rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De Johannes Erwin Eugen Rommel (* 15. Novämber 1891 z Hoidna; † 14. Oktober 1944 z Herrlinge) isch e dütsche Generalfäldmarschall und Militärstrateeg gsi. Mer het em au Wüestefuchs gseit. De Rommel isch 1910 i di württebergischi Armee yyträtte und isch im Erste Wältchrieg für bsunderi Tapferkeit uszeichnet worde. Er isch denn i d Riichswehr und i d Wehrmacht übernuu worde. Im Jahr 1937 isch sys Buch Infanterie greift an usechoo. Det drinn het er über syni Chriegserläbniss und Militärstrategie gschribe. Währed em Zweite Wältchrieg isch er syt em Februar 1940 als Kommandeur vo de 7. Panzerdivision z Frankryych gsi. Syn Yysatz als Befählshaber vom Dütsche Afrikakorps und vo de Panzerarmee Afrika z Nordafrika het in i de Heimet populär gmacht und Respäkt im Ussland yyträit. Im Juli 1942 isch die Truppe bis El-Alamein vordrunge und isch ab det zrugggschlage worde. Später het er als Oberbefählshaber vo de Heeresgruppe B wider z Frankryych dienet, won er am 17. Juli 1944 bimene Luftaagriff verwundet worden isch. Nach em Attentat vom 20. Juli 1944 isch er vom Adolf Hitler als Beteiligte aagluegt und zum Suizid zwunge. So het sich de Rommel s Läbe gnuu. Er het denn us Propagandagründ glych no es
S Internationale Walserträffe isch e Zämekunft vo de Walser, ere Volchsgruppe, wo hüt i verschidne Gägende vom Alperuum läbt. Syt 1962 füehrt di Internationali Vereinigung für Walsertum (IVfW) alli drü Jahr es internationals Walserträffe dure. De Hauptzwäck vo dene Zämekünft isch di regelmässigi Pflääg vom gmeinsame Kulturärb. Si träffed sich immer inere andere Sidlig, wo en walserische Hindergrund het. Die Träffe hend bis jetzt a denen Orte stattgfunde: 13.–14.09.1962 Saas-Fee 19.–20.06.1965 Trisabärg 07.–08.09.1968 Greschonei 04.–05.09.1971 Chlooschtersch 21.–22.09.1974 Prand 10.–11.09.1977 Brig-Glis 12.–14.09.1980 Trisabärg 23.–25.09.1983 Im Land 20.–21.09.1986 Mittelberg 01.–03.09.1989 Tavaas 04.–06.09.1992 Saas-Fee 01.–03.09.1995 Lääch 11.–13.09.1998 Greschonei 21.–23.09.2001 Brig 08.–12.09.2004 Galtür 21.–23.09.2007 Im Land 10.–12.09.2010 Trisabärg 13.–15.09.2013 Groosses Walsertal 15.–18.09.2016 Arosa 05.–08.09.2019 Leetschntall 30.09.–02.10.2022 Urnafaasch Internationali Vereinigung für Walsertum (IVfW) S 20. Internationale Walserträffe im Leetschntall 2019 Alle bisherigen Internationalen Walsertreffen. Abgrüeft am 17. März 2021.
En Füli isch e Schriibzüüg, wo e Bhälter för Tinte hett, womer uuffüle cha, dromm de Name. S gitt au Füli, wo de Bhälter uusgwechslet werde cha; a dene Bhälter sait mer denn Patroone. De Füli bistoot useme hoole Stiftkörper miteme Bhälter för d Tinte oder ennere Fassig för d Patroone. Bi Cholbefüli, wone ibaute Tintebhälter hend, hend ganz hine e Chnopf womer drüle cha, dör da chamer d Tinte uufsuuge. Debii wer d Federe i d Tinte ingehebt. Foore bim Füli isch d Federe us Metall. D Tinte lauft dör de Tintekanal geg abe. Commons: Füli – Sammlig vo Multimediadateie Normdate: GND: 4226401-7 | LCCN: sh85051066
D Katrin Sybille Bauerfeind (* 21. Juli 1982 z Oole) isch e dütschi Journalistin, Färnsehmoderatorin bi private und öffentlich-rächtliche Sänder, Entertaineri, Buchautorin und Schauspileri. D Bauerfeind isch als Einzelchind z Oole ufgwachse, wo si au s Abi gmacht het. Vo 2003 bis 2007 het si Technikjournalismus an de Hochschuel Bonn-Rhein-Sieg z Sankt Augustin studiert und het mit eme Diplom abgschlosse. Währed em Studium isch si bimene Casting im Oktober 2005 für di täglichi Internet-TV-Sändig Ehrensenf under 20 wytere Bewärberinne usgsuecht worde. Vo Novämber 2005 bis Juni 2007 het si Ehrensenf moderiert. D Sändig het 2006 de Lead Award i de Kategory WebFeature des Jahres, de Grimme Online Award i de Kategory Kultur und Unterhaltig und de Publikumspriis gwunne. Am 29. März 2007 het d Bauerfeind i de Kategory people de New Media Award übercho. Währed irere Zyt bi Ehrensenf isch si usserdäm für de Radiosänder 1 Live tätig gsi. Iren erste Färnsehuftritt het si im Februar 2007 gha. Für 3sat het si s tägliche Berlinale-Journal moderiert. Nachhär sind Uftritt i de Sändige TV total (Pro Sieben) und Harald Schmidt (ARD) dezuecho. Im Juni 2007 isch si für de rbb als Moderatorin vonere Usgaab vom Kulturmagazin Stilbruch und vom 13. Septämber
Di Gemeini Alroune (Mandragora officianarum) us der Gattig Mandragora isch e giftigi Heil- u Ritualpflanze, wo syt der Antike als Zoubermittel bruucht wird. Ihri Wurzle het e bsunderi Form wo a ne mönschlechi Gstalt erinneret. Der Name Alroune isch us em Hochdütsch ydütscht worde. Modern isch das Wort aber nid. Es isch uf ds althochdütsche Wort alrūna zrügg z füehre, wo wahrschinlech e wybleche Name isch gsi. Näbscht em Name Alroune für d Pflanze git’s der Begriff Alrouneöpfel für d Frucht vo der Pflanze u der Begriff Bärg-Alraun oder Bärg-Alrun für e Allermaasharnisch. I der Alemannische Literatur findt me aber ou d Begriffe Liebesöpfel oder Alrounefrücht. Wältwyt het d Alroune verschideni mängisch komisch amuetendi Näme. Im Hochdütsche git’s under anderem der Begriff Heinzelmännli oder Galgemännli. Im isländische git’s der Begriff Diebeswurzle. Im arabische heisst si ou Diebeswurztle oder Geischter-Ei oder Öpfel vo der Verfüehrig. Im 1. Mose 30,14-16 BHS wird im Tanach der Begriff dudai (pl. duda'mi דודאים) bruucht. Ds glyche gilt für Hld 7,14 BHS. Bis hüt isch me dervo überzügt das die a dere Stell erwähnti Pflanze mit der Alroune identisch isch. D Alronue isch bis hüt i de Bärge vo Hermon, Karmel u Gilboa z finde. (vgl.
Tycho isch e uffällige Strahlekrater im südliche Hochland uf dr Vordersite vum Erdmo, wo scho im Fernglas e wunderschöne Ablick bitet un mit sinem Strahlechranz die südlich Mondhemisphäri dominiert. Er isch daift uf dr dänisch Astronom Tycho Brahe (1546-1601), wo dr Lehrer vum Johannes Kepler gsi isch. Nochberkrater sin im Süde Street; im Oste Pictet un nord-nordöstlich Sasserides. D'Mooberflächi um dr Tycho rum isch yberfüllt mit Krater vu dr unterschidlichste Grösse. Viili dien älderi Krater yberlappe. Einigi vu dr kleinere Krater in dr Umgäbig sin dur grösseri Bruchtstücker ussem Uswurf bi dr Bildig vum Tycho-Krater entstande. Tycho isch im Vergliich zum Mondalder e relativ junge Krater, mit eme gschätzte Alder vu 108 Millione Johre, wie Gsteisprobe us Kraterstrahle zeige, wo vu dr Apollo 17-Mission uf d'Erde brocht worde si. Dr Krater het scharfi Konture un si Inners het e relativ hochi Albedo wo bi hochem Sunnestand - in dr Regel um dr Vollmo - viristicht. S'usprägt Strahlesystem mit einzelne Strahle, wo bis zue 1500 km witt riiche un sogar gsähe werre chänne, wenn dr Tycho numme vum Erdleecht agstrahlt wird. Die umittelbar Umgäbig jensits vum Kraterrand het uf iber hundert Kilometer e gringeri Albedo wie s'inner un isch fri vu
D Hohkönigsburg (franzöösisch Château du Haut-Koenigsbourg [okønɪgzˈbuʀ]) isch e Burg bi Orschwiller im Elsass (Département Bas-Rhin), guet 10 km westlich vo Schlettstàdt. D Burg stammt us em 12. Jahrhundert und isch am Aafang vom 20. Jahrhundert rekonstruiert worde. Si isch mit jährlich öppe 500.000 Bsuecher di meistbsuechti Burg vo de Region und eine vo de meistfrequentierte Ort für Touriste in ganz Frankriich. Di 260 m langi Aalaag thront als Chammburg i 757 m Höchi am Ostrand vo de Vogese uf eme mächtige Sandsteifelse hööch über de Oberrhynische Tüüfäbeni und isch eini vo de höchstglägene Burge im Elsass. Zäme mit de 200 m entfärnte Ruine vo de Ödenburg (Petit-Kœnigsbourg) am anderen Ändi vom Bärgrügge bildet si e Burgegruppe. De Uusblick vo de Hohkönigsburg gaht wyt über d Rhyäbeni bis zum Chaiserstuehl und uf mereri Burgruinene i de Nööchi (under anderem Ortebärg, Ramstei, Franggeburg, Kintzheim und Hohrappoltstei). Bi günstige Sichtverhältniss sind im Süde di knapp 200 Kilometer entfärnte und rund vier Kilometer höche Bärner Alpe zgseh. Deren iri Gipfel ligged wäg dr Ärdchrümmig ungfähr uf em mathematische Horizont vo dr Hohkönigsburg. Jean-Pierre Barthélémy (Hrsg.): Le Haut Kœnigsbourg. Editions SPE-Barthélémy, Paris 2013. Thomas Biller, Bernhard Metz: Die Burgen des Elsass – Architektur und
D’ Blanca Busquets i Oliu (* 20. März 1961 z’ Barcelona) ìsch a kàtàlànischa Schrìftschtällera, Draibüachschriwera un Schurnàlìscht. D’ Blanca Busquets i Oliu ìsch z’ Barcelona uf d’ Walt kumma, àwer stàmmt üss Cantonigròs ìm Nordoschta vu Kàtàlonia. Sa hàt jedoch bis ànna 1972 z’ Pamplona glabt, wo-n-ìhra Vater gschàfft hàt. Därt ìsch sa ìn a frànzeescha Schüala gànga; sa hàt àlso z’ärscht glarnt, uf Frànzeesch z’ schriiwa, un numma schpeeter uf Kàtàlànisch; sa hàt àui ààgfànga, d’ Müsik z’ larna. Dernoh ìsch sa ìn Kàtàlonia z’ruckkumma un hàt därt witter d’ Müsik gstudiart. Sa ìsch wahrend zehna Johra Mìtglìed gsìì vum Orquestra Joventut Percussionista de Catalunya. Sa hàt àui dr klàssischa Tànz glarnt un hàt àls Fräiweliga ìn'ma Kefig gschàfft. Ànna 1983 hàt sa àn dr Grìndung vum Internàzionàla Müsikfaschtschpeeler vu Cantonigròs mìtgmàcht. D’ Busquets ìsch d’ Moderàtora gsìì vum Progràmm Hidrogen uf-em Canal 33, un wahrend sewana Johra d’ Uffsätzera vu d’ klàssischa Müsiksandung vu dr Televisió de Catalunya. Zitter 1986 ìsch sa Progràmmgschtàltera un Draibüachschriwera bi da Stàziona vu dr Catalunya Ràdio. Sa hàt àlso mìtgmàcht unterànderem àn da Sandunga Pànic (vu 1990 bis 1991), Inèdit (vu 1990 bis 1991), La nit dels ignorants (1996 bis 1997)
De Johann Georg Elser (* 4. Jänner 1903 z Hermerenge, Wirttaberg; † 9. April 1945 im KZ Dachau, Bayern) isch e dütsche Kunstschryner und Widerstandskämpfer gäge de Nationalsozialismus gsi. Am 8. Novämber 1939 het er im Münchner Bürgerbräuchäller es Sprängstoffattentat uf de Adolf Hitler und fast di ganzi nationalsozialistische Füehrigsspitze usgüebt, wo nume knapp gschyteret isch. De Georg Elser isch s nideheliche Chind vo de Maria Müller, Tochter vomene Wagner und Landwirt gsi. Es Jahr nach synere Geburt het d Muetter de Holzhändler und Landwirt Ludwig Elser us Kenigsbronn ghüratet. Dur die Ehe isch de Georg Elser als Sohn vom Ludwig Elser legitimiert worde. De Ludwig Elser het en Betriib als Holzhändler z Kenigsbronn bi Hoidna im Wirttabergische gha, wo de Georg mit syne füüf jüngere Gschwüsterti ufgwachsen isch. Syni Chindheit isch pprägt worde dur früehs Schaffe ufem elterliche Hof und d Alkoholsucht vo sym Stiifvatter. Nach de Volksschuel z Kenigsbronn vo 1910 bis 1917 het er e Lehr als Yysedräier i den ehemalige Königliche Hüttewärch Königsbronn aagfange. 1919 het er die us gsundheitliche Gründe abbroche und het e Lehr als Schryner aagfange. Nach bestandener Gselleprüefig als Jahrgangsbeste 1922 het er bis 1925 i verschidene Schrynerie z Königsbronn, Oole und
D Wältwuche isch e Schwiizer Wuchezytig, wo 1933 ggründet worden isch. Syt 2002 chunnt si als Wuchemagazin use. Chefredakter und Verleger isch de Roger Köppel. 1933 hend de Manuel Gasser und de Karl von Schumacher d Wältwuche nach em Vorbild vo französische Wuchezytige ggründet. Si isch antikommunistisch und aafänglich de Frontebewegig, em Nationalsozialismus und em Faschismus gägenüber positiv yygstellt gsi. Aber scho 1934 und 1935 hend d Usegäber aagfange au kritisch über e Nationalsozialismus und de Faschismus z brichte. De Gasser isch no bis 1937 es Mitgliid vo de Frontiste gsi. Im Zweite Wältchrieg sind Leitartikel und Lagebricht vom Karl von Schumacher erschine und de Jean-Rodolphe von Salis het si bi synere in ganz Europa beachtete Wältchronik fürs Radio Beromünster berücksichtigt. Churzi Zyt isch en Cousin vom Karl von Schumacher, de Felix von Schumacher-Nager, als Usslandkorrespondent z London gsi. Nach em Tod vom Karl von Schumacher im Jahr 1957 het sy Brüeder Pierre von Schumacher d Leitig bis zu sym Tod 1964 übernuu. Under em Chefredakter Lorenz Stucki (1954–1962) het d Wältwuche im Chalte Chrieg e starch prowestlichi Position yygnuu. 1964 isch de Rolf R. Bigler Chefredakter worde, denn 1968 de August E. Hohler, wo 1970 vom Hans O. Staub
Vorlage:Infobox Dateiformat/Wartung/magic fehltVorlage:Infobox Dateiformat/Wartung/owner fehltVorlage:Infobox Dateiformat/Wartung/website fehlt Markdown isch ä Notazionsform, e vereifachti Uuszeichnigssprach, wo vom John Gruber und em Aaron Swartz entworfe un im Dezämber 2004 mit Version 1.0.1 spezifiziert worde isch. Mä chönnt scho fasch säge, es isch ä Programmiersprach. Doch si het keni logic gates und somit chame nid würkläch dermit programmierä. Markdown basiert uf HTML und aues gschribnigä HTML isch gültig. Markdown längt uus für die wichtigstä Formatierigä vorznäh, so zum Bispiu sii Überschriftä, Absätz und Biuder kes Problem. Simpli Textformatierige wie fetti Schrift, kursivi Schrift oder ungerstrichäni Schrift isch aues dermit möglech. Natürlech chame ou Verchnüfige uf Netzadrässe dermit mache, sogennanti Links. Website voo John Gruber mit Informatione Dütschi Übersetzig vo de Syntax
Dr Alfred «Freddie» Thomas Highmore (* 14. Februar 1992 z'London) isch e britische Schouspieler, Synchronsprecher u Drehbuechautor. Sis Debüt het er im Komediefilm Woman Talking Dirty (1999) gha. Me kennt neh für sini Rollene i Wenn Träume fliegen lernen, Charlie und die Schokoladenfabrik, Der Klang des Herzens, Die Geheimnisse der Spiderwicks, Bates Motel u The Good Doctor. Dr Freddie isch am 14. Februar 1992 in Camden Town z'London uf d Wält cho. Sini Muetter, d'Sue Latimer, isch e Talentagentin, wo unter anderem Daniel Radcliffe als Klient het. Si Vater isch dr ehemalig Schouspieler Edward Highmore. Er het e jüngere Brüetsch wo Albert «Bertie» heisst. 1999: Women Talking Dirty 2000: Happy Birthday Shakespeare (Fernsehfilm) 2001: Die Nebel von Avalon (The Mists of Avalon, Fernsehfilm) 2001: Jagd auf den Schatz der Riesen (Jack and the Beanstalk: The Real Story, Fernsehfilm) 2004: Zwei Brüder (Two Brothers) 2004: Wenn Träume fliegen lernen (Finding Neverland) 2004: Five Children and It 2005: Charlie und die Schokoladenfabrik (Charlie and the Chocolate Factory) 2006: Ein gutes Jahr (A Good Year) 2006: Arthur und die Minimoys (Arthur et les Minimoys) 2007: Der Klang des Herzens (Evan Taylor/August Rush) 2008: Die Geheimnisse der Spiderwicks (The Spiderwick Chronicles) 2009: Arthur und
D Elfriede Jelinek (* 20. Oktober 1946 z Mürzzuschlag) isch en öschtriichischi Schriftstelleri, wo z Wien und Münche läbt. Im Jahr 2004 het si de Literaturnobelpriis für „de musikalischi Fluss vo Stimme und Gägenstimme i Romään und Drame, wo mit einzigartiger sprachlicher Liideschaft d Absurdität und zwingendi Macht vo de soziale Klischees enthülled“. D Elfriede Jelinek schrybt gäge Missständ im öffentliche, politische, aber au im private Läbe vo dr öschtriichische Gsellschaft. Debii het si e sarkastische, provokante Stil, wo vo irne Gägner, aber au vo ire sälber mängisch als obszön, blasphemisch, vulgär oder höhnisch beschribe wird. Bukolit. Hörroman, 1968; herausgegeben von Vintilă Ivănceanu, mit Bildern von Robert Zeppel-Sperl, Rhombus Verlag, Wien 1979, ISBN 3-85394-023-4. wir sind lockvögel baby! Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 1970. Michael. Ein Jugendbuch für die Infantilgesellschaft. Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 1972, ISBN 3-499-15880-9. Die Liebhaberinnen. Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 1975. Die Ausgesperrten. Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 1980. Die Klavierspielerin. Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 1983. Oh Wildnis, oh Schutz vor ihr. Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 1985. Lust. Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 1989, ISBN 3-498-03323-9, jüngste Auflage: Rowohlt Digitalbuch, Reinbek bei Hamburg 2013, ISBN 978-3-644-02021-4 Die Kinder der Toten. Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 1995, ISBN 3-498-03328-X. TB: ISBN 3-499-22161-6.
D Sina Frei (* 18. Juli 1997) isch e Schwyzer Velosportleri, wu bi Mountainbike- un Querfäldyywettbewärb un bi Ränne uf dr Stroß fahrt. D Sina Frei het as Chind mit Ballett un Durne aagfange, speter mit Fueßball, bis sie im Alter vu zwelf Johr dur ire Vater Vater zum Velosport brocht woren isch. Anne 2013 het d Frei (1,51 m, Ränngwicht 47 kg) ire erscht national Juged-Titel uf em Mountainbike un im Querfäldyy- un im Stroßeränne gwunne. Vu 2014 bis 2016 isch si drei Mol in Folg Schwyzer Querfäldyy-Maischteri vu dr Elite wore, 2014 un 2015 isch si nationali Str0ßemaischteri vu dr Juniorne wore. 2014 isch si bi dr Stroßewältmaischterschafte im Ränne vu dr Juniorne gstartet un uf Blatz elf chuu. Bim tschechische Elite-Etapperänne Gracia Orlová het si 2018 d Bärgwärtig gwunne. Iri erfolgrychscht Disziplin isch aber s Mountainbike in dr Disziplin Cross Country (XCO). 2015 isch si Juniore-Europamaischteri un vu 2016 bis 2019 vier Mol in Folg U23-Europamaischteri wore. 2017 un 2019 het si dr Wältmaischtertitel in dr Klasse U23 gholt. Drei Mol in Folg isch d Schwyzer Mannschaft vu 2017 bis 2019 mit dr Sina Frei Wältmaischter im Team Relay (Stapfle) wore. Di 23-Jehrig isch im Jänner 2021
D Mercedes-Benz Group AG isch e börsennotierte dütsche Härsteller vo Personefahrzüüg und Nutzfahrzüüg, wo aber au Mobilitäts- und Finanzdienschtleistige aabietet. Als Dachgsellschaft mit Sitz z Schduagert übernimmt d Daimler AG Governance-, Strategy- und Stüürigs-Funktione für di zwäi rächtlich sälbschtschtändige Tochtergsellschafte Mercedes-Benz AG und Daimler Mobility AG, wo s operative Gschäft verantwortet. Di dritt Tochtergsellschaft Daimler Truck AG isch zum 12. April 2021 als äigeständig Unternäme uusglideret worde. Di bekanntest Marke vom Konzärn isch Mercedes-Benz. Di hütigi Mercedes-Benz Group AG isch 1998 als DaimlerChrysler AG ggründet worde. Das isch s Ergäbnis vom Zämeschluss vo de Daimler-Benz AG mit de US-amerikanische Chrysler Corporation gsi. 2007 isch s Undernähme nach em mehrheitliche Verchauf vo Crysler in Daimler AG umbenännt worde und zum 1. Februrar 2022 no der Uusgliderig vo der Daimler Truck AG in Mercedes-Benz Group AG . Jürgen Grässlin: Daimler-Benz. Der Konzern und seine Republik. Droemer Knaur, München 2002, ISBN 3-426-80064-0. Jürgen Grässlin: Abgewirtschaftet?! Das Daimler-Desaster geht weiter. Knaur, München 2007, ISBN 978-3-426-77977-4. Peter Grohmann, Horst Sackstetter: Plakat: 10 Jahre Betriebsarbeit bei Daimler-Benz. Rotbuch-Verlag, Hamburg 1982, ISBN 3-88022-213-4. Max Kruk, Gerold Lingnau: Hundert Jahre Daimler Benz. v. Hase und Koehler, Mainz 1986, ISBN 3-7758-1117-6. Karl Heinz Roth, Michael Schmid (Hrsg.): Die Daimler-Benz
Es Mofa oder Töffli isch es zweirédrigs Motorfààhrzüüg wo vor allem i de Schwiiz, Düütschland und Österriich wiit verbreitet isch. Luut Bestimmige cha me si i de Schwiiz scho ab eme Mindestalter vu 14 Jàhr fàhre. In Dütschland und Österriich isch s Mindestalter uf 15 Jahr ààgsetzt. S Wort Mofa sälber isch abgleitet us de Wörter «Motor» und «Fahrrad» (hochdütsch für Velo). Mofas sind nämli ursprünglich als Motorisierti Velos entwicklet worde. S schwiizerdüütsch Wort Töffli degäge isch e Verchlinerigsform vu Töff, und das isch ursprünglich e luutmaalerischs Wort gsii. Martin H. Graf: Töff. Wortgschicht vom 10. März 2021, ug. vu de Redaktion vum Schwiizerische Idiotikon. Normdate: GND: 4125865-4
Mittelamerika umfasst d Landbrugg zwüsched em Isthmus vo Tehuantepec im Südoste vo Mexiko und de Atratosänki im Weste vo Kolumbien. Me zellt au di karibischi Inselwält dezue. Zu Mittelamerika gehöred also d Staate Guatemala, Honduras, El Salvador, Nicaragua, Costa Rica, Panama und Belize (Zentralamerika) und d Länder vo de östlich vorglagerete karibischen Insle (Westindie). Zäme mit Mexiko het Mittelamerika e Flechi vo 2.714.000 km² mit 188 Mio. Yywohner. Geografisch isch Mittelamerika e Grossregion vom Kontinänt Nordamerika, i historischer Hiisicht chan äs aber als eigeständige Kulturruum aaglueget wärde. Wäge de historische Verbundeheit vo synere Bevölkerig zue Latynamerika bzw. Iberoamerika wird mängisch au Mexiko zu Mittelamerika zellt. Au vo de Ethnology wird de Grossteil vo Mittelamerika (bis Nicaragua und Costa Rica) mit em gröschte Teil vo Mexiko zum Kulturareal Mesoamerika zämegfasst. Politisch het s benachbarti Venezuela ängi Beziehige zu mittelamerikanische Länder. Mittelamerika wird bevölcheret vo de Nachkomme vo altamerikanische Indianervölcher bzw. de (scho früeh fast ganz usgrottete) karibische Uryywohner, europäische Kolonisatore und Yywanderer und de schwarzafrikanische Sklave. Uf de zentralamerikanische Landbrugg wird näbe verschidene indigene Sprache ufgrund vo de spanische Kolonisierig überwiegend Spanisch gredt. Usnahme sind s änglischsprachige Belize und d Ostküste vo Nicaragua, wo näbed den indigene Völcher Miskito, Mayangna, Rama
S Königrych Burgund isch e Staat im Südoste vom hütige Frankrych gsi, wo dur di Fränkische Rychsteilige entstanden isch. 561 bis 584 und 639 bis 737 sind fränkischi Teilkönigrych z Burgund entstande, wo zeerst a Neustrie, denn wider as Gsamtrych gfalle sind. 880 und 888 sind d Königrych Niderburgund und Hochburgund ggründet und 930 zum Königrych Burgund vereiniget worde. Es het us dene Teile vom früehnere karolingische Rychsteil Burgund bestande, wo bi de Teilig vom Frankerych 843 im Vertrag vo Verdun als Lotharii Regnum a Kaiser Lothar I. gfalle sind. Das isch ganz Burgund gsi usser däm Gebiet, wo 843 a s Westfrankerych cho isch und bis 2015 di französischi Region Bourgogne bildet het. S Königrych Burgund isch 1033 as Heilige Römische Rych gfalle, doch wyti Teil sind im 14./15. Jahrhundert zum Königrych Frankrych cho. De burgundischi Rychsteil im Heilige Römische Rych isch de dritti Rychsteil näbed em dütsche Rychsteil und Rychsitalie gsi. Er wird i de Gschichtswüssenschaft au als regnum Arelatense resp. als Arelat bezeichnet. S Königrych Burgund het sich i drü Etappe entwicklet: Ersti Teilig: De Lothar I. het churz vor sym Tod im Jahr 855 sys Riich under syne Söhn ufteilt (Teilig vo Prüm). Di burgundische Rychsteil
Ds Guet Rallige isch e Landsitz z Merlige, wo zu der Gmeind Sigriswil ghört. Der Landsitz lyt diräkt am Thunersee im Kanton Bärn. Ds Herrschaftsgeböide lat sech bis i ds 14. Jahrhundert zrügg verfolge u isch ursprünglech vom Chloschter Interlake als Räbguet bruucht worde. Nach der Reformation im Jahr 1528 het der Landsitz bis i ds 19. Jahrhundert de Parizier oder de Burger vo der Stadt Thun ghört. Irgendeinisch het du der Bärner Choufmee G. Chrischtian das Guet erworbe u het’s renoviert. Denn het im Guet Rallige lang e Handelsschuel gha. No hüt findet me im Herrschaftsgeböide Schriftstück us dere Zyt. Syt em 1976 wird dä Landsitz als Chloschter bruucht u ghört der evangelische Kommunität vo de Chrischtusträger. Si bruuche ds Geböide als Gäschtehuus. Im Herrschaftshuus gits zoberscht under em Dach e Kapälle. Dört bätte d Chrischtusträger zäme mit de Gescht drü mal am Tag. Zundersch isch der Spysaal mit Blick uf e Garte u uf e Thunersee. Uf der Ebeni vo der Reseption isch e Kafeteria mit Schouchäschte, wo d Gschicht vom Huus widergit. Zwüsche Spyssaal u Reseption het’s e Ruum mit em ne Schmine. Vo dert us chunnt me i gross Feschtsaal u zur Wändelträppe, wo me zu
D Katalin Dohrmann (* 9. Merz 1977 z Klausenburg, Rumänie) isch e dytschi klinischi Psichologi, wu si uf d Traumafolgsteerige spezialisiert het. D Dohrmann isch ase chlai z Rumänie ufgwagse un isch mit ire Familei im Alter vu siibe Johr as Spootuussiidleri uf Dytschland chuu. Si isch z Fellbach uf d Schuel gange un het dert s Abitur gmacht. An dr Uni Konschtanz het si Psychology studiert mit em Schwäärpunkt Klinischi Psichology un em Nääbefach Statischtik. Im Rame vu ire Promotion am Lehrstuel fir Klinischi Psichology un Klinischi Neiropsichology an dr Uni Konschtanz het si ne Trainingsverfahre uf Basis vum Neirofeedback fird Bhandlig vu chronischem Tinnitus entwicklet. S Verfahre un d Dissertation sin mit em Stiftig-Schmieder-Bryys uusgzaichnet woore (2007). Syter anne 2009 forscht d Dohrmann im Beraich vu dr Psichotraumatology an dr Universiteet Konschtanz. Si laitet s Kompetänzzäntrum Psichotraumatology, wu as universiteeri Modällambulanz zyter 2002 zue dr Folge vun eme traumatische Erlääbe uf dr Lyyb un d Seele, dr Uuswirkige vu Traumafolgsteerige uf di negschte Generazioone, un däre iri psichotherapeitisch Bhandlig foorscht. Im Mittelpunkt vu ire Foorschig steen vulnerabli Persoonegruppe, wie z. B. nit-beglaiteti minderjehrigi Flichtlling (UMA), Lyt, wu Folter un Chrieg iberläbt hän oder jungi Mietere un Fraue un