rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Arbetschwyl isch e politischi Gmeind im Bezirk Waldeburg vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz. Arbetschwyl ligt uff 628 m ü. M. uff emene Hochplato zwische Waldeburger und Reigetschwylertal im Südoschte vom Kanton. Siner Nochbergmeinde sin Ziefe, Reigetschwyl, Ditterte, Niiderdorf und Buebedorf. S Wappe stammt vo 1944. Es isch en griene Dreiberg, drüber e silbrigi Muure mit Zinne. Über alles schiint e goldigi Sunne. Dr Hintergrund isch blau. S Wappe symbolisiert s Woorzeiche vo Arbetschwyl, d Chaschteflue, vo wo me en tolle Usbligg hett. Fund uss dr jingere Staizyt und uss dr Zyt vo de Reemer belegge, ass scho frie z Arbetschwyl Lyt vrby ko sin. 1226 isch dr Ort als Arboltswilre s erschti Moll urkundlig niidergschribe. Es hett bis 1366 de Froburger gheert und isch denne 1400 a d Stadt Basel ko. D Gmeind läbt zumene grosse Teil no immer vo dr Landwirtschaft. Es hett aber au e bizz KMU und lokals Gwärb. D Buslinie 71 vo dr AAGL fiehrt vo Lieschtel yber Bubedorf noch Arbetschwyl und witter noch Ditterte, Reigetschwyl und Louel. Sehenswürdig isch Arbetschwyl nid vill me als anderi äänligi Deerfer, allerdings isch dr Blick, wo me vo dr Chaschteflueh Richtig Schwarzwald hett, sehenswürdig. D Chaschteflueh isch dr
Bämbel isch e politischi Gmeind im Bezirk Waldeburg vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiz. Bämbel ligt uf 515 m ü.M. in ere glaine Sänki zwische em Waldeburger- und Diegtertal. Sini Nochbergmeinde heisse Höllschtä, Niiderdorf, Oberdorf, Langebrugg, Eptige und Diegtä. D Gmeind isch vo Höllschtä per Bus, wo durchs Gürbletäli fahrt, erreichbar. In Höllschtä haltet s Waldeburgerli, wo vo Lieschtel kunnt. S Wappe zeigt es silbrigs Lämmli mit emene Heiligeschiin um e Kopf. S Lämmli treit e goldigi Stange mit eme Kryz, wo e silbrigi Fahne mit eme rote Kryz dra agmacht isch. S Wappe erinneret an die ehemoolig Beziehig zem Benediktinerkloschter Schöntel z Langebrugg. S Dorf isch im 8. Joorhundert vo de Alemanne grindet worde. 1189 isch Bämbel s erscht Moll als Bendewilere erwähnt worde, wo s dr Graf Hermann II. vo dr Frohburg em Kloschter Schöntel gschänggt hett. Wo s Kloschter 1528 uffghobe worde isch, isch s Dorf an Basel ibergange. E Dorfbrand 1617 hett d Chile, acht Wohnhyser und zwei Schüüre zersteert. Chile, 1670 neu baut E Taufbecki us em 15. Joorhundert uss Messing, e Gschänk vom Kloschter Schöntel S Carl Spitteler-Dänkmool uff em Dorfplatz vo 1948, e Findling uss de Walliser Alpe Baselbieter Spycher (Schüre) us em
Brätzbel isch e politischi Gmeind im Bezirk Waldeburg vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz. Brätzbel liggt uf 628 m. ü. M. inere Sänki am Seebach. Es isch nur über e glaine Pass mit Reigetschwyl und Louel und somit mit em räschtlige Baselbiet verbunde. Vo de andere drei Sytte isch Brätzbel vom Kanton Soledurn umgeh (Seewe, Nunnige und Beiwil). S Dorf liggt e bizz abgläge am Rugge vom Passwanghügelzug. Stroosse fiehre ins Laufetal (Laufe und über Seewe/Nunnige noch Grellige) und noch Reigetschwyl. En Bus fahrt vo Nunnige via Brätzbl noch Reigetschwyl. In Nunnige und Reigetschwyl gitts Büss wo ins Laufetal bzw. noch Lieschtel fahre (Ysebahn). Uff goldigem Grund kryze sich zwei roti Liliestäb. Es isch s Wappe vo de Edelchnächt vo Ramstei gsi. Friener hett Brätzbel, wo 1194 s'erschte Moll erwäänt worde isch als Braswilere zur Talchile Oberkirch bi Nunnige gheert und hett spöter zem Bischof vo Basel gwäggslet. 1377 hän d "Herre vo Brislech" s Dorf als Lehe yberbikoo und hän druffabe ihre Name in "Edelchnächt vo Ramstei" g'änderet. 1518 hän sie Brätzbel an d Stadt Basel verkauft. Syt 1673 gheerts zem Amt Waldeburg. Brätzbl hett villi landwirtschaftligi Betriib, vier Reschtorongs, e Molki und e Metzg. Chile St. Maria mit
Diegtä isch e politischi Gmeind im Bezirk Waldeburg vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz. Diegtä liggt imene Sittetal vo Sissech an dr Autibahn A2 Basel-Mailand. Nochbergmeinde sin Höllschtä, Bämbel, Eptige, Dännike, Wittschbrg, Chärnerchindä und Läufelfinge. S Diegter Wappe gitts sit 1930. Es isch sänkrächt in dr Mitti in zwei Helftene teilt: links isch en schwarze Lai, wo stoot, uff goldigem Grund abbildet, rächts hetts schwarzi und wissi schreegi Streife. Es ischs Wappe vo de Ritter vo Eschenz uss em Thurgau. 1152 isch Diegtä s'erschti Moll urkundlig erwähnt worde (als Dietinghoven). Dr Name hetts sich gwandlet zu Dietinghofen, Dietikon, Dietken und schliesslig Diegtä. Bereits zur Zyt vo de Reemer hän Lyt uff em Gmeinibann vo Diegtä gläbt. Ab 1487 isch Diegtä unter dr Herrschaft vo Basel gstande. Dr elter Dorfteil Chile fom Dorf us gsee Chile fo Norde her Chilefäischter fom Walter Eglin Chilefäischter fom Walter Eglin Autibahn A2 bi Diegtä Kollatur us äm Jaar 1704 Axel Christoph Gampp, Sabine Sommerer: Die Kunstdenkmäler des Kantons Basel-Landschaft IV. Der Bezirk Waldenburg. (= Kunstdenkmäler der Schweiz. Band 124). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte, Bern 2014, ISBN 978-3-03797-115-4. Offizielli Website (vom Kanton betreut) Peter Stöcklin: Diegten In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz.
AnnAreA isch as Künschtlerkollektiv ohni Künschtler (und ohni Kollektiv), as Strossateaterprojekt und a Kreativitätssprütza. AnnAreA kunnt us Chur. Mitmacha tüand d Luzia Bertogg, da Thomas Kohli und da Marco Bianchi. Gründet im Früahlig 2001, im Summer d Tournee durt Gassa vo nas paar grössara Tütschschwizer Städt. Im Summer druf den ds Kliprojekt AnExpo, als Kontraschtprogramm zum Grossprojekt Expo 02. Nach mehrjöriger kreativer Pausa het AnnAreA im Januar 2006 ar Museumsnacht Basel di kunstfrei Zona igrichtet. Di offiziell AnnAreA-Heimsita
Der Erscht Wältchrieg isch vo 1914 bis 1918 in Europa, em Nöche Oste, in Afrika, Ostasie und uf de Wältmeer gfüert worde und hät rund 17 Millione Mänschelabe gforderet. De Chrieg hät mit de Chriegserklärig vo Österrich-Ungarn a Serbie im Juli 1914 agfange und mit de Niderlag vo Dütschland, Österrich-Ungarn, Bulgarie und em Osmanische Reich und em Sieg vo Frankrych, Grossbritannie, de USA, Italie, Japan, Serbie, Rumänie und wiitere Allierte im Novämber 1918 ufghört. De Chrieg hät Europa für immer verändertet und isch Nährbode für de Faschismus z Italie und de Nationalsozialismus z Dütschland ksi. Er hät schliesslich 1939 zum Zweite Wältchrieg gfüert. Vor em 1. Wältkriäg hets z Europa sächs Großmächt gä: England, Frankrich und Italie mit riisigem Kolonialbsitz in Ibersee; Russland mit kolonialem Bsitz in Asia un kolonialem Inträssi in Südoschteuropa un Asie; dr Viilvelkerstaat Eschrich-Ungarn; s Ditsch Rich mit kleinerem Kolonialbsitz in Afrika. Ängland un Frankrich sin liberali Nationalstaate gsii, wu sich friäh hän kenne entwickle. Ditschland het sich erscht noch em ditsch-franzesische Griäg 1870/71 as monarchischi Nation chönne entwickle un het drbii e rasants Tempo an dr Dag glegt. E Grundwiiderspruch isch zwische Ängland un Ditschland gläge: Ängland as stärkschti Induschtriination un as greschti See- un
Ditterte isch e politischi Gmeind im Bezirk Waldeburg vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz. Ditterte liggt am Rand vom Faltejura uff emene Hechezug zwische de beide Täler vo dr Fränke (hinderi und vorderi Fränke) uff 668 m ü. M. und isch dodrmit die zweitheggschti Gmeind vom Kanton (hecher isch nur Langebrugg). Nochbergmeinde sin uff em Hechezug Arbetschwyl und dr Tschoppehof, im Tal vo dr vordere Fränke Ober- und Niiderdorf und im Tal vo dr hindere Fränke Reigetschwyl. S Wappe zeigt uff goldigem Grund dr heilig St. Martin vo Tours in blauer Rüschtig mit silbrigem Schwärt, rotem Mantel und Heiligeschiin. S Wappe exischtiert sitt 1943. Bereits vo 400 bis 800 vor Chrischtus hän Lyt uff dr Chappele gläbt. Öppe im 7. Joorhundert isch denn die alemannisch-fränkischi Siedlig, wo Ditterte druss entstande isch, grindet worde. Erschtmools 1152 als Driritum erwähnt, isch Ditterte 1180 als Titeritun, 1218 Thierutun, 1226 Titritun, 1347 Titritten und ab 1415 Titterten (im Dialäkt Ditterte) gnennt worde. Im Name steggt wohrschiins die keltorömmischi Ändig "dunum", wo so vil wie "feschte Ort" oder "Feschtig" bedytet. D'Ändig isch verwandt mit em hochdytsche "Zaun" (Zuun, hyffiger im Dialäkt isch allerdings Hag üblig) und bezeichnet en ighagete Platz, e feschte Ort. D Gmeind
S Shetlandpony ghört zo de chlinschte Ross of de Wäut ond chonnt ursprönglech vo Grossbritannie, vo de Shetlandensle. Früecher send d Shettys ide Bärgwärk bruucht worde, das esch höt verbotte. I de hötige Zyt gseht mer die Pony vor allem aus Chenderriitpony ond Wagepony. S Stockmass darf ned höcher aus 1.07 m si. Die Rasse goht wahrschiindlech of d Waud- ond Tundreponys zrog, wo währet de Iiszyt gläbt hend. Drom sends ou so chli blobe. Spöter sends denn aus Arbetspony beliebt gse, do si sehr robust ond liecht z haute gse send ond mer si för fascht alles het chönne bruuche. Im Johr 1847 hett mer de d Arbet vo Froue ond Chend ide Bärgwärk verbotte ond velli Shettys hend mösse iröcke. Erscht afangs 20.Johrhondert hend d Shettys ehre donkli Arbetzplatz chönne verloh. S Stutbuech esch 1890 gröndet worde. S Shetty het e breite, edle Chopf met chline Ohre. Es het e chorze Rögge ond chorzi stämmigi Bei. Läng- ond Deckhoor send decht. Im Wenter chömmeds sehr vöu Fäll öber. Es chömmid alli Farbe vor, Tegerschägge wärded imene andere Stuetbuech gfüert. Es fröntlechs, willensstarchs Pony. Es bruucht e feschti Hand om es Shetty uszböude. Wemmer weiss met Shettys omzgo ond
Eptige isch e politischi Gmeind im Bezirk Waldeburg vom Kanton Baselland. Eptige liggt am obere Änd vom Diegertal uff 568 Meter über Meer. S Dorf wird vo de Höchine vom Faltejura iigrahmt. D Nochbergmeinde sind im Baselbiet Diegtä, Löifelfinge, Langebrugg und Bämbel und die soledurnische Hägedorf und Haueschtei-Yflete. Vo Eptige goot e Bärgstrooss über d Challhöchi uf Yfleten übere, eini übere Chilchzimmersaddel uf Langebrugg und no en anderi uf Löifelfinge. Dure Bärg isch d Autobaan A 2 im Bölchedunäll. Uf dr Bärgkreete isch d Bölcheflue. S Wappe vo Eptige, wos sitt 1938 offziell git, zaigt en schwarze Adler wo liggt mit roter Zunge und Fäng uff goldigem Grund. Es ischs Wappe vo de Herre vo Eptige gsi. D'Archäologe hän chenne belegge, ass s Gebiet scho im 7. Joorhundert bewohnt gsi isch. E Siidlig hett sich aber erscht im friene Mittelalter entwigglet. 1145 isch dr Ort als Ebittingen, 1189 als Etingen und 1194 als Eptinwin erwähnt worde. D Vorherrschaft isch bim Bischof vo Basel gläge. Dä hetts Dörfli als Lehe an d Herre vo Eptige geh. 1487 hetts d Stadt Basel kauft. Sit 1803 gheerts zem Bezirk Waldeburg. Burgruine Witwald Z'Eptige isch d Quelle vom schwiizwit bekannte Mineralwasser "Eptinger" (Eptiger). Au
Bola isch a Ortsdoil vo Herbrechtinga im Landkreis Hoine, Bada-Wirttaberg. Dr Ort hat 3180 Oiwohnr (Stoad 31. Dezember 2004), d Gemarkungsfläch isch ogfär 2230ha, davo send faschd 55 % bwaldet. Bola ligt em Landkreis Hoina, d Brenz fliaßt durch dr Ort vo Norda nach Sida. Am eschtlichen Road passiert d Brenzboa dr Ort, parallel dazu laift d Bundesstroaß 19. Em Joar 774 isch Bola zerscht mol en ner Abschrift von ner Bsitzurkond vom Kloster Ohausa erwähnt worra, Urkonda blegats aber erscht vom Joar 1320 oa, dr heitig Noma leutat sich vo Bolem (Hiagl) ab. En dr Ortsmitt uf m Lendaberg, am Omlaufhiagl vo dr friazeitlicha Brenz erhebt sich d Kirch vo Bola, an Kirchahoiliga hot dia edda odr isch heit nemme nochweisbar. Bei Reschdorirungsarbeida isch feschdgschdelld worra, dass d heitiga Kirch uf de Grondmaura vo ner no vial äldra Kirch statt. Bola isch bis 1972 a oigaständiga Marktgmoid gwäa, aber isch am 1. März mit Ohausa ens Stadgebiat vo Herbrechtinga eigmoidet worra. Bola Bola Neibola Bleiche Buachhof Ugahof (frier au: Ugaderf) Ohausa Kloster Ohausa Siadlung Ohausa Riadmial Wangahof Liste vo elle Stroaßa on Eirichtunga En Bola wird a Doil vo de dortig Landschaftsschutzgbiat noch oiner Begebaheit vo de Siaba Schwoba
Höllschte isch e politischi Gmeind im Bezirk Waldeburg vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz. Höllschte liggt zwische dr Kantonshauptstadt Lieschtel und em Bezirkshauptort Waldeburg im Tal vo dr hinterä Fränke. Es wird durch d Hauptstroos yber dr Oberi Hauestei vo Lieschtel uss mit em Mittelland verbunde. Au s Waldeburgerli faart durch Höllschte. Nochbergmeinde sin Buebedorf, Ramschbrg, Zunzge, Dännike, Diegte, Bämbel, Niiderdorf und Lampebrg. S Wappe (sit 1945) zaigt e silbrige Adler mit goldige Fäng uff rotem Grund (um ninzig Grad drait). S Wappe erinnert an d Bsitzer vom Dorf im 14. und 15. Joorhundert. Höllschtä isch 1093 s erschti Moll erwäänt worde als Hulestein. Dr Name bedytet hohle Stei oder bim hohle Fels und hett nyt mit dr Höll ztue. Im 14. Joorhundert isch Dorf e Lehe vo de Ziefner gsi, emene Zwyyg vo de Eptinger, wos Dorf mehrmolls gege Basler Bsitzesglüscht hän miesse verteidige. 1629, 1830, 1924 und 1926 isch Höllschtä vo Hochwasser vo dr hinderä Fränke heimgsuecht worde. Bis zer Ereffnig vo dr Centralbahnlinie Basel-Olte hän vili Höllschtner vom Transport yber dr Ober Hauestei gläbt. 1904 isch d Uhrefabrik Oris uffgange, wo bis 1982 exischtiert hett. Die hyttig Oris SA verkauft no immer Uhre, aber lot sy nimme
Lampäbrg isch e politischi Gmeind im Bezirk Waldeburg vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz. Lampäbrg ligt uff 522 m. ü. M. uff emene Hochplato zwische Waldeburger und Reigetschwylertal im Südoschte vom Kanton. Siner Nochbergmeinde sin Höllschtä, Niiderdorf und Buebedorf. S Wappe vo Lampäbrg bestoot sit 1929 uss enere silbirge Schniide vomene Pflueg uff rotem Grund. Das erinneret ans ursprynglige Buuredorf Lampäbrg. 1989 hett me im Waldgebiet "Stälzler" Spure vomene jungstaizytliche Silex-Bärgwärk gfunde. 1226 isch Lampäbrg s'erscht Moll urkundlig erwähnt worde. Uff grund vo dr Ändig -brg (berg) nimmt me a, dass dr name alemannischi Urspryng hett. Im 13. Joorhundert hän d Froburger, wo d Herre vom Dorf gsi sin, mehreri Höf em Kloschter Schöntel bi Langebrugg gschänggt. 1400 isch Lampäbrg mitsamt de Nochbergmeinde a d Stadt Basel ko. Im Mittelalter hett Lampäbrg e Kapälle gha, wo dr heilige Verena gwidmet gsi isch. Sit 1532 isch es aber e Woonhus. Rundsicht vom Egghübel Tüpische baselbiäterhüüsär im Dorfzäntrum Dorfygang fo Nidärdorf her Dorflade Dorfzäntrum Reblaube Fachwerkhuus David Degen (* 15. Februar 1983), Schwiizer Fuessballnationalspieler Philipp Degen (* 15. Februar 1983), Schwiizer Fuessballnationalspieler Axel Christoph Gampp, Sabine Sommerer: Die Kunstdenkmäler des Kantons Basel-Landschaft IV. Der Bezirk Waldenburg. (= Kunstdenkmäler der Schweiz. Band 124).
Langebrugg (hochdytsch Langenbruck) isch e politischi Gmeind im Bezirk Waldeburg vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz. Langebrugg liggt ganz am Änd vom Waldeburgertal südlich vo dr Passhechi vom Obere Hauestei uff 734 m. ü. M. Sie isch die heggschtglägeni und sydligschti Gmeind vom Kanton und zuedäm die einzig, wo "ännet" (sydlig) dr Juraketti liggt. Langebrugg gränzt im Norde an d Baselbieter Gmeinde Waldeburg, Oberdorf, Bämbel und Eptige. Vo de andere drei Sitte wird dr Ort vo de soledurnische Gmeinde Mümliswil-Ramiswil, Holderbank, Egerkinge und Hägedorf umschlosse. Langebrugg liggt au am Fuess vom Pass iber dr Belche, wo noch Eptige fiehrt. Dr eigentligi Astiig fangt bim Kloschter Schöntel a. 1145 isch Langebrugg als Villa Langenbruccho s'erschti Moll urkundlig erwähnt worde. Doch scho vil friener ischs Gebiet um Langebrugg wichtig gsi. So hän bereits 58 v. Chr. d Reemer dr Fuesspfad iber dr Oberi Hauestei zunere feschte Stroos zwische de Stedt Aventicum und Augusta Raurica usbaut. Do's Gebiet zimlig sumpfig gsi isch, hett me Hölzer näbenand quer gleggt, woruff dä Teil vo dr Stroos dr Name "zer lange Brugg" biko hett. Do drus isch spöter dr Name Langebrugg entstande. Langebrugg isch im spoote 18. und friene 19. Joorhundert e bliehende Luftkurort vor allem
D'Venus (Sümbool: ) isch de zweiti Planet vo de Sunne äwagg und isch de sächstgröschti Planet in eusem Sunnesystem. D'Venus het fascht die gliichi Grössi wie d'Ärde und chunt uf irer Umlaufbahn de Ärde am nöchschte. Vo de Ärde uus gsee isch d'Venus nach em Mond s'hellschte Objekt am Himmel wo nid sälber lüchtet. Mer cha d'Venus am beschte am Morge oder am Oobe gsee, dorum heisst si au Morge- oder Oobigstärn. D'Venus ghört zu de vier ärdähnliche (terrestrische) Planete. S'aschtronomische Zeiche vom Planet Venus isch s'gliiche wie mer au in dr Aschtrologii und dr Biologie bruucht: s'Symbool vom wiibliche gschlächt (lueg bim Lemma). Das symbool schtoot für Wiiblichkeit per se und wird als schtilisierti Daarschtellig vomene Handschpiegel vo de römische Göttin Venus interpretiert. Vo allne Planete im Sunnesyschtem sind sich d'Ärde und d'Venus am ähnlichschte. D'Venus het ä Durchmässer vo 12'103.6 km, also isch si fascht gliich gross wie d'Ärde (12'756 km). Mängisch redet mer au vo de Planetegwüschter oder Zwilling. Währendem sie zwar ähnliche Masse und chemischi Zämmesetzig händ, düend si sich in ihrne Ooberflächene fescht unterscheide. D'Atmosphäre vo dr Venus beschtoot hauptsächlich us Chooledioxid, mit emene 3,5 %-ige Aateil vo Schtickschtoff. Wäge dr groosse Gsamtmasse vo dr
Louel isch e politischi Gmeind im Bezirk Waldeburg vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz. Louel liggt im üsserschte Südweschte vom Oberbaselbiet. Nochbergmeinde sin Reigetschwyl und Brätzbl. Im Süde und und Weschte gränzt d Gmeind an die soledurnische Gmeinde Mümliswil-Ramiswil und Beiwil. D Gmeind isch inere kleine Mulde am Faltejura uff 634 m. ü. M. Louel isch nur vo dr Verbindigsstroos Reigetschwyl-Brätzbl uss z'erreiche und hett keinerlei Durchgangsverkehr. S Wappe, wos sitt 1943 offiziell git, zaigt drei roti Flamme über emene grieni Fünfbärg uff silbrigem Grund. S Wappe erinnert ans frienere Woorzeiche vom Ort, d Hochwacht. In de Trennigswirre vom Kanton Basel afangs 1830er Joor hän verschideni Oberbaselbieter Gmeinde bir Stadt bliibe welle. Damit die stadtreue Ort hän kenne kommuniziere unterenand, v. a. um sich z'warne vor Baselbieter Freiheitskämpfer, hett me vo 1832-1833 uffem Vogelbärg en stark bewachte Wachposchte mit emene Höhefyyr errichtet. 1194 wird Louel als Luiwilre s'erschti Moll urkundlig erwäänt. S Dorf hett zur froburgische Herrschaft Waldeburg gheert. Aber au d Herre vo Ramstei und em Kloschter Schöntel bi Langebrugg hän Bsitz im Dorf gha. Im Mittelalter isch z Louel e Chile namens St. Romai gstande, wo vo de Reigetschwyler und Brätzbler brucht worde isch. Hytte hetts Chile in
Niiderdorf (hochdytsch Niederdorf) isch e politischi Gmeind im Bezirk Waldeburg vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz. Niiderdorf isch es langzoges Bachziledorf im Tal vo dr hindere Fränke (Waldeburgertal) und wird vom Waldeburgerli und dr Hauptstroos Lieschtel–Oberi Hauestei–Soledurn erschlosse. Es liggt uff 472 m ü. M. Nochbergmeinde sin talabwärts Höllschte und talufwärts Oberdorf. Wägem sehr verzettlete Gmeinibann gränzt Niiderdorf zuedäm au an Bämbel, Dittere, Arbetschwyl, Buebedorf und Lampebrg. S Wappe gitts sit 1938. Es isch schreeg in e blaui und silbrigi Helfti teilt. In gwächselte Farbe isch druff en uffrächte gotische Schlüssel mit emene «O» im Schlüsselgriff abbildet. Dä Schlüssel isch e Attribut vom Patron vo dr Talchile St. Peter, wo am undere Ortstrand vo Oberdorf zwische Ober- und Niiderdorf stoot. D Schregi erinneret an Bärgsturz vo 1295, wo näb dr Chile dure goot und Ober- und Niiderdorf trennt het. Scho sitt de Römer isch s Gebiet besiidlet gsi, wie Streufund uss dr Römerzyt und friehmittelalterligi Steiplattegräber zeige. Im friene Mittelalter isch Niiderdorf mit Oberdorf zämme als Onoldswil dr Mittelpunkt vom obere Fränketal gsi. 835 wärde Ober- und Niiderdorf als Honoltesvillare s erschti Moll erwähnt. Dr Name Honolt selli uff dr althochdytschi «Hunwalt» zrugg go, was sich us Hun (Tierkind, jungs
Dr schriftdytschi Ortsname Niederdorf bezeichnet: Gmeinde: d Gmeind Niiderdorf im Kanton Basel-Landschaft, Schwiiz, lueg: Niederdorf BL d Gmeind Niderdorf im Südtiroler Pustertal, Italie, lueg: Niederdorf (Südtirol) d Gmeind Niderdorf im Landchreis Stollberg in Sachse, Dytschland, lueg: Niederdorf (Sachsen) Gmeindsteil: Niederdorf (Aresing), en Ortsteil vo de Gmeind Aresing, Landchreis Neuburg-Schrobenhausen, Bayern, Dytschland Niederdorf (Brochterbeck), en Ortsteil vo de Gmeind Brochterbeck, Landchreis Steinfurt, Nordrhii-Westfale Niederdorf (Hilgertshausen-Tandern), en Ortsteil vo de Gmeind Hilgertshausen-Tandern, Landchreis Dachau, Bayern Niederdorf (Morsbach), en Ortsteil vo de Gmeind Morsbach, Oberbergische Chreis, Nordrhii-Westfale Niederdorf (Rammenau), dr Ortsteil Niderdorf vor Gmeinde Rammenau im Landkreis Bautzen, Sachse Niederdorf (Obermaiselstein), en Ortsteil vo de Gmeind Obermaiselstein, Landchreis Oberallgäu, Bayern Niederdorf (Steinau), e Wüestig im Bereich vo de hütige Stadt Steinau, Hesse Niederdorf (Straelen), en Ortsteil vo de Stadt Straelen, Chreis Kleve, Nordrhii-Westfale Niederdorf (Wolfertschwenden), en Ortsteil vo de Gmeind Wolfertschwenden, Landchreis Underallgäu, Bayern Niederdorf (Aigen), en Ort bi Aigen im Ennstal, Bezirk Lieze, Steiermark, Öschtriich Niederdorf (Ebenthal in Kärnten), en Ortsteil vor öschtriichische Marktgmeind Ebenthal in Kärnten, Kärnte Niederdorf (Sankt Stefan), en Ortschaft und Katastralgmeind vo Sankt Stefan ob Leoben, Bezirk Leobe, Steiermark Niederdorf (Sankt Veit an der Glan), e Katastralgmeind vom öschtriichische Sankt Veit an der Glan, Kärnte Niederdorf (Stadt Zürich),
Oberdorf (hochdytsch äbeso), au Obedórf mit emen nur aghuchte «r» in «ober», isch e politischi Gmeind im Bezirk Waldeburg vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz. Oberdorf isch es langzoges Bachziledorf im Tal vo dr vordere Fränke (Waldeburgertal) und wird vom Waldeburgerli und dr Hauptstroos Lieschtel-Oberi Hauestei-Soledurn erschlosse. Es liggt uff 493 m. ü. M. Nochbergmeinde sin talabwärts Niiderdorf und talufwärts Waldeburg. Wägem sehr verzettlete Gmeinibann gränzt Oberdorf zuedäm au an Bämbel, Langebrugg, dr Tschoppehof und Ditterte. S Wappe gitts sit 1938. Es isch schreeg in e blaui und silbrigi Helfti teilt. In gwächselte Farbe isch druff en uffrächte gotische Schlüssel mit emene «O» im Schlüsselgriff abbildet. Dä Schlüssel isch e Attribut vom Patron vo dr Talchile St. Peter, wo am undere Ortstrand vo Oberdorf zwische Ober- und Niiderdorf stoot. D Schregi erinneret an Bärgsturz vo 1295, wo näb dr Chile dure goot und Ober- und Niiderdorf trennt het. Scho sitt de Römer isch s Gebiet besiidlet gsi, wie Streufund uss dr Römerzyt und friehmittelalterligi Steiplattegräber zeige. Im friene Mittelalter isch Oberdorf mit Niiderdorf zämme als Onoldswil dr Mittelpunkt vom obere Fränketal gsi. 835 wärde Ober- und Niiderdorf als Honoltesvillare s erschti Moll erwähnt. Dr Name Honolt selli uff dr althochdytschi
Dr Begriff Oberdorf stoot allgemein fyr e oberi, hecher glägene Teil vomene Dorf, isch aber au dr Name vonere ganze Reihe vo Ortschafte und au sälbstständige Gmeinde: Oberdorf BL, e Gmeind im Kanton Basel-Landschaft Oberdorf SO, e Gmeind im Kanton Solothurn Oberdorf NW, e Gmeind im Kanton Nidwalden Oberdorf (Stadt Zürich), dr südlig Teil vor Zürcher Altstadt Oberdorf (Langenargen), en Ortsteil vor Gmeind Langenargen im Bodenseekreis, Bade-Württeberg Oberdorf am Ipf, en Ortsteil vor Gmeind Bopfingen im Ostalbkreis, Bade-Württeberg Oberdorf, früenere Name vor Schtadt Marktoberdorf im Oberallgäu, Bayern Oberdorf (Oberelsass), e Kommune im Oberelsass en Ortsteil vor Kommune Oberdorf-Spachbach im Unterelsass dr 3. Stadtbezirk Oberdorf als Teil vor Stadt Dornbirn Oberdorf (Much), en Ortsteil vor Gmeind Much im Rhein-Sieg-Kreis, Nordrhein-Westfalen d Gmeind Oberdorf im Burgenland d Gmeind Oberdorf am Hochegg d Ortschaft Oberdorf vor Gmeinde Gai in dr Steiermark e Katastralgmeinde vo Rennweg am Katschberg d Kommune Oberdorff iim Département Moselle