rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Wiesloch (sidfränkisch Wissloch) isch e Stadt im Rhy-Necker-Chrais z Bade-Wirttebärg. D Stadt het 27.049 Iiwohner (Stand: 31. Dezember 2022). Wiesloch lyt an dr Uuslaifer vum Chlaine Odewald. Uf em Bann.fließe dr Leimbach, dr Gauangelbach, dr Waldangelbach, dr Ochsenbach un dr Maisbach. Nochbergmaine vu Wiesloch sin Nußloch, Leimen, Mauer, Meckesheim, Dielheim, Rauenberg, St. Leon-Rot un Walldorf. Dr Baan bstoht us 52,4 % Landwirtschaftsflechi, 9,6 % Wald, 34,7 % Sidligsflechi un 3,2 % sunschtiger Flechi. Zue Wiesloch ghere d Stadtdail Baiertal (mit em glychnamige Dorf, em Gheft Schatzgrundhof un dr Wohnblätz Hohenhardterhof un Pumpstation Maisbachtal), Schatthausen un Wiesloch (mit dr glychnamige Stadt, em Stadtbezirk Altwiesloch un d Ortschafte Beim Staatsbahnhof, „Frauenweiler, Siedlung“, Heil- und Pflegeanstalt un Hühnerfarm Zimmermann. Wiesloch isch zum erschte Mol gnännt wore am 12. Septämber 801 in ere Schänkigsurkund vum Chloschter Lorsch as Wezzinloch. Wiesloch het e Verwaltigsgmainschaft veryybart mit dr Gmai Dielheim Dr Oberburgermaischter isch dr Dirk Elkemann. Ergebnis vu dr Landdagswahle syt 2006: 1 2006: WASG, syt 2011: Die Linke Dr Dialäkt vu Wiesloch ghert zum Sidfränkisch. Commons: Wiesloch – Sammlig vo Multimediadateie www.wiesloch.de Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Statistisches Bundesamt: Bodenfläche nach Art der tatsächlichen Nutzung -
Wilhelmsfeld isch e Gmai im Rhy-Necker-Chrais z Bade-Wirttebärg. D Gmai het 3176 Iiwohner (Stand: 31. Dezember 2022). Wilhelmsfeld lyt im Dal vum Hilsbach im sidlige Odewald. Nochbergmaine vu Wilhelmsfeld sin Schriesheim, Heiligkreuzsteinach, Schönau, Heidelberg. Derzue gränzt d Gmai im Weschte an dr Centwald, en Exklave vu Weinheim. Dr Baan bstoht us 19,4 % Landwirtschaftsflechi, 54,3 % Wald, 25,7 % Sidligsflechi un 0,6 % sunschtiger Flechi. Zue Wilhelmsfeld ghere d Derfer Bei der Kirche, Oberdorf, Unterdorf un Vormalige Stefansgasse, d Ortsdail Bergstraße, Erlbrunner Höhe, Gasse un Silbergasse un d Zinke Angelhof, Bei der Neuen Mühle, Holzapfeldelle, Pottaschenloch, Riesenberg un Schloß. S Biet vu Wilhelmsfeld im aafangs 18. Johrhundert bsidlet wore, dr Ort wird zum erschte Mol gnännt am 7. Juli 1710. Wilhelmsfeld het sich mit dr Stadt Schönau un dr Gmaine Heddesbach un Heiligkreuzsteinach zuen eme Gmaiverwaltigsverband mit Sitz z Schönau zämmegschlosse. Dr Burgermaischter isch dr Christoph Oeldorf. Ergebnis vu dr Landdagswahle syt 2006: 1 2006: WASG, syt 2011: Die Linke Dr Dialäkt vu Wilhelmsfeld ghert zum Pfälzisch. Commons: Wilhelmsfeld – Sammlig vo Multimediadateie www.wilhelmsfeld.de Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Statistisches Bundesamt: Bodenfläche nach Art der tatsächlichen Nutzung - Stichtag 31.12. -
D Gauchach isch èn Fluss, wo sûdweschtlich vo Unterbränd, èm Ortsdeil vo dè Stadt Hüfingè, am Oschtrand vom Schwarzwald entschpringt un nõch übber 20 km sûdweschtlich vo Mulifingè zmitts i dè Wuètèschlucht i d Wuètè mündet. D Gauchach entschtòt us èm Zämmèfluss vom Schwarzlachèbächle un èm Krähèbach. D Gauchach isch bi dè Mündig i d Wuètè zimli wasserarm. Am oberè Pegèl füürt si dütlich mee Wasser, was druff zruggfüürè isch, dass èn Deil vom Gauchachwasser unterirdisch dè Wuètè zuèflièßt. D Gauchach volauft im unterschtè Abschnitt bis zu dè Mündig in èrè Schlucht, dè sognannte Gauchachschlucht. D Gauchachschlucht gòt südlich diräkt i d Wuètèschlucht übber. Im Lauf vo dè 2. Etappè vom Schluchtèschteig biètet d Gauchachschlucht somit d Möglichkeit, èn Abstecher vom Schluchtèschteig z machè. I dè Gauchachschlucht befindet sich è Nadurfründehuus, wo uff dè Nammè Burgmülli hört. Nach obbè hy gits no d Lochmülli un d Guggèmülli. Commons: Gauchach – Sammlig vo Multimediadateie Beschrybig vo dè 2. Etappè vom Schluchtèschteig inkl. Gauchachschlucht uf schluchtensteig.de http://www.bw-abfluss.de http://www.bw-abfluss.de
Rances bezaichnet verschideni Ort: Rances VD, e Gmaind im Bezirk Orb, Kanton Waadt, Schwiz Rances (Aube), e Gmaind im Département Aube, Frankrych Rancés isch de Familiename vo folgende Persone: Manuel Rancés y Villanueva (1824–1897), en spanische Diplomat
47.8683333333338.4666666666667732Koordinate: 47° 52′ 6″ N, 8° 28′ 0″ O Mulifingè isch è Dorf un hüt Ortsdeil vo Hüfingè im Sûdweschtè vo Badè-Württèbärg im Schwarzwald-Baar-Chreis. Diè nägschtgrößerè Ort sin Hüfingè öppè 6,5 km nördlich, Bõõdorf öppè 11 km sûdweschtlich bi dè Ennèwuètler un Blummbärg öppè 6 km sûdöschtlich. Schaffuusè i dè Schwiz lyt öppè 23 km sûdlich. S Dorf lyt uff èm Hochplateau vo dè Baar im sûdlichè Schwarzwald in 500 bis 800 Meter Höchi. Dè Aubach, wo im Kohlwald entschpringt, flièßt zerscht durch dè Ort, dehinter èn 10 Meter hochè Wasserfall abbè un bi Aselfingè i d Wuètè. S Dorf beschtòt nebbè m Kèrndorf uss èm Obber-, Unter- un Hinterdorf. I dè 70er un 80er Johr isch s dõmòligè Neubaugebièt Alpèstrõß un „Auf Breiten“ mit Zweifamillièhüser erschlossè worrè, i dè 90er Johr dè Randèwäg durch è Stichstrõß parallel zum Aubach mit Woonhüser erwiterèt un sit dè Johrtausendwendi isch s Neubaugebièt „Auf Engelen“ bebaut worrè. Witerhy sin vir Buèrè in neu bautè Hööf um s Dorf ummè uusgsidelèt worrè. Zu guèter Letscht befindet sich èn aaltè Buèrèhòf uff dè Jungviehweid im Dal zwischè Mulifingè un Aselfingè, zur Zit unter m Nammè „Birk-Hof“. Èrschtmòls urkundlich erwäänt isch s Dorf im Johr 802,
47.5651638888897.6012944444444Koordinate: 47° 33′ 54,6″ N, 7° 36′ 4,7″ O; CH1903: 612242 / 268286 S Rundhoofgeböid vo dr Schwizerische Mustermäss isch en Ustelligshalle uf em Gländ vo dr Schwizerische Mustermäss am Mässblatz 9 z Baasel. Es zelt as Baasler Kulturguet, wo nazionali Bedütig het. S Geböid isch 1954 vom Archidekt Hans Hofmann, wo au dr Archidekt vo dr Landi z Züri gsi isch, baut worde. Es isch e tüpischs Bauwärk us de 1950er Joor vo hoocher Kwalideet und het sich mit sinere markante Uur über em Iigang zum e Baasler Woorzäiche entwigglet. D Däil vom Bau sin klaari geometrischi Körper, wo uf Kwadrat, Kräis und Rächtegg ufbaut si. Es isch e Zwäckgeböid us Staal, Beton, Bachstäi und Glaas. D Farbgääbig isch bregnant und understützt die funkzionali Ornig. 1992 isch s Geböid vo Fierz Architekten renowiert worde. Commons: Rundhofgebäude der Schweizerischen Mustermesse – Sammlig vo Multimediadateie Schweizer Ingenieur und Architekt, Band 107, Usgoobe 1-12, Braendle., 1989, S. 281 Architektur in Basel. Archiviert vom Original am 13. Juni 2013; abgruefen am 26. Juli 2014.
De Bezirk Lausanne (fr. District de Lausanne) isch e Verwaltigsainhait vom Kanton Waadt i de Schwiz. De Hoptort isch Lausanne. Dr Kanton Waadt isch am 1. Januar 2008 nöi gliideret worde und sit denn ghöre d Gmeinde unde nooche zum Bezirk Lausanne: De District isch bis zum 31. Dezämber 2007 in d Cercles (alem. Chrais) Lausanne, Pully und Romanel ufdailt gsii. Zum District hän bis Ändi 2007 12 Gmainde ghört, är isch 84.75 km² gross gsii un het Ändi 2006 195'602 Iiwohner ghaa. Fabienne Abetel-Béguelin: Lausanne (Vogtei, Bezirk). In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023
S Barfüesserkloster isch e Franziskanerkloster in dr Stadt Baasel gsi, wo noch dr Reformazioon 1529 ufghoobe worde isch. S Barfüesserkloster isch vor 1238 gründet worde, villicht scho 1231, wo dr Heinrich vo Thun dr Baasler Bischof gsi isch. Am Aafang isch s vor em erste Spaaledoor gstande, wo mit em Bau vo dr üssere Stadtmuure s innere Spaaledoor worde isch. Wie die mäiste andere Baasler Kloster isch au das Spaaleklooster dusse vor dr Stadtmuure baut worde, denn häi d Franziskaner aber öbbe e Generazioon spööter dinne in dr Stadt uf dr Allmänd bim Wasserdoor e Liigeschaft überchoo und si vo dr Spaalevorstadt uf s Areal züüglet, wo hüte dr Barfüesserblatz isch. D Gründigsurkunde vo 1250 verzelt, ass es uf sällem Areal bim Birsig, wo denn no ooberirdisch dur d Stadt gflosse isch, no käini Hüüser gha häig. Denn häi d Franziskaner iiri ersti Kiirche afo baue, wo 1256 fertig worde isch. Die isch öbbe dört gstande wo im 19. Joorhundert s Stadtcasino baut worde isch. Grad näbe dere Kiirche, öbbe wo die hütigi Barfüesserkiirche stoot, isch e Friidhoof gsi. Mä wäiss us ere Urkunde vo 1265, ass es denn näben em Kloster, zwüsche dr hütige Barfüessergass und dr Kaufhuusgass, e
Cesenatico isch en Touristenort a de Ostküste vo Italie mit 25.958 Iiwohner (Stand 31. Dezember 2022), öpe 20 Kilometer nordwestlich vo Rimini. Cesenatico lit in de Region Emilia-Romagna und ghört döt zue dr Provinz Forlì-Cesena. D Nachbargmeinde sind Cervia (RA), Cesena, Gambettola und Gatteo. Zahlreichi Hotels, Bars und Glacécafés präget d Hauptstrass vom Ort. Am Abig wird us Cesenatico en Partyort, wo mit Rimini z vergliche isch, während einigi Stadtteil vom Familientourismus prägt sind (Valverde, Villamarina). D Wahrzeiche vo Cesenatico sind es 38-stöckigs Hochhuus und s Grand Hotel Cesenatico. De Hafe vo Cesenatico, wo vom Leonardo da Vinci plant worden isch, isch allei dur sini Form sehr effektiv gschützt vor Versandig. Im Hafe liget einigi Museumsschiff. Cesenatico hät Städtepartnerschafte geschlosse mit Frankreich Aubenas Niederlande Delfzijl Deutschland Schwarzenbek Schweiz Siders Belgien Zelzate Bagnarola Borella Cannucceto Sala Valverde Villalta Villamarina Zadina. Marco Pantani (1970-2004), italienische Profi-Velorännfahrer Emilio Pericoli (1928-2013), Sänger Marcella Hazan (1924-2013), Chochbuechautorin Giorgio Ghezzi (1930-1990), Fuessballspiler Strand Hafe Grand Hotel Cesenatico Museumsschiff im Hafe Denkmal vom Giuseppe Garibaldi Statue vom Marco Pantani Demographic Balance and resident population by sex on 31st december 2022. Italian National Institute of Statistics, abgruefen am 14. Mai 2023. Commons: Cesenatico – Sammlig vo Multimediadateie Offizieller
Dè Bezirk Schlaatè isch bis im Juli 1999 è Vowaltigseinheit vom Kanton Schaffuusè i de Schwiz gsi. Sithèr vozichtet dè Kanton uff d Bezirksvowaltig, abber nit uff dè Bezirk sèlbo. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023
S Grand Hotel Cesenatico isch es Luxushotel i de italienische Gmeind Cesenatico. S staht unter Dänkmalschutz. S Grandhotel isch 1929 ufgmacht worde und isch i de 30er Johr e beliebte Urlaubsort im Königriich Idalie ksi. Nach em Zweite Wältchrieg sind bis 1947 amerikanischi Soldate im Hotel unterbracht ksi. I de 1960er und 1970er händ politischi Demonstratione in de Umgebung stattgfunde. Ändi vo de 1990er ischs unter Denkmalschutz gstellt worde. S Gebäud isch e paar Maal umbaut worde. S gääl-bruun Huus wiist Element vom Neoklassizismus und vom Jugendstil uf. Es hät hüt über 300 Zimmer. D Homepage vom Grand Hotel Cesenatico 44.20146712.405305Koordinate: 44° 12′ 5,3″ N, 12° 24′ 19,1″ O
Obberwisè (amtlich: Oberwiesen) isch èn Ortsdeil vo dè Gmein Schlaatè im Kanton Schaffuusè. Obberwisè isch èn Wyler, wo ca. 1,5 km weschtlich vo Schlaatè bzw. i dèselbè Dischtanz nordöschtlich vom Ortszèntrum vo Stüèlingè lyt. Obberwisè lyt diräkt am linkè Ufer vo dè Wuètè. Mit Schlaatè isch Obberwise durch è schmals Dääli im Oschtè vom Wyler vobundè, durch welles dè Schlaatemer Dorfbach nõch Weschtè uss èm Schlaatemer Dalbeggi i d Wuètè entwässerè cha. D Staatsgränz zwischè dè Schwiz un Dütschland volauft uff Höchi Obberwisè i dè Mitti vo dè Wuètè un au am Südrand vom Wyler, wo d Gränz z mitts im Schinderwald d Haaldè uè bis zum Georgs-Blatz füürt, wo s EKS è Stròmleitig obbè abbè füürt. Im Nordè ghörds linke Ufer vo dè Wuètè, wo als Nadurschutzgebièt uusgwisè isch, zu Obberwisè dezuè. D Dalflankè im Nordè vo Obberwisè wörd von èrè Högerchetti bildet, di bi Obberwisè mit èm Flüèli aafangt, sell isch èn ca. 80 m hochè Flüè am Nordoschtrand vo Obberwisè. Obberwisè lyt a dè Hauptstrõß, wo in sûdöschtlicher Richtig dè Gränzübbergang Schlaatè-Obberwisè mit dè Stadt Schaffuusè vobindèt. Selli Hauptschtrõß gildet als Volängerig vo dè dütsche Bundesschtrõß 315, um d Fèrnvobindig vo Fryburg bis Schaffuusè z vollèndè. Dè
S Gipsmuseum Schlaatè isch dèmm letschtè noch zuègänglichè Gips-Stollè vo dè Region vorglagerèt. S Museum informyrt übber dè Gipsabbau, wo im 18./19. Johrhundert i dè Gegènd intensyv betribbe wore isch. Zuèschtändig für dè Betrièb isch d Stiftig för d Förderig vom Gipsbärgwärch un Gipsmuseum Schlaatè. S Gipsmuseum Schlaatè befindet sich im Ortsdeil Obberwisè, rund 300 m vo èm Gränzübbergang Schlaatè-Stüèlingè (D). Èn Wägwyser markyrt d Zuèfaart. S Museum vofüègt übber Parkblätz sowiè èn Raschtblatz. S Gipsvorkõ i dè Gegènd vo Schlaatè langet deilwys bis a d Boddèobberflächi un sin im Keuper abglagerèt. Grösseri Vorkõ liget i dè düèferè Lagè vom Muschelkalk im Högerchetti zwischè m Wutach- un èm Schlaatemer Beggi. S ehemõligi Grubèfäld hèt öppè 50'000 m² umfasst. I dè Schlaatemer Gmeindsrechnig vo 1712 macht èn Ydrag uff diè örtlichi Vowertig vo Gips uffmerksam. Dè bislang älteschte schriftliche Beleeg datyrt uss èm Johr 1709 i dè Baugschichtè vom Kloschtèrkirchè Rhynau (ZH), wo zum Innèuusbau Schlaatemer Gips vowendèt worrè isch. Zèrscht isch s Gipsvorkõ in obberirdischè Brüch abbaut worrè. 1790 isch èn èrschtè Stollè zu dè Gwinnig vom Gips unter Dag aaglait worrè. I dè Folg sin witeri Stollè uff èm Gebièt vo dè Gmeind Schlaatè entschtandè. Dè Rohschtoff Gips isch
D Stallegger Dannè isch è ca. 300 Johr aalti Wyßdannè mit èrè Höchi vo 52 m un 4,52 m Umfang. Si stòt i dè Nöchi vom Chraftwärk Stallegg und isch als „Gschütztes Nadurdenkmõl“ uusgwisè. I dè Nöchi vo dèrrè Dannè befindet sich d Ruinè vo dè ehemõligè Burg Stallegg uns Flusskraftwerk Stallegg. Christa Maier: Neues übber èn aaltè Gigantè. I dè Badischè Ziting vom 28. Juni 2010, abgruèfè 5. Dezembèr 2011. 47.8566018.287114Koordinate: 47° 51′ 23,8″ N, 8° 17′ 13,6″ O
D Universiteet Sturgert isch nebe de Universität Hohenheim aine vo de zwai staatlich bade-württebergische Universiteete i Strurgert. D Gründung fiehrt dia Universität uf d'Gründung vo de "Vereinigten Real- und Gewerbeschule" i Sturgert anne 1829 zruck. Si isch no später ä Technische Hochschul worre und darf sich sejt 1967 "Universität Stuttgart" nenne. I de 1950er Johr het de Aufbau vom Campus i Vaihinge aagfange, wo hejt vor allem dia technische Fakultäte vertrete sind. D Gaisteswisseschafte ond d Architektur send abr no i de Innestadt vo Sturgert blibbe. Commons: Universität Stuttgart – Sammlig vo Multimediadateie Offizielle Internetpresenz vo dä Universiteet Sturgert Selbstangabe zur Historie uf de Homepage vo dä Uni Sturgert Historie. Im Web-Auftritt vo dä Universität Stuttgart Archivierte Kopie (Memento vom 8. Februar 2015 im Internet Archive) 0V Universitete un Hochschuele z Bade-Wirttebärg Normdate: GND: 36186-0 | LCCN: n79105944 | SUDOC/IdRef: 030422507 | VIAF: 158100608
Dr Begriff Lääbesmiddel umfasst as Oberbegriff nid nume Naarigsmiddel sondern au s Drinkwasser, wo us Wasser und Mineralstoff, wo din glööst sin, bestoot. Im Underschiid zum Drinkwasser bestöön Naarigsmiddel im Wääsentlige us de Makronäärstoff. Das si Choolehüdrat, Lipide (Fett) und Protein, wo im Mensch chemisch bundeni Energii zuefüere. Drzue si au Mikronäärstoff as Mängielimänt und Spuureelimänt wääsentligi Bestanddäil vo Naarigsmiddel. Lääbesmiddel wärde vom Mensch vilmol bsundrigs zueberäitet und denn gässe as Ernäärig oder zum Gnuss. Us rächtliger Sicht zele näben em Drinkwasser und de Naarigsmiddel as Hauptgrubbe au d Gnussmiddel zu de Lääbesmiddel, usser de Dubakware. Noch dr EU-Verordnig 178/2002/EG ghööre nit zu de Lääbesmiddel was nid verarbäitet worde isch oder kä Näärwärt het: Fuetermiddel, im Allgemäine alli lääbige Dier Bflanze vor dr Ärnt, Arzneimiddel, kosmetischi Middel, Dubak und Dubakbrodukt, Betöibigsmiddel und psychotropi Stoff Rückständ und Kontaminante. Commons: Ässe – Sammlig vo Multimediadateie Staatligi Stelle Infos des aid infodienst Verbraucherschutz Ernährung Landwirtschaft e. V. Bundesamt für Verbraucherschutz und Lebensmittelsicherheit Bundesinstitut für Risikobewertung Kinderlebensmittel – kindergesundheit-info.de: unabhängiges Informationsangebot der Bundeszentrale für gesundheitliche Aufklärung (BZgA) Lääbesmiddellexikon Ternes et al: Lebensmittellexikon, Behrs Verlag, Hamburg Anderi Lingg Lebensmittel Warenkunde Übersicht über d Verschwändig vo Lääbesmiddel uf dr ganze Wält Lääbesmiddelverordnig Kapitel 1, Artikel 2
Höchstetten isch de Name vo folgende Ortschafte: Höchstetten BE, bis 1902 Höchstetten (Burgdorf), e Gmeind im Kanton Bärn, Schwiz Grosshöchstetten, bis 1896 Höchstetten (Konolfingen), e Gmeind im Kanton Bärn, Schwiz Höchstetten (Leutershausen), en Ortsteil vo de Stadt Leutershausen, Landchreis Ansbach, Bayern, Dütschland
Brot (ahd. prôt, vo urgerm. *brauda-) isch e dradizionells Naarigsmiddel, wo us eme Däig us gmaalnigem Geträid (Määl), Wasser, eme Driibmiddel bacht wird und vilmol chömme no anderi Zuedate drzue. Es ghöört zu de Grundnaarigsmiddel. Um s wäiche Innere isch dr Rampf, wo dünkler und fester isch. Mit de mäiste Brotdäig cha mä au chliineri Bröötli bache. Dr Däig bestoot us Määl, Salz, Wasser und Driibmiddel, wie Bachhefi und Suurdäig. Für die verschiidene Wariante cha mä alli mööglige Lääbesmiddel in Däig due, z. B. grasplets Gmües, Härdöpfel, Nüss und Soome, gröösteti Ziibele, drochnedi Frücht, Gwürz und e Hufe mee. Zum zum Bischbil 1,5 kg Roggemischbrot z mache nimmt mä öbbe 1 kg Määl, 850 ml Wasser und 30 g Salz (öbbe 4 TL). Bim Bache verliert s Brot öbbe zää Brozänt vom Gwicht. As Lääbesmiddelzuesatzstoff wärde Mono- und Diglyceride vo Spiisfettsüüre (MDG) drzuedoo, so dass mee Wasser cha bunde wärde. Diacetylwiisüüriglyceride verdäile s Wasser besser im Däig und er cha mee Gaas ufnää, gäärt weniger schnäll und s Wolume wird gröösser. Milchsüüriester vo MDG macht, ass mee Pore bildet wärde mit mee Luft din und s Wolume gröösser wird. Mit Konservierigsstoff wie Propionsüüri oder Sorbinsüüri und d Salz von ene
S Rafzerfäld isch è Ebeni im Nordè vom Schwizer Kanton Züri, wo è baar Quadratkilometer gross isch. S Gebièt umfasst vo Wescht nõch Oscht d Gmeindè Waschterkingè, Hüntwangè, Wyl un Rafz, s lyt nördlich vom Hochrhy. Sell Gebièt isch 1651 mit dè hoè Gricht a Züri chò, nõchdèmm d Grafè vo Sulz zwungè gsi sin, iri Schuldè bi dè Zürcher durch Voüsserig vo irer Landeshoheit abzdrägè. Diè Schuldè sin aagfallè durch dè Dryssgjöhrige Chrièg, wo sich d Herrè vo Sulz finanzièll völlig veruusgabt cha hèn. Sell isch èn seltenè Fall vom Vokauf vo Rychsboddè a d Schwiz. Durch dè Übbergang vom Rafzerfäld a d Zürcher isch es nõch dè Bildig vo Nationalstaatè zu sellem kuriosè Gränzvolauf chò, wellen mò mit èm Uusdrugg Jeschtettemer Zipfel benamst hèt. Diè dütschè Gmeindè Jeschtettè (mit Ortsdeil Altèburg) un Lottschtettè sin fascht vom übrigè Staatsgebièt vo Dütschland abdrènnt worrè, well durchs Rafzerfäld bis Dettighoffè nu no èn Korridor vo minimal 300 m Breiti übbrigblibbè isch. S Rafzerfäld stellt geologisch dè Sander von èm grossè Alpèglètscher dar, dõrum sin diè abglagertè Kysschichtè meereri Dutzend Meter mächtig. È baar Kièswärk baued sellen Rooschtoff ab. Im Rafzerfäld git s è Aazaal vo Nadurschutzbrojèkt, wo diè urschprünglich Artèvylfalt widderhèrschtellè
S Kulinarische Erb vo de Schwiz (franzöösisch Patrimoine culinaire suisse, italienisch Patrimonio culinario svizzero, romanisch Patrimoni culinar svizzer) isch e mehrsprochigi Enzyklopädii vo de tradizionelle Schwizer Chuchi. Me cha d Datebangg im Internet abrüefe. Aagfange hät alls im Johr 2000, wo dr Nazionalrot Josef Zisyadis es Postulat im Parlamänt iigraicht hät, wo verlangt hät, es sell es Inventar vom kulinarische Erb vo de Schwiz zämegstellt wärde. Verschideni turisteschi und landwirtschaftlechi Chrais händ da Aalige understützt, i de Hoffnig die regionale Produkt besser z vermarkte und di kulinarischi Vilfalt z erhalte. Im 2004 isch dr Verein Kulinarisches Erbe der Schweiz gründet worde. Finanziert worde isch die Organisazion dur Subvenzione vom Bundesamt för Landwirtschaft und vo de Kantön, aber au dur Spände vo verschidnige witere Organisazione und Undernehme. De Verein hät dänn e Gruppe vo Forscher, drunder au Ethnologe und Historiker, beuftrait d Artikel z schrybe und d Fäldforschig bi Schwizer Beck, Metzger, anderne Kulturhistoriker und Püürinne und i de Archiiv z mache. Sit em 9. Dezember 2008 isch die Datebank i de vier Landessproche chostelos de Öffentlichkait zuegänglich. I däm Online-Inventar sind rund 400 Produkt erfasst (Stand: November 2016). Damit es Läbesmittel i die Datebank ufgnoo wird, muess es folgendi Vorussetzige
Dr Bernd Tauber (* 7. Mai 1950 z Gebbenga) ischt a deitscher Schauschbiler, wo sich hin ond wiidr au als Senger betädigt. Dr Bernd Tauber kommt am 7. Mai 1950 z Gebbenga uff d Welt, wo-nr au uffwechst. Sei Vadder isch a behmischer Glasschleifer ond sei Mueder a Ibrsetzere. Vo 1970 bis 1972 lôôt’r sich an dr Staatlicha Hochschuel fir Musik ond darstellenda Kunscht en Stuegert zom Schauschbiiler ausbilda. Deet send seine Leischdonga so hervorragend, dass sei Zwischapriafong glei als Abschlusspriafong gilt. Dô drnôch hôt’r fir a kurza Zeit a Engagement am Hessischa Staatstheater z Kassel. Vo Januar bis Auguscht 1973 bildet’r sich weider am Teatr Laboratorium en Breslau, wo dr Jerzy Grotowski sei Lehrer ischt. Dô drnôch folget weitre Engagements ond Turneea en Deitschland, Eschtreich ond en dr Schweiz. Emma broidra Publikom wuud dr Bernd Tauber 1976 bekannt durch sei Roll als Beckerlehrleng Werner Wild em Film Das Brot des Bäckers vom Erwin Keusch. 1980 schbiilt’r em Film Soweit das Auge reicht, wo-nr au a baar oigene Liadr dren sengt. An graußa Erfolg hôt’r em Jôhr 1981 mit seira Roll als Obersteiermann en Das Boot vom Wolfgang Petersen. A Millionapublikum wuud uff-en uffmerksam, wia-nr en de erschde 156 Folga
Mit èm Begriff Urdonau wörred meereri früèneri Zuèschtänd i d Gschichtè vom Flusssischteem vo dè Donau bezeichnet. Dè Begriff bezièt sich zmeischt uff dè Laufabschnitt nördlich vo dè Alpè. S Donausischteem wörd vorzeichnèt durch diè nördlichi Randsenki vor èm Alpèbogè, wellè sich im Tertiär nõch Faltigs- un Übberschièbigssvorgäng stark aaghobbè hèt. D Randsenki isch abwèchselnd Meeresarm, Süßwasserschwemmland odder versumpfti Nidderig gsi, spôter immer öfter Schotterebeni. Si öffnèt sich nõch Oschtè wiè au nõch Weschtè zum Meer hy un entwässert dorthy. Wechselhaft hèt sich dè Mitteldeil vohaaltè, wellè uugfäär èm hütigè süddütschè Alpèvorland un èm schwizerischè Mittelland entschpricht, denn er hèt sich znägscht nõch Oschtè, denn nõch Weschtè entwässeret, widder nõch Oschtè un schlièßlich, bis zum hütigè Dag, in drei voschidnè Richtigè. S spôter oschtwärts grichtete Stròmsischteem cha dõby als Urdonau geltè, well s in mindeschtens eim Abschnitt, zwischè Passau un Wyn, mit ununterbrochenem fluvialèm Gschehè uff diè hütig Donau übbercho isch. Im unterè Miozän, vor öppè 20 Millionè Johr, isch diè nördlich Randsenki vo dè Alpè letschtmòls è durchgängigi oschtweschtgrichteti Meeresstrõß (Helvetmeer, Oberi Meeresmolasse) gsi. Si isch bald durch d Schwellè vo Amschtettè (Nordhälfti vom hütigè Obberöschterrych) deilt worrè. Im oberè Miozän hèt dè nordwärtige Schub vo dè Afrikanischè Blattè,