rlitschk/wikidir huggingface dataset:
D Ulrike Derndinger (* 1977) isch e dytschi Theologi, Schurnalischti un Schriftstelleri. D Derndinger isch z Kirzell bi Lohr as Dochter vu Buure ufgwachse. Ase jung isch si Minischtranti gsii un het im Chilchechoor gsunge. Si isch bis 1993 uf d Realschuel gange un isch derno an s Clara-Schumann-Gimnasium z Lohr gwächslet un het dert 1996 s Abitur gmacht. No Praktika bim Burda-Verlag, bim Lokalradio un bi re Lokalzytig het si an dr Universitet Fryybeg katholidschi Theology studiert un 2003 mit em Diplom abgschlosse. Noch eme Ufböustudium Schurnalismus het si vu 2005 bis 2007 bi dr Badische Zytig e Volontariat gmacht un schafft syterhär as freji Schurnalischti bi dr Lokalredaktion vu dr Badische z Lohr. Si isch ghyrote mit em Heinz Siebold un läbt mit ihm z Lohr. D Derndinger schrybt im Alemannisch vu dr Ortenau. Iber ihre Dialäkt sait si „Mini Sprooch ist sexy.“ D Bewärbig fir s Volontariat bi dr Badische Zytig het si uf Alemannisch un uf Hochdytsch gschribe ghaa. Dr Effetligkait isch si zum erschte Mol bekannt wore anne 2003, wu si bim erschte Gerhard-Jung-Wettbewerb uf dr zweet Blatz in dr Kategory Lyrik chuu isch. Mit ihre Verzellig „Scheidzeiche“ het si anne 2005 dr erscht Bryys
47.55627.589Koordinate: 47° 33′ 22,3″ N, 7° 35′ 20,4″ O; CH1903: 611319 / 267287 D Falknerstrooss isch e Strooss in dr Altstadt vo Baasel, wo entstande isch, wo mä am Ändi vom 19. Joorhundert dr Birsig zwüschen em Barfüesserblatz und dr Hauptbost an dr Rüüdegass iidoolt het. Bis in s spoote Middelalter isch dr Birsig überall offe dur d Stadt gflosse und isch für vili Handwärker as Wasser- und Energiikwelle vo Bedütig gsi. Noodinoo het mä Abschnitt von em iidoolt und Blätz drüber baut, im 13. Joorhundert dr Määrtblatz, im 14. dr Fischmäärt und im 15./16. Joorhundert dr Barfüesserblatz. In de Abschnitt zwüsche de Blätz isch er lang offe zwüsche de Huusräije an sine bäide Ufer gflosse. Vom Barfi bis zur Rüüdestrooss si d Hinderfassaade vo de Hüüser an dr oobere Gärberstrooss und dr middlere Freije Strooss und dr Wisse Gass gstande. S Pflueggässli het vo dr Freie Strooss zur Gärbergass gfüert und über e Birsig isch mä über e «Snürlinssteg» Immer wider si d Hüüser em Bach nooch bi Hochwasser beschäädigt worde, und wil dr Birsig as Kanalisazion brucht worde isch und mä alli Abfäll äifach driigheit het, isch er au e hügienischs Brobleem gsi. Drzue isch cho, ass im
Der fliegende Holländer ischt a romandischa Opr en drei Uffziig vom Richard Wagner. Der Môô hôt et bloß d Musik komboniirt, sondern au s Libreddo vorfasst. Zom erschda Môl uff d Bihne komma isch des Werk am 2. Januar 1843 am Keeniglicha Hoftheater z Dresden mit dr legendära Sengere Wilhelmine Schröder-Devrient en dr weiblicha Hauptroll (= Senta). A Uffihrong dauret rond zwoi-a-halb Stond. dr Daland, a norwegischer Seefahrer (Bass) d Senta, sei Dechterle (Sopran) dr Erik, a Jäger (Tenor) d Mary, dr Senta ihr Amme (Mezzosopran) em Daland sei Steiermann (Tenor) dr Hollender (Bariton) d Matrosa vo de Norweger, d Mannschaft vom fliigenda Hollender ond a Grubbe Mädla (Mennerchor ond Frauachor) Zwoi grauße Fleeda, a kloina Fleed, zwoi Oboa, a Englischhorn, zwoi Klarinedda, zwoi Fagodd, viir Herner, zwoi Drombeeda, drei Posauna, a Basstuba, a Harf, zwoi Pauka ond a graußa Streicher-Grubbe. Drzua braucht mr noh fir d Bihna-Musik drei Piccolo-Fleeda, sechs Herner, a Tamtam ond a Wendmaschee. Des Werk schbiilt an dr norwegischa Kischde en dr Midde vom 17. Jôhrhondert. Bild: A steils Felsa-Ufer Uff-em Meer vôr dr norwegischa Kischde isch ganz pletzlich a saumäßiger Sturm losganga ond hôt da Seefahrer Daland zwonga, en-ra Bucht ganz en dr Näh vo
Bauen oder baue chan folgendes bedüte: Marco Bauen (1925–1993), en Schwizer Dialäktolog Bauen UR, en Iiwohnergmeind im Kanton Uri, Schwiz Bauen!, e dütschi Fachzitschrift, wo s um s baue goot baue, s Errichte vo me Bauwärk, lueg under Bau (Bauwesen) baue, d Härstellig vo verschidnige technische Wärk (Fahrzüg, Maschine, Apparät, Grät, Instrumänt, Wärkzüg, Waffe usw.), lueg under Produktion Neues Bauen, e Bewegig i de Architektur und im Städtebau Lueg au: Bau Bauer
Burgfälde isch en Ortsdäil vo Saint-Louis im französische Departemänt Haut-Rhin. Burgfälde lijt südwestlig vo dr Autibaan A35, wo bi Baasel afoot. Im Südoste isch s Baasler Santihanns, im Nordoste St. Louis, e chli witer äwägg im Weste si die elsässische Gmäinde Hägeme und Häsige. An dr schwizerisch-franzöösische Gränze isch die letschti Haltstell vo dr Dramlinie 3 vo dr BVB. 47.5751388888897.55125Koordinate: 47° 35′ N, 7° 33′ O Verein für Computergenealogie: Bourgfelden, Burgfelden Normdate: VIAF: 307294479
S Baasler Dramnetz isch vo 1895 aa vo dr Baasler Stroosse-Baane (B. St. B.), dr Vorgängergsellschaft vo de Baasler Verkeers-Betriib (BVB) baut worde. E baar vo de Vorortslinie si vo Brivatbaangsellschafte wie dr Birseckbahn AG (BEB), dr Birsigthalbahn AG (BTB), dr Trambahn Basel-AeschAG (TBA) und dr Basellandschaftliche Ueberlandbahn (BUeB) baut worde. Hüte wird s Baasler Dramnetz vo de Baasler Verkeersbetriib (BVB) und dr Baaselland Dransbort (BLT) bedient. D Drämli vo de bäide Gsellschafte häi verschidnigi Farbe. Die vo dr BVB si grüen und die vo dr BLT gääl/root. S aktuelle Dramlinienetz vo Baasel bestoot us 13 Linie. Vo dene wärde nüün vo dr BVB und vier vo dr BLT bedient: D Zaal vo de Stazione in Klammere bezien sich uf verkürzti Liniefüerige. D Aagoobe zur Faarzit bezien sich jewiils uf dr lengst Streckeverlauf von ere Linie. D Faarziten für d Faartrichdig und d Gegerichdig si drennt aagee.
D Ida Suter (s u isch uf Züritüütsch lang, me säit aso Suuter; * 10. Novämber 1891 z Chäpfnach (Hoorge); † 22. Augschte 1974 z Züri), isch e Gërmanischtin gsy, wo dryssg Jaar lang as Redaktoorin bim Schwyzerischen Idiotikon gschaffet hät. D Ida Suter isch as eerschts Chind vom Saagibsitzer Ruedolf Suter-Heussi (uusgsproche Suuter-Hüüssi) uf d Wält choo. I d Schuel isch si zeerscht z Chäpfnach und z Hoorge, und nachanen isch si für e paar Jaar uf Ängland und Schottland. Si hät dänn umbidingt wele studiere, was de Vatter eener gspässig tunkt hät – s Frauestuudium isch doozmaal no ekäi Sälbschtverständlichkäit gsy. Wo sich aber sogaar iri Leerer für si ygsetzt händ, hät de Vatter naaggëë. Zeerscht hät si aber na müese d Matuur am «Institut Minerva» naahole. 1917 isch si dänn a d Uniwërsitëët Züri, wo si tüütschi Filology und änglischi Spraach und Literatuur gstudiert hät. Ire «Dr. phil.» hät si mit 1923 ere Dissertazioon bym Profässor Albert Baachmen überchoo; s Theema isch gsy «Die Mundart bei Gottfried Keller» (truckt 1932). Daadrin zäiget si, wie de Gopfrid Chäller züri- und überhaupt schwyzertüütschi Uustrück und Wändigen i sys Hoochtüütsch laat la yflüüsse. De Profässer M. Nussberger us em lettische
D Anna Rosina Zollinger-Escher (* 11. September 1892 z Nocera inferiore, Provinz Salerno, Itaalie; † 2. Meerz 1986 z Züri), mit Voornamen au äifach Nanni oder Nanny, isch e Schwyzer Gërmanischtin gsy. D Anna oder Nanni (Nanny) Escher – uusgsproche: Äscher – isch z Süüditaalien uf d Wält choo. Ire Vatter isch Tiräkter von ere Spinerei z Salerno gsy. D Familien isch dän aber uf Schafuuse, wo si s eerscht Jaar vo de Primaarschuel bsuecht hät. Z Straassburg im Elsis hät si di Hööcher Mäitlischuel des Bon-Pasteuer absolwiert, und z Züri s Gimnaasium a de Hööchere Töchtereschuel. Nach de Matuur 1912 hät si sich na im glyyche Jaar la a der Uniwërsitëët Züri imatrikuliere und hät Gschicht vo de tüütsche Spraach und Literatuur, Altisländisch, mittleri und nöieri Gschicht und Kunschtgschicht gstudiert; drüberuse hät si na an ere praktischen Yfüerig in Tüütschunterricht täilgnaa. S Sumersemeschter isch si a der Uniwërsitëët Münche gsy. Zrugg z Züri, hät si zletscht am 7. Mai 1921 d Tokterprüeffig bistande. S Theema vo irer Dissertazioon, wo si bim Albert Baachme gschribe hät, isch gsy Die Grussformeln der deutschen Schweiz. Für die Diss hät si chöne s truckt und s untruckt Materiaal vom Schwyzerischen Idiotikon uuswërte, und
De Felix Albert Balsiger (* 10. Meerz 1878 z Bëërn, Bürgeroort Chüniz; † 20. Septämber 1962 z Chüniz) isch en Schwyzer Gërmanischt, aber au äine von ganz früene Schy-Spörtler gsy. De Balsiger hät im Hërbscht 1897 am Stedtische Gimnaasium z Bëërn d Matuur bistanden und hät nachane vo 1897 bis 1902 a der Uniwërsitëët Bëërn und 1902/03 a der Uniwërsitëët Züri Germaanischi Filology gstudiert. 1899 hät er au s Sekundaarschuel-Diploom und 1902 s Gimileerer-Diploom überchoo. Promowiert hät er bim Samuel Singer z Bëërn, und zwaar mit em Theema «Boners Sprache und die bernische Mundart». Der Uelrych Boner isch en Dominikaanermönch z Bëërn gsy, wo i der eerschte Helfti vom 14. Jarhundert latynischi Faablen i s Alemanisch übersetzt hät; d Samlig hät de Name Der Edelstein ghaa. De Balsiger hät d Wokääl, d Subschtantyv und Flexioon im Edelstein aaglueget, zum zäige, das em bikante Schwyzer Literatuurwüsseschafter Jakob Baechtold sys Diktum, de Boner heg «altbernisch» gschribe, esoo nöd richtig isch. De Balsiger isch der eerscht Bëërner am Schwyzerischen Idiotikon gsy, und me hät sich z Züri i de Redakzioon gfröit, näbed und nach all dëne Zürcher – und em Oschtschwyzer Albert Baachme – iez auch en Verträtter von ere weschtliche Tüütschschwyzer Mundaart
E. E. Zumft zu Räblüt isch en öffentlig-rächtligi Korporazioon in dr Stadt Basel und äini vo fuffzää Basler Handwärkerzümft. Historisch isch si e Veräinigung vo de Räbbuure gsi. Hüt isch si offe für alli Bruefsständ. D Zumftstuube isch an dr Freie Strooss 50 z Basel im fümfte Stogg. D Zumft isch zwüsche 1364 und 1366 gründet worde. Si isch as Halb- oder Däilzumft mit dene zu Graudüecher zun ere «gspaltnige Zumft» in die stedtischi Zumftornig iigliideret worde. 1453 het dr Root aagordnet, ass sich die bäide Halbzümft wurde drenn. D Räblüt häi s Zumfthuus «zur Glogge» an dr Freie Strooss, wo si gmäinsam mit de zu Graudüecher kauft häi, bhalte. Dr Räbbau isch in dr Stadt sälber und au dusse vor dr Stadtmuure betriibe worde und vo groosser Bedütig gsi. Dr Wii het z Baasel im Middelalter wie Brot und Fläisch zu de Grundnaarigsmiddel ghöört. Im 15. und 16. Joorhundert isch d Stadt ufblüeit und het e Hufe Uswärtigi aazooge, drunder au Räblüt us de Räbgebiet vo dr Noochberschaft und us dr Ostschwiz. Dr Johann Rudolf Wettstein isch 1610 in d Räblützumft ufgno worde, zämme mit sim Vater, wo sinerzit us em Züribiet iigwanderet isch. 1620 isch er Rootsherr zu
Germanistik isch di akademisch Disziplyn vo de Gäischteswüsseschafte, wo di tütsch Sprach und di tütschsprachig Literatur i de Vergangehäit und de Gägewart erforscht, dokumäntiert und vermittlet. Fascht jedi Universität bütet au Germanistik aa. Öpper, wo Germanischtik gstudiert hät, isch en Germanischt reschpäktyv e Germanischtin. Imeme früenere Verständnis hät si sich mit allne germanische Sprache abggää, und drum hät men au vo Germanische Philology gredt. Di modärn Germanistik setzt sich us drüü Täilfächer zäme. Das sind: di Germanistisch Linguistik (oder Tütsch Sprachwüsseschaft), di Neuer tütsch Literatur und di Germanistisch Mediävistik (oder Elter tütsch Literatur oder Altgermanistik). Germanistik isch zeerscht en Begriff gsy, wo us de Rächtswüsseschaft choo isch: En Germanist hät sich mit em germanische Rächt, en Romanist mit em römische Rächt abggää. D Germanistik im sprachwüsseschaftliche Sinn isch churz nach 1800 ufchoo. Die erscht Profässur isch 1810 z Berlyn, s erscht Seminar (Inschtitut) 1858 z Rostock gründet worde. Dozmal isch s Fach na ganz uf di hischtorisch Sprach (Alt- und Mittelhochtütsch) und di mittelalterlich Literatur (Minnesang, Nibelungelied) usgrichtet gsy. Hüt gits en grosse inhaltliche und methodische Pluralimus. D Dialäktology, wo sich mit der Erforschig vo de tütsche Dialäkt – obertütschi, mitteltütschi und nidertütschi Mundarte – abgit, hät iri gross Zyt
Dr Eufrat ([ˈɔʏ̯frat], altgriech. Εὐφράτης, Euphrátēs, arabisch الفرات‎, DMG al-Furāt, kurdisch Firat, türkisch Fırat) isch dr grösst Strom in Vorderasie. Zämme mit sim Zwillingsfluss Tigris bildet dr Eufrat, wo s Iizugsgebiet von em 765.831 km² umfasst, s Zwäistromland. Dr Eufrat het e Lengi vo 2736 km. Mit sim lengste Kwellfluss, em Murat, het er e Lengi vo 3380 km. Dr anderi Kwuellfluss isch dr Karasu („Schwarzes Wasser“). Die bäide Kwellflüss häi iiri Kwelle in dr Türkei im Innere Taurusgebirg und fliesse zimlig parallel gege Weste. Si bilde bi dr Keban-Daalsperri (675 km²; 31 km³) dr Eufrat. Denn fliesst dr Strom dur d Karakaya-Daalsperri (268 km²; 9,58 km³), dr Atatürk-Stausee (817 km²; 48,7 km³) und d Eufrat-Staustuefe Birecik (1,2 km³). Dr Oberlauf vom Fluss markiert die historischi Gränze zwüsche Chläiasie und Mesopotamie. Denn fliesst er dur Sürie, dur e Assad-Stausee bi dr Tabqa-Daalsperri und dur en Irak mit dr Haditha-Daalsperri (500 km²; 6,4 km³) in südöstliger Richdig. Dört veräinigt er sich mit em Tigris zum Schatt al-Arab, wo in dr Persisch Golf mündet. Dr Wasserstand vom Eufrat isch im Septämber am diefste und stigt bis zum Mai uf si Höggststand. Bi dr Schneeschmelzi chönne am Oberlauf in dr Türkei Früeligshoochwasser ufdräte.
Dr Tigris isch e 1.900 Kilometer lange Fluss in Vorderasie. Er entstot wo dr Maden Çayı und Dibni Çayı inenanderfliesse, wo vo dr Dicle-Daalsperri ufgstaut wärde. D Kwelle si im Südost-Taurus im Oste vo dr Türkei. Der Tigris fliesst zerst uf Süüde und spööter gege Oste dur d Brovinz Diyarbakır. Spööter bildet er uf ere churze Strecki d Gränze zu Sürie. Denn fliesst er dur en Irak und veräinigt sich dört mit em Eufrat zum Schatt al-Arab, wo in dr Persisch Golf mündet. Zämme mit em Eufrat bildet dr Tigris, wo s Iizugsgebiet 375.000 km² grooss isch, s Zwäistromland, wo sich e baar vo de erste Hochkulture entwigglet häi. In de Sprooche vo dr Region het dr Fluss die Nääme: akkadisch Idiglat, Aramäisch: Deqlath, Didschla, altpersisch: Tigrā, arabisch دجلة‎ Didschla, DMG Diǧla, Hebräisch: חידקל, Hiddekel oder Chidekel, armenisch Տիգրիս Tigris, türkisch/kurdisch: Dicle. In vile Länder im Nooche Oste brucht mä dr Naame Ditjle, wo vom aramäische Deqlath stammt. Au d Nääme Tigris oder Tikrit wärde brucht. Die altpersische Bezäichnig vom Tigris isch Tigrā. Wil dr Fluss us vile Nääbeflüss bestoot, dängge e baar Linguiste, ass Tigris d Bluralform vo Tigrā isch, wil im Altpersische dr Blural mit eme „s“ bildet
D Gertrud Böhler (* 5. Oktober 1919 z Wäär as Gertrud Loritz; † 9. Juni 2005) isch e dytschi Haimetdichteri gsii. D Gertrud Loritz isch z Oberwäär mit zwee Brieder ufgwachse. Anne 1942 het si dr Josef Böhler ghyrote. Si hän zämme drei Chinder ghaa, dr Suhn Klaus isch frie bi me Verchehrsuufall um s Läbe chuu. Ihre Mann isch churz no dr Guldine Hochzyt gstorbe. D Böhler het d Wäärer Fröschezunft mitgrindet un het speter au d Ehremitgliidschaft iberchuu. D Gertrud Böhler het Gedicht un Verzellige uf Alemannisch gschribe un drei Biecher vereffetligt. Mit em Schrybe het si scho in ihre Schuelzyt aagfange. Si isch au ne aktiv Mitglid bi dr Muettersproch-Gsellschaft gsii. Dr Klaus Poppen schrybt im e Nooruef zue ihre Literatur: „Ihri Theme sin us em Alltag zupft. Aber mit de Umsetzung vom Alltag in die dichterisch Form, isch de Alltag bi ihre wertvoll, ebbis bsunders wore. Si het s Lebe un ihri Familie gliebt un d Heimet im Wehradal sowieso. [...] Mit ihre dichterische Arbet het sie ihrer Gmei un ihrer Familie e klei Denkmal gsetzt, wo au noch künftigi Generatione ihri Freud dra hen un – wenn s soll si – au Trost un Kraft
Wölfliswil (amtlich Wöflinswil) esch e Dorf im Kanton Aargau. Es liit im Fricktal, grad nebe Ooberhoof und Wiitnauu. Es isch e politischi Gmeind met öppe 1000 Iiwohner und het en eignigi Primarschuel. Grad näb de Schuel ged s au no e Badi. S Doorf isch öppe 7 Kilometer vo Frick und öppe 14 Kilometer vo Aarau empfernt. Commons: Wölflinswil – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Website Dominik Sauerländer: Wölflinswil In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Normdate: GND: 4357636-9 | VIAF: 144690776
Dr Otto Heinrich Klingele (* 15. Dezämber 1917 z Dodtnau; 10. Septämber 1995 z Schollach) isch e dytsche Schriftsteller un Rundfunkautor gsii. Dr Otto Heinrich Klingele isch z Dodtnau as Suhn vum Otto Klingele (1882–1954), eme Magaziner, un dr Maria Klingele geb. Fritz (1882–1957) uf d Wält chuu. Är het zwai Gschwischtrig ghaa, e Schweschter, Maria (verh. Brauner, 1916-2012) un e Brueder, Albert (1920-1943). Vu 1924 bis 1932 isch dr Klingele z Dodtnau uf d Volksschuel gange. In syre Jugend isch d Klingele au bi dr Pfadfinder gsii. Ab 1932 isch er uf d Handelsschuel z Zäll gange un het dert e chaufmännischi Lehr gmacht. No dr Gsellebriefig het er z Dodtnau bi dr Textilwärch gschafft. Anne 1938 isch er zum Arbetsdienscht yygruefe wore. Im Chrieg isch er as Soldat z Belgie, z Frankrych, z Polen un z Russland gsii, anne 1944 isch er verwundet wore un derno bis zum Änd vum Chrieg in d Genesungskompanie Konstanz chuu. Noch em Chrieg het er as Ghilf uf em Buurehof vun eme Chriegskamraad z Schollach (hit zue Iisebach) gschafft. Anne 1947 isch er wider uf Dodtnau retuur un het dert as Textilchaufmann gschafft. Ab 1954 het er e Huffe Studie- un Forschigsraisen
Córdoba isch de Name vo folgende Ort und Gebiet: Provinz Córdoba, e spanischi Provinz Provinz Córdoba (Argentinien), e argentinischi Provinz Departamento de Córdoba, es kolumbianisches Departamento Städt, Gmeinde und Ortschafte: Córdoba (Spanien), e Stadt z Spanie Córdoba (Argentinien), e Stadt z Argentinie Córdoba (Bolívar), e Gmeind z Bolívar, Kolumbie Córdoba (Durango), e Stadt z Durango, Kolumbie Córdoba (Nariño), e Gmeind z Nariño, Kolumbie Córdoba (Quindío), e Gmeind z Quindio, Kolumbie Córdoba (Veracruz), e Stadt z Veracruz, Mexiko historisch: Emirat von Córdoba, es muslimischs Rych rund um s spanische Córdoba Kalifat von Córdoba, de Nochfolger vom Emirat vo Córdoba Córdoba isch de Name oder Familiename vo folgende Persone: Abdallah von Córdoba († 912), de sibti Emir vo Córdoba (888–912) Alejandro Córdoba Sosa (* 1971), en argentinische Schriftsteller Antonio de Aragón-Córdoba-Cardona y Fernández de Córdoba (1615–1650), en Kardinal vo de römisch-katholische Chirle Danilson Córdoba (* 1986), en kolumbianische Fueßballspiller Diego Fernández de Córdoba (1578–1630), Vizekönig vo Mexiko, Vizekönig vo Peru Francisco Hernández de Córdoba (Entdecker von Yucatán) († 1517), en spanische Entdecker und Konquistador Francisco Hernández de Córdoba (Gründer Nicaraguas) (um 1475?–1526), spanischer Konquistador Flavio Córdoba (* 1984), en kolumbianische Fueßballspiller Gonzalo Fernández de Córdoba (1585–1635), en spanische Fäldherr im Dryßigjöhrige Chrieg
D Provinz Córdoba (spanisch Provincia de Córdoba) isch eini vo de acht Provinze i de autonome Region Andalusie z Südspanie. D Hoptstadt isch Córdoba. D Provinz Córdoba ligt im Norde vo Andalusien im Tal vom Guadalquivir. Si gränzt a d Provinze Málaga, Sevilla, Badajoz, Ciudad Real, Jaén und Granada. D Provinz Córdoba hät e Flächi vo 13 769 km² und 802 422 Iiwohner (2013). D Hoptstadt Córdoba isch zimmli zentral gläge und hät 328 704 Iiwohner (2013), da sind 40 Prozänt vo de ganze Provinz. D Provinz hät 75 Gmeinde, wo sit em Johr 2003 uf 8 Comarcas (Chreis) vertailt sind. Commons: Córdoba – Sammlig vo Multimediadateie Überblick uf Dütsch bi Córdoba 24 37.8868-4.7787Koordinate: 37° 53′ N, 4° 47′ W
Damaskus [daˈmaskʊs] (arabisch دمشق‎ Dimaschq, DMG Dimašq; kurdisch Şam oder Dimeşq; franzöösisch Damas [daˈmas]; türkisch Şam) isch d Hauptstadt vo Sürie und vom Guwernemänt Rif Dimaschq D Stadt het offiziell 1.834.741 Iiwooner, in dr Agglomerazioon lääbe offiziell 2.831.738 Lüt (Stand 1. Januar 2010). Noch inoffizielle Schetzige isch d Iiwoonerzaal wääsentlig hööcher. D Hauptstadt bildet en äigeständigs Guwernemänt. Es wird vom ene Guvernöör regiert, wo vom Inneminister ernennt wird. Damaskus isch äini vo de eltiste Stedt uf dr Wält, wo ooni Underbruch bewoont gsi si. Si isch e kulturells und religiöses Zentrum vom Oriänt. In Sürie sälber säit mä Damaskus hüfig الشام‎ / aš-Šām; in dr rästlige arabische Wält brucht mä dä Naame vilmol für s Land Sürie. Historisch stoot er für d ganzi Levante. Damaskus lit 15 Kilometer östlig vo dr Gränze vo Sürie zum Libanon. Südwestlig vo Damaskus, 45 Kilometer äwägg, lige die sürische Golanhööchene, wo sit em Säggsdaagchrieg vo 1967 vo Israel bsetzt si. D Gränze zu Jordanie lit 100 Kilometer südlig vo Damaskus. Damaskus lit am Fuess vom Bärg Qasyun uf ere Hööchi vo 690 Meter im Barada-Daal. D Oase Ghuta, wo scho immer d Lääbesaadere vo dr Stadt gsi isch, wird dur e abflusslosi Barada bewässeret,
D Clara Maria Stockmeyer (* 19. Juni 1884 z Ormalinge; † 21. Mai 1967 z Züri) isch e Gërmanischtin gsyy, wo dryyssg Jaar lang am Schwyyzerischen Idiotikon gschaffet hät und drüberusen as aktyyvs Mitgliid i de religiöös-soziaale Biwegig und i de Schwyyzer Frauebiwegig gwürkt hät. D Clara Stockmeyer isch as sächsti Tochter vom Pfarer Immanuel Stockmeyer (1842–1893) und der Emilie giboorenen Oehri (1848–1923) uf d Wält choo; im Stadtbasler Staatsarchyyv lyyt es Gidicht zur Tauffi vo synere Tochter. Si hät zeerscht d Primaarschuel z Ormalinge bsuecht, aber nach em früene Tood vom Vatter – d Clara isch eerscht nüüni gsyy –, isch di verwitwet Mueter uf Basel i s Huus «am Mühleberg» züglet. S Mäitli isch vo doo a i di Frei Evangeelisch Volchsschuel ggange, drufabe für es Pänsionsjaar uf Morges i s Wadtland zoge und dänn a di Pëdagoogisch Abtäilig vo de Basler Töchtereschuel ggange, s hüttig «Gymnasium Leonhard»; die hät si mit em Leererinenäxaamen abgschlosse. Nachanen isch si für zwäi Jaar as Huusleereri uf Schottland, wo si di drüü Chind vomene Profässer underwise hät. Wo si zruggchoo isch, hät si Müe ghaa, e Stell z finde, wo si glückli woorde wëër – si hät gmërkt, dass si mit
Faesch isch dr Naame von ere Baasler Familie, wo mä bis ins früeje 15. Joorhundert cha zruggverfolge. Woorschinlig het si us em Brisgau gstammt, uf jeede Fall het d Familie 1409 s Baasler Bürgerrächt überchoo, het vo 1494 aa e Verdräter im stedtische Root gha und eso zur Oberschicht ghöört. Vo dr Middi vom 16. Joorhundert und bis zum Ändi vom 18. Joorhundert isch immer e Faesch in de oberste Stadtorgan verdräte gsi. D Familie isch 1563 vom Kaiser Ferdinand I. gaadlet worde. Ass si so lang zur Baasler Elite ghöört het, het d Familie nid zlerscht ere gschiggte Hürootspolitik z verdanke ghaa. Wo dr Franz Faesch, en Offizier uf Korsika in genuesische Dienst, d Witwe Ramolino ghürootet het, si d Faeschs sogar mit dr Familie Bonaparte verschwöögeret gsi. D Dochder Laetizia vo dr Witwe Ramolino us iirer früenere Ee isch d Mueter vom Napoleon gsi, dr Soon Joseph Fesch (1763–1839) us iirer Ee mit em Franz Faesch im Napoleon si Unggle. Dr Joseph Fesch het e bedütendi Karriere gmacht. Er isch katholisch worde und denn Kardinal und Erzbischof vo Lyon. Er isch au no dr franzöösisch Botschafter z Rom gsi, Senator und Groof, isch 1806 in Rang vom ene
Dr Martin Johannes Walser (* 24. Merz 1927 z Wasserburg am Bodesee; † 26. Juli 2023 z Iberlinge) isch e dytsche Schriftsteller gsii. Bekannt woren isch dr Walser dur syni Darstellig vu innere Konflikt vu dr Antihelden in syne Roman un Verzellige. Syni Eltere sin dr Gaschtwirt Martin Walser un d Augusta geb. Schmid gsii, wu z Wasserburg e Bahnhofswirtschaft un e Chohlehandlig bedribe hän. Är het zwee Brieder ghaa, en eltere, Josef, un e jingere, Anselm Karl. S Milieu vu syre Chindhait het er im Roman Ein springender Brunnen gschilderet. Vu 1938 bis 1943 isch er uf d Oberrealschuel z Linde gange, derno isch er as Flakhälfer yyzoge wore. No Unterlage vum Berliner Bundesarchiv isch dr Walser in dr Zäntralkartei vu dr NSDAP mit em Yydrittsdatum 30. Jänner 1944 verzaichnet. Dr Walser sait aber, är heb nie ne Ufnahmeaadrag gstellt. Noch em Rychsarbetsdienscht isch er am Änd vum Zweete Wältchrieg no Soldat gsii. Noch em Chrieg het er anne 1946 z Linde am Bodesee-Gymnasium Abitur gmacht un derno an dr Philosophisch-Theologische Hochschuel Regensburg un dr Eberhard Karls Universitet Dibenga Literaturwisseschaft, Gschicht un Philosophi studiert. Anne 1950 het er d Katharina „Käthe“ Neuner-Jehle ghyrote. Us däre Eh sin d Dechtere