caroline Rasser liiert gsi, bis die bäide im Juni 2010
D Caroline Rasser (* 24. Januar 1971 z Baasel) isch e Schwizer Schauspiilere und Gabarettistin. Si isch d Dochder vom Schauspiiler Roland Rasser und s Groosschind vom Gabarettist Alfred Rasser (HD Läppli). Zsämme mit iirem Brueder Glood Rasser läitet si s Baasler Chläitheater Theater Fauteuil. As Schauspiilere het si bin e Hufe Theaterbrodukzioone mitgmacht und bi verschidnige TV-Brodukzioone vom Schwizer Färnsee, z. B. Fertig lustig und Lüthi und Blanc. D Caroline Rasser läbt z Baasel, het e Dochder und isch bis Juni 2010 mit em Telebasel-Moderator Dani vo Wattewyl liiert gsi. Caroline Rasser in de Internet Movie Database (änglisch) Normdate: GND: 1329678400 | VIAF: 8771171732621809080004
Dr Marquard Wocher (* 7. Septämber 1760 (Daufdatum) z Mimmehuuse; † 20. Mai 1830 z Baasel) isch e dütsch-schwiizerische Mooler, Radierer und Aquatinta-Stächer gsi. S bekanntist vo sine Wärk isch s Thun-Panorama. Dr Marquard Fidel Dominikus Wocher isch 1760 z Mimmehuuse as Soon vom Konstanzer Hoofmooler Tiberius Wocher (1728–1788) uf d Wält choo. Dr Vater het em vo 1771 aa Underricht im Zäichne, Moole und Chupferstäche gee. Denn het er bim Johann Ludwig Aberli afo schaffe und dä het en 1779 im Goethe vorgstellt, wo dä uf Bsuech choo isch. Die satirisch Serii Paisans et Paisannes, won er zwüsche 1780 und 1782 für e Johann Heinrich Bleuler gstoche het, isch die ersti umfassendi Drachdeserii in dr Schwiz, äi bis zwäi Joor vor em Mechel sine Costumes Suisses. 1782 het sich dr Marquard Wocher z Baasel niidergloo und het für e Kunstverlaag vom Christian von Mechel afo schaffe. Denn het er sich sälbständig gmacht, und het sich mit der Miniatuur-, Guasch- und Öölmoolerei afo abgee. Näbe äigene Schöpfige in alle mööglige Format und Süsche het er au Wärk vom Raffael, Holbäi, Rubens und Rembrandt in Öl kopiert und het sich e Naame as gschickte Restaurator gmacht. 1798 het dr Wocher, won
Mit Radierig (vo latiinisch radere „chratze, wägnee“) bezäichnet mä e graafischs Diefdruckverfaare in dr künstlerische Druckgraafik. Mä ritzt in die glatti, eebeni Ooberflechi von ere Diefdruck-Druckplatte Linie oder Pünkt und däm säit mä Radiere. Mä brucht für daas e Radiernoodle. Bi dr Chaltnoodleradierig wird d Zäichnig mit ere Radiernoodle us hertistem Staal diräkt in d Druckblatte gritzt. Je diefer und bräiter dr Ritz isch, wo mä macht, umso mee Farb cha dr Ritz ufnee und d Färbig wird dunkler. Mä brucht kä Äätzflüssigkäit bi däm Verfaare. Bi dr Äatzradierig bringt mä zerst e relatiiv wäichi Abdeckschicht uf d Druckblatte und ritzt d Zäichnig in die Abdeckschicht. Denn wird d Blatte mit ere Äätzflüssigkäit gäätzt, und nume die Stelle wärde aagriffe, wo d Deckschicht verletzt worde isch. Schliesslig spüelt mä d Blatte ab und wird d Deckschicht loos. D Druckfarb wird uf dr Blatte ufgmoolt, denn wüscht mä die überflüssig Farb vo de glatte Stelle vo dr Druckblatte ab. Mä macht e Blatt Babbiir füecht und druckt s mit ere Walzedruckbräss fest uf d Druckblatte, so dass es d Farb us de Ritze uusesugt und d Zäichnig eso uf s Babbiir überdräit wird. D Druckblatte si öbbe 1–2 mm dick, mäistens
Tiger 虎 hŭ gälten noch m chinesischen Kalender als vawäaga. Tigerjohr (寅 yín) sin gsi: 8. Februar 1902 bis 28. Jänner 1903 - Wasser 26. Jänner 1914 bis 13. Februar 1915 - Holz 13. Februar 1926 bis 1. Februar 1927 - Füür 31. Jänner 1938 bis 18. Februar 1939 - Erde 17. Februar 1950 bis 5. Februar 1951 - Metall 5. Februar 1962 bis 24. Jänner 1963 - Wasser 23. Jänner 1974 bis 10. Februar 1975 - Holz 9. Februar 1986 bis 28. Jänner 1987 - Füür 28. Jänner 1998 bis 15. Februar 1999 - Erde 24. Februar 2010 bis 2. Februar 2011 - Metall Noch dr Chinesische Astrologii hai Mensche wo im e Tiger-Johr uf d Wält cho si, gwüssi Charaktereigeschafte wie Muet, Ufrichtigkeit und d Bereitschaft, fürne gueti und grächti Sach jedes Risiko uf sich z näh. Die chinesische Astologie, Roger Elliot, Wilhelm Heyne Verlag München, 1998, ISBN 3-453-03419-8
D Emilie Linder (* 11. Oktober 1797 z Basel; † 12. Februar 1867 z Minche) isch e Schwyzer Moleri un Mäzeni gsii. D Emilie Linder isch us ere ryche Basler Chaufmannsfamilie chuu. Si isch sträng religiös uifzoge wore zu het scho frie ne Talänt fir s Mole zaigt. Anne 1824 isch si uf Minche chuu go bim Joseph Schlotthauer studiere. Im Huus vum Dokter Johann Nepomuk von Ringseis het si e Hufe wichtig Lyt chänneglehrt, zem Byschpel dr Peter von Cornelius, dr Heinrich Maria von Hess, dr Franz von Baader, dr Friedrich Wilhelm Joseph Schelling, dr Gotthilf Heinrich von Schubert, dr Joseph Görres un dr Ernst von Lasaulx. Anne 1825 isch si mit em Ehbaar Schlotthauer uf Italie graist, wu si bis 1831 bliben isch, unterbroche vun eme Ufenthalt z Basel 1828. Z Rom het si sich vor allem mit em Moler Friedrich Overbeck aagfryndet. Anne 1832 het si sich duurhaft z Minche nidergloo, wu si alsfurt im Mittelpunkt vum kulturälle Lääbe gsii isch. Dr Franz von Baader het ere 1831 syni „Vierzig Sätze aus einer religiösen Erotik“ gwidmet un dr Ernst von Lasaulx 1860 syni „Philosophie der schönen Künste“. Dr Clemens Brentano het 1833 e heftiigi Liebi fir die
Hasa 兔 tù gälten noch m chinesischen Kalender als guatmüatig. Hasajohr (卯 mǎo) sin gsi: 29. Jänner 1903 bis 15. Februar 1904 - Wasser 14. Februar 1915 bis 2. Februar 1916 - Holz 2. Februar 1927 bis 22. Jänner 1928 - Füür 19. Februar 1939 bis 7. Februar 1940 - Erde 6. Februar 1951 bis 26. Jänner 1952 - Metall 25. Jänner 1963 bis 12. Februar 1964 - Wasser 11. Februar 1975 bis 30. Jänner 1976 - Holz 29. Jänner 1987 bis 16. Februar 1988 - Füür 16. Februar 1999 bis 4. Februar 2000 - Erde 3. Februar 2011 bis 22. Jänner 2012 - Metall Noch dr Chinesische Astrologii hai Mensche wo im e Hase-Johr uf d Wält cho si, gwüssi gmeinsami Charaktereigeschafte. Si heige äs grosses Talänt drzue, aui und aues i ihrer Umgäbig ds nähre, ds hüete und ds beschütze. Die chinesische Astologie, Roger Elliot, Wilhelm Heyne Verlag München, 1998, ISBN 3-453-03419-8
Drache (龍 lóng) isch eis vo de zwöuf Tier im chinesische Kaländer und in China s populärschte vo de Zeiche. Im Drachejohr gsehtme – vor auem sitd Ei-Ching-Politik - ä ghörige Astieg vor Geburterate, wöu viu Eutere äs Dracheching möchte. Drachejohr (辰 chén) si gsi: 16. Februar 1904 bis 3. Februar 1905 - Holz 3. Februar 1916 bis 22. Jänner 1917 - Füür 23. Jänner 1928 bis 9. Februar 1929 - Erde 8. Februar 1940 bis 26. Jänner 1941 - Metall 27. Jänner 1952 bis 13. Februar 1953 - Wasser 13. Februar 1964 bis 1. Februar 1965 - Holz 31. Jänner 1976 bis 17. Februar 1977 - Füür 17. Februar 1988 bis 5. Februar 1989 - Erde 5. Februar 2000 bis 23. Jänner 2001 - Metall 23. Jänner 2012 bis 9. Februar 2013 - Wasser Immanuel Kant (*1724-†1804) dütscha Philisoph (Allgemeine Naturgeschichte und Theorie des Himmels) Abraham Lincoln (*1809-†1865) 19. Presidänt vor USA Charles Darwin (*1809-†1882) Britische Naturforscher (Evolutionstheorie) Lewis Carroll (*1832-†1898) britische Schriftsteuer, Fotograf, Mathematiker und Diakon (Alice im Wunderland) Friedrich Nietzsche (*1844-†1900) dütscha Philosoph und klassischa Philologe (Der Antichrist) Oscar Wilde (*1854-†1900) gebr. Oscar Fingal O' Flahertie Wills Wilde, irische Schriftsteuer (The Sphinx, Das Gespenst von Canterville, Ein
S Gaf isch e Büechstabe vom persische Alphabet, wo aber nit zum arabische Alphabet ghört. D'Perser hän en dezüegfiegt zum de Lut [g] darstelle, wo's im Hocharabische nit git. Mit de glyche Funktion isch s Gaf au im osmanisch-türkische Alphabet benutzt worre, wo bis 1928 Türkisch demit gschribe worre isch. S Gaf siht us wie-n-e persischs Kaf, hät aber e Strich drüber. S Gaf hät kei Zahlewärt. In de paschtunische Schrift wird s Gaf normalerwis nit eso gschribe wie in de persische Schrift, sondern als persischs Kaf mit me Ring (ګ‎). S Gaf vo de malaiische Jawi-Schrift entspricht me arabische Kaf mit übergsetztem Punkt (ڬ).
Ds Turtmaatelli isch eis vanä wegschtu Tellini im Obärwallis. Vam Wintermanot bis apa am Märzu odär Abärellu, je nach Schneeverhältnis, isch ds Telli unbiwohnts. Nur im Summär hets Feriuliit und Hirtu uf ä verschidunu Alpjini. Nid zvergässu sind di vilu Meglichkeite ver zwandru. Äs git öi ä schuppu flotti Bärgmejiä va sältunär Art wa da inina wagsund. Dr Turtmaaglestscher zhindruscht im Telli isch züeständig ver der hochalpin Charme vam Turtmataal. Commons: Turtmanntal – Sammlig vo Multimediadateie Turtmanntal Tourismus Alois Grichting: Turtmanntal In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz.