rlitschk/wikidir huggingface dataset:
D sunnitisch Islam isch die grössti Glaubensrichdig im Islam und stammt vom Kalifat wo dr Abu Bakr gründet het. Sini Aahänger wärde as ahl as-sunna (أهل السنة‎, ‚Volk vo dr Dradizioon‘) bezäichnet. D Bezäichnig Sunnite chunnt vom Wort Sunna (سنة‎, ‚die Tradition des Propheten des Islam, Mohammed‘). Sie stellen einen Zweig des Islams dar, D Sunnite si in de mäiste islamische Länder d Meerhäit vo de Muslim, mit Usnaam vom Iran, Irak, Oman, Libanon, Aserbaidschan und Bahrain. In Bahrain si öbbe 75 Brozänt vo dr Bevölkerig schiitisch, aber s politische Lääbe wird sit em 18. Joorhundert von e baar sunnitische Familie beherrscht. D Sunnite cha mä noch iire Rächtsschuele (Madhhab) in Hanafite, Malikite, Hanbalite und Schafiite iidäile. D Underschiid zur zwäitgrösste Glaubensrichdig, wo d Aahänger von ere as Schiite bezäichnet wärde, si am Aafang nit theologisch gsi, sondern vo dr Froog cho, wär d Gmäinschaft vo de Muslim söll läite. Bi de Sunnite het sich s Kalifat bildet, bi de Schiite s Imamat. Im Lauf vo dr Zit si no mee Underschiid entstande, bsundrigs zu de schiitische Imamite, weniger su de schiitische Zaidite. Umayyade s Kalifat vo de Umayyade (661–759) s Emiraat vo Cordoba (756–929) s Kalifat vo Cordoba (929–1031)
Basra isch e Stadt im Süde vom Irak. Si lit am Schatt al-Arab öbbe 100 Kilometer äwäg vo däm sinere Mündig in dr Persisch Golf. Si isch d Hauptstadt vo dr Browinz Basra, het fast zwäi Millioone Iiwooner, won e Meerhäit von ene Schiite si. Basra isch die wichtigsti Haafestadt im Land und dank dr Betroolindustrii die bedütendsti Stadt im Südirak. D Gegend um d Stadt isch au e fruchtbari Landwirtschaftsregion; es wärde under anderem Dattle, Riis, Mais, Gärste, Hirse und Wäizen im Winter aabaut (im Summer isch s dodrfür z droche und z häiss). Dr Flughaafe Basra lit im Weste vo dr Stadt. Schatt Al-Arab Ali Bin Abi Talib Moschee D Altstadt S Betroolterminal Commons: Basra – Sammlig vo Multimediadateie Basra. In: Ehsan Yarshater (Hrsg.): Encyclopædia Iranica (änglisch, inkl. Literaturaagabe) Normdate: GND: 4230588-3 | LCCN: n80123145 | SUDOC/IdRef: 061435171 | VIAF: 24145376502483721133
Belmont-Broye isch e politeschi Gmiin im Broyebezirk, wa zum Kanton Fryburg ir Schwiz ghert. D Gmiin ligt südlech va Avenches u nördlech va Payerne im Tal va de Broye. D Flächi va uber 25 km² isch im Nordweschte, zum Ufer va de Broye hi, ganz flach un ligt öpe uf 440 m ü. M. I Richtig Südoschte stigts ganz liecht a, bis Léchelles uf rund 550 m uhi. De högschte Punkt isch im «Fôret du Grand Bellemont» uf 658 m. Va de Gmiinflechi si 67,9 % landwirtschaftlichi Flechi, 23,2 % Waud, 8,2 % Sidligsflechi ù 0,8 % schüschtigi Flechi. Nachpuurgmiine va Belmont-Broye si Grolley, Misery-Courtion , Montagny, Ponthaux ù Saint-Aubin im Kanton Fryybùrg ù Avenches , Corcelles-près-Payerne ù Missy im Kanton Waadt. Belmont-Broye isch uf de 1. Jänner 2016 us ere Fusion va de vorher selbständige Gmiine Domdidier, Dompierre, Léchelles (patois [a lɛˈtsiːlɛ], tüütsch Leitern) und Russy entstane. Domdidier isch zum eerschte Maul gnamset choo im Jaar 1162 aus Donno Desiderio (1228 Sanctus Desiderius, 1267 Dundedier), Dompierre im Jaar 587 (961 Dommun Petri,1137 Donperre, 1180 Domnus Petrus), Léchelles 1243 aus Leschières (1327 Leschièles), Russy 1228 aus Rusie ù Russi). Quela: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateel isch 2010 bi 17,9
SpongeBob UsaPants (Originaltitel: SpongeBob UsaPants) isch e US-amerikanischi Zaichetrickserii, wo 1998 vom amerikanische Meeresbiolog und Trickfilmproduzänt Stephen Hillenburg entwicklet worden isch. Si isch bim Publikum vor allem i de USA, aber au im dütschsprachige Ruum, seer beliebt. D Serie handlet vo de Erläbniss vom gliichnamige Schwamm (änglisch: spongebob UsaPants), wo mit wiitere Meerestier i de Stadt Bikini Bottom läbt, wo am Meeresgrund ligt. SpongeBob UsaPants wird vom amerikanische Chindersänder Nickelodeon produziärt. Commons: SpongeBob Schwammkopf – Sammlig vo Multimediadateie Dütschi Websyte Di erschti Zahl schtaht für d Aazahl Episode nach em Produktionscode und di zwöiti Zahl für d Anzahl vo verschidene Gschichte
Es Betribssyschtem isch d Programm-Schnittstelle zwüsched em Aawender und em Computer. S vewaltet Spicher, I- und Usgabegrät, stüret d Usfüehrig vo Programm und reglet d Benutzervewaltig. Imene Schichtemodell stoht s Betriebssystem zwüsched de Hardware und de Programm. Es moderns Betriebsystem wiisd folgendi Leistigsmerkmal uf: Multitasking Multitasking wird vo allne moderne Betriebssystem understützt und bedütet, dass mehreri Ufgobe (Prozesse, Tasks) bzw. Programme glichzitig abgarbeitet werded. So cha währed de Rechtschribprüefig vom Word au no de Speicherablauf und en download laufe. De Vorteil isch offesichtlich, stellt aber für de Computer es Problem dar, well grundsätzlich nur eis Programm ufs Mol cha laufe. D Lösig isch so entwichlet worde, dass de Prozessor extrem schnell zwüsched de laufende Programme hin und her schaltet und somit es Gfühl vo Glichzitigkeit entstoht. Das Umschalte chostet jedesmol Ziit und Vewaltigsufwand fürs Betriebsystem, do jedesmol genau abgspeicheret wird wo s Programm gad gstande isch. Zu de bekannteste Betriebssystem ghöred d Distributione vo Linux,OS-X vo Apple und Windows vo Microsoft API Application Programming Interface: S Betriebssystem stellt Funktione für oft benötigti Ufgobe zur Vefüegig. S API wird als Schnittstell für die Ufgobe vo allne Aawendigsprogramm gnutzt. Bispilswiis zum lese/schribe, drucke, starte oder Fenster öffne. Die Funktione müend somit nöd
Die iranisch Groossstadt Schiras (oder Schiraz, persisch شيراز‎ Schirāz, DMG Šīrāz) isch d Hauptstadt vo dr zentrale Südbrowinz Fars. Si het öbbe 1,5 Millione Iiwooner (Stand 2010) ghöört zu de grösste Stedt im Iran. Schiras lit öbbe 700 km südlig vo Teheran im südlige Zagrosgebirg uf ere Hööchi vo 1500 m ü. NN. S Klima isch zimlig aagnääm und mild. D Stadt isch berüemt für iiri Gartekultur und mä säit ere dorum vilmol dr „Garte vom Iran“. Die vile verschiidene Blueme und die berüemte Roosezüchtige gääbe re e bsundrigs Usgsee, wo scho uffallt, wemm mä nume dur dr üsser Doorbooge in d Stadt iinefaart. D Zand-Zitadelle S Hafis-Graab D Nasirolmolk-Moschee Dr Maharloo-See bi Schiras Dr Eram-Garte Commons: Schiras – Sammlig vo Multimediadateie D Gschicht vo Schiras uf Nirupars.com (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.nirupars.de Shiraz in dr Iranchamber (änglisch) Iran Fotireportaasche mit Fotene vo Schiras Fotene und Beschriibige vo 18 Seenswürdigkäite z Schiras us em Joor 2005 Bevölkerigsdate vo de Groossstedt im Iran (2010) Archivlink (Memento vom 2. Oktober 2012 im Internet Archive) (persisch) Normdate: GND: 4118622-9 | LCCN: n80066882 | SUDOC/IdRef: 069079552 | VIAF: 144243944
D Kadschaare, au Qadschare, Qadjare, Ghadschare, Chadschare oder Kadjare, (persisch قاجاریه‎ DMG Qāǧārīye [ɢɔːʤɔːriyɛ]), si e Dünastii in Persie gsi, wo vo 1779 bis 1925 gherscht het. Die turkmenischstämmigi Familie, wo dr Mongole-Herrscher Hülegü as iire Stammvater aagluegt het, het noch em Mord am letschte Schah us dr Zand-Dünastii, Lotf Ali Khan (1794), eläi im Iran gherrscht. D Kadschaare häi zu de siibe turkmenische Stämm ghöört, wo wääred em Ufstiig vo de Safawiide as Kizilbasch bekannt worde si. Aga Mohammed, * 1742, † 1797; het vo 1796 bis 1797 regiert, won er ermordet worde isch. Fath Ali, 1797 bis † 1834 Si Chronbrinz isch dr Abbás Mirzá gsi; dr Fath Ali het 1801 si Kanzler Hadsch Ibrahim Khan Kalantar lo exekutiere. Er het d Künst gförderet; im Komflikt mit Russland het er e Bündnis mit em Napoleon abgschlosse, het aber im dritte Russisch-Persische Chrieg groossi Gebiet im Kaukasus verloore. Mohammed Schah, 1834 bis † 1848 isch mit britischer Hilf uf e Droon choo; het 1835 si Brömieeminister Qaem mit eme Deppig lo erwürge. Nāser al-Dīn Schah, 1848 bis † 1896 (vrschosse) het as erste Schah Uslandsräise uf Öiropa gmacht, under anderem zum Kaiser Wilhelm II. uf Berlin; het 1852 si
Dr Walter Thurnherr (* 11. Juli 1963 z Muri, Kanton Aargau; haimetbrächtigt z Tippilzou) isch e Schwyzer Diplomat un Bolitiker (CVP). Syt em 1. Jänner 2016 isch er Bundeskanzler vu dr Schwyzerische Aidgnosseschaft. Dr Thurnherr isch z Wohlen im Kanton Aargau ufgwachse. Anne 1982 het er an dr Kantonsschuel z Aarau d Matura gmacht un derno vu 1983 bis 1987 Theoretischi Physik an dr ETH Züri studiert. Vu 1987 bis 1989 het er am Mathematische Seminar un am Physiologischen Inschtitut vu dr Universitet Bärn gschafft. Noch em Studienabschluss isch er in dr diplomatisch Dienscht yydrätte, zerscht as Attaché vu dr schwyzerische Botschaft z Moskau. Vu 1991 bis 1995 het er im Bolitische Sekretariat vum Aidgnessische Departement fir uuswärtigi Aaglägehaite (EDA) gschafft, vu 1995 bis 1997 isch er Gsandte vu dr Botschaft z Moskau gsii. Parallel doderzue isch er vu 1995 bis 1997 Verdrätter vu dr Schwyz in dr Minsk-Gruppe un vu 1993 bis 1997 Assischtänt vum Abgsandte vum UN-Generalsekretär fir Georgie gsii. Dr Thurnherr isch vu 1997 bis 1999 persenlige Mitarbaiter vum Bundesrot Flavio Cotti gsii. Anne 2000 isch er zum Schef vu dr domolige Bolitischen Abdailig VI vum EDA ufgstige, wu fir alli Krisen un Konsularschutzfäll im Uusland zueständig
Für ä Roman "Landnahme" vom Christoph Hein lueg Landnahme (Christoph Hein) Unter Londnohm bzw. Kolonisation isch d Besidlung vun em ubwohnte Lond oder d Besidlung vum Lond vo eberem ondre gmeint. Londnohm isch, wänns eberem weggnumme wird, meischt mit Gwalt gege di urspringlige Bewohner verbunde. D Iwonderung vun de Israelite ins Lond Kanaan unter em Josua un sini Nochfolger (Zyt vun de Richter) un d Verteilung unter de Zwelf Stämm vun Israel wird au als Londnohm bezeichnet. D Landnohm vo de Israelite isch e vorgschichtligs Ereignis. Es git keini archäologische Fund, wo d Gschicht, so wie si us dr Bible bekannt isch, wurde understitze. Die griechische Schdadtschdaate hai um 800 vor dr Ziitwändi afange, Kolonie z errichde. Under den erschde isch e Kolonii z al-Mina an dr syrische Küschde gsi und s emporium Pithekoussai in dr Nöchi vo Ischia in dr Bucht vo Neapel. Das isch dr Afang vo dr erschde Kolonisierigswälle gsi, ä zweiti isch im sächste Johrhundert bassiert. Es het zwei Arte vo Kolonie gä: d apoikiai und d emporia. D apoikiai si sälber Schdadtschdaate gsi, d emporia aber nume Handelskolonie. D Verpflichtige, wo d Kolonie de Mueterschdedt gegenüber gha hai und d Rächt und Pflichte vo ihre
Dragon Ball (jap. ドラゴンボール, Doragonbōru) isch e Manga-Serie vum japanische Zaichner Akira Toriyama un basiert uf em Roman Die Reise nach Westen vum Wu Cheng’en. Dr Manga bschrybt d Abenteuer vum Son-Goku un syne Kamrade, wu no dr sibe Dragon Balls sueche. Dragon Ball isch urspringli vu 1984 bis 1995 im Manga-Magazin Weekly Shōnen Jump erschinen un isch speter in 42 Bänd vereffetligt wore. Di insgsamt 519 Kapitel umfassen iber 8.000 Syte. Derzue git s vier Färnsehserie, 18 Kinofilm, drei Färnsehfilm, zwee Realfilm, drei OVA un e Huffe Videospiil. Mit rund 156 Millione verchaufte Exemplar z Japan un 230 Millione verchaufte Exemplar wältwyt isch Dragon Ball, no One Piece dr zweetmaischtverchauft Manga. Akira Toriyama: Dragon Ball Artbook. Carlsen Comics, Hamburg 1999, ISBN 3-551-73600-6. Akira Toriyama: The World Special – Illustrationen. Carlsen Comics, Hamburg 2001, ISBN 3-551-74797-0. Commons: Dragon Ball – Sammlig vo Multimediadateie Shonen Jumps Webangebot zum Manga (japanisch) Offizielle Websyte vum Carlsen Verlag zue dr dytsche Manga-Fassig Anime News Network iber dr Manga (änglisch)
D Dünastii vo de Pahlavi (persisch دودمان پهلوی‎; Dūdmān-e Pahlavī) isch die letschti Herrscherdünastii vo de persische Schah gsi. D Pahlavi si 1925 as d Noochfolger vo de Kadschaare an d Macht cho. Die si mit eme Beschluss vom Parlamänt am 31. Oktober 1925 abgsetzt worde. Am 12. Dezämber 1925 het s Parlamänt dr Reza Khan zum Schah erhoobe. Vo denn aa het men em Reza Schah Pahlavi gsäit. Dr letscht Schah, dr Mohammad Reza Schah Pahlavi, het Reforme iigfüert und s öffentlige Lääbe im Land sekularisiert. Er het sich bi dr politische Lingge und bi de radikal Religiööse verhasst gmacht und uf iire Widerstand brutal reagiert. Er isch schliesslig bi dr Islamische Revoluzioon 1979 abgsetzt und d Monarchii isch ufghoobe worde. 1925–1941 Reza Schah Pahlavi (1878–1944) 1941–1979 Mohammad Reza Schah Pahlavi (1919–1980) Dr Schah Reza Pahlavi Dr letscht Droonfolger isch dr Cyrus Reza Pahlavi (* 1960) gsi.
D opera basel isch en Opereinszenierig z Baasel, wo jeedes Joor im Spootsummer stattfindet. S Festiwal het as Operefestiwal Rieche 2006 zum erste Mol stattgfunde. Es het in dr ehemoolige Rithalle vom Wänkehoof gspiilt, wo sich zmidst im ene Änglische Garte befindet. D Bsuecher si grad an dr Büüni gsässe, wil s in dr Rithalle kä Orchestergrabe git. Sit 2013 finde d Uffüerige im Baasler Volggshuus statt. Die internazionale Soliste und Musiker wärde vom ene regionale Chor und em Baasler Festiwalorchester understützt. 2008 isch d Opere Il turco in Italia vom Komponist Gioacchino Rossini ufgfüert worde. 2010 het s Festiwal im Bellini si Opere Il pirata inszeniert, und im Spootsummer 2011 as Schwizer Erstuffüerig im Rossini si Jugendopere L'equivoco stravagante uf Italiänisch. Dr Intendant vom Festiwal isch dr Holländer Jan Schultsz, dr Bresidänt, wo s Festiwal au mitgründet het, dr Martin Grossmann. S Operefestiwal wird organisiert vo dr Opera St. Moritz, wo au s jöörlige Festiwal Opera St. Moritz bi St. Moritz läitet. Im Wänkehoof 2006: Lucrezia Borgia (Gaetano Donizetti) 2007: Von Verdi zu Rossini! 2008: Il turco in Italia (Gioacchino Rossini) 2010: Il pirata (Vincenzo Bellini) 2011: L’equivoco stravagante (Gioacchino Rossini) 2012: Anna Bolena, (Gaëtano Donizetti) Im Volggshuus Baasel
Dr Domenico Gaetano Maria Donizetti (* 29. Novämber 1797 z Bergamo in Italie; † 8. April 1848 z Bergamo) isch äine vo de wichdigste Operekomponiste vom Belcanto. E baar vo sine Opere wie L’elisir d’amore (Dr Liebesdrank), Lucia di Lammermoor, Anna Bolena und Don Pasquale ghööre zum Standardrepertuar vo de Operehüüser uf dr ganze Wält. Im Ganze wäiss mä vo 71 Opere, wo dr Donizetti komponiert het. Vo deene si Früewärk wie Olimpiade (1817) oder L’ira d’Achille (1817) verloore gange. E Dradizioon ooni Lugge vo Uffüerige sit dr Uruffüerig git s nume bi L’elisir d’amore (1832), Lucia di Lammermoor (1835), La Fille du Régiment (1840) und Don Pasquale (1843). Die andere Opere vom Donizetti si äntwääder grad noch dr Uruffüerig oder vo dr Middi vom 19. Joorhundert aa vergässe worde, und mä het sä denn nume no do und dört ufgfüert. Erst sit dr Belcanto-Rönessans in de 1960er het mä e baar vom Donizetti sine Opere widerentdeckt, und die wärde sithär regelmäässig ufgfüert. Zu dene ghöört die sogenannte Tudor-Opere Anna Bolena, Maria Stuarda und Roberto Devereux, aber au Lucrezia Borgia, La favorite, Linda di Chamounix und Le convenienze ed inconvenienze teatrali oder Viva la mamma! Sit de 1980er-Jooren git s
S interdisziplinääre Biozentrum vo dr Uniwersidäät Baasel an dr Klingelbärgstrooss 50/70 z Baasel isch s grösste naturwüsseschaftlige Departemänt vo dr Uni. Es konzentriert sich uf die molekulari und biomedizinischi Grundlageforschig und Leer und ghöört zu de füerende Instidut vo sinere Art uf dr Wält. S Biozentrum isch 1971 as äins vo de erste interdisziplinääre Instidut gründet worde. Hüte schaffe im Zentrum drissig Grubbe mit Forscher us dr ganze Wält und undersueche biologischi Brozäss uf ere molekulare Basis.Im Joor chömme mee as 200 wüsseschaftligi Publikazioone uuse. Schwerpünkt vo dr Forschig si d Biologii vo dr Zälle und dr Enteigglig, d Infekzionsbiologii, d Nöirobiologii, d Strukturbiologii, d Biofüsik und die „Computational & Systems Biology“. In dr Leer setzt s Zentrum uf e früeji Integrierig vo de Studänte in dr Forschigsaarbet. Für die beste Masterabsolvänte git s en internazionals PhD-Programm „Fellowships for Excellence“, wo vo dr Werner-Siemens-Stifdig understützt wird. S Biozentrum het mee as fümf hundert Mitarbäiter, drunder 30 Brofasser, 103 Postdoktorande, 131 Doktorande, 39 wüsseschaftligi Mitarbäiter, 42 Masterstudänte und öbbe 120 Lüt, wo in dr Verwaltig, de Labor und as Techniker schaffe. S Büdsche isch mee as 66,3 Millione Franke, drvo drait d Uni 69,7 Brozänt und dr Schwizer Nazionalfonds 14,2 Brozänt.
Škoda Auto, a.s. (Ussprooch: Schkoda, ˈʃkɔda, ) isch e tschechische Auti- und Motorhersteller. D Firma isch 1895 as Laurin & Klement gründet worde und ghöört zu de eltiste Undernääme in sinere Bransche. Dr Maschinebaukonzärn Škoda het 1925 d Gsellschaft kauft, wo dur e Erst Wältchrieg gschwecht gsi isch. Dr Konzärn isch denn 1945 verstaatligt worde. Sit 1991 ghört s Undernääme, wo denn no Škoda automobilová, a.s. ghäisse het, zur Volkswagen AG, zerst mit eme Meerhäitsaadäil, spüüter zu 100 % vo de Akzieaadäil. Usserdäm git s hüte no d Škoda Transportation a.s., wo Lokene, Autibuss, Drämli, usw. härstellt, wo wie Škoda Auto vom Konzärn Škoda cho isch. Am 8. Februar 2013 het Škoda d Brodukzioon vo 15 Millione Faarzuug in dr ganze Firmegschicht gfiirt. Im 2013 het Škoda uf dr ganze Wält 920'750 Auti usgliiferet. 2014 het dr Faarzüüghärsteller zum erste Mol im ene Joor mee as 1 Million Faarzüüge verchauft (1.037.226). Dr Naame vom Undernääme chunnt vom Naame vom Industrielle Emil von Škoda. Commons: Škoda Fahrzüüg – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Internetsite vom Undernehme Škoda-Auto Dütschland Škoda Öschtriich Škoda Schwiz Annual Reports – ŠKODA. Abgruefen am 17. März 2015. Škoda Auto feiert 110 Jahre Motorenbau in Mladá Boleslav. Archiviert vom
Dr Ringelhoof isch e historischs Geböid an dr Petersgass 23 z Baasel im spootgotische und Rönessans-Stiil. Es isch äins vo de Baasler Kulturgüeter, wo für d Region vo Bedütig si. Mä het uf em Gländ vom «Ringelhoof» allerhand archidektonischi Überräscht us em spoote Middelalter gfunde, drunder au was wien e Alchemiste-Labor usgseet. Im Middelalter häi die Meebessere uf em Münsterhüügel oder uf dr andere Site vom Birsig an dr Petersgass und am Noodlebärg gwoont. Ursprünglig si uf em Gländ vom Ringelhoof drei separaati Hüüser gstande. S eltiste, vo dr Petersgass us gsee das vorne rächts, isch zum erste Mol as Domus Siegberti im Joor 1324 erwäänt worde. Vom Huus hindedraa, wo denn Zum Musegg ghäisse het, wäiss mä sit 1372, und vom dritte Geböid Zum Butehäim, däm linggs, git s die ersti Erwäänig im Joor 1448. Die drei Hüüser häi e Hüüserblock bildet zwüschen em Goldgässli und em Pomeranzegässli, wo vo dr Petersgass bis zum Fischmäärt aabegfüert het. Däil vo dene Gässli existiere hüte no, si aber mit Düüre abgschlosse. S Huus «zum Siegebert» het ursprünglig em Chorherestift zu St. Peter ghöört. 1324 isch s in d Händ vo dr Greda choo, ere Dochder vom Johannes vo Oberwinterthur, wo ums
De Hermes (altgriech. Ἑρμῆς, Hermēs) isch de griechisch Götterbott. Er isch au de Gott vo de Wanderer und vo de Weeg und biglaitet di Toote i d Unterwelt, em Hades. Er isch de Erfinder vode Laiere und vo de Schrift. D Römer hend en mitem Mercurius gliichgsetzt. Er isch de Soo vom Zeus und vo de Maia. Uf d Welt cho isch er z Arkadie ufem Berg Kyllene. De Apollon, won e Halbbrüeder vonem isch, hetten nöd wöle anerchene. Wo drufabe de Hermes, no as chliis Büebli, em Apollon siis Vee graubt het, hett de sich bim Zeus bischwert. Aber de Hermes het ase druckt gloge, und gmaint, er sai vill z jung om öberhopt z wösse wane Chue sai. De Zeus hett em aber bifole, em Apollo sis Vee wider zruggee. Do hett de Hermes öber de Panzer vonere Schildchrott Seene gspannt und afange Musig mache. Da noi Musiginstrument hett er denn em Apollon gschenkt und de hetten drufabe anerchennt. De Hermes isch nöd verhürootet und het onöd bsunders vill Gliebti gha. Si bikanntiste Soo isch de Hirtegott Pan. Dargstellt werd de Hermes as e bartloose junge Maa miteme Flügelhuet und Flügelschue. De Hermes werd scho i mykenische Täfeli
De Apollon, uf tütsch au Apoll (altgriech. Ἀπόλλων, Apóllōn; latiin. Apollō, -inis), hüüffig au Phoibos Apollon (Φοῖβος Ἀπόλλων) isch de griechisch Gott vo de Musig und Mantik. Er isch au de de Gott vo de Hailig, chan aber au mit siim silbrige Pfiilboge Chranggete uf sini Find schüüsse, so ass die zunderainisch tood umghaiet. Er isch au för d Pest im Heer verantwortlich. D Etrusker und d Römer hend d Vereerig vom Apollon übernoo. De Apollon isch de Soo vom Zeus und vo de Leto, sini Zwillingsschwöster isch d Jagdgöttin Artemis. Er isch uf de Insle Delos uf d Welt choo, wo ais vo sinene wichtigste Hailigtümer gsii isch. S wichtigste Apollonhailigtum isch aber s Orakel vo Delphi. Wel er mitem Poseidon zäme gege de Zeus ufmüpfig woren isch, hend die beede Götter müese e Joor lang bim troianische König Laomedon tiene und si hend för en d Stadtmuur vo Troia baut. Im Troianische Chrieg hett de Apollon drumm au d Troianer understützt. Spööter hett er nomole gege de Zeus rebelliert, well de sii Soo Asklepios tötet hett. Er het den Veeherd vom Admetos ghüetet und isch au dem sii Gliebte gsii, wa uffälig isch, well sös Götter d Role
D Demeter (altgriech. Δημήτηρ, Dēmētēr; dorisch: Δαμάτηρ, Dāmātēr) isch di griechisch Erd- und Chorngöttin. Eres Hopthailigtum isch da vo Eleusis, westlich vo Athen gsii, wo jedes Joor ghaimi Mysterie gfiiret wore sind. D Demeter hett em Triptolemos zaiget, wiemer Chorn abaut. D Römer hend si mit de Ceres gliichgsetzt. Si isch d Schwöster vom Zeus und het vonem ai Töchter ghaa, nämli d Persephone, wo maist Kore "Maitli" gnennt werd. Wo de Hades, de Gott vo de Underwelt d Persephone graubt het, isch d Demeter i ganz Griecheland umezoge um eri Töchter z finde. Wo si uf Arkadie choo isch, het sich de Poseidon i si verlueget. Um sinene Nochestelige z entchoo, hett si sich ine Stuete verwandlet und under e Rossherde gmischt. De Poseidon aber hett sich drufabe ine Hengst verwandlet und d Demeter bistige. Wege dere Vergwaltigung und us Chummer wege de Persephone hett si sich inere Hööli a de Grenze zo Messenie versteckt und di ganz Erde hett afange uuströchne und d Vegetation isch verdoret. De Zeus hett denn bistimmt, ass d Persephone e halbs Joor i de Underwelt bim Hades und e halbs Joor i de Oberwelt bi de Demeter verwiile söll. Di baide Chind, wo
De Ares (altgriech. Ἄρης, Árēs) isch de griechisch Chrieggott. Er werd as e verhasste bluetrünstige Gott bischribe, wo ooni jeglichi Bsinig sich is Schlachtgitümmel stürzt und Mane mordet. Wo d Götter wegem Troianisch Chrieg gegenand atrette sind, isch de Ares vo de bsunige Athene bisigt wore. D Römer hend en mitem Mars gliichgsetzt. De Ares isch de Soo vom Zeus und vo de Hera. Er isch de Liebhaber vo de Aphrodite und isch dör si de Vatter vo de Harmonia. Edward Tripp: Reclams Lexikon der antiken Mythologie. Stueggert, 1991. ISBN 3-15-010371-1 Anne Lay: Ares. In: Der Neue Pauly (DNP). Band 1, Metzler, Stuttgart 1996, ISBN 3-476-01471-1, Sp. 1047–1050.
De Hephaistos (altgriech. Ἥφαιστος, Hēphaistos; tütsch: Hephäst) isch de griechisch Schmiidgott. Er het nöd nume Waffe för d Götter und Helde gschmidet sondern au d Frau Pandora. d römer henden mitem Volcanus gliichgsetzt. De Hephaistos isch de Soo vom Zeus und vo de Hera. Woner uf d Welt choo isch und d Hera gmerkt hett, aser humplet, hetsi en vom Himmel abegschmisse. Er isch uf d Insle Lemnos abeghait. Us Raach het er e Chettle gmacht und a de Hera gschenkt. Do het sich die Chettle um d Hera gwicklet und si gfesslet. Verhürüütet isch er mit sinere Halbschwöster Aphrodite, doch die het en onöd möge, weler humplet und e dreckige Schmiid isch. Drom het si de Chrieggott Ares as Liebhaber gnoo und vo dem au Chinder öbercho. Edward Tripp: Reclams Lexikon der antiken Mythologie. Stueggert, 1991. ISBN 3-15-010371-1 Anne Ley: Hephaistos. In: Der Neue Pauly (DNP). Band 5, Metzler, Stuttgart 1998, ISBN 3-476-01475-4, Sp. 352–356.
D Usdruck Parität (lateinisch par = "glich") steht fyr Glichberächtigung oder au Glichwertigkit un bezeichnet u. a.: konfessioneli Parität Parität (Politik) Parität (Wirtschaft) Parität (EDV) Parität (Physik) Parität (Algebra) Deutscher Paritätischer Wohlfahrtsverband e. V.