rlitschk/wikidir huggingface dataset:
S’ Prassa-n-àmt vum Hailiga Schtüahl (làtiinisch Sala Stampa Sanctae Sedis, itàliaanisch Sala Stampa della Santa Sede) ìsch d’ Prassaschtälla vum Hailiga Schtüahl un vu dr Reemischa Küria. ’S ìsch àm 18. Oktoower 1966 dur dr Pàpscht Pooli VI. grìnda worra. ’S düat vor àllem d’ Prassamäldunga vum Pàpscht un vu da Küria-n-iirìchtunga ìm Tààglig Bulletin veräffentliga. S’ Prassa-n-àmt hàt sii Sìtz ìm Palazzo dei Propilei z’ Rom, grààd vorna àm Petersplàtz. Àm 20. Hornung 1939 hàt dr Pàpscht Pius XI. a äärscht Prassa-n-àmt grìnda, wo zär vàtikàànischa Zittung L’Osservatore Romano gheert hàt. S’ Ziil ìsch, d’ Noohrìchta diräkt ìn da Schurnàlìschta z’ gaa. Wahrem Zwaita Vàtikàànischa Konziil ìsch beschlossa worra, àss a bsunderer Ràuim fìrs Prassa-n-àmt iigrìchta wara wurd. Soo ìsch s’ Prassa-n-àmt vum Hailiga Schtüahl offiziälla ànna 1966 vum Pooli VI. grìnda worra; ’s ìsch em Pàpschtliga Root fìr d’ soziààla Kommunikàzioonsmìttel un em vàtikàànischa Schtààtssekretàriààt unterschtällt gsìì. Ànna 1988 hàt dr Pàpscht Johànnis Pooli II. ìn dr Apostoolischa Konschtituzioon Pastor Bonus d’ Rolla vum Prassa-n-àmt genäijer üssgedruckt: „In gleicher Weise ist es Aufgabe dieser Sektion, […] die amtlichen Nachrichten, welche sich entweder auf Akte des Papstes oder auf die Tätigkeit des Heiligen Stuhls beziehen, mittels eines eigenen, ihr
Veni creator spiritus [ˈveni kreˈator ˈspiritus](info) („Kumm, Schäpfer Gaischt“) ìsch a làtiinischa Hymna üss’m 9. Joohrhundert, wo woohrschiins dr Rabanus Maurus kùmponiart hàt. Dr Heinrich Lausberg hàt gsajt, àss dr Gsàng ààlasslig vum Ààchaner Konziil vu 809 verfàsst worra-n-ìsch — ’s Ziil vum Konziil ìsch gsìì, ìm Ufftrààg vum Kaiser Kàrl dr Grooss dr Filioque ìns groossa Glàuiwabekanntniss iiz’fiaga; dr Gsàng hatt àlso àls Iischtimmungsgsàng fìr d’ Tailnammer diant. Mìndeschtens ìsch’s sìcher, àss dr Gsàng ìm theoloogischa-n-Umfald vu dam Konziil äntschtànda-n-ìsch. Daa Gsàng zeehlt bii da weeniga Gebatta ìn dr Litürgii vu dr làtiinischa Kìrìch, wo sìch diräkt àn dr Hailiggaischt wanda. Schpeetschtens zitter’m 10. Jahrhundert wìrd’r ìm Schtundagebatt àls Hymna vu dr Vesper gsunga. Sallamols ìsch’s àui ìn dr Pfìngschtoktààv gsunga worra, àwwer zitter dr Àbschàffung vu dara Oktààv noh-n-em Zwaita Vàtikàànischa Konziil wìrd’s wahrend dr Pfìnschtnoweena-n-Ààdàcht gsunga. Schpeetschtens zitter’m 11. Jahrhundert wìrd Veni creator spiritus àui bii Synooda, Wäiha un Ordinàzioona gsunga. Dr Gsàng wìrd àui àm Ààfàng vu dr Pàpschtwàhl gsunga, wänn d’ Kàrdinaala ìns Konklààwa iinagehn. Zitter’m 12. Joohrhundert sìnn mehrera Ìwwersätzunga vum Gsàng gmàcht worra. Dr Histooriker Franz Josef Worstbrock hàt gsajt, àss Veni creator spiritus d’ Hymna ìsch, wo ìm diitscha Mìttelàlter àm hüüfigschta-n-ìwwersätzt
D’ Kimberly Noel „Kim“ Kardashian (* 21. Oktoower 1980 z’ Los Angeles, Kàlifornia) ìsch a US-àmerikànischa Unternammera, Farnsah- un Internetperseenlikait, Modäll un Schàuischpììlera. Maa hàt z’äärscht vun ìhr ìn da Meedia grädd, wial sa a Frììnda vu dr Paris Hilton gsìì ìsch. Sa ìsch vu’ma braitera Puplikum bekànnt worra, wu sa ànna 2007 ìhra Sextape Kim Kardashian, Superstar mìt ìhrem Gährt Ray J veräffentligt hàt — s’ Video ìsch ànna 2003 dräijt worra gsìì un hàt a groosser Ärfolg ghàà. Schpeeter ìn dam Joohr ìsch sa zamma mìt ìhrer Fàmìlia ìn dr Reality-TV-Show Keeping Up with the Kardashians ufftratta — d’ Sandung ìsch bis 2021 üssgschtrààhlt worra. D’ Sandung hàt a groosser Ärfolg ghàà un d’ Kim Kardashian ìsch a wìchtiga Pärseenlikait ìn dr Popkültüür worra. Schpeeter hàt sa àn wittera Sandunga mìtgmàcht, wia Kourtney and Kim Take New York (2011–2012), Kourtney and Kim Take Miami (2009–2013) un The Kardashians (2022–hìtt). D’ Kardashian ìsch uff da soziààla Nätzwarker sehr presant; uff Twitter un Instagram hàt sa mehrera Millioona Àbonnanta. Zamma mìt ìhra Schwäschter Kourtney un Khloé hàt sa d’ Moodagschäftskätta Dash grìnda, wu vu 2006 bis 2018 gwìrkt hàt. Ànna 2017 hàt sa d’ Màrka KKW Beauty and KKW Fragrance
De Andreas Clemens (* 5. Mai 1966 z Hildesheim) isch en dütscher Arzt, wo sich im Fachgebiet Inneri Medizin, Endokrinologie un Diabetologie spezialisiert het. Sini Hauptinteresse liggt in dr Forschig un Entwicklig vo Medikamänt im Bereich vo Kardiologie, Endokrinologie, Ophthalmologie un sälte Krankheite. D Ulrike von Reyher isch sini Frau un schafft als Allgemeinmedizinerin im Münstertal (Schwarzwald). Andreas Clemens isch dr zweit Sohn vom Herbert Clemens un dr Dorothea Clemens (geb. Wette). Syy Vatter isch e Gynäkolog gsi un het in dere Zyt as Oberarzt am Städtische Krankenhaus Hildesheim in Niedersachse gschafft. Noch em Medizinstudium un dr Promotion an dr Georg-August-Universität Göttingen het er im Jahr 1994 si klinischi Usbildig an dr Universitätsklinik Christian-Albrechts-Universität zu Kiel i de Gebiet vo Inneri Medizin, Gastroenterologie un em Institut für Pathologie vo dr Universität afa. Im Jahr 1997 het er d Wechsel gmacht un isch as Assistenzarzt am Universitätsklinikum Heidelberg in dr Inneri Medizin un Endokrinologie iigstiege un het im Jahr 2000 si Arbet am Klinikum Ludwigshafen i de Gastroenterologie un im doritige Diabeteszentrum ufgnome. 2001 isch er als wisseschaftlicher Mitarbeiter in d Pharmaindustrie i verschiedene Unternehmen (Pfizer GmbH, Boehringer Ingelheim GmbH un Novartis Pharma AG) gwechselt. Er het verschiedeni nationale un internationale
De Joao Grimaldo [ˈdʒoʊoʊ ɡɹiˈmɑldoʊ] (* 20. Februar 2003 z Lima, Peru; volle Name Joao Alberto Grimaldo Ubidia) isch e peruanische Fuessballspiller. Er wird als offensive Mittelfäldspiler ygsetzt und staht bim Sporting Cristal under Vertrag. Commons: Joao Grimaldo – Sammlig vo Multimediadateie Joao Grimaldo uf dr Website vo Sporting Cristal Reátegui, S., "Grimaldo es el único jugador de Sporting Cristal que suma en la bola de minutos", Strikers, 25.09.2022. Normdate: VIAF: 29150323819109972595
Las Vegas ([lɑːs ˈveɪɡəs] uff Àmerikàànisch Anglisch, [las ˈveːɡas](info) uff Diitsch), kurz àui Vegas gnännt, ìsch d’ greeschta Schtàdt ìm US-Bundesschtààt Nevada un dr Verwàltungssìtz vum Clark County. Bii dr Volkszeehlung vu 2020 hàt sa 641.903 Iiwoohner zeehlt. Sa ìsch domìt d’ 25. Schtàdt mìt dr greeschta Beväälkerung ìn da USA. D’ Schtàdt ìsch s’ Zäntrum vu dr nàmmensgliicha Metropoolregioon mìt äbba 2,3 Millioona Iiwoohner — ’s ìsch d’ greeschta Metropoolregioon ìnnerhàlb vu dr Mojave-Wììschta un d’ zwaitgreeschta-n-ìm Süüdwäschta vu da Verainigta Schtààta. Üsserdam ìsch Las Vegas aina vu da Schtädt, wo uff dr Walt àm maischta bsüacht wìrd: Ànna 2019 sìnn doo ìwwer 2,9 Millioona Tourischta ànakumma; domìt ìsch Las Vegas nooh Näi York, Miami, Los Angeles, Orlando un San Francisco d’ säckscht maischtbesüachta Schtàdt ìn da USA gsìì. Dr Nàmma vu dr Schtàdt schtàmmt üss’m Schpàànischa un bediitet „D’ Àuija“ odd’r „D’ Wààsa“. Las Vegas ìsch s’ kültürälla, fìnànziälla un wìrtschàftliga Zäntrum vum Nevada un aina vu da Schtädt ìn da USA, wo-n-àm schallschta wàckst: zwìscha 1990 un 2000 ìsch d’ Schtàdtbeväälkerung um 85,2 Prozant gschtììga. D’ Schtàdt ìsch ànna 1905 grìnda worra un ìsch offiziäll ànna 1911 a Gmainda worra. Zitter dr Legàlisiarung vum Glìcksschpììl ìn da
D Silvia Arber (* 16. Oktober 1968 z Gämf) isch e Schwyzer Neurobiologi. Si lehrt un forscht as Brofässeri am Biozäntrum vu dr Uniwersitet Basel un am Friedrich Miescher Inschtitut z Basel. D Silvia Arber isch e Dochter vum Schwyzer Mikrobiolog un Genetiker Werner Arber, wu anne 1978 dr Nobelbryys fir Fisiology oder Medizin iiberchuu het. D Silvia Arber het am Biozäntrum vu dr Uniwersitet Basel Biology studiert un 1995 am Basler Friedrich Miescher Inschtitut (FMI) promowiert. Derno het si vu 1996 bis 2000 as Poschtdokterandi an dr Columbia University z New York gforscht. Anne 2000 isch d Arber retuurchuu uf Basel un lehrt un forscht syterhär as Brofässeri fir Neurobiology/Zällbiology am Biozäntrum un am FMI, vu 2000 bis 2004 isch si Assistant Professor gsii, vu 2004 bis 2008 Associate Professor un syter 2008 isch si Full Professor. Vu 2015 bis 2018 isch si Vizediräkteri vum Biozäntrum gsii. D Silvia Arber forscht zue dr Funkzionswyys un dr Entwickligsmechanisme vu neuronale Netzwärch, wu d Bewegige vum Lyyb kuntrelliere. Si het chenne bewyyse, ass prezisi Signalkaskade verantwortli sin fir d Uusbildig un d Funkzion vu motorische Netzwärch im Ruggemarch un doderby Transkripzionsfaktore un Zälloberflechemolekül e entschaidendi Roll spiile. Derzue het si chenne
D Verena Müller-Schmid (* 8. November 1927 in Rüegsau, Schwiz) isch en ih de Schwiz geboreni Keramikerin und Malerin. Sie wohnt bis hüt ih de Schwiz. Sie isch künstlerisch tätig gsi, bis sie in es Altersheim umzoge isch. Sie isch vorallem ih de Region für ihre vielsitige Kunstwerk bekannt. D’Verena Müller-Schmid isch im Ämmitau ufgwachse. Sie isch d’Tochter vom Robert Müller und de Margerite Wyssbrod und hät en Brüeder kah, wo Fred gheisse hät, aber scho früeh annere Chrankheit verstorbe isch. In ihrne junge Jahr hät ihre Garte und d’Natur ihre als Inspiration für ihri Kunst dient. Spöter isch sie Schüelerin anere Keramikgwärbsschuel z Bern gsi. Dört hät sie d’Künstlerin d Maja von Arx kenne glernt. Zämme sind sie für es Jahr nach Paris an d’Académie de la Grande Chaumière gange, wo sie innnere bescheidene Wohnig gläbt händ. Ahschlüssend händ die en Künstlergmeinschaft im Elterehus vo de Maja von Arx gründet. Nachdem d’Verena Müller ihre Ehema, de Ernst Schmid, ih de 1960er Jahr ghürotet hät, sind sie in en andere Teil vo Äärlischbach zoge, wo au ihri einzigi Tochter d’Susanna 1963 ufd Wält cho isch. D’Verena isch in Äärlischbach bliebe, bis sie in es Altersheim umzoge isch. De Verena ihri
D Marie Brockmann-Jerosch (* 24. April 1877 z Lissabon; † 14. Novämber 1952 z Züri) isch e Schwyzer Geologi un Botanikeri gsii. Mer chännt d Marie Brockmann-Jerosch vor allem fir iri Forschigsarbete in dr Biet Alpevegetazion un Geobotanik. D Familie vum Vater vu dr Jerosch isch vu Königsberg z Oschtpreuße gsii, iri Mueter isch e Niiderländeri gsii. D Marie Jerosch isch mit 19 Joor uf Züri zooge. E Exkursioon uf d Rigi mit em Biologybrofässer Carl Schroeter het si fir d Botaanik begaischteret. No dr Ufnaambriefig het si vu 1897 bis 1901 an dr natuurwisseschaftlige Abdailig vum Aidgnessische Polytächnikum (hite ETH Züri) studiert. Vu 1902 bis 1904 isch si deert Assischtänti bim Brofässer Albert Heim gsii. Fir iri geoloogisch Aarbet iber s Säntisbiet isch si anne 1905 vu dr Uniwersiteet Züri bromewirt woore. Im nämlige Joor het si ire Stuudiekolleg Heinrich Brockmann ghyroote, wu doodmool Assischtänt vum Carl Schroeter gsii isch. Wie ire Mann het si au d Marie Brockmann-Jerosch fir Ekosischteem un dääre iiri Veränderige inträssiert. Iri Aarbete zue dr yyszytlige Gschiicht vu dr Alpefloora isch internazionaal gaachtet un speeter dur modäärni Foorschig bsteetigt woore. Au wänn in ire neie Roll as Huusfrau un Mueter iiri – wie si
D Adelheid Studer-Thiersch (* 30. Septämber 1939 z Recklinghausen as Adelheid Thiersch; † 18. Juni 2020 z Basel) isch e Schwyzer Ornithologi un Ethologi gsii. Ire Hauptinträssi het dr Flamingo gulte. D Adelheid Thiersch isch ab 1945 z Recklinghausen uf d Schuel gange un het dert 1958 s Abitur gmacht, No dr Schuel het si ne Volontariat im Zoologische Garte Baasel gmacht. Vu 1958 bis 1966 het si an dr Uniwersitete Baasel, Mainz, München un Münster Zoology, Chemy un Botanik studiert. Vu 1959 bis 1960 het si as Assischtänti vum Eberhard Curio am Max-Planck-Inschtitut fir Verhaltesfisliology z Seewiesen in dr Abailig vum Konrad Lorenz gschafft. Dää het si in irem Wunsch gsterkt, s Sozialverhalte vu dr Flamingo z erforsche. Anne 1966 isch si bim Konrad Lorenz mit dr Disserzazion Die sogenannte Balz der Flamingos (Gattung Phoenicopterus) an dr Westfälischen Wilhelms-Universität Münster zum Dr. rer. nat. promowiert wore. Ab 1967 het si as extärni wisseschaftligi Mitarbaiteri am Zolli z Baasel gschafft. Im nämlige Johr het si Freilandstudie an Rosaflamingo in dr Laguna de Fuente de Piedra, Spanie, gmacht. Vu 1968 bis 1973 het si as wisseschaftligi Mitarbaiteri an dr Schwyzerische Vogelwarte Sempach gschafft. In däne Johr isch si au Co-Redakteri vu
D Monika Meyer-Holzapfel (* 14. April 1907 z Lausanne; † 10. Septämber 1995 z Bärn) isch e Schwyzer Zoodiräkteri, Autori un Honerarbrofässeri fir Dierfisiology, Verhaltesforschig un Biology gsii. D Monika Holzapfel isch as Dochter vum Kulturpsicholog un Filosof Rudolf Maria Holzapfel (1874–1930) un dr Bildhaueri un Schriftstelleri Bettina Holzapfel-Gomperz (1879–1948) uf d Wält chuu. Si hatte e Schweschter ghaa, Myrrha (1905–1979). Anne 1935 het si dur Yyburgerig z Reisiswiu s Schwyzer Burgerrächt iberchuu. Si het an dr Uniwersitete Bärn un Minche Zoology, Botanik, Geology un Mineralogy studiert 1932 het si s Gimnasiallehrerpatänt iberchuu, 1933 het si an dr Uniwersität Bärn zur Dokteri vu dr Filosofy promewiert. In ire Zyt as Assischtänti am Zoologische Inschtitut vu dr Uniwersität Bärn bim Fritz Baltzer, vu 1933 bis 1944, het si ire spetere Mann Gilbert Victor Meyer chännegleert, si hän 1940 ghyrote. Ab 1943 het d Meyer-Holzapfel as Brivatdozänti an dr Uniwersität Bärn aafange lehrer. Anne 1954 isch si Honerarbrofässeri wore. Im Dierpark Dählhölzli het si 1944 d Noofolg as Verwalteri vum Heini Hediger ibernuu un het des bis 1969 gmacht. Ire Inträssi het ere hechere Artevylfalt im Vivarium gulte, si het neii Aalage böue un alti uuswyte loo, mit ihne isch im Dierpark
D Silvia Dorn-Mühlebach (* 10. Novämber 1947 z Brugg) isch e Schwyzer Entomoloogi. Bis zue ire Emeritierig 2013 isch si em Departemänt fir Agraar- un Lääbesmittelwisseschafte am Departemänt Umwältsischteemwisseschafte vu dr ETH Züri voorgstande. Ire Hauptfoorschigsbiet sin Insäkte-Bflanze-Interakzioone, vor allem as Grundlaag fir e noohaltig Wiirtschafte vu Agraar-Ekosischteem. D Silvia Dorn isch z Brugg uf d Wält chuu un mit zwai Gschwischtrig z Würlinge ufgwagse, wu si au uf d Primaarschuel gangen isch. D Dorn isch, as eerschts Maidl us em Doorf, uf d Mittelschuel an di Alt Kantonsschuel Aarau gange. No dr Scbhuel het si an dr ETH Züri Biology studiert. S Stuudium het si finanziert dur Unterriichte an Schuele. Anne 1971 het si an dr ETH mit em Diploom fir Natuurwisseschafte mit Uuszaichnig abgschlosse un au s Diploom firs Heecher Leeramt gmacht. An dr ETH het si in Phytomedizin bim Heinz Kern mit dr Dissertazioon Zur Rolle von Isomarticin, einem Toxin von Fusarium Martii var. pisi in der Pathogenese der Stengel- und Wurzelfäule an Erbsen bromewiert. Noch em Dokteraat het si bi dr Bflanzeschutzfiirma Dr. R. Maag AG, wu hite zue dr Syngenta gheert, gschafft un deert d Laitig vun ere entomoloogische Foorschigsgruppe ibernuu. Si het deert an
Ickx ìsch dr Fàmìlianàmma vu dana Persoona: Jacky Ickx (* 1945), belgischer Otorännfààhrer Johan Ickx (* 1962), vàtikàànischer Àrkiivdirakter Mario Ickx (* 1984), belgischer Rààdrännfàhrer Pascal Ickx (* 1937), belgischer Otorännfààhrer Vanina Ickx (* 1975), belgischa Otorännfààhrerin Lüag àui: ICKX (Automarke), a Màrka vu DR Automobiles Ix X (Begriffsklärung)
Dr Johan Ickx (* 1962) ìsch a belgischer Hischtooriker un Urkundaversoger. Ar ìsch Dirakter vum hischtoorischa-n-Àrkiiv vu dr Àbtailung fìr d’ Beziihunga züa da Schtààta vum Schtààtssekretàriààt vum Hailiga Schtüahl. Ar hàt vor àllem ìwwer d’ Gschìcht vu dr reemisch-kàthoolischa Kìrìch vum Mìttelàlter bis ìm 20. Joohrhundert g’forscht. Dr Johan Ickx schtàmmt üss Antwärpa ìn dr Fläämischa Regioon. Ar hàt Religioonswìssaschàfta, Gotteslehr un Filosofii àn dr Kàthoolischa Üniwärsiteet vu Lööwen gschtudiart un hàt d’rnooh a Dokterwìrda vu dr Kìrchagschìcht àn dr Pàpschtliga Üniwärsiteet Gregoriana z’ Rom b’schtànda. Ar ìsch dr äärschta Laijer gsìì, wo àn dr Rachtschüal vu dr Gregoriana gschtudiart hàt. Siina Dokteràrwet hàt’r ànna 2000 ìwwer d’ Verurtailung vu da Profasser vu dr Kàthoolischa Üniwärsiteet Lööwen dur dr Hailiga Schtüahl ìm 19. Joohrhundert gschrììwa. Dr Johan Ickx ìsch z’äärscht àkàdeemischer Mìtàrwaiter bii dr Zittschrìft Archivum Historiae Pontificiae gsìì, vor äbb’r ànna 2000 àls äärschter Laijer Mìtglììd vu dr Kongregàzioon fìr d’ Glàuiwalehr worra-n-ìsch. Ànna 2005 ìsch’r eewafàlls àls äärschter Laijer Urkundaversorger vu dr Àposchtoolischa Schtroofààschtàlt worra. Àm 26. Jüüni 2008 ìsch’r fìr a fìmfjoohriga-n-Àmt àls äärschter Konsultoor vu dr Kongregàzioon fìr d’ Seelig- un Hailigschpraachungsprozassa ärnännt worra. Àm 19. Dezamber 2013 ìsch’r àn dara Schtälla b’schtaadigt worra. Àb
f Dr Hàrtmànnswillerkopf [ˈhɑrtmɑnsˌviːlr̩ˌkʰɔp͡f](info) ìsch a 957 Meeter hooch Bargkuppa ìn da Süüdvogeesa ìm Owerelsàss, nooch da Orta Hàrtmànnswiller und Barrwiller. Uff’m Hàrtmànnswillerkopf schteht a Nàzionààldänkmool, fìr d’ Gschtoorwana vum Äärschta Waltkriag eehra. Naamlig lììgt dr Hàrtmànnswillerkopf zwìscha Dànn un Sanna, wu d’ Trännungsliina zwìscha da diitscha un da frànzeescha Truppa gloffa hàt. Baida Àrmee hann àlso schtàrk um àm Barg kampft — bii dr Schlàcht àm Hàrtmànnswillerkopf ànna 1915/16 sìnn äbba 30.000 Litt gschtoorwa. Waagadam wìrd dr Barg àui „Mänschafrasser“ gnännt. Dr Nàzionààldankmool ìsch zitter 2023 Tail vum UNESCO-Wältäärwa. Zem 100. Joohrestààg vum Kriagsààfàng sìnn dr diitscha un frànzeescha Schtààtsowerhaipter Joachim Gauck un François Hollande uff’m Hàrtmànnswillerkopf kumma. Sa hann sìch doo umàrmt —àls Sümbool fìr d’ diitsch-frànzeescha Verseehnung— un hann zamma dr Grundschtai vum äärscht diitsch-frànzeescha Waltkriagsmüsee gsätzt. Ìm Nowamber 2017 ìsch s’ Waltkriagmüsee dur d’ Schtààtsowwerhaipter Emmanuel Macron un Frank-Walter Steinmeier iigwäijt worra. Uff dr Websitta vum Müsee känna m’r unteràndrem d’ Gschìcht vum Hàrtmànnswillerkopf un Briafa vu Soldààta laasa. dr Hàrtmànnswillerkopf vum Molkarain har gsah a àndra Sìcht vum Bari dr Nàzionààldankmool uff’m Kriagsdankmool dr Frììdhoof uff’m Frììdhoof dr Dankmool àm Genrààl Marcel Serret uff Diitsch Hartmannsweilerkopf. In: Brockhüüs Enzüklopädii. Brockhüüs (brockhaus.de [abgerufen am 10. November
D Marta Manser (* 1962) isch e Schwyzer Brofässeri fir Verhaltesbiology am Inschtitut fir Evoluzionsbiology un Umwältwisseschaft an dr Uniwersitet Züri. D Manser isch uf eme Buurehoft in dr Oschtschwyz ufgwagse. No dr Schuel het si Biologylaboranti bi Hoffmann-La Roche gleert. Noch em Abschluss vu Uusbildig het si gmerkt, ass die Arbet lengerfrischtig nyt fir si isch. No ne baar Jihr im Beruef un in ere Freiwilligenarbet het si anne 1988 an dr Uniwersitet Baasel aafange Biology studiere.Im Johr 1992 het si dr Master am Zoologische Inschtitut vu dr Uniwersitet Baasel gmacht. Ab 1994 het si in dr Large Animal Research Group am Zoologische Inschtitut vu dr Uniwersitet Cambridge z Ängland gforscht. Anne 1998 het si bromewiert un derno as Poscht-Dokterandi am Psichologische Inschtitut vu dr University of Pennsylvania z Philadelphia, USA, gschafft. Ab 2002 het si ne SNF-Ferderbrofessur am Zoologische Inschtitut vu dr Uniwersitet Züri ghaa. Vu 2008 bis 2015 isch si usserordeligi Brofässeri fir Verhaltesbiology am Inschtitut fir Evoluzionsbiology un Umwältwisseschaft an dr Uni Züri gsii, syter anne 2015 isch si dert ordeligi Brofässeri. Si untersuecht mit ire Forschigsgruppe d Kommunikazion un d Kognizion vu soziale Saiger. D Manser isch di wichtigscht Experti fir Ärdmännli in dr Schwyz
Dr Hans Georg Philippi (* 12. Augschte 1936 z Fryyburg; † 6. Juuli 2010) isch e dytsche Botaaniker gsii. Sy botaanisch Autoorechiirzel isch „G.Phil.“. Är het vor allem zue dr Standoortekology un dr Bflanzesoziology vu dr Blietebflanze, dr Faarn un dr Miesch z Sidweschtdytschland un dr Regioone drum ume gfoorscht. Mit syre grooße Chänntnis vu dr Aarte un ire Habitaat het er dytli byydrait zum botaanische Wisse iber die Regioon, unter anderem mit syne baide Grundlaagewäärch zum Aarteschutz vu Baade-Wiirttebäärg „Die Moose Baden-Württembergs“ un „Die Farn- und Blütenpflanzen Baden-Württembergs“. Dr Georg Philippi isch z Fryyburg as eltschts Chind vum Walter un dr Sophie Philippi ufgwagse. Är het vier Gschwischtrig ghaa: Renate, Peter, Gela un Günter. D Wohnig, wu d Familie gläbt het, isch in dr Habsburgerstroß 44 gsii, guet fimf Minute z Fueß ewäg vum Kepler-Gimnaasium, wu dr Georg ab 1946 uf d Schuel gangen isch un deert 1955 s Abituur gmacht het. Scho s Schueler het er si fir Bflanze inträssiert un het si um die Zyt au scho mit Miesch bscheftigt. Die Naigig zue dr Botaanik het er mit sym jingere Brueder Günter dailt, si goot zrugg uf dr Vater Walter Philippi, wu Stadtamtmann gsii isch un gäärn
Die Lischt zellt alli Publikazioone vum Georg Philippi uf. Philippi, G. & Philippi, Gü. (1956): Ein interessanter Kalkpflanzenstandort im Höllental. Mitteilungen des badischen Landesvereins für Naturkunde und Naturschutz, N.F. 6: 409–410; Freiburg i. Br. (Digitalisat) Philippi, G. (1956): Einige Moosgesellschaften des Südschwarzwaldes und der angrenzenden Rheinebene. Beiträge zur naturkundlichen Forschung in Südwestdeutschland, 15(2): 91–124; Karlsruhe. (Digitalisat) Philippi, G. (1958): Botanische Elsaßexkursion am 12. Mai 1957. Mitteilungen des badischen Landesvereins für Naturkunde und Naturschutz, N.F. 7(2): 151–153; Freiburg i. Br. (Digitalisat) Philippi, G. (1960): Zur Gliederung der Pfeifengraswiesen im südlichen und mittleren Oberrheingebiet. Beiträge zur naturkundlichen Forschung in Südwestdeutschland, 19(2): 138–187; Karlsruhe. (Digitalisat) Philippi, G. (1960): Neue Lebermoosfunde aus dem badischen Oberrheingebiet. Mitteilungen des badischen Landesvereins für Naturkunde und Naturschutz, N.F. 7(6): 471–480; Freiburg i. Br. (Digitalisat) Philippi, G. (1960): Die Wassermoosflora am Hochrhein zwischen Rekingen und Waldshut. Veröffentlichungen der Landesstelle für Naturschutz und Landschaftspflege in Baden-Württemberg und der württembergischen Bezirksstellen in Stuttgart und Tübingen, 27/28 (1959/60): 168–177; Ludwigsburg. Philippi, G. & Schreiner, A. (1961): Botanisch-geologische Exkursion ins Donautal bei Immendingen und zum Höwenegg, am 15. Mai 1960. Mitteilungen des badischen Landesvereins für Naturkunde und Naturschutz, N.F. 8(1): 199–201; Freiburg i. Br. (Digitalisat) Philippi, G. (1961): Botanische Neufunde aus dem badischen
S Zürcher Segsdäägränne isch e dradizionälli Raadspoortveraastatlig z Züri-Oerlike gsii, wu zwische 1954 un 2014 uusdrait wooren isch. Im Hallestaadion sin scho ab 1939 Raadränne veraastaltet woore, aber s eerscht Zürcher Segsdäägränne isch anne 1954 duuregfiert woore. Am 3. Meerz 1954 het di doomool populeer Sängeri Lys Assia dr Staartschuss vor uusverchauftem Huus gee. Reegelmääßig het s des Segsdäägränne bis 2001 gee, wu s wäge Zueschauermangel un Finanzbrobläm ninimi fuurtgfiert wooren isch. 2006 isch s aber dur d Alt-Raadspoortler Max Hürzeler, Urs Freuler un dr Organisaator Ueli Gerber wider nei lanciert woore. Dradizionäll het s Segsdäägränne zwische Mitti Novämber un Mitti Dezämber stattgfunde. In dr Joor 2006/07 un 2007/08 isch s Raadränne aber zwische dr Joor gsii. D Faarer hän Silveschter in dr Halle gfyyrt. Näb dr Proofiränne wie Américaine (Zwaier-Mannschaftsfaare), Zytfaare, Uusschaidigsfaare un Steherränne isch als e umfangryych Showbrogramm bote gsii. Syter 2009 sich d Uusstellig mit mit allne Neihaite im Raadspoort uusgwytet woore. Rekoordsiiger bim Zürcher Segsdäägränne isch dr Schwyzer Bruno Risi mit elf Siig, gfolgt vu sym langjeehrige Paartner Kurt Betschart un vum Fritz Pfenninger mit je siibe Siig. Rekoorddailnämer mit 21 Staart isch dr Dytsch Klaus Bugdahl, gfolgt vum Pfenninger mit 18 Staart. Ab 2011 het