rlitschk/wikidir huggingface dataset:
D Lischt vun dr Gmeina im Département Somme zellt àlla 772 Gmeina ìm Département Somme uf. Gmeina bìs 2016 Gmeina bìs 2018 2019: Füsion Mametz un Carnoy → Carnoy-Mametz Füsion Hombleux un Grécourt → Hombleux Füsion Marchélepot un Misery → Marchélepot-Misery Füsion Lœuilly, Neuville-lès-Lœuilly un Tilloy-lès-Conty → Ô-de-Selle Füsion Pierrepont-sur-Avre, Contoire un Hargicourt → Trois-Rivières 2017: Füsion Étinehem un Méricourt-sur-Somme → Étinehem-Méricourt Füsion Hyencourt-le-Grand, Omiécourt un Pertain → Hypercourt
Dr Johannes V. (* z Syrie; † 2. Augschte 686 z Rom) isch vum 23. Juli 685 bis zue sym Dood Paapscht un Bischof vu Rom gsii. Är isch vu Syrie chuu, villicht vu Antiochia. Syter anne 680 isch e paäpschtlige Legat gsii. Wel er Griechisch het chenne, isch er uusgwehlt woore, am Sechste Ekumeenische Konzil vu Konstantinopel mitzmache. Sy Amt as Paapscht het er am 23. Juli 685 aadrätte. Dr Chaiser Justinian II. het em e baarmol d Gunschr erwiise. Derzue het er d Bischef vu Sardinie unter sy Herrschaft chenne bringe. Am 2. Augschte 686 isch er z Rom gstorbe. Är isch in dr Basilika vum Petersdom vergraabe woore. Werner Schulz: Johannes V. (Papst). In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 3, Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2, Sp. 200–201. Commons: Johannes V. – Sammlig vo Multimediadateie Normdate: GND: 100950043 | LCCN: nb2007024712 | VIAF: 2823776
D Aglaja Veteranyi (* 17. Mai 1962 z Bukarest; † 3. Februar 2002 z Züri) isch e Schwiizer Schauspilerin und Schriftstellerin gsi. D Aglaja Veteranyi isch von ere rumänische Familie gsi, wo 1967 us irem Land het müesse flüchte und 1977 id Schwiiz cho isch. So wie dr Vatter Alexandru Veteranyi und d Muetter Iosephina het au d Aglaja bim Zirkus gschaffet; si het keini Schuele bsuecht und drum het si die düütschi Sprooch ganz sälber müesse leere läse und rede. Si isch denn Lehrerin bi dr Schauspiel Gemeinschaft Zürich woorde und het die Schuel au e Zyt lang gleitet. D Veteranyi het sit 1982 als sälbständigi Schauspilerin und Schriftstellerin z Züri gläbt. Si het bi Theaterprodukzioone mitgmacht und Romään und Gedicht und au Churzgschichten und Tegscht für Zytschriften und Sammelwärch gschribe. Si het bim Düütschwiizer P.E.N.-Zäntrum mitgmacht. Wägen ere psychische Chranket het si sech ane 2002 im Zürisee sälber s Lääbe gnoo. Me het sen im Fridhof Manegg im Zürcher Quartier Wolishofe begrabe. Teil vo dr Aglaja Veteranyi irne Wäärch sind erscht postum usechoo. Das Geschwisterkind. Der Garten. Der Stärkere. Der Unterricht. Die Belohnung. Die Fabrik. Die Fremde. Feierabend. Kinderspiel. Schneeeinbruch. In: Reisegepäck 3. Kurzprosa-Anthologie. Hg. v. Wolfgang G.
Bibliomedia Schwiiz isch e Stiftig i dr Schwiiz. Si het ire Sitz z Bärn. D Stiftig, wo anne 1920 gründet worden isch, wott de öfentliche Biblioteeke vo dr Schwiiz hälfe und algemäin s Lääse i alne Sproochregioone vo dr Schwiiz fördere. Bibliomedia Schwiiz het drüü «Bibliozäntre»: z Soledurn z Lausanne z Biasca D Stiftig het vili Joor s «Lexikon vo de Schwiizer Autorinnen und Autore» use. Uf 2020 het si druff vrzichtet, die Lischte sälber wyterzfüere; jetz sind die Date bi viceversaliteratur.ch. Si git sit 1980 d Uuszeichnig Prix Bibliomedia an Dichter und Dichterinnen us dr Wälschschwiiz. Ane 1990 het d Anne Cuneo dää Prys übercho. d Website vo Bibliomedia Schweiz s Lexikon vo de Schwiizer Autorinnen und Autore im Webarchiv
Dr Johannes VI. († 11. Jänner 705 z Rom) isch vu 701 bis zue sym Dood Paapscht un Bischof vu Rom gsii. Dr Johannes isch e Griech gsii. Syt Amt het er am 30. Oktober 701 aadrätte. In dr Zyt vu sym Pontifikat hän d Langobarde unter em dux Gisulf I. vu Benevent d Campagna Romana blinderet. Bi dr Stadt Horrea (villicht Puteoli) het er si mit pääpschtlige Abgsandte droffe, wu di Gfangene freigchauft un dr Gisulf dur „Gschänk“ derzue broocht hän, mit em Fäldzuug ufzheere. Dr Johannes het au dr Chaiser Justinian II. vu dr Aawändig vu Gwalt abghalte. Georg Kreuzer: Johannes VI. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 3, Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2, Sp. 201. Commons: Johannes VI. – Sammlig vo Multimediadateie Historia Langobardorum VI, 27 Normdate: GND: 100950051 | VIAF: 365665
D Brigitte Anne Francine Klinkert (* 22. Juli 1956) isch en elsässischi Politikerin. D Klinkert chunt vo Kolmer, wo ire Grossvater, dr Joseph Rey, Bürgermeischter gsi isch. Kolmer isch d Hauptstadt vom französische Departemänt Oberelsass (Haut-Rhin). Dr Klinkert ire Vatter isch dr Jurnalischt Gérard Klinkert. Si het bis ane 1978 a dr Uni Stroossburg Rächt studiert und 1978 z Metz am Institut régional d'administration s französische Diplom in öfentlicher Verwaltung überchoo. 1992 het si d Uusbildig für die theologischi Basisseelsoorg abgschlosse. Si cha verschideni Sprooche: Französisch, Düütsch, Änglisch, Spanisch und Ungarisch. Si isch ghürootet mit em Rémy Angst. Scho wärend em Studium het sech d Klinkert politisch engaschiert; si isch bi de Junge Chrischtlechsoziale gsi. Ane 1979 isch si Attaché bi der Präfektur vom Departemänt Underelsass (Bas-Rhin) woorde. Si isch do au politischi Mitarbeiterin vom Presidänt vom Root vom Underelsass gsi. Sid 2011 isch si wüsseschaftlichi Mitarbeiterin vom Wirtschafts-, Sozial- und Umwältroot vo dr Region Elsass gsi, sid 2012 Mitarbeiterin vom Leiter vo der elsässische Inväntarisierig vo de Dänkmööler und au vo dr Mission Erinnerig und regionali Identität i dr Regioon Alsace-Grand Est. 1983 het me d Brigitte Klinkert zur Stadtröötin vo Colmar gwäält, was si bis 2017 bliben isch.
Dr Agatho (au Agathon, † 10. Jänner 681 z Rom) isch vu 678 bis zue sym Dood Paapscht un Bischof vu Rom gsii. Är isch us Sizilie chuu un isch Mench woore. No dr Legänd het er drei Johr lang e Stai im Muul drait go schwyyge leere. Am 27. Juni 678 isch er Noofolger vum Donus as Paapscht woore un het wytergmacht mit sällem syre Bolitik. Dr Agatho het s eso gschafft, d Stadt Ravenna, wu syter anne 666 unabhängig gsii isch, wider unter d Heerschaft vu dr Pääpscht z bringe. S wiichtigscht, was in dr Zyt vu sym Pontifikat bassiert isch, isch, ass em Stryt um dr Monotheletismus en Änd het chenne gmacht wääre. Dr Chaiser Konstantin IV. het dr Paapscht Donus im Augschte 678 yyglaade ghaa, drei aigeni Verdrätter un zwelf Bischef uf Konstantinopel z sände, go dr Stryt zwische dr Monothelete, an dr Spitz d Patriarche vu Konstantinopel un Antiochia, un dr reemische Riichtig z leese, sälber het si dr Chaiser as neitraal gsääne. Wu s Schryybe abgange isch, isch dr Donus aber scho gstoorbe gsii. Sy Noofolger Agatho het statt däm e Synod vu dr ganze Weschtchilche veraastaltet, wu am 25. Merz 680 125 Bischef
D Germania superior isch e Römischi Provinz gsi. Uf düütsch seit men ere Obergermanie. D Provinz isch im spoote 1. Joorhundert ygrichtet worde und es het se bis im 3. Joorhundert gää. S Land vo der grosse Provinz isch hüt i de Piet vo dr Schwiiz, vo Frankrych und vo Düütschland. I dr Zyt vo dr Völkerwanderig sind d Alemannen i die Landschaft choo. Grösseri römischi Oort i dr Provinz sind gsy: Mogontiacum (Mainz), wo d Hauptstadt vo dr Provinz gsi isch Lopodunum (Ladenburg) Arae Flaviae (Rottweil) Sumelocenna (Rotteburg Aquae (Baden-Baden) Borbetomagus (Worms) Noviomagus (Speyer) Aquae Mattiacorum (Wiesbaden) Aventicum (Avenches) Vindonissa (Windisch) Turicum (Züri) Vitudurum (Winterthur) Tabernae (Rheinzabern) Augusta Raurica (Augst) Regula Frei-Stolba: Germania Superior. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Philipp Filtzinger (Hrsg.): Die Römer in Baden-Württemberg. 3. Auflage. Theiss, Stuttgart 1986, ISBN 3-8062-0287-7. Andres Furger: Die Schweiz zur Zeit der Römer. Neue Zürcher Zeitung, Zürich 2001, ISBN 3-85823-809-0. Margot Klee: Germania Superior. Eine römische Provinz in Frankreich, Deutschland und der Schweiz. Friedrich Pustet, Regensburg 2013, ISBN 978-3-7917-2367-9. Commons: Germania superior – Sammlig vo Multimediadateie
Romania isch i dr antike Zyt en andere Naame für s Römische Rych gsi. Me het so au dr ganze römisch-latynische Wält gseit. Spöter isch Romania der Eigenaame vom Oschtrömische Reich („Byzanz“) gsy. I dr Zyt, wo Venedig über es grosses Piet ufem Balkan regiert het, isch eso au e Teil vo dere Region bezeichnet woorde. Für d Sproochwüsseschaft isch Romania e Begriff, wome zämethaft für die Sproochrüüm bruucht, wo die Romanische Sprooche vorchöme. România isch der Eigenaame vom Land Rumänie.
Dr Walter Emil Buser (* 14. April 1926 z Lause; † 17. Augschte 2019; haimetbrächtigt z Bättwil un z Lause (Ehreburger)) isch e Schwyzer Rächtswisseschaftler un Beamte gsii. Vu 1981 bis 1991 isch er Bundeschanzler vu dr Schwyzerische Aidgnossenschaft gsii un s eerscht Mitgliid vu dr SP in däm Amt. Dr Buser isch e Suhn vun eme Buur gsii un isch z Lause uf eme Buurehoof ufgwachse. Är isch z Baasel uf s Humanistisch Gimnasium gange un het derno Jurisprudänz un Volkswirtschaft an dr Universideete Baasel un Bäärn studiert. Anne 1958 het er z Bäärn mit ere räächtshistorische Aarbet promoviert. Scho syter anne 1950 isch dr Buser Räächtsberooter un Redakter bi sozialdemokratische Zytige gsii. Vu 1956 bis 1962 isch er Schefredakter vu dr «Sozialdemokratische Bundeshauskorrespondenz» gsii. Anne 1965 isch dr Buser in d Bundesverwaltig yydrätte un isch drei Johr lang Laiter vum Räächts- un Informazionsdienscht vum Aidgnessische Departement vum Innere gsii. Dr Bundesroot het en anne 1968 zum Vizechanzler gweelt. In däre Funkzion isch er fir Räächtsdienscht un Informazion vum dr gsamte Bundersverwaltig zueständig gsii. Anne 1977 het en d Universideet Baasel zum usserordelige Brofässer fir effetli Räächt gmacht, är het do vor allem s Verwaltigsräächt vum Bund gleert. Noch
Dr Salemaa Tobler (* 10. Dezämber 1794 z Züri; † 19. Novämber 1878 au döört) isch e Schwiizer Pfarrer und Dichter gsi. Dr Salemaa isch dr Soon vom Johann Chaschper Tobler und däm sinere Frau Ursula Hirzel gsi. Er het Theology studiert und ane 1816 s Exaame gmacht. 1816 isch er Pfarrvikar z Mönchaltorf worde, und drno het er z Wülflingen und z Wädischwyl gschaffet. 1819 isch er Pfarrer vo Stärnebärg worde, und 1826 vo Hirzel. 1839 het er die Pfarrstell müessen ufggää, wil er us liberaler Sicht die aktuelli Politik kritisiert het. Er isch denn Pfarrer z Ämbri gsi. 1864 isch er zrugg uf Züri, won er Musigstuck komponiert het. 1836 isch sys Buech Die Enkel Winkelried’s usecho, 1846 das übere Christoph Kolumbus. Em Salemaa Tobler sini Söön sind bekanti Wüsseschaftler woorde: Dr Ludwig Tobler Germanischt, dr Adolf Tobler Romanischt und dr Wilhelm Tobler Historiker. Syn Nachlass isch i dr Zäntralbiblioteek Züri. Die Enkel Winkelried's. Epische Dichtung, 1836 Columbus. Epische Dichtung, 1846 Gedichte aus dem Nachlass, 1878 Ingrid Bigler-Marschall: Salomon Tobler. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ludwig Tobler: Salomon Tobler von Zürich. Sein Leben und Wirken nebst einigen Mittheilungen aus seinem Nachlaß. In: Zürcher Taschenbuch, 1, 1878, S.
D Isolde Schaad (* 9. Oktober 1944 z Schaffuuse) isch e Schwiizer Journalistin und Schriftstellerin. D Isolde Schaad isch d Dochter vom Werner Schaad. Si het Kunschtgschicht, Ethnology und Publizistik studiert. Zerscht het si bi der Zytig Weltwoche gschaffet, bis si sech ane 1982 als Schriftstellerin sälbständig gmacht het. Sit 1982 woont si z Züri. D Schaad isch bekant für iri gselschaftskritische Tegscht. Si het au es paar Theaterstuck gschribe. Ires Privatarchiv isch im Schwiizerische Literaturarchiv z Bärn. Werner Schaad oder Wie ein Kunstmaler sich in der Provinz einrichtet 1980 Know-how am Kilimandscharo. Verkehrsformen und Stammesverhalten von Schweizern in Ostafrika. Eine Lektüre. Limmat Verlag. 1984 Die Zürcher Constipation. Texte aus der extremen Mitte des Wohlstands. 1986 KüsschenTschüss. Sprachbilder und Geschichten zur öffentlichen Psychohygiene. 1989 Body und Sofa. Liebesgeschichten aus der Kaufkraftklasse. Grüezi, Salü, Ciao. 1997 Mein Text so blau. Der Sound der Literatur. Essays, Stories und Dramen vom Tatort. 1997 Keiner wars. 2001 Vom Einen. Literatur und Geschlecht. Elf Porträts aus der Gefahrenzone. 2004 Diesseits von Gut und Böse. 2004 Robinson und Julia. …und kein Liebestod. 2010 Am Äquator. Die Ausweitung der Gürtellinie in unerforschte Gebiete. 2014 Archiv Isolde Schaad Eintrag im Autoren-Verzeichnis der Stiftung Bibliomedia
De Schlorziflade isch än ronde Flade mit änere Föllig us passierte Dörrberren und ämene Rahm­guss. De Flade gilt als Toggeburger Schpezialität, mer kennt än aber au im Appezällerland und z Schwyz und im Kanto Zug als Berre-Kösi-Chueche. De Schlorziflade isch uf dr Lischte vom kulinarische Eerb vo de Schwiiz. De Schlorziflade isch än Flade – imene Tääl vo de Dütschschwiz häästs «Wäie» statt Flade – mit ämene Belag us kochte, pürierte Dörrberre, ebe d Schlorzi. Uf d Schlorzi chonnt än Rahmgoss, vomer us Aier, Mähl, Kafirahm, Milch, Rahm und Salz macht. Je meh Rahm mer för de Guss brucht, umso dünkler werd d Oberflächi. Wäge de zwoo Schichte Belag säät mer am Schlorziflade au Doppelflade. Berreschlorzi, i de Kantö Bern, Solethurn und Glarus und i de Innerschwiz säät mer «Berrekösi», isch ä brääartigs Gmisch vo Berre und andere Nahrigsmittel. Bachware mit Föllige us ämene Dörrberremues kennt mer im Schwizer Alpe- und Voralperum bischpilswiis as Berrebrot. Für di husgmachti Schlorzi gits voschidäni Rezäpt. As Flüssigkät nemmt mer Wasser, Wii, Obschtschnaps, Chrüterschnaps, Süessmoscht oder wiisse Trubesaft. Wörze tuet mer mit Änis, Zimet und Berrebrotgwörz. Vill Begge chaufet für ehren Schlorziflade ä fertigi Berrebrotmasse, wo meh as 40 Prozent Berre dine hät. Well
Dr Dramatisch Veräin Züri isch e Theaterveräin und e Theatergruppe z Züri gsi. Es het en vo 1866 bis 1984 ggää. Ane 1866 isch dr Musikalisch-dramatisch Veräin Züri entstande, wo Musig und au Theater gmacht het. D Lokaal, won er ufträtten isch, sind s alte Kasino und s Akzietheater gsi. En öfentlechs Theater het dr Veräin s erschte Mool 1867 im Dorf Unterstrass bi Züri ggää. Scho nach es paar Joore isch dä Veräin wider usenandggange, und d Spiilgruppe het sich vo do aa nume no Dramatische Veräin Züri gseit. Sit 1896 het dr Dramatisch Veräin im nöie Stadttheater und e Zyt lang au im Pfaue chönne spiile. Dr Veräin het sech vorgnoo, bsunders Theaterstuck i dr Mundart ufzfüere; drnäbe het er aber au hochdüütschi Stuck ggää. Im 20. Joorhundert het er au öppe Wettbewäärb für nöii Dialäkttheaterstuck gmacht. Eine, wo im Dramatische Veräin mit sinere Schauspiilerkarriere agfange het, isch dr Emil Hegetschwyler gsi. Bi de Literarischen Ööbig vom Dramatische Veräin sind vil Dichter us dr ganze Schwiiz ufträtte, so öppe dr Hermann Hesse und d Maria Waser ane 1925, dr Josef Reinhart ane 1926, dr Meinrad Lienert ane 1929, dr Rudolf von Tavel ane 1931 und dr Jakob Stutz
Dr Konon († 21. Septämber 687 z Rom) isch vu 686 bis zue sym Dood Paapscht gsii. Wu dr Paapscht Johannes V. im Augschte 686 gstoorben isch, isch s zue Stryt zwisch em un dr Birgermiliz chuu. Boodi Fraktione hän si au kai gmainsame Kandidate chenne ainige. Wu si dr Konflikt zwische dr boode Fronte zuegspitzt het, d Militeerbartei dr Presbyter Theodor II. zum Paapscht gwehlt ghaa het un em Klerus dr Wääg zue dr Lateranbasilika verspeert het, hän di Gaischtlige noogee unmer het noch eme neie Kompromisskandidat gluegt. Dää Kompromisskandidat isch dr alt Prieschter Konon gsii. Wel er e Suhn vun eme General gsii isch, het mer au d Miliz fir där Kandidat chenne gwinne un eso isch er 21. Oktober 686 ohni Gegestimme gwehlt woore. Dr nei Paapscht het kai Inträssi an wältlige Frooge zaigt, het e schlicht Gmiet ghaa un isch ständig chrank gsii, was wahrschyns an sym hoche Alter gläägen isch. D „schlicht Gmiet“ vum Konon isch wohl aa d Ursach vun eme sizilianische Buurenufstand gsii. Dr Paapscht het nämli ne Diakon vu dr Chilche vu Syrakus, en gwisse Konstantin, zum Verwalter vum pääpschtlige Bsitz z Sizilie gmacht. Zum aine het dr Paapscht dodermit dr hoch
Dr Leo II. (* z Sizilie; † 3. Juli 683) isch vum 17. Augschte 682 bis zue sym Dood Paapscht un Bischof vu Rom gsii. Dr Leo II. isch e Griech vu Sizilie gsii. Di griechisch Sprooch un Literatur isch dodmol z Rom fascht ganz vergässe gsii. Wän eber Griechisch het chenne, isch des wäge däm ebis Bundrigs gsii un dr Paapscht, wu griechisch un lydynisch gschwätzt het, het as Wunder vu dr Glehrsamkait gulte. Är isch Noofolger vum Agatho gsii. Uf em sechste ekumenische Konzil z Konstantinopel 680 (Dritts Konzil vu Konstantinopel) isch iber dr Paapscht Honorius I. fir syni Aasiichte im Monotheletismus-Stryt as Sympathisant mit Häretiker dr Chilchebaan verhänkt woore. belegt. Des isch no in dr Zyt vum Agatho bassiert, dr Leo II. isch aber fir die Entschaidig gsii un het d Verdammig vum Honorius I. mit Schrifte begrindet. Är het im Honorius I. „profana proditione immaculatem fidem subvertere conatus est.“ (eber, wu dur gwehnlige Verroot versuecht ghaa het, dr rain Glaube z schlysse“) Unter em Gedanke vu dr pääpschtlige Unfählbarkait sin syni Woort zue me aigene Dischput woore. Bsundersch dr griechisch Täxt an dr Chaiser zaigt e anderi, milderi Woortwändig, wu dr Terminus „subverti permisit“ statt statt
Dr Monotheletismus (vu griechisch μόνος mónos „ainzig“, „ellai“ un θελῶ thelõ „welle“) isch e chrischtologischi Lehr, no däre dr Chrischtus zwoo Nature ghaa het – e gettligi un e mänschligi–, aber nume ai Wille (Zyyl, Zyyluusriichtig). Dr Chrischtus heeb e aigeni mänschligi Natur ghaa, sy Wille sei aber vu Gott vollständig diktiert woore. Är isch aafangs 7. Johrhundert unter em oschtreemische Chaiser Herakleios entwicklet woore, go d Zwoonaturelehr Chrischti, wu uf em Konzil vu Chalcedon feschtglait wooren isch, mit dr monophysitische Lehr uuszsehne. D Monophysiten hän uf die Art wider in d Rychschilche sotte yygliideret wääre, wu si vorhär durs exkommuniziert woore sin. Drotz dr Sympathie vum Chaiser un vum Paapscht Honorius I. isch dr Monotheletismus emänd vu dr Oscht- un au vu dr Weschtchilche zruggwiise un sälbscht vu dr Monophysite nit akzeptiert woore. Dr Maximus Confessor het si bsundersch intensiv gege die Lehr gwändet. Uf em dritte Konzil vu Konstantinopel anne 680 isch die Lehr as Häresy verurdailt un d Doktrin uusgee woore, ass dr Chrischtus zuen e jedere vu syne Nature e Wille het un dr mänschli Wille em gettlige Wille untergornet isch. Die Lehr giltet bis hite. Im Byzantinische Rych isch dr Monotheletismus unter em Chaiser Philippikos
Dr Wilhelm Fürchtegott Nidermaa (* 11. Jänner 1841 z Züri; † 26. Jänner 1906 au döört) isch e Schwiizer Jurnalischt und Mundartdichter gsi. Er isch dr Soon vom Balthasar und der Verena Nidermaa gsi. Ane 1875 het er d Elisabetha Johanna Christiane Böder ghürootet. Dr Wilhelm Nidermaa – nid z verwächsle mit em Pfaarer Wilhelm Niedermann (1845–1906) vo Oberuzwil – het als Journalischt, Redakter und Mundartautor gschaffet. Er het so wie dr August Corrodi und dr Jakob Stutz bsunders schwiizerdütschi Theaterstuck gschribe, wo me dozmol bi de lokale Theaterverein gärn gspiilt het. Eini vo de bedüütende Zürcher Theatergruppe isch dr Dramatisch Veräin Züri gsi, wo em Nidermaa sini Stuck als Uuruffüerig uf d Büüni brocht het. 1885 isch e Samlig vom Nidermaa sine Theaterstuck usechoo. Dr Otto Sutermeister het über iin im Band Aus dem Kanton Zürich vo sym Wäärch Schwizer-Dütsch. Sammlung deutsch-schweizerischer Mundart-Literatur gschribe. Züritüütsch, e dramatisches Läbesbild i 3 Acte i der Zürcher Mundart, 1882 Ferieversorgig Christian Schmid: Wilhelm Fürchtegott Niedermann In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Turicum, 21, 1990, S. 56. Samuel Zurlinden: Hundert Jahre. Bilder aus der Geschichte der Stadt Zürich in der Zeit von 1814–1914. Züri 1915, S. 275.
Understraass isch es Quartier vo de Stadt Züri. Zäme mit em Naachberquartier Oberstraass macht das Quartier de Stadtchräis Sächs uus. Die andere Naachberquartier: Understraass chunt im Süüden bis a d Limet und an Stadtchräis 1, im Südweschte isch änet de Limet s Induschtryquartier, im Weschte isch Wipkinge, im Nordweschte gränzt Understraass änet em Chäferbèèrg an ere chlyne Stell as Quartier Afoltere, und im Noorde isch Öörlike. Abgsee vom Wald ufem Chäferbèèrg und de Päärk – so wie s Schindlerguet und de Beckehoof – isch s Quartier ganz überbout. Es hät e tichts Straassenetz, wo sich a d Hauptachse vo de Schaffuuserstraas, de Wintertuurerstraass, de Hoofwisestraass, de Buecheggstraass, de Wèèntaalerstraass und de Wasserwèèrchstraass orientiert. Vom Tierspitaal bis a d Limet gaat de Milchbucktunäll. De Buecheggplatz isch en groosse Straassechnoote ufem Hoger zwüschet em Limettaal und em Glatttaal, und zmitzt im Quartier isch de Schaffuuserplatz. 1856 isch de Wipkingertunäll vo der Ysebaan uufggange, wo under Understraass duregaat. A de Limet isch s Chraftwèèrch Lätte. Früener isch Understraass e sälbständigs Doorff gsy. Na i de Mitti vom 19. Jaarhundert hät Understraass zwüschet wyte Fälder und Wise nu es paar Hüüserzylete de Landstraasse naa ghaa. D Doorfftäil händ Rietli, Letzi, Milchbuck, Röthel und Guggach
D Michelle Steinbeck (* 1990 z Länzbrg) isch e Schwiizer Schriftstellerin. Si isch z Züri gross worde und het z Biel am Schwiizerische Literaturinstitut uf e literarischi Aart gleert schrybe. D Steinbeck läbt z Züri und z Basel. Si isch Redaktöörin vo dr Fabriggzytig bi dr Roote Fabrigg z Züri-Wolishofe, und si organisiert kulturelli Aaläss. Was si bis jetz gschribe het, sind Prosategscht und Gedicht und au Schrifte fürs Radio und s Theater. Sid 2016 isch d Länzburgerin d Kuratorin vom Lyrikforum Babelsprech. Si macht bim Verein Autoorinne und Autoore vo dr Schwiiz mit. Mein Vater war ein Mann an Land und im Wasser ein Walfisch. Roman. Basel 2016, ISBN 978-3-85787-469-7. Eingesperrte Vögel singen mehr – gedichtet und geträumt. Dresden/Leipzig 2018, ISBN 978-3-86391-213-0. Tegscht vo dr Michelle Steinbeck i dr Fabriggzytig Babelsprech International. Archiviert vom Original am 30. Januar 2019; abgruefen am 29. August 2019. Besprächig vom Buech Mein Vater war ein Mann an Land und im Wasser ein Walfisch (Memento vom 30. März 2019 im Internet Archive) uf literaturschweiz.ch Normdate: GND: 1095913689 | LCCN: no2016164329 | SUDOC/IdRef: 197362400 | VIAF: 36146095226000370779
Die Root Fabrik isch en ehemalige Gwèèrbbetriib z Züri-Wolishofe und hütt es Kulturzäntrum. S Fabrikgiböid a de Seestraass isch anne 1892 us rootem Bachschtäi poue worde. Es hät de Sydefirma Henneberg ghöört. 1972 hät d Stadt Züri s Gländ übernaa zum em Zürisee naa d Straass chöne verbräitere und Platz am Ufer z güne. Der plaaneti Abbruch vo de Fabrik isch nöd z stand choo, wil s Stadtzürcher Volk bin ere Abstimmig degäge votiert hät. 1980 isch d IGRF, d Inträssegmäinschaft Rooti Fabrik, gründt worde. Es hät i de Fabrik Konzèèrt und e groosses Fäscht ggèè. Wil d Stadt en groosse Kredit für d Oopere hät wele zaale, aber käine für di Root Fabrik, isch zum «Oopereshuuskrawall» choo. Im Herbscht 1980 isch s Kulturzäntrum Rooti Fabrik uufggange, wo mit Subvänzioone vo de Stadt schaffet. S Huus isch i de ganze Düütschschiiz für d Musig und s Theaterprogramm bekant woorde. Sit 1987 macht de Veräin Shedhalle bi de Programmierig mit. D F+F Schuel für Kunscht und Design isch au i de Roote Fabrik. Sit 1981 staat s Fabrikgiböid under Tänkmaalschutz. S Kulturzäntrum git d Fabrikzytig use, wo d Michelle Steinbeck d Redaktöörin vonnere isch. Commons: Rote Fabrik (Zürich) – Sammlig vo