rlitschk/wikidir huggingface dataset:
S Land Salzburg isch eis vo de nüün Bundesländer vo Öschtriich. S Land Salzburg ligt i de Alpe und im nördliche Alpevorland. Dr wichtigscht Fluss i dere Landschaft isch d Salzach, wo mit 225 Kilometer der längscht und der wasserriichscht Näbefluss vom Inn isch. S Land het e Flechi vo 7'156 Quadratkilometer und 545'742 Iiwohner (Stand: 1. Jänner 2016). D Hauptstadt isch Salzburg. I däm Gebiet isch die römischi Stadt Iuvavum gsi. Um 700 isch s Bischtum Salzburg gründet worde. Ane 798 isch das es Erzbischtum worde und öpe 1225 es Fürschtbischtum. Under em Regime vom Fürschtbischof Fimian sind um 1731 die Reformierte uusgwanderet. Dr Napoléon Bonaparte het s Fürschtbischtum ufghobe. Ane 1816 isch s Land zu Öschtriich choo. Commons: Land Salzburg – Sammlig vo Multimediadateie d Website vom Land Salzburg Statistik Austria – Bevölkerung zu Jahresbeginn nach administrativen Gebietseinheiten (Bundesländer, NUTS-Regionen, Bezirke, Gemeinden) 2002 bis 2023 (Gebietsstand 1.1.2023) (ODS) Bevölkerung zu Jahresbeginn seit 2002 nach zusammengefasster Staatsangehörigkeit – Salzburg, Statistik Austria Regionales BIP, verfügbares Einkommen und Beschäftigung 2014, Statistik Austria Normdate: GND: 4051423-7 | LCCN: n80060488 | VIAF: 123536782
Escher (i de Mundart Äscher uusgsproche) isch de Name vo däne Persone: Alfred Escher, en Schwiizer Politiker und Wirtschaftsfüerer während dr Induschtrialisierig Anna Zollinger-Escher, e Schwiizer Germanistin Josef Escher, en Schwiizer Bundesrat Lueg au: Escher Wyss
40.75055555555614.489722222222Koordinate: 40° 45′ 2″ N, 14° 29′ 23″ O Pompeji​ Pompeji (latiin. Pompeii, altgriech. Πομπηΐα Pompeia, italienisch Pompeï) isch en untergangni antiki Schtadt am Vulkan Vesuv z Italie. Pompeji, wo in dr Nöchi vo Neapel in dr Region Kampanie liit, isch 79 n. Chr. dur nes gliichziitigs Erdbebe und Vesuv-Uusbruch fascht vollschtändig zerschtört worde. Das zämme mit de Schtedt Herculaneum und Stabiae. Siit em 18. Jahrhundert isch die vollschtändig vo Lava verschütteti Schtadt uusgrabe worde. D Liichname sind z. T. dur d Lava konserviert worde und guet erhalte. Es het in Pompeji z. B. gäh: Es Forum, es Amphitheater, en Markthalle und Thermalbäder. Die Objekt sind teils no erhalte und uusgrabe worde, ganz zerschtört worde sind viili Wohnhüüser. Pompeji isch a alte Schdadt. 700 Joor vor osrer Zeidrechnng isch se grended worra. Dr Vulkanuusbruch het sii in ere Ziit vom rasche Wachstum und gschichtliche Umbruch gwissermasse konserviert. En 19 Schdonda isch Pompeji ondrganga. Ciro Nappo: Pompeji. Die versunkene Stadt. Verlag Karl Müller, Köln 2004, ISBN 3-89893-563-9. Umberto Pappalardo: Pompeji. Leben am Vulkan (= Zaberns Bildbände zur Archäologie.). Zabern, Mainz 2010, ISBN 978-3-8053-4240-7. Marisa Ranieri Panetta: Pompeji. Geschichte, Kunst und Leben in der versunkenen Stadt. Belser Verlag, Stuttgart 2005, ISBN 978-3-7630-2266-3.
En konschtitutionelli Monarchii isch en Schtaatsform, wo en Monarch (Kaiser, König, Fürscht) s Schtaatsoberhaupt isch, wo siini absoluti Macht aber dur nes gwählts Parlamänt und dur Grundrächt teilwiis iigschränkt isch. D Rächtspfläg erlediget unabhängigi Gricht. Konschtitutionelli Monachiie hets z Europa vor allem im 19. Jahrhundert, als Übergangsschtadium und Kompromissform zwische dr alte Monarchii vom Absolutismus und dr neue Demokratii ggäh. Me isch doozmool devo uusggange, de Monarch gäb siini Macht nu freiwillig ab und chönn si jederziit wider zruggnäh («monarchischs Prinzip»), aber das isch je lenger je meh e Fiktion gsii. Au im 20. Jahrhundert het s si vor allem z Oschteuropa bis zum Zweite Weltchrieg no öppis seltener ggäh. Hüüt isch si wältwiit relativ rar, öppe z Marokko und z Jordanie gits es si no. Liechteschtei, wo me amig au nännt, passet eigetli nöd rächt is Schema «konstitutionell» versus «parlamäntarisch» ine. Oine vo de eldeschde Vrfasonga, mo d Recht vom a Firschda eigschrengt hot, war dr Diebenger Vrtrag en Wirdeberg vo 1514. Wirdeberg isch aber wäge däm no ekei konstitutionelli Monarchii im hüttige Sinn gsii, sondern e vorabsoluti Monarchii, wo d Ständ gägenüber em Monarch no händ chönen iri Position bhaupte. Knaurs Lexikon – Das Wissen unserer Zeit «Tübinger
De Clarence Ray Nagin Jr. (* 11. Juni 1956 z New Orleans) isch e US-amerikanische Politiker. Vom Mai 2002 bis zum 3. Mai 2010 isch er Burgermeischter vun New Orleans gsi. Dä Nagin isch international bekonnt wore, wo 2005 sini Schtadt New Orleans bim Hurrikan Katrina iberschwemmt worren isch. Vor sineri Wahl isch er Mitglid vun dä Republikanisch Partei gsi un het nit vil Erfahrung ghet. Kurz vor dä Wahle im Februar 2002 isch er zue de Demokrate gwechselt. Nochdem er Burgemeischter wore isch, het er ä Antikorruptionskampagne gmacht un in dä Schtadtregierung durchgriffe un ufgrumt. Er het au nur knapp gege de Kerry um d'Nominierung fir d Präsidentschaftskandidatur verlore. Om 1. September het er sine beriemti Red im Radio ghalte: I mecht keiner un keini mä sähne, wu gottverdommi Prässekonferenze abhalte. Mache ä Moratorium fir d'Pressekonferenze. Mache kine Prässekonferenze mä, bis d'Hilf in de Schtadt isch. Un den kumme in d'Stadt un stähn uns bi, wän di unzällige millitärische Laschtwage un d'Truppe do sin. Erzähle nit, dass do vierzigtousend Lit kumme. Di sin nit do. Sisch verdammi z'schpät. Jetzert stihn vun eirem Arsch uf un mache ebbes un losse uns gottverdammi die greschti Kris in d'Gschicht vun userm Lond
S Vältlin (s V seit mer wie-n-es F) isch es Tal vo den Alpe z Italie. S Vältlin lyt i der Lombardei und ghört zu der Provinz Sondrio. Dur s Tal flüsst d Adda, wo im italiänische Naturschutzgebiet Parco Nazionale dello Stelvio i der Nöchi vo der Stadt Bormio afoot und under em Talusgang in Comersee und wyter unden in Po mündet. Im Norde gränzt s Vältlin a Kanton Graubünde. Dur s Tal vo Poschiavo goot d Bärgstrooss übere Berninapass is Engadin, und vo z‘oberscht im Tal chunt men übere Umbrailpass is schwiizerische Münschtertal und über s Stilfserjoch is Vintschgau. Grossi Ortschaften im Vältlin sind Bormio, Livigno, Tirano, Sünders und Morbend. Es het im Tal sid der antike Zyt bedüütende Wybou. Der «Vältliner» isch i der Schwiiz wytume bekant. Der Karl dr Grossi het s Vältlin em Chlooschter vom Heilige Dionys bi Paris gschänkt. Sid 1335 het s em Herzog vo Mailand ghört, und ane 1512 isch es däm vo de Äiggnosse wägggnoo worde. Bis 1797 isch s Vältlin es Untertanegebiet vo Graubünde gsii. Denn hets dr Napoleon vo Bünde abtrennt. Im Erschte Wältchrieg hets dr Schwiizer Generalschtabschef Theophil von Sprecher, en Bündner, an dr Syte vo Düütschland und dr
D Kubakrise oder Kuba-Krise isch en 1962 eskalierende Konflikt gsii zwische de USA und dr damalige Sowjetunion um d Schtationierig vo sowjetische Nuklearwaffe uuf dr de USA unmittelbar benachbarte, kommunistisch regierte Insle Kuba. D Hauptrolle debi händ dr amerikanisch Präsident John F. Kennedy und dr sowjetisch Schtaatschef Nikita Chruschtschow gschpiilt. Will d Amerikaner vorher nukleari Raketebase z. B. in dr Türkei errichtet händ, het dr Chruschtschow gmeint, er chönni das gegegliich au uuf Kuba mache und het siini Rakete mit sukzessive Schiffstransporte so unuuffällig wie möglich dört hii transportiert. Die amerikanischi Uuufklärig hets dennoch entdeckt. Nach scharfe diplomatische Wortwechsel und ere vom Kennedy androhte Blockade vo Kuba het dr Chruschtschow schliesslich nochegeh und d Rakete wieder abzoge. Wie me nach em Chalte Chrieg erfahre het, isch dört d Welt nah am ene Atomchrieg gschtande, d Waffe sind entsicheret worde. Commons: Kubakrise – Sammlig vo Multimediadateie
Unter Gliichschaltig verschtoht me es schtaatspolitischs Verfahre vo totalitäre Syschtem, d Gsellschaft an d Anforderige vom diktatorische Schtaat anzpasse, sii und d Einzelperson em Syschtem und au em Gruppe-Kollektiv unterzordne. Dr Vorgang hets hauptsächlich in de faschistische und kommunistische Syschtem geh. Biim Nationalsozialismus isch de Vorgang vor allem im Bereich Erziehig/Sozialisierig (Entpersönlichung und Brechig vom individuelle Wille), im Bereich Propaganda und im Bereich Schtaatsrecht (Gliichschaltig vom Schtaat mit dr NSDAP sowie Gliichschaltig vo de vorherige Riichsländer/Gliidschtaate mit em NS-Riich) abgloffe. Serie Piper: Der Weg ins Dritte Reich H. Boldt: Reich und Länder - Texte zur deutschen Verfassungsgeschichte
S Königriich Weschtphale isch en Schöpfig vom Napoleon Bonaparte während dr Bsatzigsziit in Düütschland gsii. 1807 het er dezue en Verfassig dekretiert. 1813, nach de verlorene Völkerschlacht bi Leipzig, isch s Königriich wieder ufglöst worde. S Territorium het vor allem Gebiet im hütige Hesse und Niedersachse umfasst. Es isch nit gliichbedütend mit Weschtfale (früehner es Herzogtum und en preußischi Provinz, jetzt en Beschtandteil vo Nordrhy-Weschtfale) und wird drum hüt mit "ph" gschribe. En Verwandte vom französische Kaiser, de Jérome Bonaparte, isch als Hieronymus Napoleon König vo Weschtphale gsii. Unter em Jérome, und das isch charakteristisch gsii für en Export vo dr Französische Revolution dur de Napoleon, sind d Lüüt alli gliich vor em Gsetz gsii (Artikel 10 Verfassig). Alli (Adels-)Privilegie sind uufghobe gsii (Art. 12), ebeso d Liibeigeschaft (Art. 13). S het dr Code Napoleon, es liberals Zivilrächt, golte (Art. 45). Und es het es Parlament geh, wo mit Zensuswahlrächt gwählt worde isch. H. Boldt: Reich und Länder - Texte zur deutschen Verfassungsgeschichte Commons: Königriich Weschtphale – Sammlig vo Multimediadateie
En Konzern isch en Vereinigung vo mehrere rechtlich selbschtändig bliibende Unternehme zum ene Gsamtunternehme mit einheitlicher oberschter Gschäftsfüehrig. D Eigetumsanteile von de Tochterfirme (meischtens Aktiegsellschafte) chönne doderbii zu 100 % em Schtammhuus oder zu öppis meh als 50 % em Schtammhuus ghöre (oder öppis dezwüsche). Das füehrt zu unterschiedliche Selbschtändigkeits-Grade von de Konzern-Töchter. Dr Zämmeschluss heisst horizontal, wenn gliichi wirtschaftlichi Güeter (Produkt, Dienschtleischtige) erschtellt werde, und vertikal, wenn sich die Unternehme gegesiitig beliifere. Z unterscheide isch de Begriff Konzern vom Begriff Kartell, wo nur en Veriibarig zwische komplett selbschtändig bliibende Unternehme isch. Knaurs Lexikon - Das Wissen unserer Zeit
D Hydrodynamik isch die physikalischi Lehr vo de (im Gegesatz zur Hydrostatik) bewegte Flüssigkeite. Bewegige vo Flüssigkeite heisse Schtrömige. D Ursach vo Schtrömige chönne Druck-Differenze oder d Schwerkraft sii. Wenn d Schtrömigs-Gschwindigkeit unter dr Schall-Gschwindigkeit ligt, händ d Gsetz vo de schtrömende Flüssigkeite au für schtrömendi Gas Gültigkeit. Analysiert werde dur d Hydrodynamik z. B. dr Durchfluss in Röhre, d Uusfluss-Gschwindigkeit, dr Druck in Schtrömige oder turbulenti Schtrömige. Trautwein-Handbuch: Physik - Grundwissen, Formeln, Gesetze
Dä Rando isch ä alamannische Chliifürst (regalis) gsi. Im Joor 368, wu in Mainz grad ä Fescht vu dä christlichi Religion, gsi isch, wul Ostre oder Pfingste, het der Mainz überfalle, und het Christe un Husrat raube kine, ohni bheligt z wäre. Ammianus Marcellinus 17,10,1 Dieter Geuenich: Geschichte der Alemannen, Verlag Kohlhammer, Stuttgart 2004, ISBN 3170182277 / ISBN 3170120956
D Ursula Karven (* 17. September 1964 z Ulm als Ursula Ganzenmüller) isch ä dütschi Schauspileri und Autori. D Karven isch im Ulmer Stadtteil Söflingen ufgwachse. Si het zwei wiiteri Gschwüschter. Ihre Vater isch Ingenieur gsi, d Muetter Huusfrau. Nach em Abitur isch si i de 1980er Jahr als Fotimodäll tätig gsi und het ihre ersti Film under em Künstlername „Sina Karven“ dräht. 1989 het si en Gastrollen i de Färnsehserien i Rivalen der Rennbahn und Das Erbe der Guldenburgs gha. Zwüsche 2005 und 2008 isch si als Staatsaawältin Wanda Wilhelmi im Hamburger Tatort Bei Auftritt Mord z'gseh gsi. D Karven vermärchtet Baby-Artikel und Schwangerschaftsbechleidig vo de Marke „Bellybutton“, wo sie au Teilhaberi isch. Sie betriibt e Yogaschuel uf Mallorca und isch Autorin vo mehrere Büecher und ere DVD, under anderem zum Thema Yoga. I de April-Usgab 2012 vom dütsche Playboy-Magazins sind Bilder vo ihre erschine. D Ursula Karven isch mit em James Veres verhüratet. Mit ihm het sie drü Chind. 2001 isch ihre vierjährig Sohn Daniel währed ere Chinder-Geburtstagsparty im Swimmingpool vom US-Musiker Tommy Lee in Santa Monica vertrunke. D Familie het mehreri Jahr i de USA (Kalifornie) gläbt und isch nach em Tod vom Daniel nach Mallorca zoge.
Medie nennt me alli Mittel, wo dr Kommunikation zwische Mensche diene. Angfange biim Buech übers Telefon und bis zu de digitale Kommunikationsmittel. Im ene engere Sinn sind mit Medie aber d Mittel zur Massekommunikation gmeint. Vor allem Ziitige, TV, Radio und neu vor allem s Internet umfassend. D Wisseschaft, wo s Medieverhalte erforscht, isch d Kommunikationsforschig. Dr Begriff Medien isch scho zemle ald. Was d Leid drmid gmoind hend, hod se abr mid dr Zeid gändrd. Zeidonga Heit moind ma moischdns Zeidonga, s Radio ond in de ledschdee Joohr s Internet. Soziale Medie Ond em Internet isch vo Soziale Medien d Red, ma moind drmit so Netz wias Facebook, Twitter ond ehnliche Dienschd. Commons: Medien – Album mit Multimediadateie Jochen Bittner: Fünf vor acht, Soziale Medien Elektrisiermaschine Deutschland, Eine Kolumne von Jochen Bittner. Abgrüeft am 14. August 2016.
En Infektion isch s Iidringe vo Chrankheits-Erreger (z. B. Vire oder Bakterie) in de Körper. Das chann dur Tröpfli-Infektion passiere, Übertragig dur Hueschte oder Erniesse. En anderi Übertrgigs-Möglichkeit isch dur Iiatme vo keim-haltigem Schtaub. En dritti Möglichkeit isch d Kontakt-Infektion: dur Berüehre vo Material mit Keime dra, z. B. Uusscheidige oder Schmutz (das z. B. fürs Tetanus-Risiko). Denn giits auch no Infektion dur schlecht entkeimti Nahrig oder Trinkwasser. Knaurs Lexikon - Das Wissen unserer Zeit
En Potenz isch in dr Mathematik s Produkt von ere Aazahl vo gliiche Faktore, wo mit ere, dr einzelni Faktor (Basis) ergänzende Hochzahl (Exponent) zämmegfasst wird. Biischpiel: 10 · 10 = 10² ; 5 · 5 · 5 = 5³. Die erschti Potenz isch d Basis allei, die zweiti Potenz isch d Quadratzahl ², die dritti Potenz isch d Kubikzahl ³, und so wiiter. S Ergebnis vom Exponent hoch Null isch immer als 1 definiert. S Potenziere vereifacht d Multiplikations-Darschtellig mit ere grosse Anzahl vo Faktore, z. B. in de Naturwisseschafte. D Umkehroperation vom Potenziere isch s Wurzlezieh. Reidt, Wolff, Athen: Mathematik 1, Schöningh Logarithmus
Dr Wolf (Canis lupus) isch e Suuger us dr Familie vu dr Hind (Canidae) us dr Ornig vu dr Raubdier (Carnivora). Welf läben in dr Regle in Familieverbänd, wu „Rudel“ gnännt wäre. In dr Hauptsach jage si mittelgroßi bis großi Huefdier. Dr Wolf isch syt em spote Pleistozän, dodermit rund hundertdöusert Johr lang, in ganz Europa, wyte Dail vu Asie mitsamt dr Arabische Halbinsle un Japan un Nordamerika verbraitet gsii. Im 19. Johrhundert isch er in fascht allne Regione vor allem dur d Jagd stark dezimiert wore. Z Wescht- un z Mitteleuropa isch er fascht un z Japan vollständig uusgerottet wore. Syt em Änd vum 20. Johrhundert stoht dr Wolf unter internationalem Schutz un d Bständ hän si zum Dail erholt. Z Dytschland sin anne 2000 zum erschte Mol wider Jungi uf d Wält chuu, im Novämber 2013 sin 25 sässhafti un im Oktober 2014 scho 34 Wolfsrudel oder -paar bstetigt wore. Im Alperuum isch dr Wolf ganz uusgrottet wore. Z Italie het e Räschtbstand vu rund 100 Welf in dr Abruzzen iberläbt. Wu d Art Mitti vu dr 1970er Johr z Italie unter Schutz gstellt woren isch, het si dr Bstand erholt, hite git s rund 1000 im Apennin.
Die Chrischtkatholischi (Schwiiz) oder Altkatholischi (Düütschland) oder Oud-Katholieke Kerk (Holland) Kirche isch en Abschpaltig vo de römisch-katholische Kirche, wo zur Ziit vom Kulturkampf passiert isch. Nach em Erschte Vatikanische Konzil 1870 het sich 1889 d Utrechter Union vo de altkatholische Kirche bildet. De wichtigscht Grund vo de Abschpaltig isch s päpschtliche Unfehlbarkeitsdogma, de eigentlich Uuslöser vom Kulturkampf, gsii. Es sind aber au e paar römisch-katholischi Dogme wie Mariä Himmelfahrt nümm anerkennt worde. Me het zrück zum Urchrischtetum welle. I de Schwiiz isch die chrischtkatholischi Kirche eini vo de drei Landeskirche, allerdings die düütlich chliinschti. De Schwärpunkt vo de chrischtkatholische Gmeinde isch i de Nordweschtschwiiz und de Bischofssitz isch z Bärn, wo s a de Uni es Departemänt für Chrischtkatholischi Theologii git. Di altkatholischi Kirche vo Dütschland isch en öffentlichi Körperschaft, wo au Chircheschtüüre yzieh cha. Si isch vor allem i de Bundesländer Bade-Württebärg und Nordrhy-Weschtfale verbräitet. Commons: Altkatholischi Kirche – Sammlig vo Multimediadateie Utrechter Union Chrischtkatholischi Kirche vo de Schwiiz Alt-katholischi Kirche vo Düütschland
S Urchrischtetum isch die früehschsti historischi Epoche vo de Entwicklig vom Chrischtetum gsii. Si wird in zwei Periode underteilt: Die aposchtolischi Epoche bis zur Zerschtörig vo Jerusalem 70 n. Chr. Die nach-aposchtolischi Epoche, d Epoche vo de aposchtolische Kircheväter (früeni Theologe), bis 150 n. Chr. S Urchrischtetum wird hüt vilfach, öppe au vo de chrischtkatholische Kirche, als erwünschte Urzueschtand betrachted, wo me i Abkehr vo de römisch-katholische Dogme sötti drzue zruggchehre. "Zrugg zu de Wurzle vo de Bibel", isch s Motto vo dene kirchliche Kreis. Aktuelli Literatur zum Urchrischtetum
D Heilsarmee isch en überkonfessionelli, methodistisch beiiflussti chrischtlichi Gemeinschaft. Sii isch 1878 als Salvation army vom William Booth in London gründet worde. Sii isch relativ hierarchisch uufbaut und tritt in Uniforme uuf. Ziil von dr Heilsarmee sind vor allem Bekehrig und Armepfleg. Vor allem vor dr Wiehnacht gseht me sii viil in beläbte Bereiche musiziere. D Anna vo Wattenwyl (1841 bis 1927) isch en Schwiizer Pionierin von dr Heilsarmee gsii. Persona D Heilsarmee hod se mid milidärische Schdrukdura organisiert. Dr Öbrsch isch a General. Der hod sein Sitz en London, ema Hauptquartier. R wurd gwähld voma Hohen Rat. Ondrm General send d Offizier (26.000), des send Hauptamtliche ond d moischde mo midmachad sen Ehraamdliche, dia hoisad Salutisten. D oifache Agschdellde (115.000) send koin Doil vo der Schdrugdur. Gebied D Weld isch en Divsiona aufdoild. D Divisiona hend a Haubdquardier mid ama Divisionsgeneral. D Divisiona send en oinzlne Korps aufdoild. Schdroosamissio Krankehäuser (52) Gsundheitszentre (288) mit 3.336 Ärzt und medizinischem Personal (plus 379 Programm für Suchtkranke) Alteheim (200) mit 11.605 Plätz (plus 440 Obdachloseheim mit 24.860 Plätz) Schuele (3.199) Kindergärte (903) mit insgsamt 20.111 Lehrpersone und 606.411 Schüeler D Heilsarmee isch a evangelisch Freikirch. Hildi Hari-Wäfler: Bibel, Blech und Gottvertrauen. Ein
D Ökumene isch en Einigungs- und Sammligsbewegig von de chrischtliche Konfessione. Es söll probiert werde, d Unterschiide in de Glaubens-Inhalte und Ritual teilwiis z überbrücke und zu mehr Gmeinsamkeite z finde. D Urschprüng devo liige in dr Weltmissions-Konferänz vo Edinburgh (Schottland) vo 1910. Schpöter d Gründig vom Weltkircherat mit Sitz z Gämf. Vor allem au dr Hans Küng het sich für d Förderig vom Dialog und Ökumene au mit andere Religione iigsetzt. S Schdreba nach ara Ökumene hod sei Ursach en de Schbaldonga vo de Kircha. S wird seid 500 Joohr dischkudierd. Knaurs Lexikon - Das Wissen unserer Zeit Die Geschichte der ökumenischen Bewegung en Überblick über d Ökumene uf theologische-links.de Heillos gespalten? Artikel uf katholisch.de vom 26. April 2015
Ökumene (griech. οἰκουμένη oikouménē „[ganze] bewohnte [sc. Erde]“, „Erdkreis“) bzw. ökumenisch ka sei: Ökumene (Religion) Oikumene (griech. für bewohnte Welt), d Wel mo ma en dr Antike kennd hod Ökumenische Bewegung, dr Dialog ond d Zsammenarbed zwische de christliche Konfessione Abrahamitische Ökumene, d Dialoge zwische de monotheistischen Religione Judentum, Christentum und Islam Ökumenisches Konzil, a) em Christentum dia sieba allgemeine Konzile vo dr ganza Kirche (325–787), b) en dr katholische Kirch au d weitere Konzil mid de Ostkirchen zemma. Ökumenische Theologie, d theologische Reflexion vo de Fraga mo zwischa de Konfessiona omstritta send Vertikale Ökumene, d nachhaltig Verständigung zwischa Mono- und Polytheismus Ökumene (Geographie), dr dauernd bsiedelde ond landwirtschaftlich nutzbare Doil vo dr Erdoberfläch
S schweizerisch Zivilgesetzbuch (ZGB) regeld d Rechdsbeziehonga vo de Zivile (vom civis des isch dr Bürger en ladeinisch) – des send d Leit vo am Land. Dr Ursbrung vo de moderne Zivilgesetzbüachr isch dr Code Civile vom Napoleon Bonaparte noch dr französischa Revoluzio vo 1789. Drvor wared d Leid nadierle au ned rechtlos. Bundesrecht Einleitung (Art. 1-10) Erster Teil: Das Personenrecht (Art. 11-89) Erster Titel: Die natürlichen Personen Zweiter Titel: Die juristischen Personen Dritter Titel: Die Sammelvermögen Zweiter Teil: Das Familienrecht (Art. 90-456) Dritter Titel: Die Eheschliessung Vierter Titel: Die Ehescheidung und die Ehetrennung Fünfter Titel: Die Wirkung der Ehe im Allgemeinen Sechster Titel: Das Güterrecht der Ehegatten Siebtenter Titel: Die Entstehung des Kindesverhältnisses Achter Titel: Die Wirkungen des Kindesverhältnisses Neunter Titel: Die Familiengemeinschaft Zehnter Titel: Die Allgemeine Ordnung der Vormundschaft Elfter Titel: Die Führung der Vormundschaft Zwölfter Titel: Das Ende der Vormundschaft Dritter Teil: Das Erbrecht (Art. 457-640) Dreizehnter Titel: Die gesetzlichen Erben Vierzehnter Titel: Die Verfügungen von Todes wegen Fünfzehnter Titel: Die Eröffnung des Erbganges Sechzehnter Titel: Die Wirkung des Erbganges Siebenzehnter Titel: Die Teilung der Erbschaft Vierter Teil: Das Sachenrecht (Art. 641-977) Achtzehnter Titel: Allgemeine Bestimmungen Neunzehnter Titel: Das Grundeigentum Zwanzigster Titel: Das Fahrniseigentum Einundzwanzigster Titel: Die
Pompeji – s wurd au Pompeja, Pompei und Pompeii – ghoissa: Pompeji, isch a antike Schdadt en Kampanie, mo 79 bei ama Ausbruch vom Vesuv zrschdörd worra isch Pompei, isch au a modern italienisch Schdadt beim antika Pompeji Pompeji (Roman), isch a Roman vom Robert Harris vo 2003 Pompeii (Band), a US-amerikanisch Indie-Rock-Band Pompeji (Freiluftkino), a Freiluftkino en Berlin-Friedrichshain Pompeii (Film), a kanadische Katastrophafilm vom Paul W. S. Anderson aus em Joor 2014
Dr Terence David John Pratchett (* 28. April 1948 in Beaconsfield, Buckinghamshire; † 12. März 2015 z Broad Chalke, Wiltshire) isch an britische Fantasy-Schriftsteller gsii. Ma kennt ean bsunders wegs sina Büacha üba d’Schiebawealt, wo in 27 Schprocha übasetzt wora sin. Dr Pratchett hot mit sina Fro Lyn in da englischa Grafschaft Wiltshire gwohnt. Bi sina Fans hoaßt a o „Pterry“, weil i sinam Buach „Pyramiden“ alle Lüt so hetzige Näma hond wia Ptraci oda Pteppic. Dr Terry Pratchett hot sine erschte Gschicht mit 13 ussabrocht: „The Hades Business“ isch erscht in da schüalazitig und denn im Science Fantasy Magazine vaöffentlicht wora. 1965 hot er als Journalischt bi `na Lokalzitig agfanga. Döt hot a a Interview mit Peter Bander van Duren gmacht, wo a klens Verlagshus gleitet hot, und bi deam Interview hot Pratchett vazellt, dass er o an Roman gschrieba hei: „Die Teppichvölker“. 1980 isch dr Pratchett Pressesprecher vom Central Electricity Generating Board (CEGB) wora. Wia sich zoagt hot, dass er vo sina Bücha leaba ka, hot a sin Job bi da CEBG 1987 gschmissa. Uf des ane isch sin Output uf 2 Romane im Johr gschtiega – 2003 isch a noch J.K.Rowling der Autor mit da meischta vakofta