rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Éischeme isch e Walserdoorf in dr idalieenische autonome Provinz Ougschtaal (dt. Aostatal). Éischeme lyd im e Sydedaal vùm Ougschtaal, im Walleschu (ital. Valle del Lys, frz. Vallée du Lys, dt. Lystal), wù d Liisu (frz. Lys) dùùrefliesd. Éischeme lyd ùf 933 m NN. Noochbergmaine vù Éischeme sin Arnoal, Brützu, z’uabra Tschallanh, z'undra Tschallanh, Pischu, Überlann, Elljini, Perloz ùn Sagliano Micca. Di 74 Gmaine in dr autonoome Region Ougschtaal sin in 8 Gmainschafde (ital. Unité de communes) zämegfasd. Éischeme ghèèrd zue dr Gmainschafd Unité des communes valdôtaines Walser (dt. Verainigung vo de valdostanische Walsergmaine). Dooderzue ghèère no Goabi, Greschonei en de Tache ùn Greschonei zer Chilchu. Wie vyyli Gmaine in dr Alpe bschdood Éischeme us vyyle chlaine Wyyler. Wyyler z Éischeme: Biouley (frz. Bioley), Di Zinnisili (frz. Ceresole), Tschendriun (frz. Champriond), Duarf oder Hauptort (frz. Chef-lieu), Tschentschiri (frz. Chincheré), Krecht (frz. Crest), Kruasi (frz. Crose), Künju (frz. Cugna), Funtrunkieeru (frz. Fontaineclaire), Gran Tschamp (frz. Grand Champ), Gran Proa (frz. Grand Praz), Nicke (frz. Nicche), Pioani (frz. Plane), Proa (frz. Praz), Preite (frz. Preit), Proasch (frz. Proasch), Ribulu (frz. Ribola), Rickard (frz. Riccard), Rickurt (frz. Riccourt), Z’uabra Rickurt (frz. Riccourt Dessus), Réivu (frz. Riva), Rolji (frz. Rollie), Zéngji (frz. Seingles), Z’uabra Zéngji
S Eischemtöitschu oder d Éischemréd isch dr hegschdalemanisch Dialäkt vù Eischeme (franz. Issime). Es gheert zum Sidwalsertiitsch. Eischeme isch e Ùfnaameord vùm Schwyzer Schbroochatlas gsii. D Ùfnaam isch vùm Fritz Gysling ùn em Rudolf Hotzenköcherle im Juli 1950 gmachd woore. Fir s Phonogramm-Archiv vù dr Universität Züri hed dr Wilhelm Doegen vùm Berliner Lutarchiv im Oktober ane 1929 Tonbandùfnaame gmachd. Die Ùfnaame sin vùm Fritz Gysling, em Rudolf Hotzenköcherle ùn dr Clara Stockmeyer voorberaided ùn vù dr èrschte beede ane 1952 verefendligd woore. Dr Peter Zürrer hed syd dr 60er Joor Ùfnaame z Eischeme gmachd. Vor alem fir syy Buech „Sprachinseldialekte. Walserdeutsch im Aostatal (Italien)“ hed er in dr 80er ùn 90er Joor Befroogige z Eischeme zem Eimeschtöitschu gmachd; s Buech isch 1999 usechùù. In dr 1970er- ùn 80er-Joor hed dr Renato Perinetto vier Bublikatione wääge dr Phonology ùn dr Morphology vùm Eischemtöitschu gschriibe. Ùn 1981 hed er e detaillierti Zämmestellig vù dr Deklination vù dr Substantiv ùn Adjektiv publiziert. D Fluernäme vù Eischeme hed dr Paul Zinsli zäme mid em Paul Scheuermeier ùn dr Gertrud Frei ane 1960–62 ùfgnùù, mid Noochùfnaam ane 1964 ùn 1981. Dr Paul Zinsli hed die Samlig derno ane 1984 in syym Buech „Südwalser Namengut“
Di ungarischi Sproch hät mehreri Dialäkt, wo sich meistens numme in de Ussproch underscheide. Numme sälli in abglägene Gebiet bilde do e Usnahm, do ghöre vor allem d Csángós z Rumänie dezüe. Di meiste Ungare chönne sich aber ohni größeri Problem verstoh. Je noch Ydeilig litt d'Zahl vo de Dialäkt zwüsche acht und zäh. In de Ydeilig noch acht Dialäkt werre de Tschango- und de sybebürgisch Dialäkt zum „Ostdialäkt“ (keleti) und de Süddransdanubisch und de Süddiefebeni-Dialäkt zum „Süddialäkt“ (déli) zämmegfasst. Uff de Charte und in de folgende Liste werre Dialäktpaar, wo di züeghörige Dialäkt deilwis als selbständig aglüegt werre, mit de Büechstabe a und b kännzeichnet (in Chlammere jewyls de ungarisch Name): 1. Westdialäkt (nyugati), 2. Mitteldransdanubisch (közép-dunántúli), 3. Süddialäkt (déli), devo 3a. Süddransdanubisch (dél-dunántúli) und 3b. Südligi Diefebeni (dél-alföldi), 4. Theißdialäkt (tiszai), 5. Nordwest- oder Palóczedialäkt (északnyugati bzw. palóc), 6. Nordostdialäkt (északkeleti), 7. Mittelsybebürgischi Dialäkt (mezőségi), 8. Ostdialäkt (keleti), devo 8a. Sybebürgischi oder Székler-Dialäkt (székely) und 8b. Tschango-Dialäkt (csángó). S Büech A mai magyar nyelvjárások („di ungarische Dialäkt vo hütt“) vom Samu Imre und em László Deme zällt usserdem näbe de zäh „chlare“ Dialäkt 18 gmischti Dialäkt uff. Di Ungarischi Schriftsproch baut hauptsächlig uff em Nordostdialäkt uff, si enthaltet
Da Wikipedia-Àrtìkel ìsch gschrìwa ìn Orthal. Orthal ìsch a nèia Methoda fer güet Elsassisch schriwa. Dr Name isch e Kunstwort us Orthographe alsacienne. 's ìsch s Ergebnis vu-n-era Gmeinsàmàrwet wo vìl Dialektkenner mìtgmàcht han, unter dr Leitung vum Profasser Edgar Zeidler. Sa han nohdankt, wia ma àm beschta d verschìdena elsassischa Mundàrta kännt schriwa. D Hàuiptidee vu Orthal ìsch àss dia Schribempfehlunga fer àlla Elsasser eifàch zum Versteh sotta sìì. Àlla verschìdena Dialekta, vu Norda bis Süda vum Elsàss, känna dia Methoda benutza, obwohl àss sa nìt gliich üssgsprocha wara. D Referanz vum Elsassischa ìsch s Hochditscha ; àlso s gschrìwena Elsassischa müeß, wenn meeglig, ìm Ditscha gliicha. So ìsch's eifàcher zum Lasa, un kààt ìn da zweischprochiga (Frànzeesch / Ditsch) Klàssa unterrìchta wara. Dia Methoda hàt zìmlig Erfolg, zum Beispil ìn da régionàla elsassischa Blättla (Zittung "L'ALSACE", "Haut-Rhin Magazine") oder uff zweisprochiga Schìlder wia ìm Elsassischa Ecomusée oder àm Nèiweiher-Stàuidàmm. S OLCA, s elsassischa Sprochàmt, hàt sa aui ààgnumma. Ànna 2003 hàt's a erschta Version gaa, wo "Graphal" gheißa hàt. Zwìscha 2003 un 2008 ìsch d Methoda noch verbessert worra, un heißt jetzt "Orthal". Ìn dara Zitt sìn ìm gànza Elsàss ungfahr 400 "dictées" gmàcht worra fer ze sah,
Aager (ital. Agáro, dt. Agher) isch e eemoolig Walserdoorf im Eschedaal (ital. Valle Antigorio, dt. Eschental) in der idalieenische Provinz Verbano-Cusio-Ossola, Region Piemont. Ane 1936 isch Aager im e Stausee, wo hid Lago di Agáro heist, ùndergange. S Doorf Aager isch ùf 1561 m glääge gsi. S Bied ghèèrd hid zue Premia. Es lyt a dr Gränze zu Baceno, dr Gmain im Deverotaal, wo n es Sydedaal isch vom Riisdaal. Dr walserdütsch Name vo Baceno isch Bätsch. Das schmale Daal vo Aager ligd höch über em Fluss Devero, über de Felswänd bi Croveo. Us em Deverodaal gönd nume chlyni Bärgwääg dört ufe. Über em Stausee sind d Alpgebied Topera, Bionca und Pojala. Uf dr grosse Alp Pojala stönd no uralti Staihüser vo dr Alpsennerei vo Aager. No wyder oben im Daal isch dr Pojalasee. Vo der Alp Bionca us good der Wääg übere Murettobass näbem Pizzo Topera gäge Oste id Kameralpu (italienisch Alpe Salècchio) und uf Saley, wo au es ehemooligs Walserdoorf isch. Übere Murettobass und em Aagersee verby good dr Smaragdwääg, en Wanderwääg us em Wallis is Piemont. Vil besser als vum Daal unde cha me vo Norde här, vom Albrunbass dur s obere Doverodaal und über Pojalabass, uf
Miami Bass isch e Hip-Hop-Sub-Stil us Miami wo im gänze Süde vo den USA seer populäär gsi isch; mit de pornografische 2 Live Crew und de Hits vo Tag Team und andere isch dä Schtil au wältwyt bekannt worde. Musikalisch gsee basiert är uf em Old School Rap, vor allem uf em Electro Funk. In Detroit hed sich dr Miami Bass mit em Techno zu Ghetto Tech verschmolze. Es git au Miami Bass uf Dütsch, am bekanntischte isch "türlich, türlich" vo Das Bo. In Brasilie hed dr Miami Bass als Inschpirationskwälle für dr Rio Funk dient. Afro-Rican Anquette DJ Laz Jonny Z LeJuan Love Maggotron MC Shy D Tag Team 2 Live Crew Frauenarzt
Dr Paul Zinsli (* 30. Aprile 1906 z Kuur, † 11. Septämber 2001 z Bäärn) isch e Schwyzer Volchschùndler ùn Schbroochforscher gsii. Ùf d Wäld chùù ùn ùfgwagse isch dr Paul Zinsli z Kuur, aber är isch e Bùùrger gsii vù Soofie, ere andere Gmaind im Bindnerland. Syyni Eldere sin dr Paul Zinsli, e Stadtkassier z Kuur, ùn d Maria Christina geb. Saluz gsii. Dr Zinsli hed no drèi Brieder ghaa. Ùf d Schuel gangen isch er z Kuur ùf d Kantonal Seminariebigsschuel (1913–1919) und derno ùf d Bindnerisch Kantonsschuel (1919–1926). Syy Dydschlèèrer isch e Dialektolog gsi, dr Profässer Manfred Szadrowsky. Noch dr Matura hed dr Zinsli vù ane 1926 bis 1934 Germanischtik, Chùnschdgschiichd ùn Germanischi Alderduumschùnd an der Universideed Züri gschdudierd. Derzue hed er au no Vorlääsige bsuechd in Filosofyy ùn Teologyy. Syyni wichdigschde Lèèrer an dr Universideed sin dr Albert Baachme (Schbroochwiseschafd), dr Emil Ermattinger (Literatur), dr Konrad Escher ùn dr Heinrich Wölfflin (Chùnschdgschiichd) ùn dr Hans Lehmann (Germanischi Alderduumschùnd) gsii. S Diplom-Vorexame hed er gmachd ane 1929 mid ere zuesäzlige Briefig in Ladyynisch. Dr Albert Baachme hed en scho im zwaide Semeschter i sys Seminaar uffngùmme ùn em dr Uffdraag gee, em Wyterlääbe vum Genitiv bi dr
Borsod-Abaúj-Zemplén (IPA: [borʃod ɒbɒuːj zɛmpleːn], Ungarisch Borsod-Abaúj-Zemplén megye, ungarndütsche Name: Borschod-Abauj-Zemplén) isch eins vo de ungarische Komitat. S litt im Nordoste vom Land (ghört aber zu de Region Nordungarn) und gränzt an d Slowakei. Agränzendi Komitat sin Nógrád, Heves, Hajdú-Bihar und Szabolcs-Szatmár-Bereg. Komitatssitz isch Miskolc. Borsod-Abaúj-Zemplén isch s zweitgröschte ungarische Komitat sowohl mit de Flächi (noch Bács-Kiskun) und mit de Bevölcherig (noch Pest). De Namme vom Komitat chunnt vo denne vo drei historische Länder vo Ungarn. Alli drei sin um e Schloss umme entstande. Borsod isch noch me Schloss bi Edelény benännt worre. De Deil "Bors" chunnt vom Ungarische bors (Pfäffer), s Suffix -d isch e Suffix für Ortsnämme. Abaúj chunnt vom Schloss Abaújvár in de glychnamige Stadt. Új vár heißt neus Schloss, d Aba sin Herrscher im Mittelalter gsi. Au Zemplén isch noch me Schloss benännt. De Namme chunnt vom slovakische Wort zem (=Erde, Bode, Land). S Schloss stoht bi Zemplín in de Slowakei. Borsod-Abaúj-Zemplén litt dört, wo d Berg im Norde uff di Großi Ungarischi Diefebeni träffe, drum sin di nördligere Deil vom Land bergig und di südlige flach. Di topografische Eigeschafte variiere so stark wie in chum neume anderscht z Ungarn. Di beide höchste Punkt vom Komitat
S latynischi Alfabeet isch s Alfabeet, wo urschprünglig zur Schrybig vom Latynische benutzt worden isch und hütt für vili verschideni Sproche uf dr ganze Wält benutzt wird. S latynischi Alfabeet laitet sich us em etruskische Alfabeet här - nume d Buechschtabe Y und Z sin spööter diräggt us em griechische Alfabeet entleent worde. Rächtschrybig
Flämisch (Eigebezeichnig Vlaams) isch bezeichnet e Gruppe vo niderländische Dialäkt. S Flämisch isch sträng gseh de Oberbegriff für alli Dialäkt, wo z Flandre gschwätzt werre. Säll erstreckt sich im Süde vo de Niderland und im Norde vo Frankrych. Vom Weste in Richtig Oste git s vyle regionali Variante; am witeste verbreitet isch vo-n-ne s Westflämisch im üsserschte Oste vo Belgie mit über re Million Sprächer. Mer hät versüecht, s als Literatursproch durezsetze, wie s de Autor Guido Gezelle gschribe hät, isch aber dodemit erfolglos blibe. Sit dr Föderalisierig vo Belgie brucht me s Wort „Flämisch“ aber für „Niderländisch z Belgie“, also au s für s „Brabantisch“ und für s „Limburgisch“. De sprochlig Begriff isch dodrmit politisiert worre. D Verallgemeinerig isch ganz ähnlig falsch wie die, dass die Dytschsprochige em Niderländisch „Holländisch“ säge. S französische Flämisch, wo im Hinderland vo Dünkirchen gredt wird, isch vom Jean Louis Marteel siner Arbet Het vlaams den men oudders klappen kodifiziert worre. Si chunnt mit ihrem Inhalt über d Grammatik me Wörterbüech noch. S git sit em 16. Johrhundert Wörter- und Grammatikbiecher uff „Protoholländisch“ oder „Protoflämisch“; sälli Dialäkt sin z Flandre gschwätzt worre und d Vorläufer vom hüttige Niderländisch. Verschideni Autore verwände defür d Begriff
De Alemannisch Literaturpriis isch en Uuszaichnig, wo vo de Stadt Waldshuet-Düenge, vom Südkurier und vo de Sparkasse Hochrhein gstiftet und vergee werd. D Jury bistoot us föf Jurore vo de Stifterorganisatione. Mit dem Priis werdet sit 1981 dütschsproochigi Autore us em ganze alemannische Sproochruum uuszaichnet, wo entweder uf Hochtütsch oder uf Alemannisch schriibet. De Priis werd all drai Joor vo de Stifter vergee und bitrait hüt 10.000 Euro. 1981: Ernst Burren 1983: Maria Beig 1985: Manfred Bosch 1987: Franz Hohler 1990: Markus Werner 1993: Robert Schneider 1996: Hermann Kinder 1999: Arnold Stadler 2002: Martin Walser 2005: Karl-Heinz Ott 2008: Peter Weber 2011: Peter Stamm 2014: Thomas Hürlimann 2017: Arno Geiger 2020: Christoph Keller für si Roman Der Boden unter den Füßen 2024: Julia Weber Johann-Peter-Hebel-Priis Johann-Peter-Hebel-Medallie Johann-Peter-Hebel-Plakette Friedrich-E.-Vogt-Medallie Alemannische Literaturpriis uf de Website vo de Stadt Waldshuet-Düenge
Oberlungkhofe, oder au nor Lungkhofe ischt es Pfaardorf ond e Ggmäind im Chälleramt im Kanton Aargau. S Doorf Lungkofe liid im ondere Rüüsstaal, öppe füftsg Meter öber de Rüüssebeni, am Weschthang fom Holtsbirrlibärg, wo s Rüüsstaal fom Räpschtl tränne tued. De gants Ggmäindbann isch 325 Hektaren gross, derfoo sind 78 Holz ond 52 Sedlig. Im Noorde isch Onderlungkhofe Nochberggmäind, im Oschte Aarni, im Süüde isch es Joone ond im Weschte ond im Weschte Rotteschwil-Weerd, wo det mid sim Ggmäimpann bes öber d Rüss öbere chond. I dere Gäägend, wo hüt Lungkhofe liid, hend schon früe Lüüt gwont: Im Bärhau (Gd. Unterlunkhofen) chamer na hüt di alte Hädegrääber os der früene n Isetsiit ga aaluege go. I säber Ziit, wo de Häiland of d Wält isch choo, sind denn d Römer is Rüsstal choo. Im Schalchmatthau, zwösche de Mörgele ond Aarni (aber glich na im Ggmäimpann fo Lungkhofe) isch bis is 3. Jorhundert en Guetswilla ggschtande. Dernoo sind denn d Allemanne osem Noorde cho, ond de Römer isch benis nömme n eso wool ggsi, si sind i Süüde n abghaset. D Allemanne hend sich do aber glii iggläbt ond im ganze Rüsstaal mäng e Wiiler ggröndet. Fo Lungkhofe ggört mer s
Remmalju, au Remmaljo gschriibe isch e Walserdoorf im Landwassertal (ital. Val Mastallone), eme Sydedaal vùm Tseschrutol in dr idalieenische Provinz Vercelli (VC), Region Piemont. Noochbergmaine vù Remmalju sin Bannio Anzino (i dr Provinz Verbano-Cusio-Ossola (VB)), Calasca-Castiglione (VB), Cravagliana, Fobello un Valstrona (VB). Wie vyyli Gmaine in dr Alpe bschdood Remmalju us vyyle chlaine Wyyler (remmaljertitschu: Kantung): zar Chiljchu (ital. Chiesa) ùf 1176 m, Eebe (ital. Ebe) ùf 1194 m, Grund (ital. Grondo) ùf 961 m, Mànjerung (ital Magnoronco), en d Äku (ital. Pianello) ùf 1085 m, en Matte (ital. Prati) 1218 m, en du Niidru (ital. Roncaccio Inferiore) ùf 1124 m, en dun Oobru (ital. Roncaccio Superiore) ùf 1179 m, zum Trog/Erörtu (ital. Sant’Anna) ùf 1321 m, zum Summerziànu (ital. Sant'Antonio) ùf 1151 m, ä Runt (ital. San Gottardo) ùf 1329 m, d Schàttàl (ital. Sella) ùf 1287 m, Nìderdörf (ital. Villa Inferiore) ùf 1100 m, ds Döörf / Oberdörf (ital. Villa Superiore) ùf 1333 m, Riiwu (ital. Riva) ùf 1161 m. Die Wyyler zien sich vù Grund ùf 961 Meter Hèèchi bis zem Kupschu (Monte Capezzone) ùf 2441 m Hèèchi. E grosse Dail vù dr Gmai ligd im Naturpark Parco naturale dell’Alta Val Sesia e dell’Alta Val Strona. D
S Remmaljertittschu isch dr hegschdalemanisch Dialäkt vù Remmalju (ital. Rimella). Es ghèèrd doodrmid zem Siidwalsertiitsch. Remmalju isch e Ùfnaameord vùm Schwyzer Schbroochatlas gsii. D Ùfnaam isch vùm Fritz Gysling ùn em Rudolf Hotzenköcherle im April 1952 gmachd woore. Frieni Publikatione, wù s Remmaljertittschu es Thema isch, sin vom Braiß Julius Maximilian Schottky („Das Thal von Rimella und seine deutschen Bewohner“ in dr Zytschrifd „Das Ausland“, 1836) ùn vùm Wiirdebäärgr Albert Schott („Die deutschen Colonien in Piemont“, 1842). Fir s Phonogramm-Archiv vù dr Universität Züri hed dr Wilhelm Doegen vùm Berliner Lutarchiv im Oktober ane 1929 Tonbandùfnaame gmachd. Die Ùfnaame sin voorberaided woore vùm Fritz Gysling ùn em Rudolf Hotzenköcherle ùn sin vùn ene ane 1952 verefendligd woore. 1924 ùn 1930 hed dr Emil Balmer Remmalju bsuecht. 1949 chùnd sy Buech iiber d Siidwalser uuse, wù s au ne Kapitel iiber s Remmalljertittschu din hed. Dr Marco Bauen hed fir syyni Dokteraarbed „Sprachgemischter Mundartausdruck in Rimella (Valsesia, Piemont)“ zwische 1965 ùn 1971 Ùfnaame ùn Befroogige z Remmalju gmachd. Dooderzue hed er ali Yywoner vù Remmalju gfrogd (insgsamd 168). Au d Fluurnäme vù Remmalju hed er gsamled. Dr Paul Zinsli hed scho ane 1958 zäme mid Studänte ùf ere Exkursion Fluurnäme vù
D Theologii isch eini vo de alte Wüsseschafte, wo scho im Mittelalter a de Universitäte glehrt worde-n-isch. S Wort chunnt vom griichische θεολογία (theología), un setzt sich us de beide Wörter θεός (theós »Gott«) un λόγος (lógos »Wort«) zämme. Di chrischtlich Theologii setzt sich mit Hilf vo historische Zügnis, vor allem de Bible, un em kritische Dänke mit de Frag nach Gott usenand. Als Wüsseschaft a de Universität isch si konfessionell prägt. So gits Universitäte mit ere evangelische Fakultät un settigi met ere katholische Fakultät. Mengisch hei Universitäte au mehreri theologischi Fakultäte. S theologisch Studium isch normalerwiis in verschideni Diszipline unterteilt: Di exegetische Diszipline Alts Teschtament: S Alte Teschtament un d Gschicht vom alte Israel duet me mit historische un philologische Methode untersueche. Au d Archäologii spilt bi de Gschicht vo Israel e immer grösseri Rolle. Nois Teschtament: D Uslegig (Exegese) vom Noie Teschtament, wo mit historische un philologische Methode schaffet, isch s Thema vo dere Disziplin. Chilegschicht Systematischi Theologii Dogmatik: D Frag nach de Gschicht, de Gschtalt un em Inhalt vom chrischtliche Glaube, wi er zum Bischpil in de Bekenntnis vom Glaube un in de Lehrentscheidige (katholischi Chile) zum Usdruck chunnt, wird behandlet un dargstellt. Ethik: D Frag nach
De Heiner Studer (* 16. Mai 1949 z Bade, Kanton Aargau, heimatberechtiget z Wettige und Gummiswiu) isch en Schwiizer Politiker (EVP). De Heiner Studer isch z Wettige ufgwachse un läbt au hüt no derte. Im Johr 1969 het er d Handelsmatur gmacht un het sich brueflich vo Aafang a in eme politische Umfeld bewägt. So isch er 1970 Zentralsekretär vo de EVP worde un 1976 Zentralsekretär vom Schwiizerische Verband vo de evangelische Arbeitnehmerinne un Arbeitnehmer. Im Johr 1984 het er s Sekretariat vom Blaue Chrüz vo de dütsche Schwiiz übernoh un vo 1984 bis 2001 isch er bim Blaue Chrüz Zentralsekretär un Gschäftsführer gsi. Er hat au immer politischi Ämter übernoh, so isch er vo 1973 bis 1998 im Grosse Rot vom Kanton Aargau gsi. Im Johr 1997 isch de Heiner Studer mit 48 de jüngschti Alterspräsident (Dienschtälteschti) i de Gschicht vom Parlament gsi. Gliichzitig mit sim Grossrotsmandat isch er vo 1974 bis 1985 im Iiwohnerrat (Legislative) vo sinere Heimat- un Wohngmeind Wettige gsi. Vo 1986 bis 2013 isch er z Wettige Gmeindrot (Exekutive) gsi, doderbi vo 1994 bis 2013 Vizeammaa. In de Nationalrot isch de Heiner Studer 1999 gwählt worde, wo er de ussepolitische Kommission un de Kommission für
De Daniel de Roche (* 1. Dezember 1954) isch en Schwiizer Pfarrer un Politiker (EVP). Er isch Synodalratspräsident vo de Evangelisch-reformierte Chiuche vom Kanton Fryburg, Präsident vo de Weschtschwiizer Chilekonferenz (CER) un Grossrot im Kanton Fryburg gsi. De Daniel de Roche het evangelischi Theologii studiirt un isch Pfarrer. Sini letschti Gmeinspfarrstell het er z Cordast gha. Sit 1999 isch er Synodalrotspräsident und im November 2009 isch er zum Präsident vo de Conférence des Eglises protestantes romandes (CER) gwählt worde. Sit em 1. Januar 2011 isch er Mitgliid vom Rot vom SEK. Uf de Fryburger Synode vom 4. Juni 2012 het de Daniel de Roche uf e ernoiti Kandidatur für s Präsidium vom Synodalrat verzichtet. Zum Nachfolger isch de Pierre-Philippe Blaser gwählt worde, wo Pfarrer in der Chülchagmeind Môtier-Vully isch. In de Folg het er au uf e Widerwahl zum Präsident vo de Weschtschwiizer Chilekonferenz verzichtet. Sit em 2013 isch er Pfarrer z Orvin. Im März 2000 isch de Daniel de Roche in de Verfassigsrat vom Kanton Fryburg gwählt worde. Derte het er sich vor allem defür iigsetzt, dass es bi de öffentlich rechtliche Aerkennig vo de Chilene bliibt. Au d Möglichkeit andere Religionsgmeinschafte e öffentlich rechtlichi Aerkennig zu z erkenne
D Johann-Peter-Hebel-Medallie isch e Bryys gsii, wù syder ane 1991 vù dr Gruppe Hegau vù dr Muettersproch-Gsellschaft vergee worden isch. Si het der Name vom alemanische Dichter Johann Peter Hebel. Die Medallie isch jeedes Joor vergee woore. Bryysdreeger sin "Persönlichkeite, wo sich bsunders um unsere alemannische Mundart vedient gmacht händ“. Di maischde Bryysdreeger sin us dr Region Hegau, s gid aber au soonigi us andere Bied. Dr Bryys isch am Wyynäächdshog vù dr Gruppe Hegau vergee worde, wù tradizionäll z Singe im „Kulturzentrum GEMS“ schdadfinded. 2013: Peter Filz, Musiker und Fasneter (Narrenverein Zizenhausen, Narrenzunft Moofanger, Fastnachtsmuseum Schloss Langenstein, Narrenvereinigung Hegau-Bodensee) 2011: Stefan Pflaum, Autor, Schallschedt 2010: Wolfgang Lechler, Autor vu „Mir schwätzed andersch“, Iberlinge 2009: Hans-Peter Jehle, langjèèrige Bresidänd vù dr „Narrevereinigung Hegau-Bodesee“, Gottmadinge 2008: Luise Katharina Meier, "S' Breite Lieseli", Dialäktdiichderi, Chandere-Fürbach 2007: Wolfgang Miessmer, Sänger, Seelbach 2006: Walter Möll, Präsi vù dr „Muetersproch-Gsellschaft“, Singe 2005: Sigrun Mattes, Laideri vù dr „Mundartbühne Hegau“, Singe 2004: Heidi Knoblich, Dialäktdiichderi, Zell i. W. 2003: Alfred Richli ùn Heinz Gallmann, Autore vùm „Schaffhauser Mundartwörterbuch“, Schaffuuse CH 2002: Klaus Poppen, Präsi vù dr Muetersproch-Gsellschaft, Friburg 2001: Karl Glunk, Zumbfdmaischter vù dr Poppele-Zùmbfd, Singe 2000: Frank Dietsche, Liedermacher, Schlienge-Obereggene 1999: Uli Führe, Liedermacher, Buechebach
S Komitat Csongrád-Csanád (IPA: ['ʧoŋgraːd] isch e Komitat im Südoste vo Ungarn. Komitatssitz isch Szeged. Im Norde gränzt s an Jász-Nagykun-Szolnok, im Oste an Békés und im Weste an Bács-Kiskun. Südlig vo-n-em liige Rumänie und Serbie. S Land wird vo de Theiß zweideilt. Csongrád isch s nydrigste Komitat vo Ungarn. De höchst Punkt isch uff em Öttömös (128 m), de diefst z Szeged (75,8 m). De Adeil vo de sunnige Dag isch im Verglych relativ hoch. Im Komitatsgebiet litt Gyálarét, di wärmsti Landschaft vo ganz Ungarn. De längst Fluss vom Komitat isch d Theiß, wo uff re Längi vo etwa 100 Kilometer durefließt. Witeri nennenswerti Flüss sin de Maros und de Körös. Näbe sälle Flüss git s au vyli See und Kanäl. S Gebiet vom hüttige Komitat isch 1950 festglegt worre; devor isch dört s historische Komitat Csanád gsi. Vo sällem sin aber d Bezirk Torontáli und Központi züe Békés cho. Sällemols isch no Szentes de Komitatssitz gsi, wo aber 1962 uff Szeged verlegt worre isch. Dank sinem warme Chlima und de Bodequalität isch d Landwirtschaft relativ usprägt: Si macht 6,2 Prozänt vo de Csongráder Wirtschaft us. Am BIP vo Ungarn hät Csongrád e Adeil vo 7 Prozänt. Züenehmend werre
Orthography oder Rächtschrybig meint e Sammlig vo Regle, wo's erloube, e bestimmti Sprach mit emnen Alphabet z schrybe. D Rächtschrybige vo de Schriftsprache (z. B. Dütsch oder Französisch) sy normiert, d. h. es git Wörterbüecher, wo für jedes Wort feschtlege, wie das me's söll schrybe. Verbindlech sy die kodifizierte Rächtschrybige eigetlech numen ir Schuel und ir öffentleche Verwaltig. E Vorussetzig für ne normierti Rächtschrybig isch e Standardsprach. Im Underschid daderzue git's für di alemannische Dialäkte kei normierti Rächtschrybig u kei Standardsprach. Di hüttigi Situation vo der alemannische Dialäktschrybig lat sech am ehndschte mit der Situation vor dütsche Rächtschrybig am Aafang vor Nöizyt la verglyche, wo's ou e Konkurränz vo verschidnige Rächtschrybetraditione het ggä. Di alemannischi Rächtschrybige bewege sech im Rahme vo der dütsche Rächtschrybetradition. Das erchennt me sofort a Buechstabe wi <ä, ö, ü, ch, sch, z, tz>. Es git aber ou Eigeheite, wo di alemannischi Rächtschrybig vom dütsche Standard abwycht. Im Fall vo de Buechstabe <k, ck> ligt das dran, das di hochalemannische Dialäkte di zwöiti (hochdütschi) Lutverschiebig vollständig hei düregfüert (im Underschid zu de nideralemannische u zum Schriftdütsch), so das us emnen alte /k/ d Affrikate /kx/ isch worde. En anderen Underschid isch d Bedüttig vo <gg, bb,