rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dä Kanton Jura liit im Nordweschte vo de Schwiiz. Är isch dä jüngscht Schwiizer Kanton. Er isch nach lokale und eidgenössische Volksabstimmige im Jaar 1979 dur d Abspaltig vom Kanton Bärn entstande. Der Name heisst uf Tüütsch: Jura; uf Französisch: Jura; uf Italienisch: Giura; uf Rätoromanisch: Giura; uf Änglisch: Jura; die amtlichi Bezeichnig isch: République et Canton du Jura Dä Kanton lit a de Gränze zu Frankriich. Im Süde chunt er a d Kantöön Noieburg und Bärn, im Oschte a Soledurn und s Baselbiet. Vo dä Flächi häär, isch de Jura dä vierzäät vo sächsezwänzg Kantön, vo de Iiwonner här gse, nume uf Platz zwänzg. S jurassische Gebiet vom Fürstbistum Basel, won e Verdeidigungsbündnis mit Frankriich gha het, het 1792 no zum Heilige Römische Riich ghört. Wo dr Erst Koalitionschrieg im April vo däm Johr agfange het, hai d Franzose die nördliche Deil drvo bsetzt, nid aber die südlige Gebiet um Moutier und im Erguel, wo under em Schutz vo dr Eidgenosseschaft gstande si. Im Septämber 1792 isch die Französischi Republik usgrüeft worde, und churz druf, am 17. Dezämber 1792 hai revolutionäri Jurassier die Raurachischi Republik errichdet. Die isch scho im Johr druf, am 23. März 1793, ufglöst worde, und
S Bischtum Rauteburg-Stuegert isch e römisch-katholeschi Diözes im wirttebärgische Deil vum Bundesland Bade-Wirttebärg. S Bischtum Rauteburg isch anne 1821 dur di päpschtlige Zirkumskriptionsbulle De salute animarum un Provida solersque as katholischi Landeschilche vum Chenigryych Wirttebärg grindet wore. No dr Yygliderig vu ganze Landstrich in s friejer Herzogtum Wiirtebärg isch des notwändig gsi. Mit dr Yysetzig vum erschte Bischof, em Johann Baptist von Keller, am 20. Mai 1828 isch d Yyrichtig vu dr Diözes abgschlosse gsi. Dr Sitz vum Bischof isch d Kathedrale z Rauteburg, dr Dom St. Martin. As Konkathedrale dienet d Domchilche St. Eberhard z Stuegert. D Grablegi vu dr Bischef isch sit 1869 i de Chilche z Sülche. D Zahl vu dr Katholike isch noch em Zwete Wältchrieg sekli aagstige dur d Heimetverdribene. Anne 1978 isch dr Name vum Bischtum in dr hitig Name Bistum Rottenburg-Stuttgart gänderet wore. Johann Baptist von Keller (1828 –1845) Josef von Lipp (1847 –1869) Karl Joseph von Hefele (1869 –1893) Wilhelm von Reiser (1893 –1898) Franz Xaver von Linsenmann (1898 –1898) Paul Wilhelm Keppler (1898 –1926) Joannes Baptista Sproll ( 1927 –1949) Carl Joseph Leiprecht (1949 –1974) Georg Moser (1975 –1988) Walter Kasper (1989 –1999) Gebhard Fürst (syter anne 2000) S Bischtum Rauteburg-Stuegert
Dr Chilchechreis Augschburg umfasst s glyych Gebiet wie dr bayrisch Regierigsbezirk Schwobe. Uugfehr 300.000 evangelischi Chrischte läbe in iber 150 Chilchegmeine, wu in sibe Dekanatsbezirk zämmegfasst sin. Dr Sitz vum Oberchilcherot (Regionalbischof) isch Augschburg. Dr Chilchechreis Augschburg isch anne 1971 yygrichtet wore un isch dodermit dr jingscht vu dr segs bayrische Chilchechreis. Einewäg chenne di Evangelische im bayrische Schwobe uf langi Gschicht zruckluege. In dr friejer freje Ryychsstedt Augschburg, Kaufbeure, Kempte, Lindau, Memminge un Nearle, in dr Gebiet um Memminge, Neu-Ulm un im Ries, derzue au in vereinzelte eemolige Ryychsritterschafte goht d proteschtantisch Tradition bis in d Reformationszyt im 16. Johrhundert zruck. Vil evangelischi Gmeine sin in dr Zyt vu dr Induschtrialisierig un em Böu vu dr Yysebahn an dr Wändi zum 20. Johrhundert grindet wore. D Heimetverdribene sin vilmol evangelisch gsi un hän wäge däm dr Uuasschlag gee fir d Grindig vu neje evangelische Gmeine noch em Zwete Wältchrieg. Dur die gschichtlig Entwicklig git s hite z Bayrisch-Schwobe ganz unterschidligi konfessionälli Verhältnis. Im Siden, vor allem im Allgai, git s Evangelischi in eme Umfäld, wu in dr Mehrheit katholisch pregt isch, im Ries git s dergege au reini evangelischi Derfer. Prof. Walter Rupprecht (1971-1983) Johannes März (1983-1996) Dr. Ernst
Di Evangelischi Landeschile in Bade isch en uniirte Chile, des heisst si isch durch e Fusion vo de reformiirte und de lutherische Chile entschtande. Im Gägesatz zu vilne andere uniirte Chilene isch si ned ufgrund von ere Verwaltigsunion entschtande, sondern isch e Bekenntnis-Chile. De Sitz vo de Landeschile isch z Karlsrue und de Landesbischof isch seit 1. Juni 2014 de Jochen Cornelius-Bundschuh. Nach de Bildig vom Grossherzogtum Bade hets im Gebiet drei verschidnigi Konfessione kha. De Grossherzog het aber es Interesse dra gha, zumindescht di beide protestantische Chilene z fusioniire. Au us de Gmeinde isch teilwiis sit em 1817 immer wider d Idee von ere Fusion ufcho. So het de Grossherzog im 1821i zu ere Synode iiglade, wo – au wenn di Reformiirte numme öppe en Drittel vo de Proteschtante usgmacht hei – beidi Konfessione gliichschtark verträte si gsi. S Bsundrige an de badische Fusion isch gsi, dass di Chile es gmeinsams Bekenntnis reschpektiv gmeinsami Bekenntnis verabschidet hei und in de Frog vom Abigmahl – wo di Differenze zwüsche de Lutheraner und de Reformiirte am schtärkschte si gsi – s Gwüsse zu de oberschte Inschtanz erklärt hei. Im Einzelne het d Chile in de Unionsurkunde bi de Gründig folgendi Bekenntnis
Under Jura verstot mer: abgleitet vum latinische ius (Rächt), Mehrzahl iura: s Studiefach vu dr Rächtswisseschaft e rächtswisseschaftlichi Fachzytschrift usserdem: Jura (Gebirge), e Gebirg zwische Rhone un Hochrhi un südöschtlech vom Schwarzwald witter als Alb bis nooch Franke mit folgende Deilberych: Tafeljura und Faltenjura Jura (Geologie), e erdgschichtlichi Periode im Mesozoikum, wo noochem Juragebirg benennt isch Kanton Jura, en Kantoon i de Schwiz Département Jura, es Departemänt i de Regioon Franche-Comté, Frankriich Isle of Jura, e Hebrideinsle vor dr schottische Westküste Krakauer Jura, e Landschaft bi Krakau, Pole Montes Jura, e Gebirg uff em Mo, wo noch em irdische Jura-Gebirg benennt isch Jura (Schiff, 1852), e Schiff uf em Nöieburgersee Jura (Schiff, 1854), e Schiff ufem Bodesee, wo ane 1864 vrsunke isch Jura (Weinanbaugebiet), e Wyabaubiet im Departemänt Jura, Region Franche-Comté, Frankriich Jura Elektroapparate AG, e Firma in dr Gmai Niderbuchste, Kanton Solothurn, Schwiz Jura, e slawischi Variante vum Vornamme Georg
Bitzer isch an vor allem auf dr Schwäbische Alb häufichr Familiennama. Übr d Herkunfd vom Nama gibd s verschiedene Erklärunge. Die erschde besagd, dess dr Nama vo dem Ord Bitz auf dr Schwäbische Alb abgeleided isch und damid e Einwohnr aus Bitz bedideld. Die zweide Erklärung gehd auf d middelhochdeidsche Wohnschdäddenbezeichnung biziune/bizune bzw. althochdeidsche bizuni, bizunna und schbädr bizuni, bizni z bitzi mid weiblichem Geschlechd: d Bitzi. Als dridde Theori wird d römische Bezeichnung für e Zischderne "bucio" (Idal.: buzzo) angeführd. Bei den Alemannische Schdämme isch daraus "budzio" und schbädr Büdze worde. Des deidsche Word "Pfüdze" isch ebenso davo abgeleided. Weiderhin wird des middelhochdeidsche bidze für Baumgarde odr Grasgarde genannd. Danebe gibd s au endschbrechend Ördlichkeids- und Flurname, wo si dr Nam devo noh hot kenne ableide. Im Rhoiland (Rhoi-Sieg-Kreis) gelde oi kloir Fluss (die Bitze) bzw. mehrere Orde (Bitze) als Namensgebr. Varianten send u. a. Bitz, Bizer, Bitzi. Die Schreibung Bitzer isch vor allem im südweschdlige deidsche Schbrachraum verbreided (Bade-Wirtteberg), während d Variande Bitzi ausschließlich im Schweizr Schbrachraum z finde isch. Donald L. Bitzer (* 1934), US-amerikanischr Elekdrodechnikr (Plasmabildschirm) Georg William Bitzer (1872–1944), US-amerikanischr Kamerama Andreas Bizer (1839–1914), deidschr Mechanikr und Induschdrieller Christoph Bizer (1935−2008), deidschr evangelischer Theologe Emil
Eschtrych isch e mitteleuropäische Binnestaat mit rund 8,9 Millionen Yywohner. Eschtrych gränzt an Dytschland un Tschechien im Norde, Slowenien un Italien im Side, d Slowakei un Ungarn im Oschten un d Schwyz un Liechtestaa im Weschte. Geografisch yygränzt wird s Land vu dr Behmische Masse un dr Thaya im Norde, dr Karawanken un em Steirische Higelland im Side, dr Pannonische Diefebeni im Oschten un em Rhy un em Bodesee im Weschte. Iber 62 Brozänt vu dr Landfleichi ghere zue dr Alpe. Eschtrych isch e demokratische un federale Bundesstaat. Vum bolitische Sischtem här isch s e semibresidiälli Republik. S Parlamänt bstoot us zwoo Chammere, em Nationalroot, wo d Bevelkerig verdrätten isch un iber all Gsetz letschtändlig entschaidet, un em Bundesroot, wo d Länder verdritt, aber hinder em Nationalroot zruggstoot. Entstanden isch d Republik Eschtrych noch em Erschte Wältchrieg. S Land het nyyn Bundesländer: Burgeland, Kärnte, Nidereschtrych, Obereschtrych, Salzburg, Steiermark, Tirol, Vorarlberg un Wien. Wien isch au d Bundeshauptstadt. Di maischte Länder sin friener Chronländer vu dr Monarchy gsi; numme Wien isch e spööteri Abtrännig vo Nidereschtrych und s Burgeland isch es Räschtli vum alte Chenigryych Ungarn, wo wäge synere dytschsprochige Bevelkerig nach em Erschte Wältchrieg a d Republik Eschtrych chuu isch.
Pfeffingen heiße Pfäffige BL ìm Kanton Basel-Land ìn de Schwiz Pfeffìnge, e Òrtsdeil vo Albstadt ìm Zòllerealbchreis (Bade-Wǜrttebèrg) e Wiler ùf de Gmarkig vo Bad Dürkheim (Rhiiland-Pfalz) hìsdorìsch d'Gmeind Phaffans ìm Département Belfort (Frankriich)
De Christoph Froschauer (* öppe 1490 vermuetlech z Kaschtl i de Nöchi vo Altötting; † 1. April 1564 z Züri) isch de erscht Buchdrucker z Züri gsi. Bis hüt isch er bsunders bekannt wägem legendäre Wurschtässe in de Faschteziit im 1522i. De Froschauer het sin Bruef als Setzer- und Buechdrucker vermutlech z Augschburg bi sim Unkle, em Hans Froschauer glehrt. Öppe im 1515i isch er uf Züri cho, wo-n-er zerscht bim Hans Rüegger gschaffet het, wo z Züri e Druckerei het ufbauet. Nach em Rüegger sim Tod het de Froschauer im 1517 dem sini Witwe ghürot, het im 1519i d Druckerei übernoh und isch im 1519 ins Bürgerrecht vo de Schtadt ufgnoh worde. So het er Druckufträg vom Schtaat Züri übercho. Au het er dütschi Übersetzige vom Werch vom Erasmus, aber au Schrifte vom Luther und bsunders vom Zwingli druckt. De Zwingli het des noie Medium vom Buchdruck viil bruucht, het Predigte und anderi programmatischi Schrifte laa drucke. De Froschauer isch so en wichtige Förderer vo de Reformation z Züri worde. Au het im Froschauer sim Hus in de Faschteziit 1522 s legendäre «Wurschtässe» schtattgfunde. Dodefür het sich de Froschauer vor em Schtadtrot müesse verteidige. Helmut Meyer: Froschauer, Christoph. In:
Meänkieli ìsch e fìnno-ugrìschi Sprooch ùnd ghört ìn säller Famììlie zù de òstseefìnnìsche Sprooche, woobii's deilwiss au als fìnnìsche Dialäkt bèzeichnet wìrd ùnd nìt als eigeni Sprooch. Es ìsch z Schweede e òffiziälli Mìnderheitesprooch. S Wòrt „meänkieli“, ùf Fìnnìsch meidän kieli, bèdüttet „ùnseri Sprooch“. Meänkieli wìrd vor allem ìm Nòrde vò Schweede gschwätzt (Kiruna, Gällivare/Jellivaara, Pajala, Övertorneå ùnd Haparanda/Haaparanta), witteri Sprächer läbe im Nòrdwèste vò Fìnnland ùnd vereinzelt au ìn de andere Städt vò Schweede. Ursach vò de Èntstehig vòm Meänkieli ìsch de Frììde vò Hamina gsìì, woo di fìnnìsche ùnd lappìsche Deil vòm Chönigriich Schweede an Rùssland abdrätte wòre sìn. S Tornio-Daal, woo al einzigs schweedisch blììbe ìsch, ìsch esoo vòm rèstlige fìnno-ugrìschsproochige Gebiet abgschnìtte wòre; d'Èntwìcklige vòm Fìnnìsche z. B. ìn de Literatur hät's nìt mìtgmacht. Usserdèm sìn viili Lähnwörter ùs em Schweedìsche ùfgnoh wòre, was zwar au ìm Fìnnìsche ìn de gspròchene Sprooch kei Sälteheit ìsch, ìn de gschrììbene Sprooch abber vermììde wìrd. D'Sprächerzahl bèlauft sìch ìm Tornio-Daal ùf 40.000 bìs 70.000, passiv verstön's aber no meh. Zùdèm sìn's nìt nùme d'Iiwohner vòm Tornio-Daal, woo Meänkieli schwätze: z Schweede lehre's viili Same als Zweitsprooch. D'Müetersproochler sìn fast ussnahmsloos zweisproochig ùnd schwätze meistens Schweedìsch als zweiti Müetersprooch. Ìn
De Härdöpfel «Erdapfel» (Solanum tuberosum), au Häppere, Ebiere «Erdbirne» oder Grumppere «Grundbirne» (lueg alemannischi Näme) isch es Nachtschattegwächs, wo urschprünglich us Südamerika schtammt. Im 16. Johrhundert isch de Härdöpfel uf Europa cho. Am Aafang isch er bsunders als exotischi Pflanze mit schöne Blüete i botanische Gärte beliebt gsi. Erscht mit de Ziit hei sich di Knolle, wo unter de Ärde düent wachse, als Nahrigsmittel duregsetzt. Hüt zällt de Herdöpfel zu de wichtigschte Grundnahrigsmittel. De Härdöpfel cha uf ganz unterschidliche Art zubereitet werde und as Hoptspiis, Biilaag oder Gmües uuftischet werde: Salzhärdöpfel: D Knolle wird gschält und in Salzwasser gchochet. Gschwellti: D Knolle wird mit de Schale i nödgsalztem Wasser gchochet. Röschti: Je nach Region bruucht me roi oder kochti Härdöpfel. De werd grafflet as Flade uf beedne Siite i Butter oder Öl goldgeel bröötlet. Härdöpfelstock: Vorgchochti Herdöpfel werdet fii gmale und mit Milch und Wasser zumene Brei gchochet. Krokette: Herdöpfelstock werd zu Wörstli grollt und i Öl bröötlet oder frittiert. Brootherdöpfel: Herdöpfel werdet i Stückli gschnitte und mit Rosmarii oder andere Gwörz i Öl oder Butter bröötlet (Markgräflerisch: Brothärdebfel = us gchochte Härdepfel, Bräägeli = us raue Härdepfel). En andere Art isch, as de Herdöpfel in e Alufoli gwicklet werd
Cornol isch e politeschi Gmeind im Schwiizer Kanton Jura. D Gmeind ghört zum Bezirk Pruntrut. Cornol ligt im Elsgau, wo uf französisch Ajoie heisst. Cornol isch im 1271i zämme mim gsammte Elsgau in de Bsitz vom Fürschtbistum Basel cho. In de Johr 1793i bis 1815i het d Gmeind zu Frankriich ghört, zerscht zum Département du Mont-Terrible, dann ab em 1800i zum Département Haut-Rhin, em Oberelsass. De Wiener Kongress het im 1815 entschide, dass de Ort mit em ganze Elsgau zu Bärn chunnt. Sit de Gründig vom Kanton Jura uf de 1. Jänner 1979 ghört d Gmeind zu dem Kanton. Commons: Cornol – Sammlig vo Multimediadateie Officielli Website fo Cornol Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Normdate: GND: 4565247-8 | VIAF: 246283812
Coeuve isch e politeschi Gmeind im Schwiizer Kanton Jura. D Gmeind ghört zum Bezirk Pruntrut. Coeuve ligt im Elsgau, wo uf französisch Ajoie heisst. Coeuve isch im 1271i zämme mim gsammte Elsgau in de Bsitz vom Fürschtbistum Basel cho. In de Johr 1793i bis 1815i het d Gmeind zu Frankriich ghört, zerscht zum Département du Mont-Terrible, dann ab em 1800i zum Département Haut-Rhin, em Oberelsass. De Wiener Kongress het im 1815 entschide, dass de Ort mit em ganze Elsgau zu Bärn chunnt. Sit de Gründig vom Kanton Jura uf de 1. Jänner 1979 ghört d Gmeind zu dem Kanton. Commons: Coeuve – Sammlig vo Multimediadateie Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Normdate: GND: 4538999-8 | VIAF: 240085326
Bure isch e politeschi Gmeind im Schwiizer Kanton Jura. D Gmeind ghört zum Bezirk Pruntrut. Bure ligt im Elsgau, wo uf französisch Ajoie heisst. Bure isch im 1271i zämme mim gsammte Elsgau in de Bsitz vom Fürschtbistum Basel cho. In de Johr 1793i bis 1815i het d Gmeind zu Frankriich ghört, zerscht zum Département Mont-Terrible, dann ab em 1800i zum Département Haut-Rhin, em Oberelsass. De Wiener Kongress het im 1815 entschide, dass de Ort mit em ganze Elsgau zu Bärn chunnt. Sit de Gründig vom Kanton Jura uf de 1. Jänner 1979 ghört d Gmeind zu dem Kanton. Commons: Bure – Sammlig vo Multimediadateie d Website vo de Gmeind Bure (französisch) Dominique Prongué: Bure. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Normdate: GND: 4542782-3
Bressaucourt isch en Ort im Schwiizer Kanton Jura und sit em 1. Jänner 2013 Deil vo dr politische Gmeind Fontenais, wo zum Bezirk Pruntrut ghört. Bressaucourt ligt im Elsgau, wo uf französisch Ajoie heisst. Bressaucourt isch im 1271i zämme mim gsammte Elsgau in de Bsitz vom Fürschtbistum Basel cho. In de Johr 1793i bis 1815i het d Gmeind zu Frankriich ghört, zerscht zum Département du Mont-Terrible, dann ab em 1800i zum Département Haut-Rhin, em Oberelsass. De Wiener Kongress het im 1815 entschide, dass de Ort mit em ganze Elsgau zu Bärn chunnt. Sit de Gründig vom Kanton Jura uf de 1. Jänner 1979 ghört d Gmeind zu dem Kanton. Commons: Bressaucourt – Sammlig vo Multimediadateie Dominique Prongué: Bressaucourt In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Normdate: GND: 4675311-4 | VIAF: 244747219
Bi de Gschicht vum Ritter Veit vu Ischtei handelt es sich um e Legende, wu hüt no d'St.-Veits-Kapelle am Ischteiner Chlotz druf hi wiist. De Ritter Veit isch e schaffige Ritter un Jäger gsi, wu mitm Fräulein Jutta von Sponeck verlobt gsi isch. De Bruutstand isch aber in Gfohr groote, wu de Graf vu Thierstein uf em Schloß Angenstein an de Birs (hinter Basel, bi Aesch) zummene Ritterturnier ufgruefe het. Do het de Ritter Veit natürlich aane müesse, Ruhm un Ehre hänn dört gwunke. Er het au viili Priis gwunne, un er het sich dört in d'Tochter vum Graf, in d'Gräfin Bertha vu Thierstein, verliebt. De Graf het nüt gwüßt vu de Verlobig mit de Jutta von Sponeck, un het für sich dänkt: Joo, dä Veit, das gäb e rechte Schwiegersohn. Also het er nüt degege ka, daß sich de Veit um d'Bertha bemüeht. D'Jutta het des erfahre, un het natürlich kocht vor Wuet. Kurzerhand het sie sich als Pilgerin uf de Weg uf Mariastein gmacht, des isch ganz in de Nööchi vum Schloß Angenstein. Sie het mit eigene Auge wölle säh, was ihr do verzellt worde isch. Uf de Birsbruck isch sie dann im Veit un de Bertha begegnet.
S'Kloster "Unserer lieben Frowen zu Istein" isch uf de linke Sidde vum Isteiner Chlotze gstande, Richtig Chlaichems zue. Dört isch au hüt no e Gedenktafele z'seh, vu de Landstrooß eweg Richtung Chlotze. S'Hoheitsgebiet vum Kloster isch e schmale Streife zwische de "Balm" (Chlotze) un de Neueburg am Usgang vum Steingrabe (lueg Flurname vu Istein-Huttinge) gsi. E schmale Weg het sich durch de Klosterwald im Grüenberg un Buechgrabe gschlänglet, un obe ufm Chlotze durch d'Ackerfelder bis zum Klosterfronhof in Huttinge. E große Obstgarte mit Nußbäum un e Stuck Ackerland hänn im Norde vum Kloster no dezueghört. D'Röttler hänn im Kloster e chleini Fischweid geh, also hänn sie alles ka, was mr bruucht. S'Kloster selber isch viereckig um e Hof umme baut gsi, mit ere Kirche un emme Wohn- un Wirtschaftsteil. Es git zwei Urkundene, wu uf d'Ziit un d'Stifter vu de Klostergründig hiiwiese: E Bereins-Abschrift vum Röttler Vogt Wilhelm von Runs, 1475, vumene Original us em Johr 1249 (Orig. Basler Staatsarchiv, Istein, Urk. Nr. 11) E Abschrift vume Klosterbereins us em Johr 1387, wu de Convent vum Frauekloster nach em Brand beurkundet het und wu am End vum 16. Johrhundert abgschriebe un vum Klosterprobst F. von Apponex beglaubigt worde isch (Uszug
Montforter Düütsch isch e Doil vun em alemannische Schproochruum un Doil vun dem Boddeseealemannisch. Die Schprooch, wu d Lüt im Nordoschte vun em alemannische Schproochruum dischkerieret. S Montforter Düütsch umfascht wiite Doile vun em hüütige öschterreichische Bundesland Vorarlberg, en chline Doil vun em öschterreichische Bundesland Tirol, d Regio Oberallgäu suidlich vu Immestadt un en Nordoschte vun d Boddeseeregio mit em vurmalige Oberamt Tettnang. Gschichtlich isch s Montforter Düütsch durch d Zsammeghörigkhit vun dere nordöschtliche Boddeseregio untr d Grafe vun Montfort entschtande. Usstuusch vun Ware, Mansche und Kultur im Montforter Herrschaftsbiet hönd durch d Johrhunderte dozuer gfüert, dass e Regio mit ang vrwandte Dialekte entschtande isch. Boddebirre briacke dischkriere Guggumre Iis Kchriase loose Schträäl
Courchavon isch e politeschi Gmeind im Schwiizer Kanton Jura. D Gmeind ghört zum Bezirk Pruntrut. De früenrig dütsch Name Vogtsburg wört hüt nüme bruucht. Courchavon ligt im Elsgau, wo uf französisch Ajoie heisst. Uf em Gebiet vo de Gmeind gits d Dörfer Courchavon und Mormont. Nochbergmeinde sin Basse-Allaine, Coeuve, Pruntrut u Bure. Courchavon isch im 1271i zämme mim gsammte Elsgau in de Bsitz vom Fürschtbistum Basel cho. In de Johr 1793i bis 1815i het d Gmeind zu Frankriich ghört, zerscht zum Département du Mont-Terrible, dann ab em 1800i zum Département Haut-Rhin, em Oberelsass. De Wiener Kongress het im 1815 entschide, dass de Ort mit em ganze Elsgau zu Bärn chunnt. Sit de Gründig vom Kanton Jura uf de 1. Jänner 1979 ghört d Gmeind zu dem Kanton. Commons: Courchavon – Sammlig vo Multimediadateie d Website vo de Gmeind Courchavon Dominique Prongué: Courchavon In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023
Courgenay isch e politeschi Gmeind im Schwiizer Kanton Jura. D Gmeind ghört zum Bezirk Pruntrut. Bekannt worde isch d Gmäind in dr ganze Schwiz, wägen em Lied vo dr Gilberte de Courgenay us dr Zit vom 1. Wältchrieg, eme Romaan vom Rudolph Bolo Mäglin und eme Film vom Franz Schnyder us em Joor 1941, wo d Gilberte de Courgenay zun ere Schwizer Kultfigur gmacht häi. Courgenay ligt im Elsgau, wo uf französisch Ajoie heisst. Courgenay isch im 1271i zämme mim gsammte Elsgau in de Bsitz vom Fürschtbistum Basel cho. In de Johr 1793i bis 1815i het d Gmeind zu Frankriich ghört, zerscht zum Département du Mont-Terrible, dann ab em 1800i zum Département Haut-Rhin, em Oberelsass. De Wiener Kongress het im 1815 entschide, dass de Ort mit em ganze Elsgau zu Bärn chunnt. Sit de Gründig vom Kanton Jura uf de 1. Jänner 1979 ghört d Gmeind zu dem Kanton. Commons: Courgenay – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Website vo de Gmäind Courgenay Dominique Prongué: Courgenay. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Normdate: GND: 4538995-0 | VIAF: 544145857892523020785
Courtedoux isch e politeschi Gmeind im Schwiizer Kanton Jura. D Gmeind ghört zum Bezirk Pruntrut. Courtedoux ligt im Elsgau, wo uf französisch Ajoie heisst. Courtedoux isch im 1271i zämme mim gsammte Elsgau in de Bsitz vom Fürschtbistum Basel cho. In de Johr 1793i bis 1815i het d Gmeind zu Frankriich ghört, zerscht zum Département du Mont-Terrible, dann ab em 1800i zum Département Haut-Rhin, em Oberelsass. De Wiener Kongress het im 1815 entschide, dass de Ort mit em ganze Elsgau zu Bärn chunnt. Sit de Gründig vom Kanton Jura uf de 1. Jänner 1979 ghört d Gmeind zu dem Kanton. Blick uf Courtedoux d Chile Saint-Martin s Schuelhuus, Gmeindverwaltig d Rue du Collège Commons: Courtedoux – Sammlig vo Multimediadateie Dominique Prongué: Courtedoux. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Normdate: GND: 1033200182 | VIAF: 299474729