rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Johann Rudolf Meriaa (* 15. Merz 1797 z Baasel; † 25. Oktober 1871 z Baasel) isch e Schwizer Mathematiker und Politiker gsi. Dr Johann Rudolf Merian isch as Soon vom ene Kaufmaa z Baasel uf d Wält choo. Er het e kaufmännische Usbildig z Baasel und z Marseille gmacht. Denn het er z Bariis und z Göttinge Mathematik studiert und 1827 bromowiert. Vo 1829 bis 1841 isch er Mathematikleerer am Baasler Pädagogium gsi. Gliichzitig isch er usserordentlige und vo 1830 aa ordentlige Brofässer für Mathematik an dr Uniwersidäät Baasel gsi. 1841 isch er zum Honorarbrofässer ernennt worde. Wääred 35 Joor het er au dr Boste vom Verwalter vom Universidäätsguet ghaa. Dr Meriaa isch au politisch aktiv gsi. 1820/21 isch er Mitgliid vom sogenannte Tugendbund gsi. Das isch e politischen Club gsi, wo die konservative Baasler Obrigkäit mit Määss kritisiert hget. Vo 1833 bis 1869 isch er Mitgliid vom Groosse Root vo Basel-Stadt gsi. Er isch as Gsandte zur Daagsatzig gschiggt worde, und het 1847/48 zämme mit em Baasler Bürgermäister Felix Sarasyy brobiert zwüsche de katholisch-konservative und de liberal-radikale Kantöön z vermiddle, het aber käi Erfolg ghaa. Vo 1853 bis 1856 het er si Kanton im Ständeroot verdräte. Si Brueder
Dr Lukas Ferdinand Schlöth (* 25. Januar 1818 z Baasel; † 2. August 1891 z Lutzebërg; begraabe z Thal), isch e bedütende Schwizer Bildhauer us em Spootklassizismus gsi. Dr Lukas Ferdinand Schlöth isch as Soon vom Schlosser Heinrich Ludwig Schlöth, wo us Berlin gsi isch, z Baasel uf d Wält choo und ufgwaggse. Er het zerst e Schlosserleer bi sim Vater gmacht und het e baar Joor in däm sinere Wärkstatt gschafft. Nääbebi het er Underricht im Zäichne bim Hieronymus Hess gnoo und isch in dr Modellierklass vom Bildhauer Johann Heinrich Neustück gsi. Vo 1843 aa isch er z Rom gsi und het sich zum Bildhauer usbildet. Äine vo sine Leerer isch woorschinlig dr Heinrich Maximilian Imhof gsi, won er spööter e Konkuränt von em worde isch. 1847 het er z Rom si äignigs Ateliee ufgmacht. 1874 het er die riichi Witwe Emma Müller-Gängebach ghürootet und isch in d Schwiz zrugg. Denn het er mänggisch z Baasel und mänggisch z Lutzebärg im Kanton Appezäll Usserrhode gschafft. Er het 1855 dr Wettbewärb für e Winkelried-Dänggmol z Stans gwunne. Wo s 1865 iigweit worde isch, isch dr Schlöth äine vo de bekanntiste Bildhauer in dr Schwiz worde. Denn het er s Dänggmol
S Archiiv vo dr mission 21 isch es privaats Archiiv i dr Schwiiz. Es befindet sich an dr Missionsstrooss 21 z Baasel. Es isch en interdisziplinäre Forschigsstandort, wo für alli offe isch. S Archiv stoot uf dr Liste vo de Kulturgüeter im Kanton Baasel-Stadt, wo nazionali Bedütig häi. S Archiiv enthaltet schriftligi, visuelli und kartografischi Kwelle, wo sich uf d Gschicht vo dr Mission und dr Kolonialzit bezien, uf interkulturelli Theologii und uf d Kulturgschicht von e Hufe Regione uf dr Wält. Bsundrigs guet dokumentiert isch alles, wo mit dr Baasler Mission z Ghana, Indie, China, Kamerun und Kalimantan/Indonesie z due het. Es git au vil Material us afrikanische, asiatische und latiinamerikamische Länder, wo d mission 21 und iiri Dräägerveräin angaschiert si. Uf dr äinte Site het s Archiv d Ufgoob, d Akte fachgrächt z konserwiere, uf dr andere si eme bräite Publikum zuegänglig z mache, das under anderem au mit Usstellige im Baasler Missionshuus, ere Freihandbibliothek, eme Lääsisaal in dr Kapälle und ere interaktive Website. S Archiv isch Mitgliid im Verbund Baasel, wo Bibliotheke vo Institut, Seminar und Klinike vo dr Uniwersidäät Baasel, vo Museum und Fachhoochschuele und anderi Bibliotheke drzueghööre, wo dr Universidäät nooch stönde. Archiv uf www.mission-21.org,
S Flusschraftwärk Stallegg lyt i dè Wuètèschlucht unterhalb vo Göschwyler, eme Ortsdail vo de Stadt Leffinge, un isch 1895 in Betrièb gnõ worrè. Es isch s drittälteschtè Flusschraftwärk vo Dütschland un stòt unter Denkmõlschutz. Es bschtòt uss èrè aafänglich 6 m hochè Dalschperri un èm Turbinèhuus, wo übber èn 191 m langè Uusleitigskanaal mit 10 m Nutzgfälle vobundè sin. Dè Beu hèt 1894 aagfangè, neu sin zum eintè s Bauprinzyp vo dè Bogèschtaumuèr un dè neue Bauschtoff Bedong gsi. Erbauè hèt s dè Karl Egon IV. vo Fürschtèbärg lõ, um sy Schloss z Donaueschingè z belüchtè un d Energy für diè Fürschtebärgischi Brauerei bereitzschtellè. Dè Bau isch mit Ufflagen verbundè gsi, s Sägewärk Schattèmülli nit im Betrièb z schtörè un uusreichend Wasser für d Fische übrig z lõ. Bim Bsuèch vom Kaiser Wilhelm II. z Donaueschingè isch dè Schlossgartè belüchtet worrè. Ab èm 6. Oktober 1895 sin d Strõßè z Donaueschingè un 3480 Wohnungen mit elegtrischem Stròm belüchtet worrè. Im Johr 1939 isch d Staumauèr höcher gmacht worrè un 1940 è zweitu Turbinè ybaut worrè, um dè Energybedarf vo dè Gegènd z deckè. S Chraftwärk isch 1979 a s Chraftwärk Laufèburg vokauft und am 1. Juli 1979 stillglait worrè. Im
De Václav Klaus (* 19. Juni 1941 z Prag) isch en tschechische Politiker und Wirtschaftswüsseschaftler. Er isch Vorsitzende vom OF (1990–1991) und vo de ODS (1991–2002) ksi. Zudem hät er die höchste Staatsämter vo de Tschechische Republik kha: Vo 1992 bis 1998 isch er Ministerpräsident, vo 1998 bis 2002 Vorsitzende vom Abgordnetehuus und vo 2003 bis 2013 Staatspräsident ksi. Gmeinsam mit em Slowak Vladimír Mečiar hät er für d Teilig vo de Tschechoslowakei in zwei souveräni Staate zum Jahresaafang 1993 gsorgt. De Klaus isch 1941 im Protektorat Böhme und Mähre uf d Wält cho. I de 1960er hät er studiert und hät sich 1989 a de Samtige Revolution beteiligt, zersch isch er en treue Ahänger vom Václav Havel ksi, hät sich dän aber als Ministerpräsident vo de Tschechische Teilrepublik de Unabhängigkeitsbesträbige vo einige Politiker agschlosse. Wo Tschechie entstande isch, isch de Klaus vo 1993 bis 1998 tschechische Ministerpräsident ksi. I de Wahle vo 2003 isch er am 28. Februar 2003 mit knapper Mehrheit zum Präsidente vo de Tschechische Republik gewählt worde. I de Zit vo sinere Präsidentschaft isch s Land 2004 de EU biträte. Döt hät er starch d Beneš-Dekret verteidigt und hät e europaskeptischi Haltig ka. I de Wahle
S Amerbachkabinett isch e brivats Kunstkabinett z Baasel im 16. und 17. Joorhundert gsi. Dr Brofässer für Instituzioneleer und Römischs Rächt Bonifacius Amerbach, wo au fümf Mol Räkter vo dr Uniwersidäät Baasel gsi isch, het d Grundlaag für d Sammlig gläit mit Objekt, wo vilmol us de Studierstuube vo humanistische Gleerte cho si. So si im Erasmus sini Sache, won er gstorbe isch, sini Büecher, Bilder, Münze und Medallie, Eeregoobe, Bächer, Uure, Löffel und anders an si guet Fründ Bonifacius gange. Im Bonifacius si Soon Basilius dr Jüngeri het witer Kunstgegeständ und Büecher gsammlet. Eso isch s sogenannte Amerbach-Kabinett entstande, mit ere Sammlig vo Gmäld, wo spööter uf dr ganze Wält berüemt worde si, und öbbe nüünduusig Büecher. Dr Amerbach het au no öbbe zwäiduusig Zäichnige vo hauptsächlig dütsche und schwizerische Künstler bsässe, wo hüt zu de Alte Mäister zele, drunder me as hundert Aarbede vom Hans Holbein em Jüngere, und e Sammlig vo Münze. Um 1586 het er en Inwentar vom Kabinettbestand ufgstellt, wo im Brivathuus «Zum Kaiserstuel» an dr Chläibaasler Rhiigass ufbewaart worde isch. 1591 het dr Ludwig Isely d Sammlige vo sim Unggle Basilius Amerbach gerbt. 1661 hätt d Sammlig uf Holland sölle verkauft wärde, d Stadt
D Familie Amerbach isch e Familie vo humanistisch bildete Baasler Drucker und Juriste im 15. und 16. Joorhundert gsi. Dr Johannes Amerbach isch um 1480 us em fränkische Amorbach im Odenwald uf Basel cho. Scho 1591 isch dr Basilius Amerbach as letschte Maa us dr Familie gstorbe. D Familie isch über d Faustina (1530-1602), dr Dochter vom Bonifacius mit de Iselin verschwöögeret gsi. Johann Amerbach 1440/45-1513 Bruno Amerbach 1484-1519 Basilius Amerbach dr Elter 1488-1535 Bonifacius Amerbach 1495-1562 Basilius Amerbach dr Jüngeri 1533-1591 Die Amerbachkorrespondenz, bearbeitet und herausgegeben im Auftrag der Kommission für die Öffentliche Bibliothek der Universität Basel von Alfred Hartmann, [ab Bd. 6] auf Grund des von Alfred Hartmann gesammelten Materials bearbeitet und herausgegeben von Beat Rudolf Jenny u. a., Bd. 1-11, Verlag der Universitätsbibliothek, Basel 1942-2010, ISBN 978-3-7965-1846-1, ISBN 978-3-7965-1037-3. Rochus von Liliencron: Amerbach, Basilius. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 1, Duncker & Humblot, Leipzig 1875, S. 397. Roderich von Stintzing: Amerbach, Bonifacius. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 1, Duncker & Humblot, Leipzig 1875, S. 397 f. Beat von Scarpatetti: Amerbach. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz.
Dr Basilius Amerbach (* 1. Dezämber 1533 z Baasel; † 25. April 1591 z Baasel) isch e Jurist und Kunstsammler us Baasel gsi. Er isch dr äinzig Soon vom Bonifacius Amerbach gsi. Vo 1552 bis 1559 het er z Tübinge, z Padua, z Bologna und Bourges Rächt studiert. 1560 het er z Bologna dr Doggter gmacht. Denn het er z Speyer am Riichskammergricht e juristischs Braktikum absolviert. Er het as Leerer und Rächtskonsulänt gschafft. Vo 1561 isch er Brofässer an dr Uniwersidäät Baasel und isch sofort Räkter worde. Da Boste het er denn no drei Mol, 1566, 1580 und 1588, ghaa. 1581 isch er Stadtsyndikus gsi. Dr Amerbach het sich au für Numismatik intressiert und e gröösseri Münzesammlig aagläit. Er isch en Alterdumsforscher gsi und e Spezialist für römischi Epigrafik. Er het dr Aastooss gee zur Usgraabig vom römische Theater vo Augusta Raurica, wo as ersti wüsseschaftligi Usgraabig nördlig vo de Alpe gältet und die klassischi Archeologii dört begründet het. Er het e Wunderkammere, s sogenannte Amerbachkabinett ufbaut, und het in däm Zämmehang under Anderem em Kunstmooler Hans Bock em Eltere Ufdreeg gee. Vo iim stamme handschriftligi Dissertazioone und e Briefsammlig. Druckti Schrifte von em si käini bekannt. Dr Basilius
Dr Bruno Amerbach (* 9.Dezämber 1484 z Baasel, † 22. Oktober 1519 z Baasel isch dr Soon vom Johann Amerbach und dr Anna Schabler gsi, dr Dochder vom Johann Schabler. Dr Bruno het zämme mit sim Brueder Basilius z Schlettstadt im Elsass, z Baasel und schliesslig z Bariis en Usbildig gmacht. Dört isch er as Bummelstudänt ufgfalle, wo sich nid drum kümmeret het, zu welem Stand sini Fründ ghöört häi, und das het si Vater nid glücklig gmacht. Dr Bruno isch ooni Abschlüss uf Baasel zruggchoo, het aber gueti Sproochkenntniss ghaa. Er het im Offizin vom Vater afo schaffe. Dr Johannes Froben, wo vil bi de Amerbachs gsi isch, und au dr Erasmus vo Rotterdam häi sich mit em extrowertierte Bruno guet verstande. Dr Bruno Amerbach isch am 22. Oktober 1519 an dr Pest gstorbe. S Amerbachs. Beat von Scarpatetti: Amerbach, Bruno. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz.
De Konde Bila (* 25. Dezämber 1937 z Katala im damalige Belgisch-Kongo; † 1995) isch en Maler, Keramiker und Xylograph us Kongo-Kinshasa gsi. Sini Usbildig häd er ab 1960 a de Akademie für schöni Künscht z Kinshasa und z Rom gmacht. Won er 1964 in Kongo zrug cho isch, hät er a de Akademie für schöni Künscht e Professur für Holzschnitt übercho. Es Jaaar spääter dänn ano verantwortlich worde für d Kunschtkürs a de Radio-Universität vom staatliche Radio La Voix du Zaïre. Fraue, won e Pause mached (1994) Es anders Bild vom Konde Bila Konde Bila (Memento vom 23. Septämber 2015 im Internet Archive), CongOnline.com oder Konde Bila (Memento vom 29. Mai 2014 im Internet Archive), CongoForum.be «Vestiges», Revue noire, Bleu outremer, Band 21, 1996, Siite 32-36 Bamba Ndombasi Kufimba, Initiation à l’art plastique zaïrois d’aujourd'hui : 3e Congrès extraordinaire de l’AICA à Kinshasa du 10 au 23 septembre 1973, Kinshasa, Département de la culture et des arts — Éditions Lokele, 1973 Bamba Ndombasi Kufimba, Ntemo Musangi, Anthologie des sculpteurs et peintres zaïrois contemporains, Paris: Nathan, 1987. ISBN 2091683507 2092960679 Joseph-Aurélien Cornet, Remi de Cnodder, Ivan Dierickx, Wim Toebosch, 60 ans de peinture au Zaïre, Bruxelles: Les Éditeurs d’Art Associés,
De Europarat (änglisch Council of Europe, franzöösisch Conseil de l’Europe) isch am 5. Mai 1949 dur de Vertrag vo London gründet worde als europäischi internationali Organisation, wo hüt 47 Staate mit 820 Millione Bürger umfasst. Im Europarat werdet kulturelli, politischi und wirtschaftlichi Frage diskutiert, und mer versuecht, Konflikt zlöse. Ehemaligi Mitgliedsstaate sind d Tschechoslowakei, Jugoslawie und d Sowjetunion ksi. Horst Keller: Werte statt Grenzen. Der Europarat – Wegbereiter und Vordenker. NDV Neue Darmstädter Verlagsanstalt, Rheinbreitbach 1999, ISBN 3-87576-419-6. Uwe Holtz (Hrsg.): 50 Jahre Europarat (PDF; 1,2 MB). Nomos, Baden-Baden 2000, ISBN 3-7890-6423-8. Frank Niess: Die europäische Idee – Aus dem Geist des Widerstands. Suhrkamp, Frankfurt am Main 2001, ISBN 3-518-12160-X. Birte Wassenberg: Histoire du Conseil de l’Europe (1949-2009). Peter Lang, Brüssel 2012, ISBN 978-90-5201-896-6. Commons: Europarat – Sammlig vo Multimediadateie Die Satzung des Europarates – London, 5.V.1949 Offizielli Website vom Europarat Vollständigi Liste vo de Verträg vom Europarat «Europarat: Institution, Organe und Abkommen» uf humanrights.ch Interaktive Grafik zum System vom Europarat im Online-Handbuech „Aktiv-gegen-Diskriminierung!“ vom Dütsche Institut für Menscherecht Bispiil für was de Europarat konkret macht Committee on Legal Affairs and Human Rights: Alleged secret detentions in Council of Europe member states – Information Memorandum II «USA spannen heimliches Netz
D Theodorskiirche isch en evangelisch-reformierti Kiirche in dr Stadt Baasel. Die gotischi Kiirche befindet sich im Wettstäi-Kwardier und isch em häilige Theodor gweiht. D Kiirche stoot uf dr Liste vo de Kulturgüeter z Baasel, wo nazionali Bedütig häi. D Kiirche isch zum erste Mol 1084 in ere Urkunde erwäänt worde. Am Aafang vom 12. Joorhundert het si zum Dalnekloster ghöört. Si lit rhiiuf vom hütige Chläibaasel im Dorf Niiderbaasel, wo spööter ufgee worde isch. S Gebiet het zu sällere Zit kiircherächtlig zum Bistum Konstanz ghöört, grundrächtlig aber zum Fürstbistum Baasel. Mä het 1947 in dr Kiirche Greeber us em 8. Joorhundert gfunde. Dusse het mä in de Joor 1984 und 1993 Greeber us em 11. Joorhundert entdeggt. Wo im Joor 1225 d Rhiibrugg baut worde isch, het sich e Däil vo dr Gmäind witer unde am Rhii nööcher an dr Brugg niidergloo. Eso häi dr Gmäind jetz Glöibigi gfeelt und vor allem d Kiirchestüüre, wo si zaalt häi. Mä het dorum 1255 d Dochderkapälle St. Niklaus in dr Nööchi vo dr Brugg baut. Us sällere Zit wäiss mä, ass dr St. Theodor dr Namenspatron vo dr Mueterkiirche gsi isch. Bim Baasler Ärdbeebe im Joor 1356 isch e groosse Däil vo
De Rat für gegesitigi Wirtschaftshilf (kurz RGW; russisch Совет экономической взаимопомощи, kurz СЭВ; änglisch Council for Mutual Economic Assistance, kurz CMEA oder Comecon) isch e internationali Organisation vo de sozialistische Staate unter de Füerig vo de Sowjetunion und Tschechoslowakei ksi. D RGW isch 1949 als sozialistischs Gägestück zum Marshallplan gründet worde. D RGW isch – wie s Militärbündnis Warschauer Pakt, wo 1955 gründet worde isch – im Jahr 1991 nach em Fall vom Kommunismus ufglöst worde. Gründigsmitgliider sind näbe de Sowjetunion d Länder Pole, Rumänie, Bugarie, Ungarn und d Republik Tschechoslowakei, ab 1960 Tschechoslowakischi Sozialistischi Republik ksi. Am 23. Februar 1949 isch Albanie, am 29. September 1950 d DDR (bis 1990) biträte. D Mongolei (6. Juli 1962), Kuba (1972) und Vietnam (1978) sind später ebefalls Mitgliider worde. Am 17. September 1964 isch Jugoslawie einige Organ vom RGW biträte. China (bis 1961) und Nordkorea händ Beobachterstatus ka. Im November 1986 händ Afghanistan, Angola, Äthopie, Südjemen, Laos, Mosambik und Nicaragua als Beobachter an eme Treffe teil gno. Am 16. Mai 1973 häd Finnland es Kooperationsabkomme mit de RGW unterzeichnet, 1975 de Irak und Mexiko, Nicaragua 1984, Mosambik 1985, Angola, Äthiopie und Jemen 1986 und Afghanistan 1987 au. Mit de Auflösig vo de
S Staatsarchiiv vom Kanton Baasel-Stadt isch es kantonals Archiiv i dr Schwiiz. Es befindet sich an dr Martinsgasse 2 z Baasel. Es het vo Gsetz us d Ufgoob, ass es alli Underlaage vo de öffentlige Organ vom Kanton, wo sötte archiwiert wärde, übernimmt, erschliesst, sicher ufbewaart und iiri Benützig mööglig macht. Es understützt d Erforschig und d Veröffentligung vom Archiivguet. Organisatorisch ghöört s Staatsarchiv zum kantonale Bresidialdepartemänt. S Staatsarchiiv stoot uf dr Liste vo de Kulturgüeter z Baasel, wo nazionali Bedütig häi. Die eltisti Gschichtskwellen im Staatsarchiiv, e Klosterurkunde, goot uf s Joor 1098 zrugg. Bim Baasler Ärdbeebe vo 1356 isch s stedtische Archiiv zerstöört worde. Sit denn isch vil überliiferet vo däm wo d Verwaltig gmacht het. D Beständ wärde in die Grubbe iidäilt: S Hauptarchiv umfasst s Verwaltigsschriftguet vom Kanton und vo sine Rächtsvorgänger (11.-21. Jhd.). D Nääbenarchiv umfasse s Schriftguet vo Körperschafte vom öffentlige Rächt oder vo brivaträchtlige Organisazioone, won e öffentlige Ufdraag häi (12.- 21. Jhd.). D Brivatarchive si die zwäitgrössti Abdäilig vom Staatsarchiv und umfasse Noochläss vo Familie, Veräin und Organisazioone und vo Äinzelpersone (16.–21. Jhd.). D Bildersammlig und s Blaanarchiv umfasse Fotografie, Zäichnige, Charte und Nlään vo underschidliger Häärkumft (16.–21. Jhd.). D Sammlige bestöön
Dr Baslius Amerbach dr Elter (* 28. Merz 1488 z Baasel, † 8. April 1535 z Baasel) isch e Baasler Buechdrucker gsi. Dr Basilius Amerbach isch as dr Soon vom Druckheer Johann Amerbach am 28. Merz 1488 uf d Wält choo. Er het zämme mit sim Brueder Bruno z Schlettstadt im Elsass, z Baasel und z Baris en Usbildig gmacht. 1506 isch er z Bariis Magister Artium worde. Vo 1507 bis 1512 het er z Freiburg im Brisgau bim Ulrich Zasius Rächt studiert. Er isch zrugg uf Baasel und het vo 1514 aa bim Drucker Johann Froben gschafft, wo d Offizin vo sim Vater überno het. Dr Basilius isch vil chrank gsi und het langi Zit mit dr Familie vo sim jüngere Brueder Bonifacius gläbt. Wo d Reformazioon z Baasel iigfüert worden isch, het er sich nid grad uuse welle drfür entschäide und isch vo 1531 aa e baar Mol us Baasel furt wääge däm. Dr Basilius Amerbach isch am 8. April 1535 z Baasel gstorbe und in dr Graabkapälle vo dr Familie im ufghoobene Kartüüserkloster z Baasel begraabe worde. Beat von Scarpatetti: Amerbach, Basilius (der Ältere). In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. S Amerbachs. Beat R. Jenny: «Die Beziehungen
S Karl Barth-Archiiv isch e Sammlig vo Wärk vom Schwizer Theolog Karl Barth z Baasel. Es zelt as Baasler Kulturguet, wo nazionali Bedütig het. S Archiv isch 1971 gründet worde. Im Archiv wird dr literarischi Noochlass vom Barth und si persöönligi Bibliothek ufbewaart. D Sammlig bestoot us 14'000 Büecher und öbbe hundertduusig Dokumänt, drunder öbbe zwölf duusig Brief. As Hauptufgoob katalogisiert und erschliesst s Archiiv d Bibliothek und dr Noochlass, läitet die editorische Aarbede an dr Gsamtusgoob und macht Röschersche vo Forscher mööglig. S Archiv befindet sich im ehemoolige Woonhuus vom Barth an dr Bruederholzalle 26 z Baasel. S Arbetszimmer vom Barth gseet no genauso us wie zu sine Läbzite und grad nääbedraa isch s Arbetszimmer vo dr Charlotte vo Kirschbaum, wo vo 1930 aa äng mit em Barth zämmegschafft het, und au bi de Barths im Huus gwoont het. Dört isch jetz s Büro vom Läiter vom Archiiv din. Im klimatisierten Chäller isch 1997 e brofessionells Ablaagsüsteem mit Büecherregaal uf Rolle iibaut worde. Drääger vom Archiiv isch d Karl Barth-Stifdig, wo vom Schwizerische Nazionalfond zur Förderig vo dr wüsseschaftlige Forschig understützt wird. Karl Barth-Archiv uf dr Website vo dr Uniwersidäät Baasel, abgrüeft am 7. Juni 2014 Auch die Anstreichungen
47.5779367.653182Koordinate: 47° 34′ 40,6″ N, 7° 39′ 11,5″ O; CH1903: 616143 / 269715 S Huus Colnaghi isch e dänggmolgschützts Woonhuus an dr Wänkestrooss 82 z Rieche. S Archidektebüro Artaria und Schmidt het s Colnaghi-Huus entworfe und 1927 as ersts Woonhuus mit Staalskelett in dr Schwiz baut. Es isch e tüpischs Bischbil für s Nöije Baue und alles, wo dere Archidektuurbeweegig wichdig gsi isch, isch in däm Bau realisiert worde: es si standartisierti Industriibrodukt, wo uf em Määrt gsi si, verwändet worde, und d Bauwiis isch modular. Farbe wärde iigsetzt zum gliichartigi Bauelimänt z bezäichne und eso uf die konstruktivi und rüümligi Struktur vom Bauwärk hiiwiise. D Deckene und d Bööde si us Bimsbetonblatte und iiri Gröössi het d Dimensioone vom Staalgrüst bestimmt. S Dach isch flach und mit Asfalt abdichdet. Industrielli Baumethode si denn no ganz nöi gsi und nid im Woonbau iigsetzt worde. Es isch e modärns Bauwärk entstande, wo frei vo «Modernisme» isch, und au hüte no mit sinere Schlichthäit modärn usgseet. S Huus Colnaghi stoot uf eme Grundstück wo liicht ufwärts goot. Es het e Durmartige Drakt, wo drei Stöck hooch isch und dört si d Stääge dinne, d Wirtschafts- und Nääberüüm. Im zwäistöckige Däil vornedraa befinde
E Dinghof (mhd. dinc-hof) isch e gröössere herrschaftlige Guetsbetriib gsi, wo men em mänggisch au Herrschaftshof gsäit het. Er isch vilmol vom ene Vogt oder Meier verwaltet worde und het die niideri Grichtsbarkäit ghaa; die jöörlige Gricht si uf em Hoof abghalte und Abgoobe, wo fellig worde si, iizooge worde. Es si mäistens Klööster gsi, wo Dinghööf iigrichdet häi und wo eso iiri verströite Güeter organisiert häi. Wenn dr Bsitzer wältlig gsi isch, het mä dä Dinghöf mäistens Herrehof oder Fronhof gsäit. Ding stammt vom althochdütsche ding, thing ab und isch ursprünglig e Rächtswort gsi mit dr Bedütig gsetzlig festgläiti (Grichts-)Versammlig, wo regelmässig abgehalte wird. Es chunnt also vom germanische Thing. Hof stammt vom althochdütsche hof ab. Dä Begriff het meereri Bedütige, doo wird er mit umschlossnige Blatz oder Ruum übersetzt. Es handlet sich um e Verwaltigsäihäit und nid e Siidligsäihäit. Dagmar Gunn-Hamburger: Dinghöfe und «Dinghöfe» im Schwarzbubenland in Jahrbuch für Solothurnische Geschichte Band 70. S. 419-447 Deutsches Rechtswörterbuch. Sp. 971-972. (Online) Dinghof, Gedinghof im Schwizerische Idiotikon, 2, 1034
Dr Paul Artaria (* 6. August 1892 z Baasel; † 25. Septämber 1959 z Heide) isch e Schwizer Architekt und Usbilder vo Gstalter gsi. Si Rolle am Aafang vo dr Beweegig Nöijs Baue und vor allem sini Bemüeige um e konstruktive Holzbau, häi däm Archidekturstil ghulfe, sich in dr Schwiz z verbräite. Dr Paul Artaria het vo 1907 bis 1910 e Bauzäichnerleer z Baasel gmacht. Denn isch er dört uf die Allgemäini Gwärbeschuel gange. 1911 isch er z Arlese und 1912 z Losann gsi. 1913 het en dr Hans Bernoulli aagstellt, wo grad us Berlin zruggchoo isch und dr iiflussriichi Schefarchidekt vo dr Baasler Baugsellschaft gsi isch. Bis 1920 het er bim Bernoulli gschafft und Grundlaage im Siidligsbau gleert. Vo 1920 bis 1923 het er e Bürogmäinschaft mit em Karl Zäslin ghaa, und in dere Zit si e baar Äifamiliehüüser und Landhüüser entstande. Vo 1923 aa het er mit em Hans Schmidt zämmegschafft, vo 1926 bis zum Konkurs 1930 häi die bäide e gmäinsams Archidekturbüro ghaa, wo mit verschiidene Siidlige und Äinzelhüüser im Sinn vo dr klassische Modärne bekannt worde isch. Mit de Baasler Versuechsbaute in de Habermatte häi si e Biidraag zum Chläiwoonigsbau gmacht, und spööter in dr Siidlig
Dr Johannes «Hans» Schmidt (* 10. Dezämber 1893 z Baasel; † 18. Juni 1972 z Soglio; konfessionslos; Bürger vo Brugg) isch e Schwizer Archidekt, Stadtblaaner, Archidekturtheoretiker und Grafiker gsi. Dr Hans Schmidt isch as Soon vom Geoloog Carl Schmidt und dr Dorothea Charlotte geboreni Hudtwalker z Baasel uf d Wält choo. Noch dr Matuur het er e Semester lang Gschicht, Kunstgschicht und Archeologii an dr Uniwersidäät Gämf studiert. Denn het er e Wolontariat as Bauzäichner im Zürcher Büro vom Robert Curjel und Karl Moser gmacht und het 1913 bim Carl Hocheder und Friedrich von Thiersch an dr TH Münche Archidektur afo studiere. 1917 isch dr Schmidt an d ETH Züri zum Moser und Hans Bernoulli. Dört het er 1918 si Diplom gmacht. Er het denn e Zitli bim Bernoulli und Ernst Eckenstein gschafft und isch 1920 in d Niiderland gange. Dört het dr Jacobus Johannes Pieter Oud e groosse Iifluss ghaa uf e Schmidt. 1922 het er für e rönommiert Archidekt Michiel Brinkman uf däm sinere Baustell in Rotterdam afo schaffe. 1924 isch er in d Schwiz zrugg. Z Baasel het er 1926 zämme mit em Paul Artaria en Archidekturbüro gründet, wo bis 1930 verschiideni Woonhüüser und Siidligsbaute blaant het.