rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Rasser & Vadi isch e Baasler Archidektduurbüro gsi, wo vo sinere Gründig 1951 aa fast zwäi Joorzäänt läng e fachlig beachdets Wärk im Stiil vom Nöije Baue fürebrocht het. Dr Tibère Vadi het 1949 an dr Sorbonne studiert und het denn e Wettbewärb für d Erwiterig vom Niederholzschuelhuus z Rieche gwunne und het sich druf mit em Max Rasser zämmedoo, wo mee Erfaarig gha het. Mit däm Schuelhuus und Woonhüüser am Spaalering, wo dr Max Rasser im Ufdraag ghaa het, het 1952 e Partnerschaft aagfange, wo bis zum Dood vom Vadi 1984 duurt het. Si si drbii nid schüüch gsi und häi sich immer emol wider mit de Behörde aagläit, wie s zum Bischbil en Ardikel über en allzu modärns Äifamiliehuus us iire erste Joor zämme dokumentiert. Dr Vadi isch in eme Noochruef as e Mensch beschriibe worde, wo nit grad zimperlig gsi isch und vo sinere Blaanig und dene, wo dra mitgschafft häi, vil verlangt und d Entwürf bis in die letschti Konsekwänz duuregsetzt het. Dr Rasser het im Büro für d Konstrukzioon und d Wirtschaftligkäit gsorgt. Fachlig anerkennt worde isch iir Äifamiliehuus am Hang über Dornach, wo mä vom Woonzimmer us e herrligi Ussicht über s Birsdaal gha
Dr Gerhard Fritz Kurt Schröder (* 7. April 1944 z Mossenberg-Wöhren) isch en ehmolige dytsche Bolitiker (SPD). Är isch vu 1990 bis 1998 nidersächsische Minischterbresidänt un vu Oktober 1998 bis Novämber 2005 dr sibt Bundeschanzler vu dr Bundesrepublik Dytschland gsii. Vu 1999 bis 2004 isch er derzue Vorsitzer vu dr SPD gsii. Dr Gerhard Schröder isch uf eme Buurehof z Mossenberg im Freistaat Lippe as zwait Chind vum Fritz Schröder (1912-1944) un däm syre Frau Erika (1913-2012) uf d Wält chuu. Sy Mueter isch mit ere Fryndin dert aane gflichtet vor dr Luftaagriff vu dr Alliierte, sy Vater het si as Daglehner duregschlaa un isch e baar Monet no dr Geburt vum Gerhard im Oktober 1944 as Obergfreite vu dr Wehrmacht bi Klausenburg z Sibebürge gfalle. Sy Suhn het er nie gsääne ghaa. Dr Schröder het e lybligi Schweschter, d Gunhild Kamp-Schröder (* 1939), un us dr zwoote Eh vu syre Mueter mit em Paul Vosseler drei Halbgschwischter. Sy Mueter isch uf Firsorg (Sozialhilf) aagwise gsii un het mit dr Familie am Rand vu dr Gsellschaft gläbt. Iber sy Familie het er emol gsait: „Mir sin di Asoziale gsii.“ Vu 1951 bis 1958 isch dr Schröder z Bad Salzuflen (Wülfer-Bexten)
Dr Jost Gippert (* 12. März 1956 in Winz-Niederwenigern, ghert s zua Hattingen en Nordrhei-Weschtfale) isch an deidscher Schbrochwissaschafdler un Kaukasiolog, Brofessor fir Vergleichende Schbrochwissaschafd am Inschdidud für Empirische Schbrochwissaschafd vo dr Johann Wolfgang Goethe-Universidäd Frankfurt/Main un an Audor. 1972 hod’r `s Leibniz-Gymnasium in Essa-Altenessa abgschlossa. Vo 1972 bis 1977 hod’r Vergleichende Schbrochwissaschafd, Indologie, Japanologie un Sinologie an de Universidäda Marburg un Berlin (Freie Universidäd) schdudiert. Nooch‘m Schdudium hod‘r 1977 da Grad von am Dokt'r vo dr Philosophie kriagt on zwar mit ra Arbeit iber d‘ Syntax vo infinitivischa Bildunga in de indogermanische Schbrocha. Vo 1977 bis 1990 hod‘r verschiedene Positiona ghett als Wissenschaftlicher bzw. Hochschualassischdent aber ao als Universidädslektor in Berlin, Wien un Salzburg. Als Forschungsassischdent fir Orientalischdische Combjuderlinguischdik hod’r sich 1991 an dr Universidäd Bamberg mit ra Arbeit iber d‘ Iranische Lehnwörter im Armenisch un Georgisch habilitiert. Dr Jost Gippert brengt seit 1994 de Schdudenda Vergleichende Schbrochwissaschafda an dr Johann Wolfgang Goethe-Universidäd en Frankfurt am Main bei. Seit 1996 isch‘r Auswärdigs Mitglied vo dr Akademie vo dr Wissaschafda zu Gelati (Georgia), seit 2002 Mitglied vo dr Turfankommission un seit 2007 Mitglied vom Zentrum “Sprooch” vo dr Berlin-Brandaburgischa Akademie vo dr Wissaschafda. 1997 isch’r zom Ehrabrofessor vo dr Sulkhan
Dr Max Rasser (* 7. April 1914 z Baasel; † 7. Februar 2000) isch e Baasler Archidekt und Partner im Archidektuurbüro Rasser & Vadi gsi. Dr Rasser het e Zimmermaa- und Muurerbraktikum gmacht und e Bruefsleer as Hochbauzäichner. Vo 1933 bis 1937 het er an dr Baugwärkschuel Stuttgart Archidektuur studiert. Er het z Stuegert bi Heinrich Henes gschafft und denn bi de BaaslerArchidektebüro Bräuning, Leu, Dürig, Willi Kehlstadt und Rudolf Christ. Wääred em Zwäite Wältchrieg isch er bi Kehlstadt gsi und isch vom Milidäärdienst dispensiert worde wil er an wichdige Bundesbaute z Bärn gschafft het. 1947 het er z Basel si äignigs Büro ufdoo. 1952 het er mit em Tibère Vadi d Partnerschaft Rasser & Vadi gründet, wo denn vor allem z Baasel und in dr Umgääbig bis in die spoote 1960er Joor Schuelhüüser, Woonhüüser und anderi Geböid im Stiil vom Nöije Baue baut het. In dr Partnerschaft het sich dr Rasser um d Konstrukzioon und d Wirtschaftligkäit kümmeret. Verhürootet isch er mit dr Yvonne Stofer (1919–2008) gsii. Ulrike Jehle-Schulte Strathaus: Rasser und Vadi. In: Isabelle Rucki, Dorothee Huber (Hrsg.): Architektenlexikon der Schweiz, 19./20. Jahrhundert. Birkhäuser, Basel 1998. ISBN 3-7643-5261-2. S. 433 f. Walter Wurster: Zum Gedenken an Tibère Vadi.
De Ursicin (lat. Ursicinus) isch e alamannischer Gaukini (rex) im 4. Jahrhundert gsi, wo im Gibiet vom obere Neckar gherrscht het. Er het im Joor 356 ide Schlacht vo Strossburi gege de Julian kämpft. De isch e Joor spöter bi Mainz öber de Rhii und het de Raije no die alemannische Könige Suomar, Hortar, Makrian und Hariobaud, Urius, Ursicin und Vestralp underworfe und mit dene König Verträg abgschlosse. De Name Ursicinus isch latinisch. S bistoot aber au d Möglichkait, as de Name Germanisch isch, wie die fränkische Näme Ursio, Ursipert und Ursulf. Ammianus Marcellinus 16,12,1; 18,2,18; 6,1-12. Dieter Geuenich: Geschichte der Alemannen. Kohlhammer, Stuttgart 2004 ISBN 3170182277 / ISBN 3170120956 Th. Fischer: Ursicinus. In: Reallexikon der Germanischen Altertumskunde. Band 31, 2006, S. 562 f.
Dr Ludwig Wilhelm Erhard (* 4. Februar 1897 z Fürth; † 5. Mai 1977 z Bonn) isch e dytsche Bolitker un Wirtschaftswisseschaftler gsii. Är isch vu 1949 bis 1963 Bundesminischter fir Wirtschaft gsii un het in däre Funktion as Vater vum „dytsche Wirtschaftswunder“ un dr Soziale Määrtwirtschaft gulte, wu bis hite s Wirtschaftssischtem z Dytschland bstimmt. Vu 1963 bis 1966 isch er dr zweet Bundeschanzler vu dr Bundesrepublik Dytschland gsii. Dr Ludwig Erhard isch am 4. Februar 1897 im Huus vu syne Eltere z Fürth uf d Wält chuu. Är isch e Suhn vum katholische Textilwarehändler un Wysswareladebsitzer Wilhelm Philipp Erhard un dr Augusta Erhard geboreni Hassold gsii. Dr Ludwig isch s zwait vu vier Chinder gsii, wu alli evangelisch daift wore sin. Im Alter vu zwai Johr het er e spinali Chinderlähmig iberchuu, us däre Zyt het er e deformierte Fueß bhalte. Dr Erhard isch z Fürth uf d Volks- un Realschuel gange, derno het er e Lehr as Wysswarehändler gmacht, wun er im Friejohr 1916 abgschlosse het. No dr Lehr isch dr Erhard as Soldat im Erschte Wältchrieg gsii. Är isch 1916/17 mit em 22. Fäldartillery-Regimänt z Rumänien un 1918 an dr Weschtfront yygsetzt gsii un isch Ändi
D Zumft zu Fischer isch e Handwärkerzumft in dr Stadt Baasel gsi, e sogenannti Halbzümft, wo mit dr Zumft zu Schiffer zun ere Vollzumft zämmegfasst worden isch. Hüte isch si en öffentlig-rächtligi Korporazioon und het e Zumftstuube im Hotel Merian. Si isch für alli Bruefsständ offe, Kandidaate sötte aber noch Möögligkäit öbbis mit dr Fischerei z due haa. Die mäiste Baasler Zümft häi scho im 13. Joorhundert Zumftbrief bekho, d Fischer und Schifflüt, erst im Joorhundert nochhär. Am 15. Februar 1354 het ene dr Bischof Johann Senn vo Münsige e Gründigsurkundusgstellt. In dr eltiste Rootsliste vo 1357 wärde 15 Zümft ufzellt, vier Herre- und elf Handwärkerzümfte, und die letschti in dere Liste isch d Zumft "von den vischern und schiflüten". D Zumft zu Fischer het wie e Vollzümft rächtligi, soziali und wirtschaftligi Ufgoobe gha. Jeedi Halbzumft het iir äignigs Huus mit eme Stuubemäister und eme Stuubechnächt gha. Daas vo de Fischer, wo si im 15. Joorhundert kauft häi, isch bis 1957 am Fischmäärt gstande. D Zumft zu Fischer het iiri äignigi Grichtsbarkäit gha und sich um iiri spezielle brueflige Aagläägehäite kümmeret. Si het drei vo de säggs Säggser gweelt, wo dr Vorstand vo dr Vollzumft usgmacht häi. Die isch au
Dè Flugblatz Boolhof isch è Segelflugblatz am Boolhof nordöschtli vo Schwèrzè, èm Ortsdeil vo Öschingè im Landchreis Waldshuèt im südlichè Baddè-Württèbärg. Dè Flugblatz Boolhof lyt obberhalb vo dè linkè Wuètèhaaldè, uff dèrrè irè südöschlichè Flankè sich dè Chleggau aaschlièßt, Dè Boolhof isch ein vo drei Flugblätz im Landchreis Walshuèt S Boolhofplateau lyt uff èrè Höchi vo öppè 569 m ü. NN a dè Ortsvobindungsstrõß vo Schwèrzè gu Rächbärg am südöschtlichè Rand vum Naturpark Südschwarzwald. Dè Flugblatz wörd durch d Segelfluggmeinschaft Boolhof e. V. bedribbè. Am 13. Auguscht 1932 hèt dè Stoll Èrnscht, dè Bruèder vum Löwèwirt uss Ärzingè, mit eim selbschtbautè 10-Meter-Zögling dè èrscht Flug vom Aggisellbuck bi Ärzingè durrègfüürt. Baut worrè isch sellè Segelflugzüüg vom Löwèwirt im Stoll Hèrmann, un vo füüf vo sinè Fründ. Dè èrschte Start hèt abber sin Bruèder durrè fürrè müèsè, well er als einzigschtè vo sellèrè Gruppè i dè Krankèkassè gsi isch. Dè Aggisellbuck eignete abber nu für kurzi Flüüg bis zuè 15 Sekundè geignèt. Im selbè Johr isch Fluggländ übberall im Chleggau uusprbyrt un widder voworfè worrè. Nõchdèm vom Boolhof ein vo dè Flüger zum èrschtè Mòl 120 Sekundè lang i dè Thermik flügè hèt chonnè, isch d Suèchi nõch èm geignetè Glände
Dè Sèmbärg isch è Aahöchi i dè Nôchi vo dè Ortschaft Schwèrzè (Gmeind Öschingè) im Landchreis Waldshuèt, Baddè-Württèbärg. Dè Bärg hèt uff drei Sitè gäch abbèkeiendi Felswänd, sellèwäg hèt si nit nu è günschtigi Voteidigungsbosition botè, sondern au diè aalt Wägvobindig übber dè Pass bi Bächtersbool unterhalb vo dè Küssaburg i s mittleri Wuètèdal bhèrrscht. Vo dè Höèburg übbrig sin uff èm Sembärg no meefach Wall un Grabbè sowiè einigi witteri Relikt, wo uff èn lokal bedütendi (milidärischi) Nutzung schlièßè lòt. Archäologischi Untersuèchungè odder gar Uusgrabungè hèn nit stattgfundè. Hywys i dè älterè Literadur lôn sich au findè, well früèner au no Muèrräschtè exischtyrt hèn un Begehungè no mee Rückschlüss zuèglõ hèn. Ob è Vobindig zuè dè hallschtattzitlichè Grabhöger i dè Nôchi bschtòt, ist no offè. I sim Bydraag zu dè 2006 erschinenè Chronik vo Öschingè git dè Heimètforscher Horscht Merkel in sim Bydraag für d Ur- un Früègschichtè Maaß vp dè Aalaag im Zämmèhang mit enèrè aaltè Chartè mit èm Titel „Gewann im Rütteli“ aa: „Dè flache, sich öppè 100 Meter übber s Wuètèdal erhebende Buggèl vojüngt sich im Weschtè zuè nèrè schmalè Spickel. Diè vorderschte Spitzè mit ènèrè Gsamtlängi vo ca. 70 m isch durch èn jetzt zämmèkeiendè
D Poschtleitzaal git s z Dütschland sit 1941, als im Dütschè Rych zweischtelligi Poschtleitgebiètszaalè iigfüürt worrè sin, znägscht für dè Paket- un Päcklediènscht. Ab 1944 hèn selli Poschtleitgebièt au für dè Brièfvokeer goltè. D Zaalèkombinationè sin nõch èm Zweitè Wältchrièg wittervowendèt worrè. 1962 hèn i dè Bundesrepublik un 1965 i dè DDR Wechsèl zuè jewyls eigèschtändigè Poschtleitzaalsischteeme stattgfundè. Beidi Leitsischteem sin 1993 vo eim vo dè Dütschè Bundesposcht entwicklètè füüfschtelligè Sischteem für s widdervoeinigte Dütschland abglöst worrè. Diè füüfschtelligi Poschtleitzaal isch è Zaalèkombination innerhalb vo Poschtadressè uff Brièf, Paket odder Päckle, wo dè Zuèschtellort ygränzt wörd. Näbbè dè Poschtleitzaalè für geografischi Zuèschtellgebièt git s eigeni Poschtleitzaalè für Großempfänger un Poschtfächer. Für d Vogaab vo neuè Poschtleitzaalè isch diè Dütsch Poscht AG als Nõchfolgerin vo dè Bundesposcht zuèschtändig. Mit Hǜlf vu Ringnummèrèschtempel isch es für d Vowaltung vo dè Thurn-un-Taxis-Poscht zum èrschtè Mòl 1853 möglich worrè, Ortschaftè uss èrè Region am Zaalèberych z erkènnè. Ab dè Nummèrè 338, vogää am 1. Oktober 1854 a d Poscht z Leheschtè, sin d Nummèrè zuèfällig vogää worrè. Dè Carl Bobe hèt 1917 Dütschland in Großrüüm glidèrèt, i dèm er regionali Berych un örtlichi Berych in eim Organisationsschema erfasst hèt. D Yfüprung von èm Poschtleitzaalèsischteem
Kletzen chan folgendes bedüte: Kletzen, en Ortstail vo de Gmaind Krostitz im Landchrais Nordsachse, Sachse, Dütschland Kletzen, d Mehrzahl vo Kletze (im bairisch-öschtriichische Sprochruum de Name för d Hutzla, d Dörrbira)
Hutzel chan folgendes bedüte: Hutzel, es Synonym für e Hutzla, Kletze, Holz- oder Dörrbire Hutzel, au Hutzelwiib, en alti Frau mit runzlige Hut Hutzel, en Tannzapfe Hutzelbrot, e schwäbisch-alemannischi Spezialität S Stuegerter Hutzelmännle, a Märle vom Eduard Mörike Hutzel isch de Familiename vo däne Persone: Andreas Hutzel (* 1968), en dütsche Schauspiiler us Schorndorf
E Schleier isch e Chopfbedeckig us liichtem Gwääb. S Duech isch vilmol öbbe rächteggig gschnitte und d Lengi cha underschidlig grooss si. Dr Schleier cha s Gsicht ganz freiloo, nume dr underi Däil zuedecke oder s Gsicht ganz verstecke. Je noch sinere Lengi chann er d Hoor und dr Ägge, dr Oberkörper oder as Ganzkörperschleier dr ganz Körper zuedecke. Schleier häi underschidligi Funkzioone und symbolisiere vilmol bestimmti Bedütige. Für Schleier gits scho Beleeg us em früeje dritte Joorduusig v. d. Z. us Mesopotamie, won en Manne, Fraue und Gotthäite aghaa häi, wie zum Bischbil d Aja und d Inanna, wo dr Biiname die Verschleiereti gha het. Au im Antike Griecheland und im Röömische Riich häi d Fraue iiri Hoor mit eme Schleier zuedeckt, won e Sümbol vom Aastand gsi isch. In Öiropa si Schleier und Chopfdüecher bi Fraue bis vor churzem in wite Kräis gang und gääb gsi. Sit öbbe 2000 Joor chunnt dr Schleier au uf dr Arabische Halbinsle vor und isch dört Däil vo dr Aaleegi vo de Aristokrate gsi. No in dr Zit vom Mohammed isch s nid üüblig gsi, ass sich Fraue verschleieret häi. Im 9. Joorhundert isch d Verschlerig denn im Kalifat obligatorisch worde. In
As Verschleierigsverbot wärde Gsetz bezäichnet, wo in e baar Staate an gwüsse Blätz im öffentlige Ruum verbiete, ass öbber e Ganzkörper- oder Gsichtsschleier wie d Burka oder dr Niqab aahet. In dr Press und in dr Umgangssprooch wird vilmol (und ungnau) dr Begriff Burkaverbot brucht. S erste Land in dr Europäische Union, won e sonigs Gsetz verabschiidet het, isch Belgie im April 2010 gsi. Z Spanie het sich im Juni 2010 dr spanisch Senat für e Verschleierigsverbot usgsproche. Im April 2011 isch z Frankriich und im Januar 2012 in de Niiderland e sonigs Gsetz in Chraft dräte. Im Schwizer Kanton Tessin het d Waalbevölkerig bin ere Volksabstimmig am 22. Septämber 2013 für e Verschleierigsverbot gstimmt. Aber bevor das in Chraft cha dräte, muess mä im Gsetz Usnaamebestimmige mache, wil es sust au verbote wer, zum Bischbil bim Döfffare e Helm aazhaa oder bi dr Fasnacht e Larve. Z Dütschland wer en allgemäins Verbot lut eme Guetachte vom Wüsseschaftlige Dienst vom Bundesdaag verfassigswidrig. Am 25. April 2014 het aber s Bayrische Verwaltigsgricht Münche verbote, in dr Schuel e Gsichtschleier aazhaa. Am 1. Juli 2014 het dr Öiropäisch Grichtshoof für Menscherächt s gsetzlige Verbot vo dr Vollverschleierig in dr Öffentligkäit, wie s
De Bund vo Brunne isch e politische Vertraag zwüsche de Urschwiizer Oort gsi. Nach de Schlacht am Morgarte vo ane 1315, wo für die alte Eidgenosse guet usggangen isch, händ sich d Verträter vo de vier Urkantön Uri, Schwyz, Ob- und Nidwalde z Brunne bi Schwyz troffe und de alti Bund, wo si schomal aafangs Augschte 1291 erneueret gha händ, neu bestäätiget. Das isch am 9. Dezämber 1315 gsi. D Urkund zum alte Bund, wo de Legände naa uf em Rüütli änet em Ländersee sell gschwoore worde sy – me seit däm bis hüt de «Rütlischwur» –, häd de Schriiber, vermuetli de Lüütprieschter vo Altdorf, uf latynisch gschribe gha. Jetzt aber, das isch es Novum in de Schwiizer Geschicht, isch de nöi Bundesbrief uf tüütsch geschribe worde. Wiso si sich grad z Brunne troffe händ isch nöd klar. Waarschindli wil me mit em Schiff vo Uri und vo Underwalde här gäbig det anechunt. Im Wäsentlige hät dr Bundesbrief vo 1315 drei Themene: Gegesitigi Hilf (uf eigeni Choste), falls en Eidgenoss aagriffe wurd oder ihm wurd Unrächt gscheh, und d Reglig drüber, ass mä e fremde Herr nume gmeinsam wurd aaneh und nit ohni d Zuestimmig vo de andere (daz sich
Schwyzer isch de Name vo dëne Lüüt: Eduard Schwyzer (1874–1943), Schwyzer Indogërmanischt und Tialäktoloog Robert Schwyzer (1920–2015), Schwyzer Biocheemiker und Molekulaarbioloog Schwyzer isch au s Woort für öpper, wo s Bürgerrächt vo de Gmäind Schwyz hät öpper, wo s Bürgerrächt vom Kanton Schwyz hät öpper, wo s Bürgerrächt vo de Schwyzerischen Äidgnosseschaft oder ebe de Schwyz hät Lueg au: René Schweizer (1943–2015), en Schwyzer Schriftsteller und Akzioonskünschtler Albert Schweitzer (1875–1965), en Theolog, Arzt und Fridesnobelprysträger us em Elsass
Inkontinänz (lat.: in- ‚un-‘, ‚nicht‘; continentia ‚Zrügghalte‘, ‚Sälbstbeherrschig‘) stoot für: Harninkontinänz, wenn öbber dr Brunz nid cha zrügghalte Stuelinkontinänz, wenn öbber dr Stuel nid cha zrugghalte
Dr Begriff Logopedii (von altgriechisch λόγος lógos „Wort“ und παιδεύειν paideuein „erzieh“; wörtlig also „Sproocherziejig“) isch 1913 zum erste Mol brucht worde und 1924 het en dr Wiener Mediziner Emil Fröschels as Begriff für die medizinischi Sproochhäilkund iigfüert. Hüte mäint Logopedii d Fachdisziplin, wo sich mit Brobleem bi dr Sprooch, bim Schwätze, mit dr Stimm, bim Schlucke oder Loose abgit. D Logopedii beschäfdigt sich mit Prevenzioon, Berootig, Diagnostik, Therapii und Rehabilitazioon, und dr Leer und Forschig uf de Gebiet vo dr Stimm (Stimmstörige und Stimmtherapii), vom Schwätze (Sprächstörig und Sprächtherapii), dr Sprooch (Sproochstörig und Sproochtherapii) und vom Schlucke (Schluckstörig und Schlucktherapii). Je noch em Brobleem wärde d Artikulazioon, dr Wortschatz, s Sproochverständnis, d Läistige im Schriibe, Lääse und Rächne, und d Funkzioone vom Otem, vo dr Stimm oder vom Schlucke testet. Zämme mit em ärztligen Befund bilde d Resultaat vo dere Diagnose d Grundlaag für weli Behandligsmethode aagwändet wärde. Gmäinsam mit em Paziänt und / oder sine Bezugspersone wärde d Ziil vo dr Therapii festgläit. D Behandlig bestot us spezifische Üebige, Gsprööch über Fortschritt bi dr Behandlig und ere Aaläitig zum sälbstständige Üebe. Thomas Brauer, Jürgen Tesak: Logopädie - Was ist das? mit 2 Audio-CDs, 5. Uflaag, Schulz-Kirchner, Idstein 2014,
Dè Flugblatz Schmèrlat isch è Segelflugblatz uff èm Schmèrlat i dè Chleggaurünni im südliche Kanton Schaffuusè zwüschè m Buèrè- un Wyybaudorf Lööningè un dè Stadt Nüüchilch. Er wörd durch d Segelfluggruppè Schaffuusè (SGS) bedribbè. Dè Flugblatz Schmèrlat lyt wiè in èm Drichter, wo sich gegè Weschtè zum Hochrhy hy öffnè duèt. Am Nordrand vo dè Chleggaurünni ligèd d Sibbè Randè, am Südrand vo dè Rünni, nu oppè 300 m vum Schmèrlat ewäg dè Südrandè. Dè Schmèrlat sèlber isch è munzigs Büggèle am Südrand vu dè Chläggirunni, wo vomuètlich èmol è ehemòligè Kysbank im Urschtròmdal vum Hochrhy gsi isch. Dè Schmèrlat lyt fascht am linkè Rand vo dè Chläggirünni, durch diè schmal Passagè südlich vum Schmèrlat bassèd nu no d Hauptschtrõss 13 un dè Schaffuuser Abschnitt vo dè Hochrhybaan durrè. Nördlich vum Schmèrlat gòt d Ortsvobindigsschtrõss Lööningè-Nüüchilch voby. Alleischtelligsmerkmòl vum Flugblatz Schmèrlat sin: Schmèrlat isch dè einzig Flughaffè im Kanton Schaffuusè. Schmèrlat isch dè nördlichscht Flugblatz vo dè ganzè Schwiz. Witerhy gildèt dè Flugblatz uff dè Schmèrlat als dè bescht z erreichende Segelflugblatz i dè Schwiz, allei schu deshalb well er èn rächt grossè Abschtand zum Alpèhauptkamm hèt. Dè högscht Buggel i dè Nöchi isch dè Hoche Randè mit èrè maximaale
Bächtold oder Baechtold isch de Name vo dëne Lüüt: Albert Bächtold (1891–1981), Schwyzer Mundartschriftsteller Jacques M. Bächtold (1887–1984), Schwyzer Leerer und Tialäktoloog Jakob Baechtold oder Bächtold (1848–1897), Schwyzer Literatuurwüsseschafter
S Bundesverfassigsgricht (BVerfG) isch in dr Bundesrepublik Dytschland s Verfassigsgricht vum Bund. As Hieter vu dr dytsche Verfassig, em Grundgsetz) het s Gricht e Doppelroll, uf aire Syte as unabhängig Verfassigsorgan un un dr andre Syte as Dail vu dr judikative Staatsgwalt uf em speziälle Biet vum Staats- un Velkerrächt. Dur syni maßgebligen Entschaidige liferet s e verbindligi Uuslegig vum Verfassigstäxt. Drotz ass es Entschaidige vu andre Gricht kuntrelliert, ghert s nit zum Inschtanzezug. S Bundesverfassigsgricht iberprieft nit, eb d Fachgricht s Fachrächt richtig aagwändet hän, s iberprieft nume, eb di droffe Entschaidig mit em Grundgsetz in Ainklang stoht. Chunnt s zum Ergebnis, ass d Entschaidig d Verfassig verletzt, no duet s si – un unter Umständ au d Entschaidige vu dr Vorinschtanze – uflupfen un verwyst d Aaglägehait fir e nomoligi Iberpriefig retuur an d Fachgricht (§ 95 Abs. 2 BVerfGG). S Gricht het sy Sitz z Charlsrue un isch as Verfassigsorgan vun eme befridete Bezirk umgee. Gschitzt wird s vu dr Bundesbolizei. Dr bekannt Hauptböu im modärne Stil isch en Entwurf vum Architäkt Paul Baumgarten. Bundeszentrale für politische Bildung (Hrsg.): Bundesverfassungsgericht. Aus Politik und Zeitgeschichte, Heft 35-36/2011. ISSN 0479-611X (PDF; 1,6 MB [abgerufen am 5. September 2011]). Ernst
Monika «Mona» Vetsch (* 23. Juni 1975 z Frauefeld) isch e Schwyzer Färnseh- un Radiomoderatori. D Mona Vetsch isch im Dorf Hattehuuse im Kanton Thurgau as Buuredochter ufgwachse. No me abbrochene Wirtschaftsstudium an dr Universitet St. Galle het si aagfange schaffen as Schurnalischti bi dr Thurgauer Zytig un bi Radio Thurgau. Anne 1997 isch si zue dr Redaktion un Moderation vu dr SF 1-Jugendsändig Oops! gwächslet. Anne 2005 het si näb ere 60-prozäntige Aastellig bi Radio DRS 3 an dr Universitet Züri Bolitikwisseschaft un Soziology studiert. Syt däre Zyt isch si au Kolumnischti fir divärsi Schwyzer Zytige un Zytschrifte wie Aargauer Zytig, Bärner Zytig, Facts, Weltwoche un WOZ gsii. Si redigiert un moderiert d Rundfunksändige Der Morgen (friejer Vitamin 3) un Focus uf Radio SRF 3. Fir s Schwyzer Färnseh moderiert si d Sändige vu dr Redaktion SF Spezial, vor allem d Summer-Raisesändig SF Spezial Fernweh un d SF Spezial Langzeitreportagen (unter anderem Lauberhorn 2005 oder EURO 2008). Syt em Jänner 2012 moderiert si d Diskussionssändig Der Club (näbe dr Karin Frei) uf SRF 1. Friejeri Sändige vu dr Mona Vetsch im Schwyzer Färnseh sin unter anderem d Unterhaltigsshow PISA – Kampf der Kantone (näb em Ueli Schmezer), d Raisesändig
D Tessa Charlotte Rampling (* 5. Februar 1946 z Sturmer, Essex, England) isch e britischi Schauspiileri. Si isch d Dochter vo dr Moolerin Isabel Anne (geb. Gurteen) und vom olympische Liichtathlet Godfrey Rampling. Iiri ersti Filmrolle het si 1965 in dr änglische Sexkomödie The Knack (dt. Der gewisse Kniff) bechoo. Zum intressanteri Rolle finde as si z Ängland aabote becho het, isch si uf Italie und het im Luchino Visconti sim umstrittene Politdrama The Damned (dt. Die Verdammten). E baar Joor lang het si denn Rolle in vile italiänische Brodukzioone gha, drunder 1974 im The Night Porter (dt. Der Nachtportier) vo dr Liliana Cavani, wo e riisige Skandal usglööst het, wil er über e sadomasochistischs Verheltnis zwüschen eme ehemoolige Wärter vom ene Konzentrazioonslaager (Dirk Bogarde) und sinere wiblige Gfangnige (Rampling) isch. Druf het si mit em Woody Allen 1980 in Stardust Memories gspiilt. Vo de 1980er aa het si vor allem Rolle in öiropäische Film übernoo und vo 2003 aa au im Theater. 1964: Der gewisse Kniff (The Knack … and How to Get It) – Reschii: Richard Lester 1966: Georgy Girl – Reschii: Silvio Narizzano 1967: Der Kampf (The Long Duel) – Reschii: Ken Annakin 1967: Mit Schirm, Charme