rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Begriff Läächewääse, au Föidalwääse (→Föidalismus) oder Benefizialwääse, bezäichnet s politisch-ökonomischi Süsteem vo de Bezieige zwüsche Läächeheere und beleente Wasalle. Es het d Grundlaag vo dr hochmiddelalterlige Gsellschaftsornig in de oobeländische Staate bildet, vor allem im Häilige Römische Riich. Au in andere Kultuure, bsundrigs z Japan si Struktuure entstande, wo mä mit em öiropäische Läächewääse cha vergliiche. Im Früemiddelalter het sich s Läächewääse noch em Vorbild vom römische Klientelwääse und us em germanische Gfolgschaftswääse entwigglet. Dr Läächeheer, wo dr rächtligi Äigedümer vo Grund und Boode oder vo bestimmte Rächt gsi isch, het die em Läächeempfänger uf Lääbeszit überloo. Dodrfür het dä em Läächeheer persönligi Dienst müesse läiste. Zu däm het z. B. ghöört, ass er dr Stigbüügel ghebt, iin bi festlige Aaläss begläitet und iim as Mundschänk dient het. Bäidi häi sich verpflichdet, enander dröi z si: Dr Läächeheer zu Schutz und Schirm, dr Läächemaa zu Root und Hilf. Usserdäm häi dr Läächeheer und dr Wasall enander geegesitig Respäkt gschuldet, d. h. dr Läächeheer het noch em Gsetz si Läächemaa nit döfe schloo, aabemache oder sich an sinere Frau oder Dochder vergrife. Dr obersti Landesheer isch au dr obersti Läächeheer gsi, dr Köönig oder dr Herzog, wo sine Fürste iiri
Dr Matthias vo Nöijeburg (au Mathias; * um 1295 z Nöijeburg am Rhii; † churz noch 1364) isch e spootmiddelalterlige dütsche Chronist gsi. Dr Matthias isch us ere patrizische Familie cho, het z Bologna kanonistischs Rächt studiert und au dr Magisterditel überchoo. 1327 isch er Rächtsberooter z Basel gsi, het denn vo 1329 aa in dr gliiche Posizioon bim Bischof vo Stroossburg, Berthold vo Buechenegg, gschafft. 1335 und no äinisch 1338 isch er in ere offizielle Missioon zur Kurie uf Avignon gfaare. Dr Matthias isch dr Verfasser von ere latiinische Chronik, wo sich am Wärk vom Martin vo Troppau aagschlosse het. D Chronik isch literarisch nit bsondrig aaspruchsvoll, aber si isch äini vo de wichdigste Kwelle für d Zit vo 1245 bis 1350 mit em Schweerpunkt uf em Oberrhii, vo 1328 aa vor allem Stroossburg. Si isch in meerere Redakzioone überliiferet und es git meereri Ergänzige; die vo noch 1355 stamme aber woorschiinlig nit vom Matthias sälber. In dr eltere Forschig het mä au lang drüber diskutiert, öb dr Matthias überhaupt dr Autor vom Wärk isch. Hüte gältet das aber as unumstritte. Dr Schweerpunkt vo dr Daarstellig isch die politischi Gschicht, aber au die aadligi Lääbenswält, dr Usbruch vo dr
Doktor Johannes Faust ischt a Opr en drei Uffziig vom Stuegerter Kombonischda Hermann Reutter. S Libreddo hôt-em dr Ludwig Andersen gschriiba. Des gôht zruck uff des alde Pubbaschbiil Doktor Faust vo-ma obekannda Dichter en dr Fassong vom Karl Simrock us-em Jôhr 1846. S erscht Môl uff d Bihne komma isch dui Opr am 26. Mai 1936 z Frankfurt am Main. A Neifassong dô drvoo hend dr Reutter ond dr Andersen 1955 fir s Stuegerter Opernhaus gschriiba. Deet isch des Werk noh em gleicha Jôhr am 8. Juni zom erschda Môl ibr d Bihne ganga. A Auffihrong dauret rond zwoi Stonda ond 15 Menuda. Drei Fleeda, zwoi Oboa, zwoi Klarinedda, viir Saxofon, zwoi Fagodd, viir Herner, drei Trombeeda, drei Posauna, oi Harf, Schlagwerk, Klavier ond Streicher Dui Opr schbiilt z Mainz ond z Parma (Italiâ) en dr erschda Hälfde vom 16. Jôhrhondert. S Bihnabild zeigt a Studiirzemmer em Fauscht seira Wohnong z Mainz Drei Studenda vo Krakau brenget em Fauscht a Zaubrbuach, wo-mr draus lerna kôô, wia-mr d Hellagoischtr beschweert. Kaum send em Fauscht seine Bsuacher wiidr ganga, probiirt’r’s au glei aus. Dô druff erscheint dr Mefischdo. Mit sellem schliaßt’r an Pakt, wo erscht nôch 24 Jôhr auslaufa soll. Solang seller
Dr Kanton Plouay isch bis Merz 2015 e Kanton im Arrondissement Lorient im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne gsii. Dr Hauptort isch Plouay gsii. Verdrätter im conseil général vum Département isch bis 2015 dr Jean-Rémy Kervarrec gsii. Zum 22. Merz 2015 isch dr Kanton ufglest wore. Zum Kanton hän sechs Gmaine ghert:
Dr Kanton Pluvigner (franzesisch Canton de Pluvigner, bretonisch Kanton Pleuwigner) isch e Kanton im Arrondissement Lorient im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Hauptort isch Pluvigner. Zum Kanton ghere elf Gmaine. Bis zue dr Neiornig vu dr Kanton anne 2015 hän die Gmaine zum Kanton ghert: Brech, Camors, Landaul, Landévant un Pluvigner (Hauptort).
Dr Kanton Pontivy (franzesisch Canton de Pontivy, bretonisch Kanton Pondi) isch e Kanton im Arrondissement Pontivy im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Hauptort isch Pontivy. Zum Kanton ghere fufzeh Gmaine: 2019: Fusion Bieuzy un Pluméliau → Pluméliau-Bieuzy Bis zue dr Neiornig vu dr Kanton anne 2015 hän die Gmaine zum Kanton ghert: Croixanvec, Gueltas, Guern, Kerfourn, Noyal-Pontivy, Pontivy (Hauptort), Saint-Gérand, Saint-Gonnery, Saint-Thuriau un Le Sourn.
Dr Kanton Pont-Scorff isch bis Merz 2015 e Kanton im Arrondissement Lorient im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne gsii. Dr Hauptort isch Pont-Scorff gsii. Verdrätter im conseil général vum Département isch bis 2015 dr Pierrik Nevannen gsii. Zum 22. Merz 2015 isch dr Kanton ufglest wore. Zum Kanton hän sechs Gmaine ghert:
Der Heimetort heisst me in dr Schwiiz die Gmei, wo ne Schwizer oder Schwizeri heimatberächtigt isch. Friehner isch das vor allem wäge dr Versorgig im Alter wichtig gsi (dr Heimetort isch doderfür verantwortlig gsi, wenn aine kei eignes Gäld un keine nochi Aaghörige me gha het). Hüt z Dag het dr Heimetort kei großi Bedütig meh, er wird aber immer no im Reisepass und uf dr Identitätscharte in dr Schwiz ufgfiehrt. Er het nüt mit em aktuelle Wohnort z tue, un au nüt mit em Geburtsort, wo usserhalb vo dr Schwiz normalerwiis in söttige Dokumänte iitragen isch. Rainer J. Schweizer: Bürgerrecht. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz.
Dr Kanton Port-Louis isch bis Merz 2015 e Kanton im Arrondissement Lorient im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne gsii. Dr Hauptort isch Port-Louis gsii. Verdrätter im conseil général vum Département isch bis 2015 dr Jacques Le Ludec gsii. Zum 22. Merz 2015 isch dr Kanton ufglest wore. Zum Kanton hän nyyn Gmaine ghert:
Dr Kanton Questembert (franzesisch Canton de Questembert, bretonisch Kanton Kistreberzh) isch e Kanton im Arrondissement Vannes im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Hauptort isch Questembert. Zum Kanton ghere 16 Gmaine: Bis zue dr Neiornig vu dr Kanton anne 2015 hän die Gmaine zum Kanton ghert: Berric, Le Cours, Larré, Lauzach, Molac, Péaule, Pleucadeuc un Questembert (Hauptort).
Dr Kanton Quiberon (franzesisch Canton de Quiberon, bretonisch Kanton Kiberen) isch e Kanton im Arrondissement Lorient im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Hauptort isch Quiberon. Zum Kanton ghere 16 Gmaine: Bis zue dr Neiornig vu dr Kanton anne 2015 hän die Gmaine zum Kanton ghert: Carnac, Hœdic, Île-d’Houat, Plouharnel, Quiberon (Hauptort), Saint-Pierre-Quiberon un La Trinité-sur-Mer.
Dr Kanton La Roche-Bernard isch bis Merz 2015 e Kanton im Arrondissement Vannes im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne gsii. Dr Hauptort isch La Roche-Bernard gsii. Verdrätter im conseil général vum Département isch bis 2015 dr Alain Guihard gsii. Zum 22. Merz 2015 isch dr Kanton ufglest wore. Zum Kanton hän acht Gmaine ghert:
Dr Kanton Rochefort-en-Terre isch bis Merz 2015 e Kanton im Arrondissement Vannes im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne gsii. Dr Hauptort isch Rochefort-en-Terre gsii. Verdrätter im conseil général vum Département isch bis 2015 dr François Hervieux gsii. Zum 22. Merz 2015 isch dr Kanton ufglest wore. Zum Kanton hän acht Gmaine ghert:
Dr Kanton Rohan isch bis Merz 2015 e Kanton im Arrondissement Pontivy im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne gsii. Dr Hauptort isch Rohan gsii. Verdrätter im conseil général vum Département isch bis 2015 dr Pierre Le Teste gsii. Zum 22. Merz 2015 isch dr Kanton ufglest wore. Zum Kanton hän siibe Gmaine ghert:
Dr Kanton Saint-Jean-Brévelay isch bis Merz 2015 e Kanton im Arrondissement Pontivy im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne gsii. Dr Hauptort isch Saint-Jean-Brévelay gsii. Verdrätter im conseil général vum Département isch bis 2015 dr Guénaël Robin gsii. Zum 22. Merz 2015 isch dr Kanton ufglest wore. Zum Kanton hän siibe Gmaine ghert:
Dr Kanton Sarzeau isch bis Merz 2015 e Kanton im Arrondissement Vannes im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne gsii. Dr Hauptort isch Sarzeau gsii. Verdrätter im conseil général vum Département isch bis 2015 dr Yves Borius gsii. Zum 22. Merz 2015 isch dr Kanton ufglest wore. Zum Kanton hän fimf Gmaine ghert:
Dr Kanton La Trinité-Porhoët isch bis Merz 2015 e Kanton im Arrondissement Vannes im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne gsii. Dr Hauptort isch La Trinité-Porhoët gsii. Verdrätter im conseil général vum Département isch bis 2015 dr Michel Pichard gsii. Zum 22. Merz 2015 isch dr Kanton ufglest wore. Zum Kanton hän sechs Gmaine ghert:
Dr Kanton Vannes-Centre isch bis Merz 2015 e Kanton im Arrondissement Vannes im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne gsii. Dr Kanton umfasst di zäntrale Stadtviertel vu dr Stadt Vannes, wu au Hauptort vum Kanton isch. Verdrätter im conseil général vum Département isch bis 2015 dr François Goulard gsii. Zum 22. Merz 2015 isch dr Kanton ufglest wore. Dr Kanton isch anne 1982 entstande dur d Ufdailig vum Kanton Vannes in d Kanton Vannes-Centre, Vannes-Est un Vannes-Ouest.
Dr Kanton Vannes-Est isch bis Merz 2015 e Kanton im Arrondissement Vannes im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne gsii. Dr Hauptort isch Vannes gsii. Verdrätteri im conseil général vum Département isch bis 2015 d Elisabeth Chevalier gsii. Zum 22. Merz 2015 isch dr Kanton ufglest wore. Dr Kanton isch anne 1982 entstande dur d Ufdailig vum Kanton Vannes in d Kanton Vannes-Centre, Vannes-Est un Vannes-Ouest. Zum Kanton hän acht Gmaine ghert:
Dr Kanton Vannes-Ouest isch bis Merz 2015 e Kanton im Arrondissement Vannes im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne gsii. Dr Hauptort isch Vannes gsii. Verdrätter im conseil général vum Département isch bis 2015 dr André Gall gsii. Zum 22. Merz 2015 isch dr Kanton ufglest wore. Dr Kanton isch anne 1982 entstande dur d Ufdailig vum Kanton Vannes in d Kanton Vannes-Centre, Vannes-Est un Vannes-Ouest. Zum Kanton hän siibe Gmaine ghert:
D Reich vo Riichestäi si im Spootmittelalter e Basler Riddergschlächt gsi, wo sich noch dr Reformazioon vo dr Stadt in s Elsass und uf Baade zruggzooge het. D Familie isch zum erste Mol 1166/79 mit em Rudolf Dives erwäähnt worde. S Gschlächt isch im Dienst vo de Bischöf vo Basel gstande. Si het vom Aafang vom 13. Joorhundert aa dr Boste vom Kämmerer ghaa und het um 1250 d Burg Riichestäi bi Arlese vom Bischof vo Basel als Lääche überchoo. D Riich vo Riichestäi si vom 13. bis zur Middi vom 15. Joorhundert im Root vo dr Stadt Basel verdräte gsi, häi säggs Bürgermeister gstellt, äi Basler Bischof und äi Räkter vo dr Universidäät Basel. In dr Stadtpolitik si si uf dr Site vo de landaadlige Stärner gsi in iirer Usenandersetzig mit de Psitticher. Sit em 15. Joorhundert si d Mitgliider vo dr Familie mee und mee im Dienst vo de Habsburger und de Markgroofe vo Hachbärg und Baade gstande. Dr Bsitz vo dr Familie isch im Baselbiet, Sundgau und südlige Schwarzwald glääge und het us Lääche vo de Herzöög vo Östriich, vom Bischof vo Basel und vo de Markgroofe vo Baade bestande. Drzuu häi Brombach im Wiisedaal, Buschwiller im
De Bundespräsident bezeichnet s Staatsoberhaupt vo dr Bundesrepublik Düütschland, lueg bi Bundespräsident (Düütschland). s Staatsoberhaupt vo dr Republik Öschterriich, lueg bi Bundespräsident (Öschterriich). de Vorsitzendi vom Schwiizerische Bundesrat, lueg bi Bundespräsident (Schwiiz). s Schtaatsoberhaupt vom Norddüütsche Bund (1866-1871), de schpäteri Düütschi Kaiser, König Wilhelm I. vo Preusse.
D Vitztum si e Basler Riddergschlächt im Spootmittelalter gsi. Iire Naame chunnt vom Boste vom vicedominus wo si bsetzt häi. D Familie wird im 11. Joorhundert erwäänt, wo dr Hupold im Joor 1098 em Dalbe Chloster z Basel sini Matte, Räb- und Waldländer z Rhiiwiiler und d Chille z Hägedorf gschänggt het. Iiri Mitgliider si Ministeriali vom Bischof vo Basel gsi. Sit em spoote 13. Joorhundert isch d Familie im Root vo dr Stadt Basel verdräte gsi und het au zwäi Bürgermäister gstellt. Au lokali Chilleämter häi d Vitztum bsetzt: e Burchard isch in dr erste Helfti vom 14. Joorhundert Brobst vo St. Peter gsi und e Berchtold vo 1321 bis 1328 Komtur vo de Johanniter. In dr Usenandersetzig zwüsche de Psitticher und Stärner im 13. Joorhundert häi si sich de Stärner aagschlosse, wo vor allem dr Landaadel drzueghöört het. Am Ändi vom 13. Joorhundert häi d Vitztum dr Strit mit de Münch um d Burg Landskron verloore. Vo 1327 bis 1342 si si in ere Feede mit dr Stadt Basel glääge. S Gschlächt isch früe im 15. Joorhundert usgstorbe. D Vitztum si Läächelüt vo de Graafe vo Pfirt und vo de Herzöög vo Ööstriich gsi. Zu iirem Bsitz het
D Zu Rhein, ze Rin, ze Rijne, usw. si im Spootmittelalter e Basler Riddergschlächt gsi, wo Ableeger am Oberrhii im Briisgau und im Elsass ghaa het. Die vo Zu Rhein si sit dr zwäite Helfti vom 12. Joorhundert bekannt und si Ministeriali vom Bischof vo Basel gsi. As Stadtaadligi häi si vom 13. Joorhundert aa in dr Usenandersetzig zwüsche de Psitticher und Stärner zu de bischofsdröije Psitticher ghöört. Im 13. Joorhundert het d Basler Linie dr Biinaame Vo Häsige aagnoo, noch em elsässische Häsige, wo si 1286 as Lääche vo dr Abtei Murbach überchoo häi. Um 1480 si sich die vo Zu Rhein und d Stärnerfamilie vo de Eptiger wäge dr Reform vom Chloster Klingedaal, em riichste und elitäärste in dr Stadt Basel, in d Hoor groote; die vo Zu Rhein si drfür gsi und d Eptiger drgeege. Die Usenandersetzig isch aber wit über d Stadt uusegange. Dr Basler Root het in Bärn, Obwalde und Niderwalde Understützer für d Reform gfunde, dr Basler Bischof het Züri, Luzärn und Schwyz uf sinere Site ghaa. Dr Groof Oswald vo Thierstäi het schliesslig e wirtschaftligs Embargo über d Stadt gläit, bis dr Root chlii biigee het. D Briisacher Linie isch in dr erste
D Marschalk si e Basler Ridderfamilie im Spootmiddelalter gsi. D Marschalk si as Ministeriale vom Basler Bischof in dr Ridderstand ufgstiige. Iire Naame häi si vom Amt vom Marschalk übernoo, wo si vo dr zwäite Helfti vom 12. Joorhundert bis 1414 gfüllt häi. Wo sich im spöötere 13. Joorhundert e Kampf um Machtinträsse under dr Basler Ritterschaft entwicklet het, häi sich d Marschalk uf d Site vo de stadtaadlige Psitticher gschlaage, wo dr Bischof gegen e Rudolf vo Habsburg understützt häi und s 1271 fertigbrocht häi, iiri Gegner, d Heere vom Stärn, us dr Stadt z verdriibe. 1273 het dr Rudolf Basel afo belaagere und dr Hug Marschalk, wo denn Bürgermäister gsi isch, het mit ere Hampfle vo Lüt en Usfall gmacht und isch drbii umchoo. Dr Günther Marschalk, wo mee as äinisch zum Bürgermäister gweelt worden isch und 1401 as Gsandte vo dr Stadt vom nöije König Ruprecht sich alli iiri Freihäite wider emol het lo bestäätige, isch as letschte männlige Basler Marschalk 1414 gstorbe. Vo dr zwäite Helfti vom 13. Joorhundert aa häi d Marschalk immer wider emol Verdräter im Root vo dr Stadt ghaa. D Marschalk häi vier Bürgermäister gstellt: Dr Hug 1273, dr Günther 1289, dr
D Groofe vo Nöijeburg si e Schwizer Aadelsgschlächt gsi, wo sini Güeter im hütige Kanton Nöijeburg ghaa het. D Familie het sich in verschiidnigi Linie ufdäilt und dr Groofeditel «vo Nöijeburg» isch denn an d Linie vo de Nöijeburg zu Nidau choo, und wo die usgstorbe isch, häi en d Groofe vo Friburg gerbt. D Groofe vo Nöijeburg gälte wäge iirem Bsitz zwüschen em Jura und dr middlere Aare und dr Kastvogtei über s Chloster Erlach as Noochkomme vo de Groofe vo Fenis. Es git aber käi klaari urkundligi Beleeg für iiri Härkumft. Die erste fassbare Verdräter as Heere vo Nöijeburg si dr Rudolf I. († 1143/1149), as Heer vo Nöijeburg (de Novocastro) vo 1125 aa erwäänt, und si Brueder Mangold († 1165) gsi. Dr Rudolf isch mit dr Emma vo Glâne us em Friburgische verhürootet gsi, dr Schwöster vom Wilhelm, wo dr letscht vo däm Freiheeregschlächt gsi isch. Er het noch em Dood vom Wilhelm 1443 d Heerschaft Arconciel gerbt. D Nöijeburger häi z Nöijeburg d Burg vergröösseret, wo under em Rudolf III. vo Burgund († 1032) baut worden isch, und häi d Stiftschille lo baue. Dr Ulrich II. († 1191/92), dr Soon vom Rudolf I., het si Iifluss
D Schaler si e Basler Ridderfamilie im Spootmiddelalter gsi. Dr Familienaame chunnt vom Huus zur Läitere - latinisiert scalari. D Schaler si Ministeriale vom Basler Bischof gsi und si in sim Dienst vo dr Middi vom 13. Joorhundert aa in dr Basler Gsellschaft ufgstiige und zu äinere vo de iiflussriichste Familie in dr Stadt worde. Dr erst Schaler, wo mä kennt, isch dr Wernher (1194–1227) gsi. Sit em 13. Joorhundert isch d Familie im Root vo dr Stadt Basel verdräte gsi. Si häi d Boste vo Schulthäisse und Vögt gfüllt und acht von ene si Burgermäister worde. In dr Politik si si im spöötere 13. Joorhundert s füerende Gschlächt in dr Aadligegsellschaft vo de Psitticher gsi, wo dr Bischof gegen e Rudolf vo Habsburg und sini Basler Bardeigänger, d Heere vom Stärn, understützt het. Wo aber dr Rudolf 1273 zum Köönig gweelt worden isch und dr Bischof sich iim underworfe het, häi sich d Schaler dr ööstriichische Bardei aagschlosse. Dr Bürgermäister Peter Schaler (es git e Beleeg über en us em Joor 1307) isch e Gönner vom Konrad vo Würzburg gsi und het em dr Ufdraag gee «Partonopier und Meliur» noch eme franzöösische Vorbild z schriibe. Dr Konrad het im
Dr Konrad vo Würzburg (* zwüsche 1220 und 1230 z Würzburg; † 31. August 1287 z Basel) isch e dütsche Lüriker, Epiker und didaktische Dichter us bürgerligem Huus gsi. Mä het en uf Latiinisch as „vagus“ (faarende Sänger) bezäichnet, uf Dütsch häisst er vilmol nume „Mäister Konrad“. Es isch nid sicher öb er sich, won er us em Fränkische furt isch, e Zit lang um Kleve ume ufghalte het. Dr letscht Däil vo sim Lääbe het er z Basel gläbt. Er isch in dr Magdalenekapälle vom Basler Münster begraabe. Dr Konrad het im Ufdraag vo sine Gönner näbe chliinere lürische Wärk au e Hufe gröösseri gäistlig-legendäri und historischi-saagehafti Wärk im „blüemlede Stil“ verfasst. (Dr Heinrich vo Meisse, gnennt Fraueloob, het in sinere Dootechlaag von ere „gviolierti [veieli-] blüete kunst“ gschwätzt). Si Dichdig umfasst fast alli literarische Gattige und Stoff vo sinere Zit. Für d Mäistersinger vom Spootmiddelalter isch dr Konrad äine vo de "Zwölf alte Mäister" vom Minnesang gsi. "Die goldene Schmiede" "Der Welt Lohn" "Silvester" "Alexius" "Partonopier und Meliur" "Engelhard" "Pantaleon" "Klage der Kunst" "Herzmäre" "Trojanerkrieg" (äimooligi Kombinazioon vo dr Argonautesaag mit dr homerische Saag vom Trojanische Chrieg, nid fertig) "Turnier von Nantes" (früener "Turnier von Nantheiz, het lang
Zum Hooche Aadel het mä die regierende Suwerään vom Dütsche Bund und spööter vom Dütsche Riich zelt: d Köönig, d Groossherzöög, d Herzöög, d Landgroofe, d Markgroofe, d Pfalzgroofe und d Fürste und noch iine die mediatisierte Souverään vom Häilige Römische Riich: Herzöög, Landgroofe, Markgroofe, Fürste und mänggi Groofe. Bim Hüroote isch druf ufbasst worde, ass d Partner eebebürtig sige, und das nit nume under em Hooche Aadel, sondern au bi dr niidere Nobilidäät. Im Gothaer Hoofkaländer, wo dr Inhalt von em hüte em Genealogische Handbuech vom Aadel, Fürstligi Hüüser, 1. und 2. Abdäilig entspricht, si die öiropäische Suwerään as „Première Partie – Généalogie des Maisons Souveraines“ und die Mediatisierte as „Deuxième Partie – Généalogie des Maisons seigneuriales médiatisées en Allemagne qui ont les droits d'égalité de naissance avec les maisons souveraines“ ufgfüert. Fast alli übrige Fürste in Öiropa si in dr „Troisième Partie“. In deere Kategorii isch d Eebebürtikäit in de äinzelne Huusgsetz greeglet. Liste der mediatisierten und standesherrlichen fürstlichen und gräflichen Häuser, in: Heinz Gollwitzer, Die Standesherren. Die politische und gesellschaftliche Stellung der Mediatisierten 1815–1918, 2. Auflage, Göttingen 1964, S. 352–354. Almanach de Gotha, Gotha 1840, 1885, 1901 und 1930. G. v. Alten: Handbuch für Heer und Flotte,
D Maria (hebr./aram. מרים Mariam) isch noch em Nöije Testamänt d Mueter vom Jesus Christus gsi. Noch em Markus 1,9 u. a. het si als glöibigi Jüdin mit iirem Maa Josef und witere Aaghöörige in dr Chläistadt Nazareth in Galiläa gläbt. Noch em Matthäus 1,18–25 het si käi Gschlächtsvercheer mit iirem Maa gha bis zur Geburt vom Jesus, was vilmol as unwoorschiinlig aagluegt wird, wil im Juudedum dr Gschlächtsvercheer en integraale Däil vom Lääbe vom ene Ehepaar gsi isch. Ass si dr Messias wurd gebääre, isch ere vom Ängel Gabriel verkündet worde (Lk 1,28). Vor allem in dr katholische Chille het sich e Kult um d Maria entwigglet, wo d Aahänger drvo glaube, ass si as Mueter vom Jesus bsundrige Iifluss uf en häig. Maria. In: Brockhuus Enzüklopädii. Brockhuus (brockhaus.de). Karl Rahner SJ: Maria – Mutter des Herrn. Theologische Betrachtungen. Herder, Freiburg i. Br. 1956. Hilda Graef: Maria. Eine Geschichte der Lehre und Verehrung. Herder, Freiburg i. Br. 1964. René Laurentin: Die marianische Frage. (Übers. von La question mariale. Paris 1963), Herder-Verlag, Freiburg i. Br. 1965. Hermann Lemperle: Madonnen: Die Madonna in der deutschen Plastik, 1965. Paul J. Achtermayer u. a./Raymond E. Brown u. a.(Hrsg.): Maria im Neuen Testament. Eine
Toggenburg (alem. «Toggeburg») isch de Name vo folgende Persone: e Ostschwizer Adelsgschlecht, Lueg bi Groofe vo Toggeborg Friedrich von Toggenburg (1866–1956), 1916 Stadthalter vom Tirol und Vorarlberg Idda vo Toggeburg, legendäri Heiligi us em Toggeburg (12. Joorhundert) Ritter Toggenburg, e Ballade vom Friedrich Schiller Der arme Mann vom Tockenburg, so hät me em Ulrich Bräker gsait Toggeburg (geografisch): Toggenburg, e Region i de Ostschwiz Wahlkreis Toggenburg, en Waalchrais vom Kanton Sanggalle Alttoggenburg, Neutoggenburg, Obertoggenburg und Untertoggenburg, ehemoligi Bezirk im Kanton Sanggalle Burg Alt-Toggeburg, bi Fischinge TG, Stammsitz vo de Toggeburger Toggenburger: Kaspar Toggenburger (* 1960), en Schwizer Künstler Toggenburger (Ziege), e Rasse vo Milchgaisse Produktsignet vonere Guetzlifabrik z Liechtestaig, besser bekannt als Kägi fret (Kägi Söhne AG) Toggenburger Höhenweg
Röttele isch dr Naame vom ene Adelsgschlächt im Spootmiddelalter, wo im Ruum vo Basel dehäi gsi isch. Dr Ortsnaame Röttele (Raudinleim, althoochdütsch: zum roote Leem) isch scho in ere Urkunde vom Chloster Sanggalle us em Joor 751 bezügt, won e Däil vo dr Chille em Chloster Sanggalle gschänkt worde isch, s Gschlächt vo de Eedelfreije vo Röttele isch aber erst für 1103 noochgwiise. Dr Dietrich I. vo Röttele het d Vogtei über die rächtsrhiinische Güeter vom Chloster St. Alban z Basel überchoo. Über d Häärkumft vom Gschlächt, und au wenn si sich z Röttele im Wiisedaal niidergloo häi, wäiss mä nüt. In dr Litratuur git s äinersits d Vermuetig, ass si us em Schwäbische stammi und andrersits d Annaam, ass es sich um en iihäimischs Meier-Gschlächt wurd handle, wo in Aadelsrang ufgstiige isch. D Burg Röttele isch 1259 zum erste Mol urkundlig erwäänt worde, d Muure vo dr Oberburg si aber scho im 11. Joorhundert baut worde und häi also scho existiert, bevor s Aadelsgschlächt 1103 urkundlig beläit isch und d Burg vermuetlig as Stammsitz brucht häi. Au d Heere vo Röttele si in Strit zwüschen em Kaiser und em Babst iinezooge worden und si lang zämme mit de Zähringer