rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr 1. Mai isch dr 121. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 122. in Schaltjohr), dodermit blybe no 244 Däg bis zum Änd vum Johr. In vilne Länder wird dr 1. Mai as Internationale Dag vu dr Arbet gfyrt. 1308: Dr Johann vu Schwobe luurt sym Unkel, em remisch-dytsche Chenig Albrecht I., bi Königsfälde uf un bringt en um. 1707: Dur d Verainigung vu Ängland un Schottland im Act of Union entstoht s Chenigrych Großbritannie. 1776: Z Ingolstadt grindet dr Adam Weißhaupt dr Illuminatenorde. 1798: Di Revolutionär Republik vum Wallis dritt dr Helvetische Republik by. 1840: Im Verainigte Chenigrych vu Großbritannie un Irland fangt dr Verchauf vu dr One Penny Black aa, dr wältwyt erschte Briefmarke. 1860: Mit dr Kaiserlichen Patent vom 20. December 1859 dritt z Eschtrych di allgmain Gwärbfreihait in Chraft. 1895: S Chanderli wird ereffnet. 1945: Franzesischi Luftstrytchreft bumbardiere Breagaz. 1999: S Ofis ar Brezhoneg wird grindet, e Organisation zur Erhaltig vu dr bretonische Sproch. 2002: Di erscht Version vu Apache OpenOffice chunnt uuse. 2004: Im Ramme vu dr EU-Oschterwyterig wäre 10 neji Staate in di Europäisch Union ufgnuu: Eschtland, Lettland, Litaue, Pole, d Slowakei, Slowenie, Ungarn, Tschechie, Malta un Zypern. 1218: Rudolf I. vu Habsburg, remisch-dytsche Chenig
Dr 2. Mai isch dr 122. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 123. in Schaltjohr), dodermit blybe no 243 Däg bis zum Änd vum Johr. 1800: Em Anthony Carlisle un em William Nicholson glingt s, Wasser mit eläktrischem Strom in Wasserstoff un Suurstoff z spalte. 1898: 65 Chinschtler grinde d Chinschtlergruppe Berliner Secession. 1945: Im Zweete Wältchrieg wird Berlin vu dr Alliierten yygnuu. 2011: Dr Terrorischt Osama bin Laden wird dr US-amerikanischi Spezialdruppe bi dr Operation Neptune’s Spear z Abbottabad, Pakistan verschosse. 1602: Athanasius Kircher, dytsche Jesuit un Universalglehrte 1660: Alessandro Scarlatti, italienische Komponischt 1772: Novalis, e dütsche Dichder vo dr Früeromantik 1820: Robert Gerwig, badische Böuingenieur 1860: Theodor Herzl, Gründer vom politische Zionismus 1891: Lene Voigt, düütschi Mundartdichterin 1921: Satyajit Ray, indische Filmregisseur 1923: Tilo Frey, Schwyzer Bolitikeri 1925: Eva Aeppli, Schwyzer Chinschtleri 1942: Jacques Rogge, belgische Chirurg un Bresidänt vum IOC 1949: Arif Demolli, kosovarische Schriftsteller 1964: Petra Häffner, dytschi Bolitkeri 1986: Yeol Eum Son, sidkoreanischi Pianischti 1987: Lara Stoll, Schwyzer Slam-Poeti un Schauspileri 1519: Leonardo da Vinci, italienische Chinschtler un Universalglehrte 1944: Hermann Vortisch, dytsche Dokter un Schrifteller 1957: Gilberte Montavon, «Gilberte de Courgenay», Schwyzer Servierdochter 1969: Franz von Papen, dytsche Bolitiker 1991: Franz Georg Brustgi, dytsche Schriftsteller
Dr 3. Mai isch dr 123. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 124. in Schaltjohr), dodermit blybe no 242 Däg bis zum Änd vum Johr. 1494: Dr Christoph Kolumbus entdeckt uf syre zwote Rais as erschte Europäer d Karibikinsle Jamaika, wu vu dr Spanier Santiago daift wird. 1791: Z Pole wird di erscht demokratisch Verfassig z Europa verabschidet, di zwot uf dr Wält no dr USA. 1945: Britischi Druppe bsetze Zweete Wältchrieg kampflos d Stadt Hamburg. 1947: Z Japan dritt e neji Verrfassig in Chraft. 1960: Dr Verdrag zur Grindig vu dr Europäische Freihandelsassoziation (EFTA) dritt in Chraft. D Grindigsmitglider sind Dänemark, Eschtrych, Norwege, Portugal, Schwede, d Schwyz un s Verainigt Chenigrych. 1979: Bei den Unterhuuswahle z Großbritannien un Nordirland sigt di oppositionäll Conservative Party unter dr Margaret Thatcher. 1469: Niccolò Machiavelli, italienische Bolitiker 1872: Park Jung-yang, koreanische Bolitiker 1898: Golda Meïr, israelischi Bolitikeri 1902: Alfred Kastler, e französische Füüsiker und Nobelbriisdreeger 1905: Lucien Sittler, elsässische Schriftsteller un Stadtarchivar 1919: Pete Seeger, amerikanische Folkmusiker 1933: James Brown, en amerikanische Musiker 1942: Věra Čáslavská, tschechoslowakischi Durneri 1953: Katja Früh, Schwyzer Schauspileri un Regisseuri 1966: Katrin Göring-Eckardt, dytschi Bolitikeri 1976: Tanja Kummer, Schwyzer Schriftstelleri 1983: Myriam Fares, libanesischi Sängeri 1122: Berthold III., Herzog
D Cäcilia vo Rom (* um 200 n. Chr. z Rom; † um 230 z Rom) isch e christligi Häiligi, Jungfrau und Märtyrere vo dr früeje Chille. Si isch d Patronin vo dr Chillemuusig, vo de Orgelebouer und au suscht vo de Inschtrumäntemacher, vo de Sänger, de Musiker und de Dichter. Iiri Attribut si d Orgle oder d Giige, s Schwärt (as Zäiche fürs Martyrium) und d Rose. Noch dr Überliiferig het sich d Jungfrau Cäcilia em Heer Jesus Christus versproche. Iiri Eltere häi sä aber mit em häidnische Jüngling Valerianus verhürootet, und mit däm het si denn in ere Josephsehe gläbt. D Cäcilia het iire Maa Valerianus und däm si Brueder Tiburtius zum Christedum bekeert. Wäge iirem Glaube si die bäide Brüeder an dr Begraabig vo hiigrichtete Christe drbii gsi, was verbote gsi isch. Mä het sä denn uf gheiss vom Präfekt Almachius im Gfängnis iigsperrt und hiigrichdet. Wo mä die Aaghörige vo de Hiigrichtete verfolgt het, isch mä uf d Cäcilia gstoosse. Die het iiri ganzi Dienerschaft bekeert, bevor mä sä in häisses Wasser het lo iidauche. Das het ere aber nüt gmacht. Wo dr Hänker denn brobiert het, iire dr Chopf abzschloo, isch s em nid glunge
Dr John Dryden (* 9. Augustjul./19. Augustgreg. 1631 z Aldwincle; † 1. Maijul./12. Maigreg. 1700 z London) isch en iiflussriiche änglische Dichder, Literaturkritiker und Dramatiker gsi. Dr Dryden isch im ene Dorfpfarrhuus bi Oundle in Northamptonshire uf d Wält choo und het uf dr Westminster School und am Trinity College z Cambridge gleert. Sini früeje Theaterstück si mäistens Dragödie gsi und häi seer underschiidlige Erfolg gha, häi aber dr Dryden und sini royalistische Iistellige bekannt gmacht. Won er noch em Dood vo sim Vater wääred em Cromwell sinere Herrschaft uf London choo isch, het er brobiert, mit de republikanische Kontakt vo sinere Familie Gäld z verdiene, het aber vor dr Wideriifüerig vo dr Monarchii under em Karl II. käi groosse Erfolg ghaa. Erst mit sim Gedicht Astraea redux, won er für dä Aalass verfasst het, isch er withii bekannt worde. 1662 isch dr Dryden as Fellow in d Royal Society ufgnoo worde. Im gliiche Joor het er d Lady Elizabeth Howard ghürootet. Richdige Ruem het em d Dichdig „Annus Mirabilis“ brocht, won er 1666 in vierziilige Pentameter verfasst het. 1668 isch er dr Noochfolger vom William Davenant as Poet Laureate worde, e Boste, won er bis zum Sturz vom Jakob
Dr 4. Mai isch dr 124. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 125. in Schaltjohr), dodermit blybe no 241 Däg bis zum Änd vum Johr. 1521: Dr Martin Luther wird uf dr Haimrais vum Rychsdag z Worms bim Schloss Altenburg zum Schyy gfangegnuu un zue dr Wartburg unter dr Schutz vum sächsische Kurfirscht Friedrich em Wyse brocht. 1798: Dr Kanton Linth wird grindet us em eidgnessische Ort Glarus un sym Undertanebiet Wärdebärg, em ehmolige Undertanebiet vum Ort Schwyz (Höf, March, Eisiidle) un vum Ort Züri (Herrschaft Sax), dr ehmolige gmaine Herrschafte Uznach, Gaster, Sargans, dr Stadt Rapperschwil un em Obertoggeburg. 1814: Dr Napoleon Bonaparte landet no syre Abdankig uf dr Mittelmeerinsle Elba. 1884: Z Leipzig wird d Oper Der Trompeter von Säckingen vum Victor Ernst Nessler urufgfiert. 1954: In dr Bad-Lichtspiele z Stuegert chunnt dr Film Rosen-Resli zum erschte Mol in s Kino. 2001: Dr Guido Westerwelle wird uf em Bundesbarteidag z Düsseldorf zum Bundesvorsitzende vu dr Freie Demokratische Bartei gwehlt. 1772: Friedrich Arnold Brockhaus, dytsche Verleger 1875: Gustav Adolf Seiler, Schwyzer Bolitiker 1904: Umm Kulthum, ägyptischi Sängeri un Musikeri 1929: Ronald Golias, brasilianische Schauspiiler 1938: Wolfgang Scheurer, dytsche Dialäktdichter 1941: Cornelia Schefold-Albrecht, Schwyzer Füsiotherapöitin 1947: Gilbert Buttazzoni, elsässische Bolitiker 1943:
L’Allegro, il Penseroso ed il Moderato (HWV 55) isch en Oratorium in drei Däil vom Georg Friedrich Händel. Dr Händel dr erst Däil am 19. Januar 1740 afo komponiere und isch säggs Daag spööter fertig worde. Dr zwäit Däil het er am 2. Februar, dr dritt am 4. Februar fertiggschriibe. D Instrumentierig und s Usfülle vo de Middelstimme isch am 9. Februar baraat gsi. D Uruffüerig vom Wärk het am 27. Februar im Theater in Lincoln’s Inn Fields stattgfunde. D Gsangssoliste bi derw Vorstellig si gsi: d Elisabeth du Parc, gnennt La Francesina (Sopran) dr John Beard (Tenor) dr Thomas Reinhold (Bass) e Buebesopran L’Allegro isch scho bi de erste Uffüerige e groosse Erfolg gsi. Im erste Joor het s fümf Vorstellige gee, Im Januar 1741 isch s Oratorium am gliiche Theater nonemol im Spiilblaan gsi und isch mit e baar Nummere ergänzt worde. Wäärend dr Vorberäitigszit für d Erstuffüerig vom Messiah het s vom Dezember 1741 bis Merz 1742 Uffüerige in dr New Music Hall z Dublin gee. Witeri Uffüerige z London het s 1743, 1754 und 1755 gee. Für die het dr Händel dr dritt Däil Il Moderato wäggloo und an sim Blatz die äidäiligi Cäcilienode dri doo.
Dr 5. Mai isch dr 125. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 126. in Schaltjohr), dodermit blybe no 240 Däg bis zum Änd vum Johr. 1389: Dr remisch-dytsch Chenig Wenzel us em Huus Luxeburg erlosst uf em Rychsdag z Eger dr Landfride vu Eger, wu dr Schwebisch Stedtebund dermit verbotte wird. 1789: Z Frankrych drätte zum erschte Mol syt 1614 d Generalständ z Versailles zämme, wu zämmegruefe wore sin wäg dr prekäre finanziälle Lag vum Ludwig XVI. 1853: Dr dytsch Aschtronom Karl Theodor Robert Luther entdeckt an dr Stärnwart Düsseldorf dr Aschteroid (26) Proserpina. 1921: Di franzesisch Modeschepferi Coco Chanel bresäntiert am 5. Dag vum 5. Monet d Parfümmarke Chanel Nº 5, ais vu dr erschte synthetisch härgstellte Parfüm. 1987: D Walt Disney Company bringt zum erschte Mol dr Disney Dollar in Umlauf. 1955: Di dytsch Bundeswehr wird grindet. 1740: Joseph Leonz Andermatt, Schwyzer Militär un Bolitiker 1747: Leopold II., Chaiser vum Hailige Remische Rych 1818: Karl Marx, dytsche Philosoph, Ekonom un Gsellschafttheoretiker 1825: Wilhelm Hertenstein, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot 1835: Anton Hermann Albrecht, dytsche Bfaarer un Haimetdichter 1889: Karl Asal jun., dytsche Verwaltigsjurischt 1916: Mädy Zünd, Schwyzer Künschtler 1927: Heinz Bühringer, dytsche Bolitiker 1939: Dieter Wiesmann, Schwyzer Liedermacher 1966: Andreas
Dr 6. Mai isch dr 126. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 127. in Schaltjohr), dodermit blybe no 239 Däg bis zum Änd vum Johr. 1860: Dr Zug vu dr Döusert unter dr Fierig vum Giuseppe Garibaldi setzt vu Genua uus Sägel Richtig Siditalie, go dr Risorgimento z Italie firschizdrybe. 1889: Z Paris wird d Exposition Universelle offiziäll ufgmacht. S Wohrzaiche vu dr Wältuusstellig isch dr umstritte Eiffelturm. 1963: D Schwyz wird 17. Mitglid im Europarot (ER). 2012: Bi dr Stichwahl zue dr franzesische Bresidäntschaftswahle gwinnt dr François Hollande (PS) geg dr Amtsinhaber Nicolas Sarkozy (UMP). 1405: Skanderbeg, albanische Nationalheld 1635: Johann Joachim Becher, dytsche Universalgleerte, Ökonoom und Alchemist 1758: Maximilien de Robespierre, franzesische Bolitiker un Revolutionär 1836: Max Eyth, dytsche Schriftsteller, Ingenieur un Zaichner 1856: Sigmund Freud, eschtrychische Psycholog 1864: Alice Bensheimer, dytschi Frauerächtleri 1930: Dorothea Liebermann-Meffert, dytschi Chirurgi 1932: Fritz Lichtenhahn, Schwyzer Schauspiiler 1945: Charles Linsmayer, Schwyzer Germanischt und Schriftsteller 1972: Peter Friedrich, dytsche Bolitiker 1894: Arnold Bürkli, Schwyzer Ingeniöör 1968: Will Grohmann, dytsche Chunschthischtoriker 1981: Zarli Carigiet, Schwyzer Schauspiler 1984: Minnie Weber, Schwyzer Unternämmeri 1992: Marlene Dietrich, dytschi Schauspiileri un Sängeri 1992: Josef Villiger, Schwyzer Mundartdichter un -forscher 2000: Gertrud Burkhalter, Schwiizer Pedagogin und Mundartschriftstellere 2023: H. R.
Dr John Milton (* 9. Dezämber 1608 z London; † 8. Novämber 1674 z Bunhill bi London) isch en änglische Dichder, politische Dänker und Staatsbedienstete under em Oliver Cromwell gsi. In sine Gedicht und Prosawärk het sich dr Milton mit dr persönlige Schuld beschafdigt, het sim Strääbe noch Freihäit und Sälbstbestimmig Usdruck gee und het die dringende Aagläägehäite und politische Unrueje in siner Zit behandlet. Er het uf Änglisch, Latiinisch und Italiänisch gschriibe und isch scho zu Läbzite wältberüemt worde. Er isch e früeje Aahönger vo dr Ufkläärig gsi und het groosse Iifluss ghaa, isch aber wil er e republikanischs Regierigssüsteem understützt het, au umstritte gsi. Si Areopagitica , wo under Vorzensur entstande isch, ghöört zu de bedütendste Wärk für Reed- und Pressfreihäit in dr Gschicht. Si bekanntsts Wärk isch s epische Gedicht Paradise Lost (S verloorene Paradiis). Bis hüte cha mä si Iifluss in dr angelsäggsische Litratuur und Kultur gsee. Allgemeine deutsche Real-Encyklopädie für die gebildeten Stände. Conversations-Lexikon; 10. Auflage 1853, F. A. Brockhaus Leipzig Lamla, Max & Gertraud: Wahlidee, Wahlrecht und Wahlpraxis in den Prosaschriften John Miltons zur Zeit der englischen Revolution (1640–1660) Peter Lang, Frankfurt 1981 ISBN 3-8204-6774-2 Anna Beer: Milton: poet, pamphleteer and patriot, London [u.
Dr 7. Mai isch dr 127. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 128. in Schaltjohr), dodermit blybe no 238 Däg bis zum Änd vum Johr. 0558: Bi me Ärdbidem gheit di flach Chuppel vu dr Hagia Sophia z Konstantinopel yy. Si wird in dr negschte Johr wider ufböue. 1190: Im vum Friedrich I. Barbarossa gfierte Dritte Chryzzug sigt e Vorhuet vu dr Chryzfahrer unter em Friedrich V. vu Schwobe iber e Heer vu dr Rum-Seldschuke in dr Schlacht bi Philomelion. 1809: Dr franzesisch Chaiser Napoleon Bonaparte behauptet z Wien, dr Papscht Pius VII. heb as wältlige Herrscher ufghert z regiere, un annektiert dodermit dr Chilchestaat. 1824: Dr mittlerwyli daub Ludwig van Beethoven dirigiert zämme mit em Michael Umlauf im Theater am Kärntnertor z Wien d Uruffierig vu syre 9. Sinfoni. 1850: D Schwyzer Bundesversammlig erlosst d erscht Aidgnessisch Minzgsetz, doderno wird dr Franken, yydailt in 100 Rappe, zur Ainhaitswährig in dr Schwyz. 1966: Z Milhüüse wird dr Place de l'Europe yygweit. 2006: D Glarner Landsgmai bschließt e Reduktion vu dr bishär 27 Gmaine uf drei zum Johr 2011. 2009: Di Europäisch Union bsigelt z Prag e „Eschtligi Partnerschaft“ mit dr Staate Armenie, Aserbaidschan, Georgie, Moldawie, Ukraine un Wyssrussland. 1748: Olympe de
Belshazzar (HWV 61; dt. Belsazar) isch en Oratorium in drei Däil vom Georg Friedrich Händel. Dank eme Briefwäggsel zwüschen em Händel und em Librettist Charles Jennens wäiss mä wi s Oratorium entstande isch. Für d 1745er Säsong het dr Händel zwei nöiji Oratorie blaant. Dr Hercules het er am 19. Juli 1744 afo komponiere. Scho am 9. Juni het er dr Jennens drum bittet, iim dr erst Akt vom Belshazzar z schicke. Am Daag, won er mit em Hercules aagfange het, het er no äinisch e Brief an Jennens gschriibe, zum em s danke und gschriibe: „Your reasons for the length of the first act are interely satisfactory to me, and it is likewise my opinion to have the following acts short“. Es gseet aber us, wie wenn dr Jennens mit em Tempo vom Händel nid het chönne Schritt halte. Scho am 21. August isch dr Händel mit em Hercules fertig gsi und het verzellt, ass er dr Teggst für e zwäit Akt überchoo häig, und jetz ungeduldig uf e dritt wurd warte. Am 23. August het er mit dr Verdoonig aagfange und isch mit em ersten Akt am 3. und em zwäite am 10. Septämber fertig worde. Drei Dääg
Dr 8. Mai isch dr 128. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 129. in Schaltjohr), dodermit blybe no 237 Däg bis zum Änd vum Johr. 1521: Dr Chaiser Karl V. verhänkt uf em Rychsdag z Worms im Wormser Edikt d Rychsacht iber dr Martin Luther, wu sich am 17. un 18. April gwaigeret het, syni These z widerruefe. 1525: Im Buurechrieg schlysst dr „Chleggauer Huffe“ unter em Hans Müller d Burg Nei-Firschtebärg. 1945: Mit em Inchraftdrätte vu dr in dr Nacht zum 7. Mai z Reims unterzaichnete Bedingigslose Kapitulation vu dr Wehrmacht hert z Europa dr Zweet Wältchrieg uf (V-E-Day). S Datum markiert glychzytig d Befreijig vum Nationalsozialismus. D Ratifizierig vum Kapitulationsakt dur s Oberkommando vu dr Wehrmacht un d Oberbefählshaber vu Heer, Luftwaffe un Marine verzegeret sich e weng un erfolgt in dr Nacht zum 9. Mai im sowjetische Hauptquartier z Berlin-Karlshorst. 2004: 15 Barteie grinde z Rom di Europäisch Linksbartei. 2008: Dr Silvio Berlusconi wird zum vierte Mol Minischterbresidänt vu Italie. 1828: Henry Dunant, Mitgrinder vum Internationale Komitee vum Rote Chryz 2000: Yaël Meier, Schyzer Schauspileri un Journalischti 1778: Lorenz Christoph Mizler, dytsche philosophische Glehrte un Musiktheoretiker 1903: Paul Gauguin, franzesische Moler 1981: Emil Kübler, dytsche Komponischt 2012: Walter
Dr 9. Mai isch dr 129. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 130. in Schaltjohr), dodermit blybe no 236 Däg bis zum Änd vum Johr. 1868: Unter Laitig vum Komponischt wird z Linz em Anton Bruckner sy 1. Sinfoni urufgfiert. 1927: Canberra wird Hauptstadt vu Auschtralie. 1936: De Zweiti Italiänisch-Äthiopischi Chrieg zwüsche em Königriich Italie und em Kaiserrich Abessinie ändet mit de Annexion vo Abessinie dur Italie und de Gründig vo de Kolonie Italiänisch-Ostafrika. 2000: Dr ehmolig italienisch Regierigschef Silvio Berlusconi wird in eme Beruefigsverfahre vum Vorwurf vu dr Bstächig vu Styyrbeamte un andere Delikt freigsproche. 1872: Franz Ehregott Hauptvogel, düütsche Jurischt und Mundartschriftsteller 1883: José Ortega y Gasset, spanische Philosoph 1911: Rösli Näf, Schwyzer Chrankeschweschter 1921: Sophie Scholl, dytschi Widerstandskämpferi gege dr Nationalsozialismus 1946: Gisela Erler, dytschi Familieforscheri un Bolitikeri 1963: Sanja Doležal, kroatischi Popsängeri un Moderatori 1977: Patrizia Laeri, Schwyzer Wirtschaftsschurnalischti 1981: Oliver Zaugg, Schwyzer Radrännfahrer 1992: Kim de l’Horizon, Schwyzer Schriftsteller*i 1707: Dietrich Buxtehude, dänisch-dytsche Komponischt 1805: Friedrich Schiller, dytsche Dichter un Dramatiker 1909: Margarete Steiff, dytschi Unternämmeri un Spiilwarefabrikanti 1957: Heinrich Campendonk, dytsch-niderländische Moler 1973: Käte Schaller-Härlin, dytsche Moleri 1976: Ulrike Meinhof, dytschi Schurnalischti un Mitgrinderi vu dr Rote Armee Fraktion (RAF) 2010: Lena Horne, US-amerikanischi Jazzsängeri
Dr 10. Mai isch dr 130. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 131. in Schaltjohr), dodermit blybe no 235 Däg bis zum Änd vum Johr. 1503: Dr Christoph Kolumbus chunnt uf syre vierte Rais as erschte Europäer zue dr Kaimaninsle, wun er Las Tortugas nännt. 1774: Mit em Dod vu syym Großvater Ludwig XV. wird syy Änkel Ludwig XVI. Chenig vu Frankrych. 1871: Dr Fride vu Frankfurt macht em Dytsch-Franzesische Chrieg e Änd. Frankrych mueß s Elsass un Dail vu Lothringe an s Dytsch Rych abdrätte. 1760: Johann Peter Hebel, alemannisch Dichter 1817: Emma Herwegh, dütschi Aktivischtin 1875: Charles Statham, neiseeländische Bolitiker 1886: Karl Barth, Schwyzer Theolog 1889: Regina Kägi-Fuchsmann, Schwyzer Frauerächtleri un Flichtligshälferi 1922: Rudolf Trüb, Schwyzer Sprochwissenschaftler 1975: Martin Hannes Graf, Schwyzer Germanischt 1979: Tomáš Hudeček, tschechische Bolitiker 1521: Sebastian Brant, dytsche Autor 1566: Leonhart Fuchs, dytsche Botaniker un Mediziner 1798: George Vancouver, britische Marineoffizier un Entdecker 1849: Katsushika Hokusai, japanische Moler 1904: Rosina Gschwind-Hofer, Schwyzer Lehreri un Frauerächtleri 1992: Werner Veidt, dytsche Schauspiiler 2009: Gerhard Wilhelm, dytsche Dirigänt 2018: Thomas Hengartner, Schwyzer Volkskundler 2024: André Simonazzi, Schwyzer Staatsaagstellte Commons: 10. Mai – Sammlig vo Multimediadateie
Dr 11. Mai isch dr 131. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 132. in Schaltjohr), dodermit blybe no 234 Däg bis zum Änd vum Johr. 0330: Dr Chaiser Konstantin dr Groß weit noch ere mehjehrige Böuzyt Byzantion unter em Name Nova Roma yy un macht s zue dr Hauptstadt vum Remische Rych. No sym Dod chunnt d Stadt dr Name Konstantinopel iber. 1189: Z Regensburg bricht anderthalb Johr no dr Eroberig vu Jerusalem dur d Ayyubiden unter em Sultan Saladin dr Chaiser Friedrich I. Barbarossa zum Dritte Chryzzug uf. 1849: As Folg vu Rychsverfassigskampagne meuteret di badisch Garnison in dr Feschtig Raschti. Dr Ufstand wytet sich landeswyt uus un zwingt dr Großherzog Leopold e baar Däg speter zur Flucht us Charlsrue. 1850: Dr italienisch Aschtronom Annibale de Gasparis entdeckt dr Aschteroid (11) Parthenope. 2010: Dr Gordon Brown dritt zruck vum Amt vum Premierminischrer vu Großbritannie. 1811: Jean-Jacques Challet-Venel, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot 1850: Hans Sandreuter, e Schwizer Künstler vom Symbolismus und vom Fin de siècle 1904: Salvador Dalí, spanische Moler 1910: Elsbeth Kasser, Schwyzer Chrankeschweschter 1929: Bruno Schäuble, dytsche Dokter un Autor 1940: Niklaus Meienberg, Schwyzer Schriftsteller 1957: Jürgen Walter, dytsche Bolitiker 1960: Christine Ferber, elsässischi Zuckerbecki 1990: Kilian Wenger, Schwyzer
Dr 12. Mai isch dr 132. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 133. in Schaltjohr), dodermit blybe no 233 Däg bis zum Änd vum Johr. 1525: Im Dytsche Buurechrieg wäre in dr Schlacht bi Beblenge d Wirttebärger Buure vum Seldnerheer vum Schwebische Bund unter em Georg Truchsess vu Waldburg-Zeil vernichtend gschlaa. 1875: D Üetlibergbahn, wu z Züri uf dr Üetliberg fahrt, wird ufgmacht. 1878: Z Köln wird em Gürzenich s Oratorium Das Lied von der Glocke vum Max Bruch urufgfiert. 1881: Noch em Yymarsch vu franzesische Druppe wird Tunesie, wu bishär zum Osmanische Rych ghert het, dur dr Vertrag vu Kasr el Said zuen eme Protektorat vu Frankrych. 1938: Z Basel wird s Oratorium Jeanne d’Arc au bûcher vum Arthur Honegger urufgfiert. 2011: Mit dr Wahl vum Winfried Kretschmann zum Minischterbresidänt vu Bade-Wirttebärg as Noofolger vum Stefan Mappus wird zum erschte Mol e Griene Regierigschef vun eme dytsche Bundesland. 1803: Justus von Liebig, dytsche Chemiker 1808: Amadeus Merian, Baasler Bauinspäkter 1823: John R. Hind, britische Aschtronom 1856: Jakob Wirz, Schwyzer Fabrikant 1864: Cäsar Flaischlen, dytsche Schriftsteller 1864: Robert Lee Henry, US-amerikanische Bolitiker 1882: Elise Wipf, Schwyzer Germanischti 1910: Dorothy Crowfoot Hodgkin, britischi Biochemikeri 1921: Joseph Beuys, dytsche Chinschtler 1946: Otmar Schnurr,
Dr 13. Mai isch dr 133. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 134. in Schaltjohr), dodermit blybe no 232 Däg bis zum Änd vum Johr. 1909: Z Mailand wird dr erscht Giro d’Italia gstartet, hite no dr Tour de France s zwaitwichtigscht Radränne vu dr Wält. 2009: D Venus vum Hohlefels, wu im Septämber 2008 im Hohlefels am Sidfueß vu dr Schwebische Alb bi Schelklenge gfunde woren un mit rund 35.000 Johr di eltscht bekannt Mänschedarstellig isch, wird z Dibenge dr Effentligkait vorgstellt. 1773: Hermann von Vicari, Erzbischof vu Fryburg 1812: Adolphe Braun, franzesische Fotograf un Unternämer 1864: Emil Gött, dytsche Schriftsteller 1882: Georges Braque, franzesische Moler, Grafiker un Bildhauer 1895: Traugott Meyer, Schwyzer Mundartdichter 1903: Reinhold Schneider, dytsche Schriftsteller 1934: Adolf Muschg, Schwyzer Schriftsteller 1960: Elisabeth Niederer, Schwyzer Schauspileri 1975: Andreas Jung, dytsche Bolitiker 1835: Elizabeth Cook, Frau vum britische Seefahrer James Cook 2017: Günter Dietz, dytsche Dichter 2023: Sibylle Lewitscharoff, dytschi Schriftstelleri 2024: Alice Munro, kanadischi Schriftstelleri Commons: 13. Mai – Sammlig vo Multimediadateie