rlitschk/wikidir huggingface dataset:
D Vierschanzetournee isch e Sportwettbewärb, wo vier Skispringe zämefasst. Si findet syt 1953 ume Jahreswächsel z Dütschland und z Östrych statt. Für d Skispringer isch d Tournee näbed de Olympische Winterspiil, de Nordische Ski-WM und em Skisprung-Wältcup de wichtigsti Wettkampf. Die vier Tourneespringe ghööred au zum Wältcup. S ältisti vo de vier Tourneespringe isch s Nüüjahrsspringe z Garmisch-Partenkirchen. Es isch 1921/22 entstande. 1949 hend d Skiclüb vo Partenkirchen und Innsbruck zwei Springe churz hinderend welle durefüere. Wil churz nach em Chrieg no kei usländischi Sportler hend chönne uf Dütschland yreise und dütschi Sportler nid is Usland hend chönne reise, het d Umsetzig vo de Idee erst 1952 möglich gsi. Am 17. Mai 1952 isch die Dütsch-Öschtrychischi Springertournee gründet worde. Zue de drü Usträgigsort Partenkirchen, Innsbruck und Bischofshofen bi Salzburg het mer en zweite dütsche Ort dezuegnuu. D Wahl isch uf Oberstdorf im Allgäu gfalle. S ersti Springe isch am 1. Jänner 1953 s Nüüjahrsspringe z Garmisch-Partenkirchen mit 20'000 Zueschauer und 50 Skispringer gsi. Die ersti Tournee isch bis am 11. Jänner gange. De Öschtrycher Sepp Bradl isch erste Gsamtsiiger vor zwei Norweger worde. Bi de nächste Tournee isch dr Ablauf gänderet worde, wo bis hüt bybhalte worden isch. Als ersts
Stärnsinger sind e Gruppe vo Mänsche – meist Chind –, vo dene gmäss ere Legände drü als di Heilige Drü Chünge verchleidet sind. Sternsingergruppe ziehnd i de Zeit vo Wienachte bis zum Fäst Epiphanias am 6. Jänner dur iri Gmeind, bringed a de Türe vo Hüüser und Wonige de Stärnsingersäge aa, inzensierid mit Wyrauch und sammled au Gäld für wohltätigi Zwäck. De Heischebruuch vom Stärnsinge isch ab em 16. Jahrhundert nachwysbar und wird au als Drükönigssinge bezeichnet. D Ursprüng vom Stärnsinge ligged vermuetlich i Mysteriespiil. I dene het mer di Weise oder Stärndüüter, wo im Matthäus-Evangelium erwähnt wärded, nachegspilt. Luut de Bible hend si Gold, Wyrauch und Myrrhe brunge. Drum wärded drü Persone vermuetet. Im Lauf vo de Zyt het mer ine under Bezug ufs Buech Jesaja und d Psalme d Näme Caspar, Melchior und Balthasar gäh. Si wärded als Heiligi verehrt. Es heisst, iri Reliquie sigid im Kölner Dom ufbewahrt. De Bruuch isch z Nordeuropa vo Chlosterschüeler betribe worde, um Spände z sammle. Er isch denn als e Form vom Bättle verbotte worde und isch z Skandinavie ab de 1920er-Jahr widerbeläbt worde. Z Mitteleuropa isch s Stärnsinge meh e Bruuch vo de katholische Chile. Elfriede Grabner: Der Dreikönigssegen C
D Jennifer Shrader Lawrence (* 15. August 1990 z Louisville, Kentucky) isch en US-amerikanischi Schauspilleri. D Jennifer Lawrence isch mit 14i mit irne Eltere Karen und Gary vo Kentucky uf New York zoge, um Schauspileri z wärde. 2006 het si inere Näberolle im Färnsehdrama Company Town debütiert. De Durchbruch het si 2010 mit de Hauptrolle im Independent-Film Winter's Bone, ere Literaturverfilmig, gschafft. Für d Rolle als muetigs Meitli het d Jennifer Lawrence zahlrychi Filmpriis gwunne und het en Oscar-Nominierig für di besti Hauptdarstelleri übercho. Die nächsti grossi Rolle isch d Katniss Everdeen gsi. Nach em erste Film Die Tribute von Panem - The Hunger Games vo 2012 het si di Rolle bis 2015 no wytere Verfilmige dargstellt. Au als Mutantin Mystique isch si i de Marvel-Comic-Verfilmige vo X-Men zgseh gsi. Am erfolgrychste isch für d Jennifer Lawrence aber de Film Silver Linings gsi, wil si 2013 für d Hauptrolle als Tiffany näbem Bradley Cooper en Oscar und e Golden Globe gwunne het. D Jennifer Lawrence isch eini vo de wichtigste und bestverdiendste Schauspilerinne vo Hollywood. Im August 2014 het en Unbekannte en Hackeragriff verüebt und Nacktbilder vo ire im Internet veröffentlicht. Syt 2019 isch d Lawrence mit em Kunsthändler Cooke
S Ampere [ɑmˈpʰeːr], wo mit em Einheitezeiche A aagee wird, isch d SI-Basiseinheit vo de elektrische Stromsterchi und glychzytig d SI-Einheit vo de „magnetische Durfluetig“, wo vo de Basiseinheit abgleitet isch. Es het syn Name nach em französische Mathematiker und Physiker André-Marie Ampère. Au wänn mä de Nachname vom Namesgäber mit accent grave schrybt („Ampère“), duet mer d SI-Einheit im dütsche und änglische Sprachruum ohni Akzänt schrybe, also „Ampere“.
De Kölner Dom (offiziell: Höchi Domchile Sankt Petrus) isch e römisch-katholischi Kirche z Köln under em Patrozinium vom Apostel Petrus. Er isch d Kathedrale vom Ärzbistum Köln und d Metropolitanchile vo de Chileprovinz Köln. De Kölner Dom isch eini vo de gröschte Kathedrale im gotische Buustil. 1248 isch de Buu aagfange worde, aber erst 1880 fertigworde. Es git Kunsthistoriker, wo de Dom wäge synere einheitliche und usgwogäne Buuform als „vollkommeni Kathedrale“ bezeichnet. Plant worde isch er gsi als repräsentativi Kathedrale vo Erzbischöf vo Köln und als monumäntals Reliquiar für d Gebei vo de Heilige Drü Chünge. Bi synere Volländig im 19. Jahrhundert isch er denn es Nationalsymbol für Dütschland gsi. Nach em Ändi vom Zweite Wältchrieg isch dr schynbar unversehrti Dom zmitzt i de usbombte Stadt als „Wunder“ aagluegt worde und isch es emotionals Symbol füre Läbeswille worde. Syt 1996 isch de Kölner Dom es UNESCO-Wältkulturerb. Er isch eini vo de meistbsuechte Sehenswürdigkeite z Dütschland. Commons: Kölner Dom – Sammlig vo Multimediadateie koelner-dom.de Portal vom Metropolitankapitel am Höche Dom zue Köln Dombuuhütte Köln UNESCO-Wälterb Kölner Dom – Dütschi UNESCO-Kommission Arnold Wolff: Die vollkommene Kathedrale, Der Kölner Dom und die Kathedralen der Ile-de-France, in: Dombau und Theologie im mittelalterlichen Köln, Festschrift
D École nationale supérieure du pétrole et des moteurs (ENSPM oder IFP School) isch e Ingenieurschuel z Rueil-Malmaison, Frankrych. Si isch Mitglid vu dr Conférence des grandes écoles un lyt uf em Campus vu dr IFP Énergies nouvelles. D Schuel bildet Ingenieur in 4 Beraich uus: Motore un noohaltigi Mobilitet Energyspare un Energiemanagement Energyprozäss un chemischi Prozäss Georesources un Energy. Studiegäng un Abschliss Master Ingénieur IFP School Master of Science Graduiertekolleg: PhD Doctorate Mastère spécialisé Massive Open Online Course Commons: Ecole nationale superieure du petrole et des moteurs – Sammlig vo Multimediadateie ifp-school.com IFP SCHOOL
D Lara Stoll (* 2. Mai 1987 z Schafuuse) isch e Schwyzer Slam-Poeti, Filmmacheri, Schauspileri un Autori. D Lara Stoll isch z Richlige im Kanton Thurgau ufgwagse. Si het s Lehrerseminar z Chrüzlige absolviert un 2015 e Bachelorstudium Film un Reschy an dr Zürcher Hochschuel vu dr Chinscht abgschlosse. E Zytlang het si z Winterthur glbt, mittlerwyli wohnt si z Züri. Anne 2005 isch is zum erschte Mol an eme Poetry Slam ufdrätte. 2014 un 2015 het si as Fachberoteri vu dr Expertekummission CH-Dokfilm gwirkt. 2015 Text-Tiegel bim internationale Spoken Word-Feschtival woerdz Lozärn 2014 Spoken Word Festival Warschau 2013 International Poetry Slam Madrid 2011 Verleiig Guldine Biberflade, Appezäll 2010 Slam d'Europe, Reims (F) 2010 Schwyzer Poetry-Slam-Maischterschafte 2009 Dytschsprochigi Maischterschafte im Poetryslam, Düsseldorf. 2013–2015 Lara im Krisengebiet: Jubiläum 20 Johr Büecherbrugg; Gmaindsbibliothek Menzige; Schwanenbühne z Stai am Rhy; Bibliothek Schwerzebach; Gmaindsbibliothek Chloschter; Theater Duo Fischbach; Bibliothek Dietlike; Waaghaus Winterthur; Frohsinn Wiifälde; Kantonsbibliothek Thurgau; Laupen; Buechhandlig Hibou, Chlote. 2010–2011 Hanni, Nanni & ich: Bibliothek Fehraltorf; Löwen, Sirnach; Vorstadttheater im Eisenwerk, Frauefäld; Schauwerk in der Kammgarn, Schafuuse; Schwanenbühne, Stai am Rhy; Sternenkeller, Rüti/ZH; Casino Theater, Winterthur; Loni Übler Haus, Nürnberg (D); Fabriggli, Buchs; Zürich lacht, Newcomer Bühne S, Züri. 2013–2015 Fäärnseh- un Internetsändig
Di Heilige Drü Chünge oder Wysi us em Morgeland sind i de christliche Tradition die i de Wienachtsgschicht vom Matthäusevangelium (Mt 2 EU) erwähnte „Stärndüüter“ (im griechische Usgangstext heissed si Μάγοι, Magoi, wörtlich „Magier“), wo dur de Stern vo Betlehem zum Jesuschind gfüert worde sind. Im Nüüe Testamänt wärded si nid als „Könige“ bezeichnet. Es git au kei Aagab über iri Aazahl. Die Aagabe stammed us ere umfangryche Legändebildig, wo erst im spate 3. Jahrhundert aagfange het. D Näme Caspar, Melchior und Balthasar sind i de Westkirche verbreitet und stammed us em 6. Jahrhundert. I syrische Quälle vo Edessa us em 7. Jahrhundert und andere Aagabe isch vo zwölf persische Chünge d Reed. I de katholischen Chile wärded d „drü Chünge“ als Heiligi verehrt. Ires Hochfäst isch s Fäst Erscheinung des Herrn (Epiphanias) am 6. Jänner. Au i de evangelische Chilene isch das de Gedänktag für die Wyse us em Morgeland. I de orthodoxen Chilene isch ires Fäst degäge zäme mit Wienachte am 25. Dezämber vom julianische Kaländer. Nach em gregorianische Kaländer wäri das am 7. Jänner. Gärmanischs Nationalmuseum: Online Objektkatalog Hl. Drei Könige Eberhard Nestle: Einiges über Zahl und Namen der Weisen aus dem Morgenland. In: Margenalien und Materialien
Dr Renato Kaiser (* 20. Novämber 1985 z Goldach SG) isch e Schwyzer Slam-Poet, Kabarettischt, Stand-up-Comedian un Moderator. Syter anne 2005 stoht dr Renato Kaiser as Poetry-Slammer uf dr Bihni. 2012 isch er Poetry-Slam-Schwyzermaischter. Vu 2010 bis 2012 isch er mit sym erschte Programm fir e ganze Oobe «Er war nicht so – ein Nachruf» ufdrätte. Vu 2013 bis 2016 isch sy zwait Programm «INTEGRATIONAL – Ein Abend für Schweizer, Deutsche, Ostschweizer, Löwenzähne und andere Randgruppen» glofe. Syt em Spotjohr 2016 lauft sy aktuäll Programm «Renato Kaiser in der Kommentarspalte – Satire mit Hirn und Herz». Dr Kaiser ghert syt 2018 näb em Gabriel Vetter zum Team vu dr Satire-Sändig Zytlupe bi Radio SRF 1. Derzue isch er syt 2019 Dail vu dr Late-Night-Sändig Late Update mit em Michael Elsener bim Fäärnsehsänder SRF 1. Im Spotjohr 2019 het er bi SRF 1 d Fäärnsehsändig «Tabu» moderiert. Im Rame vu dr Sändig het dr Kaiser pro Episod vier Däg mit vier Mänsche verbrocht, wu zue re Randgruppe zelle oder as Minderhait aagluegt wäre. Was er do erläbt het, het er in eme churze Stand-up-Bihneprogramm ufgschafft. 2012: Feerderprys vu dr St. Gallische Kulturstiftig 2013: Feerderprys vu dr internationale Bodeseekumferänz 2020: Salzburger Stier
Spaghetti oder Spagetti [ʃpaˈɡɛti], italiänischi Standardussprach [spa'get-ti] sind us Hertweizegriess härgestellti Teigware bzw. Nudle mit eme runde Quärschnitt, zwei Millimeter Durchmässer (gchocht) und öppe 25 cm Lengi. Us Italie sind d Spaghetti i dütschsprachigi Ruum cho. D Bezeichnig Spaghetti isch us em Italiänische übernuu worde (lat. spacus „Bindfade“ → ital. spago „Schnuer“ → Diminutiv spaghetto → Plural spaghetti „Schnüerli“). Bsunders dicki Spaghetti wäred Spaghettoni, besonders dünni wäred Spaghettini. No dünner als Spaghettini sind d Capellini. Z Dütschland wärded Spaghetti mit Eier teilwys au als Eierteigware aabotte. Ähnlich gformt, aber meist chürzer als Spaghetti, sind Eiernudle (italienisch Pasta all’uovo), wo s au als Bandnudle git. Fadenudle sind chürzer und dünner und wärded meistens in ere Suppe gässe. Im hütige China hets scho im 2. Jahrtuusig v. Chr. en Art Fadenudle gä. Die sind allerdings us Hirsemähl härgstellt worde. Spaghetti aglio e olio – mit Chnobli und Olivenöl Spaghetti alla carbonara – mit Späck, Ei und Chääs Spaghetti alla napoletana – mit Tomatesoose Spaghetti alla puttanesca – mit scharf-würziger Tomatesoose und Sardälle, Peperoni, Olive und Kapere Spaghetti alla gricia – mit bratnem Späck (Lardo) und Pecorino-Chääs Spaghetti alle vongole – mit Venusmuschle Spaghetti bolognese – mit Tomatesoose und Ghackets oder mit Ragù
Dr Henri Kardinal Schwery (* 14. Juni 1932 z Saint-Léonard VS; † 7. Jänner 2021 ebe dert) isch e Schwyzer Gaischtlige un remisch-kadolische Bischof vu Sittu gsii. Dr Henri Schwery het z Sittu, z Rom un z Fryburg d Fächer Mathematik, theoretischi Fisik, kadolischi Theology un Filosofy studiert. Am 7. Juli 1957 het er s Sakramänt vu dr Prieschterwei empfange. Är het syni Studie wytergfiert un derno vu 1961 bis 1977 as Uushilfs-Seelsorger in dr Diezese Sittu gschafft. Vu 1958 bis 1966 isch er Studäntekaplan fir d Studänte vu dr Kadolische Aktion gsii, vu 1961 bis 1977 Profässer an dr kantonale Mittelschuel z Sittu, wun er vu 1972 bis 1977 au as Räkter glaitet het. Dr Papscht Paul VI. het dr Henri Schwery am 22. Juli 1977 zum Bischof vu Sittu ernännt. D Bischofswei et em am 17. Septämber vum nämlige Johr sy Vorgänger im Amt gee, dr François-Nestor Adam. Mitkonsekratore sin dr Bischof vu Lausanne, Gämf un Fryburg, Pierre Mamie, un dr Bischof vu St. Galle, Otmar Mäder, gsii. Vu Aafang aa het er mit em Probläm vu dr Traditionalischte um dr Marcel Lefebvre z due ghaa. Däre ire Prieschterseminar un Zäntrum z Ecône lyt nume 15 Kilometer vu
Dr Titus Giger (* 4. Februar 1932 z Murg SG; † 5. Jänner 2021) isch e Schwyzer Bolitiker (FDP) gsii. Dr Giger het an dr Böuschuel z Onderäntfälde Tächniker TS glehrt un het noch em Dod vu sym Vater 1970 zäme mit sym Brueder d Böufirma vum Vater z Murg SG ibernuu. Anne 1965 isch er in Gmairot vu Quarte gwehlt wore. Vu 1968 bis 1984 isch er im Große Rot vum Kanton St. Galle ghockt un het där im Amtsjohr 1982/83 bresidiert. Zum 28. Novämber 1983 isch er in Nationalrot gwehlt wore un isch dert unter anderem in dr Verchehrs-, dr Energy- un dr Wirtschaftskummission, un in dr Kummission fir effetligi Böu gsii. Zum 3. Dezämber 1995 isch er us dr große Chammer uusgschide. Dr Giger het verschideni Verwaltigsrotsmandat bi Verchehrs- un Chraftwärchunternäme ghaa. Vu 1965 bis 1997 isch er Bresidänt vu dr Ortsburgergmai Murg gsii. Titus Giger uf dr Websyte vo dr Bundesversammlig (Iigreichti Vorstöss) Peter Müller: Giger, Titus. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Normdate: GND: 1066281017 | VIAF: 313471345
E Zoologische Garte, churz Zoo, au Tiergarte oder Tierpark, isch e grossi, meist parkartigi Aalag zur Haltig und öffentliche Zurschaustellig verschideni Tierarte. Uf Grundlag vo de gschichtliche Entwicklig gälted vor allem wüsseschaftlich Pärk als Zoo. I de breite Öffentlichkeit wärded aber au andero Tierhaltige wie grösseri Wildgheg und Voliere als Zoo bezeichnet. E Zoo dient de Bildig, de Forschig, de Erholig und em Naturschutz, zum Byspil dur d Naazucht vo sältene Tier und iri Uswilderig, sind aber von enere Tierschutz- oder Tierrächtsposition us umstritte. Di früeheste archäologische Nachwys für zooähnlich Tierhaltige sind z Ägypte gfunde worde. So sind um 3500 v. Chr. under anderem Wildchatze, Nilpfärd, Elefante, Pavian und hüt usgstorbene Tier wie di Nordafrikanischi Chuehantilope und de Urochs gehalte worde. Wyteri überliferti Aalage stammed us China, wo um 2000 v. Chr. am Hof vomene Kaiser vo de Xia-Dynastie Tier ghalte worde sind. E wytere Park het de Wu-Wang, de Ahnherr vo de Zhou-Dynastie, um 1150 v. Chr. aagleit. Die Aalag hets bis i d Mitti vom 4. Jahrhundert v. Chr. bestande und het Süügetier, Vögel, Schildchrotte und Fisch beherbärgt. Im Alte Orient sind exotischi Tier scho früeh under de Herrscher ustuuscht worde oder hend als Tribut dient. Z Europa
D Jessica Rosenthal (* 28. Oktober 1992 z Hameln) isch e dytschi Bolitikeri (SPD) un syt em 8. Jänner 2021 Bundesvorsitzeri vu dr Jusos. D Rosenthal isch z Bad Münder ufgwagse un het anne 2011 am Otto-Hahn-Gymnasium z Springe s Abitur gmacht. Derno het si ne Freiwillig Bolitisch Johr bi CARE Dyschland-Luxemburg e.V. gmacht Vu 2012 bis 2018 het d Rosenthal z Bonn d Fächer Dytsch, Gschicht un Bildigswisseschafte uf Lehramt studiert. Vu Novämber 2018 bis April 2020 het si ire Lehramtsreferendariat an dr Bonner Maria-Kahle-Gsamtschuel absolviert. Syterhär schafft si as Verdrättigslehreri fir Dytsch un Gschicht in ere Bonner Realschuel. Anne 2013 isch d Rosenthal in d SPD yydrätte. 2014 isch si bi dr Bonner Jusos Gschäftsfiereri wore, ai Johr speter däre iri Vorsitzeri. Des Amt het si bis anne 2018 ghaa. Vu 2018 bis zum 3. Oktober 2020 isch si Vorsitzeri vum Juso-Landesverband Nordrhy-Weschtfale gsii. Syt Merz 2020 isch si Vorsitzeri vu dr SPD Bonn. Am 8. Jänner 2021 isch d Rosenthal Noofolgeri vum Kevin Kühnert as Juso-Bundesvorsitzeri wore, iri Kandidatur het si am 6. Augschte 2020 verchindet ghaa. D Vorsitzwahl isch wäg dr COVID-19-Pandemy as Briefwahl duregfiert wore. D Rosenthal isch di ainzig Kandidati gsii un het rund
Der Begriff Abraham steit für: e Person us der Bibel, für die Person lueg unger em Artikel Abraham, zur glyche Person im Koran lueg unger em Artikel Abraham im Islam. e männleche Vor- u Familiename, lueg under Abraham (Name) e Film, lueg under D Bibel – Abraham Abraham – E Versuech, e Film vom Max-Planck-Institut z Münche vo 1970 über ds Milgram-Experimänt e Abraham Schinke, e Läbesmittelhärsteller d Abraham-Glychig, ufgstellt vom Michael Abraham d Abraham-Lorentz-Glychig e Abraham River (Beringmeer), Fluss im Bundesstaat Alaska e Little Abraham River, Fluss im Bundesstaat Alaska Abraham oder Mount Abraham isch der Name vo folgende Bärge: Abraham (Calenbärge Land) im Calanbärge Land z Nidersachse Mount Abraham (Maine) im US-Bundesstaat Maine Mount Abraham (Vermont) im US-Bundesstaat Vermont Abraham oder Abrahám isch der Name vo folgende Ortschafte: Abrahám, e Ort i der Slowakei Abraham (Neuburg am Inn), Ortsteil vo der Gmeind Neuburg am Inn, Landchreis Passau, z Bayern Abraham (Obersüessbach), Ortsteil vo der Gmeind Obersüessbach, im Landchreis Landshuet, z Bayern Saint-Abraham, Gmeind i der Bretagne, Département Morbihan, z Frankrych Abraham (Utah), Milland County Abraham (West Virtschinia), Raleigh County Abraham Acres, Hillsborough County, z Florida
fff p4 p5 D Silvretta isch e Gebirgsgruppe i de zentrale Ostalpe, wo zwüsched Östrych mit de Bundesländer Tirol und Vorarlbearg und de Schwiiz mit em Kanton Graubünda liit. Uf em Gipfel vo de Drüländerspitze stoossed Tirol, Vorarlberg und Graubünden zäme. I de Silvretta ligged vili Bärggipfel mit ere Höchi vo über 3000 Meter (Drütusiger). Vor allem uf de Nordsyte z Östrych und i de Schwiiz im Norde vom Flüelapass gits es paar grösseri und chlineri Gletscher. Drum heisst das Gebiet au „di Blau Silvretta“. D Silvretta isch zweiteilt: der grösseri Teil und de höchsti Gipfel, de Piz Linard, befindet sich i de Schwiiz. Es paar Teil uf dere Syte gälted als unerschlosse. De östrychische Teil vo de Silvretta wyst degäge di grösseri Vergletscherig und fast alli bewirtschaftete Alpenvereinshütten uf. Us dem Gründ isch der Teil bi Bärgstyger und Touriste bekannter. Otto von Pfister: Die Silvretta Gruppe. In: Deutscher und Österreichischer Alpenverein: Die Erschliessung der Ostalpen (Band II, 1894), S. 4–36 Günter Flaig: Silvretta, Alpenvereinsführer alpin. Bergverlag Rudolf Rother, München 2005, ISBN 978-3-7633-1097-5. Commons: Silvretta – Sammlig vo Multimediadateie Normdate: GND: 4077450-8 | VIAF: 248979191
D Friedel Bohny-Reiter (* 20. Mai 1912 z Wien; † 18. Dezämber 2001 z Baasel) isch e Schwyzer Chrankeschweschter mit eschtrychische Wurzle gsii. D Friedel Bohny-Reiter isch anne 1914 mit andere Chinder vu Wien uf Melk an dr Donau evakuiert wore. Ire Vater isch im Erschte Wältchrieg an dr Front gstorbe. Anne 1919 isch si uf Wien retuurgange un 1920 vu dert uus in d Erholigsverschickig mit eme Chinderzug in d Schwyz, wu vun eme Schwyzer Hilfskomitee organisiert woren isch. Si isch bi ire Pfläägfamilie z Kilchberg blibe, isch dert uf d Schuel gange un het z Züri Chrankeschweschter glehrt. Mit zwanzg Johr isch si in dr Schwyz yyburgeret wore. Si het anderthalb Johr z Floränz gschafft un het si anne 1941 in dr Schwyz bi dr Schwyzerische Arbetsgmainschaft fir chriegsgschädigti Chinder (SAK; ab 1942 Chinderhilf vum Schwyzerische Rote Chryz) gmäldet. D SAK het si ins sidfranzesisch Interniertelager Camp de Rivesaltes gschickt, wu si bliben isch, bis des1942 zuegmacht woren isch. Dert het si ire spetere Mann August Bohny chänneglehrt, wu z Le Chambon-sur-Lignon Chinderhaim vu dr SAK glaitet het. Si het si fir di dertige Chinder yygsetzt, het mit dr Emma Ott, dr Elsa Lüthi-Ruth un dr Elisabeth Eidenbenz
Dr Moses Lycurgus Broocks (* 1. Novamber 1864 bi San Augustine, Texas; † 27. Mai 1908 z’ San Augustine) ìsch a àmerikànischer Jurischt un Politiker gsìì. Vu 1905 bis 1907 hàt’r dr Bundesschtààt Texas vertratta ìm Represantàntahüss vu da Verainigta Schtààta. Dr Moses Lycurgus Broocks ìsch àm 1. Novamber 1864 uf d’ Walt kumma, bi dr texanischa Schtàdt San Augustine. Ar ìsch ìn d’ äffentliga Schüala vu siner Haimet gànga. Ar hàt schpeeter Racht gschtudiart àn dr University of Texas z' Austin. Ànna 1891 hàt ma ìhn àls Rachtsànwàlt züagloo. Àls Ànwàlt hàt’r z’äärscht z’ San Augustine gschàfft. Glichzittlig hàt ar sina politischa Làuifbàhn ààgfànga, àls Mìtglìed vu dr Demokràtischa Pàrtäi. Vum 1. Oktober 1893 bis àm 1. Àuigscht 1895 ìsch’r Mìtglìed gsìì vum Represantàntahüss vum Texas, ìn dr 23. Legislàtürperioda. Dernoh ìsch’r uf Beaumont gwàndelt. Ànna 1896 ìsch’r Schtààtsànwàlt worra vum ärschta Gerìchtsbeziark vu sim Bundestààt. Àn dr Kongresswàhl vu 1904 hàt ma dr Broocks gwählt àls Repräsantànt vum 2. Wàhlbeziark vum Texas. Ìm Kongress ìsch'r àb em 4. März 1905 gsassa, àls Nohfolger vum Samuel B. Cooper. Ànna 1906 hàt’r sìch gsundhaitshàlwer nìt fìr a näija Àmtszitt ufgschtällt. Noh-n-em And vu sinera Àmtszitt ìm Kongress hàt dr Broocks
Granit Xhaka [ˈʤaka] (* 27. Septämber 1992 z Basel) isch e Schwiizer Fuessballspiler. Er wird als zäntrale, defensive oder offensive Mittelfäldspiler ygsetzt und staht bim FC Arsenal under Vertrag. Im Jahr 2017 isch de Xhaka Schwiizer Fuessballer vom Jahr worde. De Granit Xhaka isch de Sohn vo kosovo-albanische Eltere, wo us em dazmal jugoslawische Prishtina stammet. Er isch zäme mit sym ältere Brüeder Taulant, wo äbefalls Profifuessballer isch, im Basler Stadtteil Santihans ufgewachse.. De Xhaka isch mit vier Jahr vo sym Vater und sym Brüeder zum Training vom FC Concordia Basel mitgnuu worde. Ab em Jänner 2003 het er zur Jugendabteilig vom FC Basel ghöört. Drüü Jahr spööter het er für d Basler U-21-Mannschaft gspilt. I de Jahr 2008 bis 2010 het er bi 37 Spil mitgspilt und ölf Gool gschosse. Ab de Saison 2010/11 isch de Xhaka im Kader vo der erste Mannschaft gstande. Sys Debüt imene offizielle Spil isch am 28. Juli 2010 bim Qualispil für d Champions League gäge de VSC Debrecen gsi. Das Usswärtsspil im Budapester Szusza Ferenc Stadion het de FC Basel mit 2:0 gwunne, wobii de Granit Xhaka s zweiti Gool erziilt het. Sys erste Meisterschaftsgool het er um zwüschenzytliche 3:1 bim 5:1-Heimsiig gäge
Als Brauerei (lat. Braxatorium) bezeichnet me im wytere Sinn e Yrichtig, i dere zämegsetzti Flüssigkeite, meischtens mit Hilf vo der Gärig, härgstellt wärde. D Brauerei isch der Ort wo ds Brauhuus steit, wo Bier oder anderi Gärgetränk brout wärde. Als Brauerei bezeichnet me ou ds Undernähme, i däm ds Bier härgstellt u vertrybe wird. Der Ort, wo di broutechnischi Alag steit, wird i der Branche als Braustett bezeichnet. Vereinzelnt redt me ou vo nere Bierfabrig, das bsunders im öschtrychische Sprachruum. Ou Sojasauce u gwüssi alkaholfrei Erfrüschigsgetränk wärde nach em Brauereiverfahre härgstellt. Bi der Sojasauce wo uf verschideni wyse cha härgstellt wärde isch d vorussetzig für z glyche verfahre, dass si Traditionell fermentiert wird. Bi andere alkaholfreie Erfrüschigsgetränk, ds alkaholfreie Bier u Panasch mal us gno, isch d Vorussetzig e Fermentierig (Gärig). Öb aber z glyche Verfahre derhinder Steckt muess im einzelne überprüeft wärde. Wil ou Wy wird fermentiert u trotzdäm wird Wy nid brout sondern kelteret. Es git verschideni Type vo Brauereie, wo underschidlechei Sorte vo Bier nach verschidene Verfahre mit unterschiidlechem Outomatisierigsgrad härstelle. Im Mittelalter het ds Braue vo Bier no zur Huusarbeit ghört. Für d Froue isch ds Braue den so Sälbstverständlech gsi, wi ds Bache vo Brot.