rlitschk/wikidir huggingface dataset:
D Albula (uf Rätoromanisch Alvra) isch der gröscht Näbefluss vom Hinterrhy im Bündnerland. Im Romanische het der Fluss au “Alma” gheisse; das bedüütet uf Düütsch «der wyss Fluss», wie men im Dicziunari Rumantsch Grischun online cha nocheläse: ALMA. Der Fluss het syni Kwelle am Albulapass. Im Albulataal goot er dur ne Reje vo änge Tobel und Schluchte und über Gländstuefe abe. A dene Stelle, wo s Taal chly breiter isch, sind Dörfer entstande. Unden a Filisur chunt vo der rächte Syte der Fluss Landwasser vo Tavaas abe i d Albula; bi Thiefakaschta vo der lingge Syte d Julia (Gelgia), wo vom Julierpass här chunt. D Albulastreki vo der Räätische Baan goot im ganze Taal es baar Mol hin und här über de Fluss. Ane 1898 isch der Stausee Palpuogna oben em Wiiler Preda bout worde; es zwöits Wasserchraftwärch a der Albula stoot bi Filisur, und es dritts, wo em EWZ ghört, oben a der Schiinschlucht bi Alvaschein; das het bi der Solisbrugg e Staumuur, wo ane 1986 gmacht worden isch, und s Maschinehuus bi Sils unde. Bi dr Solisbrugg chunt vo der Länzerheid der Bach Rain digl Lai abe (uf Dütsch: Heidebach; wörtlech wär das Heide-Rhy). Bi Sankt Agatha i
D Punt Ota () isch en alti Strossebrugg im Engadiin im Bündnerland. Der Name Punt Ota isch rätoromanisch und bedütet Höchi Brugg. D Brugg goot über de Bach Ova de Punt Ota, wo in Fluss Inn mündet. Si lyt bi de Engadiiner Gmäinde S-chanf und Zernez und het als markante Ort e geografischi Bedütig, wil si als Gränzpunkt gnoo wird zum s Oberengadiin vom Underengadiin z trenne. En Brugg hets det sid em Middelalter ggä. Di nöi Brugg isch ane 2008 wi die eltere a däre Stell us Holz bout worde und darf hüt nur no vo langsame Vercheersmiddel, vo Puure und vo Fahrzüg vom Forschtdienst pruucht wärde. Commons: Punt Ota (Cinuos-chel-Brail) – Sammlig vo Multimediadateie Swiss Timber Bridges 46.65036110.028081Koordinate: 46° 39′ 1,3″ N, 10° 1′ 41,1″ O; CH1903: 798192 / 169840
Dr Artur Doppelmayr (* 16. Septämber 1922 z Doarobiro; † 12. Mai 2017 z Kärnten) isch e eschtrychische Unternämer un Sailbahnpionier. Dr Artur Doppelmayr isch anne 1922 z Doarobiro as Suhn vum Unternämer Emil Doppelmayr uf d Wält chuu. Sy Vater het zäme mit em Sepp Bildstein 1937 dr erscht Schliapflift z Zürs am Arlberg böue. Im Johr 1954 het dr Artur Doppelmayr sy Abschluss as Diplom-Ingenieur an dr Tächnische Universitet Graz gmacht. 1967 isch er Gschäftsfierer vu dr Firma Konrad Doppelmayr & Sohn wore. Är het s Vorarlbärger Sailbahnunternäme, wu sy Großvater Konrad Doppelmayr anne 1893 grindet ghaa het, wytergfiert un het s zum Wältmäärtfierer. Anne 1973 het er di erscht kuppelbar Gondelbahn böue. 1994 isch er in dr Ufsichtsrot vu dr Doppelmayr Holding gwächslet. Näbe syne Laischtigen as Unternämer giltet dr Doppelmayr as Pionier un Vorbild in dr Globalisierig vun eme Induschtryunternäme. Anne 1997 het er mit Uuszaichnig zum Dr. techn. an dr Tächnische Universitet Graz promoviert. In syre Dokterarbet het er bschribe, wie Sailbahnuufäll chenne vermyde wäre. Dr Artur Doppelmayr het fimf Chinder ghaa, vier aigeni un e Adoptivdochter. 1976: Titel „Ehresenator“ vu dr Tächnische Universitet Wien 1982: Groß Verdienschtzaiche vum Land Vorarlbärg 1984: Silbrig Ehrezaiche fir
Dr Björn Kern (* 22. April 1978 z Löörech) isch e dytsche Schriftsteller. Dr Björn Kern isch anne 1978 z Löörech uf d Wält chuu. Är isch z Schopfen ufgwachse un dert uf s Theodor-Heuss-Gimnasium gange. No syre Arbet in eme Haim fir psichisch Chranki un alti Mänsche z Sidfrankrych het er z Dibenga, z Passau, z Aix-en-Provence un am Dytsche Literaturinschtitut Leipzig studiert. Anne 2007 isch er zum Wettbewärb um dr Ingeborg-Bachmann-Bryys uf Klagenfurt yyglade wore. In syne Roman setzt er si vor allem mit syne Erfahrigen as Zivildienschtler uusenander, eso au in Die Erlöser AG, wu 2012 fir s ZDF verfilmt woren isch. Zurzyt läbt er z Berlin un im Oderbruch. 2001: KIPPpunkt. Roman, dtv, München, ISBN 3-423-62062-5 2005: Einmal noch Marseille. Roman, Verlag C. H. Beck, München, ISBN 3-406-53551-8 2007: Die Erlöser AG. Roman, Verlag C. H. Beck, München, ISBN 978-3-406-56374-4 2010: Das erotische Talent meines Vaters. Roman, Verlag C. H. Beck, München, ISBN 978-3-406-59837-1 2016: Das Beste, was wir tun können, ist nichts. „Memoir und Manifest“, S. Fischer Verlag, ISBN 978-3-596-03531-1 2019: Im Freien. Abenteuer vor der Tür. S. Fischer Verlag, ISBN 978-3-596-70201-5 2006: Eisfischen. Verzellig, in BELLA triste Nr. 15 2010: Spielzeitende. SuKuLTuR, Berlin, „Schöner
D Emilie Kastel (* 13. Augschte 1920 z Brogginge as Emilie Zähringer; † 2009) isch e dytschi Mundartdichteri gsii. Si het Gedicht uf Alemannisch gschribe un si au bi Lääsige vordrait. En Uuswahl vu ihre Gedicht isch anne 1997 unter em Titel „s’ Rosebaimli“ uusechuu. ’s Rosebaimli. Gedichte un Värs üsem Läwe. Wagdruck-Verlag, Herbolzheim 1997. 56 S. Ill. Emilie Kastel uf LEO-BW Täxtprobe uf dr Websyte vu dr Muettersproch-Gsellschaft
D Liesel Meier-Küchlin (* 27. Juli 1907 z Wolfewyler; † 17. Mai 2002) isch e dytschi Byyri un Dialäktdichteri gsii. Si isch z Wolfewyyler ufgwachse un het dert au ihre Lääbe lang gläbt. Si het uf Alemannisch gschribe un insgsamt vier Biechli mit Gedicht vereffetligt. Im Mai 2002 isch si in Alter vu 94 Johr gstorbe. Dr Karl Kurrus het anne 1983 iber si gschribe: „Der Batzenberg hat seine Dichterin in Liesel Meier-Küchlin ( * 1907). Selbst Bauersfrau kennt sie die Arbeit in Feld und Reben, weiß über den „Brunne bim Lindebaum “, von alten Mühlen und vom „Burefliß“ zu berichten. All den Weindörfern in ihrer Nachbarschaft singt sie das Lied von Reben und Wein, und hat doch immer ein höheres Ziel vor Augen: E gläubig Härz, e stille Sinn, in Freid un Schmärz bringt äs dir Gwinn.“ – Kurrus 1983, S. 329 D Heimet am Batzebärg. Alemannische Gedichte. 1977 Dur s Läbe hi. Alemannische Gedichte. 1984 E Biiri bi ich gsi un blibe. 1989 Alles isch schen gsi. 4. Gedichtband in alemannischer Mundart vu dr Heimet. 1996 Karl Kurrus: Unsri Alemannesproch un ihri alte Hüeter. In: Badische Heimat 63 (1983): S. 325-330 Täxtprobe uf dr Websyte vu dr Muettersproch-Gsellschaft
Dr Günter Dietz (* 13. Apriu 1930 z Karlsrueh; † 13. Mai 2017) isch e dytsche Altphilolog, Dichter un Übersetzer gsi, wo us em Noigriechische überdreit het. Dr Günter Dietz het vo 1949 bis 1954 an dr Universität Freiburg Klassische Philologii, Germanistik un Philosophie gschtudiert. Er het drufabe met ere Dissertation zu de Briefe an Caesar, wo em Sallust zuegschriibe wärde, bim Karl Büchner promoviert. Vo 1958 bis 1964 het är denn an dr Dytsche Schuel Athen unterrichtet. Dert het är de griichisch Dichter un Nobelpriisträger Odysseas Elytis kännegleert un het däm sys Hauptwärch To Axion Esti (Το Άξιον Εστί) ins Dytsche ybersetzt. Vo 1972 bis 1993 isch er Schuelleiter am Heidelbärger Kurfürst-Friedrich-Gymnasium gsi. Dr Dietz het näbe Übersetzige vu noigriechische Dichter syt 1953 au äigeni Lyrik vereffentlicht. Syni erschte Gedicht sind i dr Anthologii mit religiöser Dichtig S dunkle Du erschiine. Doderzue sin zahlryychi Vordrääg un Ufsätze zur Klassische Philologe cho. Im Dezämber 2005 isch dr Dietz het em Dütsch-Griichische Übersetzerpriis uszäichnet worde, gstiftet vom Goethe-Institut Athen un em Nationale Buechzäntrum in Zämearbeit mit em Literaturhuus Münche. Rot und Schwarz in die Nacht. Gedichte. Martin Verlag, Buxheim/Iller, 1958. Scholien. Gedichte. Bläschke Darmstadt 1968 (Reihe Das neueste Gedicht, Bd. 34).
Joone isch e Gmeind im Bezirk Brämgarte im Schwiizer Kanton Aargau. S Dorf ligt im Rüüsstal a dr Gränze zum Kanton Züri. S Dorfzäntrum ligt am Rand vo dr flache, fruchtbare Äbeni vo dr Rüüs, öppe en halbe Kilometer östlech vom Fluss. Dr öschtlich Teil vom Joonebach verlauft dur e schmals, bis zu 30 Meter tüüfs Tobel zwüsche em Birrliwald im Norde un em Goomwald im Süde. I unmiddelbarer Nächi zu Obschlage lige uf Terrasse an Hügel vom Holzbirrlibärg d Wyyler Litzi (467 m ü. M.) un Mörgeln (497 m ü. M.). D Nachbergmeinde sind Oberlunkhofe im Norde, Arni im Nordoschte, Affoltere am Albis im Südoschte, Ottebach im Süde, Arischtau im Weschte un Rotteschwyyl im Nordweschte. Commons: Joone – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Website vo dr Gmeind Joone Anton Wohler: Jonen In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Normdate: GND: 7501596-1 | VIAF: 8145424492386830849
Dr Wolfgang Scheurer (* 4. Mai 1938 z Frankfurt am Main; † 30. Novämber 2012) isch e dytsche Chaufmann un Dialäktdichter gsii. Dr Scheurer isch z Frankfurt uf d Wält chuu. Syni Elterne sin us em Markgreflerland gsii un sin bal no syre Geburt wider retuur chuu in d Region. Är isch derno z Fryburg un im Chlaine Wisedal (z Binzen un z Tegernau) ufgwachse. No dr Schuel het er im Bedriib vum Vater Induschtrychaufmann glehrt un derno z Broomech gläbt un gschafft. Är het zwee Sihn ghaa. Dr Scheurer het si scho frie fir alemannischi Literatur inträssiert, sy Vater isch e Kamrad zum Hermann Burte gsii. Är het si in dr Muettersproch-Gsellschaft un vor allem langi Johr im Löörecher Hebelbund engaschiert. Gschribe het er e Huffe Gedicht. En Uuswahl dervu het er in drei Biechli vereffetligt, derzue het er ainzelni Gedicht in Kaländer, Zyige un Anthologie publiziert. Zäme mit em Günter Wagner het dr Scheurer z Marzäll zue dr Nussoobe yyglade, wu alemannischi Gedicht vordrait wore sin. Dr Gerhard Jung het anne 1983 iber em Scheurer syni Dichtig gschribe: „Seine technisch-mathematische Bildung trug wesentlich dazu bei, sich mit ungebräuchlichen Gedichtformen wie Limericks und Haikus oder mit Sonetten zu befassen,
Dr Hansjörg „Hajo“ R. Loch (* 1939 z Duemerge; † 22. Februar 2010) isch e dytsche Lehrer un Dichter gsii. Dr Hajo Loch isch z Duemerge uf d Wält chuu un au dert ufgwachse. Sy Schweschter isch d Monika Schreiber-Loch gsii. Dr Hajo het in Philosophy promoviert un derno 40 Johr lang as Lehrer am Wentzingergimnasium z Fryburg Dytsch un Gschicht unterrichtet. No syre Pensionierig het er aagfange mit Schrybe, uf Hochdytsch un au uf Wisedäler Alemannisch. Är het dr „Faust“ uf Alemannisch umdichtet (publiziert anne 2003), d Bärgbredig in dr Dialäkt ibersetzt (2006) un unter em Titel 2008 au ne Biechli mit aigeni Gedicht uf Alemannisch vereffetligt. E baar Däg, no däm sy Buech „Heimwärts dein Bild“, e hochdytschi Verzellig iber e Bärgfierer, uusechuu isch, isch dr Loch im Alter vu 70 Johr gstorbe. ... wie bist Du so schön! Schillinger, Freiburg i. Br. 1989 Früher Herbst. Schillinger, Freiburg im Breisgau 1987 No hüt wirsch mit mir im Höllefüür sii! Dr letschte Dag vom Johann Georg Faust. Grausspiel von Hajo R. Loch. Grafiken Rainer Gdanietz. Gutenbergdruckerei Oberkirch, Freiburg, Br. 2003. 93 S. Ill. D’ Gliichnis un d’ Bergpredigt. Mit Bildern von Rainer Gdanietz. Gutenbergdruckerei Oberkirch, Freiburg i. Br. 2006.
Zugsignaal (im Signalbuèch Signaal a Züüg) sin Ysèbaasignaal, wo Züüg odder uff diè freyi Streggi übbergehendi Näbbèfaarzüüg kennzeichnèd. S Spitzèsignaal (Zg 1) bschtòt uss drei A-förmig aagordnetè wyßè Lampè a Drybfaarzüüg un Stüèrwagè odder zwei waagerächtè wyßè Lampè an èm gschobenè Waggon. Sèll Signaal gildèt Dag un Nacht. S Zugschlusssignaal (Zg 2) bschtòt uss ein odder zwei rot-wyßè odder rot-gäälè Daflè als Dageszeichè un zwei waagerächtè rotè Lampè odder rüggschtraalendè Daflè vo Tageszeichè als Nachtzeichè. S Nachtzeichè mit rotem Liècht darf blinkè. Faarzüügsignaal Dütschi Baan AG: Signalbuèch (Ril 301)
Tamins (rätoromanisch ) isch en Gmäind i der Region Imbodè vom Kanton Graubünde. S Dorf Tamins liit öppe zää Kilometer weschtlech vo der Kantonshouptstadt Kuur. Bim Ortsdeil Riichenau unden am Dorf chöme der Vorderrhy und der Hinderrhy zämme und bilde der Alperhy, wo dur s Rhytaal in Bodesee abe flüsst. S Gmäindpiet goot im Nordweschte bis ufe Ringelspitz (3247 Meter über Meer), im Norde übere Gunkelspass bis is Görbsbachtaal, wo nes Sytetaal vom Taminataal isch, und im Nordoschte ufe Galanda mit der Taminser Alp. Talabwärts liit näbe Tamins d Gmäind Felsberg und ännet em Rhy d Gmäind Domat/Ems. Am Vorderrhy lige obedra d Gmäind Trin und uf der Südsyte ännet em Vorderrhy Bonaduz. Bim Schloss Riichenau sind Stroossebrugge über de Vorderrhy, de Hinderrhy und de Alperhy. Vo der Uusfahrt Riichenau vo der Autobaan goot d Kantonsstrooss i d Surselva über de Alperhy und durs Dorf Tamins. Di Räätisch Baan het zwüsch em Baanhof Riichenau-Tamins und Bonaduz en alti Brugg über de Rhy grad bi dere Stell, wo sech d Flüss träffe. Det verzweige sech d Baan i d Linie em Vorderrhy noo über e Oberalppass uf Andermatt im Kanton Uri und die über Thusis zur Albulabaan is Engadiin ufe. Bis
Dr Leo Feld (* 14. Februar 1869 z Augschburg, † 5. Sebdember 1924 z Florenz), ischt a deitsch-eschtreichischer Libreddischt, Ibrsetzer ond Schriftsteller gwäa. Dr Leo Feld – späder hot’r sein Nachnama vorkirzt en Feld – ischt am 14. Februar 1869 z Augschburg uff d Welt komma. Em Alder vo sechs Johr ischt’r mit seine Eltra noch Wiin omzoga, was sei neia Hoimet worra ischt. En dera Stadt hot’r Philosophie studiirt ond 1892 sein Dokder gmacht. Scho als Student hot’r fir vorschiidene Wiiner Zeitschrifda feujetonischdische Ardikel vorfasst. Em Lauf dr Zeit hot’r Bekanntschaft gmacht mit de bekannde eschtreichische Schriftsteller Jakob Julius David ond Hermann Bahr. De selle hend em Leo Feld seine Begabonga erkannt ond drom dean Moo au gferdret. Fir sei erschts dramatischs Bihnawerk hot’r da renommirda Bauernfeld-(Litradur)-Preis kriagt. Om d Johrhondertwende rom hot sich dr Leo Feld a Zeitlang z Berlin uffghalda, wo-nr firs liderarische Kabaredd Überbrettl Beiträg vorfasst hot. De nägscht Stazioo en seim Leaba ischt Braunschweig worra, wo-nr sich als Dramaturg ond Reschisseer betädicht hot. Mit-em Schauspiiler Josef Kainz ischt’r freindschaftlich vorbonda gwäa. Neaba seine dramadische Werk hot dr Leo Feld au etliche Biacher us-em Englischa ens Deitsche ibrsetzt, zom Beispiil Der Weihnachtsabend vom Charles Dickens. Mit
Dr Ernst Niefenthaler (* 31. Dezämber 1894 z Bürchau; † 17. Augschte 1970 au dert) isch e dytsche Buur un Dialäktdichter gsii. Dr Niefenthaler isch z Bürchau im Chlaine Wisedal uf d Wält chuu un dert uf em Buurehof vu syne Eltere ufgwachse. Mit 20 Johr het sy Militerdienscht im Erschte Wältchrieg an dr Weschtfront glaischtet. Do het er syni erschte Gedicht gschribe, uf Hochdytsch un au scho uf Alemannisch, un het in däne dr Chrieg verschafft. Noch em Chrieg het er anne 1920 d Maria Asal ghyrote un het mit ihre dr Hof vu dr Eltere ibernuu. Si hän zäme fimf Chinder ghaa. Är het si fir dr Zämeschluss vu dr Buure yygsetzt un isch au langi Johr, vu 1926 bis 1945, im Gmairoot vu Bürchau ghockt. Im Zweete Wältchrieg sin zwee Sihn vum Niefenthaler gfalle. Anne 1956 het er e Härzinfarkt ghaa. Im Johr 1970 het er mit syre Frau no d Guldi Hochzyt chenne fyyre un isch derno im nämlige Johr im Summer gstorbe. Dr Niefentaler isch e aifache Buur gsii, drotz dr Schicksalsschleg isch er e zfridene un dankbäre Mänsch blibe. Erschti Läsige het dr Niefenthaler u. a. bim Hertiger Hebelschoppe ghaa, erschti Publikation in Lokalzytige
Tägerig isch e Gmeind im Bezirk Brämgarte im Schwiizer Kanton Aargau. S Dorf ligt im Rüüsstal. S Dorf ligt uf ere Gländeterrasse, wo vom Rüüsgletscher gformt worden isch, am Nordosthang vom Wagerain, eme langgstreckte Hoger, wo d natürlich Gränze zum Bünztal biudet. Uf däre Äbeni, öppe einehalb Kilometer südlech vo Tägerig, ligt uf ere Höchi vo 485 Meter dr Wiiler Büschike. D Nachbargmeinde sind Mellinge im Norde, Stette im Oschte, Niderwil im Südoschte, Hägglinge im Süde un Wohleschwyyl im Nordweschte. Tägerig isch zum erschte Mal im Jahr 1189 Tegeranc in ere Urkunde gnännt worde. Im Merz 1798 sin d Franzose in d Schwiiz iimarschiert u hei di Helvetisch Republik usgrüeft. Tägerig isch e Gmeind im churzläbige Kanton Bade gsy, syt 1803 ghört si zum Kanton Aargau. Commons: Tägerig – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Website vo dr Gmeind Tägerig Felix Müller: Tägerig In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Normdate: VIAF: 234846451
Üezmel isch e Gmäind im Bezirk Brämgarte im Schwiizer Kanton Aargau. S Dorf ligt am weschtliche Rand vom Bünztal. S Dorf ligt am obere Änd vonere wiite, flache Hochebeni am Fuess vom Lindeberg, wo da Nieseberg gheisst. Gege Weschte, Süde un Oschte häts samfti Häng, und dur d Gmeind flüüsst de Hinterbach, en Zuefluss zur Bünz. D Nachbergmeinde sind Büttike im Norde, Walteschwil im Nordoschte, Challere im Oschte un Saarmischstorf im Weschte. Im Merz 1798 sin d Franzose in d Schwiiz iimarschiert u hei di Helvetisch Republik usgrüeft. Üezmel isch zur säbe Zyt e Gmeind im Distrikt Saarmischtorf vom churzläbige Kanton Bade gsy, syt 1803 ghörts zum Kanton Aargau. Üezmel ligt echli absits vo de Houptverchehrswäg un gchännt drum fascht ke Durchgangsverchehr. Di wichtig Houptstross 25 zwüsche Länzbrg un Zug isch allerdings nur wänigi Kilometer ewägg. S Dorf isch öber e Poschtoutolinie mit em Baanhof Wole verbunde. Commons: Üezmel – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Website vo dr Gmeind Üezmel Anton Wohler: Uezwil In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Normdate: VIAF: 313252737
Hägglige isch e Gmeind im Bezirk Brämgarte im Kanton Aargau. S Dorf ligt am öschtliche Rand vom Bünztaal am Wagerain. Öppe en Kilometer östlech vom Dorfzäntrum isch d Wasserscheidi zwüschem Bünztaal und em Rüüsstaal. Öppe anderhalb Kilometer nördlich vom Dorf ligt der Wiiler Igelweid (508 Meter über Meer), im Taal zwüschem Maiegrüen un em Ringlisbärg (551 m ü. M.), und zwe Kilometer südöschtlech drvo dr Wiiler Rüti (510 m ü. M.). D Nochbergmeinde vo Hägglige sind Mägewil un Wooleschwil im Norde, Tägerig im Nordoschte, Niderwil im Oschte, Woole im Süde, Dottike im Weschte un Otmisinge im Nordweschte. Ufem Bärg Maiegrüen, em höchschte Punkt im Gmeindbann mit 589 m ü. M., wo au Hochwacht heisst, isch en Uussichtsdurm. Im Lorewald liit en grosse Schteiblock, dr Loreschtei. Das isch e Gletscherfindling us Diorit. Dr Gletscher het en i dr Yschzyt us de Alpe dohi brocht. Im Wald am Südrand vom Gmeindbiet, ufem Rothübel, liit en andere grosse Findling, dr Wolfhüslistei, e Felsblock us Aaregranit. Am 26. April 1798 isch es uf der Höchi vo Ämmet bi Rüti zumene Gfächt zwüsche französische Druppe und de Eidgnosse, vor allem Zuger und Freiämter, cho. As Gfächt bi Hägglige erinneret es Dänkmol uf em Hügel, s
Oberwil-Lieli isch e Gmeind im Bezirk Brämgarte im Schwiizer Kanton Aargau. Si ligt a dr Gränze zum Kanton Züri un bstaht us de bäide Ortschafte Oberwil un Lieli (altiihäimischi Nameform: Niel). Bis 1984 het d Gmeind offiziäll Oberwil (AG) gheisse. D Gmeind ligt uf em Holzbirrlibärg, eme sanft gwellte Bärgrugge öschtlech vom Rüüsstal. Fascht mit Oberwil zämegwachse sind d Sidlige Buechimoos un Augewiid. Öppe en Kilometer nordöschtlech vo Oberwil, trennt dur de Falterhauwald, ligt s Dorf Lieli (590 m ü. M.). D Nachbergmeinde sind Berike im Norde, Biirmischtoorf im Nordoschte, Aesch im Oschte, Arni im Südoschte, Underlunkofe im Süde un Zufike im Weschte. Commons: Oberwil-Lieli – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Website vo dr Gmeind Oberwil-Lieli Anton Wohler: Oberwil-Lieli In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Normdate: GND: 4221416-6 | VIAF: 236429456
Islischbärg isch e Gmeind im Bezirk Brämgarte im Schwiizer Kanton Aargau. Die öschtlichscht Gmeind vom Bezirk a dr Gränze zum Kanton Züri gits eerscht sit 1983, vorane het si zur doozmoolige Gmeind Arni-Islischbärg ghört. S Dorf ligt zoberscht uf eme Hügel, wo e Fortsetzig vom Holzbirrlibärg isch. D Nachbergmeinde sind Aesch im Norde, Baustette im Oschte, Hedige im Süde un Arni im Weschte. Commons: Islischbärg – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Website vo dr Gmeind Islischbärg Anton Wohler: Islisberg In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Normdate: GND: 4782476-1 | VIAF: 246306145
Wiide isch e Gmeind im Bezirk Brämgarte im Schwiizer Kanton Aargau. S Dorf ligt am Mutschällepass. S Dorfzäntrum ligt uf ere chliine Hochäbeni zwüsche em Mutschellepass im Süde un em sanft abfallende Südhang vom Haseberg (762 m ü. M.) im Norde. Dr Haseberg isch dr südlechst Hoger vom Heitersbärg-Höhezug, wo sich bis nach Bade erstreckt. Wiide isch mit de Nachbergmeinde Berike, Rüadistätte-Fredlisbërg un Zufike zämegwachse. D Nachbergmeinde sind Bellike im Norde, Bergdietike im Nordoschte, Rüadistätte-Fredlisbërg im Oschte, Berike im Südoschte, Zufike im Süde un Eggewil im Weschte. Commons: Wiide – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Website vo dr Gmeind Wiide Patrick Zehnder: Widen In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Normdate: GND: 4560696-1
f De Pfannestììl isch en Bärgrugge zwüsched Mäile und Egg, reschpektiv zwüsched em Zürisee im Südweschte und em Griiffesee im Nordoschte im Kanton Züri. De hööchschti Phunkt isch 853 m ü. M. Hüt isch de Pfannestììl e beliebts Naaerholigsgebiet. Uf de Mäilemer Siite häts es Gaschthuus uf em Vordere Pfannestììl, es zwäits dobe uf de Hochwacht. E paar Schritt wiiter, i de Nöchi vom hööchschte Phunkt, isch de Bachtelturm. Wäns gnueg Schnee git, häds amigs au e Langlaufloipe. Wiiter im Nordweschte staat s Weermannedänkmal oder de gfroore Furz (Forchdänkmal), wo an Erschte Wältchrieg ärinnere tuet. Lokali Flurnäme söll mer mundartlich schriibe, settig vo grössere Bedütig hochtütsch. Das sind d Vorschrifte. D Frag isch drum, wie lokal oder überregional de Pfannestììl isch. Wäret vilne Jaar hät mer z Mäile Pfannestil geschribe und uf de andere Siite, z Egg oder z Uschter, Pfannestiel. Hüt cha mer au z Mäile de Pfannestììl hochtütsch gschribe gse, di regionali Planigsgruppe häisst aber Pfannestil. De Ussichtsturm uf em Pfannestììl hät de Name vome andere Bärg im Zürcher Oberland: vom Bachtel. Er ghäisst eso, wil er zerscht jarzäntelang uf em Bachtel gstanden isch. Er staat sit 1979 under Dänkmalschutz, isch aber z schwach gsi, zum di immer
Dr Roger George Moore KBE (* 14. Oktober 1927 z Stockwell, hit e Stadtdail vu London; † 23. Mai 2017 z Crans-Montana, Schwyz) isch e britische Schauspiler gsii. No Wälterfolg mit dr Färnsehserie Simon Templar (1962-1969) un Die 2 (1971-1972) het dr Moore in dr 1970er un 1980er Johr in siibe Film dr britisch Ghaimagänt James Bond gspiilt. Dodermit isch är dr Schauspiiler gsii, wu dr Agänt „007“ in dr offiziälle Bond-Filmraie am maischte un am lengschte gspiilt het. Ab dr 1990er-Johr het si dr Golden-Globe-Bryysdreeger vor allem uf sy sozial Engaschmänt as UN-Sonderbotschafter fir s Chinderhilfswärch UNICEF konzäntriert. 1945: Perfect Strangers 1945: Caesar und Cleopatra (Caesar and Cleopatra) 1946: Schicksal von gestern (Piccadilly Incident) 1946: Gaiety George 1949: Die Tingeltangelgräfin (Trottie True) 1949: Paper Orchid 1949: Das Ende einer Reis (The Interrupted Journey) 1951: One Wild Oat (One Wild Oat) 1954: Damals in Paris (The Last Time I Saw Paris) 1955: Unterbrochene Melodie (Interrupted Melody) 1955: Des Königs Dieb (The King's Thief) 1956: Diane − Kurtisane von Frankreich (Diane) 1958-1959: Ivanhoe (Ivanhoe, Färnsehserie) 1959: Alfred Hitchcock präsentiert (Alfred Hitchcock Presents, Färnsehserie, ai Folg) 1959-1960: Gold in Alaska (The Alaskans, Färnsehserie) 1959: Die Madonna mit den zwei Gesichten (The Miracle)