rlitschk/wikidir huggingface dataset:
E Schaltdag isch e zuesätzlicher Dag, wo ime Schaltjohr zum Iisatz chummt. Schaltdäg sin notwendig, um dr Kalender iber langi Zittrüm mit em Johreszittjohr (tropischs Johr) z synchronisiere. D Johreszitte werre bestimmt dur d Stellig vu dr Erdax zue dr Sunne un dr Dageslängi, wo sich zyklisch ibers Johr änderet. Vu einere Früehligs-Dag-un-Nacht-Gliichi zue dr nächste brucht d Erde 365 Däg 5 Stund 48 Minute un 45,26 Sekunde. Dr bürgerlich Kalender mit 365 Däg isch dorum noch vier Johr praktisch ei Dag gegeniberem tropische Johr z churz, weswäge no e Schaltdag iglegt wird, um dr Kalender wiider mit em tropische Johr z synchronisiere. Säll gschiiht im Gregorianische Kalender un Julianische Kalender im Hornig. Die Schaltregel nächeret dr Kalender im tropische Johr uf ebba 11 Minute a. Des isch dr julianisch Kalender, wo s Johr mit 365 Däg un 6 Stund animmt. In 128 Johre füehrt des aber dezue, dass derno e Schaltdag zviil iglegt worre isch, wil jo s tropisch Johr e chlei weng chürzer isch. Deswäge het mer 1582 dr julianisch Kalender reformiert un dur die gregorianisch Schaltregel ergänzt: In volle Johrhunderte vu dr christliche Ära fallt dr Schaltdag us, es sei denn, s Johr isch dur 400 deilbar.
Emanzipazioon chunnt vom latiinische emancipatio, was „s Entloo us dr väterlige Gwalt“ oder au s „Freiloo vom ene Sklav“ bedütet. Im 17./18. Joorhundert het sich d Bedütig vom Begriff veränderet: wenn er vorhär bedütet het, ass öbber öbber anderem d Sälbstständigkäit git, isch denn en Akzioon vo dr gsellschaftlige und bsundrigs vo dr politische Sälbstbefreijig worde. Zur üssere isch no die inneri Emanzipazioon cho, as e Befreijig us dr äigene Unmündigkäit und vo de Fessle vo dr Dradizioon, de gsellschaftlige Norme und ere Wältaaschaujig, wo gee isch. S Ziil vo dr Emanzipazioon isch e gröösseri Freihäit oder Gliichhäit, dr Wääg mäistens Kritik an dr Diskriminierig oder hegemoniale z. B. paternalistische Strukture, so dass die seelischi oder ökonomischi Abhängigkäit, öbbe vo de Eltere, chliiner wurd. Hützudags isch in westlige Staate die grössti emanzipatorischi Beweegig die vo de Fraue und doorum wird dr Begriff hüfig as Sünonüüm für d Frauenemanzipazioon brucht. Vilmol bezäichnet Emanzipazioon d Befreijig vo Grubbe, wo wäge iirer 'Rasse', Ethnizidäät, Gschlächt, soziale Klass usw. diskriminiert wärde und vo politische Entschäidigsbrozäss usgschlosse si (z. B. d Juudeemanzipazioon vo dr Ufkläärig aa oder d Katholikeemanzipazioon im Veräinigte Köönigriich im spoote 18. und früeje 19. Joorhundert). Z Amerika het sich für d
E Röötrepublik (Röötdemokratii) isch e politischs Süsteem, wo d Bevölkerig in diräkte Waale Rööt weelt, wo denn d Herrschaft usüebe. D Rööt si an d Wiisige vo iire Weeler bunde und müesse sich diräkt vor iine verantworte. E sonigs imperatiivs Mandaat stoot im Geegesatz zum freije Mandaat, wo die gweelte Mandaatsdrääger nume uf „iir Gwüsse“ müesse loose. D Rööt chönne also zu jeedere Zit vo iirem Boste abgrüeft oder abgweelt wärde (Recall). In ere Röötrepublik si d Weeler in Basisäihäite iidäilt, zum Bischbil d Arbäiter vom ene Betriib, d Iiwooner vom ene Bezirk oder d Soldate von ere Kasärne. S Räät, wo gweelt wärde, si öffentligi Funkzionsdrääger, wo Gsetzgääber, Regierig und Gricht in äim si. Im Underschiid zu früenere Demokratiimodäll noch em Locke und em Montesquieu git s in dr Röötrepublik kä Gwaltedrennig. D Rööt wärde uf meerere Ebene gweelt: Uf dr Woon- und Betriibsebeni wärde vo Vollversammlige Abgsandti in die örtlige Rööt gweelt. Die delegiere denn Mitgliider in die neggsthööcheri Ebeni, d Bezirksrööt. S Süsteem vo dr Delegierig goot witer bis zum Zentralroot uf dr staatlige Ebeni, d Waalvorgäng fönge alse unde aa und gönge witer uufe. D Ebene si mäistens an Verwaltigsebene bunde. As Vorbild für d Röötdemokratii
S Helikon, seltè au Helikontuba tauft, isch è mitteleuropäischs Blèchblõsinschtrumènt. S Wort „Helikon“ isch èn Neologismus, wo uff èm grychischè Wort "Helix" gründet isch, dõdemit wörd si spiralförmig gschruubts üßeres Erscheinigsbild beschribbè wörd. S Helikon isch è bsunderi Bauform von èrè Tuba, un ghört dõdemit zuè dè Familliè vo dè Bügelhörner, well d Mensur witgehend konisch isch. D Mensur wörd nõch èm Öffnigswinkel vum Schalldrichter un dè Öffnigslängi definyrt. S Helikon stellt diè èrschti Bauform von èrè Marschtuba dar, also è Tuba, wo nu für d Vowendig i dè Marschmusig baut worrè isch. Gschpillt wörd s Helikon wiè d Tuba un s Sousaphon mit èm Kesselmundschtugg, sellèwäg cha mò alli drei Tubavariantè mit èm glychè Mundschtugg spillè. S èrschti Helikon sin um ca. 1849 vom Wilhelm Wieprecht bi dè Firma Musiginschtrumänte Stowasser z Wyn in Uffdraag gää worrè, nõchdèmm dè Wieprecht selli rundè Inschtrumänt möglicherwys bi russischè Militärmusiger gsää hèt. Grund für diè Neukonschtruktion isch diè üßerscht unpragtischi Handhabig von èrè hèrkömmlichè Tuba bim Marschyrè gsi, wo dè Spiller vor èm Körper drait, wa bim Gwicht von èrè Tuba èn Drèèmomènt erzüügt, wo dè Schpiller mit dè Ärm un dè Schultèrè uusglychè muè. Diè oft ygsetzte Schultergurt lenket d Kräft
Dr Hans-Ulrich Rülke (* 3. Oktober 1961 z Duttlinge) isch e dytsche Bolitiker (FDP). Syt 2006 isch er Mitglid vum Landdag vu Bade-Wirttebärg. Noch em Abitur z Singe het dr Rülke sy Wehrdienscht z Roth bi Nürnberg un z Neuhausen ob Eck glaischtet. Derno het er an dr Universitet Konschtanz Germanischtik, Bolitik, Gschicht un Soziology studiert. Anne 1991 isch er mit ere Arbet zue Gottesbild und Poetik bei Klopstock zum Dr. phil. promoviert wore. Ab 1993 het er as Lehrer am Hilda-Gymnasium z Pforze gschafft, vu 2001 bis 2006 isch er Fachberoter fir s Oberschuelamt Charlsrue gsii. Dr Rülke isch anne 1985 in d FDP yydrätte. Im Johr 2000 isch er Vorsitzer vum FDP-Chraisverband Pforze/Enzchrais gsii, 2001 Mitglid vum Landesvorstand vu dr FDP/DVP un syt 2013 isch er stellverdrättende Landesvorsitzer vu dr Bartei. Uf em 113. Landesbarteidag vu dr FDP am 13. Juni 2015 isch dr Rülke aistimmig bi zwoo Enthaltige zum Spitzekandidat vu dr Freie Demokrate fir d Landdagswahl im Merz 2016 gwehlt wore. Dodruf isch dr Rülke uf Vorschlag vum Bundesvorsitzer Christian Lindner in s nyynchepfig FDP-Bundespresidium, s eberscht un wichtigscht Fierigsorgan vu dr FDP uf Bundesebeni, ufgnuu wore. Dr Rülke isch anne 1999 in dr Gmairot vu
Dr Jörg Meuthen (* 29. Juni 1961 z Essen) isch e dytsche Wirtschaftswisseschaftler un Bolitiker (barteilos, bis aafangs 2022 AfD). Är isch Profässer fir Volkswirtschaftslehr un Finanzwisseschaft an dr Hochschuel Kähl un dertige Studiedekan vu dr Fakultet Wirtschafts-, Informations- un Sozialwisseschafte. Vu Juli 2015 bis zue sym Uusdritt am 28. Jänner 2022 isch er ain vu dr zwai Bundessprächer vu dr Alternative für Deutschland (AfD). Är isch derzue au vu Juli 2015 bis Merz 2017 ain vu drei Landessprächer z Bade-Wirttebärg un bis Novämber 2017 Fraktionsvorsitzer vu dr AfD im bade-wirttebärgische Landdag gsii. Dr Meuthen isch in eme Essener Arbaiterviertel ufgwachse. Sy Vater isch Chaufmann gsii. Noch em Abitur am Goethe-Gymnasium z Bad Ems z Rhyland-Pfalz, wu sy Familie speter aanezogen ischhet er vu 1984 bis 1989 Volkswirtschaftslehr an dr Universitet Mainz studiert un het anne 1989 d Exame zum Diplom-Volkswirt abglait. Vu 1989 bis 1993 isch dr Meuthen wisseschaftlige Mitarbaiter am Seminar fir Finanzwisseschaft vu dr Universitet z Köln bim Klaus Mackscheidt gsii. Anne 1993 isch dr Meuthen bim Mackscheidt an dr Universitet Köln mit ere finanzwisseschaftlige Schrift zue dr Chilchestyyr promoviert wore. Derno isch er Referänt im Hessische Finanzminischterium gsii. Anne 1996 het dr Meuthen an d Hochschuel
Dr Theodor W. Adorno (* 11. Septämber 1903 z Frankfurt am Main; † 6. August 1969 z Visp, Schwiz; äigentlig Theodor Ludwig Wiesengrund) isch e dütsche Filosoof, Sozioloog, Muusigtheoretiker und Komponist gsi. Er ghöört zämme mit em Max Horkheimer zu de Hauptverdräter vo dr Dänkrichdig, wo as Kritischi Theorii bezäichnet wird und au under em Naame Frankfurter Schuel bekannt worde isch. Er het dr Horkheimer wääred sim Studium kennegleert und die bäide si iir Lääbe lang ängi Fründ und Zämmenaarbäiter gsi. D Adorno isch in groossbürgerlige Verheltniss z Frankfurt ufgwaggse. As Chind het er en intensivi musikalischi Erziejig bechoo, und scho as Schüeler het er sich mit dr Filosofii vom Immanuel Kant afo beschäfdige. Er het Filosofii studiert und denn Komposizioonsleer im Kräis vo dr Zwäite Wiener Schuel um e Arnold Schönberg und het as Musikkritiker gschafft. Vo 1931 aa het er au no as Brivaatdozänt an dr Frankfurter Uniwersidäät gschafft bis em d Nazi verbote häi Underricht z gee. Er isch denn in d USA in s Exil und isch dört offiziell e Mitarbäiter am Instidut für Sozialforschig worde. Er het an e baar empirische Forschigsbrojekt gschafft, under anderem über e autoritäär Charakter, und het mit em Max Horkheimer
Dr Jürgen Habermas (* 18. Juni 1929 z Düsseldorf) isch e emeritierte dütsche Brofässer. Er isch äine vo de wichdigste Filosoofe und Soziolooge in dr Geegewart. In dr filosofische Fachwält isch er mit Aarbäite in dr Sozialfilosofii mit diskurs-, handligs- und razionalitäätstheoretische Bidrääg bekannt worde, won er mit en die Kritischi Theorii uf ere nöije Basis witergfüert het. Für e Habermas si kommunikativi Interakzioone, wo in ene razionaali Gältigsgründ gmacht und anerkennt wärde, d Grundlaag vo dr Gsellschaft. Dr Habermas isch dr bekanntist Verdräter mit nazionalem und internazionalem Ruef vo dr Generazioon, wo noch dr Kritische Theorii cho isch. Er het immer wider an usländische Uniwersidääte Underricht gee, vor allem in de USA, und sini wichtigste Aarbäite si in mee as 40 Sprooche übersetzt worde. Das het sini Theorie uf dr ganze Wäkt bekannt gmacht. Er gältet as e broduktive und anggaschierte öffentlige Intellektuelle. Er het e bräits Spektrum vo nöije Theorie rezipiert und intefriert und het sich eso vom hegelianisch-marxistische Ursprung vo dr Frankfurter Schuel glööst. Er het dr historisch Materialismus vom Marx mit em amerikanische Pragmatismus, mit dr Entwiggligstheorii vom Piaget und Kohlberg und mit dr Psüchoanalüüse vom Freud verbunde. Er het e maassgääblige Iifluss uf die dütsche
As Frankfurter Schuel wird e Grubbe vo Filosoofe und Wüsseschaftler us verschiidene Diszipline bezäichnet, wo an d Theorie vom Hegel, Marx und Freud aaknüpft häi und wo s Zentrum von ene s Instidut für Sozialforschig gsi isch, wo 1924 z Frankfurt am Main ufdoo worde isch. Si wärde au as Verdräter vo dr Kritische Theorii aagluegt, wo dört begründet worde isch. D Bezäichnig Kritischi Theorii goot uf e Ditel vom brogrammatische Ufsatz Traditionelle und kritische Theorie vom Max Horkheimer us em Joor 1937 zrugg. As Hauptwärk vo dr Schuel gältet s Buech Dialektik der Aufklärung, wo dr Horkheimer und dr Theodor W. Adorno 1944 bis 1947 gmäinsam verfasst häi und iim wäge sim esseyistische Charakter dr Underditel Philosophische Fragmente gee häi. In dr Frankfurter Schuel si undogmatischi Marxiste und wärtkritischi Kapitalismuskritiker zämmechoo, wo s gstöört het, ass im orthodoxe Marxismus die mäiste Ideä vom Marx under e Deppig gwüscht wärde und d Bardeije nume no Paroole wurde widerhoole, wo iire Status wurde sterke. Dr Horkheimer und dr Adorno häi im Marx sini Ideä afo undersueche, wie guet mä sä chönn bruuche, zum soziali Verheltniss analüüsiere. Si häi sich au uf Aarbäite vo andere Wüsseschaftler gstützt wie dr Sozioloog Max Weber
D' Diagnostik isch e Teil vo dr Medizin, wo sich mit dr Erkennig vo Krankete, Verletzige oder Zueschtänd befasst. Einersyts kha me d' Anamnese (Befroogig vo dr Gschicht vom Patiänt), die physikalischi Untersuechig (Luege, Loose, Aalänge, Böpperle etc.), denn aber au Laboruntersuechige (Bluet, Urin, Glänksflüssigkeit, Hirnflüssigkeit, Abschtrich etc.), Gwäbs- und Zälluntersuechige, Untersuechige vo elektrische Phänomen (Härz: EKG, Hirn:EEG, Musgle: EMG, Närve: ENG) und bildgäbendi Verfahre (Röntge, CT, MRI, PET, Szintigraphie etc.) unterscheide. E witeri Methode isch die sogenannti Funktionsuntersuechig, wo gluegt wird, wie (guet oder schlächt im Vergliich zur Norm) e Körperfuntion erhalten isch (z. B. Lungefunktion, Glukose-Toleranz, Muskelkraft etc.). S' Zämespiil vo all dene Unterkategorie ergit denn e mögligscht genaui Diagnose.
D Elisha Cuthbert (* 30. Novämber 1982 z Calgary, Kanada) isch e kanadischi Schauspileri. Als Kim Bauer isch si i de amerikanische Agänteserii „24“ zwüsched 2001 und 2010 bekannt worde. 1996, 1999–2000: Grusel, Grauen, Gänsehaut (Are You Afraid of the Dark?, Fernsehserie, 24 Folge) 1997: Maddy tanzt auf dem Mond (Dancing on the Moon) 1997–2000: Popular Mechanics for Kids (Fernsehserie) 1998: Nico, das Einhorn (Nico the Unicorn) 1998: Airspeed – Rettung in letzter Sekunde (Airspeed) 1999: Der magische Fahrstuhl (Time at the Top) 1999: Wer behält das Haus? (Who Gets the House?) 2000: E-Mail ans weiße Haus (Mail to the Chief, Fernsehfilm) 2000: Ein Geist kommt selten allein (Believe) 2001: Lucky Girl (Fernsehfilm) 2001–2010: 24 (Fernsehserie, 79 Folge) 2003: Old School – Wir lassen absolut nichts anbrennen (Old School) 2003: Tatsächlich… Liebe (Love Actually) 2004: The Girl Next Door 2005: House of Wax 2005: The Quiet – Kannst du ein Geheimnis für dich behalten? (The Quiet) 2007: Captivity 2007: Amok – He Was a Quiet Man (He Was a Quiet Man) 2008: My Sassy Girl – Unverschämt liebenswert (My Sassy Girl) 2008: Guns – Der Preis der Gewalt (Guns − Live by them, die by them, Miniserie) 2009: Mein Vater,
Essen isch e Grossschtadt im Zäntrum vom Ruhrgebiet und dr Metropolregion Rhein-Ruhr. Si isch nach Köln, Düsseldorf un Dortmund di viertgrösscht Schtadt im Land Nordrhy-Weschtfale un eis vo de Oberzäntre. Met 583.267 Iiwohner (30. Septämber 2015) stoot di chreisfrii Schtadt im Regierigsbezirk Düsseldorf uf dr Lischt vo de Grossschtedt z Dütschland an nünter Stell. Essen isch als bedütende Induschtrischtandort dr Sitz vo bekannte Grossunternähme und mit dr 1972 gründete Universidät-Gsamthochschuel, wo 2003 mit dr Universidät am Nachbarschtandort z Duisburg zur Universidät Duisburg-Essen fusioniert het, au Hochschuelschtandort. 1958 isch d Schtadt Sitz vom nöi gründete Bischtum Essen worde. Commons: Essen – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Website vo dr Stadt Essen Bevölkerung der Gemeinden Nordrhein-Westfalens am 31. Dezember 2022 – Fortschreibung des Bevölkerungsstandes auf Basis des Zensus vom 9. Mai 2011. Landesbetrieb Information und Technik Nordrhein-Westfalen (IT.NRW), abgruefen am 20. Juni 2023. Archivierte Kopie. Archiviert vom Original am 29. August 2017; abgruefen am 11. März 2016. Normdate: GND: 4015557-2 | LCCN: n80089415 | SELIBR: 144384 | VIAF: 125488872
As Kritischi Theorii wird e Gsellschaftstheorii bezäichnet, wo vom Hegel, Marx und Freud inspiriert isch und wo Verdräter von ere under em Begriff Frankfurter Schuel zämmegfasst wärde. Si befasst sich mit dr kritische Analüüse vo dr bürgerlig-kapitalistische Gsellschaft, das häisst mit em Ufdecke vo iire Herrschafts- und Underdrückigsmechanisme und mit dr Entlarvig vo iire Ideologie, mit em Ziil von ere vernümftige Gsellschaft vo mündige Mensche. Im Middelpunkt vo dr Kritische Theorii vo dr Frankfurter Schuel stoot die ideologiikritischi Usenandersetzig mit de gsellschaftlige und historische Bedingige vo dr Theorii­bildig und e Kritik an de gsellschaftlige Verheltniss, wo mit ene vermittlet wird. D Theorii wird aber as e Form vo dr Braxis aagluegt, wil si drvoo reedet, ass es nöötig isch die Verheltniss z verändere. Muharrem Açikgöz: Die Permanenz der Kritischen Theorie. Die zweite Generation als zerstrittene Interpretationsgemeinschaft. Westfälisches Dampfboot, Münster 2014, ISBN 978-3-89691-951-9. Roger Behrens: Kritische Theorie. Europäische Verlagsanstalt, Hamburg 2002, ISBN 3-434-46114-0. Gerhard Bolte: Flaschenpost. Thesen und Essays zur kritischen Theorie der Gesellschaft. Oktober Verlag, Münster 2001, ISBN 3-938568-19-4. Alex Demirović: Der nonkonformistische Intellektuelle. Die Entwicklung der Kritischen Theorie zur Frankfurter Schule. Suhrkamp, Frankfurt am Main 1999, ISBN 3-518-29040-1. Helmut Dubiel: Kritische Theorie der Gesellschaft. Eine einführende Rekonstruktion von den
Gusch Emunim (hebräisch ‏גּוּשׁ אֱמוּנִים‎; dr „Block vo de Dröije“) isch en usserparlamentarischi jüüdischi messianischi Organisazioon z Israel gsi. Si isch 1974 vo Absolwänte vo dr Jerusalemer Jeschiwa Merkas HaRaw Kook gründet worde. In de 1980er Joor het sich d Beweegig ufglööst, aber vili vo iire Aahänger si hüt in politische Bardeije aktiiv. S Ziil vom Gusch Emunim isch s gsi, ganz Eretz Israel, wo noch dr biblische Überliiferig Gott de Juude verhäisse het, mit Juude z besiidle. Er het sich drbii uf d Leere vom Abraham Isaak Kook (1865–1935), em erste aschkenasische Oberrabbiner vo Palestina wääred dr britische Mandatszit, und vo sim Soon Zwi Jehuda Kook (1891–1982) gstützt. Dr Gusch Emunim het sich as e religiöös-zionistischi Ernöijerigsbeweegig verstande, und het d Gründig vo Israel as Däil vom ene Erlöösigsbrozäss gsee, wo au drzue ghöört, ass d Juude ganz „Eretz Israel“ wurde in Bsitz nee. Die religiöösi Ideologii vo dr Beweegig het uf em Messianismus basiert, dr Häiligkäit vom Volk Israel, dr Häiligkäit vom Land Israel und dr Häiligkäit vo dr Tora. Zum Häilige Land häi Israel, dr Gasasträife, s Westjordanland und Ost-Jerusalem ghöört, und die Gebiet döfe uf käi Fall zrugggee wärde. Au staatligi Instituzioone, wie die israelisch Armee,
Dr Herbert Marcuse [marˈkuːzə] (* 19. Juli 1898 z Berlin; † 29. Juli 1979 z Starnberg) isch e dütsch-amerikanische Filosoof, Politoloog und Sozioloog gsi. 1918 het dr Marcuse z Berlin und denn z Freiburg Germanistik, dütschi Litratuurgschichte, Filosofii und Nazionalökonomii studiert. Noch em Mord am Karl Liebknecht und an dr Rosa Luxemburg het er 1919 d SPD verloo, wil er d Posizioon vo dr Bardei nüm het chönne understütze. Wo d Nazi 1933 an d Macht cho si, het er Dütschland verloo und isch uf Gämf an s Instidut für Sozialforschig gläitet vom Max Horkheimer, wo us Frankfurt am Main uf Gämf in s Exil gange isch. Denn het er e Zitli an dr Bariiser Bransche vom Institut gschafft, und isch im Frülig 1934 in die Veräinigte Staate emigriert. Wo s Instidut für Sozialforschig uf Nöi York züüglet isch, het dr Marcuse dört e festi Aastellig bechoo. 1942 het er z Washington, D.C. bim Office of Strategic Services (OSS) afo schaffe. Vo 1951 bis 1954 het er sich an de Russian Institutes vo dr Nöi Yorker Columbia University und in Harvard mit em Sowjet-Marxismus beschäfdigt. 1954 isch er Brofässer für Filosofii und Politikwüsseschaft an dr Brandeis University z Waltham (Massachusetts)
Dr Max Horkheimer (* am 14. Februar 1895 z Zuffehuuse; gstorbe am 7. Juli 1973 z Nürmbärg) isch e dütsche Sozialfilosoof gsi. Er het zämme mit em Theodor W. Adorno d Frankfurter Schule gründet und isch äine vo de Hauptverdräter vo dr Kritische Theorii, wo vom Hegel, Marx und Freud inspiriert gsi isch. Zum ängere Kräis häi in de Joor vor dr Emigrazioon dr Erich Fromm, dr Leo Löwenthal und dr Herbert Marcuse ghöört. In sine Wärk het dr Horkheimer e fundamentali Kritik an dr bürgerlige Gsellschaft formuliert und het sä as e Gsellschaftsformazioon beschriibe, wo vo politische und ökonomische Geegesätz, vo ideologische Widersprüch und soziaale Ungrächtigkäite usenandergrisse wurd. Er het e Zämmehang gmacht zwüschen em Kapitalismus as dr wirtschaftlige Ornig vo dr bürgerlige Gsellschaft und em Ufchoo vom Faschismus: Dä brobieri uf d Krise vom Kapitalismus z reagiere und die wirtschaftligi Ornig mit despotische Middel z bewaare. Gesammelte Schriften. Bänd 1–19. Uusegee vom Alfred Schmidt und Gunzelin Schmid Noerr. S. Fischer Verlag, Frankfurt am Main 1985–1996. Über Kants Kritik der Urteilskraft als Bindeglied zwischen theoretischer und praktischer Philosophie. Habilitation. Frankfurt am Main 1925. Anfänge der bürgerlichen Geschichtsphilosophie. Kohlhammer, Stuttgart 1930. Die gegenwärtige Lage der Sozialphilosophie und die Aufgaben eines
Stüssi (s ü im Namen sait me lang) isch de Familiename vo däne Persone: Christoph Stüssi (* 1938), en Schwizer Politiker (SVP) us em Kantuu Glaris Fritz Stüssi (1901–1981), en Schwizer Bauingenieur Jürg Stüssi-Lauterburg (* 1954), en Schwizer Militärhistoriker, Bibliotheksleiter und Politiker (SVP) René Stüssi (* 1978), en Schwizer Ishockeyspiller us em Thurgi Rudolf Stüssi (Bürgermeister) († 1443), en Schwizer Politiker, Bürgermaischter vo Züri Rudolf Stüssi (Ständerat) (1883–1982), en Schwizer Ständerat us em Kantuu Glaris Rudolf Stüssi (Maler) (* 1947), en schwizerisch-kanadische Mooler
Mit Entstalinisierung mäint mä e Serii vo politische, wirtschaftlige und gsellschaftlige Reforme, wo d Staats- und Bardeifüerig vo dr Sowjetunion usgfüert het, zum em stalinistische Süsteem en Änd z mache. Drbii isch dr Persoonekult vom Josef Stalin, wo 1953 gstorbe isch, noo di noo ufghoobe worde, d Gwalt, wo dr Staat iigsetzt het, isch iigschränkt worde, mä het d Konsumwirtschaft afo fördere und es het afo Ruum gee für Ambiwalänze in dr Bardei und in dr Kultur. Zerst hets nume chliini Schrittli in dere Richdig gee, aber mit dr Reed vom Chruschtschow uf em XX. Parteitag der KPdSU 1956, won er dr Stalin in ere persöönlig aagriffe het, isch d Entstalinisierig die offizielli Bardeilinie worde. Die andere Länder vom Ostblock si im sowjetische Vorbild mit mee oder weniger Enthusiasmus gfolgt. Dr Aafang vom Ändi vo dr Entstalinisierig isch choo, wo dr Chruschtschow am 14. Oktober 1964 d Understützig im Zentralkomitee verloore het. Si Noochfolger as Erste Sekretäär vom Zentralkomitee vo dr KPdSU, dr Leonid Breschnew, het dr Liberalisierigsbrozäss iigfroore. Dr Begriff Enstalinisierig isch ursprünglig nume im Weste üüblig gsi. Jan Foitzik (Hrsg., Einleitung): Entstalinisierungskrise in Ostmitteleuropa : 1953–1956 – vom 17. Juni bis zum ungarischen Volksaufstand – politische, militärische, soziale
As Stalinismus bezäichnet mä d Herrschaft vom Josef Stalin (1927–1953) in dr Sowjetunion und in dr Komintern, d Ströömig im Marxismus-Leninismus, wo uf e Stalin zruggoot. d Form vom Totalitarismus, wo sich uf die Form vom Marxismus gstützt het e kritische Begriff, wo mithilf vo marxistische Argumänt begründet wird.
Röthenbach isch dr Naame vomene Ort in dr Schwiz: Röthenbach bei Herzogenbuchsee, en ehmaligi Gmeind im Kanton Bärn, syt 1. Jänner 2009 mit Heimehuuse fusioniert Röthenbach im Emmental, e Gmeind im Kanton Bärn vomene Gwässer z Baade-Württebärg: e lingge Zuefluss vo dr undere Breg z Briilinge im Schwarzwald-Baar-Kräis in dr Schwiz: e lingge Zuefluss vo dr Emme im Kanton Bärn Lueg au: Rötenbach Röttenbach
Dr Stalinismus isch e Ströömig im Marxismus-Leninismus, wo uf e Josef Stalin zruggoot. Ursprünglig het dr Begriff Stalinismus in de spöötere 1920er Joor in dr Sowjetunion d Uffassige vo dr Meerhäit in dr KPdSU, wo vom Josef Stalin aagfüert worde isch, de Bolschewiki, im Kampf um die politischi und theoretischi Noochfolg vom Lenin bezäichnet, hauptsächlig as Geegesatz zum Trotzkismus. Dr Stalin sälber het dennzumol dr ‚Stalinismus‘ ironisch as e bsundrigs energischi Verdäidigung vom Leninismus bezäichnet. Dr Begriff Marxismus-Leninismus isch au uf e Stalin und sini Ideologii zruggzfüere. 1934, um e 55. Geburtsdaag vom Stalin ume, si im ene Prawda-Ardikel vom Karl Radek d Ideä und d Politik vom Stalin zun ere äigeständige Läistig erkläärt worde. D Formle vom Marxismus-Leninismus-Stalinismus het sich denn duuregsetzt. Das isch under anderem zum Usdruck choo, wo usglääseni Reede und Schrifte vom Stalin zerst zämme mit e baar Wärk vom Lenin in „Lenin-Stalin“ - Ausgewählte Werke in einem Bande veröffentligt worde si. 1938 isch si Schueligswärk Geschichte der Kommunistischen Partei der Sowjetunion (Bolschewiki), kurzer Lehrgang vom Zentraalkomitee vo dr KPdSU uusegee worde. Das het si Schrift Über Dialektischen und Historischen Materialismus enthalte, wo e Witerentwigglig vom Leninismus hätt sölle sii. 1946 isch sogar e Gsamtusgoob vo