rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Der Seyon isch e Fluss im Kanton Nöieburg. Er chunt vom Jura obenabe und mündet z Nöieburg in Nöieburgerse. Der Flusslauf, wo 14 Kilometer lang isch, glycht stellewys emene wilde Bärgbach. Er goot vo de Kwelle, wo weschtlech vom Chasseral im Chalchfelse sind, durs Tal Val-de-Ruz und denn dur die änggi Schlucht Gorges du Seyon i d Stadt zum See abe. Früener isch der Seyon zmiz dur d Stadt gloffe; wäge vil höche Wasser het d Stadtverwaltig im 19. Joorhundert vo der Schlucht obe dur e Hoger es Dunäll füre Fluss grabe, zum ne diräkt und weschtlech vom Stadtzäntrum dure zum Nöieburgersee abe z leite.
D Susanne Bay (* 5. Jänner 1965 z Craalse) isch e dytschi Bolitikeri (Bindnis 90/Di Griene). Bi dr Landdagswahl z Bade-Wirttebärg 2016 het si im Wahlchrais Haalbrunn s Erschtmandat gwunne. D Bay isch s erscht Chind vu ihre Eltere un het no ne Brueder un e Schweschter. Si isch aafangs in dr Haimetstadt vu ihre Mueter Craalse ufgwachse, syt ihrme 5. Lääbesjohr derno z Haalbrunn, dr Haimatstadt vu dr Vatersyte här. Si isch z Haibrunn uf d Dammgrundschuel, derno ab 1975 uf s Justinus-Kerner-Gimnasium, wu si anne 1984 s Abitur gmacht het. Vu 1984 bis 1986 het si bi dr Gmai Daale un derno bim Landratsamt Haalbrunn dr Vorberaitigsdienscht fir dr ghobene nittächnische Verwaltigsdienscht gmacht. Vu 1986 bis 1988 het si an dr Fachhochschuel fir effetligi Verwaltig z Ludisburg Verwaltgswirtschaft studiert un as Diplom-Verwaltigswirti (FH) abgschlosse. z Dibenga het si derno vu Novämber 1988 bis Mai 1992 as Laiteri vum Sachbiet Huushalt un Innere Dienscht bi dr Bundesforschigsaastalt fir Viruschrankete vu dr Dier gschafft. Vu 1992 bis 1998 isch si in Elterezyt gsii un in däre Zyt au mit ihrem Mann un dr erschte Dochter retuur gange uf Haibrunn. Ab Juli 1998 isch si bi dr Bundesforschigsaastalt beurlaubt gsii un
D Andrea Bogner-Unden (* 4. Novämber 1955 z Cannstadt) isch e dytschi Bolitikeri (Bindnis 90/Di Griene). Syter anne 2016 isch si Mitglid vum Landdag vu Bade-Wirttebärg. D Bogner-Unden het 1975 am Gimnasium z Zuffenhausen s Abitur gmacht un derno vu 1975 bis 1981 an dr Universitet Fryburg Bolitik, Gschicht un Sport uf Lehramt studiert. Noch em erschte Staatsexame het si z Rautweil s Referändariat gmacht. Vu 1983 bis 2016 het si an dr Haimeschuel Chloschter Wald Gmainschaftskund, Wirtschaftskund un Sport unterrichtet. Si het vier erwachseni Sihn un läbt mit ihrem Partner z Wald Syter anne 2011 isch d Andrea Bogner-Unden Mitglid bi dr Griene. Im griene Chraisverband Semmerenga isch si 2016 bis 2015 Vorsitzeri gsii, syterhär isch si Bysitzeri im Vorstand. Bi dr Landdagswahl z Bade-Wirttebärg 2016 isch si im Wahlchrais Semmerenga aadrätte un het mit 33,7 Brozänt vu dr Stimmen s Erschtmandat gwunne. Im Landdag isch si Mitglid im Uusschuss fir Europa un Internationals un im Uusschuss fir Kultus, Juged un Sport. Stellverdrättendi Vorsitzeri vum Byrot vum Schuelerwettbewärb vum Landdag vu Bade-Wirttebärg Stellverdrättendi Vorsitzeri vu dr Barlementariergruppe vu dr Europa-Union Bade-Wirttebärg Mitglid vu dr Europa-Union Dytschland, Chraisverband Zollrealbchrais Mitglid im Byrot vum Landesverband vu dr Schuelferderverain Bade-Wirttebärg (LSFV BW)
S Fasnedsmuseum Schloss Langenstein em Schloss Langenstein vom Graf Douglas, mo s Schloss gheerd, isch ois vo de gröschde Fasnedsmusea. S Schloss stoht uf em Gebiet vo Orsinge-Nenzinge im Hegau. 1969 isch s Langensteiner Fasnachtsmuseum aufgmachd worra. Dr Graf Douglas hod drfier en seim Schloss Räum geba. S isch allmäle auf 12 Räum mid 1000 Quadratmeter Ausstellungsfläch aagwachsa. S zoigd älle Oigahoida vo dr Fasned. Langensteiner Kreis 1970 isch a Arbeitskreis für Fasnachtsforschung grendad worra, mo fir d Erforschung und Pflege des Fasnachtbrauchtums schaffa soll. S Museeum hôt zoigd Ibrer 300 lebensgroße Narrenfigura mid Häs ond Maska. Drbei sen Villingr Narro-Scheme odr Maska aus em Sarganserland. Narro Narro Kunschd ond Fasned, wia vom Walter Fröhlich Kupferstichsammlung S Museum vraaschdalded au Sondrausschdellonga, wia Fotographia vo dr Schweizer Fotografin Diana Pfammatter mid fotografische Inszenieronga mid spätmittelalterliche Thema wia Narr, Tod, Völlerei und Sexualität odr vom Singener Moler ond Bildhauer Gero Helmuth mo detailliert d Entstehungsgeschichd vom Poppele-Brunnens, mo heid auf em Hohgarten en Singe (Hontes) schdoohd. S Museeum machd bei dr museum4punkt0 mid. Des isch a visionär ausgerichtetes Pilotprojekt, mo au andre Musea ausbrobierad, wia ma neie Technika fir d Museumsarbeit nudsa kaa. Drum hend se s Museeum zuëgmacht und wellëd 2022
Unter Artikulation i dè Musig wörd erschtens d Art voschtandè, wo èn einzelnè Don stimmlich odder inschtrumental erzügt odder bildet wörd; zweitens wiè uffènand folgendi Döön mitnand vobundè wörrè: entweder dirèkt anènand (legato) odder mit Klangpäusle zwǜschè dè Döön (non legato), wo dè vorderè Don lycht vokürzt wörd. Bi dè technischè Uusfüürung vum Non-Legato gòt s um d Fròòg, wiè lang dè jewylige Don klingè duèt un diè zuèghörigi Paus duèrèt. Diè zaalrychè Artè, Döön z vobindè, sin è Gschtaltungsmittel für d Charakterisyrung vo dè Melodyfüürung. Diè grundlegèndè Artè, Döön mitnand z vobindè, wörrèd mit legatissimo (ekstreem bundè), legato (bundè), non legato (nit bundè), tenuto (ghaaltè odder breit, nit bundè), portato (drait, bundè un bedònt), staccato (kurz abgsetzt un 'aagschtoßè') un staccatissimo (stark abgsetzt, üßerscht kurz) benamst un mit dè Schriftsimbool Bogè, Querschtrich un Pungt wiè folgt notyrt. Au s senkrächte Strichle (|) wörd sit dè Wyner Klassik bruucht, gildèt hützdaag (Stand: Feb. 2019) als voaaltet bzw. wörd nu sèltè bis gar nit in zitgnössischè Kompositionè z findè sy. Statt sèllèm Strichle wörd für s starke Vokürzè hützdaag dè Martellato-Akzènt ygsetzt. S isch z beachtè, dass dè Gebruuch vo sèllnè Simbool nit immer glych isch un au im Wärch vom
D Nese Erikli (* 19. Juli 1981 z Haalbrunn) isch e dytschi Bolitikeri (Bindnis 90/Di Griene). Syter anne 2016 isch si Mitglid vum Landdag vu Bade-Wirttebärg. D Nese Erikli isch as jingschts vu sechs Chinder z Haalbrunn uf d Wält chuu. Ihri Eltere stammen us dr Dirkei. No dr Grundschuel isch si zerscht uf Hauptschuel gange, isch speter uf d Realschuel gwächslet un schließli uf e Wirtschaftsgimnasium, wu si s Abitur. Anne 2002 het si di dytsch Staatsaagherigkait aagnuu un doderfir di dirkisch ufgee. No dr Schuel het si an dr Universitete Konschtanz un Linz Jura studiert. Um die Zyt het si au as Projäktlaiteri im Stiftungsmanagement fir s Blau Chryz z Züri gschafft. Syter anne 2002 läbt d Erikli z Konschtanz. Zyter anne 2000 isch d Erikli Mitglid bi dr Griene. Vu 2011 bis 2017 isch si Mitglid vum Chraisvorstand dr Konschtantzer Griene gsii. Vu 2013 bis 2016 isch si Sprächeri vu dr griene Landesarbetsgmainschaft Demokraty, Rächt un Inneri Sicherhait gsii. Bi dr Bundesdagswahl 2013 het si Bundesdagswahlchrais Konschtanz kandidiert un 20,6 Brozänt vu dr Stimme iberchuu. Bi dr Landdagswahl 2016 het d Nese Erikli im Landdagswahlchrais Konschtanz kandidiert un mit 39,6 Brozänt s Erschtmandat gwunne, s bescht Ergebnis,
E Kreete isch die markanti höchschti Linie uf emene langzogne Bärg. Es anders Wort für d Kreete isch im Düütsche der «Gebirgskamm» und do dervo chunt d Bezeichnig «Hauptkamm» für die zäntrali Bärgchetti vom ene ganze Gebirge. Im Underschiid zu der Kreete isch e Bärgrügge der ober Deil vomene lange Bärg, wo obe druff zimli flach isch. Me cha d Kreete als e Reihe vo Bärggipfel definiere, wo mit enand dur Graat und über Bärgsäddel verbunde sind. Es isch au e Wasserscheidi oder wie me früener im Schwiizerdüütsche gseit het d Schneeschmelzi. S alemannische Wort Kreete chunt wie s französische „crête“ vom altfranzösische creste und goot ufs latinische crista zrugg. Uf der Bärgchetti vom weschtleche Jura findet me im französischsproochige Piet vil einzelni Bärggipfel, wo crêt heisse, öppe der Crêt de la Neige, wo der höchscht Bärg vom ganze Jura isch, oder d Crêt Malherbe, Crêt de la Perdrix und Crêt du Midi. Me findet zu däm Fluername, wo i verschidene Variante im ganzen Alperuum und au susch z Frankrych vorchunt, vil etymologischi Informazioone und Bischpiil im Wälschschwiizer Mundartwörterbuech, em GPSR, vo der Uni Nöieburg. Im Rätoromanische bedüütet s Wort craista – wie me im Andrea Schorta sim usfüerlechen Artikel
D Irma Noseda (* 18. Juli 1946; † 18. Jänner 2019 z Savognin) isch e Schwyzer Chunschthischtorikeri gsii. D Noseda het an dr Universitete Züri, Stockholm un Singapur Chunschtgschicht mit dr Nääbefächer Europäischi Ethnology, skandinavischi Literatur un Sproche (Nordischtik) studiert un het ihre Studium mit em Lizentiat an dr Universitet Züri abgschlosse mit dr Arbet «Zum Problem der Kunstvermittlung in Theoriebildung und Praxis». 1985 het si an ere grosse Uusstellig übere Architäkt Otto Rudolf Salvisberg mitgmacht. Anne 1987 het si mit em Martin Steinmann s Biro arge baukunst grindet un sider Biecher un Artikel zue Architäktur un Stedteböu gschribe. Si het si vor allem mit em Spannigsverhältnis zwische Böudreger un dr Gmainschaft in Schwyzer Stedt bscheftigt. Und si isch Mitglid im Schwyzer Wärchbund gsi. D Irma Noseda isch im Jänner 2019 im Alter vu 72 Johr noch ere Chräbschranket gstorbe. Bauen an Zürich. Zürich 1992. Die Fotografendynastie Linck in Winterthur und Zürich. Zürich 1996. Irma Noseda: Linck. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Die Eroberung der Schweizer Talböden. Die grosse Landnahme zu Lasten der Gewässer im 19. Jahrhundert: das Pionierwerk der Linth-Korrektion. In: Werk, Bauen+Wohnen, 2000, S. 34–36. mit Hannes Lindenmeyer und Urs Rosenberg: Aussersihl: Stadtquartier als Heimat: eine kleine
Der Fabian Bösch (* 6. Juli 1997, Bürger vo Hirschthal) isch e Schwiizer Schyfaarer. Der Fabian Bösch isch der Soon vom Markus und der Michèle Bösch. D Familie het zerscht z Länzbrg gläbt und won der Fabian föifi gsi isch, sinds uf Ängelbärg züglet. Er isch scho gly em Schyklub Ängelbärg byträtte, und für dä het er es bar Schyrönne vo de Juniore gwunne. Füre Verband Swissski isch er ad Schüelerwältmeischterschaft z Italie, und mit drizääni isch er Slalom-Schwiizermeischter worde. Sid 2011 isch er bi de Schy-Freestyler derby. Zum wytercho isch er uf d Sportmiddelschuel z Ängelbärg ggange. 2012 isch er Schwiizermeischter im Slopestyle Schy gsi. Sid 2013 isch der Bösch bi de Rönne vom Wältcöp derby. Anne 2013 het er a die Olympische Winterspiili z Sotschi chönne goo. Und sider isch er es bar Mol bi internazionale Rönne ufs Podescht cho. A der Freestyle-Schy-Wältmeisterschaft 2015 het er im Slopestyle gwunne, und i der glyche Saison au im Big Air am Jon Olsson Invitational-Wettkampf z Åre (Schweede). A de Winter-X-Games anne 2016 z Aspen im amerikanische Bundesstaat Colorado het der Fabian Bösch i der Disziplin Big Air Guld gwunne. Im Februar 2019 het er a der Freestyle-Schywältmeisterschaft z Park City
f Der Mont Racine isch e Bärg vom Nöieburger Jura. Er lyt i der Gmeind Val-de-Ruz im Kanton Nöieburg. Sin Gipfel isch uf der Höchi vo 1439 Meter über Meer. Der Mont Racine isch nid en einzelne Bärg für sich: er ghört zun ere langzogne Bärgchetti, won er dervo e chly en höchere Abschnitt bildet. Über dä Bärg goot nordöschtlech vom Mont Racine der Bärgpass Vue des Alpes drüber, und d Jurachetti het wyter äne, im Bärnbiet, der Chasseral als der höchscht Punkt. Der Felse vom Bärgmassyv isch us Chalchschtei, wo i der geologische Jurazyt entstanden isch. A de Bärghäng, wo deils zimli stotzig sind, isch vil Wald, und drufobe het’s a vilne Plätz Bärgmatte. Uf der Kreete goot der gross Jura-Wanderwäg dure. Vor em Bärg – vo Nöieburg uus gseh – lyt s Tal Val de Ruz, hindedra s Tal Vallée des Ponts. Anne 1966 het s Stimmvolch vom Kanton Nöieburg d Iniziatyve agnoo, wo het welle d Bärgkreete under Naturschutz stelle. Commons: Mont Racine – Sammlig vo Multimediadateie
S Vallée des Ponts oder au Vallée de la Sagne isch es Bärgtal im Nöieburger Jura. S Taal foot südlech vo Schodfoo und em Pass Vue des Alpes a und goot uf La Sagne, Les Ponts-de-Martel und Brot-Plamboz. Es isch öppe 18 Kilometer lang und lyt uf der Höchi vo tuusig Meter über Meer. Es isch es höchs Taal zwüsche de beide Bärgchettine vom Mont Racine und vom Grand Som Martel. Das sind Jurabärge us Chalchschtei, und s Taal, wo am Afang vil töifer gsi isch, isch mit tike Sedimänt und Material vo Gletschermoräne usgfüllt. Drüber isch e starchi Schicht vo Moor und Riet gsi, wo dervo s Piet Bois des Lattes no hüt es schöns Hochmoor isch, und au der Marais de Brot isch e wyti fiöchti Landschaft. Früener het me im Taal wäred Joorhunderte i riisiger Mängi Turbe gstoche. Die Flechine, wo s hüt no git, sind under Naturschutz und wärde vo der Pro Natura Nöieburg pflägt. S Wort “ponts” bedüütet i däm Gebiet Prügelwääg, wil me d Fuesswääg früener über das wyte fiöchte Riet mit Holzträmel gmacht het. I der Middi vom Taal lauft der Bärgbach Bied uf Les Ponts-de-Martel, won er im vercharschtete Chalchbode in ere
Der Bied oder au Grand Bied isch e Fluss im Bärgtaal Vallée des Ponts im Kanton Nöieburg. Er ghört zum Yzugsgebiet vo der Aare und do dermit au vom Rhy. Der Bärgbach isch zwölf Kilometer läng. Sini Kwelle het er bim Dorf La Sagne am Bärg Rochers Bruns uf der Höchi vo 1255 Meter über Meer. Er flüsst dur en grosse Deil vom Pont-Taal gäge Südweschte. Em Bach noo lauft e Deil vo der Gmeindgränze zwüsche Les Ponts-de-Martel und Brot-Plamboz. Der chly Fluss chunt dur ne wyti Moor- und Rietlandschaft, wo e Deil dervo hüt Naturschutzpiet isch. Bim Dorf Les Ponts-de-Martel goot der Bied in e töifi Dolyne im vercharschtete Chalchbode abe; bis dohi isch er uf 983 Meter über Meer abegloffe. Erscht öppe vier Kilometer wyter im Südweschte und zwöihundertsibezg Meter tüüfer chunt er bo Noiraigue im Val-de-Travers bin ere zwöite Kwelle, wo Source de la Noiraigue heisst, wider us em Jurabärg use, der Dorfbach vo Noiraigue, wo eigentlech der underlauf vom Grand Bied isch, heisst La Noiraigue, und dä Bach mündet gly drufabe unden am Dorf uf der Höchi vo 720 Meter in Fluss Areuse, wo zum Nöieburgersee abelauft. S Wort “bied” chunt us der frankoprovenzalische Sprooch und
S Internazionale Joor vo de indigene Sprooche isch es Projäkt vo der UNO für s Joor 2019. Es goot drum, uf der ganze Wält druf ufmerksam z mache, ass ganz vili chlyni Sprooche aktuell gfäärdet sind wäge soziale, wirtschaftleche und politische Gründ. I vilne Länder mache d Regierige wenig oder gar nüüt zum de Minderheitesprooche hälfe. «Indigeni Sprooche» oder au «autochthoni Sprooche» – im Alemannische chönt men au säge: «yheimischi Sprooche» – sind d Sprooche vo Urywooner, wo scho sid langer Zyt i so Länder läbe, wo spöter vo Lüüt us anderne Piet, meischtens us Öiropa besidlet worde sind. Die wirtschaftlechi und politischi Macht lyt bi de nöie Bevölkerigsgruppe, wo au was d Zahl agoot vil stercher weder die alte yheimische Ethnie sind und d Kultur dominiere. Meischtens redt me i däm Zämehang i dr Öfentlechkeit vo soziale Probleem z Amerika und z Auschtralie mit de Aborigines. Gfäärdet sind aber au Idioom z Afrika und in es bar Länder vo Südoschtasie. Und me cha zum Verglych gwüss au dra dänke, ass es bi der alemannische Sprooch au regionali Dialäkt gitt, wo immer wie weniger gredet wärde und drum in ihrere Exischtänz bedroht oder wo sogar scho ganz usgstorbe sind, wie
Valstrona oder uf düütsch Stronatal isch e Gmeind vo der iteliänische Provinz Verbano-Cusio-Ossola im Piemont. S Gmeindpiet het e Flechi vo 49 Kwadratkilometer. D Gmeind isch im 20. Joorhundert mol vil grösser gsi; 1927 sind die meischte vo de Dörfer im ganze Tal zämegleit worde, und 1929 isch au no Campello Monti derzuecho. Anne 1955 sind aber vil vo de Dörfer wider usträtte und eigeti Gmeinde worde. Hüt het d Gmeind nume no d Ortschafte Strona und Campello Monti. I der Gmeind sind die Frakzione: Strona, Luzzogno, Fornero, Piana di Fornero, Inuggio, Sambughetto, Rosarolo, Otra, Preia, Forno, Piana di Forno und Campello Monti. D Nochbergmeinde sind: Anzola d’Ossola, Calasca-Castiglione, Cravagliana, Loreglia, Massiola, Urnafaasch, Pieve Vergonte, Quarna Sopra, Quarna Sotto, Rimella, Sabbia und Varallo Sesia. Im Middelalter isch vo de Walser s Bärgdorf Kampel im Tal obe gründet worde; das isch s hüttige Campello Monti. Der Paul Zinsli het dört no es bar alti düütsche Fluernäme uufgnoo. Commons: Valstrona – Sammlig vo Multimediadateie Homepage vo der Gmeind Valstrona Comitato unitario delle isole linguistiche storiche germaniche in Italia – Campello Monti / Kampel Paul Zinsli: Walser Volkstum in der Schweiz, in Vorarlberg, Liechtenstein und Piemont. Erbe, Dasein, Wesen. Huber, Frauenfeld 1968. Und
Rimask, iteliänisch: Rimasco, uf Piemontesisch Rimasch, isch e Ortsteil vo der Gmeind Alto Sermenza i der iteliänische Provinz Vercelli i der Region Piemont. Es isch es alts Walserdorf i den Alpe, aber me redt dört scho lang s piemontesisch Valsesianisch. Bis anne 2017 isch Rimask en eigeti Gmeind gsi. Denn het s Dorf mit der Nochbergemeind Rima San Giuseppe, wo d Walsersidlig Arimmu derzue ghört, zäme die nöji Gmeind Alto Sermenza pildet. S Piet vo Rimask lyt im obere Valsesia, das isch uf walserdüütsch s Tseschtrutaal. Rimask lyt underhalb vo Arimmu und San Giuseppe, dört wo d Flüss Sermenza und Egna uf enand träffe. I Bann vo der ehemolige Gmeind sind im Egnatal obe es baar Wyler und a de stotzige Bärghäng vil höch glägni Alpmatte. Wyter obe im Egnatal isch s Walserdorf Chalchoufe, wo no hüt en eigeni Gmeind isch. Der Talabschnitt vo Rimask isch e Deil vom Areal vom Naturpark Parco naturale Alta Valsesia. Im Tal isch grad unden am Dorf e Stausee, der Lago di Rimasco, wos Wasser druus zum Chraftwärch bi Fervento abelauft. Der Schutzpatron vo Rimask isch der Sankt Jakob. Z Rimask isch es Walser-Sproochbüro. Sergio Gilardino: I Walser e la loro lingua dal grande
Provence isch de Name vo däne geografische Objekt: Provence, e Landschaft im Südoschte vo Frankriich Provence VD, e Gmeind im Kanton Waadt, Schwiz Provence isch de Name vo däne Objekt: Provence (1913), es Schlachtschiff vo de französische Marine Provence (1951), es französischs Passagierschiff Kraftwerk Provence, es Chraftwärk im Département Bouches-du-Rhône, Frankriich Provence isch en Namesteil vo däne geografische Objekt: Département Alpes-de-Haute-Provence, es Departemänt z Frankriich Provence-Alpes-Côte d’Azur, en administrativi Region vo Frankriich La Provence isch de Name vo: La Provence (1906), es französischs Schiff La Provence, e französeschi Tageszitig La Provence, en Ortschaft i de Gmeind Sallanches im Département Haute-Savoie, Frankriich Lueg au: Provinz
Les Bayards isch e Dörfergruppe i der nöieburgische Gmeind Val-de-Travers. D Ortschaft mit öppe 370 Ywooner lyt im Nöieburger Jura im Tal Vallon de Verrières. Je öppe d Helfti vom fasch zwänzg Kwadratkilometer grosse Gmeindbann isch Wald und Puureland, bsunders Bärgmatte uf de Jurahöchine. Bayard isch anne 1284 s erschte Mol in ere Urkunde erwäänt. Der Ortsname zeigt, ass es sech um zwöi Dörfer mit em glyche Name handlet. Es het i däm Piet d Dörfer Grand Bayard und Petit Bayard, wo grad näbenand ligged, und d Hüüsergruppe Haut de la Tour, Les Places, Le Cernil, Les Jordan und Les Prises und dernäbe vil einzelni Jurahüüser vo de verströite Puurehööf uf de Bärge. Übere Bärgpass Le Cernil chunt men uf La Brévine übere. Im Nordweschte goot der Dorfbann über d Bärge vo zwöi nid bsunders höche Jurachettine bis ad Landesgränze zu Frankrych; d Gränze isch do uf der felsige Kreete vom Rocher du Cerf, wo druff bim Passwääg uf öppe 1200 Meter Höchi der alt Zollposchte vo la Côte du Cerf isch; änedra sind die französische Gmeinde Hauterive-la-Fresse und Les Alliés. S Wort “Bayard” tüend d Sproochforscher uf zwöi möglechi Arte erkläre: Äntwäder chunt’s vom altfranzösische “bai”, wo im frankoprovenzalische
Les Alliés isch e Gmeind im französische Departemänt Doubs. S Dorf Les Alliés, wo öppe hundert Ywooner het, lyt im Jura a der Gränze zu der Schwiiz; es chunt a die nöieburgische Gmeinde Val-de-Travers und Les Verrières und a die französische Nochbergmeinde Pontarlier und Hauterive-la-Fresse aa. Im Middelalter het der Ort Les Arcenets gheisse. Derno isch s Puureland vergrösseret worde, wo der Grundherr Heinrich vo Joux (1304–1326) düütschsprochigi Sidler, vermuetlich us der Düütschwschiiz, het lo cho, und me hät em Dorf derno Les Allemands (also übersetzt die Düütsche) gseit. Im Erschte Wältchrieg isch der Ortsname anne 1915 uf Les Alliés (übersetzt die Alliierten) gänderet worde. Commons: Les Alliés – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
D Petra Krebs (* 12. Merz 1969 z Wãnge) isch e dytschi Bolitikeri (Bindnis 90/Di Griene). Syter anne 2016 isch si Mitglid vum Landdag vu Bade-Wirttebärg. D Krebs isch z Wãnge uf d Grund- un Realschuel gange. No dr Schuel het si ne Lehr zur staatli briefte Vermässigstächnikeri gmacht. Vu 2000 bis 2003 het si derno ne Lehr zur Chrankeschweschter gmacht un ab 2003 in dr neurologische Klinik vu dr Fachklinike Wanga gschafft. Noch ere Wyterbildig zur Praxisaalaiteri in dr Bflääg schafft si as freii Dozänti an dr Gsundhaitsakademy Bodesee-Oberschwobe z Wãẽgaade. Syter 2014 isch si Mitglid vum Bedribsrot vu vum Bedribsuusschuss vu dr Waldburg-Zeil Klinike gsii. D Krebs isch ghyrote un het zwai Chinder. Syter anne 2009 isch d Petra Krebs Mitglid vum Gmairot vu dr Stadt Wãnge fir di Grün-Offene Liste (GOL), syter 2014 isch si stellverdrättendi Fraktionsvorsitzeri gsii. Si isch Mitglid un Sprächeri im Vorstand vu dr GOL, vu 2011 bis 2015 isch si Mitglid vum Vorstand vum griene Chraisverstand z Wãnge gii. Bi dr Landdagswahl z Bade-Wirttebärg 2016 isch si iber e Zwaidmandat in bade-wirttbärgische Landdag gwehlt wore. Im Landdag isch d Krebs Mitglid im Uusschuss Sozials un Integration un im Petitionsuusschss. Derzue isch si stellverdrättend
Boveresse isch es Dorf vo der Gmeind Val-de-Travers im Kanton Nöieburg. Früener isch es en eigeni Gmeind gsi; ufe 1. Jänner 2009 het sech Boveresse mit Buttes, Couvet, Fleurier, Les Bayards, Môtiers, Noiraigue, Saint-Sulpice und Travers zämetoo und mit dene die nöi Gmeind Val-de-Travers pildet. S Dorf mit öppe vierhundert Ywooner lyt im Tal Val de Travers im Nöieburger Jura. Es stoot uf der Nordsyte vom Fluss Areuse. Im alte Gmeindbann sind näbem Dorf au ufem flache Bärg Mont de Boveresse vierhundert Meter wyter obe es bar Puurehöör und Alpbetriib. Eine vo de Hügel ufem Bärg heisst Crêt des Allemands, das heisst uf düütsch «Bärg vo de Düütsche». S Dorf isch anne 1266 s erschte Mol in ere Urkunde erwäänt. D Nameforscher erkläre, der Ortsname chömm vom middellatynische Wort “boveretum”, wo so vil wie «Chueweid» bedüütet, wi me chan nocheläse bim Wälschschwiizer Mundartwörterbuech, em GPSR, vo der Uni Nöieburg. Boveresse isch eini vo de Nöieburger Gmeinde gsi, wo im zwänzigschte Johrhundert bsunders vil Absinth gmacht worden isch. Eric-André Klauser: Boveresse. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Lueg im Artikel boveresse bim Glossaire des patois de la Suisse romande online Normdate: GND: 4611030-6 | VIAF: 235675522
Brot-Dessus isch es chlyses Dorf i der Gmeind Brot-Plamboz vom Kanton Nöieburg. Der Ort lyt im Jura am südleche Rand vom Tal Vallée des Ponts, oben a der Felswand, wo dört d Nordsyte vom Val de Travers pildet. Der Ortsname Broch chunt s erschte Mol in ere Urkunde vo anne 998 vor. D Spoochforscher dänke, er chöm vom altfranzösische oder frankoprovenzalische Wort broc, wo uf Düütsch «Felssporn» bedüütet. “Brot-Dessus” heisst uf Düütsch «Ober-Brot»; s Dorf het mit em Dorf Brot-Dessous – also «Under-Brot» – sid em Middelalter e Dorfkorporazioon pildet; die het zu der Herrschaft Boudry ghört, wo sid em 14. Johrhundert a Deil vo der Grafschaft Nöieburg gsi isch. Zwüsche Brot-Dessous und Brot-Dessus stoot die höchi Kreete vom Bärg Solmont, wo me uf emene stotzige Fuesswääg het müesse drübergoo. Anne 1888 sind d Hüüser vo Brot, wo im Vallée des Ponts obe gsi sind, us der alte Gmeind usträtte, und zäme mit em chlyne Dorf Plamboz wyter oben im Taal isch die nöi Gmeind Brot-Plamboz gmacht worde. Christine Müller / AG: Brot-Plamboz. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Christine Müller / AG: Brot-Dessous. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz.