rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De Taras (altgriech. Τάρας) isch de saagehafti Gründer vo de süüdlitalienische Stadt Tarent. Er isch de Soo vom Poseidon und vonere Nymphe Satyra. Di spööteri Saag hett en zomene Soo vom Hercules gmacht und zom Maa vo de Satyra, e Töchter vom Minos. De Taras werd uf Münze vo Tarent as e Bueb dargstellt, wo em Poseidon d Hand gitt. Degege dörst de Delphinriiter uf de tarentinische Münze de Spartaner Phalanthos zaige, wo di spartanische Parthenier uf Tarent gfüert hett. Pausanias: Raise z Griecheland 10.10.8 Serv. Aen. 3.551 Karl Buslepp: Taras. In: Wilhelm Heinrich Roscher (Hrsg.): Ausführliches Lexikon der griechischen und römischen Mythologie. Band 5, Leipzig 1924, Sp. 91–96 (Digitalisat). Tobias Goldhahn: Taras. In: Der Neue Pauly (DNP). Band 12/1, Metzler, Stuttgart 2002, ISBN 3-476-01482-7, Sp. 20.
D Communauté de communes de la Région de Brumath ìsch bìs 2016 a Kommünàlverbànd ìm Unterelsass (Frànkrìch) gsìì. Sa ìsch àm 27. Dezember 1996 grìnda worra. Zum Kommünàlverbànd han 10 Gmeina gheert. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Bröömt gsìì, Präsidant dr Étienne Wolf. Zum 1. Janner 2017 ìsch sa mìt dr Verband Communauté de communes de la Région de Haguenau, Communauté de communes de Bischwiller et Environs un Communauté de communes du Val de Moder zum neie Verbànd Communauté d’agglomération de Haguenau füsioniert wore. Banze Bìlse Bröömt Dunnene Krütwiller Kriejse Mìttelschafelse Mummle Olse Rottelse https://web.archive.org/web/20170101233842/http://www.cdc-brumath.fr/
D Communauté de communes de la Région de Haguenau ìsch bìs 2016 a Kommünàlverbànd ìm Unterelsass (Frànkrìch) gsìì. Sa ìsch àm 19. Dezember 2011 dur d Füsion mìt dr Communauté de communes au Carrefour des Trois Croix grìnda worra. Zum Kommünàlverbànd han 14 Gmeina gheert. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Haguenau gsìì, Präsidant dr Claude Sturni. Zum 1. Janner 2017 ìsch sa mìt dr Verband Communauté de communes de Bischwiller et Environs, Communauté de communes de la Région de Brumath un Communauté de communes du Val de Moder zum neie Verbànd Communauté d’agglomération de Haguenau füsioniert wore. Barschem Bàtzedorf Dàiedorf Hàwenàu Heestett Hìttedorf Morschwìller Nìderschafelse Ohlunge Schwaighüse Ühlwìller Wàhle Wìnterschhüse Wìttersche http://www.cc-haguenau.fr
D Communauté de communes de la Région de Molsheim-Mutzig ìsch a Kommünàlverbànd ìm Unterelsass (Frànkrìch). Sa ìsch àm 31. Dezember 1997 grìnda worra. Zum Kommünàlverbànd gheera 18 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Molse, Präsidant ìsch dr Laurent Furst. Àldorf Arelse Arische Àvelse Dàchstaan Dìnse Dìppje Dìttle Dorelse Ewerhosle Grasswiller Hellebari Ìngerhosle Molse Mützig Sulz Stìll Wolixe http://www.cc-molsheim-mutzig.fr www.collectivites-locales.gouv.fr
Dr Karl Emil Kauffmann, wia-nr mit-em volla Nama ghoißa hot (* 23. November 1836 z Ludwigsburg, † 18. Juni 1909 en Diibenga), ischt a deitscher Musikpädagog, Kombonischt, Hochschuellehrer, Geiger ond Universideetsmusikdirektr gwäa. Dr Emil Kauffmann kommt am 23. November 1836 z Ludwigsburg uff d Welt. Wia der Bua fenf Johr alt ischt, ziagt’r mit seine Leit noch Heilbronn ond goht deet en d Schuel. Em Alder vo 15 Johr kommt’r wiider zruck en sei Geburtsstadt, wo-nr Uffnahm bei dr Stuegerter Hofkabell fendet. Bei sellem Orkeschtr lernt’r s Klaviir- ond Geigaspiila ond kriagt Ondrricht em Fach Musiktheorii. Elf Johr späder kriagt’r bei dera Kabell a feschda Oostellong als erschder Geiger. Neabaher leidet’r vo 1867 bis 1868 z Stuegert da Akademischa Liaderkranz. Außerdem grendet’r noh da Cannstadder Oratoria-Vorei ond a Mennerquardedd. Dr Selmar Bagge, dr Herausgeaber vo dr Leipziger Allgemeine Musikzeitung, fir dui dr Kauffmann emmer mol wiider an Bericht ibrs Stuegerter Musikleaba schreibt, vorschafft deam Moo 1868 d Stell vo-ma Hauptlehrer bei dr nei grendeda Allgemeina Musikschuel z Basel. 1877 bewirbt’r sich uff dui grad frei wordena Stell vom Musikdirekdor bei dr Universideet Diibenga. Er ischt erscht de dridd Persoo, wo (noch-em Friedrich Silcher ond-em Otto Scherzer) des Amt ausiaba därf.
D Communauté de communes du Rhin ìsch bìs 2016 a Kommünàlverbànd ìm Unterelsass (Frànkrìch) gsìì. Sa ìsch àm 31. Dezember 2001 grìnda worra. Zum Kommünàlverbànd han sìwa Gmeina gheert. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Rhinài gsìì, Präsidant dr Eric Kethi. Zum 1. Janner 2017 ìsch sa mìt dr Communauté de communes du Pays d’Erstein un Communauté de communes de Benfeld et Environs zum neie Verbànd Communauté de communes du Canton d’Erstein füsioniert wore. Boofze Düwesànd Dìwelse Friesene Geerschte Owene Rhinài http://www.cc-rhin.fr
D Communauté de communes du Ried de Marckolsheim ìsch a Kommünàlverbànd ìm Unterelsass (Frànkrìch). Sa ìsch àm 19. Dezember 2011 grìnda worra dur d Füsion vu dr Communauté de communes de Marckolsheim et environs un dr Communauté de communes du Grand Ried. Sit em 1. Januar 2016 gheert aui d Gmein Grüsse ìm Owerelsass züe dr CC du Ried de Marckolsheim. Zum Kommünàlverbànd gheera 18 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Màrkelse, Präsidant ìsch dr Frédéric Pfliegersdoerffer. Àrtelse Bìndre Biese Booze Else Grüsse (Haut-Rhin) Haidelse Hesse Hìlse Mackene Màrkelse Rìchtelse Sààse Scheenài Schwobse Sundhüse Uune Wìttse http://www.ried-marckolsheim.fr S´Große Ried bi Markolse www.collectivites-locales.gouv.fr
D Communauté de communes de Sélestat ìsch a Kommünàlverbànd ìm Unterelsass (Frànkrìch). Sa ìsch àm 28. Dezember 1995 grìnda worra. Zum Kommünàlverbànd gheera zwelf Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Sélestat, Präsidant ìsch dr Marcel Bauer. Awersche Awerschmìnster Bàldene Diefedàl Keschteholz Kìnze Müssig Mieterschulz Orschwiller Scherwiller Schlettstàdt Wànzel http://www.cc-selestat.fr www.collectivites-locales.gouv.fr
simyo isch de erscht "No frills"-Mobilfunkonbieter z Dytschland gsi. S Unternehme setzt uf e rund-um-d-Uhr-ei-Pris Tarif, wie scho devor s o2/Tchibo-Gmeinschaftsprojekt "Tchibo Mobil" mit grossem Erfolg au. Simyo nutzt d Netzinfrasschtruktur vum Mobilfunkunternehme E-Plus. Kundeservice isch usschliessli iber s Internet oder iber e Telefon-Hotline meglig. Im Gegesatz zue ondre Obieter het simyo kei Filiale. S Unternehme het (Stond: Juli 2008) 63 Mitarbeiter un het dr Firmesitz z Düsseldorf. Dr Gschäftsfiehrer isch dr Rolf Hansen. E-Plus (90 %) Simyo-Geschäftsführung (10 %) simyo simyo industries
D Communauté de communes du Val de Moder ìsch bìs 2016 a Kommünàlverbànd ìm Unterelsass (Frànkrìch) gsìì. Sa ìsch àm 9. November 1999 grìnda worra. Zum Kommünàlverbànd han sechs Gmeina ìm Moderdàl gheert. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Val de Moder gsìì, Präsidant dr Jean-Denis Enderlin. Zum 1. Janner 2017 ìsch sa mìt dr Verband Communauté de communes de la Région de Haguenau, Communauté de communes de Bischwiller et Environs un Communauté de communes de la Région de Brumath zum neie Verbànd Communauté d’agglomération de Haguenau füsioniert wore. Angwiller Bìtschoffe Kìndwiller Nìdermodere Örwiller Val de Moder https://web.archive.org/web/20161102004243/http://www.valdemoder.fr/
D Communauté de communes de la Vallée de Villé (bis 31. Dezember 2015 Communauté de communes du Canton de Villé) ìsch a Kommünàlverbànd ìm Unterelsass (Frànkrìch). Sa ìsch àm 31. Dezember 1992 grìnda worra. Zum Kommünàlverbànd gheera 18 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Bassemberg, Präsidant ìsch dr Jean-Marc Riebel. Bassemberg Breitenau Braitebàch Dàwiller Diefebàch Driembàch Erlebàch Fouchy Lalaye Maisegott Grit Neikìrich Sàm-Màrte Saint-Maurice Sàm Peterschulz Steige Urbeis Willer https://web.archive.org/web/20161024192215/http://www.cc-canton-de-ville.fr/ www.collectivites-locales.gouv.fr
D Eurométropole de Strasbourg ìsch a Métropole ìm Unterelsass (Frànkrìch). Sa ìsch 1966 grìnda worra àls Communauté urbaine de Strasbourg (CUS). Sit em 1. Januar 2015 ìsch dr Kommünàlverbànd a Métropole. Zum Kommünàlverbànd gheera 28 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Strossburi, Präsidant ìsch dr Robert Herrmann. Zum 1. Janner 2017 isch sa mìt dr Communauté de communes les Châteaux füsioniert wora. http://www.strasbourg.eu www.collectivites-locales.gouv.fr
D Métropole isch die höchstmögligi Form vu de Iigliiderig vu Gmäinde in e Gmäindverband z Frànkrich. Im Januar 2014 het es Gsetz d Grundlag für d Métropole gschaffe, wo die öffentlige Ufgabe vu Zentre und ihrne Vorort zämefiehrt. Bi de Métropole de Lyon isch d Métropole e Gebietskörperschaft, kei interkommunale Verband. Sie ersetzt s Département Rhône. Am 1. Januar 2016 het s z Frankriich 13 Métropoles (alli in de France métropolitaine) gee, mit ere Gsamtbevölkerig vu 15 Millione Iiwohner (2012). (französisch) Loi n° 2014-58 du 27 janvier 2014 de modernisation de l'action publique territoriale et d'affirmation des métropoles
De Pantaleon (altgriech. Πανταλέων) isch de König vo Pisa gsii. Er hett öppe um d Mitti vom 7. Joorhundert v. Chr. glebt. De Pantaleon isch de Soo vom Omphalion gsii und de Vatter vom Damophon und Pyrrhos. Er het e Heer gsammlet und ase d Laitig öber di 34. Olympische Spiili (644 v. Chr.) a sich grisse Er söll d Messenier im Zwaite Messenische Chrieg understützt haa.. Noch em isch sii Soo Damophon König vo Pisa wore. Er isch verdöchtig wore, Plän gege d Eleeer z schmide. Die sind dromm miteme Heer i d Pisatis iigfale. De Damophon hett si agfleet und bette wider umzchere, wa denn o passiert isch. Sin Brüeder Pyrrhos degege hett sich zäme mit de Biwonner vo Makistos und Skillous zämetue und gege Elis Chrieg gfüert. D Eller hend gwune und d Stedt vo de Gegner zerstört. Mischa Meier: Pantaleon. In: Der Neue Pauly (DNP). Band 9, Metzler, Stuttgart 2000, ISBN 3-476-01479-7, Sp. 261. Pausanias: Raise z Griecheland 6.21.1f; 6.22 Strabon: "Geographike 8.4.10 (362)
De Tyrtaios (altgriech. Τυρταῖος) isch e spartanische Dichter gsii, wo im Zwaite Messenische Chrieg d Spartaner mit sinene Elegie zom Chrieg aaghaizt hett. Sini Werch sind nume zom Tail erhalte und geltet as di wichtigste und historisch zuverlässigste Zügnis för de Erst und Zwait Messenischi Chrieg. Er hett um 640 v. Chr. glebt. Sini Elegie sind i de Antiki wollbikannt gsii und de Platon hett en as e göttliche, waise Dichter bizaichnet. Noch de Suda, e byzantinisches Lexikon usem 10. Joorhundert, hett sis Werch fööf Bänd umfasst, und zwoor d Eunomia för d Lakedaimonier, Elegie und Chriegslieder. Erhalte sind guet 200 Vers. Öber de Tyrtaios isch wenig bikannt. Siin Vatter hett Archembrotos ghaisse. Noch de Suda hett er sini Blüeti i de 35. Olympiade (640-636 v. Chr.) erraicht, wäär somit um 680 v. Chr. uf d Welt choo. D Suda gitt ono aa, as er entweder e Spartaner gsii sai oder e Milesier, wa dezue passt, as sis Werch düttlichi Äänlichkaite mit de chriegerische Elegie vom Kallinos vo Ephesos zaigt. Nochem Platon und anderne Autoore aber isch er en Athener gsii. De Pausanias schribt, as er en mittelmäässige athenische Leerer gsii sai, wo ghumplet heb. En Orakel het a de
De Kleombrotos I. (altgriech. Κλεόμβροτος) isch e König vo Sparta gsii usem Gschlecht vo de Agiade. Er hett vo 380 bis 371 v. Chr. gherrscht, De Kleombrotos isch de Soo vom König Pausanias. Sini Söö sind de Agesipolis II. und de Kleomenes II.. Wo sii Vatter ane 394 v. Chr. verbannt woren isch, isch sii Brüeder Agesipolis I. König wore. Nochdem dee 380 v. Chr. ooni Söö gstorben isch, isch de Kleombrotos König wore. Er isch im Chrieg mit em boiotische Thebe gstande, aber wenig erfolgriich. So hett er ane 378 v. Chr. bi Thebe und zwai Joor spööter am Kithairon-Pass wenig Ruum erlangt. 372 v. Chr. ischems aber glunge d Thebaner dra z hindere is Land Phokis iizfale. 371 v. Chr. isch er gege d Thebe i de Schlacht vo Leuktra gfalle. Die Niderlaag het dodezue gfüert, as Messenie wo scho langi Zitt zo Sparta ghört hett, fraichoo isch, wa för Sparta e groose Verlust bidüttet het. Die Schlacht het di spartanisch Vormachstellig biendet. Mischa Meier: Kleombrotos. In: Der Neue Pauly (DNP). Band 6, Metzler, Stuttgart 1999, ISBN 3-476-01476-2, Sp. 577.
Skire (latiin. Scirii) isch de Nome fir e oschtgermanische Stamm z Oschteuropa gsi, wo noch em Plinius im Land Aeningia glebt het. Um 230 v. Chr. sin si zäme mit de Baschtarne am Schwarze Meer ufducht, bi de Stadt Olbia. Im 4. Joorhundert n. Chr. hän si in de Karpate gläbt. Dert sin si vun de Hunne underworffe worre. Noch em Tod vom Hunnefirscht Attila sin si vun de Oschtgote abhängig gsi. Di letschte Skire sind underem Odoaker uf Italie zoge. De isch e Skirer gsi und vo 476 bis 293 d ärscht barbarisch „Kinig vu Italie“ worre. De Name vo de Skire werd zum gotische Wort skeirs „klar, rein“ gstellt. D Skire sind demno die „Reine, Unvermischte“ im Gegesatz zue de Baschtarne („Mischling, Bastarde“). Nationalencyklopedin Artikel yber Scirier.
De Pausanias (altgriech. Παυσανίας) isch e spartanische Feldherr usem Gschlecht vo de Agiade gsii. De Pausanias isch de Soo vom Kleombrotos und de Neff vom spartanische König Leonidas I. gsii. Nochdem de Leonidas I. ane 480 v. Chr. i de Schlacht bi de Thermopyle gfallen isch, isch er zom Vormund vo dem no unmündige Soo Pleistarchos wore. Ane 479 v. Chr. het er s griechische Heer i de Schlacht vo Plataiai aagfüert. De Siig vo de Grieche hett zor Folg gha, as d Perser us Griecheland vertribe wore sind. E Joor drufabe, ane 478 v. Chr. hett er mittere Flotte Byzantion vo de Perser bifrait. Well er e paar persischi Adligi i d Haimet entlo haa söll, isch er verdööchtigt wore, mit de Perser gmaini Sach z mache. Dromm isch er z Sparta vor s Gricht choo und hett e Geldbuess müese zale und sis Amt as Flottekommandant verloore. Er isch denoo wider uf zrugg uf Byzantion, isch denn vo de Athener 471 v. Chr. vertribe wore. Well er verdööchtige Umgang ghha hett, isch er under Todesdrooig uf Sparta bifole wore. Er isch dai is Gfengnis choo, aber glii wider entloo wore, obwoll em noi no der Vorwurf gmacht woren
D Leandris (altgriech. Λεανδρίς) isch d Frau vom spartanische König Anaxandros usem Gschlecht vo de Agiade gsii. Si isch d Muetter vom Eurykratidas. Ere Maa Anaxandros hett usem Zwaite Messenische Chrieg gfagni Fraue mitbroocht, drunder isch d Kleo gsii, e Priesteri vo de Thetis. Wo d Leandris s Holzbild vo de Thetis entdeckt hett, hend zi zäme mit de Kleo z Sparte e Tempel för d Thetis gstiftet. Pausanias, Raise z Griecheland, 3.14.4
De Eurykrates (altgriech. Εὐρυκράτης) isch e König vo Sparta gsii usem Gschlecht vo de Agiade. Er hett öber Sparta und Messenie gherrscht, wo vo sim Vatter eroberet woren isch. De Eurykrates isch de Soo vom Polydoros und de Vatter vom Anaxandros. Herodot, Historie 7.204. Pausanias, Raise z Griecheland, 3.3.4
De Polydoros (altgriech. Πολύδωρος) isch e König vo Sparta gsii usem Gschlecht vo de Agiade. De König usem Gschlecht vo de Eurypontide zu sinnere Zitt isch de Theopompos gsii. Er isch z Sparta as geert wore, as di Biamte mit em Bild vom Polydoros gsiglet hend. De Polydoros isch de Soo vom Alkamenes und de Vatter vom Eurykrates. Zo sinnere Zitt isch de Ersti Messenische Chrieg uusbroche. De Polydoros isch bim Volch biliebt gsii, well er as üüsserst grechte Richter ggolte hett. Er isch vom Adlige Polemarchos ermordet wore. Herodot, Historie 7.204 Pausanias, Raise z Griecheland, 3.3.1-3; 3.11.10 Mischa Meier: Polydoros. In: Der Neue Pauly (DNP). Band 10, Metzler, Stuttgart 2001, ISBN 3-476-01480-0, Sp. 55–56.
De Alkamenes (altgriech. Ἀλκαμένης) isch isch e König vo Sparta gsii usem Gschlecht vo de Agiade. De Alkamenes isch de Soo vom Teleklos und de Vatter vom Polydoros. Unter sinnere Herrschaft isch d Stadt Helos eroberet wore, wo no vo Achäer biwonnt woren isch. I dem Chrieg sind o Argiver bisigt wore, wo a de Helote ghulffe hend. Zu sinene Ziit hett de agseeni Spartaner Charmidas e Stritt zwösched de Kreter gschlichtet. Er hett di messenischi Bergstadt Ampheia iignoo und so de Erst Messenischi Chrieg uusglööst. Er isch glii drufabe gstorbe und si Soo Polydoros hett de Chrieg wittergfüert, zäme mitem Theopmpos usem Gschlecht vo de Eurypontide. Herodot: Historie 7.204. Pausanias: Raise z Griecheland 3.2.7
De Teleklos (altgriech. Τήλεκλος) isch e König vo Sparta gsii usem Gschlecht vo de Agiade. Er werd as historisch bitrachtet und hett im spoote 8. Joorhundert v. Chr. glebt. Usem Huus vo de Eurypontide isch doozmool de Nikandros König gsii. De Teleklos isch de Soo vom Archelaos und de Vatter vom Alkamenes. Er hett s Hailigtum Amyklai und d Stedt Pharis und Geronthrai eroberet, wo dozmool no a de Achäer ghört hend. D Pharite und Geranthräer hend sich widerstandsloos ergee und drufab d Peloponnes verloo. D Amykäer aber hend lang Widerstand glaistet.. Zodem hett er di drai Ort Poieessa, Eschiai ind Tragion i de Dentheliatis bisidlet, wa zo Spannige mitem binochbuurte Messenie gfüert hett. De Teleklos isch im Grenzhailigtum Limnai vo Messenier töödt wore. Spartaner hend gsait, as bimene Fest im Artemistempel vo Limnai, wo d Messenier und d Spartaner gmainsam gfiiret hend, d Messenier di spartanische Jungfraue hend wöle schände und as de Teleklos umchoo sai, woner die hett wöle schütze. Noch de messenische Version, hett de Teleklos no bartloosi Jüngling als Jungfraue verchlaidet und dene Dölch mitgee, demit si d Messenier ermordit. Die hend sich gweert und im Tumult isch de Teleklos umchoo. Er hett z Sparta e
De Archelaos (altgriech. Ἀρχέλαος) isch isch e König vo Sparta gsii usem Gschlecht vo de Agiade. Er isch nöd historisch. De Archelaos isch de Soo vom Agesilaos I. und de Vatter vom Teleklos. Zäme mitem König Charillos usem Gschlecht vo de Eurypontide het er d Stadt Aigys eroberet und d Iiwooner versklavt, well die sich mit de Arkader verbündet gha hend. Herodot, Historie 7.204. Pausanias, Raise z Griecheland, 3.2.5 Hieronymus, Jerome, Chronicon -- The Merton manuscript
De Agesilaos I. oder Agesilas I. (altgriech. Ἀγησίλαος, dorisch: Ἀγησίλᾱς) isch isch e König vo Sparta gsii usem Gschlecht vo de Agiade. Er isch nöd historisch. De Agesilaos isch de Soo vom Doryssos und de Vatter vom Archelaos. Er söll nu churz glebt haa. Zu sinnere Zitt söll de spartanischi Gsetzgeber Lykurg sini Gsetz erloo haa. Herodot, Historie 7.204. Pausanias, Raise z Griecheland, 3.2.4f. Hieronymus, Chronicon Karl-Wilhelm Welwei: Agesilaos. In: Der Neue Pauly (DNP). Band 1, Metzler, Stuttgart 1996, ISBN 3-476-01471-1, Sp. 254.
S Nationalencyklopedin ischs vollständischt zytgmässe schwedischsprôchige Lexikon. S isch vun 'ra Regierungsschpend initiiert worre. D druckt Version bstäht us zwonzig Bänd mit 172.000 Artikel. D Internet-Usgab isch ä bisl grösser worre (260.000 Artikel im Juni 2005). Des Projekt isch im Johr 1980 ôgfonge worre, wu ä Regierungskomitee Verhondlunge mit verschideni Herusgeber vorgschlage het. Des Schtadium isch im Auguscht 1985 beendet worre, wu d Bra Böcker d verontwortlich Rusgeber worre isch. Des Projekt isch noch wissentschaflichi Paradigme ufgstellt worre un bringt au Abschtommungs un Umwelt Themä. D Erwartige an s Projäkt sin so groß gsi wie nie devor: Vor de Veröffentligung vom erschte Band (Dez. 1989) hät's scho 54'000 Bstellige ge. De letscht Band isch 1996 usecho, allerdings hän en im Johr 2000 drei züesätzligi Bänd ergänzt. Vobunde mitm Nationalencyklopedin isch au: NE:s Ordbok, ä Wörterbuech in dreyj Bänd (1995-1996) NE:s Årsband, ä Jôhrbuech 1997 NE:s Sverigeatlas, ä Atlas vu Schwedä (1998) NE:s Världsatlas, a Weltatlas (1998) NE-spelet, ä Spiel mit 8.000 Froge (1999) 1997 isch d erscht digitali Usgab vum Lexikon uf 6 CDs (schpäter au uf DVD) ruskumme un 2000 däm ufs Internet als Löhndienscht glegt worre. D Onlineversion het au ä Wörtabuech un ä updäteti Version vum druckti
De Doryssos (altgriech. Δόρυσσος) isch isch e König vo Sparta gsii usem Gschlecht vo de Agiade. Er isch nöd historisch. De Doryssos isch de Soo vom Labotas und de Vatter vom Agesilaos I.. Herodot, Historie 7.204. Pausanias, Raise z Griecheland, 3.2.4. Hieronymus, Chronicon[1]
De Labotas oder Leobotes (altgriech. dorisch: Λαβώτας; ionisch:Λεωβώτης) isch isch e König vo Sparta gsii usem Gschlecht vo de Agiade. Er isch nöd historisch. De Labotas isch de Soo vom Echestratos und de Vatter vom Doryssos. De Gsetzgeber Lykourgos söll sii Vormund gsii sii, woner no minderjörig gsii isch. Er hett mit de Argiver Chrieg gfüert, well si d Kynouria a sich grisse hebid. Herodot, Historie 1.65; 7.204. Pausanias, Raise z Griecheland, 3.2.3f. Hieronymus, Chronicon Karl-Wilhelm Welwei: Labotas. In: Der Neue Pauly (DNP). Band 6, Metzler, Stuttgart 1999, ISBN 3-476-01476-2, Sp. 1034.
De Echestratos (altgriech. Ἐχέστρατος) isch e König vo Sparta gsii usem Gschlecht vo de Agiade. Er isch nöd historisch. De Echestratos isch de Soo vom Agis und de Vatter vom Labotas. Under sinnere Herrschaft hend d Spartaner Kynoureer us de Argolis vertribe. Herodot: Historie, 7.204 Pausanias: Raise z Griecheland, 3.2.2f. Hieronymus: Chronicon (Merton MS. Coxe 315, fol. 1r) Mischa Meier: Kleombrotos. In: Der Neue Pauly (DNP). Band 3, Metzler, Stuttgart 1997, ISBN 3-476-01473-8, Sp. 867.
De Nikandros (altgriech. Νίκανδρος) isch e König vo Sparta gsii usem Gschlecht vo de Eurypontide. De Nikandros isch de Soo vom Charilaos und Vatter vom Theopompos. Er hett Chrieg gege de Eratos vo Argos gfüert und sich debii mit de Hafestadt Asine verbündet. D Argiver hend wege dem d Stadt Asine zerstört und d Asinäer vertribe. Die sind uf Lakonie gfloche und hend weleweg s lakonische Asine gründet. Spööter, nochem End vom Erste Messenische Chrieg hend so vo de Spartaner Land z Messenie öberchoo, wo si s messenische Asine gründet hend. Herodot: Historie 8.131 Pausanias: Raise z Griecheland 2.36.4f., 3.7.4; 4.14.3 Pausanias 4.14.3 Mischa Meier: Nikandros. In: Der Neue Pauly (DNP). Band 8, Metzler, Stuttgart 2000, ISBN 3-476-01478-9, Sp. 897.
De Theopompos (altgriech. Θεόπομπος; Endi 8. Jh. v. Chr.) isch e König vo Sparta gsii usem Gschlecht vo de Eurypontide. Er isch de früesti sicher historisch bizügti König vo Sparta und hett im uusgeende 8. Jh. und iigende 7. Joorhundert v. Chr. glebt. De Theopompos hett im Erste Messenische Chrieg de westlich Tail vo Messenie underworffe. Da isch s anzig, wo sicher historisch isch. Gliichzittig mit em isch de Polydoros usem Gschlecht vo de Agiade König vo Sparta gsii. De Theopompos söll z Sparta s Ephorenamt iigfüert haa. De erst Ephor isch nochem Plutarch de Elatos gsii. De Theopompos isch de Soo vom Nikandros gsii. Er isch mit de Chilonis verhürootet gsii und hett zwee Söö ghaa, de Archidamos und de Anaxandrides. D Messenier sind im Chrieg vo de Arkader understützt wore, debii söll de Theopompos vo dene gfange gnoo wore sii. Erisch denn vo sinnere Frau Chilonis bifrait wore. I siim Alter isch e Chrieg mit de Argiver uusbroche, wege de Kynouria. Weg sim Alter und wegem Tood vo sim Soo Archidamos hett er a dem Chrieg nöme grooss tailgnoo. Siin Enkel Zeuxidamos isch noch em König wore. Nochem Myron isch de Theopompos chorz vorem End vom Messenische Chrieg
De Anaxidamos (altgriech. Ἀναξίδαμος) isch e König vo Sparta gsii usem Gschlecht vo de Eurypontide. Er isch zittgliich mitem König Anaxandros usem Gschlecht vo de Agiade gsii, zo de Zitt vom Zwaite Messenische Chrieg. De Anaxidamos isch de Soo vom Zeuxidamos und de Vatter vom Archidamos I.. Sini Hostorizität isch nöd gwüss. Pausanias: Raise z Griecheland 3.7.6; 4.15.3 Mischa Meier. In: Der Neue Pauly (DNP). Metzler, Stuttgart 1996–2003, ISBN 3-476-01470-3.
Mit eme palatale Konsonant meint mer in de Foneetik en Artikulationsort. Ùn zwar die Konsonante, wo de Rùgge vo de Zùng, also de hinteri Deil vo de Zùng, mit em harte Gaume en Luut macht. Konsonante, wo d Spitz vo de Zùng mit em harte Gaume en Luut macht, sait mer dergäge retroflex. In de alemannische Dialäkt chùnt mindeschtens ei palatale Luut vor, ùn zwar de palatali Approximant [j] wie in „jo“. Des isch glychzytig au de hüüfigscht palatali Luut in de Sprooche vo de Wält. In e paar Dialäkt chùnt au de stimmlosi palatali Frikativ ([ç]) vor. In de Sprooche vo de Wält chömme die palatale Luut vor: