rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Allenjoie isch e Gmeind im französische Departemänt Doubs. S Dorf ghört zu dr Agglomerazioon vo Mömpelgard. Es lyt am Fluss Allan, wo us em Elsgau im Schwizer Kanton Jura oben abe lauft. Vom Fluss chunt au dr Name vom Dorf, wo im regionale Dieläkt Ayandjoi heisst. Ane 1096 isch dr Ort mit em Name Alingia erwäänt. 1793 isch Allenjoie zu Frankrych cho. Im Taal unden am Dorf lyt dr Rhy-Rhone-Kanaal. Commons: Allenjoie – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Es Wasserchraftwärch isch es Bouwärk, wo me drinn mit dr Energy vom Wasser anderi, äntwäder kinetischi oder elektrischi Energy macht. Mit dr Chraft vom Wasser, wo vo dr Ärdaziehig härchunt, cha me Maschine atriibe, wo sech bewege. Meischtens isch das en Yrichtig, wo sech drin en Achse dräit, und mit dere leitet me d Energy dörthi, wome se bruucht. S Wasser lauft vom ene Bach oder eme Fluss ines Staubecki oder dur en Kanal uf d Wasserreder oder d Turbyne und wird denn unden am Wärch wider is Daal abgloo. Sid dr antike Zyt het me Müline und Sagine mit Wasserchraft atribe. Im Zytalter vo dr Induschtrialisierig isch d Chraft vom Wasserwärch zerscht mechanisch uf d Fabriggmaschine gleitet worde, und sid ane 1880 git’s Chraftwärch, wo drmit elektrischi Energy mache. Eis vo de erschte grosse Wasserchraftwärch isch s Wärch vo Rhyfälde gsi. Me gwünnt vil meh Chraft, wemme s Wasser an ere höchere Stell i dr Landschaft im ene Stausee tuet samle und dur starchi Leitige möglescht wyt abe is Maschinehuus loot. So maches d Hochdruckchraftwärch.
Dr Hardtwald oder au eifach Hardt (frz. Forêt de la Harth oder Forêt de la Hardt) isch es grosses Waldgebiet im Oberelsass. Dr Wald lyt zwüsche Milhuuse und em Rhy. Er isch öppe 45 Kilometer läng und goot vo Bartene im Süüde bis uf Roggehuuse im Norde. Es isch es Naturschutzpiet, wo mit em Schutzprogramm Natura 2000 vo dr EU bsunders beschriben isch. Dure Wald laufe grossi Vercheerswääg: d Autobaan A 35 und A 36, d Departemäntsstrooss D 39, d Ysebaanlinie vo Milhuuse und vo Basel uf Stroossburg und dr Rhy-Rhone-Kanal. dr alt Rhy-Rhone-Kanaal im Hardtwald s Dorf Habse, hindedra dr Hardtwald, im Hindergrund dr Schteibruch ännet em Rhy bim dütsche Blansinge Le Hardt (Wald) uf elsass-netz.de 47.780487.456767Koordinate: 47° 47′ N, 7° 27′ O
Kontäiner isch im Düütsche es nöis Wort als Synonym für Phälter. Im Alemannische würt men em ender Chischte säge. Aber wäge dr modärne Transportwirtschaft het sech Container wältwyt algemein duregsetzt für die grosse Transportchischte, wo me hüt mit standardisierte Forme und Grössine füre Warevercheer bruucht. Wo im 19. Joorhundert d Ysebaan ufcho isch, het me immer meh Sache füre Transport i Chischte ypackt. Deils sind das Bhälter gsi, wo me nume für ei Fuer gmacht het, mit dr Zyt sind si denn au mehr als einisch für verschideni Fahrte bruucht worde. Ane 1956 isch d Geburtsstund vom modärne Kontäinertransport gsi, wo dr Amerikaner Malcom McLean uf sym Schiff Ideal X grad 58 Kontäiner zäme über s Meer gfüert het. 1961 het die Internazionali Organisazioon für d Norme, d ISO, d Mäss vo de Kontäiner füre internazionali Transport feschtgleit. D ISO-Container git’s hauptsächlech id de Standardgrössine vo vierzg und vo zwänzg Fuess Lengi. Vil Laschtwäge, Ysebaanwäge und Schiff sind äxtra für Kontäiner bout. Die Plätz i de Güeterbaanhööf und de Häfe, wo ISO-Kontäiner vom einte Vercheersmiddel uf es anders umglade wärde, heisse Containerterminal. Es sind d Chnotepünkt vom “Intermodale Vercheer”. Me schetzt, ass hütt ufem Land und ufem Wasser öppe drissg
L’Isle-sur-le-Doubs isch e Gmeind im französische Departemänt Doubs. S Dorf lyt im Doubstaal öppe 18 Kilometer underhalb vo Mömpelgard. Dr Doubs het do zwe Flussärm und bildet zwüschedrin en Insle. Do drvo chunt dr Gmeindname. Im Taal lauft näben em Fluss dr Rhy-Rhone-Kanal dure. S Dorf L’Isle-sur-le-Doubs isch a dr Hauptstrooss N 83 vo Bisanz uf Belfort. Commons: L'Isle-sur-le-Doubs – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Baume-les-Dames isch e Gmeind im französische Departemänt Doubs. Es isch es chlyses Stedtli, wo im Doubstaal öppe 28 Kilometer oberhalb vo dr Stadt Bisanz lyt, und dr Hauptort vom Kanton Baume-les-Dames. Mit m Doubs isch dr Rhy-Rhone-Kanal zäme. D Gmeind het ussert em Stedtli no die chlynere Dörfer Cour, Les Tanneries, Champvans, Super Baume, La Grange Ravey und L'Aigle. Dr Ortsname wyst druf hy, ass im Chlooschter, wo do im früeche Middelalter entstanden isch, vor alem adeligi Fraue gläbt hend. Im 12. Joorhundert het dr Ort s Stadträcht übercho. Ane 1678 isch Baume-les-Dames französisch worde. 1858 isch d Ysebaanlinie am Doubs no vo Dole uf Belfort uftoo worde. Sankt Martin d Chile vom ehemolige Chloschter vo dr heilige Odilia, mit parkierte Auto dr Doubs und dr Rhy-Rhone-Kanaal mit em Hafe vo Baume-le-Dames dr Baanhof vo Baume-les-Dames Commons: Baume-les-Dames – Sammlig vo Multimediadateie Website vo dr Gmeind Baume-les-Dames Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Algier isch d Hauptstadt vo Algeerie. Es isch di gröschti Stadt vo däm nordafrikanische Land. Si lyt an ere Bucht vom Middelmeer. Dr Name chunt vom arabische al-Dschazā’ir, was uf düütsch “Insle” bedüütet. Im Stadtpiet läben öppe 2,1 Millioone Möntsche, und i dr Metropolregioon vo Algier sind’s öppe sächsehalb Millioone. D Altstadt Kasbah isch sid 1992 vo dr UNESCO als Wältkulturerb ygstueft. Bi de Röömer het d Stadt Icosium gheisse, und si het scho denn en Meerhafe gha. 1830 isch d Stadt vo Frankrych eroberet worde, und si isch bis zu dr Unabhängikeit vo Algeerie d Hauptstadt vo dr französische Kolony gsi. dr Hafe vo Algier d Hauptposcht vo Algier Commons: Algier – Sammlig vo Multimediadateie
Oran isch e Stadt vo Algeerie. D Stadt lyt im Weschte vo dem nordafrikanische Land an ere Bucht vom Middelmeer. Im Stadtpiet läben öppe sibehunderttuusig Möntsche. 1830 isch d Stadt vo Frankrych eroberet worde, und si isch bis zu dr Unabhängikeit vo Algeerie e Deil vo dr französische Kolony gsi. Ane 1975 isch die grossi Synagooge ine Moschee umgwandlet worde. Die ehemoligig Kathedrale Sacré Coeur isch hüt e Biblioteek. Commons: Oran – Sammlig vo Multimediadateie
Montferrand-le-Château isch e Gmeind im französische Departemänt Doubs. S Dorf lyt öppe zää Kilometer südweschtlech vo Bisanz im Taal vom Doubs. Bim Dorf isch e längi Felsechuppe, wo druff d Burg Montferrand stoot. Die Burg isch im 13. Joorhundert bout worde. Ane 1922 het sech d Gmeind dr Zuename -le-Château gää. Im Weschte vo dr Gmeind lyt Thoraise, wo dure Hoger es Kanaaldunäll vom Rhy-Rhone-Kanaal goot. dr Burgdurm s Taal vom Doubs mit ere Schlöise vom Kanaal Commons: Montferrand-le-Château – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Thoraise isch e Gmeind im französische Departemänt Doubs. S Dorf lyt öppe zwölf Kilometer underhalb vo Bisanz im Taal vom Doubs. Dr Fluss macht e grosse Boge wyt um en flache, breiti Hoger, wo s Dorf druff isch. Dr Rhy-Rhone-Kanaal goot a dere Stell im ene Dunäll under em Dorf dure zum für d Schiff dr Wääg abzchürze. Im 13. Joorhundert isch d Burg vo Thoraise bout worde. Sid 1678 isch d Gmeind französisch. s Kanaaldunäll s Muulloch vom Dunäll vo inne dr Doubs mit em Welowääg Anne Biget (1749–1824), as Sœur Marthe bekannt worde, z Thoraise uf d Wält cho Commons: Thoraise – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Fraisans isch e Gmeind im französische Departemänt Jura. Si ghört zum Kanton Mont-sous-Vaudrey. Uf dr Nordsyte chunt dr Rhy-Rhone-Kanaal dur s Gmeindpiet, und am Fluss isch e Campingplatz. Dr Ort isch ane 1365 s erschte Mol als Forges de Fraisans erwäänt worde. Sid em Middelalter isch dört e Schmitte gstande. s Ysewärch vo Fraisans het im 19. Joorhundert au Boudeili füre Eiffelturm z Paris gliferet. Commons: Fraisans – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Rochefort-sur-Nenon isch e Gmeind im französische Departemänt Jura. Si ghört zum Kanton Authume. S Dorf het öppe sächshundert Ywooner. Zu dr Gmeind ghöre no d Wyyler Gros-Buisson, La Grange d'Haibe, La Grange Vannans Les Ruppes. D Nochbergmeinde sind: Châtenois, Audelange, Éclans-Nenon, Falletans, Brevans, Baverans sowie Authume. dr Dorfbrunne Commons: Rochefort-sur-Nenon – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Étupes isch e Gmeind im französische Departemänt Doubs. Si lyt im Kanton Bethoncourt öppe föif Kilometer öschtlech vo dr Stadt Mömpelgard. Bim Dorf Étupes mündet dr Fluss Savoureuse i d Allan, wo us em Elsgau im Schwiizer Kanton Jura chunt. Dr Rhy-Rhone-Kanaal goot dur s Gmeindgebiet, und dört isch au d Abzweigig vom Kanaal uf Belfort. Ane 1294 isch s Dorf s erschte Mol erwäänt. dr Kanaal und dr Euro-Welowääg d Schlöise bi Étupes D Chile vo Étupes het s Patrozinium vom heilige Loränz. Commons: Étupes – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Tavaux isch e Gmeind im französische Departemänt Jura. S Dorf lyt am Rhy-Rhone-Kanaal. Grad näbem Kanaal isch d Fabrigg vom Chemykonzärn Solvay. Am Kanaal isch für d Fabrigg en eigete Hafe für d Liferig vo Salz us de Saline i dr Nööchi. Bi dr Solvay isch e Arbeiterssidlig us de 1930er Joore. Bi Tavaux chunt d Strooss N 73 dure. Tavaux isch d Partnergmeind vo Frieseheim in Bade-Württebärg. d chile vo Tavaux e Deil vom Chemywärch am Kanaal Commons: Tavaux – Sammlig vo Multimediadateie
D Anne Biget, mo ma ondr m Nama Sœur Marthe kennd hod, isch 1749 en Thoraise zur Weld komma ond am 29. März 1824 en Besançon gschdorba isch, isch a französische Nonn gwesa. Se hod se om Gfangene ond Vrledsde en de Napoleonische Kriag kemmerad. Dadrfir isch se vo de Kenig vo Frankreich, Preussen, Eschtreich ond Russland auszoichnad worra. 1749, isch se en Thoraise auf d Weld komma. Mid zwanzg Joor isch se en da Ordre de la Visitation en Besançon eidredda ond hod da Nama Sœur Marthe aagnomma. En 1790, en dr Franzesische Revolutioo send d Kloschdr aufglesd worra ond se hod de Leid, mo do en d Bredoullie komma send, gholfa. En dene Zeida hod se em Hôpital Saint-Jacques (Besançon) älle Gfangene ond Vrwondede ooabhängiig vo dr Nationalidäd gholfa, au en dr Zeid vo dr Belagrong vo Besançon D Belagerer hend se sogar mid Medikamend ond Essa durchglassa Nach am Sieg gega da Napoleon I hod dr Louis XVIII se empfanga ond auszoichnad. Au d Kenig vo Preussen, Öschtriich ond dr Zar vo Russland hend se auszoichnad. Se hend r au Geld fir ihr weidre Arbed geba. Se hod nach em Moddo ' tous les malheureux sont mes
Hardtwald oder mängmol churz Hardt isch en Flurname för es paar Waldpiet und Landschafte: Hardtwald (Elsass), es Waldpiet im südöschtliche Elsass Hardt (Landschaft), e Landschaft mit vil Wald i de Nöchi vo Karlsrue Hardtwald (Kraichgau) oder au Hartwald, es Waldpiet im Kraichgau, Nordbade Schwetzinger Hardt, es Walpiet südlich vo Schwetzinge, Nordbade
Dr Schbortclub Vehrenga 1893 e. V., offiziell Sportclub Vöhringen 1893 e. V., isch a Schbordverei aus dr Stadt Vehrenga. Er isch em Oktober 1970 durch d Fusion vom TSV Vehrenga 1893, de Kickers Vehrenga und am RSV Vehrenga entschtanda. Mit mehr als 3000 Mitglieder isch der SCV oiner vo de greaschde Verei im Landkroes Nei-Ulm. Vo dr Handballabteilong vom SCV nemmat drei Herramannschafta, oi Damateam, oi AH-Mannschaft ond mehrere Jugendmannschafta am Spielbetrieb teil. Vo 1992 bis 1996 hat de 1. Herramannschaft in der Süddeidscha Regionalliga gschbielt. Nach oim Jaur en dr Oberliga Bada-Wirddaberg, isch ma 2007 aagschdiega. Dr SCV schbielt seit deam, obwohl er a boirischer Verei isch, en der Wirddabergliga. Wirddabergischer Bokalsieger 1988 Wirddabergischer Moischder ond Aufschdieg en d Regionalliga 1992 Wirddaberg-Liga-Moischder 2006 Bezirkspokalsieger 2003, 2006, 2018 Ihra Blütezeit hand d Fuaßballer en de 30er bis 50er Jaur no als FV Kickers Vehrenga ghett. Daumls hat ma mehrmals bloß knapp da Aufschdieg en d Gauliga (daumls dia hegschda deitscha Spielklass). Nach am Abschdieg aus dr Landesliga 2005 isch de 1. Mannschaft bis en d Kreisliga A 3 Iller abgschdirtzt. 2012 isch ma zwar zwischazeitlich wieder en d Bezirksliga aufgschdiega, momentan schbield de 1. Mannschaft allerdengs en dr Kreisliga B
Dr Peter Schellenbaum (* 30. April 1939 z Winterthur; † 25. Mai 2018) isch e Schwyzer Psychoanalytiker un Sachbuechautor gsii, wu di psychotherapeutisch Method vu dr Psychoenergetik (au: Lyyb-Psychotherapy) grindet het, wu ne konsequänti Integration vu psychische un lyyblige Prozäss aasträbt. Dr Peter Schellenbaum het Theology studiert un as Studäntebfaarer z Minche gschafft. Speter het er e Uusbildig in Analytischer Psychology am C.-G.-Jung-Inschtitut z Züri gmacht un dert as Lehranalytiker, Studielaiter un Dozänt gschafft. Syter anne 1993 het er Uusbildigs- un Therapyinschtitut z Orselina/Locarno gfiert. Dr Schellenbaum het dr diefepsychologisch Aasatz vum C. G. Jung wyter gmacht um d Dimension vum Lyyblige. Dodrus het er d Method vu dr Psychoenergetik oder Lyyb-Psychotherapy entwicklet. D Wäärch vum Peter Schellenbaum erschließe die Method ender fragmentarisch un prozässhaft. S zäntral Motiv isch d «Verlebendigung» as Aasatz, Prozäss un Zyyl vum therapeutische Wirke. «Psychoenergetik führt zur Erfahrung und Einsicht, dass alles – wirklich alles – was ein Mensch gerade tut, sagt, in Bildern oder Gebärden ausdrückt, mag es noch so verschroben oder krank erscheinen, eine Energiequelle, seine einzige derzeitige Energiequelle bildet, sofern er es mit spürendem Bewusstsein tut, sagt, ausdrückt, also mit sich selbst einverstanden ist». In dr therapeutische Umsetzig het dr Schellenbaum vor
D Pharmama (* 1973) isch e Schwyzer Abedeegeri un Bloggeri. Si het Pharmazy studiert un s Studium 1998 abschlosse. Mit ihrem Mann un ihrem Suhn läbt si in dr Schwyz, wu si ne aigeni Abedeeg fiert. Syt 2008 fiert si anonym e Blog zum Alldag as Abedeegeri. Si het au zwai Biecher vereffetligt, wu si ihre Arbetsalldag bschrybt. Ihre Sachbuech «Haben Sie diese Pille auch in grün?» isch scho in mehreri Sproche ibersetzt wore. Si schrybt au fir d Zytschrift «astrea apotheke». Pharmama's Blog Heute schon etwas gepostet?, Interview mit dr Pharmama, OTXWORLD Nr. 148, Februar 2018 Pharmama: Haben Sie diese Pille auch in Grün? Risiken und Nebenwirkungen einer Apothekerin. 4. Auflage. 2013, ISBN 978-3-499-63031-6. . Pharmama: Einmal täglich. ISBN 978-1-5010-5871-4.
D Lischte vo de Kulturgüeter mit nazionaler Bedüütig z Züri isch es Verzeichnis vo de Sache i dr Stadt Züri, wo gmäss em Schwiizerische Infäntaar vo de Kulturgüeter für die ganzi Schwiiz wichtig sind. Das nazionale Verzeichnis isch uf dr Grundlaag vo der KGSV i allne Kantöön und für jedi Gmeind gmacht worde. Me underscheidet i däm Syschteem d A-Objäkt, wo as nazionaal, und d B-Objäkt, wo als kantonaal wärtvoll agluegt wärde. Das sind d A-Objäkt i der Stadt Züri: die ehemaalig Augeklinik vo der Uni Züri der Schlachthof Züri d ETH Züri der Hauptbaanhof s Huus zum Rechbèèrg s Huus zum Undere Rech d Hochschuel für Gstaltig und Kunst mit em Museum s Kunschthuus s Muralteguet s Ooperehuus Züri s Fraumöischter mit em Chrüüzgang s Groossmöischter mit em Chrüüzgang die refermiert Chile Nöimöischter der Sankt Peeter d Predigerchile s Helmhuus und d Wasserchile s Tampfschiff Stadt Rapperswil s Tampfschiff Stadt Züri s Raathuus der Hauptsitz vo de Credit Suisse d Stiftig Sammlig E. G. Bührle d Villa Rieter d Villa Wesendonck mit em Museum Rietbèèrg s Zoufthuus zur Mäise s Zoufthuus zu Zimmerlüüte d Kantonsschuel Rämibüel der Baanhof Ängi der Baanhof Stadelhofe der Alt Botanisch Garte d Stärnwarte vo
S Landesmuseum Züri isch es grosses histoorischs Museum i dr Stadt Züri. S Huus und d Samlig vom Museum sind ufgschribe i de Lischte vo de Kulturgüeter, wo en nazionali Bedütig für d Schwiiz händ. Bis 2010 häts «Schwiizerischs Landesmuseum» gheisse. Sidhär isch s «Landesmuseum Züri» eis vo de Hüüser vom Schwiizerische Nazionalmuseum. S Museum isch ane 1898 als algemäins Gschichtsmuseum vo dr Schwiiz uuftaa worde. Mit synere Architektur, de verschidene Boudeili, Halle, Syteflügel und Dürm, gseet s Museum, wo grad näbem Hauptbaanhof Züri stoot, wie n es Märlischloss us, wo ne längi Gschicht hetti. Dr Architekt Gustav Gull, wo s zeichnet hät, isch bi ächte histoorische Bouwärch i dr ganze Schwiiz goge luege, wie und us was für Material me se gmacht het. Und am Museum het er Steisorte us es baar Landesdeil pruucht, d Muure sind zum grosse Deil us Duffstei bout, wo usemene Steibruch z Libinge im Kanton Sanggale cho isch. Vo 2013 bis 2016 het s Museum uf dr Syte gäge de Platzspitz en Erwyterigsbou übercho, wo d Basler Architekte Christ & Gantenbein gmacht hend. D Chöschde vo 111 Millioone Franke sind vom Bund, vom Kanton Züri und vo dr Stadt Züri träit worde. Dr ganz
D Gisela vo Spiegelbärg, wo öppe 1170 uf d Wält cho und nach em 7. Dezämber 1221 gstorben isch, het als Äptissin s Fraumöischter z Züri gleitet. Wo ane 1218 d Familie vo de Zähringer, dozmol Rychsvögt vo Züri, usgstorben isch, het dr König Friedrich II. d Zürcher Vogtei ufdeilt. D Kyburger sind praktisch Landesherre im Züribiet worde, aber d Stadt Züri het dr König für s Rych diräkt bhalte. Und jetz isch d Fraumöischteräptissi vom König als Stadtherrin ygsetzt worde. D Gisela vo Spiegelbärg isch die erschti gsi i dere nöie Dopelrolle. Si isch ane 1218 vom Konvänt vom Fraumöischter gwählt worde, und dr König het se im wichtigen Ampt bestätiget. Mit ire het e Reie vo acht Äptissinne agfange, wo alli us em Tuurgau cho sind. Drü Joor lang isch d Gisela em Fraumöischter vorgstande, bis si ane 1221 gstorben isch. D Adelheid vo Murkart isch iri Nochfolgerin gsi. Elsanne Gilomen-Schenkel: Frühe Klöster, die Benediktiner und Benediktinerinnen in der Schweiz. Helvetia Sacra, 3: Die Orden mit Benediktinerregel, Band 1,3, Bern, 1986, ISBN=3-317-01533-0
Der Sylwald isch es Naturschutzgebiet im Kanton Züri. S Waldgebiet lyt im undere Taal vo der Syl uf em Gebiet vo de Gmeinde Adliswil, Langnau am Albis, Horgen, Oberriede, Rüüschlike und Thalwil. Es isch die gröschti zämehängendi Flechi mit Mischwald vo Laubböim im Schwiizer Middelland. Der Wald isch öppe zwölf Kwadratkilometer gross. Es het bsunders Danne, Fööre, Bueche, Ösche, Äibe, Ahorn und Ulme i däm Wald. D Stadt Züri het im spoote Middelalter das Waldgebiet a sich zoge, wil si s Holz für d Bouwirtschaft und zum Füüre bruucht het. D Trämel sind uf der Syl i d Stadt abe gschwemmt worde. Im 18. Joorhundert het men agfange, der Wald so z bruuche, ass sech en usglichene Bestand vo de Böim ergää het. Mit der Zyt isch druus e nachhaltigi Arbet vo de Förschter worde. Ane 1864 het d Stadt Züri en Wärchhof bout und 1876 isch en eigeni Waldysebaan ygrichtet worde, zum s Holz liechter usezbringe. 1991 isch der Betriib, wo s Holz wyter verarbeitet het, zuetoo worde. Sid 1985 wird s Projäkt «Naturlandschaft Sylwald» umgsetzt. Es entwicklet sech e ganz e natürleche Wald, wo deils als Naturschutzgebiet definiert isch; dört tarf me gar nid inegoo. De Psuecher vom
Dr Alfred Stèèrn (* 4. Merz 1901 z San Remo; † 11. Septämber 1982 z Züri) isch e Schwiizer Musiker und Komponischt gsi. Dr Alfred Stèèrn het d Grundschuel im iteliänische San Remo und vom Joor 1914 a d Bezirksschuel und derno d Kanti z Aarau psuecht. Denn isch er uf Züri as Konsi go Musig studiere. Ane 1927 het er d Klara Müller (1901 bis 1999) ghürootet. Dr Stèèrn het drü Joor als Musigleerer z Tüüringe gschaffet und isch denn uf Züri zruggchoo, won er Musigküürs a dr Volkshochschuel, a dr Huushaltigsschuel, a dr Schwöschtereschuel vom Roote Chrüüz, am Leereseminaar und am Chindergärtnerineseminaar ggää het. Er het s Jugendorcheschter vom CVJM Züri, dr Volchsliederchoor «Maibaum» und dr Chilechoor Balgrischt gläitet. Dezue ane isch er für e Singkräis vo Sanggale tätig gsi. Und er het als Privatmusigleerer gschaffet. Als Komponischt het dr Alfred Stèèrn eigeni Stück gschribe und Gedicht vo vilne Dichter verdoont. Er het für s Singe mit sine Chöör und als Redakter vo Liederbüecher alti und nöji Schwiizer Volchslieder gsuecht und deils nöi bearbeitet. Er het mit sine Wèèrch au s Musiziere i de Familene welle fördere. Sin musikalisch Nachlass wird i dr Schwiizerische Nazionalbiblioteek z Bärn ufbewaart.
D Lischte vo de Kulturgüeter mit kantonaler Bedüütig z Züri isch es Verzeichnis vo de Sache i dr Stadt Züri, wo gmäss em Schwiizerische Imfäntaar vo de Kulturgüeter für de ganz Kanton Züri wichtig sind. Über das Imfäntaar use isch d Funkzioon vo dene Hüüser je noch Fachberych au für en wyteri Regioon oder Sparte wichtig. S nazionale Verzeichnis isch uf dr Grundlaag vo der KGSV i allne Kantöön und für jedi Gmeind gmacht worde. Me underscheidet i däm Syschteem d A-Objäkt, wo as nazionaal, und d B-Objäkt, wo als kantonaal wärtvoll agluegt wärde. Über d Zuedeilig vo gwüssne Objäkt i die eint oder anderi Kategory isch me sech bi der Redakzioon vo dr Lischte nid äinig gsii. Das sind d Objäkt i der Stadt Züri (gmèèss dèm Verzeichnis vom Bund): die alt refermiert Chile vo Albisriede de Chilehügel vo Albisriede s Städelihuusz Altstette S Huus mit em Atelier vom Arnold Böcklin s Oberstuefeschuelhuus Stettbach de Baanhof a de Birmeschtorferstraass s Bally Capitol de Block am Stadthuusquèè bis zu de Fraumöischterstraass d Hüüser a de Bertastraass 111 de Beckehoof mit em Pestalozziaanum s Bezirksgebäu de Bläicherhoof s Bollwèèrch zur Chatz de Brune a de Chroonestraass de Brune i de Stüssihofstatt
Der Johann Jakob Breitinger (* 1. Merz 1701 z Züri; † 14. Dezämber 1776 au daa) isch e Filoloog und Schriftsteller gsi. Der Breitinger isch der Soon gsi vom Chnopfmacher Franz Caspar Breitinger, wo zytewys am Hoof vom Herzog vo Württebärg gschaffet het und Major vo dr Zürcher Miliz gis isch. Er hät am Collegium Carolinum z Züri d Theology und d Filology gstudiert und sid 1731 z Züri am Gymnasium als Profässer für hebräischi Spraach und spööter au für Griechisch und für Logik gschaffet. Er isch bi der Gründig vo dr Gselschaft vo de Mooler und vo der Helvetische Gselschaft derby gsi. Er het sech drfür ygsetzt, d Uusbildig vo de Pfäärer wyter z entwickle. Zäme mit em Johann Jakob Bodmer hät er Arbete zu der Chilegschicht und zu der Schwiizer Gschicht gschribe. Sis Hauptwèèrch gheisst Critische Dichtkunst. Es isch vo 1740 und plediert für d Bedüütig vo dr schöpferische Fantasy bim Schrybe. Das Buech isch für d Theory vo dr Literatur im düütsche Spraachruum wichtig gsi. Als Mitheruusgäber hät er bim Abtruck vo der berüemte Manesse-Handschrift mitgmacht. Der Breitinger hät ane 1746 die erschti Abschrift vo däre Bilderhandschrift gmacht, wo vo 1748 bis 1759 im Truk usechoo isch.
Unter nèm Abschtellgleis vostòt mò è Gleis, oft è Stumpfgleis, wo mò Schinnèfaarzüüg abschtellt, wo nit in Bedryb sin. Dõdeby cha s sich um è Abschtellzit von è baar Stundè bis ständigè Abschtellè vo uusgmuschtertè Faarzüüg handlèt. Mèngmòl voschtòt mò dõdrunter au Gleis, wo mè Züüg zämmèschtellt, öfter wörrèd abgschtellti Personèzüüg dõ au suber gmacht odder vorgheizt. Abschtellgleis wörrèd nit für Zugfaartè übber dè Baanhof usè vowendèt un gèltèd dõhèr als Näbbègleis. Nit als Abschtellgleis gèltèd Baanschteiggleis, wo Züüg zum Y- un Uusschtyg abgschtellt wörrèd, Laddegleis zum Uff- un Abladdè sowiè Uuswych- un Übberholgleis, uff dènnè zwei Züg chrützèd odder ein dè ander übberhollè duèt. Wörd s Stumpfgleis nit nu zum Abschtellé, sondern zum Faarè vo Züüg, zum Umsetzè für d Rüggfaart uff èm anderè Gleis von èrè zweigleisigè Streggi bruucht, asè wörd sèll Gleis au als Keergleis benamst. D Metapher „uff s Abschtellgleis schièbè“ wörd hüüfig als Umschriibung dèfür gnõ, dass Mänschè für länger us èm Erwärbsläbbè odder us irèm Wǜrkungschrais vodrängt odder uusgschlossè wörrèd. „Uff èm Abschtellgleis stò“ bedütet, dass sich öppèrt in èrè Stellung ooni Wǜrkungsmöglichkeit isch. Röll, Freiherr von: Enzyklopädie des Eisenbahnwesens. Bèrlin, Wièn 1912, S. 76 DB AG Konzernrichtlinie 910 DB AG Konzernrichtlinie 601 Abfrõg
Dr Landrot isch dr höchschte Verwaltungsbeamte im dütsche Landchreis. Er wird in da meischte Bundesländer direkt vo dr Bevölkerung gwählt, machmol aber o vom Chreistag. Er isch der Chef vo dr Kreisverwaltung. Dr Landrot leitet d Sitzunge vom Chreistag un vertritt sinen Landchreis allgemein. Er isch o für die aktuelle Gschäft vom Landchreis zuständig. Je nach Bundesland hot er o noch andere Ufgaba.