rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Fritz Hans Schweingruber (* 29. Februar 1936 z Chrouchtu, BE; † 7. Jänner 2020 z Biirmischtoorf, ZH) isch e Schwyzer Dendrochronoloog un Brofässer fir Walddynamik un Dendrowisseschafte gsii. Dr Fritz Schweingruber isch zeerscht Primarleerer un Organischt gsii. Bis anne 1965 het er nyyn Joor lang an Schuele im Ämmitau unterriichtet. Derno het er Botaanik, Zoology, Geology un Ur- un Friegschiicht an dr Universiteet Bärn studiert un derno Holzbiology an der ETH Züri. Wun er dr eseschtryychisch Botaniker Bruno Huber chännegleert het, het des sy Inträssi gweckt fir di dendrochronoloogisch Foorschig. 1972 het er in sischtemaatischer Pflanzesoziology promoviert. Noch ere Zyt as Biologyleerer am Gimnasium Köniz bi Bärn un an dr Privaatschuel Dr. Feusi het er ab 1971 an dr Aidgnessische Foorschigsaaschtalt fir Wald, Schnee un Landschaft WSL z Biirmischtoorf gschafft. Deert het er d Foorschigsgruppe Dendrochronology ufböue. Anne 1976 het er e usseroordeligi Brofässuur an dr Universiteet Baasel mit dr Habilitation «Prähistorisches Holz» iberchuu. An dr WSL het dr Schweingruber s Noordhemisphärisch dendroklimatoloogisch Daatenetz in Zämenaarbet mit em Keith Briffa (Climatic Research Unit Norwich), em Jewgeni Waganow (Sibiirischi Federaal Universiteet Krasnojarsk) un em Stepan Schijatow (Uraalischi Federaal Universitet Jekaterinenburg ufböue. Doderzue het er Expedizioone uf Weschteuropa, USA, Kanada un
D Elisabeth Feller, wo am 3. April 1910 z Horgen uf d Wält choo und am 12. Jänner 1973 au döört gstorben isch, isch e Schwiizer Undernäämerin gsi. Si isch d Dochter vo dr Emma Feller geb. Richi und em Adolf Feller, wo d Firma Feller AG gründet het. Die het elektrotechnischi Sache härgstellt. Dr Adolf Feller isch anne 1931 gstorbe, und jetz isch es a sinere Frau und der eerscht einezwänzgjöörige Elisabeth, wo Geografy und Wirtschaft studiert het, glääge, s Undernääme wyterzfüere. De beede Scheffinne isch es öppis wichtigs gsi, bsunders für d Situazioon vo den im Gschäft agstellte Fraue z luege. Drum het si verlangt, i dr Schwiiz sell me mee Chinderchrippe yrichte. D Elisabeth Feller het sich au im ganze Land bi der Frauebewegig engaschiert. Si het ghulfe der schwiizerisch Verband vo de Gschäftsfraue gründe und ischdämm sini eerschti Presidäntin gsi. Au bi der International Federation of Business and Professional Women isch si d Presidäntin woorde, und bim Bund vo de schwiizerische Frauenverein het si au mitgmacht. Derzue ane isch si i dr schwiizerische UNESCO-Kommission gsi. D Schriften us iirem Nochlass sind bi der Goschteli-Stiftig. Anne 2012 het d Gselschaft zu Fraumöischter z Züri am Sächsilüüte a
Charte mit allne Koordinaten: OSM | WikiMap Dè Gottharddunnel (italienisch Galleria del San Gottardo), wo übber 100 Johre aalt isch, hèt mò als Schiteldunnel unter dè Gipfel vum Gotthardmassyv in Nord-Süd-Richtig baut. Er isch s zentrale Bauwärch vo dè Gotthardbaan i dè Schwyz. Dè 15'003 Meter lange Ysèbaadunnel bschtòt us ènèrè einzelnè, doppelgleisig uusbautè Dunnelröörè zwǜschè dè Ortschaftè Göschènè im Kanton Uri un Airolo im Kanton Tessin. Dè Dunnel isch um 1880 uff èrè Höchi von 1150 Meter übber m Meer borèt un gschprängt worrè. D Zuèfaartsrampè schlänglèd sich durch s Rüüssdal un s Dal vum Ticino bis uff sèbbi Höchi. Dè Dunnel wörd im Mittel vo öppè 1100 Meter Bärgschtogg übberdeggt. Èn Dunnel mit glychèm Nammè git s z Dütschland uff dè Baanschtrèggi bi Veldè (318 Meter Längi; Bj. 1877). Churz nõchdèm dè Baanbau im europäischè "Flachland" aagfangè hèt, hèt mò i dè Schwyz un Öschterrych dè Gedank gfasst, Mitteleuropa un Südeuropa durch è Alpèbaan mitnand z vobindè. Schu 1847 hèt dè dõmòlige Obberingenieur vum Kanton Graubündè è Konzession für dè Bau von èrè Lukmanièrbaan vo Chur gu Biasca im Valle Ticino beaadragt. Anno 1853 isch d Konzession vogää worrè un spôter wèg dè Frischt nit bruucht abgloffè. D
S Forschigsinstitut für biologische Landbau (FiBL) isch en Organisazioon für d Forschig zu allne Frooge vom biologische Puure. S Institut isch anne 1973 z Oberwil gründet worden, und es isch sit 1997 z Frick im Kanton Aargau dihei. Es schaffe meh weder hundertfüfzg Lüüt döört. S Gält für d Forschig chunt teils vom Bundesamt für Landwirtschaft und vom Bundesamt für Umwält, Wald und Landschaft, teils no vo andere Stelle vo dr Schwiizer Bundesverwaltig, und de au vo de Kantöön, vo Gmeinde, vo Coop, vo Bio suisse und anderne Gältgäber. S FiBL tuet de Puure, wo natuurnooch schaffe, im Gsprööch und mit spezielle Forschigsprojäkt hälfe. Es het für sini Arbet au Kontakt zu äänlichen Organisazioone im Ussland, bsunders mit em FiBL Düütschland und em FiBL Öschtrych. Es het au mit Agroscope z tue. d Websyte vom Forschigsinstitut Normdate: GND: 2166350-6 | LCCN: no00005495 | SUDOC/IdRef: 098116347 | VIAF: 150367063
Dr Olifr M. Guz, au GUZ, buurgerli Oliver Maurmann (* 2. Dezember 1967 z Konschtanz; † 19. Jänner 2020 z Züri), isch e Schwyzer Sänger un Musiker gsii. Mer chänt en as Sänger vu dr Aeronauten. Dr Maurmann het uf Hoochdytsch, uf Schwyzerdytsch oder au mänkmol uf Änglisch oder Franzeesisch gsunge. Ä hetmit verschiidnige Musikgenres wie Fun-Punk, Soul, Rock-Pop, Ska un Country gspiilt. Är het in dr Musikformazioone „Averells“, „PSOZ“, „Freds Freunde“, „The Hunchbacks“, „Die Aeronauten“, „The Buffalo Ballet“, „Chabis!“, „Raumpatrouille Rimini“, „Freds Freunde Revival Band“ un „Die Zukunft“ mtigmacht. Dr GUZ het au bi diveerse obskuure Rock’n’Roll-Projäkt mitgmacht („Die Zorros“, „Jerry J. Nixon“, „Zeno Tornado“). Mit em 2015 grindeten Elektro-Blues-Duo Naked in English Class isch dr Guz zwische 2017 un 2019 in verschiidene urbaane Schwyzer Club un uf Feschtival ufdrätte ub het bim Zürcher Independent-Label Ikarus Records vier Albe uusebroocht. Au mit dr Aeronaute het dr Guz 2019 zlescht no Kunzäärt gee in dr Schwyz. Dr Guz het näbe meerere MC un LP vier im aigene Toonstuudio „Star Track“ z Schafuuse produzierti Sooloo-CD uusebroocht. In dr SRF-Mundart-Serie Güsel (2014–2015) het dr Oliver Maurmann an dr Syte vum Gabriel Vetter dr Abfalldetektiv Oli gspiilt. Uf em Album Wer mich leiden
Air Malta (im Corporate Design au airmalta) isch d nationale Fluggsellschaft vo Malta mit em Sitz ds Luqa und Basis uf em Flughafe Malta. D Air Malta isch 1973 nach me Beschluss vom maltesische Parlament gründet worde und het im April 1974 de Flugbetriib ufgno. I de erste Jahr präge Boeing 720B d Flotte. Vo de frühe 1990er Jahr bis zum Herbst 2004 het e Tochtergsellschaft mit em Name Malta Air Charter operiert, zitwis au als Gozo Wings bekannt, mit mehrere im Wet-Lease betribene Mil Mi-8-Helikopter e Shuttle-Dienst zur Nachbarinsel Gozo. D Air Malta isch zudem an der Medavia beteiligt, wo mit Turboprop-Maschine überwiegend innerhalb vo Lybie zur Unerstützig vo de Ölindustrii tätig isch. Sit em Winterflugplan 2006/2007 isch d Air Malta Codeshare-Partner vo der Lufthansa, mit de au gmeinsame Wartigsbasis uf em Flughafen Malta betriebe wird. Im Juli 2012 hät di Europäisch Kommission es staatlichs Hilfspaket für d Air Malta in Höchi vo 130 Millione Euro gnähmigt. Im gliche Monat stellt d Air Malta ihrs neu Corporate Design vor, das au es vollständig neues Farbschema vo de Flugzüg sowie es neues Logo beinhaltet. Im Rahmen vo ihre Restrukturierig verkchauft d Air Malta im September 2012 ihri britische Reiseveranstalter „Holiday
CAL Cargo Airlines isch e israelischi Frachtfluggesellschaft mit Sitz ds Tel Aviv und Basis uf em Flughafen Ben Gurion. CAL Cargo Airlines isch im Juni 1976 als Tochterundernähme vo der El Al mit Beteiligung vo Privatinvestore gründet worde, für Obst und Gemües sowie anderi liecht verderblichk Ware im Bedarfsflugverkehr vo Israel uf Westeuropa z transportiere. D Betriebsufnahm erfolgte am 1. November 1976 mitre Boeing 747-200C, wo zunächst nur für einzelni Flüg vo der El Al gemietet worde isch. Anfangs 1977 leaste CAL e bauglichi Maschine vo der US-amerikanischen Western Airlines und grifft zudem churzzitig uf Frachtflugzüg vo der El Al zrüg. Wil d Uftragslag vo der Gschellschaft starch vo der Erntesaison abhängig isch gsi, chan d CAL d geleaste Maschine ned durhaft uslaschte und git sie nach churzer Isatzdur zrüg. Bis 1999 bsitzt ds Unternähme kei eigeni Flugzüg, sondern mietet bi Bedarf churzfristig Frachtmaschine vo der El Al aa. CAL het im November 1999 e Boeing 747-200C vo erworbe Atlas Air. E zweiti Maschine vo dem Typ ergänzt im Januar 2001 d Flotte. Hüt transportiert d Gschellschaft über 100.000 Tonnen Fracht jährlich. Ider CAL-Gruppe existiere mit LACHS – Liege Air Cargo Handling Services in Lüttich und Road Feeder Services zwei
Saanä isch es Dorf un e politischi Gmeind im Verwautigschreis Obersimmetal-Saane vom Kanton Bärn i dr Schwyz. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk gliichnamige Amtsbezirk ghört. Zur Gmeind Saanä ghörä d Ort Abländschä, Bissä, Ebnit, Gruebe, Grund, Gstaad, Kalberhöni, Saanä, Saanämöser, Schönried und Turbach. Südlech vo Saanä si d Gmeinde Gsteig (gränzt a Kanton Wallis und ligt südlicher als Airolo) und Lauene. Dr höchst Punkt isch ds 2542 Meter hohe Giferhorä, di tiefsti Steu ligt uf 985 m ü. M. a dr Saane bi dr Rüttischlucht. Dr Hauptort vor Gmeind Saanä isch ds glychnamige Dorf Saanä. Es isch ca. 3 km vo Gstaad entfernt und grenzt direkt a Kanton Waadt. Dr Berg Vanel zwüschä Saanä u Rougemont bildet d Kantons- und Sprachgrenze. Dr Name vom Ort chunt vom glychnamige und gröschte Fluss i dr Umgäbig, dr Saanä. Ungefähr im 5. Jahrhundert si d Burgunder igwanderet, u im 8. Jahrhundert hei d Alemanne di dütschi Sprach its Saaneland bracht, si si vom Simmental her cho. Politisch het Saanä zur Grafschaft Ogo ghört, wo ca. 900 erstmals erwähnt wordä isch, später ischsi de Greyerz gnennt wordä. Ds Saanä steit oh eini vo dä schönste Kilche im Kanton Bern,
Dr Karlheinz „Kalle“ Jung (* 3. Novämber 1952 z Zäll) isch e dytsche Sozialaarbeter, Bedriibswiirt un Verwaltigsdiräkter. Dr Karlheinz Jung isch isch z Lörrach in dr Haagenerstroß un speter im Obermattweg z Stette bi Lörrach ufgwagse. Syy Vater, Gerhard Jung, isch Oberamtmann bi dr Boscht gsi un derzue e bekannte Schwarzwälder Dialäktdichter, syy Mueter, Klara geb. Wuchner, Huusfrau. Dr Kalle Jung het zwai Gschwischter, e jingere Brueder, Markus Manfred Jung, e Gimnasialleerer un alemannische Dialäktdichter, un e jingeri Schweschter, Sabine verh. Ging, e Musiklehreri. No dr Schuel het dr Jung vu 1974 bis 1978 han dr kadoolische Fachhochschuel z Fryburg Soziaalaarbet studiert un mit em Diplom abgschlosse. Är het zee Joor in dr Chinder- un Juugedpsychiatry vu dr Universiteetskliinik Fryburg gschafft un isch derno zee Joor Personaalrootsvorsitzer gsii. Nääbehäär het er e Uusabildig zum Hochschuelfachökonom Personaalwääse (Abschluss 1997) gmacht un derno vu 1997 bis 1999 an dr Fachhoochschuel AKAD Leipzig Bedriibswiirtschaft studiert un en Abschluss as Diploom-Chaufmann (FH) gmacht. Syni Diploomaarbet het er gschriibe iber Mitarbaiterfierig im Chrankehuusmänätschmänt. Är isch derno in d Verwaltig vum Universiteetskliinikum gwägslet un het in verschiidene Laitgsfunkzioone gschafft, unter anderem as Laiter vum Gschäftsberaich Personal un Wiirtschaft, zletscht as stellverdrättende chaufmännische Diräkter. Im Rame vu
Dr Hansfrieder Geugelin (* 29. April 1945 z Hägelberg; † 26. Jänner 2020) isch e dytsche Dialäktautor gsii. Dr Geugelin isch z Hägelberg uf d Wält chuu, wel sy Mueter in dr letschte Chriegsdääg us Efrige-Chilche het mieße flichte. Wun er dryzee Moonet alt gsii isch, isch sy Mueter gstoorbe, sy Vater isch um des Zyt no in dr franzeesische Chriegsgfangeschaft gsii. Wäge däm isch er bi syne Grooßeltere Sofie un Ernst-Friedrich Bürgin z Efrige-Chilche ufgwagse. Mit drei Joor isch er zum Brueder vu sym Vater uf Hertinge chuu. Wun er zeeni gsii isch, het en dr Vater, wu wider ghyroote ghaa het, zue si ghoolt. No dr Schuel het er Muurer gleert un mit 24 Joor dr Maischter gmacht. Wu s Böugwärb gsäärblet het, het er anne 1977 umgsattlet un bi dr Roche z Chränzech as Chemyfacharbaiter aagfange, wun er bis zue syre Ränte gschafft het. Anne 1974 het er ghyroote un isch derno mit syre Frau Elisabeth uf Aimeldinge zooge. Si hän zwee Siin kriegt, Markus un Hanspeter, un e Huus böue, wun er bis zue sym Dood gläbt het. Vu 1999 bis 2009 isch er fir di Freie Weeler im Gmairoot vu Aimeldinge ghockt, vu 2004 bis
Der Böötschdener Mülibach isch e Wasserkanal z Böötschde im Kanton Aargau. S Wasser chunt vom Platz Nünbrünne und lauft vo der Weyermatt, wo früener au mol e Weyer gsi isch, imene künschtlech gmachte Graabe em Böötebärg noo zum nöie Müliweyer und zum Wuer füre. Bim Schloss Böötschde verbyy laufft s Wasser im ene hölzige Chänel zu dr guet erhaltene Ööli und dr alte Müli, wo me anne 1973 abgstellt het, und gheit drno über d Schlosshalde wisawi vo dr Beznau id Aare abe. S erschte Mol list men öppis vo däm Mülibach im ene Buech vom Joor 1615. Paul Zaugg: Die Ölmühle Böttstein. Jahresschrift 1987, Nr. 18 der Historischen Vereinigung des Bezirks Zurzach. Commons: Böttsteiner Mühlebach – Sammlig vo Multimediadateie Verein Kultur am Mühlebach 47.5557788.222028Koordinate: 47° 33′ 21″ N, 8° 13′ 19″ O; CH1903: 658965 / 267523
S Sauriermuseum Frick isch es Museum z Frick im Kanton Aargau. Es isch anne 1991 uufggange. Me cha drinn Chnöche vo Dinosaurier und sogar ganzi Skelett vo settigen usgstorbnige Tier und no anderi Fossilie go aluege. S meischte drvo sind Fünd us dr Lättgruebe Gruhalde vo der Bachschteifabrigg Chäller z Frick. Berüemt sind die sältene Plateosaurier-Chnöche vo Frick. Anne 1961 het me die erschte drvo gfunde, und sid de 1970er Joore het’s i de Gruebe bi Frick immer wider wüsseschaftlichi Forschige gää, wo me no vill meh vo de Tierräschte us uralte geologische Zyte gfunde het. Rainer Foelix, Ben Pabst, René Kindlimann: Die Saurier von Frick. 2011. Commons: Sauriermuseum Frick – Sammlig vo Multimediadateie d Websyte vom Sauriermuseum 47.505378.0185Koordinate: 47° 30′ 19,3″ N, 8° 1′ 6,6″ O; CH1903: 643688 / 261786
D Plataforma per la Llengua – das isch uf Düütsch «Plattform für d Sprooch» – isch en Organisazioon, wo sech für s Kataloonische engaschiert. Si isch anne 1993 von es paar Persoone z Kataloonie gründet worde. Der Filosoof Martí Gasull i Roig (1969–2012) isch der wichtigscht vo dene Sproochaktivischte gsi. Anne 2018 het si scho meh weder achtzäätuusig Mitgliider gha. Es het vill bekante Persoone us der Regioon derby. Es goot dene Lüüt drum, für iiri Landessprooch z luege, öppis z mache ass me s Kataloonische wider meh bruucht und ide Schule glehrt wird; im Alltag selle öppe d Konsumgüeter uf Katalanisch agschribe wärde, und überhaupt selle d Lüüt meh regionali Produkt chauffe. I de Chino müesste d Film Undertitel uf Katalanisch haa. D Organisazioon tuet de Forschigarbete über d Sproochverhältnis hälfe. Und si verlangt, me sell d Ortsnäme vo Kataloonie sproochlich koräkt schrybe. Mit all däm wott si öppis für s sozial Zämehaa im Land mache. So wie s die Öiropäischi Charta für d Regional- und Minderhäitesprooche seit, wott d Plataforma au s Kataloonische ufwäärte; si chlagt, dr spanisch Staat verletzi d Rächt vo de Lüüt, wo Kataloonisch rede, und si möcht, ass die Sprooch en ofizielli Amtssprooch vo
Dr Oswald Mangold (* 6. September 1928) isch e dytsche Viidokter un alemannische Dialäktautor. Dr Mangold isch z Bolschwiil mit segs Gschwischtrig ufgwagse. Im Zweete Wältchrieg isch er anne 1944 mit 17 Johr as Luftwaffehälfer un im April 1945 no zue dr Wehrmacht yyzooge woore. Är isch bal entloo woore un het ab 1948 derno an dr Dierärztlige Hochschuel Hannover aafange Diermediziin studiere. Anne 1954 het er promoviert un 1956 e Praxis as Viidokter z Schlienge ufgmacht. Scho ai Johr speeter isch er uf Wunsch vu dr Viidekterchammere in s Lohrer Ried uf Ichene gange un het deert gschafft. Wu anne 1977 z Staufe ne Praxis-Noofolger gsuecht wooren isch isch mit dr Familie retuurzooge in Bryysgau un het deert derno, unterstitzt vu syre Frau, di aige Praxis gfiert, bis er anne 1994 in Ruestand gangen isch. Sy Suhn Elmar isch sy Noofolger woore. Dr Oskar Mangold isch au Drichyyner im Stedtische Schlachthoof gsii. Anne 1957 het er sy Juugedliebi ghyroote, wu au vu Bolschwiil gsii isch. Mit syre Frau Lydia het er segs Chinder iberchuu, fimf Deechtere un e Suhn. Langi Johr het si dr Oskar Mangold ehrenamtli z Staufe engaschiert. Vu 1985 bis 2000 isch er Mitgliid im Bfaargmairoot
Dr Martí Gasull i Roig, wo am 2. April 1969 z Barcelona uf d Wält cho und am 23. Septämber 2012 z Nepal gstorben isch, isch e katalanische Filosoof, Sproochaktivischt und Bärgstyyger gsi. Er het a der Autonome Uni Barcelona Filosofy und drno au Betribswirtschaft studiert. 1991 het er zäme mit andere d Kulturgruppe Esbarzer gründet, wo sech für d Landessprooch vo Kataloonie engaschiert het. Do druus isch anne 1993 die grösseri Sproochorganisazioon Plataforma per la Llengua worde, wo d Situazioon vom Kataloonische als Minderhäitesprooch z Spanie wott verbessere. Dr Martí Gasull i Roig isch es paar Joor lang dr Vordänker vo dere Bewegig gsi. Er het für se Projäkt gmacht und grundlegendi Schrifte zämegstellt. Als begeischterete Sportler het dr Martí Gasull i Roig bim Bärgschtyygerverein vo Kataloonie mitgmacht. Er isch uf grossi Tuure uf allne Kontinänt, i den Alpe, won er uf die meischte hööche Gipfel ufeklätteret isch, i den Ande, em Himalaya und andere Gebirge. Am 23. September 2012 het er bim ene Lawineunglück z Nepal s Lääbe verloore. Noch sym Tod het iim die katalanischi Provinzregierig s Sankt-Georgs-Chrüüz und dr Stadtroot vo Barcelona d Guldmedallie für kulturelli Verdienscht gää. Für sys Adänke het d Platforma per la
Dr Ludwig Hillenbrand (* 28. Meerz 1939 z Offeburg-Fessebach) isch e dytsche Leerer un Dialäktautor. Dr Hillenbrand isch e Suun vum August Hillenbrand, eme Beck un Gaschtwiirt, un däm syre Frau Hermine. S „Becke“ hän z Fessebach im Gaschthuus »Traube« gwiirtet. Är isch e Kusäng zue dr Brigitte Neidig. No dr Schuel het dr Ludwig Hillenbrand vu 1958 bis 1963 z Fryburg un z Minche Germanischtik un Anglischtik studiert un isch derno anne 1965 Leerer fir Dytsch un Änglisch am Max-Planck-Gimnasium z Loor woore. Ab 1986 isch er bis zue syre Pänsionierig anne 2003 deert au Schueldiräkter gsii. Scho in syre Juuged het dr Hillenbrand uf Alemannisch gschriibe, unter anderem Gediicht un Glosse. En Uuswahl het er in drei Biechli uusebroocht. Är isch Mitgliid vum Autorennetzwerk Ortenau un vu dr Muettersproch-Gsellschaft. Bim Dialäktwettbewäärb „s menschelet“ vu dr Muettersproch-Gsellschaft, dr Badische Zytig un em Sidweschtrundfunk anne 2010 het er in dr Kategori Lyrik mit em Gedicht „Sellerisalad“ en zweete Bryys gwunne. Bim Dialäktwettbewäärb Loorer Murre isch er syter 2013 all Joor in dr Bryys-Jury gsii. Dr Ludwig Hillenbrand isch ghyroote un het mit syre Frau Gudrun e Suhn un e Dochter. Si lääbe zäme z Loor. Des un sell. Iwwer s
AirBridgeCargo Airlines (russisch ЭйрБриджКарго) isch e russischi Frachtfluggesellschaft mit Sitz ds Moskau und Basis ufem Flughafen Moskau-Scheremetjewo. Si isch es Tochterunernähme vo der Volga-Dnepr Airlines und d Fluggschellschaft mit Abstand gröchste Frachtufkomme vo Russland. Im Jahr 2004 gründet d Volga-Dnepr Airlines e Frachtfluglinie mitem Name AirBridgeCargo, wo ihri Tätigkeit ufem internationale Markt ufgno het. AirBridgeCargo isch d erschti russisch Frachtfluglinie, wo mit Boeing 747-200F Europa mit Asie uber Russland verbinet. Am 27. Januar 2012 bechunt d AirBridgeCargo als eini vo de erste Fluggschellschafte d neu Boeing 747-8F. 2015 isch an der Pariser Luftfahrtschau d Absichtserklärung bekannt worde, dass d Volga-Dnepr Gruppe zu de bereits bestehende sächs Boeing 747-8F 20 weiteri chaufe will und d Gruppe Boeing längerfrischtig e Antonow An-124 vo der Volga-Dnepr Airlines für d logistische Belange vo Boeing mietet. AirBridgeCargo fligt regelmässig vo Frankfurt am Main, Hahn, Amsterdam, Lüttich und Münche über ds Drächrüz Moskau u. a. uf Shanghai, Peking, Singapur, Tokio und Hongkong. Sit 2007 gits au Transpolarflüg vo Krasnojarsk uf Amerika. In Zämmearbeit mit ATRAN, wo äbefalls e Tochtergschellschaft vo der Volga-Dnepr Airlines isch, wärde sitem 9. Januar 2014 d Flughäfe München und Malmö agfloge. Sit Mai 2014 stürt au AirBridgeCargo de Flughafen Münche viermal wöchentlich
Dr Zimänt isch es Material, wo me bruucht bim Sache boue. Es isch es fyns graus Pulver, wo me i de Zimäntwäärch us Chalchschtei und Lätt macht. Do drfüür tuet me d Rohstoff us de Schteibrüüch fyn mahle und brönne, das bruucht schampar vill Energy und wäge dämm isch s Mache vo Zimänt es grosses Problem vom Umwältschutz, und bi de riisige Löcher wo s git bim d Schtei us de Bäärge nää het me schwääri Konflikt füre Naturschutz. Wemme de mit em Brönne fertig isch, git das dr Zimäntklinker, wo me druus wider mit Mahle s Zimäntpulver gwünnt. Dr Jura isch es ganz es gäbigs Gebirge für zum us em Chalchschtei Zimänt z mache. Im Lauffetal git’s sogar e Platz mit em Fluername Zementfabrik, wie me bi dr Datebank ortsnamen.ch cha lääse. Es git verschideni Sorte vo Zimänt, wo me mit de beede wichtige Rohstoff no anderi Sache wie öppe Sand, Äschen oder Gips usw. mischt. Dr Zimänt wird fasch nie ellei als Baustoff bruucht. Normalerwys isch er s «Bindemittel», wo me mit gröbere Materialie wie Grien und Sand und mit chly Wasser tuet mische. Das git dr Mörtel und hüüffiger no dr Beton – i dr Mundart seit
Dr Beton isch es Material, wo me bruucht zum Sache boue. Me macht nen esoo: Me nimt Grien und Sand und tuet die mit chly Wasser und emene «Bindemittel» mische. Meischtens isch das dr Zimänt. Je nachdäm was me wott boue, cha me no anderi Stoff drymische wie öppe Gips oder au Farbe. Me seit dere Mischig Mörtel oder ebe Beton – und i dr Mundart isch das dr «Betonpfludi». Me macht nen uf de Boustelle ganz früsch, oder de chunt er us grosse Betonwäärch mit spezielle Laschtwääge ufe Platz wo me ne bruucht. Staarchi Betonpumpine oder Krään oder sogar Helikopter lüpfe s Material uf de grosse Boustelle a jeden Oort, wo s Beton bruucht. Dr Beton wird i ne Form gläärt, wo me vorhäär gmacht het, meischtens mit Brätter us Holz, me seit däm d Schaalig; me muess dr Pfludi fibrieere oder rüttle ass er d Form schön füllt – i der Afangszyt vor hundert Joor und meh, wo s no keine Rüttelmaschine gää het, het me der Beton müesse stampfe. I der Form tröchnet dr Zimänt, er tuet «abbinde« und der Beton wird langsam hert, und zletscht nimt me d Brätter wägg und s Bouwäärch isch im Rohzuestand
S Agatebröötli isch es Gebäck, wo men am Maantag vo dr Häilige Agate, das isch dr 5. Februar, oder grad vorhäär i dr Chile tuet sägne und de Lüüt mitgää. Es git i de katolische Gägende bsunders i de Regioonen a den Alpe vill Brüüch mit däm Brot; es paar Sache derzue cha me bim schwiizerdüütsche Mundartwörterbuech Idiotikon nochelääse. S Agathebrot chunt s erschte Mol anne 1466 im ene Rächnigsbuech vom Chlooschter Klingetal z Basel vor. A vilnen Oorte goot dr Pfaarer zum Beck und weiht s Määl für s Bache vo dene Bröötli, wo me je nach Regioon mit verschidene Forme macht. Es gitt au Agateringli. Vo däm spezielle chlyne Broot seit me, es hälfi bi Fieber und andere Chranketen und öppen au no wemme Häiwee het. Bi de Puure het me früener a mängem Oort so Bröötli de Chüe z frässe ggää, wo me mit ne z Alp isch, und dr Senn het eis i dr Alphütte hiigleit; das heig em Vee ghulfe. S Agatebrot sig au guet für d Hüüser und d Huushaltige: es hälfi gäges Füür, d Agate isch jo d Schutzpatronin vo dr Füürweer, und wäär so nes Bröötli het, dä heig deheime immer gnueg
D Ruth Müri, wo am 22. Dezämber 1970 z Mänzike uf d Wält cho isch, isch e Schwiizer Politikerin. Si het a dr Uni Züri Geografy studiert und denn a dr Uni, bim ene Ruumplanigsbüro und bi dr Zürcher Kantonalbank gschaffet. D Müri, wo z Baade-Dättwil woont, isch anne 1994 Ywoonerröötin und anne 2013 Stadtröötin vo Baade woorde. Sit em Joor 2016 isch si im aargauische Groossroot. Si politisiert bi de Grüene. d Ruth Müri uf dr Websyte vom Groosse Root vom Kanton Aargau iiri Websyte