rlitschk/wikidir huggingface dataset:
D Eerelegioon (franzöösisch Légion d’honneur) isch e franzöösische Verdienstorde. Dr Napoléon Bonaparte het en am 19. Mai 1802 gstifdet, won er no Erste Konsul gsi isch. D Absicht isch gsi, iin für militäärischi und ziviili Verdienst, für usgezäichneti Dalänt und groossi Tuugende z vergee. Käi Staatsbürger hätt wäge siner Geburt, sim Stand oder siner Religioon von däm Orde sötte usgschlosse wärde. D Eerelegioon isch die höggsti Uszäichnig vo Frankriich. Commons: Ehrenlegion – Sammlig vo Multimediadateie Website vo dr Eerelegioon (franzöösisch) Musée national de la Légion d’honneur et des ordres de chevalerie (franzöösisch) Société d'Entraide des Membres de la Légion d’honneur (franzöösisch) Base Léonore, recensement des récipiendaires de la légion d'honneur (franzöösisch) Histoire de la Légion d'honneur (französisch) Die Ehrenlegion uf arte.tv Ehrenlegion im Magazin vom Dütsche Historische Museum
Dr Salvador Felipe Jacinto Dalí i Domènech, Marqués de Púbol (* 11. Mai 1904 z Figueres, Girona, Katalonie; † 23. Januar 1989 z Figueres), bekannt als Salvador Dalí (katalaanischi Ussprooch: [səɫβəˈðo ðəˈɫi]) isch e spanische Mooler, Grafiker, Schriftsteller, Bildhauer und Büünebildner gsi. Er isch äine vo de Hauptverdräter vom Surrealismus und zelt zu de bekanntiste Mooler im 20. Joorhundert. Um s Joor 1929 het dr Dalí si persöönlige Stil und si Schaner gfunde ghaa, d Wält vom Unbewusste, wie si in de Dräum erschiint. Uure, wo schmelze, Chrucke und brennendi Giraffe si im Dalí siini Erkennigsmerkmol worde. Mit sim moolerisch technische Könne het er sini Bilder im ene altmäisterlige Stil gmoolt, wo an dr spööter Fotorealismus erinneret. Im Dalí siini hüfigste Theme si usser dr Wält vom Draum d Wält vom Rusch, vom Fieber und dr Religion; vilmol chunnt in sine Gmäld si Frau Gala vor. Im Dalí sini Sympathie für dr spanisch Diktator Francisco Franco, sis exzentrische Verhalte und si Spootwärk lööse bis in d Geegewart e Hufe Kontrovärse us, wenn si Person und sis Wärk bewärtet wärde. Dr Salvador Dalí isch in dr Carrer Monturiol 20 z Figueres (Katalonie) as Soon vom aagseene Notar Don Salvador Dalí y
Dr Begriff Graphiker (vo griechisch γραφική [τέχνη], grafikí [téchni], d Kunst vom Schriibe, Zäichne, Moole) wird in dr Aagwandte Kunst wie au in dr Bildende Kunst brucht. Während mä e Grafiker, wo vor Allem mit Middel vo dr künstlerische Grafik vo Hand schafft (Handzäichnig, Radierig, Holzschnitt etc.) und sini Wärk eender in relativ chliine Uflaage (vilmol äinzeln handsigniert und nummeriert) oder as Unikat erschiine, mäistens zur Bildenden Kunst zelt, zelt mä Grafiker, wo vor allem mit em Kompiuter Text- und Bildmaterial in Kombinazioon verarbäite und iiri Wärk mäistens kommerzielli Zwäck häi und in verheltnismässig groosse Uflaage erschiine, eender zur Gebruuchskunst, dr so genannte Aagwandte Kunst. Im Zuug vo dr mediale Entwicklig und vo dr Uswitig vom Kunst-Begriff sit em Ändi vom 20. Joorhundert si d Üübergäng zwüsche de bäide Grafiker-Gruppe fliessend. Berufsverband der Deutschen Kommunikationsdesigner Allianz deutscher Designer Art Directors Club Berufsverband der Swiss Graphic Designers designaustria - Österreichs Wissens- und Informationszentrum für Design; Berufs- und Interessensvertretung Designers Digest Design Report form: Zeitschrift für Gestaltung Graphis.com Gebrauchsgrafik Normdate: GND: 4158057-6 | LCCN: sh2006004207
D Delphine Wespiser (* 3. Janner 1992 z’ Mìlhüüsa) ìsch a elsassischa Scheenhaitskeeniga un Farnsahmoderàtoora üss Màschgetz ìm Sundgàui. Sa ìsch àls „Miss Alsace 2011“ un d’rnooh àls „Miss France 2012“ gwählt worra. Sa ìsch àui bekànnt fìr ìhra Unterschtìtztung vum elsassischa Diàläkt. Dia junga Fràui hàt fer a trinàtionàl „International Business Management“ Diplom gschtudiart, ìn drèi Schüela: z'Colmer, z'Lörràch un z'Bàsel. Vorhar hàt sa a Bac ES ìm Lycée „Don Bosco“ vu Làndser gmàcht. Sa düet Hìlfsorgànisàtiona, wia s Blüetspanda un d APAMAD (Hìlf fer d ältra Litt), unterstìtza. Ìhra erschta Wärter àls „Miss France“ uf TF1 sìn a Ermüetigung fer dr Telethon gsìì (a Hìlfsoperàtion fer d Medizinforschung wo àn dr gliicha Zitt ìm Frànkrìch stàttgfunda hàt). Sa hàt s Vìeh garn, sa ìsch ìm Sundgaui ufgwàchsa, ìn da landliga Tràditiona; si Großvatter hàt a Büürahoff ghàà. Üss Reschpakt fer s Vìeh ìsst sa kè Fleisch, zitter mehrera Johra ìsch sa vegetàrisch. Wahrend em Johr wo sa Miss France gsìì ìsch, hàt sa s Verein „IFAW“ (International Fund for Animal Welfare) unterstìtzt. Sa ìsch dur s IFAW uf Kenia greist, fer zeiga wia d Bedrohung vu da Elefànta a wìchtig Problem ìsch. Sa ìsch zwàr ledig, àwer hàt
En Autobiografii (vo griechisch αὐτός autós «sälber»; βίος bíos «Läbe»; γράφειν gráphein «schriibe, beschriibe») isch d Beschriibig vo dr äigene Läbensgschicht oder vo Abschnitt drus us dr Retrospektive. Im Geegesatz derzue schribt me im Daagebuech laufend, was me grad erläbt het. S Bsundere bi beidne literarische Forme bestoot drin, ass dr Autor und dr Verzeler und dr Protagonist idäntisch si. Explizit isch d Perspektive vo dr Autobiografii subjektiv, aber im Allgemäine het si e gröössere Aaspruch uf Objektivität as anderi fikzionaali Gattige vo dr Litratur, wie öbbe dr (autobiografischi) Roman. Si het au Elimänt vo de Memuare, wo grundsetzlig sterker druf usgrichdet si, darzstelle und au zämefassend z würdige, was in ere bestimmte Zit bassiert isch. D Autobiografii stoot an dr Gränze vo Gschicht und Litratur. Si isch eso in ere literarische Randposizioon, und mit iirer Hilf wärde au Deil vo dr Literaturwüsseschaft nöi definiert (öbbe vom Paul de Man). Und si ghört au zu de Kwellegattige vo dr Gschicht. Bischpiil: Sophie Haemmerli-Marti: Mis Aargäu. Land und Lüt us miner Läbensgschicht (1939) Thomas Platter: Lebensbeschreibung (2008) Babka, Anna: Unterbrochen. Gender und die Tropen der Autobiographie. Passagen Verlag, Wien 2002, ISBN 3-85165-430-7. de Man, Paul: Autobiographie als Maskenspiel. In: Die Ideologie
Anarchismus (abgläitet vo altgriech. ἀναρχία anarchia ‚Herrschaftslosigkäit‘; Derivazioon us α privativum und ἀρχή arche ‚Herrschaft‘) isch e bolitischi Ideäleer und Filosophii, wo d Herrschaft vom Mensch über Mensche und jedi Art vo Hierarchii as Form vo dr Underdrückig vo dr individuelle und kollektive Freihäit ableent. D Anarchiste wäi e Gsellschaft, won e freiwillige Zsämmeschluss vo sälbstbestimmte Individue und Kollektiv isch. Under dr Anarchii, wi si s verstöön, wärde die hierarchische Struktuure vo dr menschlige Gsellschaft ufglööst – bis zur Abbschaffig vo dr Organisierthäit uf dr Ebeni vom Staat. Im Middelpunkt stöön Freihäit, Sälbstbestimmig, Gliichberächdigung und Sälbstverwirkligung vo de Individue und kollektivi Sälbstverwaltig. Dr Anarchismus wird im ene sozialrevoluzionääre Sinn vo sine Verdräter as Synthese zwüsche dr individuelle Freihäit wie im Liberalismus und dr soziaale Verantwordig für d Gmäinschaft wie im Sozialismus verstande. Mensche, wo noch deene Prinzipie lääbe oder e herrschaftsfreiji Gsellschaft aasträäbe, wärde as Anarchiste bezäichnet. Mänggisch wird s Adjektiv libertär (dütsch: freihäitlig) as Sünonüm für „anarchistisch“ brucht. Louise Michel Autorenkollektiv: Was ist eigentlich Anarchie. Einführung in die Theorie und Geschichte des Anarchismus. 2. überarbeiteti Uflaag. Kramer, Berlin 1997, ISBN 3-87956-700-X Achim von Borries & Ingeborg Brandies (Hrsg.): Anarchismus. Theorie, Kritik, Utopie. Texte und Kommentare. Verlag Graswurzelrevolution, Nettersheim 2007,
Dr Marxismus isch en iiflussriichi bolitischi und wüsseschaftligi Strömung in dr Gschicht vo de Ideä. Mä zelt en zum Sozialismus und au zum Kommunismus. Als Marxiste bezäichnet mä sit dr zwäite Helfti vom 19. Joorhundert d Aahänger vom Karl Marx und Friedrich Engels. Im witere Sinn isch Marxismus e Sammelbezäichnig für d Wirtschafts- und Gsellschaftstheorie, wo vom Marx und vom Engels entwicklet worde si, und für die filosofische und bolitische Aasichte, wo drmit verbunde si. Au Persoone und Gedankerichdige, wo in spezifischer Wiis an s Wärk vom Marx und Engels aaschliesse, zelt mä zum Marxismus. Bekannti marxistischi Ströömige si dr orthodoxi Marxismus vo dr klassische Sozialdemokratii, dr Marxismus-Leninismus, dr Trotzkismus, und verschidnigi Forme vom Westlige oder Neomarxismus, drunder d Frankfurter Schuel und dr franzöösisch strukturalistischi Marxismus, dr italiänischi Operaismus und dr Postmarxismus. Sini theoretische Wurzle het dr Marxismus under anderem in dr kritische Usenandersetzig mit dr klassische dütsche Philosophii (Kant, Hegel, Feuerbach), dr klassische änglische Nazionalökonomii (Smith, Ricardo), em franzöösische Früesozialismus (Fourier, Saint-Simon, Blanqui, Proudhon) und de Historiker vo dr franzöösische Restaurazioon (Thierry, Guizot, Mignet). Vor allem dr Engels, Karl Kautsky und Lenin, aber au dr Plechanow, Labriola, Trotzki und d Rosa Luxemburg häi die witeri Entwicklig vom Marxismus nochhaltig
Dr Ramón Pichot i Gironès (* 1871 z Barcelona, † 1. Merz 1925 z Bariis) isch e katalonische Mooler gsi. Er het zur Colla del Safrà-Grubbe ghöört zämme mit em Isidre Nonell, em Joaquim Mir, Ricard Canals, Juli Vallmitjana und em Adrià Gual. Er isch no jung gsi won er uf Frankriich gangen isch. Dört het er 1901 s bekannte Künstlermodäll Germaine Pichot ghürootet. Zämme häi si e Restorant gfüert in dr Nööchi vom Bateau Lavoir, wo La maison rose ghäisse het. Dr Pichot isch e Fründ vom Salvador Dalí, Pablo Picasso und vom Santiago Rusiñol gsi. Noch em Erste Wältchrieg het er Bariis verloo, isch aber immer wider uf Bsuech choo. Bi äim vo dene Bsüech isch er blötzlig gstorbe, was dr Picasso eso erschütteret het, ass er d Figuur vom Pichot ins Bild vo de Drei Dänzere ufgnoo het, won er zu deere Zit dra gmoolt het. Dr Stil vom Pichot isch aafänglig vo de Impressioniste beiiflusst gsi, spööter het er zur symbolische Modärne ghöört. Im Pichot si Schwöster, d María Gay, isch e wichdigi Operesängere gsi. Santiago Rusiñol: Fulls de la Vida, illustriert von Ramon Pichot i Gironès, 1898 Commons: Ramon Pichot i Gironès – Sammlig vo
Habscht (dt. Hobscheid, frz. Hobscheid) isch aini vu dr 105 Gmaine z Luxeburg. Zue Habscht ghere d Ortschafte Äischen (Eischen) un Habscht, derzue die Wyler un Hef: Eechelsbarrière, Felleschmillen, Gäichel, Jénkenhaff, Kräizerbuch un Seemillen. Habscht lyt an dr Äisch (Eisch). Habscht ghert zum Kanton Kapellen im Distrikt Lëtzebuerg. Dr Burgermaischter vu Habscht isch dr Serge Hoffmann, Bürgermeister. Scheffe sin dr Norbert Schortgen un dr Willy Zimmer. Gwehlt wird iber e Majorzwahl. Habscht un Äischen sin zum erschte Mol gnännt worem im 13. Johrhundert. D Grefin Ermesinde, wu anne 1214 in ere zwote Eh dr Walram vu Limburg, Markgrof vu Arlon, ghyrote het, het dr Derfer Habscht un Äischen Freihaitsrächt gwehrt, wu d Yywohner vum Frondienscht befreit hän. No ihrem Dod 1246 isch s zuen eme Stryt um d Nutzigsrächt an dr Wälder um Äischen chuu zwische dr Bewohner un dr Abtei Clairefontaine, wu iber 500 Johr duurt het un erscht am 27. Februar 1761 dur e Dekret vum Provinzialrot glest woren isch, wu entschide het, ass d Wälder ufdailöt wäre. Dr luxeburgisch Dialäkt vu Habscht ghert zum Moselfränkisch. Chilche Habscht (1851) Chilche Äischen Dräi Brecken (1878), e Yysebahnbruck mit drei Bege Chilche Habscht Chilche Äischen Dräi Brecken Commons: Hobscheid –
Dr Luis Buñuel Portolés (* 22. Februar 1900 z Calanda, Schbanie; † 29. Juli 1983 z Mexiko-Stadt, Mexiko) isch e schbanisch-mexikanische Filmmacher gsi, wo in dr Früehzit vom Film as surrealistische Reschissöör bekannt worde isch. Er zelt zu de wichdigste Filmreschissöör vom 20. Joorhundert. Dr Buñuel het mit em Salvador Dalí und dr Bariiser Surrealiste-Grubbe um e André Breton zämmegschafft. S bekanntiste Wärk us deere Zit isch dr Film Un chien andalou (Ein andalusischer Hund) us em Joor 1929. Äins vo de zentraale Themene vo sine Film isch dr Kampf gegen e Bürgerdum, wo erstarrt isch und sich die ganz Zit nume sinnloos widerholt, zum Bischbil in Der Würgeengel und Der diskrete Charme der Bourgeoisie. Reschissöör 1929: Ein andalusischer Hund (Un chien andalou) - Churzfilm 1930: Das goldene Zeitalter (L'âge d'or) 1933: Las Hurdes – Land ohne Brot (Las Hurdes – Tierra sin pan) - Churzfilm 1936: Who Loves Me? (¿Quién me quiere a mí?) 1936: Der aufmerksame Wachtposten (¡Centinela, alerta!) 1946: Gran Casino (Tampico) / En el viejo Tampico 1949: Der große Lebemann (El Gran Calavera) 1950: Die Vergessenen (Los Olvidados) 1951: Susanna – Tochter des Lasters (Susana) 1951: Die Tochter der Lüge (La hija del engaño) 1952: Der
Dr Federico García Lorca [feðeˈɾiko ɣaɾˈθi.a ˈloɾka] (* 5. Juni 1898 z Fuente Vaqueros, Provinz Granada; † 19. August 1936 z Viznar in dr Nööchi vo Granada) isch e schbanische Schriftsteller und Dichter gsi. Er zelt zu de bedütendste schbanische Autoore vom 20. Joorhundert und isch hüte vor allem für sini Wärk für s Theater bekannt. Dr García Lorca isch am 5. Juni 1898 z Fuente Vaqueros uf d Wält choo. Är sälber het vilmol behauptet er sig im Joor 1900 geboore. 1914 het er e an dr Universideet Granada Rächtswüsseschaft, Philosophii und Litraturwüsseschaft afo studiere. Denn het er langi Räise dur s ganze Land gmacht. Bis 1928 het er an dr Universität Complutense Madrid studiert. Dört het er under anderem dr Schriftsteller Juan Ramón Jiménez, dr Reschissöör Luis Buñuel und dr Salvador Dalí kennegleert. Dr Dalí und dr Lorca si ängi Fründ worde. Vo Madrid isch dr Lorca im Summer 1929 uf Nöi York gange, won er an dr Columbia University studiert und Vordrääg ghalte het. Z Nöi York het er sich aber nit woolgfüült. D Stadt isch im z grooss gsi und er het d Natur vermisst. Deeren iiri Zerstöörig dur d Technologii und dr Fortschritt het er
Vorlage:Infobox See/Wartung/NACHWEIS-FLÄCHEVorlage:Infobox See/Wartung/NACHWEIS-SEEBREITEVorlage:Infobox See/Wartung/NACHWEIS-VOLUMENVorlage:Infobox See/Wartung/NACHWEIS-MAX-TIEFEVorlage:Infobox See/Wartung/NACHWEIS-MED-TIEFEVorlage:Infobox See/Wartung/UFERSTADTVorlage:Infobox See/Wartung/SEELAENGE fffff S Kaspisch Meer (persisch دریای خزر/دریای مازندران, aserbaidschanisch Xəzər dənizi, russisch Каспийское море) isch dr grescht See vu dr Ärd. S lyt z Wescht-Asie un im usserschte Oschteuropa ohni natyrligi Verbindig zue dr Ozean in dr große Aralo-Kaspische Niderig. Im Norde gränzt s an Russland un Kasachstan, im Oschte an Turkmenistan, im Side an dr Iran un im Weschte an Aserbaidschan. S Kaspisch Meer lyt in ere wytlaififge un bis zue 1.023 m diefe natyrlige Depression unter anderem zwisch em große Kaspische Sank im Norde, dr Kasachesteppe im Nordoschte, em große Diefland vu Turan im Oschte, em Elburs im Side un em Kaukasus im Weschte. Aserbaidschan het am Kaspische Meer e rund 800 km langi Kischte, Iran 750 km, Kasachstan 1894 km, Russland 960 km un Turkmenistan 1768 km. S Kaspisch Meer isch, je no Definition, Dail vu dr Gränz zwische Europa un Asie un dailt dodermit Eurasie in zwee Kontinänt. D Flechi vum Kaspische Meer lyt bi 386.400 km², dodermit isch di grescht vu Land umschlossen Wasserflechi vu dr Ärd un dodermit dr grescht See. D Flechi entspricht uugfehr dr Flechi vu Dytschland un Belgie oder au vu dr Oschtsee
Dr Miguel de Cervantes Saavedra (* 29. September 1547 z Alcalá de Henares; † 23. April 1616 z Madrid) isch eine vo de erfolgriichste und bekanntiste spanische Schriftsteller gsi. Er isch vor allem mit siim Don Quijote berüehmt worde. D Spanier halten en für iire Nazionaaldichder. Dr Cervantes het en aabentüürligs Lääbe gfüert. Zerst het er studiert, denn isch er 1569 vor dr spanische Justiz uf Italie gflüchdet und isch 1571 in dr Schlacht vo Lepanto gege d Türke verwundet worde. 1575 isch er vo algerische Korsaare gfange gnoo und as Sklav uf Algier verschleppt worde. Drei Mol het er brobiert z flüchde und isch schliesslig 1580 dur e Trinitarier-Orde freikauft worde und isch uf Spanie zrugg. 1580-82 isch er wider als Soldat an de Chriegszüüg vo Spanie gege Portugal und uf de Azore drbii gsi. Er het vili Schulde gha und het brobiert as Schriftsteller Gäld z verdiene. 1584 isch si erst Romaan La primera parte de la Galatea erschiine. Im gliiche Joor het er d Catalina de Salazar y Palacios, e Dochder vom ene Buur ghürootet. Mit siner Frau het er käini Chinder gha, aber e Dochder us ere Affääre mit dr Schauspiilere Ana Franca de Rojas. Am
Houschent isch e ehmolig Gmai z Luxeburg. Zum 1. Jänner 2012 het si sich mit dr Gmaine Housen un Konstem zue dr neie Gmai Parc Housen zämmegschlosse. Zue Houschent hän d Ortschafte Ënnerschlënner (Unterschlinder) Houschent (au Stroosshouschent gnännt), Houschter-Déckt (Hoscheid-Dickt) un Uewerschlënner (Oberschlinder) ghert, derzue dr Wyler Maarkebaach un d Miili Kéiermillen. D Nochbergmaine sin Buerschent, Housen, Konstem un Pëtscht gsii. Houschent het zum Kanton Dikrech im Distrikt Dikrech ghert. Dr Burgermaischter vu Houschent isch bis 2011 dr Léon Faber gsii. Scheffe sin dr Nico Lucas un dr Joseph Birkel gsii. Gwehlt wore isch iber e Majorzwahl. Zum 1. Jänner 2012 hän Gmaine Konstem, Housen un Houschent zue dr neie Gmai Parc Housen fusioniert. Dr luxeburgisch Dialäkt vu Houschent ghert zum Moselfränkisch. Commons: Hoscheid – Sammlig vo Multimediadateie www.hoscheid.lu
Housen isch e ehmolig Gmai z Luxeburg. Zum 1. Jänner 2012 het si sich mit dr Gmaine Houschent un Konstem zue dr neie Gmai Parc Housen zämmegschlosse. Zue Housen hän d Ortschafte Buckels (Bockholtz), Duerscht (Dorscheid), Ënnereesbech (Untereisenbach), Housen, Näidsen (Neidhausen), Rouderssen (Rodershausen ) un Wuelessen (Wahlhausen) ghert. Housen het zum Kanton Klierf im Distrikt Dikrech ghert. Dr Burgermaischter vu Housen isch bis 2011 dr Jacquot Heinen gsii. Scheffe sin dr Romain Wester un dr Camille Scheuer gsii. Gwehlt wor isch iber e Majorzwahl. Housen isch zum erschte Mol gnännt wore anne anne 968 as Hosinga. Anne 1106 het dr Gerhard I. vu Sponheim, Herr vu Clerf, zämme mit syre Frau Adelheid d Abtei Housen grindet. Dr luxeburgisch Dialäkt vu Housen ghert zum Moselfränkisch. Chilche Housen Chilche Buckels Chilche Duerscht Chilche Ënnereesbech Chilche Rouderssen Schmärzensmuttergottes-Kapell Housen Kapell Uewereesbech (böue anne 1681 vu dr Brieder Lieners) Dr Radio- un Färnsehsänder RTL bedrybt bi Housen e Sändemascht, mit 300 m Hechi s hegscht Böuwärch vu Luxeburg. Chilche Housen Chilche Buckels Chilche Duerscht Chilche Ënnereesbech Chilche Rouderssen Kapell Uewereesbech Wuelessen >Schuel Housen Wasserdurm Housen Sändemascht Commons: Hosingen – Sammlig vo Multimediadateie www.hosingen.lu Normdate: GND: 4600131-1 | SUDOC/IdRef: 132807025 | VIAF: 238775104
Jonglënster isch aini vu dr 105 Gmaine z Luxeburg. Zue Jonglënster ghere d Ortschafte Allënster (Altlinster), Amber (Imbringen), Beidler (Beidweiler), Buerglënster (Bourglinster/Burglinster), Eesebur (Eisenborn), Eeschler (Eschweiler), Guedber (Godbrange/Godbringen), Gonneréng (Gonderange/Gonderingen), Grolënster (Graulinster), Jonglënster un Roudemer (Rodenbourg/Rodenburg), derzue d Hef Beelenhaff un Jeanharishaff. Jonglënster ghert zum Kanton Gréivemaacher im Distrikt Gréivemaacher. Dr Burgermaischter vu Jonglënster isch dr Francine Colling-Kahn (CSV). Scheffe sin dr Mike Hagen (LSAP) un dr Romain Reitz (CSV). Gwehlt wird iber e Proporzwahl. Jonglënster isch zum erschte Mol gnännt wore anne 867 as Lincera. Vu dr "Herrschaft Linster" wird zum erschte Mal im Scheffewystum vu Esch an dr Sauer vu anne 1201 gschribe. S Wasserschloss vu dr Herre vu Linster isch z Altlinster gstande. Dr luxeburgisch Dialäkt vu Jonglënster ghert zum Moselfränkisch. Häerdcheslee, e "Haidestai" Schloss Buerglënster (13. Jh.) Chilche Jonglënster (1771-73) Chilche Buerglënster (1808) Chilche Eeschler Chilche Gonneréng Chilche Roudemer Kapell Allënster Kapell Eesebur de Regëster, e Skultur vor em Rothuus mit dr Näöme vu allne Ortschafte, ufstellt anne 2007 Eech zu Guedber, e gschitzti Aiche (Quercus robur) z Guedber Z Beidler stoht e Sändemaschtaalag vu RTL. Häerdcheslee Schloss Buerglënster Chilche Jonglënster Chilche Eeschler Chilche Gonneréng Chilche Roudemer Kapell Allënster Kapell Eesebur Wägchryz, im Hintergund s Rothuus
Dr Francisco Paulino Hermenegildo Teódulo Franco y Bahamonde Salgado Pardo (* 4. Dezämber 1892 z Ferrol, Galizie; † 20. Novämber 1975 z Madrid), churz Francisco Franco [fɾanˈθisko ˈfɾaŋko], isch e schbanische General und Diktator gsi. In dr Zit vo 1939 bis zu sim Dood isch dr Franco Staatsschef vo Schbanie gsi. Under em Franco siner Füerig häi rächti Milidäär im Juli 1936 e Staatssträich gege die republikanischi Regierig vo Schbanie, wo im Februar 1936 demokratisch gweelt worden isch, usgfüert. Es isch zum ene Bürgerchrieg choo, wo sich Nazi-Dütschland und s faschistische Königriich Italie uf dr Site vo de Frankiste iigmischt häi, wääred d Republikaner nume vo dr Sowjetunion underschdützt worde si. Die öiropäische Demokratie häi sich für nöitraal erkläärt. 1939 häi die ufständische Chreft s ganze Land eroberet und dr Franco, wo z Schbanie als El Caudillo („Dr Füerer“) bezäichnet worden isch, het s Land diktatorisch afo regiere. Opposizionelli si zu Duusige verhaftet und ermordet worde. Im Joor 1946 het dr Franco z Schbanie d Monarchii wider iigfüert, het aber käi Köönig ernennt und isch bis 1975 Regänt vom Köönigriich Schbanie bliibe. Juan Pablo Fusi Aizpurúa: Franco. Spanien unter der Diktatur 1936–1975; München: dtv, 1992; ISBN 3-423-04576-0. Bartolomé Bennassar: Franco;
Kepler-22b isch dr ärdähnligscht extrasolar Planet, wu bishär entdeckt woren isch. Dr Planet mit Hilf vum Wältruumteleskop Kepler entdeckt wore. Des Teleskop zaichnet Hälligkaitsschwankige uf, wu ufdrätte, wänn e Planet vu dr Ärd uus gsääne genau vor syym Zäntralstärn duurezeit. Zem erschte Mol noogwise wore isch dr Planet anne 2009, no dr dritte Sichtig, wu s fir d Bstetigung brucht, isch syy Entdeckig am 5. Dezämber 2011 vereffetligt wore. Keppler-22b chraist um dr sunneähnlig Stärn Kepler-22, e G5-Stärn, wu rund 600 Liechtjohr ewäg isch vu dr Ärd. Fir e Umlauf brucht er rund 290 Däg. Är het uugfehr dr 2,4-fach Durmässer vu dr Ärd, ca. 30.500 km. Uf dr Oberflechi vu Kepler 22b lyt d Tämperatur bi ca. 22 °C, dr Planet isch also in dr sognännte habitable Zone. Des haißt, uf ihm herrsche Tämperature, wu s Wasser in ere flissge Form megli macht. Dodermit isch d Grundlag vu Läbe gee, wie s s uf dr Ärd git. Iber d Oberflechi vum Planet un eb s Wasser het, isch nyt bekannt. Mer hofft, ass mer bi dr negschte Passasche vor syym Zäntralstärn spektroskopischi Mässige cha durfiere. Kepler-22b: Facts About Exoplanet in Habitable Zone Kepler-22 exoplanet.eu, abgruefen am 6. Dezämber 2011
Keel, im lokale Dialäkt Käl isch aini vu dr 105 Gmaine z Luxeburg. Zue Käl ghere d Ortschafte Keel un Téiteng (Tetingen/Tétange). D Nochbergmaine sin Esch-Uelzecht, Diddeleng, Schëffleng, Beetebuerg, Näerzeng un Rëmeleng z Luxeburg un Wollmeringen un Ottange z Frankrych. Keel ghert zum Kanton Esch-Uelzecht im Distrikt Lëtzebuerg. Dr Burgermaischter vu Keel isch dr John Lorent (LSAP). Scheffe sin dr Carlo Birchem un dr Marcel Humbert (LSAP). Gwehlt wird iber e Proporzwahl. Keel isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1235 as Keyle. Dr luxeburgisch Dialäkt vu Keel ghert zum Moselfränkisch. Chilche Keel (1747-61) Chilche Téiteng Wasserdurm Schungfabrik, e Kulturzäntrum in ere ehmolige Schuefabrik Rothuus Chilche Keel Chilche Téiteng Wasserdurm Schungfabrik Commons: Kayl – Sammlig vo Multimediadateie www.kayl.lu Normdate: VIAF: 141398116