rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Näiwil ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kanton Saint-Louis un zem Arrondissement Mulhouse. Näiwil ìsch zem erschte Mol gnannt worre ìm 12. Jh. àls Nunwilr. Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert. Dr Maire vun Näiwil ìsch dr Carmelo Milintenda. Näiwil ghert zem Kommünàlverbànd Saint-Louis Agglomération. Dr elsassisch Dialekt vun Näiwil ghert zem Hochàlemànnisch. Michel Paul Urban: Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace. Édition du Rhin, Strasbourg 2003 Commons: Näiwil – Sammlig vo Multimediadateie Näiwil bi dr CCPS Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) INSEE: Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999 Normdate: VIAF: 237831152
Oberhàgedàl ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kanton Saint-Louis un zem Arrondissement Mulhouse. D Gmei lijt àm Sìdoschtrànd vum Sundgöi, in dr Neh züe dr Schwiz, rund nin Kilometer sìdweschtlich vun Basel. Durich d Gmei fließt dr Chilchbàch, wie àb Neederhàgethàl Lentzbàch un ìn dr Schwiz Lörzbach gnannt wurd. Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert. Dr Maire vun Oberhàgedàl ìsch dr Pierre Pfendler. Oberhàgedàl ghert zem Kommünàlverbànd Saint-Louis Agglomération. Dr elsassisch Dialekt vun Oberhàgedàl ghert zem Hochàlemànnisch. Michel Paul Urban: Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace. Édition du Rhin, Strasbourg 2003 Commons: Oberhàgedàl – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) Normdate: VIAF: 234845373
Obermìchelbe ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kanton Saint-Louis un zem Arrondissement Mulhouse. D Gmei lijt ìm Sìdoschte vum Sundgöi, rund zwelf Kilometer weschtlich vun Basel. Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert. Dr Maire vun Obermìchelbe ìsch dr André Wolgensinger. Obermìchelbe ghert zem Kommünàlverbànd Saint-Louis Agglomération. Dr elsassisch Dialekt vun Obermìchelbe ghert zem Hochàlemànnisch. Kirich St. Jakobus dr Elter Michel Paul Urban: Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace. Édition du Rhin, Strasbourg 2003 Commons: Obermìchelbe – Sammlig vo Multimediadateie Obermìchelbe uf portedusundgau.fr Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) INSEE: Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999 Normdate: VIAF: 50144647642548842887
Oberraischbi oder Oberrauischbi ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kanton Saint-Louis un zem Arrondissement Mulhouse. D Gmei lijt ìm Sìdoschte vum Sundgöi, rund 13 Kilometer weschtlich vun Basel. Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert. Dr Maire vun Oberraischbi ìsch dr Stéphane Rodde. Oberraischbi ghert zem Kommünàlverbànd Saint-Louis Agglomération. Dr elsassisch Dialekt vun Oberraischbi ghert zem Hochàlemànnisch. Kirche St. Stephanus in Ranspach-le-Haut Michel Paul Urban: Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace. Édition du Rhin, Strasbourg 2003 Commons: Oberraischbi – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) INSEE: Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
Rosenöi (frz. Rosenau, dt. Rosenau) ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kanton Saint-Louis un zem Arrondissement Mulhouse. Rosenöi ìsch grìndet worre ànne 1727 vun drej Familie üs em bàdische Istei, wie sìch do in dr Rhinöie nìderglosst han. Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert. Dr Maire vun Rosenöi ìsch dr Thierry Litzler. Rosenöi ghert zem Kommünàlverbànd Saint-Louis Agglomération. Dr elsassisch Dialekt vun Rosenöi ghert zem Hochàlemànnisch. Michel Paul Urban: Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace. Édition du Rhin, Strasbourg 2003 Commons: Rosenau – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) Normdate: SUDOC/IdRef: 200407090
Wanzwìller ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kanton Saint-Louis un zem Arrondissement Mulhouse. Wanzwìller ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 1219 àls Wendswilre. Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert. Dr Maire vun Wanzwìller ìsch dr Angelo Pilleri. Wanzwìller ghert zem Kommünàlverbànd Saint-Louis Agglomération. Dr elsassisch Dialekt vun Wanzwìller ghert zem Hochàlemànnisch. Kirich St. Martin, Oschtsitte Kirich St. Martin, Àltàr Michel Paul Urban: Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace. Édition du Rhin, Strasbourg 2003 Commons: Wentzwiller – Sammlig vo Multimediadateie Wanzwìller uf portedusundgau.fr Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) INSEE: Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999 Normdate: VIAF: 246325148
São Paulo, Umschrift au São Paolo, isch de portugiisisch Name för de Heilig Paul[us] bzw. Sankt Paul[us], de Apostel Paulus São Paulo isch de Familiename vo däne Persone: Ilya São Paulo (* 1963), en brasilianische Schauspiler Irving São Paulo (1964–2006), en brasilianische Schauspiler Olney São Paulo (1936–1978), en brasilianische Regisseur São Paulo isch de Name vo däne geografische Objekt: São Paulo (Bundesstaat), en brasilianische Bundesstaat Grande São Paulo, d Agglomerazion us mehrere Großstädt um São Paulo, Brasilie Penedos de São Pedro e São Paulo, en ubewohnti Felseninslegruppe im Mittelatlantik Städt und Gmeinde: São Paulo, d Hauptstadt vom Bundesstaat São Paulo z Brasilie São Paulo de Luanda, d Hauptstadt vo Angola São Paulo do Potengi, e Stadt in Rio Grande do Norte, Brasilie São Paulo de Frades, e Gmeind im Chreis Coimbra, Portugal Ortsteil: São Paulo (Lissabon), en Stadtteil vo Lissabon, Portugal São Paulo (Luanda), en Stadtteil vo Luanda, Angola Sunschtigs: Estado de S. Paulo, e Tageszitig Folha de S. Paulo, e brasilianischi Tageszitig Diário de São Paulo, e Tageszitig São Paulo Futebol Clube, en Fuessballklub vo São Paulo, Brasilie Universidade de São Paulo, d Uni vo São Paulo, Brasilie São Paulo (1910), es ehemoligs brasilianisches Schlachtschiff NAe São Paulo, en
Bern bezeichnet: Bärn, d Hauptstadt vom Kanton Bärn und die schwiizerischi Bundesstadt Kanton Bärn, e Kanton in dr Schwiiz Stadt und Republik Bärn, en ehmalige Stadtstaat, isch 1798 ufglöst worde Amtsbezirk Bärn, en ehmalige Bezirk im Kanton Bärn, isch Endi 2009 ufglöst worde Verwautigskreis Bärner Mittuland, e Verwautigseinheit, wos sit em 1. Jänner 2010 git Bern, e Rotte in der Ortschaft Zahra, Gmeind Taiskirchen im Innkreis, Bezirk Ried, Oberöstriich Bern, en alte dütsche Name vo dr italiänische Stadt Verona (Welschbern) Bern, e Gmeind z Idaho, USA Bern, e Gmeind z Kansas, USA Bern isch dr Familiename vo dene Persone: Ivar Bern (* 1967), e norwägische Schachspiiler Maximilian Bern (ursprünglig Bernstein; 1849–1923), e dütsche Schriftsteller und Herusgäber Sandra Bern (* 1980), en österiichischi Sängere und Schauspiilere Lueg au: Berne
Basel stoht für: die schwiizerischi Stadt Basel dr Kanton Basel-Stadt dr Kanton Basel-Landschaft dr ehemolig Kanton Basel (1501–1833) s Bistum Basel dr Ort Basel (hüte Wassiljewka (Saratow)) in dr ehemolige Wolgadütsche Republik d Buureschaft Basel in dr Gmeind Wadersloh d Veriibarige Basel I, Basel II und Basel III vom Basler Usschuss zur finanztechnische Bewärtig vo Kreditrisike Basel isch d Abchürzig für: Basic Element ltd., e russischs Undernähme Basel isch dr Familienname vo dene Persone: Alfred Basel (1876–1920), en östriichische Mooler und Radierer Edgar Basel (1930–1977), e dütsche Boxer Werner Basel (* 1937), e dütsche Fuessballspiiler und -trainer
Bàldersche ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kanton Rìxa un zem Arrondissement Mulhouse. Bàldersche ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 817 àls Balteresheim. Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert. Dr Maire vun Bàldersche ìsch dr Pierre Logel. Bàldersche ghert zem Kommünàlverbànd Mulhouse Alsace Agglomération. Dr elsassisch Dialekt vun Bàldersche ghert zem Owerrhinàlemànnisch. Michel Paul Urban: Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace. Édition du Rhin, Strasbourg 2003 Commons: Baldersheim – Sammlig vo Multimediadateie http://www.baldersheim.fr Baldersheim – vues du village Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) INSEE: Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999 Normdate: VIAF: 240063947
Bànzene ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kanton Rìxa un zem Arrondissement Mulhouse. Bànzene ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 795 àls Pancinhaim. Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert. Dr Maire vun Bànzene ìsch dr Roland Onimus. Bànzene ghert zem Kommünàlverbànd Mulhouse Alsace Agglomération. Dr elsassisch Dialekt vun Bànzene ghert zem Owerrhinàlemànnisch. Michel Paul Urban: Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace. Édition du Rhin, Strasbourg 2003 Commons: Bantzenheim – Sammlig vo Multimediadateie Bànzene Bànzene bi dr Communauté de communes Porte de France Rhin Sud Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) INSEE: Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
Bàttene ìsch e frànzeesche Gmein ìm Owerelsàss ìn dr Region Grand Est (bìs 2015 Region Elsàss). D Gmein ghert zem Kanton Rìxa un zem Arrondissement Mulhouse. Bàttene ìsch zem erschte Mol gnannt worre ànne 739 àls Patenhaime. Vun 1871 bìs 1918 hàt d Gmein zem ditsche Richslànd Elsàss-Lothringe ghert. Dr Maire vun Bàttene ìsch dr Maurice Guth. Bàttene ghert zem Kommünàlverbànd Mulhouse Alsace Agglomération. Dr elsassisch Dialekt vun Bàttene ghert zem Owerrhinàlemànnisch. Maire Wasserdurm Michel Paul Urban: Lieux dits. Dictionnaire étymologique et historique des noms de lieux en Alsace. Édition du Rhin, Strasbourg 2003 Commons: Battenheim – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) INSEE: Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999 Normdate: VIAF: 238796009
Die Rhodanischi Republik (au Rhodanie) isch dr Name vo n ere churzläbige französische Dochderrepublik gsi, wo gwüssi Gebiet i dr Weschtschwiiz umfasst het und wo zwüsche 1798 und 1810 zytewys bestande het. Die Rhodanischi Republik hätt ursprünglig noch de Blän vom Direktorium z Frankrych vom Johr 1798 us de weschtlige und de südlige Gebiet vo dr Alte Eidgenosseschaft sötte bildet wärde. Die andere im Gebiet vo dr Schwiiz blante Republike wäre dr Tellgau und Helvetie gsi. Die Rhodanischi Republik wär us fümf Kantön zsämmegsetzt gsi, wo numme administrativi Bedütig gha hätte: Léman, Saane und Broye, Oberland, Wallis und Tessin. D Stadt Lausanne wär d Hauptstadt vo dr Republik worde. D Idee von ere Republik, wo vom Räscht vo dr Schwiiz ganz unabhängig gsi wer, isch vom ehemolige französische Residänt z Gämf, em Félix Desportes, understützt worde. Dr Kommandeur vo de französische Druppe in dr Schwiiz, dr General Guillaume Brune, hätt s sötte usfüehre, und er het die nötige Schritt scho ygleitet gha. Aber d Waadtländer hei meerhaitlech die helvetischi Verfassig, wo si am 15. Februar mit eme Pschluss agnoo hai, nid welle uffgee. Und dr Frédéric-César de La Harpe us em Waddtland het sich energisch gege die neui Republik gwehrt,
Dr Tellgau, französisch Tellgovie, (s Land vom Wilhelm Tell) isch dr Name gsi vo einere vo de drei Dochderrepublike, wo s revolutionäre Frankriich 1798 blant het, uf em Gebiet vo dr ehemolige Eidgenosseschaft z errichde. Er hätt us de Waldstette und de drei graubündnerische Bünd bestande. Si politischi Struktur wär, im Gegesatz zu de beide andere blante Republike, dr Helvetische und dr Rhodanische Republik, wo as zentralistischi Eiheitsstaate blant gsi si, föderalistich gsi, und Schwyz wär si Hauptort worde. Dr Kommandeur vo de französische Druppe in dr Schwiiz, dr General Guillaume Brune, het am 16. und 19. Merz 1798 d Deilig und d Neuornig vo dr Eidgenosseschaft proklamiert. Das het aber e Sturm vo Entrüstig brovoziert, ass scho am 22. Merz dr Widerruef cho isch. Am 12. April 1798 isch denn die zentralistischi Helvetischi Republik usgrüeft worde, wo braktisch alli Deil vo dr Alte Eidgenosseschaft umfasst het.
Helvetie, französisch Helvétie, isch dr Name vo einere vo de drei Dochderrepublike gsi, wo s revolutionäre Frankriich 1798 vorghaa het, uf em Gebiet vo dr ehemolige Eidgenosseschaft z errichde. Si hätt die dütschsprochigi Schwiiz umfasst mit Usnahm vo dr Innerschwiiz und Graubünde, wo dr Tellgau hätte sötte usmache und vom Oberland, Wallis und Freiburg, wo zur Rhodanische Republik hätte sötte ghöre. Die drei Republike si vom Kommandeur vo de französische Druppe in dr Schwiiz, em General Guillaume Brune, am 16. und 19. Merz 1798 proklamiert worde, was aber noch heftige Protest scho am 22. Merz widerrüeft worden isch. Helvetie isch au dr Churzname gsi, wo für die Helvetischi Republik brucht worden isch.
Dochderrepublike, mänggisch au Schwösterrepublike, si Staate gsi, wo noch dr französische Revolution vo 1792 aa errichdet worde si und Verfassige noch em revolutionäre französische Vorbild gha hai. Si si hüfig noch ere diräkte militärischi Intervention entstande, wo französischi Druppe lokali Revoluzzer understützt hai. Die meiste Dochderrepublike si erst noch dr jakobinische Phase vo dr Französische Revolution 1793–1794 entstande, und ihr Schiggsal isch äng mit dr Karriere vom Napoléon Bonaparte noch 1796 verbunde gsi, vor allem mit siinen Erfolg im Italiefäldzug. Dr ideologisch Hindergrund vo dr Verbreitig vo de revolutionäre Ideä isch nie ganz verschwunde, aber militärstrategischi Überlegige, wo d Bildig vo fründlige Pufferstaate de Gränze vo Frankriich nooch si vo grösster Bedütig gsi. Das gseht me dra, ass dr Napoleon nit nume Dochderrepublike errichdet het sondern je spöter immer meh au Monarchie, wie 1801 s Königriich Etrurie, 1805 s Königriich Italie wo die Italiänischi Republik abglöst het, 1806 s Königriich Holland as Noochfolgerstaat vo dr Batavische Republik, 1806 s Königriich Neapel, s Herzogtum Warschau (vo 1807–1815), s Königriich Spanie under em Joseph Bonaparte, die dütsche Staate, wo alli under em Iifluss vom Napoleon gstande si, bsundrigs d Staate vom Rhiibund – vor allem die drei napoleonische «Musterstaate», s Königriich Westphale,
Tell bezeichnet: unbewussti körpersprochligi Signal, wo Pokerspiiler drmit ihri Charte und Absichte chönne verrote (us em Änglische) dr östligi Usläufer vom algerische Saharaatlas z Tunesie en Erhebig, wo dur widerholti Besiidlig entstanden isch e Bier e Schwiizer Film vom Mike Eschmann e nigerianischi Zitig dr Familiename vom Wilhelm Tell
Dr Wilhelm Tell isch dr Saag nooch en Innerschwiizer Freiheitskämpfer und Tyrannemörder gsi, wo am Aafang vo de Habsburgerchrieg söll gläbt ha. Es git keini Beleg für si gschichtlichi Existänz. Die eltisti überliifereti Tellgschicht stammt us em 15. Johrhundert. Allgemeinguet isch si aber no lang nid gsi, au wenn im Buurechrieg im 17. Johrhundert die Ufständische sich uf e Mythos gstützt hai und in de Schwiizer Religionschrieg beidi Siite dr Tell für sich beaasprucht hai. Aber no gege s Ändi vom 18. Johrhundert het die ländligi Bevölkerig in dr Schwiiz mehrheitlig nit emol dr Name Wilhelm Tell kennt. Drfür isch si Gschicht in Übersee bekannt gsi und isch vo de amerikanische Patriote usgnützt worde, zum gege die änglischi Chrone z hetze. So het 1768 d Boston Gazette d Gschicht vom Tell under em Ditel The Heroic Deed of William Tell veröffentligt. Für e John Quincy Adams isch dr Wilhelm Tell, wie au dr Gustav Vasa und dr Wilhelm vo Orange, en Aafüehrer vo dr Revolution gsi, wo d Freiheit vo sim Volk erkämpft het. Au z Frankriich hai sich die Revolutionäre dr Gschicht vom Tell agnoh. Für d Jakobiner isch er en Art ursprünglige Sansculotte gsi und so hai si
Die Batavischi Republik (niiderl.: Bataafse Republiek) isch e Dochderrepublik vo dr revolutionäre Französische Republik gsi, wo vo 1795 bis 1806 existiert het. Im Winter 1794/95 het Frankriich d Republik vo de Siibe Vereinigte Niiderlande eroberet. Die holländische Exilante, wo in de 1780er Johr us de Niiderlande gflüchtet und mit de französische Druppe zruggcho si, hai die alti Republik ufglöst und die Batavischi Republik drus bildet, wo am 19. Januar 1795 proklamiert worden isch. Am 5. Juni 1806 isch si ins Königriich Holland umgwandlet worde. D Bezeichnig vo dr Republik as „batavisch“ het sich noch em domolige Ziitgeist am Name vom antike Volk vo de Bataver orientiert. Normdate: GND: 5036918-0 | LCCN: n81082466 | VIAF: 147757314
Die Raurakischi Republik bzw. Raurachischi Republik (franz. République rauracienne) isch e Dochderrepublik vo Frankriich gsi, wo am 17. Dezämber 1792 under em Iifluss vo dr Französische Revolution us Deil vom Gebiet vom Fürstbistum Basel, wo vorher zum Riich ghört hai, errichtet worden isch. Si isch scho am 23. Merz 1793 wider ufglöst und in die Französischi Republik iigliideret worde. Dr Name bezieht sich uf e keltisch Stamm vo de Rauriker, wo in dr Antike am südlige Oberrhii gläbt het. Gstützt uf s Verdeidigungsbündnis vo 1780 vom Fürstbistum Basel mit Frankriich hai französischi Druppe, wo dr Erst Koalitionschrieg agfange gha het, im April 1792 die nördlige Deil vom Fürstbistum bsetzt. Die südlige Gebiet vo La Neuveville, Tessebärg, Biel, Erguel und Moutier und au Montsevelier (Mutzwiller) si under em Schutz vo dr Eidgnosseschaft gstande und drum vo de Franzose nit bsetzt worde. Am 10. August 1792 het dr General Biron im Naame vo dr französische Nation de Iiwooner vom Bistum d Vollmacht gee, iire Landesher abzsetze und sich e nöiji Verfassig z gee. Wo die Französischi Republik im Septämber 1792 usgrüeft worden isch, isch s zu Unruhe im Fürstbistum und zur Bildig vo revolutionäre Gremie cho. Am 17. Dezämber isch die Raurakischi
Dr Michail Borissowitsch Chodorkowski (Михаил Борисович Ходорковский, wiss. Transliteration Michail Borisovič Chodorkovskij; * 26. Juni 1963 z Moskau) isch e russische Unternämmer un dr ehmolig Vorstandsvorsitzer vum hite insolvänte Elkonzärn Jukos. Dr Chodorkowski isch am 25. Oktober 2003 verhaftet wore. Am 16. Mai 2005 isch er wäge Styyrhinterziehig un blanmäßigem Betrug zerscht zue nyyn, in eme Revisionsverfahre derno zue acht Johr Haft verurdeilt wore. Dää Brozäss un s Urteil isch vu weschtlige Medie un Bolitiker as bolitisch motiviert kritisiert wore. Ab em Oktober 2005 isch dr Chodorkowski im Gfängnis vu Krasnokamensk (bi Tschita in dr Nechi vu dr chinesische Gränze) inhaftiert gsi, im Februar 2009 isch er vu dert uus wider uf Moskau iberstellt wore. Im Dezämber 2010 isch er in eme zweete Brozäss z Moskau wäge wytere Bedrugsvorwirf schuldig gsproche wore. Am 19. Dezämber 2013 het dr russisch Bresidänt Wladimir Putin, im Ramme vun ere generällen Amneschti, au ne Begnadigung vum Chodorkowski aagchindet. Am negschte Dag isch dr Chodorkowski derno us dr Haft entloo wore. Er hät dänn mit syre Frau un syni Chinder z Rapperschwil-Jona in dr Schwyz gwohnt, 2015 isch er nach London zoge. Lane, David und Seifulmulukov, Iskander: „Structure and Ownership“. In: Lane, David (Hrsg.): The
D Teutone (lat. Teutoni oder griech. Teutones) si noch altrömische Quelle e germanischs Volk gsi, wo ursprünglig im hütige Jütland gläbt het. D Teutone hai um 120 v. Chr. zsämme mit de Kimbre Jütland verloo und si gege Italie zoge. Dr römisch Autor Plinius het as Erste brichdet, ass d Teutone an dr Westküste vo Jütland gläbt hai, wohrschiinlig südlig vo de Kimbre, und Handel mit Bärnstei driibe hai. Anderi antiki Quelle bestätige si Bricht im Grosse und Ganze, aber noch em Claudius Ptolemäus hai si zwüsche dr Elbe und dr Oder gläbt.) Noch de antike Schriftsteller haig e verheerendi Sturmfluet d Teutone zwunge, ihr Stammgebiet z verloo. Wo dr Stamm vo de Kimbre um s Johr 120 v. Chr. Jütland verloo het, hai sich d Teutone ihne aagschlosse. Die beide Stämm si zerst südwärts und denn westwärts dur Germanie zooge. As Bewiis drfür, ass d Teutone drbii gsi si, luegt me hüfig d Erwähnig vo dr antike Stadt Teutoburgium in dr Nöchi vo dr hütige Stadt Vukovar aa. Es isch aber nit klar, öb si sich sofort de Kimbre aagschlosse hai, oder öb si ne hindedri zoge si. Ass si an dr Schlacht bi Noreia im Johr 113 v.
In dr Alten Eidgenosseschaft isch d Kantonsregierig vo de Stadtort Chliine Root gnennt worde. Au die Helvetischi Republik isch under dr Verfassig vo Malmaison vom ene Chliine Root gregiert worde. In dr ursprünglige helvetische Verfassig vom Peter Ochs isch d Schwiiz, noch em Vorbild vo Frankriich, vom ene fümfchöpfige Diräktorium gregiert worde, aber scho am 7. Januar 1800 het es s Parlamänt gwaltsam ufglöst und mit eme provisorische siibechöpfige Vollziehigsusschuss ersetzt. Dr Napoleon het ghofft, ass e chli Dradition d Schwiizer wurd beruehige, und so het in dr Verfassig vo Malmaison vom 29. Mai 1801 e vierchöpfige Chliine Root under em Vorsitz vom ene Landammaa vo dr Schwiiz d Republik gleitet. Das het nid lang ghebt, und am 2. Juli 1802 isch e neui Verfassig in Chraft gsetzt worde, wo as Exekutive e dreichöpfigs Vollziehigsdiräktorium vorgseh het. As Chliine Root isch in de Stadtort vo dr Alten Eidgenosseschaft bis 1798 d Obrigkeit vom Kanton bezeichnet worde, wo über umfassendi Machtbefuegniss verfüegt het. Dr Chlii Root het sich us de höggste Amtsdräger vo dr Stadt und wiitere Bürger zsämmegsetzt, wo meistens us e baar wenige, altiigsässene Familie gstammt hai. Dr Vorsitz het dr Bürgermeister oder Schultheiss gha. Usser exekutive het dr
Groosse Root isch d Bezeichnig, wo me sit em spoote Middelalter in dr Eidgenosseschaft hüfig für die kantonale Legislative bruucht het. In de Stadtort isch vom 14. Johrhundert aa dr Iifluss vo dr Bürgerschaft eso stark gwachse, ass die adligi Obrikeit ihne s Rächt het müesse gee, Rööt z bilde, wo die öffentlige Gschäft glänggt hai. Chliini Rööt hai as Exekutive fungiert und zsämme mit sächzig bis zweihundert Bürger hai si wichdigi Entscheidige droffe. Die Groosse Rööt, wo so entstande si, si die höggsti Gwalt in dr Stadt gsi, und si vo de Chliine Rööt iiberuefe und glänggt worde. Si hai über Chrieg und Friide entschiide, hai Verdräg sanktioniert, Ämter bsetzt, Stüüre iizooge und Münze lo brääge. In Stedt wie Züri, Bärn, Friburg, Basel und Gämf, wo die Groosse Rööt zweihundert und meh Mitgliider gha hai, het men e au «Rööt vo de Zweihundert» gsait. Nit immer het d Obrikeit d Iirichdig vom ene Root gschetzt, so isch z Lausanne 1517 dr Grooss Root gegen e Wille vom Bischof entstande. Nid numme d Grössi vo de Groosse Rööt isch in de verschiidene Ort underschiidlig gsi, au s Wahlverfahre, d Zsämmesetzig oder d Kompetänze si jedem Ort eige gsi. Aber Allgemein
En Grossrot isch es Mitglied vo eme Kantonsparlament. Di offiziell Bezeichnig isch Mitglied des Grossen Rates, wo aber normalerwiis nöd bruucht wird. Wil d Kantonsparlament in de Schwiiz unterschidlichi Bezeichnige hei, wird de Begriff Grossrot oder Grossrötin bsunders in dene Kantön bruucht, wo s Parlament Grosser Rot heisst. Insgsamt sind des elf Kantön, vo dene aber numme in sibe au dütsch gredt wird. Es sind di Kantön Aargau, Bärn, Basel-Stadt, Friburg, Graubünde, Thurgau und s Wallis.