rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Fair Use isch im anglo-amerikanische Rächtssyschtem s Rächt, Material z benutze, wo gschützt isch dur s Urheberrächt (Copyright), ohni a Bewilligung vom Bsitzer vom Urheberrächt. Gwüssi Kriterie müesse erfüllt si: s benutzte Material macht nummen ä chliine Deil vom Gsamtwärk uus, es wird für uneigenützigi Zweck bruucht wie öffentligi Bildig. So darf mä zitiere us em ä Wärk, Deil drvo erwähne zum es z kritisiere oder z kommentiere, ä Parodi druff mache, aber mä darf kei Satire drus mache. Ähnligi Beschtimmige wo s Rächt vom Urheber düen beschränke zem Wohl vo dr Allgemeinheit gits au im kontinentaleuropäische Urheberrächt. US Copyright Office: Fair Use Gmeinfreiheit Plagiat
D Germane (latiin. Germānī) si indoeuropäischi (indogermanischi) Völkerschtämm gsi, wo während dr Iisezit in Skandinavie und Norddütschland agsidlet gsi si und sich vo dört nach Süden, Oschten und Weschten usbreitet hai. Si unterscheide sich vo andere indogermanische Völker, wo in Middeleuropa gläbt hai, dass si nit zur Hallschtatt Kultur oder zur Urnefälder Kultur ghört hai, und dass wäge Lutveränderige, die germanischi Lutveschiebig, ihri Schproch im erschte Johrhundert v. Chr. sich dütlich vo andere Indogermanische Sproche het afo unterscheide. Mä unterscheidet drei Gruppe: D Nordgermane, wo vor dr Völkerwanderig in Skandinavie gläbt hai, d Oschtgermane (Gote, Wandale, Rugier, Burgunder) wo sich im erschte Johrtuusig v. Chr. zwüsche dr Oder und Bug niiderglo hai, und d Weschtgermane (u. a. Angle, Sachse, Suebe, Langobarde, Bataver, Friese, Cherusker, Franke, Markomanne), wo s hütige Dütschland und Holland bevölkeret hai. Dr Begriff Germane chunnt zum erschte Mol vor in dr Beschribig vom Sig in dr Nöchi vo Clastidium im Johr 222 v. Chr. vom römische General Marcus Claudius Marcellus. Dört si aber drmit Gallier gmeint gsi, wo südlich vo de Alpe gläbt hai. Dr Julius Cäsar het em Wort si hütig Sinn gä. Früener het me s Wort Germane vo Ger ‚Schpeer‘ (germanisch *gaizaz) und Maa
Holzwihr ìsch e ehmolige frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). Sit 2016 ghert s Dorf zue dr Gmein Porte du Ried. S'Dorf lijt in dr Owerrhineweni, 4 km öschtlich vum Industrigebit im Norde vu Colmer. Noochberdorf isch Wickerschwihr, wo praktisch nohtlos im Oschte vum Ortsetter an Holzwihr aschlieest. D'Umgäwung wird vorwigend fier dr Ackerbäu gnutzt. Der Ort ésch vu der Franke gréndet un ém Johr 735 under em Name „Lilenselida“ zum èrschte Mol erwàhnt wore. Én sàllem Johr hat's der Graf vu Eberhard der Abtèi Murbach gschànkt. E àltere Form vum hétige Name, Heloldowilare, daicht 760 uf. Er beditet „Bürehof vum Helold“. Der Ort hat der Abtèi Murbach ghért, bis en d Habsburger sàllem ém 13. Johrhundert ewèggnumme hàn. Der Drissigjéhrig Krieg hat s Dèrfle schwàr droffe un es ésch 1634 an Kolmer agschlosse wore. D Bevèlkerung hat's én der Folgezit mét der Hélf vu zahlriche Iwanderer üs der Schwiz wéder ufboie. Es ésch vu der Famélie vu Klingin verwaltet wore. Bis 1837 isch dr öschtlich Noochberort Wickerschwihr e Ortsteil vu Holzwihr gsin. Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert. Ém Wénter 1944/45 sén 80 Brozànt vu Holzwihr
Końskowola isch e Dorf un Sitz vu dr gliichnammige Landgmei im Südoschte vu Pole, im Powiat Puławski, Woiwodschaft Lublin un lit am Fluss Kurówka. S'Dorf isch wohrschins im 14. Johrhundert unterem Namme Witowska Wola gründet worre. E erschti urchundlichi Erwähnig isch vu 1442. Dr gegewärtig Namme stammt ussem 19. Johrhundert un nimmt uf e Jan Koninski bezug. Am 8. Jüni 1532 isch Końskowola s'Stadträcht verlihe worre. Es het sich zue eme Zentrum vum Läbensmittelhandel entwicklet un es het einigi Textilfabrike gha. Es isch in dr nächschte Johrhunderte e Zuewanderig us ganz Pole un später au us Saxe (ufgrund vu dr Personalunion zwische Saxe un Pole vu 1697-1763) erfolgt. Bi dr dritte polnische Teilig isch dr Ort anno 1795 österriichisch worre. 1809 ich er no Teil vum Herzogtum Warschau worre un 1815 Zeil vom Königriich Pole In Personalunion mit Russland. Nooch dr Niderschlagig vum polnische Ufstand 1831 wird Pole russischi Provinz. Nochem Jännerufstand 1870 isch Końskowola s'Stadträcht entzoge worre. Sit 1918 isch d'Stadt wiider polnisch. Am 15. September 1939 isch Końskowola vu ditsche Truppe besetzt worre, wil es im in Ditschland bim Hitler-Stalin-Pakt zuegschlagene Teil vu Pole gläge isch. Zersch isch vu dr ditsche Truppe e Chriegsgfangenelager igrichtet worre, wo aber
Hüse ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kanton Colmer-2 un zem Arrondissement Colmar-Ribeauvillé. Dr Ort ghört dr Colmar Agglomération a. Hüse schliesst praktisch umittelbar nördlich ans Colmerer Industrigebit a, wo deilwiis uf dr Hüsemer Gmarkung lijt un vu dem die eigetlich Ortschaft durch d’Äutobahn A35, wo dert in d'Nationalstross 83 mindet, un e kleine Baggersee trennt isch. Guet 1 km öschtlich vum Ort fliesst d’Ill und 2 km im Weschte d’Fecht. Uf dr Gmarkung befindet sich e Grab us dr Bronzezit E gallische Münzschatz isch gfunde worre Funde üs dr reemische Zit Friidhof us dr Merowingerzit Die erscht Erwähnung vu Hüse isch vu 1176 unterem Namme "Manus Husen" im Verzeichnis vu dr Güeter vu dr Abtei vu Pairis. Hüse isch ursprünglich eh Lehe vu dr kaiserliche Burg Pflixburg gsi. 1315 het no dr Kaiser Friedrich vu Habsburg d'Ortschaft an dr Heinrich vu Rappoltstein verpfändet. 1348 het no dr Kaiser Karl IV. dr Ort an d'Herre vu Landskron mit Inverständnis vum Heinrich vu Rappoltstein vergäwe, aber 1350 isch er no wiider an d'Rappoltsteiner zruckverpfändet worre, wo ihn no bis zue dr französische Revolution bsässe hän, ungachtet em Wechsel
De Balder isch e germanische Gott gsii, wobii sin Tod i de Mythe e wichtigi Rolle spillt. Die ältisti möglichi Erwähnig vo dem germanische Gott stammt us de Römerzit. En Inschrift us Utrecht i de römische Provinz Nidergermanie nenni nämli under anderem en Gott BALDRVO. Well aber die Inschrift absichtlich mit Schnörkeli unleserlich gmacht woren isch, isch die Lesig zimli uusicher, zudem werd i dere Inschrift mit de Borvoboendoa au en gallische Göttername gnennt. Im zwaite Merseburger Zauberspruch stoot, as em Balder sis Füli sin Fuess verrenkt het und as de Gott Wodan s Ross mit Hilf vo vier Göttine ghailt het. S altenglische Wort bealdor bidütet nume "Herr" und werd nie as Göttername brucht. I de Stammbömm vo de angelsächsische Könige werd aber en Bældæg Wodening gennt, as Soo vom Gott Woden. De Bældæg isch de Stamvatter vode Königshüser vo Wessex und Bernicia. De Isländer Snorri Sturluson nennt en i sim Prolog Beldegg und setzt en mit em Baldr gliich. Allerdings stimet di baide Näme etymologisch nöd öberii und me ninnt aa, as de Snorri die Gliichig nume gmacht het, well sich di baide Näme gliichet. Genauso het de Snorri nämli s Göttergschlecht vo de Ase mit em Erdtail
De Saitō Musashibō Benkei (jap. 西塔武蔵坊弁慶, * 1155, † 1189), oft churz Benkei (弁慶) gnännt, isch en Sōhei und en Yamabushi gsi, en japanische Kämpfmönch, im Dienst vom Minamoto no Yoshitsune. Er isch als Kämpfer eine vo de beliebtiste Figure us de japanische Folklore, wo ihn als loyale und starche Kämpfer beschriibt. Sis Läbe isch in zahlriiche Stück vom Kabuki und em Nō-Theater immer wieder verzellt worde. Drum chammer hüt Fiktion und Fakte i sinere Biographie nur no sehr schwer unterscheide. Über d'Abstammig vom Benkei und sini Geburt git's verschideni Überliferige: Sin Vater, der Vorsteher vomene Tämpel-Schrein, söll sini Mueter, d'Tochter vomene Schmied vergwaltigt ha. De Benkei sig de Nachkome vonere Tämpelgottheit. Oft werded ihm dämonischi Züg, wie struppigs Haar und langi Zäh zuegschribe und er sig möglicherwiis i sinere Jugend Oniwaka (鬼若, Tüüfelschind) gnännt worde. Bereits i junge Jahr isch er Mönch worde und viel zwüsche de verschidene Chlöster in Japan umegreist. Zu däre Ziit sind die buddhistische Chlöster in Japan wichtigi Kulturzäntre gsi und händ en beträchtliche politische Iifluss und militärischi Macht gha. So isch de Benkei, wie vieli anderi Mönch au, als Sōhei i de Kampfkünst geschuelt worde. Mer seit er seg mit 17ni scho zwei Meter
D Fecht isch e Flüssel im franzeesche Département Owerelsass. Si entspringt am Oschthang vun dr Vogese un fliesst durchs elsässisch Minschterdal. Sie het drei Quellbäch: D Fecht us em Sondernach-Tal, die Gross Fecht un die Klei Fecht. Ab em Ort Mínschter bezeichnet mer no dr Fluss einheitlich Fecht. Dr Fluss het e Längi vu 50 km un mindet bi Íllhïsre in d Ill. In dr Nächi vu Tírke wird Wasser durch dr im 18. Johrhundert bäute Lojelbachkanal fier d Bewässerung vun Colmer abzwigt. Krebsbach (rechts) Walbach (links) Zimmerbach (links) Rotebach (links) Wiss (links) Strengbach (links) Màtzeral Mínschter Dìrke Íngerse Íllhïsre geoportail.fr (1:16.000) *Fecht uf sandre.eaufrance.fr (franzöösisch) lueg Weblink: Débits caractéristiques de la Fecht
D Ostara isch e Göttin wo im 19. Joorhundert vom Jacob Grimm vermuetet worden isch und denn i de Romantik und im Neopaganismus e wichtigi Role ignoo het. I de Religiosforschig zällt d Ostara zu de Pseudogottheite. De angelsächsischi Gaistlichi Beda Vanerabilis (673-735) het undere anderem e Churzbeschriib vo de Monetsnäme usegee. Öber de April schribt er: "De Eosturmonath, wo jetzt mit Passahmonat öbersetzt werd, isch früener noch ainere vo irne Göttine, wo Eostra haisst, binennt worde, und wo i dem Monat Fest för die gfiiret wore sind. Mit dem Name werd jetzt au d Passah-Zit binennt, womit mit em alte Name d Froide vo de noije Fiirlichkaite bizaichnet werdid." Well nun s christliche Passah-Fest (engl. Easter; ae. éastron) uf Althochtütsch ôstarun gnennt werd, het de Jacob Grimm vermuetet, as d Südgermane eventuell au e Göttin *Ôstara vereert hebid. (De Stern bidütet, ass de Name nu rekonstruiert, aber nöd öberliefert isch). De Gidanke isch aber vode Forschig scho zimli gli verworfe worde. En Tail vode Forscher sait, as em Beda sini Nochricht falsch sai, well germanischi Fest nie noch Gotthaite binennt saiet, und somits nie e Göttin Éastre oder gär Ostara gee hebi. Anderi seget, de Beda sai i all
Tsakonisch (tsak. Τσακώνικα γρούσσα) isch en neigriächische Dialäkt. S isch e Abkemmling vume altgriächische, dorische Dialäkt, s wird im Weschte vu dr Peloponnes zwische Agios Andreas un Tyros, Leonidion hit no gschwätzt, bsunders im Gebirg. D andere Griäche verstehn Tsakonisch nit. Dr tsakonisch Dialäkt het zwei (friähjer drei) Idiom: dr P-L-Typ vu Prastós un Tyros, Leonídion (in allene Ortschafte üsser zwei) dr K-S-Typ vu Kastánitsa un Sítaina (wird numme in däne zwei Derfer gschwätzt) dr B-X-Typ D tsakonische Ortschafte mit ihrenem hittige Haüptort Tyros, Leonidion liige im mittlere Oschte vu dr Peloponnes; dr tsakonisch Sprochrüüm gränzt ans ägäisch Meer un goht vu do uf d Oschtsitte vum Parnonas-Gebirg nuf. D Ortschafte heiße im einzelne: Noch dr Agabe vu dr griächische Wikipedia hän no dr Volkszellig 1907 no 823 Persone Tsakonisch as Haüptsproch gschwätzt, 1981 seiges no 300 gsii. No Bricht diägs no 2000 alti Sprächer gä, wu aber ihrini Nochkumme numme passivi Käntnis vum Tsakonische hän. Noch dr Lischte vu dr UNESCO, wu do drum goht, seig s Tsakonisch hit am verschwinde. Dr Thanos K. Wajenas verdrittet, ass Tsakonisch friähjer witter verbreitet gsii isch: aü uf dr Nord- un Weschtsitte vum Parnonas-Gebirg un in Süde hebs villicht d ganz Provinz
Larve bezaichnet in dr dytschsproochige Schwyz, in Eeschtrich und grosse Dail vo Syyddytschland e Masgge, wo an dr Fasnacht drait wird. S dytsche Wort entlarve - also ebberem e Masgge vom Gsicht rysse - kunnt vo deert. Larve kunnt vom latinische Wort lar, wo Masgge oder Gspenscht bedydet. Larvene kemme u. a. an der Basler Fasnacht zem Yysatz. Die maischte Larvene sin äntwääder us Bapyyr cachiert oder sin us Kunschtstoff gmacht. S Cachiere isch zwor uffwändiger, erlaubt aber komplizierteri Foorme. Derfiir isch e Kunschtstofflarve billiger. S Wort Masgge kunnt im Baseldytsch zwor au vor, bedytet aber ebbis anders, nämmlig e goschtymierti Person, wo natyyrlig au e Larve aa het, also dr Träger von ere Larve, nit d Larve sälber. Commons: Larve (Maske) – Sammlig vo Multimediadateie
Iebse ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kanton Colmer-2 un zem Arrondissement Colmar-Ribeauvillé. Dr Ort ghört dr Colmar Agglomération a. Us dr Halstattzit im erschte vorchrischtliche Johrtausend stamme mehreri Grabhigel. Iebse lijt zuedem am Krizungspunkt vu fimf Reemerstrosse, wo scho in dr römische Zit e kleini Station existiert het. Us dr Merowingerzit stammt e Gräberfeld. Die erschtmolig urkundlich Erwähnung vu Iebse as Jebinesheim stammt awer erscht us dr Johre 891 bis 896. Dr Name vum Ort isch friener au Iebsheim gschribe worre un wird miteme Diphthong usgsproche. Dodurch dass I un J i dr Schrift friener nit unterschiede worre sin erklärt sich d Schriibig mit <j>. Im Mittelalter hän zwei Adelsfamilie am Ort residiert, sällewäg es zwei Schlösser gäwe het, awer äu zwei Kìreche (St. Martin un St. Ulrich) un zwei Mihlene. Im 14. Johrhundert isch dr Ort wirdebarigsch un wie ganz Wirdebárig no 1535 in dr Reformation evangelisch worre. Im Drissigjährige Krieg isch Iebse no schwer zerstört worre. In dr zweite Hälfti vum 17. Johrhundert het d'Oberhoheit vum Ditsche Riich uf Frankrich gwechselt, wobi dr Ort trotzdem bis zue dr Grosse Revolution 1789 bi Wirdebarig bliwe
Fasnetküchle sin dünni Deigschdückli, wo in Fett bache werre. Mer isst si meischtens an de Fasnet und vo do chunnt ihre Name. Andere Sache, wo zue de Fasnet bache werre, sinn Strieble un Scherbe. Dr Deig vo de Fasnetküchle wird ohni Hefi gmacht und bschdoht us Mähl, flüssigem Anke, Eier und Milch und wird mit ä chli Salz gwürzt. Bim Frittiere wärde d Deigschdückli churz bacht, wi si im heisse Öl odr Fett schwümme. D Tämprature si mit 140 bis 190 °C sehr vil höcher as bim Choche mit Wasser, und s bildet sich ä herti, drocheni Chruschde. Au dr Gschmack wird veränderet vo de aromatische Röschdschdoff, wo entschdöhn. 400 g Mähl in ä Schüssle due, ä Kaffilöffel Salz, 50 g flüssige Anke, drei Eier und drei Löffel Milch odr anderthalb Deziliter Rahm drzue ge und guet zum ä Deig vermische. Dr Deig wird knätet und gschlage, bis ass er elaschdisch wird. Denn loot men en wenigschdens zwanzig Minute lo schdoh. Mit emä Mässer verschniidet men en in öbbe zwei Dotzed Schdück, wo mä babierdünn duet uszieh. Bachfett wird in erä diefe Iisepfanne heiss gmacht und d Küchle drin bacht, bis ass si hellgäl si. Mä nimmt sä usem Fett
D Landsgemeind isch eini vo den ältischte und eifachschte Forme vo dr Demokratii. In ä baar Kantön in dr Schwiiz git s äsä als kantonali oder als regionali Inschdidution, aber in de meischte Kantön isch si abgschafft worde. In chliinere Ortschafte wärde Gmeindiversammlige au wie Landsgmeinden abghalte. Bürger, wo s Schtimmrächt hai, versammle sich an emä beschtimmte Dag under freiem Himmel und düen öffentlig abschtimme über d Gschäft, wo vorgschlage si. Das cha d Wahl von der Regierig si wie im Appizell Innerrhode, Gsetz oder s Büdsche. Jede cha si Meinig säge und Vorschleg mache. Abgschtimmt wird mit dr Hand, em Bajonett oder em Schtimmrächtsuuswiis. Die moderne schwiizer Landsgmeinde si in dr Form ähnlich zum germanische Ding, schtamme aber nit vo dere alterdümlige Inschdidution ab, sondern vo de middelalterlige Korboratione und si zum erschte Mol im Johr 1403 in erä Urkunde erwähnt worde. In de Kantön Zug und Schwyz si si 1848 abgschafft worde, im Kanton Uri 1928, in Nidwalde 1996, s Johr druf im Appizell Usserrhode und 1998 in Obwalde. Die kantonal Landsgmeind git s nu no in Appizell Innerrhode und im Kanton Glaris. Regionali Landsgmeinde gchännt me no im Kanton Appizell Innerrhode und im Kanton Schwyz; die im
Catalão isch e Schdat im Bundesschdaat Goiás z Brasilie. Ir Schdat säuber wohne öppe 75.623 Iwoner(2007). Wägem kulturelle Riichtum vor Schdat wird si mängisch "Athen vo Goiás" gnennt. Bekannt si die sogenannte Congadas, es Folklore-Fäscht mit afrikanische Tradizione, wo immer am letschde Fritig vo jedem Septämber schdattfindet; jedes Jaar chöme öppe hunderttuusig Turischte uf Catalão, um daas z'gseh. D'Schdat liit zodäm ir Nächi vom Emborcação-Schdousee. Commons: Catalão (Goiás) – Sammlig vo Multimediadateie D'Website vo der Schdat (portugisisch) http://www.guiacatalao.com.br
Dr Wulfila, griechisch und latinisch Ulfilas, (* ungfähr 311; † 383) isch dr Missionäär und Bischof vo de Weschtgote gsi, und het s arianisch-germanische Chrischtedum gründet. Dr Wulfila (Bedütig vom Name: ä chliis Wölfli) isch um 311 n. Chr. uf d Welt cho. Si Muetter schtammt vo kapadokische Chriegsgfangene ab, är isch entwäder Goot oder Halbgoot gsi. Im Alter vo drissgi isch er 'Bischof vo de Chrischte im gotische Land' worde. Er het im Biet vo de Weschtgote an dr untere Donau bis 348 missioniert, zun erä Zit, wo s mänggisch no Chrischteverfolgige geh het. Er isch in Balkan cho und isch bi de Goteschtämm dört z Niš während 33 Johr Richter und Bischof gsi. Dört het er au um 369 d Bible übersetzt. Zum s Gotische gnauer widergee, het er us Ruune, latinische und griechische Buechstabe s gotische Alphebet gschaffe. Dr Wulfila isch nit a hundertprozäntige Arianer gsi—für ihn isch dr Jesus au Gott gsi—aber er wird zur arianische Chille zelt. Dass die germanischi Oberschicht zum Arianismus ghört het, het zu vile Konflikt zwüsche ihre und dr katholische Bevölkerig gfüehrt. Audius
Munze ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kanton Colmer-2 un zem Arrondissement Colmar-Ribeauvillé. S Dorf isch Mitglid vum interkommunale Zweckverband Colmar Agglomération. S Dorf lijt in dr Owerrhineweni direkt südlich vum Colmerer Kanal zwische Wickerschwihr im Weschte un Dìrrenànze im Südoschte. Nördlich vum Kanal verläuft d Umgehungsstross D111 vu Wickerschwihr uff Aarze im Nordoschte. 2 km direkt nördlich vu Munze lijt Iebse. Numme durch Gmeistrosse isch Munze mit Bischwihr un Fortschwihr im Südweschte sowie Ürsche im Südoschte verbunde. D Gmei isch vu Felder umgäwe un het kei Wald uf dr Gmarkung. Munze wir zerscht Mol in ere Urkunde vu dr Abtei vu Minschter vom 4. März 673 als „Monesensisheim“ erwähnt. Im Hochmittelalter het dr Ort zue Horwrig (Horburg) ghört un isch 1324 no an Wirdebàrig gfalle. Mit dr Infüehrung vu dr Reformation 1535 in Wirdebàrig isch au Munze evangelisch worre. Am End vum 17. Johrhundert isch dr Ort no unter franzeeschi Souveränität kumme, aber trotzdem bis zue dr Grosse Revolution 1789 bi Wirdebàrig bliwe. Mit em Wechsel vum Ditsche Riich zue Frankriich hän d Wirdebariger awer wiider dr Katholizismus erläuwe miesse. D Bevölkerung isch trotzdem evangelisch bliwe.
Riedwihr ìsch e ehmolige frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss (Haut-Rhin). Sit 2016 ghert s Dorf zue dr Gmein Porte du Ried. Riedwihr isch e Gmein im Zentrum vum Elsass in dr Owerrhineweni un lijt am Ufer vu dr Blind. D'Ortschaft lijt am Krizungspunkt vu dr Landstrosse 45 un 31 guet 7 Kilometer nordöschtlich vu Colmer. Vu dr Autobahn 35 isch dr Ort iwer d'Üsfahrte Colmar-Nord un Ostheim erreichbar. Nochbergmeinde sin Iebse, Wickerschwihr, Holtzwihr und Colmer. S'Dorf het sin Namme vu sinere Lag im Ried, eme Mosaik üs Truche- und Fiichtwiise, Heckene und Waldunge. In dr Landwirtschaft dominiert dr Abau vu Kohl un Welschkorn (Mais). Riedwihr ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1279 àls Rietwilr. Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert. Dr letscht Maire vun Riedwihr ìsch dr Bernard Dirninger gsin. Riedwihr het sit 1996 e Gmeipartnerschaft mit Bahlinge am Kaiserstüehl Kirich Sainte-Marguerite (1864-1882) Commons: Riedwihr – Sammlig vo Multimediadateie Offizielle Internetseite der Gemeinde Riedwihr = C Riedwihr uf der Website vum Insee
Ġayn oder Ġain ( غين ) isch dr 19. Buechschtabe vom arabischen Alphabet. Als Zahl hets dr Wärt 1000. S Ghain chunnt nit wie die meischten arabische Buechschtabe diräkt vom phönizischen Alphabet. S Arabisch het urschbrünglig keini diakritische Zeiche kennt, und denn isch s Ghain wie s Ain gschribe worde. Erscht schböter isch dr diakritisch Punkt drzue cho, zum s vom Ain underscheide. S Ghain stoot für e stimmhafte velare Frikativ (IPA: /ɣ/) und entspricht ungfähr em „Zäpfli-R“ vom Basldytsch oder vo dr neuhochdütsche Schtandarduussproch, wird aber e weng wyter vorne im Mund usgsproche. S isch dütlich andersch als s „Zungen-R“ wo im Arabische mit emä Ra gschribe wird. Umschribe wird s mänggisch as „g“ mit emä Punkt druf (DMG: ġ) oder aber als „gh“ und seltniger i französische Transkription au as „rh“.
Die ägyptische Hieroglyphe si d Schriftzeiche, wo die altägyptischi Schbrooch mit ene gschribe worden isch. S wird zwar mit Bildli gschribe, aber die si numme zum chliinschte Deil Ideogramm (Bildzeiche). Die meischte Hieroglyphe hai Lutwärt und e chliine Deil si Determinative (Dütigszeiche) wo nid uusgschbroche wärde. Numme konsonantischi Lut wärde gschribe—wie die semitische Schproche (Arabisch, Hebräisch usw.) kennt s Ägyptische keini gschribene Vokal. Erst zur Zit vo de Grieche und Römer, wo s Koptische als Volksschbrooch, mit emenä erwiterete griechische Alphabet gschriibe worden isch, sind au Vokaal bruucht worde. Wäge däm isch d Usschbroch vom Altägyptische s Thema vo ville Diskussione under de Ägyptologe und Schbroochwüsseschafter. Die hieroglyphisch Schrift isch sit em Afang vom dritte Johrtuusig v. Chr. bis ins vierte Johrhundert n. Chr. brucht worde. S klassische Ägyptisch isch mit ungfähr sibehundert Zeichen uscho, in dr Schbootziit under de Römer si s öppe zähmol sovil gsi. Vo dere grosse Zahl chömme a baar Dutzed sehr hüfig vor, drunder d Eikonsonantezeiche in dr Dabelle, wo unde chunnt. Mä chönnt bi dene Zeiche scho fascht an es Alphabet afo dänke, so hüfig wärde si bruucht. Ä baar Erklärige zu dr Dabelle undedra: D Lischte vom Gardiner isch vom änglische Ägyptolog Sir
D Rebecca St. James (* 26. Juli 1977 z Sidney in Australie) isch ä chrischtliche Rocksängere, wo in dr chrischtliche Musikszene arg bekannt isch. Räächd heißt se Rebecca Jean Smallbone. Ihre Eltre sin dr David Smallbone un d Helen Smallbone. D Rebecca ischs eldescht vu 7 Kinder: Elizabeth, Luke, Joel, Daniel, Joshua un Benjamin. Wo se 14 Johr alt gsi isch, hät se in Australie ihr erschds Album "Refresh My Heart" vereffentlicht. 1991 isch d Familie in d USA nach Tennessee/Franklin uusgwandert. Dr Rebecca ihr negschd Album isch dann gli, wo se 16 Johr alt gsi isch, in de USA ruskumme. Noochenand sin insgsamt 9 Albums vu ihre ruuskumme. Fir ihr Album "Pray", wo 1998 kumme isch, hät se en Grammy griegt (Best Rock Gospel Album). "Pray" isch dennoo ain vu ihre beschdverkaufde Albe gsi, usserdem noch "Transform", wo im Johr 2000 ruskumme isch. D Rebecca isch au scho oft uf Tour in Amerika, Europa un au Australie gsi. Sie hädd scho mehrere Biacher gschribbe. D Rebecca isch no leedig. Die erste Albe sin maischdns wäng Rock, Pop un Dance gsi. Späder hät se weng alles diafer uusprobiert, so isch z. B. s Album "Pray" viil Pop, "Transform" isch en
Hieroglyphe si Schriftzeiche wo d Form vo schtilisierte Bilder hai. Es Zeiche cha emenä Lut, enerä Silbe oder emenä Wort entspräche. S Wort chunnt vom französische hiéroglyphique us em 16. Johrhundert, wo vom griechische hieroglyphikos (vo ἱερός (hierós), heilig and γλύφειν (glyphein), iimeissle) herchunnt. D Grieche hai mit τά ἱερογλυφικά γράμματα (ta hieroglyphika grammata), hieroglyphischi Buechschtabe, die ägyptische Hieroglyphe gmeint, well si as hailigi Schrift bitrachtet worde sind, wo vom Schriibergott Thoth erfunde worden isch. Hieroglyyphe sin Zeichnige vu Objäkt un hänn uursprünglig allewiil e Gegestand odder e Läbewese abbildet (mit Usnahm vu de Zahle). Sonigi Zeiche sin abber au für s Beschriibe vu andere Begriff benutzt wore, z. B. d'Djed-Süüle, wu für Ewigkeit un Haltbarkeit stoht: Es hät au Logogramm geh, wu für mehreri Sache gliichzitig gstande isch; für s richtig Verständnis hät sich de Gebruuch vu Determinatiiv verbreitet, wu aazeigt hänn, was gmeint isch. Di erste Hieroglypheschrifte sin uugfähr zur gliiche Zit z Egypte un z Mesopotamie entstande. Us de prä- un friehsumerische Schrift isch spöter wäge de neue Schribtechnig e Keilschrift wore. Di egyptischi Schrift chunnt us em archaische Zitalter, z. B. d'Narmer-Palätte odder d'Steiinschrifte z Nubie. Bi de Schrifte vu Serech isch umstritte, ob si als