rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Dachverband vu dr Dialäkt Baade-Wiirtebäärg het s Zyyl, d Dialäkt z Baade-Wiirtebäärg z feerdere. Mitgliider vun Dachverband sin unter anderem verschiideni Dialäkt- und Kultuur-Verbänd us em Land. Dää Dachverband isch am 12. Juuli 2023 z Stuegert grindet woore. D Iniziatiiv dooderzue isch vu vier Landdaagsabgoornete us vier Frakzioone uusgange, vum Markus Rösler (Grieni), em Willi Stächele (CDU), em Andreas Kenner (SPD) un em Jochen Haußmann (FDP), wu im Landdaag e Barlemäntaariergruppe zum Teema Dialäkt grindet ghaa hän. Bi dr Grindigsversammlig vum Dachverband sin näbe dr Iniziatoore un andere Verdrätter*ne us dr Bolitik rund 50 Verain un Verbänd derbyy gsii, derzue verschiideni Dialäktchinschtler*ne un Sproochwisseschaftler*ne. Im Voorfäld vu däre Grindigsversammlig het s verschiideni Dräffe gee zum d Grindig voorberaite, unter anderem vun ere Satzigskummissioon im Meerz 2023 z Chaarlsrue. S Land Baade-Wiirtebäärg duet där Dachverband mit 78.000 € pro Joor finanziäll unterstitze. Unter andere soll e Dialäktbryys ins Lääbe gruefe wääre, wu mit 50.000 € dotiert isch un jungi Lyt fir dr Dialäkt soll begaischtere. In Vorstand vum neie Dachverband sin die Lyt gwehlt wore: Martin Kistler (Landroot vum Landkrais Waldshuet), Voorsitzer Veronica Kerber (Unsere Sprachheimat e. V.), Stellverdrättendi Voorsitzeri Pius Jauch (Schwäbische Mundart e. V.), Stellverdrättende Voorsitzer Reinhold Frank
Bang Bros [beɪŋ bɹoʊz](info) (dàs bediitet äbba „Bumsbriader“; aigantlig wìrd BangBros gschrììwa) ìsch a unàbhangig Pornofilmschtüdio üss Miami (Florida), wo ìwwer 60 Websitta betribbt. Bang Bros ìsch ànna 2002 vum Kristopher Hinson, ema Schtüdant àn dr Üniwärsiteet vu Florida, grìnda worra. S’ Schtüdio hàt z’äärscht mìt dr Websitta realbutts.com ààgfànga, wu vor àllem Solo-Szääna mìt Fràuija z’ sah gsìì sìnn. S’ Schtüdio ìsch vor àllem mìt da Websitta Bangbus.com un Assparade.com bekànnt worra. Ìn dr Gonzo-Seeria Bang Bus waara d’ Szääna ìn’ma Klaibüs bii Miami mìt junga Dàrschtällerinna dräijt. Oboowhl d’ Szääna wia Amatöörfilma dräijt waara, sìnn drìnn numma Prof-Dàrschtäller z’ sah. Bii jeedem Dräih wìrd jeeda wiibliga Dàrschtällera 700 Dollar bezààhlt. D’ Chloe Bannion vun Adult Video News hàt gschrììwa, àss Bang Bus mìt siim Hümoor „em Porno a Pärseenlikait“ gaa hàt: „Dr Bang Bus ìsch bsunderscht scheen, wial ’s nìt numma-n-a Porno ìsch. ’S düat àui vììla Unterhàltung brìnga, womm’r noch nia gsah hàt. ’S düat Hümoor mìt dr Ärwàcksana-unterhàltungsìndüschtrii mìscha.“ D’ Seeria hàt àm Ààfàng vu dr Internet-Äära a bsunderer Ärfolg bii da junga Litt ghàà. Schpeeter sìnn d’ Videos ìm DVD-Formààt verkàuift worra — dàs hann d’ Züaschàuijer gwunscha. Soo ìsch ìm Janner 2005 d’ Gällschàft
Miami [maɪˈæmɪ](info) ìsch a Schtàdt ìm US-Bundesschtààt Florida mìt 442.241 Iiwoohner (Schtànd: 2020). Sa ìsch dr Verwàltungssìtz vum Miami-Dade County. D’ Schtàdt lììgt àn dr Mìndung vum Miami River ìn d’ Biscayne Bay, wo-n-a Tail vum Àtlantischa Ozeàn ìsch. Nooh Jacksonville ìsch Miami d’ zwaitgreeschta Schtàdt ìn Florida. D’ Schtàdt ìsch Tail vu dr Metropoolregioon Miami, wo äbba 6,1 Millioona Iiwoohner zeehlt. S’ Schtàdtgebiat ìsch 143,1 km² grooss. Miami ìsch a wìchtig Zäntrum fìr Finànz, Hàndel, Kültüür un Kunscht. Ànna 2018 ìsch Miami d’ drìtta Schtàdt mìt da riichschta Iiwoohner uff dr Walt gsìì. Ìm Schtàdtzäntrum fìndet m’r vììla Bànka un Groosskonzärna. Ìm Health District sìnn zààhlriicha Gsundhaitsiirìchtunga z’ fìnda, drunter s’ Jackson Memorial Hospital, wo mìt 1.547 Bätter s’ greeschta Schpitààl ìn da USA ìsch. Dr Nàmma „Miami“ kummt vum indiàànischa Wort Mayaimi, wo „grooss Wàsser“ bediitet — dr indiàànischa Schtàmmt üss dr Regioon ìsch asoo gnännt gsìì. Hìtt reedet d’ Mehrhait vu da Iiwoohner Schpàànisch àls Müatterschprooch; naamlig hann ànna 2020 d’ Làtiinàmerikààner äbba 70 Prozant vu dr Schtàdtbeveelkerung dàrgschtällt. Biscayne Boulevard Mary Brickell Village Bayfront Park Bayside Marketplace & Bayfront Park dr Panorama Tower dr Freedom Tower dr Viartel Little Havana s’ Viscaya-Müsee un -Gàrta Fort Dallas
As e chinesischi Undergruppe vu dr Pfingschtbewegig vum Chrischtetum, wo churz nooch 1900 entstande isch, isch die Wohr-Jesus-Chilche e (unabhängigi) Chilche, wo 1917 z'Beijing (Peking) in China gründet worre isch. Dr gegewärtig gwählt Präsi vu dr Internationale Versammlig vu dr Wohre Chilche vum Jesus isch dr Prediger Yung-Ji Lin. Es git öppe 1,5 Millione Gläubigi uf alle seggs Kontinent. Zue dr Lehr vu sällere Chilche ghört dr Glaub an die usschliesslich Göttlichkeit vum Jesus, d. h. d' Zweinaturelehre Christi, formuliert im Konzil vu Chalkedon 451, wird abglähnt. Sälli Chilche stoht mit sällere Asicht in dr Tradition vum Monophysitismus, wo zwische 400 un 650 in dr südöschtliche Provinze vum Römische Riich die dominierend chrischtlich Konfession gsi isch. Ebefalls abglähnt wird d'Lehr vu dr Trinität (Dreifaltigkeit). Dr Empfang vum Heilige Geischt symbolisiert aber, dass die Gläubige s'Himmelriich erbe. Wie im Judetum isch dr Samschdig un nit dr Sunndig dr heilig Wuchedag. Als wesetlichi Sakramente gelte Daifi, Fuesswäschig un die heilig Kommunion. Säll alles zämme bildet die fümf Hauptlehre vu sällere Konfession, wo si mit entsprechede Stelle ussem Nöie Testament begründet. Vu dr grosse christliche Fyrdig werre Wihnächte un dr Karfridig als vu heidnischem Ursprung abglähnt. Beidi Däg hän nämlig ihr Ursprung in
Époye [epwa](info) ìsch a frànzeescha Gmainda mìt 419 Iiwoohner (Schtànd: 1. Januar 2020) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Mourmelons-Vesle et Monts de Champagne. D’ Iiwoohner nännt m’r Époyennes [epwajɛn](info) (fìr d’ Fràuja) un Époyens [epwajɛ̃](info). Époye lììgt äbba 15 Kilomeeter oscht-nordeeschtlig vum Schtàdtzäntrum vu Reims. Umgaa wìrd Époye vu da Nochbergmainda Saint-Masmes ìm Norda, Selles ìm Oschta un Nordoschta, Beine-Nauroy ìm Süüda, Berru ìm Wäschta so wia Lavannes ìm Nordwäschta. d’ reemisch-kàthoolischa Kìrìch Saint-Pierre-ès-Liens üss’m 14. Joohrhundert, wo zitter 1921 àls Histoorisch Dankmool vu nàzionààler Bediitung klàssifiziart ìsch. Ìn dr Kìrìch sìnn mehrera Objakta bii da Histoorischa Dankmooler vu regionààler Bediitung iig’schtuuft: zwai Schtaischtüüta vu dr Mària mìt’m Jesüskìnd üss’m 17. un 18. Joohrhundert, s’ Holzkrüzifix üss’m 17. Joohrhundert, dr Grààbschtai fìr dr Jean Gerbais üss’m Joohr 1669 so wia dr Grààbschtai fìr dr Nicolas Thibault üss’m Joohr 1721. Üsserdam ìsch d’ Schtaischtàtüüta vum hl. Petrus üss’m 17. Joohrhundert àls Objakt bii da Histoorischa Dankmooler vu nàzionààler Bediitung klàssifiziart. geega-n-ìwwer d’ Kìrìch ìsch s’ Kriagerdankmool, fìr d’ g’schtoorwana Soldààta vum Äärschta Waltkriag eehra. Doo ìsch d’ Schtàtüüta vun’ra Fràui, wo unter’ma Bàuim düat hììla — vor ìhrem Füass ìsch
Faverolles-et-Coëmy [favʁɔl e kɔɛmi](info) ìsch a frànzeescha Gmainda mìt 578 Iiwoohner (Schtànd: 1. Januar 2020) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016: Champagne-Ardenne). Sa gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Fismes-Montagne de Reims. D’ Iiwoohner nännt m’r Faverollaises [favʁɔlɛz](info) (fìr d’ Fràuija) un Faverollais [favʁɔlɛ](info) (fìr d’ Manner). Faverolles-et-Coëmy lììgt äbba 17 Kilomeeter wäscht-süüdwäschtlig vu Reims àn dr Ardre. Umgaa wìrd Faverolles-et-Coëmy vu da Nochbergmainda Savigny-sur-Ardres ìm Norda, Treslon ìm Oschta un Nordoschta, Tramery ìm Süüda un Süüdoschta, Lhéry ìm Süüda un Süüdwäschta so wia Serzy-et-Prin ìm Wäschta un Nordwäschta. D’ Gmainda ìsch ìn zwai Derfer getailt: s’ Dorf Faverolles mìt äbba 450 Iiwoohner un s’ Dorf Coëmy mìt äbba 50 Iiwoohner. Noh-n-em Äärschta Waltkriag ìsch d’ Gmainda àm 30. Mai 1921 mìt’m Kriagskriiz 1914–18 üsszaichent worra. d’ romàànisch-gootischa, reemisch-kàthoolischa Hippolytuskìrìch (Saint-Hippolyte) üss’m 12. Joohrhundert. Ìn dr Kìrìch sìnn d’ Ritterschtàtüüta vum hl. Hippolytus üss’m 15. Joohrhundert, s’ Gmäld vu dr Ààbeetung vu da Keeniga üss’m 16. Joohrhundert un s’ Gmäld vu dr Mària Hìmmelfàhrt üss’m Joohr 1760 àls Objakta bii da Histoorischa Dankmooler vu nàzionààler Bediitung klàssifiziart. Üsserdam sìnn s’ Holzkrüzifix üss’m 17. odd’r 19. Joohrhundert so wia s’ Àltààrtìsch üss’m 13. Joohrhundert bii da
Pargny-lès-Reims [paʁɲi lɛ ʁɛ̃s](info) ìsch a frànzeescha Gmainda mìt 478 Iiwoohner (Schtànd: 1. Januar 2020) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016: Champagne-Ardenne). Sa gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Fismes-Montagne de Reims. D’ Iiwoohner nännt m’r Pargnysiennes [paʁɲizjɛn](info) (fìr d’ Fràuija) un Pargnysiens [paʁɲizjɛ̃](info) (fìr d’ Manner). Pargny-lès-Reims lììgt äbba-n-àcht Kilomeeter süüdwäschtlig vu Reims. Umgaa wìrd Pargny-lès-Reims vu da Nochbergmainda Coulommes-la-Montagne ìm Norda un Wäschta, Ormes ìm Oschta un Nordoschta, Les Mesneux ìm Oschta, Jouy-lès-Reims ìm Süüda un Süüdoschta so wia Bouilly ìm Süüda un Süüdwäschta. Noh-n-em Äärschta Waltkriag ìsch Pargny-lès-Reims mit’m Kriagskriiz 1914–18 üsszaichent worra. d’ reemisch-kàthoolischa Màrtiinskìrìch (Saint-Martin) üss’m 12. Joohrhundert. Ìn dr Kìrìch sìnn dräi Objakta-n-üss’m 18. Joohrhundert bii da Histoorischa Dankmooler vu regionààler Bediitung iig’schtuuft: d’ Holzschtàtüüta vum hl. Màrtiin, d’ Holzschtàtüüta vu dr Màdonna mìt’m Jesüskìnd un a Siidamassklaid. Üsserdam ìsch a Gmäld vum hl. Johànnis em Taifer üss’m 17. Joohrhundert bii da Histoorischa Dankmooler vu nàzionààler Bediitung klàssifiziart. s’ Kriagerdankmool, fir d’ g’schtoorwana Soldààta vum Äärschta un Zwaita Waltkriag eehra. d’ Màrtiinskìrìch s’ Kriagerdankmool dr Iigàng vum Gmaindafrììdhoof dr Germànìscht Robert d’Harcourt (1881–1965), Mìtglììd vu dr Académie française, ìsch z’ Pargny-lès-Reims g’schtoorwa uff ìsch doo beardigt worra. Ìm Dorf
D’ Ardre [aʁdʁ](info) ìsch a Fluss ìm Frànkììch, wo ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est verlàuift. D’ Ardre äntschprìngt ìm Gmaindagebiat vu Saint-Imoges ìm Regionààla Nàtüürpàrk Montagne de Reims. Sa fliasst ìn Rìchtung Nordwäscht un mìndet nooh äbba 39 Kilomeeter bii Fismes àls lìnker Naawafluss ìn d’ Vesle. S’ Iizugsgebiat vu dr Ardre ìsch 302 km² grooss. Äbba 70 Prozant vu dara Flächa waara fìr d’ Làndwìrtschàft bnutzt. Ìm Ardre-Tààl sìnn uff baida Sitta vum Fluss Raabgebiater z’ fìnda, wo zem Wiibàuigebiat Champagne gheera. Doo wìrd vor àllem d’ Raabsorta Pinot Meunier gepflànzt. (Räihjafolg ìn Fliassrìchtung) Saint-Imoges Sermiers Courtagnon Nanteuil-la-Forêt Pourcy Marfaux Chaumuzy Bligny Sarcy Poilly Tramery Faverolles-et-Coëmy Savigny-sur-Ardres Serzy-et-Prin Crugny Courville Saint-Gilles Fismes d’ Ardre z’ Courtagnon d’ Ardre z’ Nanteuil-la-Forêt d’ Ardre z’ Savigny-sur-Ardres Làndschàft vum Ardre-Tààl bii Savigny-sur-Ardres Làndschàft vum Ardre-Tààl bii Savigny-sur-Ardres d’ Ardre z’ Crugny Làndschàft vum Ardre-Tààl zwìscha Crugny un Courville Làndschàft vum Ardre-Tààl zwìscha Crugny un Courville d’ Ardre z’ Courville Commons: Ardre – Sammlig vo Multimediadateie Ardre uf sandre.eaufrance.fr (franzöösisch) geoportail.gouv.fr (1:16.000) lüag ìn dr SANDRE-Dààtabànk Dia Informàzioona sìnn üss’m Àrtìkel Ardre (Fluss) ìn dr hoochdiitscha Wikipedia ìwwernumma worra. L'eau sur la Vallée de l'Ardre. Schtädtischa Gmainschàft Grand Reims, archiviert
Bouvancourt [buvɑ̃kuʁ](info) ìsch a frànzeescha Gmainda mìt 176 Iiwoohner (Schtànd: 1. Januar 2020) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016 Champagne-Ardenne). Sa gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Fismes-Montagne de Reims. D’ Iiwoohner nännt m’r Bouvancourtoises [buvɑ̃kuʁtwaz](info) (fìr d’ Fràuija) un Bouvancourtois [buvɑ̃kuʁtwa](info) (fìr d’ Manner). Dr Ort ìsch ànna 870 uff Làtiinisch Boviniaci curtis un ànna 966 Bovonis curte ärwäähnt worra. Daa Nàmma kummt vum Làtiinischa bovis („Rìndsvììh“), wàs dr germàànischa Nàmma Buvinus gaa hàt. Hìnterdràà kumma d’ Noohsìlwa -iaca — wo àn dr Merowingerzitt Ortsnàmma bezaichnet hàt — un cortem („Bsìtz“, „Làndbsìtz“). Dr Nàmma kààt maa mìt „Làndbsìtz vum Buvinus“ ìwwersätza. Schpeeter ìsch dr Ort uff Àltfrànzeesch Bovencort (ànna 1220), Bouvencort (ànna 1237) un Bouvencourt (zwìscha 1303 un 1312) gnännt gsìì. Ànna 1328 ìsch d’ hìttiga frànzeescha Form Bouvancourt äntschtànda. Bouvancourt lììgt äbba 20 Kilomeeter nordwäschtlig vum Schtàdtzäntrum vu Reims àn dr Granz zem Département Aisne . Umgaa wìrd Bouvancourt vu da Nochbergmainda Guyencourt un Bouffignereux ìm Norda, Cormicy ìm Nordoschta, Cauroy-lès-Hermonville un Hermonville ìm Oschta, Pévy ìm Süüda, Montigny-sur-Vesle ìm Süüdwäschta so wia Ventelay ìm Wäschta. D’ Gmainda ìsch ìn dräi Wiiler getailt: Vaux-Varennes, Châlons-le-Vergeur un Luthernay. Noh-n-em Äärschta Waltkriag ìsch Bouvancourt àm
Bouleuse [buløz](info) ìsch a frànzeescha Gmainda mìt 223 Iiwoohner (Schtànd: 1. Januar 2020) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016 Champagne-Ardenne). Sa gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Fismes-Montagne de Reims (bis 2015 Ville-en-Tardenois). D’ Iiwoohner nännt m’r Bouleusiennes [buløzjɛn](info) (fìr d’ Fràuija) un Bouleusiens [buløzjɛ̃](info) (fìr d’ Manner). Ìm Làuif vu dr Gschìcht hàt m’r dr Dorfnàmma asoo g’schrììwa: Bouleuse ànna 1346, Bouleuze ànna 1367, Boulleuze ànna 1636 un Bonleuze ànna 1728. Dr Nàmma schtàmmt vum Làtiinischa Wort betulla („Bìrkabàuim“) mìt dr Noohsìlwa -osa („Lànd“). Bouleuse lììgt äbba 18 Kilomeeter wäscht-süüdwäschtlig vu Reims. Umgaa wìrd Bouleuse vu da Nochbergmainda Treslon ìm Norda un Nordwäscha, Germigny ìm Nordoschta, Méry-Prémecy ìm Oschta, Aubilly ìm Süüda un Süüdoschta, Sarcy ìm Süüda so wia Poilly ìm Wäschta un Süüdwäschta. Dur d’ Gmainda fiahrt d’ Otoschtrooss A 4. D’ Bààhnschträcka Pàriis–Schtroossburi fàhrt durs neerdliga Gmaindagebiat, àwwer ’s gìtt z’ Bouleuse kää Hàltaschtälla. Noh-n-em Äärschta Waltkriag ìsch s’ Dorf àm 30. Mai 1921 mìt’m Kriagskriiz 1914–18 üsszaichent worra. d’ reemisch-kàthoolischa Klemenskìrìch (Saint-Clément), wo noh-n-em Äärschta Waltkriag wììder uffbàuija worra ìsch. bii dr Kìrìch ìsch a Kriagerdankmool, fìr d’ g’schtoorwana Soldààta vum Äärschta Waltkriag eehra. d’ Klemenskìrìch ìm Kìrchaschìff d’ Schtàtüüta vum
Cauroy-lès-Hermonville [koʁwa lɛ ɛʁmɔ̃vil](info) ìsch a frànzeescha Gmainda mìt 477 Iiwoohner (Schtànd: 1. Januar 2020) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Bourgogne-Fresne. D’ Iiwoohner nännt m’r Colridiennes [kɔlʁidjɛn](info) (fìr d’ Fràuija) un Colridiens [kɔlʁidjɛ̃](info) (fìr d’ Manner). Cauroy-lès-Hermonville lììgt äbba 13 Kilomeeter nordwäschtlig vu Reims ìm Norda vu dr histoorischa Prowìnz Champagne. Ìm Nordoschta vum Gmaindaegebiat fliasst dr Aisne-Marne-Kànààl pàràllel zem Fluss Loivre. S’ Bachla Rabassa, ema Naawafluss vu dr Loivre, begranzt talwiis dr Gmaindabooda ìm Süüdoschta. Ìm Süüdwäschta granzt d’ Gmainda àns Sumfgebiat Grand Marais. S’ Zäntrum lììgt uff’ra Heecha vun äbba 90 Meeter, s’ Flussbätt vu dr Loivre uff’ra Heecha vun äbba 65 Meeter. Ìm üüsserschta Süüdwäschta schtaigt s’ Gland uff ìwwer 218 Meeter àà. Umgaa wìrd Cauroy-lès-Hermonville vu da Nochbergmainda Cormicy ìm Norda, Berméricourt ìm Oschta un Nordoschta, Loivre ìm Oschta un Süüdoschta, Hermonville ìm Süüda so wia Bouvancourt ìm Wäschta un Süüdwäschta. d’ reemisch-kàthoolischa Kìrìch Unsra Liawafràui un hl. Nikààsius (Notre-Dame-et-Saint-Nicaise) üss’m 12. un 13. Joohrhundert. Sa ìsch zitter 1862 bii da frànzeescha Histoorischa Dankmooler vu nàzionààler Bediitung klàssifiziart. Üsserdam sìnn ìn dr Kìrìch zàhlriicha Objakta eewafàlls bii da Histoorischa Dankmooler vu nàzionààler Bediitung iitrajt: dr
Sarcy [saʁsi](info) ìsch a frànzeescha Gmainda mìt 269 Iiwoohner (Schtànd: 1. Januar 2020) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est (vor 2016: Champagne-Ardenne). Sa gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Dormans-Paysages de Champagne. D’ Iiwoohner nännt m’r Sarcéennes [saʁseɛn](info) (fìr d’ Fràuija) un Sarcéens [saʁseɛ̃](info) (fìr d’ Manner). Sarcy lììgt äbba 15 Kilomeeter wäscht-süüdwäschtlig vu Reims àm Ardre. Umgaa wìrd Sarcy vu da Nochbergmainda Poilly ìm Norda un Nordwäschta, Bouleuse ìm Norda un Nordoschta, Aubilly ìm Oschta un Nordoschta, Bligny ìm Oschta un Süüdoschta, Chaumuzy ìm Süüda, Chambrecy ìm Süüda un Süüdwäschta so wia Ville-en-Tardenois ìm Wäschta un Süüdwäschta. d’ näiromàànischa, reemisch-kàthoolischa Kìrìch Saint-Just üss’m Joohr 1925. Ìn dr Kìrìch sìnn d’ Schtaischtàtüüta vu dr Màdonna üss’m 15. Joohrhundert un d’ Schtaischtàtüüta vum hl. Johànnis em Taifer üss’m 14. Joohrhundert bii da Histoorischa Dankmooler vu nàzionààler Bediitung klàssifiziart. Üsserdam sìnn d’ Schtaischtàtüüta vum Arzangel Michael üss’m 15. Joohrhundert, d’ Schtàtüüta vum hl. Frànz vun Assisi üss’m 19. Joohrhundert un d’ Schtaischtàtüüta vun’ra Gmàrterta-n-üss’m 16. Joohrundert bii da Histoorischa Dankmooler vu regionààler Bediitung iitrajt. s’ Kriagerdankmool a Wàschhüüs d’ Kìrìch d’ Kìrìch mìt da Schààda vum Äärschta Waltkriag Lischta vu da Gmainda ìm Département Marne Commons: Sarcy – Sammlig
Gueux [gø](info) ìsch a frànzeescha Gmainda mìt 1.850 Iiwoohner (Schtànd: 1. Januar 2020) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa gheert zem Arrondissement Reims un zem Kàntoon Fismes-Montagne de Reims. D’ Iiwoohner nännt m’r Gueuxiennes (fìr d’ Fràuija) un Gueuxiens (fìr d’ Manner). Gueux lììgt äbba-n-àcht Kilomeeter wäschtlig vu Reims. Umgaa wìrd Gueux vu da Nochbergmainda Muizon ìm Norda, Thillois ìm Oschta, Ormes ìm Süüdoschta, Coulommes-la-Montagne ìm Süüda, Méry-Prémecy ìm Süüdwäschta, Janvry ìm Wäschta un Rosnay ìm Wäschta un Nordwäschta. Dur d’ Gmainda fiahrt d’ Otoschtrooss A 4. Noh-n-em Äärschta Waltkriag ìsch Gueux àm 1. Oktoower 1920 mìt’m Kriagskriiz 1914–18 üsszaichent worra. D’ Kìrìch Saint-Timothée et Saint-Apollinaire üss’m 19. Joohrhundert. Ìn dr Kìrìch sìnn d’ Schtaireliefs vu dr Kriiztrààgung un vu da Zeehn Gebotta üss’m 16. Joohrhundert àls Ainzelobjakt àls Histoorisch Dankmool vu nàzionààler Bediitung g’schìtzt. d’ Rännschträcka Reims-Gueux, wo ànna 1926 ärschtällt worra-n-ìsch. Zitter 1969 fìnda doo kää Ränna mehr schàtt. Zitter 2009 ìsch d’ Rännschträcka àls Histoorisch Dankmooler vu regionààler Bediitung g’schìtzt ìsch. ìn’ma Pàrk bii dr Kìrìch ìsch a Kriagerdankmool, fìr d’ g’schtoorwana Soldààta üss’m Dorf ìm Äärschta Waltkriag eehra. ’S hàt d’ Schtàtüüta vu’ma frànzeescha Soldààt mìt’m Kriagskriiz àm Bànd — dàs hàt dr
Sankt Märge isch e Gmei im middlere Schwarzwald (Bade-Württeberg) un ghört zum Landchreis Brisgau-Hochschwarzwald. Dr heilklimatisch Kur- un Wallfahrtsort isch rund 25 km vu Friburg im Brisgau ewägg. St. Märge lit uf eme Bergsporn. Dr usdähnt Bann erstreckt sich gröschtedeils uf ere Hochflächi vum Thurner im Süde bis an die östliche Usläufer vum Kandel im Norde zwische 570 un 1132 Meter Höchi. Im Weschte un Oschte grenze einigi dief igschnitteni Däler d'Gemarkung ab. In dr gschlossene Ortschaft läbt ca. d'Hälfti vu dr Bevölkerung. Die ibrige Iwohner verdeile sich witt verstrait uf kleini Asidlunge, Hofgruppe un Einzelhöf, wo nohzue s'gsamt Gmeigebiet bedecke. Zwische 1115 un 1118 isch vu Graf Bruno vu Haigerloch-Wisneck, Chanzler vu Heinrich V. un Strossburger Domprobst s'Augustinerchloster Maria-Zell uf em Schwarzwald als Konkurrenz zum noh glägene zähringische Chloster St.Peter uf em Schwarzwald errichtet worre. In dr 1460er Johre sin d'Mönche ufgrund furtgsetzter Schwirigkeite in s'Augustinerchloster in Friburg im Brisgau umzoge. Ab 1716 isch e barocki zweitürmigi Chlosterchilche erbaut und s'Chloster wiiderbeläbt worre, bis es 1806 endgültig ufglöst worre isch. 1977 - 1993: Manfred Holzmann (CDU) 1993 - 2013: Josef Waldvogel (CDU) 2013 - hit: Manfred Kreutz (CDU) Ergebnis vo dr Landdagswahle sit 2006: 1 2006: WASG, sit 2011:
St. Peder (amtlig St. Peter) isch e Gmei in Bade-Wirddeberg un ghert zum Landkreis Brisgau-Hochschwarzwald. St. Peder lit am Südend vum middlere Schwarzwald im Naturpark Südschwarzwald un isch e heilklimatische Kurort. St. Peder lit südöschtlich vum Kandel uffem Gebirgszug vum Kandel zum Thurner un isch guet 15 km vu Friburg im Brisgau ewägg. S Kloschter St. Peder uf em Schwarzwald isch 1093 vum Zähringerherzog Berthold II. als Huskloschter un Begräbnisstätte gründet worre. D Gmei hät sich allmälig um s Kloschter rum entwicklet. Wo d weltliche Rächt vum Kloschter 1806 im Rahme vu d Säkularisierig ufghobe worre sin, isch St. Peder zum Grossherzogtum Bade kumme, sit 1952 gherts zue Bade-Wirddeberg. 1806: 1.480 1925: 1.378 1950: 1.500 1970: 1.792 1989: 2.207 2005: 2.376 2007: 2.532 sit 2008 Rudolf Schuler 1984–2008 Gottfried Rohrer Ergebnis vu d Landdagswahle sit 2006: 1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke Ebersminschter, Elsass, sit 1967 Schmölln-Putzkau, Saxe, sit 1990 Usserdem bstehn zue alle Zähringerstädt fründschaftlichi Beziegige. D Herstellig vu Schwarzwalduhre isch e wichtige Erwerbszwiig z St. Peder gsi. S Kloschter St. Peder hät vu 1842 bis 2006 s Prieschterseminar vum Erzbischtum Friburg bherbergt. Ußerdem hät St.Peder ä Grundschul. Selle isch au ä Naturparkschul un hät emol ä Hautschul
Sulzburg isch e Chleistadt am Ibergang vum Markgräflerland zum Hochschwarzwald un lit öppe 20 km südlich vu Friburg im Brisgau. Sit em Middelalder het z'Sulzburg e bedütendi jüdischi Gmei existiert. Im 19. Johrhundert het dr jüdische Bevölcherigsadeil bis zue 25 % betrage. D'Jude, wo vor dr Nationalsozialiste nit gflohe sin, sin 1940 uf Gurs in Südfrankriich deportiert worre, vu wo viili von ihne witter in d'Vernichtigslager nooch Pole brocht worre sin. Laufe isch e schön glägene Wiort mit guet 700 Iwohner im Markgräflerland un lit öppe 20 km südlich vu Friburg im Brisgau zwische Staufe un Mülle. Ortsvorsteher isch dr Helmut Grether St. Ilge (dytsch: St. Ilgen, 1323 St. Gylien) isch e chleine Wiler, wo zue Laufe ghört. Sulzburg bildet zämme mit Augge, Badewiler, Bugginge und Mülle e Verwaltigsgmeinschaft (lueg dezue au d'Verwaltigscharte in dr Tabelle rechts). 1989–2013: Peter Wehrle sit 2013: Dirk Blens Ergebnis vo dr Landdagswahle sit 2006: 1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke La Morra (Piemont, Italie) Vu 1894 bis 1969 isch Sulzburg iber d'Minsterdalbahn (uf Bad Chrozige) an s'iberregional Schinenetz abunde gsi. Sither wird dr ÖPNV dur e Buslinie uf Staufe im Brisgau (Betrib dur die Südwestdytsch Verchehrs AG) un e uf Heitersche un Mülle
Titisee-Neistadt isch e Stadt im Südweste vu Bade-Württeberg un ghört zum Landchreis Brisgau-Hochschwarzwald. D Stadt isch e Kneipp- un Heilklimatischer Churort un usserdem e bekannts Wintersportzentrum. Dr Stadtdeil Titisee vu Titisee-Neistadt lit am Nordufer vum Titisee, im Oste vum Feldberg im Schwarzwald in 780 bis 1.192 Meter Höchi. Dr Stadtdeil Neistadt befindet sich fümf Kilometer östlich devu. D Stadt lit ame chleine Fluss, wo als Seebach vu Feldberg-Bäredal chunnt un de Titisee spiist, als Guetach (gueti Ach) us em fliesst un östlich vum Stadtdeil Neistadt als riisender Fluss Wuetach (wüetendi Ach) s Stadtgebiit wiider verlosst un sich dur die weltberühmt Wuetachschlucht schliesslich in dr Rhi ergiesst. Die höchste Erhebung von Titisee-Neustadt isch der Hochfirst an der Gemeindegrenze zu Lenzkirch auf 1.192 m ü. NHN. Dr Stadtdeil isch 1250 dur d Fürste zue Fürsteberg gründet worre. Es sin diversi Nammensänderige erfolgt: 1275 isch d Stadt noch Nova Civitas gnennt worre, 1294 Neuwenstadt, 1335 Neuwenstatt, 1630 Neostadium un anno 1650 New-Statt bevor es später zue Neustadt worre isch. Vu 1669 bis 1806 het Neistadt e Chapuzinerchloster besesse. 1817 sin grossi Deiler vu dr Stadt dur e Grossbrand zerstört worre. Im 18. Jahrhundert het sich die Uhrmacherei in dr Stadt als grosse Wirtschaftszwig