rlitschk/wikidir huggingface dataset:
S Konzentrazionslaager Auschwitz-Birkenau isch s grösste dütsche Vernichdigslaager wääred dr Zit vom Nazionalsozialismus gsi. Es isch 1941 drei Kilometer vom Stammlaager Auschwitz I baut worde und isch noch zur Stadt Oświęcim, wo d Nazi ere dr Naame Auschwitz gee häi, im Landkreis Bielitz, eme Gebiet, wo noch dr milidäärische Besetzig vo Pole annektiert und as Verwaltigsäihäit errichdet worden isch. Dr Naame „Auschwitz“ isch zum Sümbool für e Holocaust worde. Vo de mee as 5,6 Millioone Opfer vom Holocaust si öbbe 1,1 Millioone, drvoo äi Millioon Juude, z Birkenau ermordet worde. Öbbe 900'000 vo de Deportierte si diräkt wo si aachoo si, in de Gaschammere umbrocht oder vrschosse worde. Witeri 200'000 Lüt het d SS dur Chrankhet, Underernäärig, Misshandlig, medizinischi Versüech oder die spööteri Vergaasig ermordet. Die Ermordete si us Belgie, Dütschland, Frankriich, Griecheland, Italie (ab 1943), Jugoslawie, Luxeburg, Niiderland, Östriich, Pole, Rumäänie, Sowjetunion, Tschechoslowakei und Ungarn cho. Hüte si in zwäi vo de groosse Konzentrazioonslaager no no groossi Däil erhalte oder originaldröi ergänzt worde. Si si e Däil vom Staatlige Museum Auschwitz-Birkenau, dr Gedänkstett vom Holocaust und jüdische Friidhoof uf em Gländ vo de bäide ehemoolige Konzentrazioonslaager I und II. Das Museum isch gliichzitig e Gedänkstett und en internazionals Begeegnigs-
E Nationalfirtig isch i der Regul der gsetzlichi Firtig van äru Nation, wa a dem Tag es wichtigs Ereignis basiiert ischt. Vili Staate firund a dem Tag dr Gründigstag va der Nation oder der Unabhängigkeitstag. Lueg au: Lischt vu dr unabhangige Staate Januar - Februar - März - April - Mai - Juni - Juli - August - September - Oktober - November - Dezember 1. Januar Brunei, Unabhängigkeitstag, 1984, dervor britischs Protektorat Haiti, Unabhängigkeitstag, Tag vu dr Unabhängigkeit vu Frankriich, 1804, dervor französischi Kolonii Kuba, Tag vu dr Befreiung ("Dia de la Liberacion"), 1959 Slowakei, Tschechie Tag vu dr Staatsgründig 1993 Sudan, Unabhängigkeitstag, 1956, dervor britisch-ägyptischs Kondominium 4. Januar Myanmar, Tag vu dr Unabhängigkeit va Großbritannie, 1948 11. Januar Albanie, Usruefig vu dr Republik, 1946 Nepal, Tag vu dr Eiheit 26. Januar Auschtralie, Ihtreffe vu dr erschte wisse Sidler 1788 Indie, Tag vu dr Usruefig vu dr Republik 1950 31. Januar Nauru, Unabhängigkeit vu Australie, 1968 Januar - Februar - März - April - Mai - Juni - Juli - August - September - Oktober - November - Dezember 4. Februar Sri Lanka, Tag vu dr Unabhängigkeit vu Großbritannie, 1948, dervor britischi Kolonii 6. Februar Neuseeland, Tag vum Vertrag
Die Sozialdemokratischi Bardei Kanton Basel-Stadt (SP Basel-Stadt), isch e politischi Bardei im Kanton Basel-Stadt. Si isch e Kantonalpartei vo dr Sozialdemokratische Bardei vo dr Schwiz. 1871 isch z Basel die Sozialdemokratischi Arbäiterbardei entstande. Nume Arbäiter häi chönne Mitgliider wärde. Usserdäm het s dr Arbäiterbund gee. Am 26. Juni 1890 si die Schwizerische Sozialdemokrate Basel gründet worde. Wo 1905 s Proporzwaalsüsteem iigfüert worde isch, het d SP Basel-Stadt en erste Waalsiig erkämpft und isch mit 22 vo 130 Sitz die sterksti Frakzioon im Groosse Root worde. 1902 isch dr Eugen Wullschleger dr erst SP-Regierigsroot worde. S politische Programm vo dr SP Basel-Stadt isch s gliiche wie das vo dr SP Schwiz. As Bardei im ene räine Stadtkanton setzt si iiri thematische Schweerpünkt bi dr Ökologii, dr Stadtentwicklig, em Vercheer und dr Familiepolitik. D SP Basel-Stadt organisiert sich dur die so genannte Kwardierveräin. Das si Dalbe-Bräiti-Innestadt, Basel West (früener Bachlette-Nöibaad und Santihans), Clara-Wettstäi-Hirzbrunne, Gundeldinge-Bruederholz, Horburg-Chläihünige, Spaale und SP Rieche. Das si äigeständigi Veräin und si si verantwortlig für d Kwardier- und Gmäindipolitik, wie d Waalkämpf gfüert wärde, nominiert d Kandidate für die kantonale Waale und schickt Delegierti in d Delegierteversammlige vo dr Kantonalpartei. Wär Mitgliid in äim vo dene Kwardierveräin isch, isch
Georg Rodolf Weckherlin (* 15. Septemberjul./25. Septembergreg. 1584 en Schduagad; † 13. Februarjul./23. Februargreg. 1653 en London) isch a schwäbischr Dichdr aus Schduagad. Em Weckherlin saine Gedichd kao mr schao zom friha Barock odr âbr nô zr schbäda Renaissance zähla. Georg Rodolf (ao: Rudolph) Weckherlin isch am en Schduagad auf Welt komma, saine Vorfahra sen âbr ûrschbringlich aus Ulm, d'Äldra sen aus Goislenga on sen naoch Schduagad zôga. Dr Weckherlin hot 1599-1604 en Diabenga Jura schdudîrd, hods Schdudium âbr abbrocha on hat fird wirdabergische Regierong zom schaffa âgfanga. Mr kao en a bâr Dogumend leasa, dass r a Gheimrat gwai isch. Weil r en Dibenga Idaliênisch, Englisch on Franzêsisch glern khêt hot, isch r äs Dolmetscher fir Wirdaberg en Frangraich on 1607-1617 en England gwai. Om 1616 isch r Hofdichdr fr da wirdabergische Herzog Johann Friedrich von Württemberg gwai. Er isch 1620 wärad em draisgjäriga Griag nauch England ausgwandrd on dao bliba, bis r 1653 en London gschdorba isch. Dr Weckherlin isch a Dichdr gwai, s gaid koine Brôsadegschd von em. Er hot vrsuachd d daidsche Dichdong aufzomwerda, weil mr zu dera Zeid no auf Ladain dichded hot. Dr Weckherlin hot drai Bändle gschriaba: Gaistliche und Weltliche Gedichte, Amsterdam: Jansson,
Die Demokratisch-Soziali Bardei (DSP) isch e rächti Abspaltig vo dr Sozialdemokratische Bardei vo dr Schwiz im Kanton Basel-Stadt, im Kanton Graubünde und im Kanton Freiburg, wo si "Mouvement Ouverture/Freiji Liste" häisst. D DSP isch von ere Grubbe um e domoolig Basler Regierigsroot Karl Schnyder (früener SP) gründet worde. Z Basel het si sich 2009 as sälbständigi Bardei ufglööst und het as EVP/DSP 2011 fümf Sitz im Groosse Root ghaa, im Iiwoonerroot vo Rieche het si iire letscht Sitz bi de Gsamternöijerigswaale 2010 verloore. Im Groosse Root vom Kanton Graubünde het si iire letscht Sitz in de kantonaale Waale 2010 verloore und im Freiburger Groosse Root het si no 2 vo de 110 Sitz. D DSP vom Kanton Basel-Stadt het an dr Generalversammlig am 16. Merz 2009 mit 28 gege 10 Stimme bi 5 Enthaltige beschlosse, sich ufzlööse. Website vo dr Demokratisch-Soziale Bardei Basel-Stadt (archive.org) Website vo dr Demokratisch-Soziale Bardei Fribourg (franzöösisch, archive.org) Archivierte Kopie. Archiviert vom Original am 14. November 2012; abgruefen am 19. Oktober 2012. Parteiauflösung anlässlich der GV beschlossen. DSP, abgruefen am 30. Juni 2009. (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.dsp-bs.ch
Die Evangelischi Volksbardei Basel-Stadt, früener Veräinigung vo Evangelische Weelerinne und Weeler (VEW), isch e Middi-Bardei im Kanton Basel-Stadt. Im Basler Groosse Root het si 3 vo de 100 Sitz, im Iiwoonerroot vo Rieche het si 6 vo 40 Sitz und isch die drittsterksti Chraft. Z Rieche stellt si usserdäm sit 1970 dr Gmäindibresidänt. Si ghöört zu dr Evangelische Volksbardei vo dr Schwiz (EVP). Website vo dr EVP Basel-Stadt
De Dezämber (latiin. December) isch de zwölfti un letschte Monet vom Johr im Gregorianische Kalender. Er het 31 Däg. Am 21. odr 22. Dezämber isch de Dag vo dr Sunnewendi - d' Sunne schtoht dann gnau über em Wendekreis vom Schteibock am südliche Breitegrad vo 23°26'. Sälle Dag isch de chürzeschti im Johr, d' Nacht isch di längschti. De alte dütsche Name vom Dezämber isch Julmond. De Name chunnt vo Julfescht, de skandinavischi Fier vo dr Winntersunnewendi. Anderi Näme für Dezämber sin Chrischtmonet, will Wiehnachte, 's so gnannti Chrischtfescht, im Dezämber gfiert wird, oder au Heilmond, will "Christus es Heil bringt". Letschteri Näme sin natürlich erscht noch de Umwidmig vom Julfescht im Zug vo dr Christianisierig entschtande. Im römische Kalender war de Dezämber ursprünglich de zähnti Monet (lat decem = zäh) vom 304-dägige Mondkalender. Im Johr 153 v. Chr. isch de Johresafang allerdings um zwei Mönet füre verlegt worde, so dass d' Namens- un Zählbeziehig entfalle isch. Was 's Chilchejohr betrifft, so fangts, anderscht wie di weltlichi Kalenderzählig, mit Sunndig, em 1. Advent a. Sälle cha scho im Novämber odr au im Dezämber liege, je nochdäm, an welem Wuchendag Wiehnachte liegt. De Dezämber fangt mit em sälbe Wuchdag a wie
Am 22. November 1963 isch der amerikanisch Präsident John F. Kennedy in Dallas (Texas) ermordet worde. Das Attentat isch nie vollschtändig uufgeklärt worde. D Schuld vom Lee Harvey Oswald, wo offiziell der Attentäter gsi isch, wird wohl für immer nur uuf Indizie gschtützt bliibe. Der Bibliotheks-Lagermitarbeiter Lee Harvey Oswald gilt als wahrschiinliche Attentäter. Der Kennedy hett uf en ere Wahlkampf-Tour, wo s Datum von ere einigi Wuche vorhär veröffentlicht worde isch, d Schtadt Dallas bsuecht, wobii d Umzugs-Route au an der Bibliothek vorbii gfüehrt het, wo dr Oswald gschafft het. Der Attentäter hett der Kennedy in siinere Umzugs-Limousine mit em ene Ziilfernrohr-Gwehr uus em ene Fänschter vo der Bibliothek, wo an däm Tag fascht leer gstande isch, erschosse. Kei Augezüüge hett der Attentäter drnach eindeutig chönne identifiziere. Uufgrund voo verschiedene Indizie isch der Verdacht nachhär aber uuf en Lee Harvey Oswald gfalle. Er isch en Anhänger von der kubanische und sowjetische sozialistische Revolution gsii und hett 1962 müesse mit anluege, wie der Kennedy während der Kuba-Krise d Russe drzue brocht het, iiri Atomwaffe von Kuba abzzieh. Der Oswald het uff siim Arbeitswäg am Morge vor em Mord es länglechs Paket bii sich gha, won er siim Kolleg, wo im Auto
Dr Lueginslanddurm isch bis ins 19. Joorhundert, won er abbroche worde isch, Däil vo dr Basler Stadtmuure gsi. Im 14. Joorhundert het d Stadt Basel uf dr linggsrhiinische Site e zwäiti, üsseri Stadtmuure um s Groossbasel ume baut. Dr Lueginsland isch äine vo de vierzig Dürm gsi und villicht dr strategisch wichdigsti, wil er e Blick wit in s Elsass mööglig gmacht het. Es isch e runde Eggedurm gsi, wo am Egge vom Spaalegraabe und dr Klingelbärgstrooss gstande isch. In dr Middi vom 16. Joorhundert het mä denn grad bim Durm s Waasebollwärk baut, wo mä het chönne Kanoone ufstelle, zum dr Durm und d Stadtmuure gege Aagriff vo Norde z verdäidige. 1484 het dr Mooler Bertholomäus Rutenzweig, wo zu de Näägelimäister ghöört het, dr Durm aagmoolt. Im 17. Joorhundert het men en achteggige zwäite Stock, wo oobe druf e Gloggedürmli gha het, druf ufbaut. In dr Middi vom 19. Joorhundert häi denn d Basler afo iigsee, ass Stadtmuure nüm zitgmääss si und am 27. Juni 1859 isch s Gsetz zur Erwiterig vo dr Stadt aagnoo worde. Noch däm Gsetz hät mä d Stadtmuure under anderem im Norde vo dr Stadt sötte lo sii, aber scho vier Joor spööter isch
S Fröschbollwärk am Schützegraabe isch vom 16. bis ins 19. Joorhundert Däil vo dr Basler Stadtbefestigung gsi. Im 13.Joorhundert isch dört, wo die hütigi Schützemattstrooss am Schützegraabe aachunnt, e groosse, viereggige Durm, dr Brunnemäisterdurm gstande, wo dr Basler Brunnemäister din gwoont het. 1531 het mä aagfange, d Befestigunge vo dr Stadtmuure afo versterke und si em Artilleriizitalter aabasse. 1550 het mä dr Brunnemäisterdurm afo abrisse und het s Fröschbollwärk, wo men em au Spaalebollwärk gsäit het, baut. Es het d Form vom ene Huefiise ghaa wo vor dr Muure gläägen isch, sini Muure isch vier Meter dick und mit Ärde usgfüllt gsi. Noch dr Stadtaasicht vom Matthäus Merian vo 1642 het s Blatz für e Batterii vo öbben eme halbe Dotzed Kanoone gha und mä het s Gländ vor dr Stadtmuure vom Stäinegraabe bis fast zum Spaaledoor chönne beschiesse. Vo dr Fröschgass us het s e Rampe ghaa zum d Gschütz in d Posizioon uf em Bollwärk z bringe. Für zum zu de Wachhüüsli bi de Zinne cho, het mä e Stääge uufe müesse. Linggs vo dr Bastioon het s e chliises Döörli ghaa, wo s Wasser vom stedtische Fischweijer duure in d Stadt gflosse isch. Mä nimmt aa, ass
48.4361111111119.9405555555556520Koordinate: 48° 26′ 10″ N, 9° 56′ 26″ O Mairinga (amtlich Mähringen) isch heid a Schdaddoil fo Ulm, laid âbr schao auf dr Alb. Mairinga isch s'erschd môl 1272 ena ra Ûrkond erwähnd worra. D'Kirch fo Mairinga isch z'erschd 1356 gnannd worra. Em 18. Jaorhondrt isch s'Raodhaos baod worra, wô schbädr s'Schualhaos worra isch. S'Schualhaos schdaod beim Zêndschdâdl ond em Hoimetmuseum ond isch haid a brifâds Haos. 1972 isch Mairinga fo dr Schdad Ulm oigmaind worra. For dr Oigmoindong sen d'Oiwôhnr fo Mairinga faschd ällä Baora gwai. Heid leäbad en Mairinga mai Roigschmeggde wia Mairingr, weil d'Uni Ulm isch glai oms Egg nom. S'Mairingisch schwätzad nämme fial Leid, weil s'hod heid mai Roigschmeggde wia Mairingr. Wenn d'Äldre Genraziô wegschdirb kao faschd niema mai Mairingisch schwätza. S'Mairingisch isch schao Albschwäbisch. Des siggd mr â de Difdongîrong fo schwäbische Langfokâl wia: Schwäbisch - Mairingisch - Daidsch mê - mai - mehr Maa - Mao - Mann scho - schao - schon Mônad - Maonad - Monat breägla: schwätza âreädla: delefonîra Mairinga dû buggligs Gai, wenn î dî sê wrd mr ganz wai Êama em Fiadla hao (Daidsch: Hummeln in Hintern haben) En Mairinga schdaod koi Dîsch grâd der hod d'Henna denna on
47.5673927.607135Koordinate: 47° 34′ 2,6″ N, 7° 36′ 25,7″ O; CH1903: 612681 / 268534 Dr Basler Gare du Nord isch s erste Zentrum für experimentelli Muusig in dr Schwiz. As «Baanhoof für Nöiji Muusig» isch er e Blattform für Komponiste, Interpreete und Ansambel us dr zitgenössische Muusigszeene. Es isch en ussergwöönlige Schbiilort, wo sich in de gschichtsdrächtige Rüüm vom ehemoolige Baanhoofbüffe im Badische Baanhoof z Basel befindet. Er het sit dr erste Säsong im Joor 2002 im Basler Kultuurlääbe si Blatz gfunde, wo sich Nöiji Muusig und iir Publikum chönne dräffe. As Muusigbaanhoof, Barbetriib und Dräffpunggt ladet dr Gare du Nord zur Zämmenarbet ii, wo Sparte und Gränze überschrited, und isch en Ort vom Ufbruch wie au vom Ufenthalt. S Brogramm umfasst e bräits Spektrum vo dr zitgenössische Muusig us em 20. und 21. Joorhundert, vo Kammermuusig über elektronischi Muusig bis zu aaspruchsvollem Dschääs. Es git öbbe 100 Veraastaltige pro Säsong und in deene wird im Gare du Nord komponierti und improvisierti Muusig in Form vo Konzärt, Dooninstallazioone und Muusigtheater gschbiilt. Näbe vile äinzelne Brodukzioone git s Räijene, won em abwäggsligsriiche Schbiilblaan Strukduur gääbe: S Ansambel Phœnix Basel under dr musikalische Läitig vom Jürg Henneberger isch mit drei bis vier Konzärtbrogramm
Der Simplonpass oder churz der Simplon (it. Passo del Sempione) isch un Strassupass in dä Wallisär Alpä. Är verbindut i 2'005 m ü. M. s Rottutal im Kanton Wallis mit dum Eschental i der italjenischu Provinz Verbano-Cusio-Ossola und dum Langesee. Der Pass het schini überregionali Bediutig ersch berchu, nachdem der Napoleon I. 1801–1805 en befeschtigti Passschtrass dur d Gondoschlucht bi Zwüschbärge gibuwu la het. Der 1898–1902 und 1913–1922 fir d Ysebaan erbuwt Simplon-Basisdunnel isch lang mit schinu 19,8 Kilometer der längscht Gebirgstunnel vu der Welt gsii. Bekannt isch der Tunnel au durch du Simplon-Orient-Express, wa bis 1977 gfaaren isch, gsi. Département Simplon Simplon: Histoire-Géologie-Minéralogie.(2005) A. Steck, M. delaloye, L. Pflug, P. Tissières, N. Meisser & M.A. Grichting. Ed. Fondation Bernard et Suzanne Tissières, Martigny, 96pp. ISBN 2-9700343-2-8 Commons: Simplonpass – Sammlig vo Multimediadateie Renato Arnold: Simplonpass. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz.
Gare du Nord bezäichnet: en experimentells Zentrum für zitgenössischi Muusig z Basel dr Bariiser Nordbaanhoof e Stazioon vo dr Bariiser Métro en ehemooligi Ändstazioon vo dr Métrolinie 5 z Bariis, jetz en Usbildigszentrum für Metrofaarer dr Brüsseler Nordbaanhoof uf Franzöösisch e Stazioon vo dr Metro Brüssel am Baanhoof Brüssel-Nord e Baanhoof z Mülhuuse
D Kasärne Basel isch e Basler Kulturzentrum für die freiji Theater-, Danz- und Performanceszeene und für Popkonzärt. Si het drei Rüüm für Veraastaltige, wo s Blatz für im Ganze 1’700 Bsuecher het. Es finde dört äigeni Brodukzioone und Gastspiil statt. D Kasärne Basel förderet au jungi Kunstschaffendi. Dr Bedriib wird vom «Veräin Kulturwärkstatt Kasärne» dräit und überchunnt staatligi Subvenzioone. Em Kulturbedriib aagschlosse si Gaststette (Restorant, Bar). D Kasärne Basel isch, wie dr Naame säit, vo 1863 bis 1966 e milidäärische Usbildigsort gsi, wo vo dr Schwizer Armee brucht worden isch. Ursprünglig het s Areal zum Klooster Klingedaal ghöört. Wo d Armee d Kasärne ufgee het, het mä sich lang überläit, was mä drmit chönnt mache, bis mä din 1980 e Kultuurbedriib ufdoo het. 2000–2004 het mä d Geböid vo Grund uf saniert und die innere Struktuure vom Bedriib veränderet: die kollektivi Läitig isch von ere Zwäierspitze, ere künstlerische Läitig und ere Bedriibsläitig, abglööst worde. 2007 het mä d Veraastaltigsrüüm schallisoliert, und eso si früeneri Beschränkige bim Bedriib ufghoobe worde. D Kasärne Basel isch in deere Zit immer wider dr Geegestand vo politische Usenandersetzige worde wäge dr broblematische Finanzlaag und dr künstlerische Usrichdig vom Bedriib. So isch en äignigs Zentrum für
Der preussisch Verfassigskonflikt isch en Konflikt um Heeresrüschtig zwüschem König vo Preusse, Wilhelm I. und siim Kanzler Otto von Bismarck mit em bürgerlich dominierte preussische Parlamänt gsii, wo sich d Monarchii mit en ere Art Staatsschtreich über d Verfassig ewäg gsetzt het. Der Wilhelm I. het im Johr 1858 d Regäntschaft in Preusse übernoh und 1859 mit ere Heeres-Reform aagfange, wo au en Uufrüschtig mit höchere Rüschtigs-Uusgabe zum Ziel ghaa het. Der Landtag (s Parlamänt) het 1859 die Reform mit siinere Finanzhuushalts-Kompetänz verweigeret. Das het der Monarch nitt welle akzeptiere und het anschtell vom ene nationalliberale Kanzler 1862 neu siin Gefolgsmaa Bismarck beruefe. Mit Hilf von däm hett er sich über d Verfassig hinweg gsetzt und die Heeres-Reform ohni Iiwilligung vom Parlamänt iigfüehrt. Mit verschärfter Zensur vo der liberale Press het der Bismarck die Politik düürezoge, wo schpöter als "Neo-Absolutismus" in d Gschicht iigange iisch, und het denn 1866 mit em militärisch Sieg über Habsburg-Öschterrich im Konflikt über d Vorherrschaft im dütsche Bund en Art "Beschtätigung" für d Richtigkeit vo dere Heeres-Reform übercho, was s Parlamänt 1867 bewoge het, ihre d "Indemnität" z erteile, d. h. sie trotz Verfassigsbruch ändgültig z akzeptiere. Wie widerschprüchlich sich der Wilhelm und der Bismarck
Der Absolutismus isch e Staatsform und e gschichtlichi Epoche im 17. und 18. Johrhundert vor allem in Europa gsii, wo sich d Füehrig von de Monarchie und Arischtokratie immer schtärker nur noch uf de Monarch sälber oder – in der Arischtokratie – uf ne chliine Kreis von Adelige konzentriert het. D Mitbeschtimmig von de unterschiidliche gsellschaftliche Schtänd bi de Regierigs-Gschäft, wie sie im Mittelalter noch verbreitet gsii isch (z. B. fürs dütsche Riich im Zämmechoo vum Riichstag und de Landtäg), isch vom Herrscher oder von der herrschende Schicht je länger deschto mehr uusgschaltet worde, und au d Wirtschaft isch ganz uffs Ziil uusgrichtet worde, der Wohlschtand vom Staat, sprich von de Herrschende, z mehre (Merkantilismus). Die Schtaate händ au Eigenschafte vo Polizeischtaate ghaa, was denn letschtlech d Uufklärig zur Folg ghaa het. S berüehmtischte Biischpil isch de König Ludwig XIV. vo Frankriich, de "Sunnekönig" gsii, won em d Schtaate vo ganz Europa nochegiiferet hei. Aber au z. B. Preusse und die andere dütsche Einzelstaate oder – als Vielvölkerschtaat öppis iigschränkter – d Habsburger Monarchii sind damals absolutistischi Monarchiä gsii. In de Schwiizer Kantön widerum – damals no sälbschtändigi Schtaate – hett sich d Macht dozmol komplett bin ere chliine Schicht
E Verfassigskomflikt isch e Komflikt zwüsche Verfassigsorgaan, wo nit instutionell (z. B. dur en Urdäil vom ene Verfassigsgricht, wo bäidi Site akzeptiere) glööst wird. Im Lauf vo dr Gschicht het s verschidnigi Verfassigskomflikt gee: dr Verfassigskomflikt vo Hannover (1837) dr kurhessischi Verfassigskomflikt (1850) dr pröissischi Verfassigskomflikt (1862–1866) dr Staatssträich z Honduras 2009 die ungarischi Krise vo 1905
Simplù oder Simpilù isch en politischi Gmeind vam Bezirk Brig im ditschsprachigu Teil vam Kanton Wallis i der Schwiz. Simplù ligt süüdlich vom Simplonpass und vo de Wasserschaide. Drumm fliesst de Chrummbach und schini Näbubäch uber d Riiss in Langesee. D Gmeind glidert schich in d Frakzione Simplu-Dorf, Egga, Gabi und Simplu-Pass. S Dorf Simplu isch appa niin Kilometer süüdlich va dr Passhechi. Nachbergmeinde sind Brig-Glis, Ried-Brig, Zwischbergen, Saas-Almagell, Saas-Grund, Saas-Balen, Eisten und Visperterminen. Vannr Ggmeindsflechi sint 21,5 % landwirtschaftlechi Flechi, 12,3 % Wald, 1 % Sidligsflechi und 65,2 % süschtigi Flechi. D Pfarrii arschiint 1267 zem eerschta Maal in anar Urkunda als Simpilion (1285 Xeinplon). Dr hl. Gotthard ischt schine Schutzheiligo. Quella: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Üsländeraateil ischt 2010 bi 1,2 % glägu. 95,8 % vannu Iwonru sint im Jaar 2000 remisch-katholischi gsii, 2,1 % evangelisch-reformierti. Dr Ggmeindspresident va Simpilù ischt dr Sebastian Arnold (Stant Oktober 2017). Bi dr Volchszellig 2000 heint vannu 333 Iwonru 96,7 % Titsch als Höiptspraach aagigää, 1,2 % Franzeesisch, 0,9 % Talienisch und 1,2 % anneri Spraache. Dr heggschtalemannisch Tialäkt va Simpilù gcheert zen weschtlichu Tialäktu vam Wallisertiitsch. Hie isch der spätär Bundesrat Josef Escher geboru gsii. Dorfzentrum vo Simplu Dorf Chile St.
S Summerkasino (abkürzt Soca) isch en ehemooligs Gsellschaftshuus us em 19. Joorhundert und hüte e Jugendkulturzentrum in dr Stadt Basel. Es befindet sich im Dalbekwardier und ghöört zu de Baasler Kulturgüeter. S Summerkasino isch s Resultat von ere brivate Iniziative gsi und isch um 1822 usserhalb vo de Stadtmuure für die Bürger baut worde, wo sich wäärend em Summer uf iiri Landsitz zruggzooge häi. Zu dere Zit isch au in dr Innestadt am Barfüesserblatz s hütige Stadtcasino baut worde. Wäärend de Unrueje vo de Basler Kantonsdrennig zwüsche 1830 und 1833 si d Mitgliider vom Summerkasino vorübergehend in s Stadtkasino züüglet; und denn wil d Summerkasino-Gsellschaft in de Joorzäänt druf immer diefer in d Schulde grutscht isch, wäärend s Stadtkasino ufblüet isch, häi schliesslig 1907 die bäide Gsellschafte fusioniert. Die riisige Schulde vom Summerkasino het mä aber nit chönne bewältige, und so isch s Summerkasino samt em Park 1937 verchauft worde. Was dernoch im Summerkasino abgange isch wird vilmol vergässe. Im Joor 1938 isch es vom Kanton dr Israelitische Fürsorg zur Verfüegig gstellt worde. Es isch e Uffanglager für Flüchtling vom 2. Wältkrieg worde. D Mensche händ dert Unterkunft und Ässe beko. Si händ Ziit beko sich um e Witerräis z
Chammersrohr isch e Iiwohnergmein im Bezirk Läbere im Kanton Soledurn, Schwiiz. Drzu isch si di nach Einwoner chlinsti Gmeind ir Schwiiz. Chammersrohr liit uf ere Terrasse am südliche Jurafuess. D Gmeindsflächi umfasst 58,5 % langwirtschaftlichi Flächi, 39,4 % Waud u 2,1 % Sidligsflächi. Nochbergmeine si Hopperschte im Süde, Günschbrg im Weschten u Norde un Attiswiu (BE) im Oschte. Chammersrohr isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1374 aus ze Rore. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 0 % gläge. 35,9 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 46,2 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 0,6 %, CVP 14,3 %, EDU 0,0 %, EVP 0,0 %, FDP 56,0 %, GLP 2,3 %, GP 6,3 %, SP 0,6 %, SVP 9,7 %, Suschtigi 10,3 %. Gmeindspresidänt isch dr Terry Spillmann (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 0,0 % gläge. Bi dr Voukszellig 2000 hei vo dr 39 Iiwohner 94,9 % Dütsch aus Hauptsproch aagää u 5,1 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Chammersrohr ghört zue dr Dialäkt vo dr Region Soledurn, wo ähnlich si zum Bärndütsch. Charles Studer: Die Geschichte von Kammersrohr. Einwohnergemeinde Kammersrohr,