rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Adolph Arthur Marx, bekannter als Harpo Marx (* 23. Novämber 1888 z New York City; † 28. Septämber 1964 z Los Angeles) isch e amerikanische Enterteiner, Pantomiim und Schauspiiler gsi. Zämme mit sine Brüeder Groucho, Chico, Zeppo und Gummo si si as d Marx Brothers berüemt worde. Si häi im Vaudeville, am Broadway und im Kino groosse Erfolg ghaa. Dr Harpo isch e brilliante Pantomimiker gsi. Sini Markezäiche si e rooti Berrügge gsi, si Harfespiile und d Daatsach, ass er vor dr Kamera nie öbbis gsäit het. Er het vor allem mit Huupe und Pfife kommuniziert. Humor Risk (au Humorisque), 1921 (verscholle) Too Many Kisses, 1925 The Cocoanuts, 1929, Reschii Robert Florey Animal Crackers, 1930, Reschii Victor Heerman Monkey Business, 1931, Reschii: Norman Z. McLeod Horse Feathers, 1932, Reschii: Norman Z. McLeod Duck Soup, 1933, Reschii: Leo McCarey A Night at the Opera, 1935, Reschii: Sam Wood A Day at the Races, 1937, Reschii: Sam Wood Room Service, 1938, Reschii: William A. Seiter At the Circus, 1939, Reschii: Edward Buzell Go West, 1940, Reschii: Edward Buzell The Big Store, 1941, Reschii: Charles Reisner A Night in Casablanca, 1946, Reschii: Archie Mayo Love Happy, 1950, Reschii: David Miller The Story
D Exposition Internationale du Surréalisme isch en Usstellig vo Künstler vom Surrealismus gsi, wo vom 17. Januar bis zum 24. Februar im Joors 1938 in dr Galerie Beaux-Arts, 140, Rue du Faubourg Saint-Honoré in Paris, wo vom Georges Wildenstein gfüert worden isch, stattgfunde het. D Organisatoore si dr franzöösisch Schriftsteller André Breton gsi, wo dr Chopf und Theoretiker vo de Surrealisten gsi isch, und dr bekanntisti Dichder vo dr Beweegig, dr Paul Éluard. Im Kataloog wärde au no dr Marcel Duchamp as Generalintendant ufgfüert, dr Salvador Dalí und dr Max Ernst as technischi Biirööt, dr Man Ray as Belüchtigsmäister und dr Wolfgang Paalen as „Spezialist für Wasser und Buschwärk“. D Usstellig het in drei Abdäilige näbe de presentierte Gmäld und Objekt seer underschiidlig umgstalteti Schaufänstermannekää zäigt und ungwöönlig dekorierti Rüüm. Mit deere Usstellig het die surrealistischi Beweegig mit iirer Totalinszenierig – im Sinn vom ene surrealistische Gsamtkunstwärk – Usstelligsgschicht gschriibe. André Breton/Paul Éluard: Dictionnaire abrégé du surréalisme. Photographies, illustrations, lettrines. Éditions Corti, Paris 1938, Faksimileausgabe 1991, ISBN 2-7143-0421-4 Annabelle Görgen: Exposition internationale du Surréalisme, Paris 1938. Bluff und Täuschung – Die Ausstellung als Werk. Einflüsse aus dem 19. Jahrhundert unter dem Aspekt der Kohärenz. Schreiber, München 2008, ISBN 978-3-88960-074-5 Bernd
Simmer (dt. Simmern, frz. Septfontaines) isch aini vu dr 105 Gmaine z Luxeburg. Zue Simmer ghere d Ortschafte Gräisch (Greisch), Léisbech (Leesbach), Rued (Roodt/Roodt-sur-Eisch), Simmern, Simmerfarm un Simmerschmelz. Simmer lyt im Dal vu dr Äisch (Eisch), Gräisch lyt uf dr Hochebeni iber em Dal. Simmer ghert zum Kanton Kapellen im Distrikt Lëtzebuerg. Dr Burgermaischter vu Simmer isch dr Marie-Josée Gressnich-Weiler. Scheffe sin dr Joëlle Noesen-Mamer un dr Jean-Pierre Kunnert. Gwehlt wird iber e Majorzwahl. Simmer isch zum erschte Mol gnännt wore anne anne 1144-68 as de vii fontibus (1192: de vii fontibus, 1205: Septem fontium). Dr luxeburgisch Dialäkt vu Simmer ghert zum Moselfränkisch. Burg Simmer Chilche Hl. Martin, Simmer (1317) Chilche Hl. Maximin, Gräisch (1906) Kapell Hl. Donatus, Rued (1846) Geessebréck, e Bruck iber d Äisch Burg Simmer Chilche Hl. Martin Kapell Hl. Donatus Di sibe Quälle d Äisch Léisbech d Geessebréck Michel Polfer: Das gallorömische Brandfeldergrab und der dazugehörige Verbrennungsplatz von Septfontaines-Dëckt, Simmer Jacques Dollar: La Simmerschmelz et les Forges d’Ansembourg", Simmer Jemp Kunnert: Die Bevölkerungsentwicklung der Gemeinde Simmern von 1821 bis 1999, in: 50ème anniversaire FC Iska Boys Simmern. Football Club Iska Boys, Septfontaines 2005 Commons: Septfontaines (Luxembourg) – Sammlig vo Multimediadateie www.septfontaines.lu Normdate: GND: 4309844-7 | SUDOC/IdRef:
Stadbriedemes, au Briedemes isch aini vu dr 105 Gmaine z Luxeburg. Zue Stadbriedemes ghere d Ortschafte Greiweldeng (Greiveldange), Hëttermillen un Stadbriedemes, derzue no s Gheft Bicherhaff. Stadbriedemes lyt im Sidoschte vu Luxeburg an dr Mosel, vis-à-vis vu Palzem z Dytschland. Z Stadbriedemes het s aini vu zwoo Staustufe z Luxeburg. Stadbriedemes ghert zum Kanton Réimech im Distrikt Gréivemaacher. Dr Burgermaischter vu Stadbriedemes isch dr Jeannot Bonifas. Scheffe sin dr Fernand Kieffer un dr Marco Albert. Gwehlt wird iber e Majorzwahl. Stadbriedemes isch zum erschte Mol gnännt wore anne anne 1096 as Bridin (1222: Bridenes). Dr luxeburgisch Dialäkt vu Stadbriedemes ghert zum Moselfränkisch. Iberräscht vun ere Bruck us dr gallo-remische Zyt, derzue s Dänkmol Monument Réimerbréck Schloss Stadbriedemes (s erscht Mol gnännt anne 607, dr hitig Böu goht uf s Johr 1724 zruck) Chilche Stadbriedemes Kapell Wäistrooss Kulturpfad Stadbriedemes (lb. Kulturpad Stadbriedemes, frz. Sentier culturel Stadtbredimus) D'Haus Heemecht, s Huus wu dr Batty Weber ufgwagse isch Paul-Eyschen-Monument (1934) Schloss Stadbriedemes Chilche Stadbriedemes Monument Réimerbréck D'Haus Heemecht Kulturpad Stadbriedemes Mosel-Staustufe Edmond de la Fontaine (1823-1891), Jurischt, Dichter un Burgermaischter vu Briedemes Batty Weber (1860-1940), Schriftsteller un Journalischt Commons: Stadtbredimus – Sammlig vo Multimediadateie www.stadtbredimus.lu Normdate: GND: 4126699-7 | VIAF: 1581159474073027660737
Stengefort isch aini vu dr 105 Gmaine z Luxeburg. Zue Stengefort ghere d Ortschafte Grass (Grass), Hoen (Hagen), Klengbetten (Kleinbettingen), Stengefort (Steinfort). Stengefort lyt an dr Äisch (Eisch), im Weschte vu Luxeburg an dr Gränze zue Belgie. Nochbergmaine sin Habscht im Norde, Käerch im Oschte, Garnech im Sidoschte, Kënzeg im Side un di belgisch Gmai Arel im Weschte. Stengefort ghert zum Kanton Kapellen im Distrikt Lëtzebuerg. Dr Burgermaischter vu Stengefort isch dr Guy Pettinger (LSAP). Scheffe sin dr Camille Stockreiser un d Sylvie Asselborn-Huber. Gwehlt wird iber e Proporzwahl. Dr luxeburgisch Dialäkt vu Stengefort ghert zum Moselfränkisch. Chilche Stengefort Chilche Hl. Antonius, Hoen (1870-71) Chilche Hl. Cyriakus, Klengbetten (1878) Kulturzäntrum Al Schmelz, im e ehmolige Yysewärch Rothuus Chilche Stengefort Chilche Hoen Chilche Klengbetten Wasserdurm z Klengbetten Wasserdurm am Kinneksbierg Kulturzäntrum Al Schmelz Aiche z Klengbetten Linde z Klengbetten Aiche z Klengbetten Linde z Klengbetten Jean Asselborn (* 27. April 1949), luxeburgischer Bolitiker Yvonne Useldinger (* 6. November 1921; † 11. Februar 2009), luxeburgischi Bolitikeri Commons: Steinfort – Sammlig vo Multimediadateie www.steinfort.lu Normdate: GND: 4251642-0 | VIAF: 234242691
Dr Friedrich Schärer (* 17. Augschte 1918 Duemerge; † Augschte 2008 z Wiil) isch e dytsche Mundart- un Haimetautor gsii. Dr Fritz Schärer isch z Duermerge ufgwagse. Im Zweete Wältchrieg isch er schwär verwundet in britischi Chriegsgfangeschaft grote un bi Rimini in e Lager chuu. Wäg däne Erfahrige het er speter dr Kameradenkreis der Gebirgstruppe Lörrach grindet, het sich fir di dytsch Chriegsgreberfirsorg engaschiert un sich in dr Europa-Union Deutschland e. V. fir Fride un Versehnig unter dr Velker yygsetzt. Ain vu syne Laitsätz in däm Zämmehang isch gsii: „Fremde sind auch Menschen und sind daher menschlich zu behandeln.“ Dr Schärer isch Mitglid vu dr CDU gsii un isch au fir syy Bartei vu 1972 bis 1976 im Gmairot vu Löörech gsässe. Syt 1981 het dr Schärer zämme mit syre Frau Helga z Ötlige gwohnt, är het sich aber bis zue sym Dod mit Duermerge äng verbunde gfielt. Wu am 1. Dezämber 1958 dr alt Durnverain vu Duermerge wider grindet woren isch, wu s no 1936/37 praktisch nimmi gee het, isch dr Schärer zum erschte Vorstand gwehlt wore. Des Amt het er bis anne 1962 uusgfiert. Dr Fritz Schärer isch Mitgrinder vum Altenclub Tumringen vu dr Evangelische Chilchegmai Röttele gsii
E Kaplanei isch e Geböide, wo en Kaplan dinne wohnt oder es bezaichnet e Underainheit innere römisch-katolische Pfarrei. Innere Kaplanei wohnt de zueständig Kaplan, wo au förs Gebiet vo de Kaplanei verantwortlich isch. De Kaplan halted Gottesdienst i de Kapelle, wo dezue ghört; er git Religionsunterricht i de Schuel und betröit di Gläubige auf em Gebiet, wo im zuetailt isch. Die Arbete macht er immer im Uuftrag vom Pfarrer, wo i de übergordnete Pfarrei zueständig isch. Di erste Gründige vo Kaplanaie gönd bis is 16. Johrhundert zrugg. Sit Mitte vom 20. Johrhundert sind d Kaplaneie i de Folg vom Priestermangel vilfach verwaist. Di Gläubige us em Gebiet werded dur de Seelsorger us de zueständige Pfarrei betröit und di entsprechende Geböide werdet för anderi pfarreilichi Zwäck pruucht oder werded verchauft. Hüt no e aktivi Kaplanei: Kaplanei Flüeli i de Pfarrei Sachsle, de Kaplan vo döt, wird au als Brueder-Klause-Kaplan betitlet, wil er vorallem för s Gebiet vo Flueli-Ranft und för d Wallfahrte zum Brueder Klaus zueständig isch. Kaplaneie, wo kirchlich nöi gnützt werded: Kaplanei Mereschwand, i de Pfarrei Mereschwand / Benzeschwil Kaplanei Römerschwil i de glichnamige Pfarrei Kaplanei Wilen-Wartegg i de Pfarrei Rorschach Kaplaneie, wo nümme kirchlich gnützt werded: Kaplanei Riederalp
Dr Edward William Frank James (* 16. August 1907 z Greywalls, Schottland; † 2. Dezämber 1984 z Sanremo) isch e britische Multimillionäär, Kunstsammler, Dichder, Mezeen und Landschaftskünstler gsi. Er isch en Aahänger und scho früe e Förderer vo dr surrealistische Beweegig gsi und e Fründ vom Salvador Dalí. Er het die surrealistischi Zitschrift Minotaure undersdützt und au Ardikel drfür gschriibe. Er het s Monkton House saniert und im Sinn vom Surrealismus usgstattet. Si Lääbenswärk isch dr surrealistischi Skulptuuregaarte Las Pozas im mexikanische Räägewald, won er vo 1964 bis 1984 het lo baue. Dr James het as Exzentriker gulte. Vo 1931 bis 1934 isch er mit dr östriichische Schauspiilere Tilly Losch, die spööteri Countess of Carnarvon, verhürootet gsi. D Losch het sich aber von em lo schäide, wil er schwuul sig. Dr Edward James het en umfangriichi Brivaatsammlig vo modärner Kunst ghaa mit em Schweerpunkt uf em Surrealismus und dr Pittura metafisica. Näbe Arbäite vom Dalí und vom René Magritte het er au Wärk vom Giorgio de Chirico, Leonora Carrington, Paul Delvaux, Max Ernst Alberto Giacometti, Paul Klee, Pablo Picasso, Pavel Tchelitchew ghaa und e baar Gmäld vom Hieronymus Bosch. Zwäi Joor noch em James sim Dood, im Juni 1986, si
Dr Stefan Zweig (* 28. Novämber 1881 z Wien; † 22. Februar 1942 z Petrópolis, Bundesstaat Rio de Janeiro, Brasilie) isch en östriichische Schriftsteller gsi. Scho sit 1897 het er in Zitschrifte Gedicht veröffentligt. 1901 isch dr Gedichtband Silberne Saiten und 1904 sini ersti Novälle Die Liebe der Erika Ewald erschiine. Näbe äigene Erzäälige und Essei het dr Zweig au as Übersetzer vo de Wärke vom Verlaine, vom Baudelaire und bsundrigs vom Émile Verhaeren gschafft und als Schurnalist. Im Erste Wältchrieg isch er vom Milidäärdienst befreit worde und isch in d Schwiz go lääbe und het dört as Korrespondänt für d Wiener Neue Freie Presse gschafft. Noch em Chrieg isch er zrugg uf Östriich und het sich dört gegen e Nazionalismus und Rövanschismus iigsetzt und für d Idee vom ene gäistig gäinte Öiropa. In deere Zit het er vil hschriibe: Erzäälige, Draame und Novälle. Die historische Momäntufnaame Sternstunden der Menschheit vo 1927 zele bis hüte zu sine erfolgriichste Büecher. Di Christligsoziaale häi sich gege dr waggsendi Iifluss vo de Nazi gweert, häi aber d Demokratii in Östriich ufghoobe und e diktatorische Ständeroot iigfüert. Dr Zweig isch vor ene uf London gflüchdet. Wil er Juud gsi isch, häi sini Wärk z
As Künstlergrubbe bezäichnet mä en offene oder e feste Zämmeschluss vo Künstler zun ere Grubbe mit eme Naame. Gründer und Iniziatoore vo Künstlergrubben si scho immer mäistens naamhafti Kunststudänten und Künstler gsi, wo sich um sä ume Künstler zämmegschlosse häi, wo äänligi Ideä gha häi. Vili Künstlergrubben häi e starke Iifluss uf die verschidnige Epoche vo dr Kunstgschicht ghaa. Die chliinsti Künstlergrubbe isch s Künstlerduo, zwäi Künstler wo seer äng verbunde si, hüfig in Lääbenspartnerschafte wie d Niki de Saint Phalle und dr Jean Tinguely, oder dr Gilbert & George. Im witere Sinn cha mä au literarischi Grubbe und Grubbe vo Muusiker as Künstlergrubbe bezäichne. 1905: Brücke – Ernst Ludwig Kirchner, Fritz Bleyl, Erich Heckel, Karl Schmidt-Rottluff 1907: Deutscher Werkbund – Hermann Muthesius 1917: De Stijl – Theo van Doesburg, Piet Mondrian, Georges Vantongerloo 1919: Darmstädter Sezession – Max Beckmann, Ludwig Meidner 1919: Dresdner Sezession – Otto Dix, Conrad Felixmüller, Wilhelm (Will) Heckrott, Constantin von Mitschke-Collande 1929: Cercle et Carré – Michel Seuphor, Joaquín Torres García um 1930: Los Contemporáneos – Xavier Villaurrutia, Jaime Torres Bodet, Jorge Cuesta 1948: CoBrA – Asger Jorn, Constant 1952: Quadriga - Karl Otto Götz, Bernard Schultze, Otto Greis und Heinz Kreutz 1957: El Paso
D Coco Chanel, äigentlig Gabrielle Bonheur Chasnel, (* 19. August 1883 z Saumur, Pays de la Loire; † 10. Januar 1971 z Bariis) isch e franzöösischi Modädisäinere und Gründere vom Chanel-Modäimperium gsi. Si isch äini vo de wichdigste Persöönlikäite in dr Gschicht vo dr Modä im 20. Joorhundert gsi. Si het en usserordentlige Iifluss uf d Haute Couture ghaa. Dä isch so grooss gsi, ass si as äinzigi Persoon us deere Bruefsgrubbe vo dr US Zitschrift Time Magazine zu de 100 iiflussriichste Lüt vom 20. Joorhundert zelt worde isch. 1916 het si e funktionelli Daamemoode iigfüert mit Röck bis zu de Waade, emne Ooberdäil, wo lugg mit eme Gürtel zämmeghalte worde isch, und churz gschnittene Hoor. In de 1920er Joor het d Coco Chanel s „Chliine Schwarze“ kreiert. 1923 het si s Barfüm „Chanel Nº 5“ uusebrocht. Vo dr Middi vo de 1950er Joor aa isch iir Chanelgostüm mit eme lugge Jäggli, wo mäistens bordiert gsi isch, und eme usgstellte Rock wältbekannt worde. Edmonde Charles-Roux: Coco Chanel – Ein Leben. Ihr Leben, ihre Welt und die Wahrheit hinter der Legende. Paul Zsolnay, Wien/Darmstadt 1988, ISBN 3-552-04026-9. Janet Wallach: Coco Chanel – Eleganz und Erfolg ihres Lebens. Kabel Verlag, 1998, ISBN
D Leonor Fini, (* 30. August 1908 z Buenos Aires; † 18. Januar 1996 z Bariis) isch en argentinischi surrealistischi Moolere gsi. Vili vo iire Gmäld handle vo erootische Fantasie und vom Dood. Iir Wärk het scho zu iire Läbzite hoochi internazionaali Beachdig gfunde. Noch iirem Dood isch si dur en Usstellig in dr „Galerie de Minsky“ z Bariis geert worde. D Leonor Fini isch d Gusiine vom Dschäsmusiker und Mooler Oscar De Mejo, em Maa vo dr Alida Valli, gsi. Leonor Fini. Das große Bilderbuch Jose Alvarez (Hg.), Desch, München 1975 John G. Bodenstein: Leonor Fini - Göttin und Sphinx". Theo Kautzmann (Hg). Katalog (deutsch) zur Ausstellung 1997 im Frank-Loebsches Haus in Landau in der Pfalz Jean-Claude Dedieu: Leonor Fini: fêtes secrètes: dessins, Regard, 1978 Karoline Hille: Spiele der Frauen. Künstlerinnen im Surrealismus. Belser, Stuttgart 2009, ISBN 978-3-7630-2534-3 Constantin Jelenski: Leonor Fini Übers. Joseph Keller. Büchergilde Gutenberg, Frankfurt 1968 u.ö. ISBN 3763216855 Women's Work: The Transformations of Leonor Fini and Dorothea Tanning, in: Annette S. Levitt: The genres and genders of surrealism, Palgrave MacMillan, 2000 Gerhard Lindner (Hrsg.): Leonor Fini. Peintre du Fantastique Ausstellung im Panorama Museum Bad Frankenhausen 1998. Thomas, Leipzig 1997 ISBN 3-9805312-3-6 (deutsch) Esther Seldson: Leonor
Dr Henry Valentine Miller (* 26. Dezämber 1891 in Nöi York; † 7. Juni 1980 z Los Angeles) isch en amerikanische Schriftsteller und Mooler gsi. Si Wärk isch fast usschliesslig in dr Form von ere Autobiografii oder Daagebuech gschriibe und zäigt si Gfüüls- und Gedankewält, wo mänggisch surreal aamuetet. Im Miller sini Schrifte si seer gsellschaftskritisch und psüchoanalütisch. Die verschiidenste Charakter, wo mä in sine Büecher cha finde, häi en unverkennbaari Füsiognomii, wo si drmit s Lääbe mäistere oder draa schitere. Dr Miller het sälber gsäit, ass er s Lääbe äso well darstelle, wien er s erläbt het, und ass er e künstligi Stilisierig häig welle vermiide. Sini Beschriibige vo dr Sexualidäät, wo bewusst provozierend-realistisch si, si Däil gsi vo sine Besträäbige, s bürgerlige Wärtsüsteem, won er as verlooge und falsch empfunde het, z entlarve und dur en Individualismus z ersetze, wo nüchtern und glichzitig poetisch isch. Dr Miller isch äine vo de bedütendste Schriftsteller vom 20. Joorhundert, het mit siner provokante Sprooch und siner nonkonformistische Haltig und Lääbenswiis vili Autoore vo dr Biit Dschenereischn und vom sogenannte Postmodernismus beiiflusst, wo wien är d Wärt vo dr Middelschichtsgsellschaft verachdet häi. Bekannti Verdräter vo dr Biit Dschenereischn si under anderem d
D Mary Phelps Jacob, vo 1924 aa Caresse Crosby (* 30. April 1891 z New Rochelle, Nöi York; † 24. Januar 1970 z Rom) isch e Nöi Yorker Prominänti gsi. Sie isch e Verleegere und Schriftstellere gsi und het sich für Frauerächt iigsetzt. 1910 het si e Büstehalter erfunde, wo sich zerst usgezäichnet verchauft het. Spöter isch s nüme so guet gloffe und si het iir Patent an d Warners Brothers Corset Company z Bridgeport verchauft. 1922 het si dr Dichder Harry Crosby in zwäiter Ee ghürootet und si si uf Frankriich go lääbe. 1925 het si dr Gedichtband Crosses of Gold veröffentligt und 1926 e Buech, Graven Images. Im Joor 1927 het si mit iirem Mann dr Verlaag Black Sun Press z Bariis gründet, wo Büecher uf Änglisch in chliine Uflaage uusebrocht het. 1929 het dr Harry Crosby zämme mit siiner Liebhaabere Sälbstmord begange. Spööter isch d Caresse Crosby in die Veräinigte Staate zrugg und het e Kunstgalerii z Washington, D.C. gläitet und e Litratuurzitschrift gründet. Si isch am 24. Januar 1970 z Rom gstorbe. Crosses of Gold. Éditions Narcisse, Paris, 1925. Graven Images. Houghton Mifflin, Boston, 1926. Painted Shores. Black Sun Press, Paris, 1927. The Stranger. Black Sun
Dr Raffael, au Raffael da Urbino, Raffaello Santi [rafːaˈɛlːo ˈsanti], Raffaello Sanzio [ˈsantsi̯o] oder Raphael (* 6. April oder 28. Merz 1483 z Urbino; † 6. April 1520 z Rom) isch en italiänische Mooler und Archidekt vo dr Hoochrönässans gsi. Dr Raffael isch vor allem as Mooler für sini harmonische und usgwoogene Komposizioone und sini lieblige Madonnebilder berüemt worde. Zu Läbziten het er s Brivileg gnosse, ass er nume under sim Vornaame bekannt isch, und au hüte kenne die wenigste Lüt si Familienaame. Bis wit in s 19. Joorhundert het er als dr grösst Mooler gulte. Näbe sinere Laufbaan as Mooler z Floränz und am bäbstlige Hoof z Rom isch er au dr Bauläiter vom Petersdom und Ufseer über die römische Antike gsi. 1500–1501: Altarbild des hl. Nikolaus von Tolentino, in Fragment in de Museä vo Neapel und Brescia erhalte 1502: Krönung Mariä, Rom, Vatikanische Pinakothek 1503: Kreuzigung, London, National Gallery 1504: Die Vermählung der Maria, Mailand, Pinacoteca di Brera 1504: Die heilige Familie mit dem Lamm, Brivatbsitz, früener Lee of Fareham-Sammlig ca. 1505: Selbstbildnis, Floränz, Uffizie ca. 1506: Madonna del Cardellino (Madonna mit Distelfink), Floränz, Galerii in de Uffizie 1507: Grablegung des Altarbildes Baglioni, Rom, Galleria Borghese 1506–1507 Die
Dr Willy Burkhard (* 17. April 1900 z Leibrenga em Kanton Bern, † 18. Juni 1955 z Zirich) ischt a Schweizer Kombonischt ond Hochschuellehrer gwäa. Dr Willy Burkhard ischt am 17. April 1900 z Leibrenga uf d Welt komma. Sei Vaddr isch dr Graveur Wilhelm Burkhard ond sei Muadr d Marie-Louise geb. Schmalz gwäa. Nôch-em Abi ischt’r zerscht-môl uff s Lehrerseminar Muristalden en Bern ganga, hôt abr bald druff am Konservadorium vo dera Stadt ôôgfanga, Musik zo studiira. Schbätr hôt’r sei Studiom z Leipzig beim R. Teichmüller ond-em Sigfrid Karg-Elert fortgsetzt. De ledschde zwoi Staziona vo seira Ausbildong send en Mincha ond Paris gwäa. Em Burkhard sei wichdigschder Lehrer en dr boirischa Landeshauptstadt ischt sei Landsmôô Walter Courvoisier gwäa ond z Paris dr Max d’Ollone. Wia dr Burkhard 1924 mit seim Studiom ferdich gwäa ischt, hôt’r als Privatpersoo Musikondrricht gäa, bis’r 1928 an Lehrstual am Konservadorium z Bern kriagt hôt. Fascht sei ganz Leaba lang hôt der Môô a Longaleida mit sich romtraga miaßa. Drom hôt’r sei Lehrtädichkeit emmr môl wiidr ondrbrecha miaßa, om durch lengere Kuraufenthalt en Montana ond z Davos (vo 1933 bis 1934 ond vo 1937 bis 1942) ebbes Guads fir sei Gsondheit zo doa. Em Aldr
Karabinerhögge - kurz Karabiner - si Högge mit me eifache Verschluss oder Schnapper. Bsunders bim Chläddere wärde si sehr vil igsetzt. Ursprünglich si si vo Kavallerischte bruucht worde, zum dr Karabiner (Gwehr) schnäll wider nöime chöne z befestige um mit Säbel oder andere Waffe witer chöne z kämpfe. Bim gsicherete Chläddere si Karabiner sehr wichtig. Me brucht se überall wome Sicherigsgrät, Seil, Schlaufe, Felshögge und so witer mitenand mues verbinde. Do drbi isches läbenswichtig, das d Karabiner und alles räschtliche Material UIAA-prüeft si! Normalkarabiner hei ä eifache Schnapper und si sehr handlig und liicht. Mä bruchtse normalerwiis für d Express, zum Gegeständ (Sicherigsgrät, Iisschrube, Schlaufe etc.) am Gstältli zbefeschtige. Si hei normalerwiis ä Bruchlascht vo um die 22kN. Express wärde bim Vorstieg brucht, zum s Seil mit de Felshögge z verbinde. Express bestöi us zwei Karabiner - je ein mit me boogene und me grade Schnapper - und ere churze Schlaufe (mängisch au nenntmese au Bandschlinge), wo die bede verbindet. Dä Karabiner mit em graade Schnapper chunnt immer an Felshogge und dä mit em boogene chunt ans Seil. Das macht us zweine Gründ so: Einersits wärde die Karabiner, wo mit de Felshögge in Kontakt si ame chli ufgrauht, und wenn
Dr Achter isch e Chnüppel wome bim Chläddere und bim Seglä vil bruucht. Dr Name chund ganz eifach drvo, daser halt wines Achti (8) usgset. Dr eifach Achter brucht me bim Chläddere zums Seiländi "markiere". Är hilft, das eim s Seil nit dur d Finger rütscht und dases verliert, oder au dasme nid übers Seiländi use abseilt, also abstürzt. Bim Seglä bruchtmenen als Stopperchnüppel. Weme also s Seil dure Öse fädlet, den chame is ändi ä Achter mache, dass s Seil nid wider durd Öse rütsche cha. Das bruchtme zum bischpil zum d Schotte (s Seil vom Schotthorn vom Fock) uf beidne Site azmache. Dr doplet Achter bruchtme zum zwei Seilstück z verbinde. Dä machtme wie die Gsteckt Variante vo dr Schlaufe, äfach halt mit zwei Seiländene. E sichereri Alternative isch aber dr dopplet Spirestich. D Achterschlaufe chame für vil verschiedeni Sache bruche, wemme e Starki schlaufe am Ändi oder zmitz ame Seil brucht. Bim Chläddere bruchtmese zum sich füre Vorstieg mitem Seil z verbinde. Do drbi bruchtme die gsteckti Variante, d. h. mä nimmts Seil bim chnüpple nid äfach dopplet, sondern mä macht zerscht ä eifache Achter, lot gnue Seil am Ändi übrig, so dasmes durs Gstältli cha fädle
Dr einehalbfach- oder anderthalbfach Bulin oder au Bulin 1.5 (im änglische: Yosemite bowline) isch e relativ junge Chnüppel, wo öppe mol bim Chläddere als Alternative zur Achterschlaufe zum iibindeins Seil (aaseile) brucht wird. Er isch eigentlich sicherer als d Achterschlaufe und me chanen au vil liichter ufmache, weme mol drigheit isch, aber d Achterschlaufe chame (bsunders als Afänger) vil eifacher überprüefe, zum luege, öber richtig gmacht isch. Är isch eifach verwant mitem Palstek (au bekannt als eifache Bulin), wil är wird äfach no chli witergfüert. Au weme sich im Seil wil ibinde, fot me eifach mit me normale Palstek ah. Do drbi muesme aber luege, das s Aug am lange Seil(-ändi) isch, und me nocher s churze Seiländi dr richtig Wäg umme (inneliggend) durs Aug fädlet. Denne mues me s churze Seiländi nur nu einisch ums Schlaufestück ummewiggle und den em lange ändi noch dure Chnüppel schiebe.