rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Gerhard «Geri» Dillier (* 29. Oktober 1949 z Sarnä im Kanton Obwaldä) isch e Schwiizer Hörspiil-Reschissör, Radioredakter und Dramaturg. Dr Dillier isch z Sarnä id Schuele ggange und het do au am Kollegi d Matura gmacht, und dän het är a dr Uni Züri Germanistik und Filosofii studiert. Sid em Joor 1978 isch är bim Schwiizer Radio Reschissör und Dramaturg gsi und gly drufabe au Redakter. Under dr Reschii vom Geri Dillier het s Radio e längi Reie vo Hörspiil gsändet, wo meistens inere schwiizerdütsche Mundart gschribe sind. Vom Dillier chunt d Hörspiilbearbeitig vo de Wärch vo vilne Schriftsteller. Ane 2014 isch är bim Radio pensioniert worde. Sin Brueder isch der Obwaldner Mundartautor Julian Dillier gsi. Dr Geri Dillier läbt z Sachslä. Är isch ghürote und het drü Chind. Sin Soon Jul Dillier (* 1990) isch Jazzmusiker, Schauspiiler und au Reschissör. Näbe sinere Arbet fürs Radio iniziert und leitet dr Geri Dillier im Kanton Obwalde vil Kulturprojäkt. Zum an Hanspeter Niederberger z erinnere, wo über d Obwaldner Saage gforscht het, organisiert är Läsige under em Titel Vo Gschicht zu Gschicht und für s Kollegitheater z Sarnä isch är Theaterreschissör. Vo 1990 bis 1994 het är im Uftrag vom Kanton
D Uslandschwiizer-Organisazion (ASO) isch e Stiftig, wo für d Inträsse vo de Schwiizer und Schwiizerinne luegt, wo noch dr Uswanderig us dr Schwiiz imene andere Land vo dr Wält, ebe im «Usland», läbe. D Organisazion isch ane 1916 vo der Neue Helvetische Gsellschaft gründet worde. Si isch d Kontaktstell vo mee als 750 Schwiizerveräine und schwiizerische Instituzione uf dr ganze Wält. Au für die politische Behörde vo dr Schwiiz isch si als Informazionswäg für d Uslandschwiizer wichtig. Das sind rund 778'000 Persone mit em Bürgerrächt vo dr Schwiiz, wo für ne gwüssi Zyt oder für immer vo dr Heimet wägg ines anders Land ggange sind. D ASO het als hauptsächlechs Organ dr Uslandschwiizerroot und für d Verwaltigsufgabe es Sekretariat, wo z Bärn isch. Si publiziert sächs Mol im Joor d Zytschrift «Schweizer Revue», wo i föif Sprooche erschynt und i 380'000 Exämplar trukt und a d Schwiizer i allne mögleche Länder verschikt wird. Für d Schwiizer im Usland leistet d Uslandschwiizer-Organisazion Hilf, wenn s um rächtlechi Froge im Land, wo si hi uswandere, goot, oder au wenn öper noch em Ufenthalt i dr Frömdi wider i d Schwiiz möcht zrugg cho. Jedes Joor organisiert d ASO inere Gmeind i dr
S Rhydelta vom Bodesee isch das Gebiet, wo der Rhy am oberen Ändi vom See mit häregschwemmtem Material ufgschüddet het. Der Alperhy isch nach der Yschzyt vil wyter obe n i See ggange und het i de Joortusete mit Gschieb und Sand s ganze Rhytaal bis dört hi, wo jetz d Stadt Breagaz isch, ufgfüllt. Wyter oben isch d Ebeni zum grosse Deil i Kulturland verwandlet worde. Der underst und jüngst Abschnitt mid em aktuelle Delta vom Rhy het no vil Uferwald und füechti Aue-Landschafte. S meischte vo däm Gebiet liit z Östriich im Bundesland Vorarlbärg, en chlyne Deil im Weschte isch im Kanton Sanggalle. Zwo Halbinsle loufe zimlech wyt in See use, der Rhyspitz im Weste und der Rohrspitz östlech dervo. Bim Delta vom Alperhy chöme näbezue no zwei anderi Flüss, d Dornbirner Ach und d Bregenzer Ach, zum Bodesee. Der Alperhy isch im früene 20. Joorhundert bi der Regulierig vom Rhy ines neus Flussbett, wo e grosse glychmässige Kanaal isch, verleit worde. Um 1960 het s Land Vorarlbärg dernäbe der starch Polderdamm ufgschüttet, zum s Land hindedra für d Landwirtschaft z schütze und s Grundwasser abzsänke, und es het wyteri Auewälder lo umhaue. S Delta vom Rhy isch
S Jesuiteschloss isch e herrschaftli Aawääse z Merzhuuse bi Fryburg im Brysgau. S stoot an dr Nordsyte vum Schymberg oberhalb vu Merzhuuse mit eme wyte Blick iber s diräkt nerdli gläge Fryburg, dr Chaiserstuel un dr sidli Schwarzwald. Sy Name laitet si vu dr friejere Bsitzer ab. D Jesuite, wu ab 1620 an dr Fryburger Universitet glehrt ghaa hän, hän am 10. Februar 1635 s Guet vu dr Familie Schnewlin-Bernlapp vu Bollschwyl gschänkt kriegt. Böue wore isch s Heerehuus no dr Dafle iber em Yygang, wu vu 1901 stammt, anne 1666, des Datum wird aber us guete Grind aazwyflet. Wu dr Orden anne 1773 ufglest woren isch, hän d Schnewlin-Bernlapp, d Freiherre vu Bollschwyl, ihre urspringli Schloss fir 66.000 fl. zruggchauft. Derno isch dr Bsitz an d Familie Kageneck gange. Zmaischt isch s Aawäsen as Adelssitz bruucht un vylmol umböue wore. Anne 1898 het d Hailiggaischtspitalstiftig dr Kumpläx gchauft un het en verpaachtet. Syter anne 1985 isch s Wyyguet vu dr Fryburger Hailiggaischtspitalstiftig, s 1298 grindet Stiftigswyyguet Fryburg, im Aawäsen etabliert. Näb em Wyyguet het s e Probierstube un e große Saal. Uf em Schlossgländ het s hite au ne Uusflugsgaschthuus. Franz Xaver Kraus: Die Kunstdenkmäler des Grossherzogthums Baden, Band
Evolène (öi Evolena, im frankoprovenzalischu Patois vam Taal: [(ew)ɔˈlɛ̃iŋna]) isch en Munizipaalgmei im Bizirk Ering im Kanton Wallis, Schwiz. Evolène liggut im oberu Teil vam Eringertaal. Dr heegscht Punkt isch ufum Gipfel vam Dent Blanche uf 4357 Meter uber Meer. Zer Gmei gcheerunt di Deerfer Evolène, Lannaz, Les Haudères, La Sage/Villa, La Forclaz, Arolla und Ferpècle. Di Gmei isch im Jaar 1882 entstannu, wa schi d ehemaalig Gmei Hérens in Evolène und Saint-Martin het üfgiteilt. Evolène isch zum eerschtu Mal im Jaar 1250 als Ewelina (1444 in loco de Evolena) erwäänts cho, Les Haudères um 1250 als Oudeire (um 1280 als Houdeyres). Quälla: Bundesamt fer Statistik 2005 Dr Üsländerateil isch 2010 bi 8,1 % glägu. 90,6 % vanu Iwoner sind im Jaar 2000 römisch-katholisch gsi, 2,6 % evangelisch-reformiert. Di Ggmeipresidänti va Evolène isch d Virginie Gaspoz (Stand Oktoober 2017). Bi dr Volchszellig 2000 heint vanu 1522 Iwoner 96,6 % Französisch als Höiptspraach agigä, 0,9 % Titsch, 0,5 % Italienisch und 2 % annri Spraache. Dr tradizionell Dialäkt va Evolène gcheert zum Frankoprovenzalischu. Gisèle Pannatier (* 1958), Spraachwissuschaftleri Claude Bernhard: Evolène. Regard sur un paysage. Éditions Slatkine, Genève 2017. ISBN 978-2-8321-0829-1 Marie Follonier-Quinodoz: Olèïnna: dictionnaire du patois d’Évolène. 1989. Réédition 2004.
S Eringertaal, wo uf französisch Val d’Hérens heisst, isch es Sitetaal linggs vom Roonetaal im Kanton Wallis. S Taal ghört zum Bezirk Ering, wo aber grösser isch als s Taal sälber; dr Bezirk hed au no s Hérémencetaal oder Dixencetaal im Weschte vom Eringertaal. dr Gletscher under em Mont Collon s Dorf Les Haudères un dr Bärg Dent Blanche d Ärdpiramiide bi Euseigne Durs Taal flüsst d Borgne, en Bärgbach, wo öpe 30 Kilometer lang isch. Si chunt vo de Schneebärge im Süde a dr Landesgränze zu Itaalie und goot bis i d Gäget vo dr Stadt Sitte, wo si i d Roone mündet. Si het zwöi Quellbäch, d Borgne vo Ferpècle, wo under dr Dent Blanche (4357 m) und dr Dent d’Hérens (4171 m) afoot, und d Borgne vo Arolla. Bim Dorf Les Haudères laufe si zäme und bilde jetz di grossi Borgne. Im undere Taalabschnidd lige d Gmeinde Evolène, Saint-Martin und Vex und d Dörfer Mase, Vernamiège und Nax, wo zäme sid 2011 d Gmeind Mont-Noble bilde. Im südleche Sitetaal isch dr Dixence-Stausee mid der höchschte Staummuur vo dr Wält. Dr Bärgbach, wo i See lauft, isch d Dixence. Commons: Val d'Hérens – Sammlig vo Multimediadateie Website vom
The Swiss Bakery isch en amerikanische Beckeryybetrieb mit Gschäft z Springfield und Burke im Bundesstaat Virginia. Er isch für Schwiizer und dütschi Produkt bekannt. De Beck gits syt 2001. Er verchauft Rivella, Julius Meinl und Dallmayr-Kafi, Wasabröd-Cracker, Wy us de Schwiiz, Öschtrych und Italie und Fleischware wie Landjäger, Bratwurscht und Wysswurscht. Täglich wärdid Brot, Gebäck, Turte, Chüeche und Guetzli wie zum Byschpil d Basler Läckerli im Lade z Springfield bache, au Glace und Sorbets wärdid dete gmacht. Brotsorte wie Basler Brot, Wurzelbrot, Burebrot, Zopf und Laugebrötli gfindt mer usserhalb vo de Schwiiz susch fascht niene. Drum wärdid die Ware und anderi Produkt vo The Swiss Bakery a anderi Betrieb wytergliferet und wärdid i de Schwiizer Botschaft z Washington, D.C. a de Bundesfyr oder im Swiss Club of Washington uftischet. Im Lade z Springfield gits au es Café, wo Zmorge- und Zmittagässe mit Brot, Würscht und importiertem Chääs, zum Byschpil Raclette, aabüütet. S Gschäft ghört em Reto Weber und synere Frau Laurie Alleman Weber. Er isch e Meischterbeck us em Kanton Thurgau und het i de USA zerscht aagfange, Schwiizer Produkt für en Importeur vorzfüehre. Syni Frau het als Konditormeischteri z New York und Washington, D.C. gschaffet. Wine & beer at
D Burg uf em Kibfelse isch e abgangeni Spornburg uf em Biet vu de kraisfreie Stadt Friburg im Brisgau z Bade-Wirtteberg. Di gringe Rescht vu de Burg Kybfelse lige 820,8 m iwer NN uf me Berrugge zwische de hitige Friburger Stadtdail Ginderschdal un Kappel. Rund 2 Kilometer vom Kloschter Ginderschdal eweg un zirka 500 Hechemeter iwer em Dal lyt si d Burgstell uf me frei sichtbare, gäche Gnaisfels. Hit isch d Burgstell e beliebt Uusflugsziil, wu e witruumige Panoramablick bietet, wu vum Feldberg bis zum Schimberg im Weschte, zum Schauinsland im Side, in s Kappler Dal un bis wit in d Fribiurger Bucht nus goht. E Spornburg uf em Kibfelse wird in dr Chronik vum Matthias vu Neieburg us de Mitti vum 14. Johrhundert gnennt. De Name „Kyburg“ erschint zum erschte Mol 1484 im Weistum vu Kappel. Fundmaterial us Grawunge an de Burgstell, in de 1920er Johr dur de O. Kantorowicz, belege, ass es d Aalag scho in de Zit vu de Zähringer-Herrschaft im Brisgau vum spote 11. bzw. frieje 12. Johrhundert gee het. Lesekeramikfund, wu si in s 12. un frie 13. Johrhundert datiere leen, vervollständige d Sicht uf de Nutzungszitruum vum befeschtige Blatz. Neieri Owerflechefund verwiisen dezue uf
Rivella isch es cholesüürehaltigs, alkoholfryys Erfrüschigsgetränk mit 35 Prozänt Milchserum, wo i de Schwiiz härgschtellt wird. S Getränk wird vo de Rivella AG z Rootrischt im Kanton Aargau abgfüllt. D Firma isch bis hüt im Eigetum vo de Familie vom Gründer Robert Barth. De Name Rivella leitet sich us em Tessiner Ortsname Riva San Vitale und em italiänische Wort rivelazione „Offebarig“ ab. D Inhaltsstoff vom Rivella Rot sind: Wasser Schotte («Milchserum»; £35 Prozänt) Zucker Cholesüüri Süürigsmittel (L(+)-Milchsüüri) Karamellisiärte Zucker Natürlichi Arome S Rivella isch i dr Schwiiz so wyt bekant, as me mängmol seit, es sig fasch es Nationalgetränk im Land. Im Jahr 2013 isch de Märtaateil vo de Rivella AG ufem Schwiizer Erfrischungsgetränkemärt bi 15,3 Prozänt glühe. Rivella chunnt hinder Coca Cola uf Platz 2. Im Fürschtetum Liechteschtei, i de Niderlande und z Luxeburg chunt me Rivella scho syt lengerer Zyt über. Rivella Light isch 1958 als Diabetes-Getränk i de Niderlande lanciert worde, es Jahr schpöter (1959) isch es als Rivella Blau uf de Schwiizer Märt cho. D Niderlande sind hüt de gröschti Usslandmärt für Rivella. De Vertrieb z Dütschland probiert me z entwickle. Rivella chunt mer au i de Gränzregione vo Frankrych und Öschtrych über. De Märtuftritt im
p3 S alt Schloss Merzhuuse, friejer au Bollschwyler Schloss gnännt, isch en ehmolig Wasserschloss in dr Gmai Merzhuuse bi Fryburg. Mer derf s nit verwächsle mit em Jesuiteschloss (Tusculum Belmontanium), eme Ritterguet, wu am Schymberg iber Merzhuuse lyt. An dr Stell vum alte Schloss Merzhuuse soll emol Bitzehof gstande syy. S Gebei, wu s hite git un wu allwäg um 1593 böue woren isch, isch e langlächt massiv Staihuus mit zwee Stapflegiibel un em Fachwärchufböu. Diräökt dernäbe het s friejer s Danckenschweilisch Hauss gee, au Dankenschweiler Schloss oder Dankenschweiler Hof gnännt. Dodervu isch aber nyt erhalte. Näb em Gschläächt vu dr Reischach sin d Schnewlin wichtig gsii fir d Gschicht vum Dorf. Anne 1635 het d Magdalena vu Bollschwyl di gsamt Herrschaft an d Jesuite vermacht. Wu dr Orde am 21. Augschte 1773 ufghobe woren isch, hän d Schnewlin Bernlapp vu Bollschwyl zerscht Herrschaft Merzhuuse paachtet un hän si schließlig am 18. Septämber 1776 gchauft. Derno het mer s Gebei wider Bollschwyler Schloss gnännt. Mit em Baron Xaver vu Bollschwyl isch anne 1838 die Linie vu dr Schnewlin uusgstorbe. S Guet un d Herrschaft sin derno an d Schaueburger verchauft wore.. Eduard Schuster: Die Burgen und Schlösser Badens. 1908, S.
D Hildegard (* 828; † 23. Dezember 856 oder 859) isch d Tochter vom Chönig Ludwig vo de Oschtfranke gsii. Si isch als Tochter vom Ludwig und sinere Frou Hemma, wo d Tochter vomene Graaf gsi isch, ane 828 uf d Wält cho. Ane 844 isch d Hildegard im Alter vo 16 Joor d Äptissi vom Chloschter Möischterschwarzach i de Nöchi vo Würzburg worde. Das isch s Huuschloschter vo de Karolinger gsi. Wo de Chönig Ludwig ane 853 z Züri es neus Chloschter gründet hät, s Fraumöischter, isch d Hildegard uf Züri cho und di erscht Äptissi vo dem Chloschter a dr Limet worde. Vo de Gründig vom Fraumöischter verzellt e Legände, d Hildegard und iry Schwöschter Bertha siige vo dr Burg Baldere am Albis id Stadt abe ggange zum am Grab vo de häilige Märtürer Felix und Regula uf de Limetinsle go Adacht halte. Underwägs sig ne im Wald a de Siil en Hirsch bigägnet mit emene häll lüchtende Gwäi, und dee heig de beide Fraue zeigt, wo ass i dr Wildnis am Zürisee e nöji Chile sell häregstellt wärde. Wo sii das irem Vatter, em Chönig Ludwig verzellt heige, hät dee gseit, uf dem Platz müess grad es
D Katharina vo Zimmern (* 1478 z Mässkirch; † 17. August 1547 z Züri) isch di letschti Äptissi vom Chloschter Fraumöischter z Züri gsi. D Katharina isch ane 1478 z Mässkirch bi Semmerenga als Dochter vom Freiherr Hans vo Zimmern und vo dr Gröfin Margarethe vo Oettige uf d Wält cho. Sid 1491 hät d Familie z Weese am Waalesee gläbt. Die beide Döchter vom Hans vo Zimmern, d Katharina und d Anna, sind uf Züri is Fraumöischter cho. Ane 1496 isch d Katharina, erscht 18 Joor alt, zur Äptissi vom Fraumöischter gwäält worde. S Chloschter hät wäge de Kriise im 14. Joorhundert syni mächtegi Stellig als Stadtherr vo Züri und als Psitzer vo vil Ländereie im Züripiet und idr Innerschwiiz zum grosse Deil verlore gha. Die Zyte, wo d Fraumöischteräptissi di entscheidendi Macht z Züri gha het, isch scho ganz lang verby gsii. Als Äptissi hät d Katharina versuecht, d Wirtschaft vom Konvänt wider uf ene bessere Stand z bringe. In irere Amtszyt hät s Chloschter vil id Gebäu inväschtiert; zwei schööni spotgoteschi Rüüm mit gschnitzletem Tääfer, wo den im Fraumöischter ygrichtet worde sind, ghöre hüt zu de prächtige Usstattigsdeil vom Landesmuseum z Züri. I de Reformazioon hät d
Di keltische Sproche sin e Gruppe vo Sproche, wo z Europa gschwätzt werre. Di keltische Sproche werre vo de Sprochwüsseschaft de indogermanische Sproche züegordnet; si sin mit de germanische, slawische, indische und andere Sproche vo de Sprochfamilie verwandt. Friehner isch di keltischi Gruppe de italische Sprochgruppe (z. B. Latyn) am nöchste gstellt worre. Mer hät sällewäg vom hypothetische "Italo-Keltische" als Vorstufe vo beide gschwätzt. Sälli Hypothese giltet mittlerwyli als veraltet und cha nit rächt belegt werre. Undergruppe vo de keltische Sproche sin di festlandkeltische Sproche und di inselkeltische Sproche. Ob's sich bim Keltische um mehreri Einzelsproche oder um e Gruppe vo Sproche oder Dialäkt handelt, isch umstritte, wyl sich's bi de Ufftrännig in Einzelsproche um e Entwickligsprozäss handelt, wo über e längere Zitruum goht. S Keltisch bildet aber innerhalb vom Indogermanische e eigeständigi Gruppe. 'S isch wahrschints durch di geografischi Trännig vo de übrige Sproche entstande. Wänn sälli Trännig genau stattgfunde hät, isch nit bekannt, mögligerwis während de Hallstattzit ab em 8. Johrhundert v. Chr.. D Merchmol, wo s Keltisch vo andere Sproche underscheidet, sin aber zum gröschte Deil bekannt, wyl si uss belegte keltische Sproche güet rekonschtruiert werre chönne. Alli keltische Sproche chönne uff friehneri Sprochstufe zruckgfiehrt werre, wo
49.246720811.0929107Koordinate: 49° 14′ 48,2″ N, 11° 5′ 34,5″ O S Fabrikmuseum Roth isch a privades Museum en Roth. S zoigd, wia ma aus ama Medall Droohd gmachd hod ond wia n r vrarboid worra isch. S Vrarboida von ama Medall, moischdns Kupfer, Silber ond Gold zu Leonische Wara isch em Middlaldr neba dr Gegnd om Altena en dr Gegend om Nürnberg a wichdigs Gwerb gwea. S Museum zoigd drzu Indressands. D Leonische Wara send Gweb aus Medall, mo na zom Beschdigga vo Kloidr abr au en dr Technik zom Abschirma vo Loidonga) brauchd. Dr Historisch Vroi Roth (1908 grendad) hod 1986 mid em Aufbaua vo ama Museum ibr d Leonischen Induschdrie aagfanga. S Drohdherschdella Dr Weg vom grob zogana Droh mid em Feinzug ond dr Plätterei S Herschdella ond das Vrgolda vo de Gespinst D Weidrvrarboidaauf Webschdühl ond andre Maschina S Vrpackong vo de ferdige Wara. Maschina A Wassrrad A elektrisch bedriebene Transmissioo En Schaukeldrahtzug (Noochbau) Arbeidsomschdend Dr Weg vo de Angeschdellde ond Arbeidr mid Stechuhr, Büroeinrichdong ond Omziehede A Schlosserei aus Roth, mo bis 1985 en Bedrieb gwea isch Vrdrieb Dr Verpack- ond Vrsandbereich von ara „Leonischa“ R Verpackungstechnik S Museum isch vo dr „Landesstelle für die nichtstaatlichen Museen
Es Syschteem vo Gwässernummere isch für d Geografii, für d Politik und für d Wirtschaft nötig. Das betrifft vor allem di flüssende Gwässer, also Bech, Flüss und Strööm. Zum d Gwässer z beschrybe, wärde vil verschidnegi Zaalesyschteem bruucht. Do derby spiile d Mängi vom Wasser und au d Laag i dr Landschaft und i de Yzugsgebiet und de Flusssyschteem e Rolle. D Nummere sind meischtens hierarchisch glideret und zeige so diräkt d Bedütig vo de Gwässer. Derzue chöme no d Bezeichnige vo de Wasserwääg für d Schifffaart, also befaarbari Flüss und Kanääl. Für e Afang und s Ändi vomene Fluss wärde d Koordinate und d Höchi überem Meer bestimmt. Wichtegi Grössine sind d Lengi vom Fluss, d Flechi vo sym Yzugsgebiet, s Volume vom Abfluss a gwüsse Mässstelle, wo me derfür Pegel ygrichtet het. D Klassifizierig gitt vor allem d Posizion vomene Gwässer im Flusssystem aa, also ob es dr Hauptstrang oder en Näbefluss isch. Me cha aber au einzelne Abschnitt vom Flusslauf separati Nummere ggä oder d Lengi nur vo Deil vo Flussabschnitt mässe wie bim Rhy, wo die offizielle Distanzdafele nid der ganz Flusslauf vo dr Kwelle im Bündnerland meine, sondern erscht d Flusstreki vom Bodesee a gmässe.
D Glatt isch e Fluss im Kanton Züri, wo für sich eläi gnoo 38,5 Kilometer – oder wän me d Flüss vom Oberlauf dezue rächnet 67 Kilometer – lang isch. D Glatt faat am Griifesee im wiite Rietgebiet aa und isch däm sin Abfluss. Vom See aa bildet si d Gmeindgränze vo Fällande und Schwerzebach. Dr Fluss lauft durs Glatttaal abe bis zum Rhii. Zum ganze Flusssyschteem ghöred au de Chämtnerbach, wo d Kwelle ganz im Südoschte vo Bäretswiil bi de Täuferhööli hät und in Pfäffikersee mündet, und d Uschtermer Aa (oder Aabach), wo der Zwüschedeil isch vom Pfäffikersee bis zum Griifesee und durs Aataal flüsst, und den no d Mönchaltdorfer Aa, wo z Buebike afaat. Im middlere Deil flüsst d Glatt dur Dübedorf und im Nordoschte dur d Stadt Züri mid em junge Kwartier Glattpark, wo deils zu Opfike ghört. Z Opfike unterkweert d Glatt d Autobaanverzwiigig Züri-Nord. Wo di alti Kantonsstroos vo Züri uf Eglisau über d Glatt gaat, liit hüt s Opfiker Kwartier Glattbrugg. Denn lauft der Fluss weschtlich am Flughafe vo Chloote verbii und gaat dur d Dörfer Oberglatt und Niiderglatt und flüsst im Weschte vo Büüli dure und em Glatthalderai noo uf Glattfälde. D Mündig
D Schdadmusea Gerolzhofa, des send zwoi Musea mid vier Doil in dr Schdad Gerolzhofa. D Stadtmusea Gerolzhofa send em «Alte Rathaus» am Marktplatz 20 on en dr Kirchgass ondrbrochd. S Nähmaschinenmuseum zoigd d Gschichd vom Näha, ond d Endwickoung vo dr Nähmaschin En zwoi Räum wurd zoigd wia a oiklassige, oodoilde Dorfschual zom End vom 19. Jahrhunderts aufaud war Zur Volksfrömmigkoid ond Haus- und Hofgrädschafda geids au a Ausschdellong. En dr Nachbrschafd vo dr Stadtpfarrkirch vo Gerolzhofen en dr Johanniskapell ond em Küsterhaus drneba geids seid Ende Oktober 2006 werdvolle und seldene Ausschdellongssschdückle z seha. Site vom Stadtmuseum Museum Johanniskapelle Fabrikmuseum Roth Gerolzhofen - aktive Erholung zwischen Wald und Wein Museen " ... verkauft außergewöhnlich billigst Hermann Kohn, Gerolzhofen". Main-Post. 3. Dezember 2006. 49.90082610.347482Koordinate: 49° 54′ 3″ N, 10° 20′ 50,9″ O
Mont-Vully isch e nüüi politischi Gmiin im See/Lac im Kanton Fryybùrg, Schwyyz. Si isch entstanne am 1. Jenner 2016 dür d Fusion va de Gmiine Bas-Vully ù Haut-Vully. Mont-Vully liit am Nordufer vam Mùùrtesee am Bärg Mont-Vully (em Wischtelacherbärg, wie ma uf Tüütsch siit). Dür d Gmiin fliesst de Broyekanaal vam Mùùrtesee in Nüüebùrgersee. Zue de Gmiin Mont-Vully ghööre Sugiez, Nant, Praz ù Môtier Va de Gmiinflechi si 72,8 % landwirtschaftlichi Flechi, 12,6 % Waud, 11,3 % Sidligsflechi ù 3,3 % schüschtigi Flechi. Nachpuurgmiine va Mont-Vully si Galmiz ùn en Exklav va Murten im Kanton Fryybùrg, Ins ù Müntschemier im Kanton Bärn ù Cudrefin ù Vully-les-Lacs im Kanton Waadt. D Gmiin isch zum 1. Jenner 2016 entstane us de Fusion va de Gmiine Bas-Vully ù Haut-Vully. Quela: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateel isch 2010 bi 15,7 % gläge. 57,7 % va de Yywoner si im Jaar 2000 evangelisch-reformiert gsii, 27,7 % römisch-katholisch. Bi de Vouchszelig 2000 hii va de 1762 Yywoner 58,5 % Franzöösisch aus Hùùptspraach aaggää, 32,9 % Tüütsch ù 8,6 % anderi Spraache. De aut frankoprovenzalisch Patois hii im Jaar 2000 na iigene Aagabe na 5 va de 2711 Yywohner ggredt. Commons: Mont-Vully – Sammlig vo Multimediadateie
Die Finnischi Sauna isch ä wichtige Deil vo dr finnische Kultur. Es git z Finnland fümf Millione Iiwohner und über zwei Millione Saune, im Schnitt eini pro Huushalt. Für d Finne isch d Sauna ä Platz, wo me sich mit Fründ und Familie cha erhole und sich physisch und mental cha entspanne. D Finne meine, ass d Sauna kei Luxus, sondern ä Notwändikeit siig. Die meiste Finne hän deheim ä privati Sauna oder e gmeinsami, wenn si in eme Wohnblock wohne. In Schwimmbeder, Wohnheim und Fitness-Studios git s öffentlichi Saune. In de öffenliche Saune si d Gschlächter immer drennt. Nochdäm me sich uszoge het, duscht me sich ohni Seifi und goht denn in d Sauna. Dört het s Temperature zwüsche 80° C und über 100°C und d Füechtigkeit isch hoch. Es het Stuefe (uf Finnisch lauteet) im Ruum und hoch obe isch es heisser as witer unte, so cha me sich ussueche, was me ushaltet. Ma sot aber obe afo, und denn abestiige. Me duet sich entspanne, d Hitz macht d Pore uff und me foot stark afo schwitze. Im en Egge het s en Ofe (fin. kiuas), wo Schtei druf heiss gmacht wärde. Wenn me Wasser uf se schüttet
Pontresina (uf Oberengadiner Rätoromanisch ) isch e politeschi Gmeind im Oberengadin und i dr Bündner Region Maloja. Dr Ortsname isch s erschte Mol ane 1137 i dr latynische Form “pontem sarasinam” gnännt. Es het scho vil Diskussione über d Bedütig vo dem Name ggä. Es isch nid waarschinlech, ass dä e Zämehang het mit de Sarazeene, wo im früene Middelalter dur d Alpe zoge sind. Me het vermuetet, er chönt vom Name vom Baumeischter cho, wo die schöni Brugg über s Tobel vom Berninabach gmacht het, wo Punt Ota (das isch uf Dütsch Hochi Brugg) heisst. S Gmeindwappe zeigt e silbregi Bogebrugg uf em scharz-guldige Hindergrund. D Gmeind liit uf dr Nordsyte vom Berninapass imene Sytetaal vom Engadiin, wo der Bärgbach Flaz durelauft. Uf beide Syte vom Taal hets höchi Bärge, im Süde s Massiiv vom Piz Bernina und em Piz Palü, und im Norde der Piz Languard. Der under Deil vom Roseggtaal ghört zu Pontresina. A der Diavolezza und em Piz Lagalb cha me schiifahre, und im Taal unde het Pontresina Aschluss as Langlaufareal vom Oberengadin. Uf der Nordsyte vom Berninamassiv isch es grosses Gletschergebiet. Die gröschte Yschflechine sind dört der Morteratschgletscher und der Persgletscher. Übere Berninapass goot e