rlitschk/wikidir huggingface dataset:
S Schwäbisch Donaumoos isch e Deil vum Donauried un eis vu dr greschte Naturschutzgebiet vu Bayern. S lyt zwische Ulm un Gundelfinge. Ass mer s besser cha unterscheide vum bekanntere Donaumoos sidlig vu Ingolstadt wird s Schwäbischs Donaumoos gnännt, im Dialäkt heißt aber eifach "Moos". Voreb s im 19. Johrhundert zem greschte Deil drucke gleit woren isch, isch s e risig Moor- un Sumpfgebiet gsi, wu bis hite – gferderet dur Renaturierigsmaßnahme – e großi Artevilfalt in dr Dier- un Pflanzewält bewahrt het. Näbe sältene Dierer wie Kiebitz un Brochvegel het s au as Bsunderheit e Bruetbäärli vum Kranich. S Fychtgebiet isch au ne wichtige Nahrigsliferant fir Wyßstorche, wu z Bächinge un z Gundelfinge bruetle. D Deilgebiet Gundelfinger Moos, Sophieried un Langenauer Ried sind bsundersch naturnoch un do het s vil sälteni Dierer un Pflanze, wu typisch sin fir Fychtgebiet. Derzue biete d Flachwasserzone dert vor allem im Friejohr un im Spotjohr e ideale Raschtplatz fir Zugvegel. In däre Zyt trifft mer dert vilmol e groß Aazahl Silberreigel un Wildgäns aa, wu sich uf dr Fälder in dr Nechi vu dr Gwässer niderleen. E wichtige Deil zum Naturschutz trait d Arbetsgmeinschaft Schwäbischs Donaumoos e. V. byy, wu anne 2000 z
Dr Bloodopf isch e Karschtquälle am Oschtrand vu dr Schwebische Alb in dr Stadt Blaubeire, 16 km weschtli vu Ulm. Er bildet dr Abfluss vu dr Blauhehli im Blauhehlinesyschtem un goht in d Blau, e Fluss, wu rund 14,5 km wyter eschtlig im Ulmer Stadtgebiet in d Duene mindet. Wäg em hoche hoche Wasserdruck isch e drächterfermige Quällhafe entstande mit ere Diefi vu bis zue 21 Meter. Di intensiv blau Farb entstoht dur d Strejigeigeschafte vum chalchgsättigte Quällwasser. Dr Bloodopf isch e Ort vu Sage un Legände. D Farb wird zem Byyschpel eso erklärt, ass alldag e Fass voll Dinte yynegschittet wurd. Im Volksglaube het dr Bloodopf as bodelos gulte. Versuech, mit eme Lot d Diefi z mässe, seje alliwyl vun ere Nixe verhinderet wore, wu s Gwicht gstohle heb. Doderdur sej s nit meglig gsi, d Diefi vum Bloodopf z mässe. No däre Sag git s in dr Nechi vum Bloodopf e Stei mit em Name 'Kletzle Blei '. Un au ne bekannte schwäbischer Zungebrächer wird in dr Gegnig gärn dr Chinder verzellt: Glei bei Blaubeira leit a Kletzle Blei - ´s leit a Kletzle Blei glei bei Blaubeira In Wirkligkeit isch d Diefi vum Bloodopf scho anne 1718
Dr Aachhafe bi Aach, Bade-Wirttebärg isch di wasserrychscht Karschtquälle vu Dytschland. Vu do här chunnt d Radolfzeller Aach (au Hegauer Aach), wu no 32 Kilometer bi Radolfzell in dr Bodesee mindet. S Wasser vu dr Karschtquälle stammt us dr Dueneversickerig bi Duttlinge, gnauer zwische Immedinge un Mehringe un bi Fridinge. S Wasser stygt us ere 18 m diefe unterirdische Quällhehli uffe un bildet e chleine See. S Wasser vu dr Dueneversickerig fließt unterirdisch eppe 11,7 km mit ere Gschwindigkeit vu 195 m/h dur Hohlryym bis zum Aachhafe. D Quälle het e durschnittligi Schittig vu 8590 l/s, wie bi Karschtquälle ieblig isch si aber stark vu dr Johreszyt abhängig un schwankt zwische 1300 un 24000 l/s. An dr uugfehr 130 Vollversickerigsdäg wird dermit di ober Duene zuen eme Näbefluss vum Ryy. Wänn no meh Chalchstei ufglest wird un d Hehline yystirze, wird sich dodermit bis in e baar Hundert oder Döusert Johr dr glych Vorgang wie bi dr Bildig vu dr Wutachschlucht widerhole: Dr Oberlauf vu dr Duene wird vun eme Näbefluss vum Ryy vu dr Syte här aagchnagt un umgleitet. Im Stadeberaich vu dr Aach un unterhalb vum Aachhafe lige no meh chleini Quälle. Dr aachhafe isch e belibt romantisch
47.5836111111118.0319444444444Koordinate: 47° 35′ 1″ N, 8° 1′ 55″ O Oberhof (Hochdütsch: Oberhof) isch e Ortsdeil vo Murg am Hochrhy im Landchreis Waldshüet. Es litt im mittlere Deil vo de Gmeind zwüsche Hänner im Norde und em witer südlig glägene Nyderhof. Zum Ort ghöre usser em Dorf no de Zinke Im Sod (nordwestlig vom eigentlige Ort) und d'Hüser Im Spittelhau. Oberhof isch no verglychswis stark vo de Landwirtschaft beyflusst. Es isch zwüschem 7. und em 9. Johrhundert entstande. Ursprung isch e Hof vom Stift Säckige gsi, wo sich s Dorf drum umme bildet hät. E erschti urkundligi Erwähnig findet sich im Johr 1281 als ze Obernhof. Um s Johr 1300 umme wird usserdem Timoshof erwähnt, e abgangeni Sydlig im Weste vo de Gmeind. Es hät bis 1695 zu de Pfarrei Murg ghört, bevor's infolg vo de Umstrukturierig vo de Chirche in de Region zum Chirchspyl Hänner cho isch. D'Region hät scho lang zu de Grafschaft Hauestei ghört, d'Grichtbarkeit hät Östrych aber erscht im Johr 1782 vom Stift Säckige überdrage griegt. 1806 isch Oberhof badisch worre und hät zerscht zum Amtsbezirk Chleilaufeburg, ab 1819 zu Säckige ghört. Bis zu siner Ygmeindig am 1. Januar 1973 isch's e selbständigi Gmeind gsi. Durch Oberhof
Oberhof bezeichnet: di folgende Städt, Gmeinde bzw. Ortsdeil z Dütschland: Oberhof, e Stadt im Landchreis Schmalkalde-Meininge, Thüringe e Ortsdeil vo Klütz im Landchreis Nordwestmeckleburg, Meckleburg-Vorpommere e Ortsdeil vo Künzelsau im Hohelohechreis, Bade-Württeberg e Ortsdeil vo Linde (Linden) im Landchreis Gieße, Hesse e Ortsdeil vo Ampfing im Landchreis Mühldorf am Inn, Bayern e Ortsdeil vo Kreuth im Landchreis Miesbach, Bayern e Ortsdeil vo Dielheim im Rhy-Neckar-Chreis, Bade-Württeberg Oberhof (Murg), e Ortsdeil vo Murg im Landchreis Waldshüet, Bade-Württeberg e Ortsdeil vo Sanitz im Landchreis Bad Doberan, Meckleburg-Vorpommere z Östrych Oberhof, Stadtteil und Katastralgmeind vo de Stadtgmeind Zwettl-Nyderöstrych, Nyderöstrych in de Schwiz Oberhof AG, e Gmeind im Bezirk Laufeburg, Kanton Aargau sälli Persone Johannes Oberhof (1905–1982), Pastor und Aktivist vom bundesdütsche Frydeskomitee in de Gschicht Oberhof (Mark), e Versammligsort vo-n-re mittelalterlige Markgnosseschaft Oberhof (Gricht) im Mittelalter und in de friehe Neuzit e Appellationsgricht für e Rächts-Chreis Lueg au: Oberhofen
S Sidweschtdytsch Schichtstapfleland (dt. Südwestdeutsches Schichtstufenland) isch e geologisch un geomorphologisch dur Schichtstapfle definierti Landschaft z Bayern, z Bade-Wirttebärg un dr Schwyz. In dr Literatur wird s au Südwestdeutsche Schichtstufenlandschaft, Schwäbisch-Fränkische(s) Schichtstufenland(schaft) oder Süddeutsche(s) Schichtstufenland(schaft) gnännt. Di Sidweschtdytsch Schichtstapflelandschaft lyt in dr Hauptsach zwische (vu Nordnordoscht no Sidsidwescht) dr Sidrhön, em Spessart, em Odewald un em Schwarzwald im Weschte, dr Fränkische Alb im Oschte, dr Schwebische Alb im Sidoschte un dr nordeschtlige Uuslaifer vum Jura im Side. No Wescht bzw. Nordwescht gehn d Hechinezig stejl abe in dr Oberryygrabe bzw. zum Ryy-Main-Diefland, derwylscht d Abflachig no (Nord-)Oschte zue dr Sanke vor em Thüringer Wald, em Thüringer Schifergebirg, em Frankewald, em Fichtelgebirg, em Oberpfälzer Wald un em Bayrische Wald schläner isch. Au no Sid(oscht)e flache di Schwebisch un di Fränkisch Alb verglychswys schlän ab in dr Duene zues, derwylscht di Schwebisch Alb no Nordweschte im Albtrauf seli stejl abghejt. S Sidweschtdytsch Schichtstapfleland isch Deil vun eme Antiklinal-Stapfleland, wu vum Behmerwald bis in s Pariser Becki goht. Des Antiklinal-Stapfleland goht uf di tektonisch bedingt Ufwelbig vu dr Ärdoberflechi zwische Paris un Behmerwald zruck. Noch em Yybruch vum Oberryygrabe im Beraich vu dr maximale Lupfig un Dehnig hän sich vor allem weschtlig un
Dr Faltejura nimmt dr grescht Deil vum Jura-Gebirg yy. Är goht dur d Nord- un d Nordweschtschwyz (Kanten Aargau, Solothurn, Baselland, Bern, Jura), dr Neueburger Jura, dr Waadtländer Jura un e Deil durs Gebiet vo Frankrych. Dr Faltejura wird in dr Chettejura un dr Jura vu dr Frejbärg yydeilt. Dr Chettejura isch dur e baar, zmeischt paralleli Chette gchännzeichnet, wu dur Verfaltig vu dr Sedimänt iber dr Anhydrit-Salz-Gstei us dr Trias entstanden sin (wägem Färnschub). An synre breiteschte Stell, zwische Yverdon-les-Bains (CH) un Besançon (F), lige 16 Chette näbenenander. Im Chettejura git s au di hegschte Bärggipfel vum Jura, dr Crêt de la Neige, d La Dôle un dr Mont Tendre, wu alli e Hechi hän vu rund 1700 Meter. Di durschnittlig Hechi lyt bi eppe 1100 Meter, ohni Erosion wär dr Chettejura hite rund 2350 m hoch. Dr Jura vu dr Frejbärg (au Plateaujura gnännt) isch di zwot Form vum Faltejura. Mer findet dert lycht gwällti Hochebene. S isch lang driber gstritte wore, wie die Form entstanden isch. Hit verträtte d Forscher d Meinig, ass die Landschaft urspringlig ähnlig wie dr Chettejura uusgsäh het, dur d Erosion aber scho vil sterker abgflacht isch. Derwylscht d Gebirgszig ufgfaltet wore sin
Dr William „Bill“ Henry Gates III, KBE [ˈwɪljəm bɪl ˈhɛnɹɪ geɪts] (* 28. Oktober 1955 z Seattle/USA) isch en US-amerikanische Unternämer und Programmierer. Dä Bill Gates hät 1975, gmeinsam mit em Paul Allen, d Microsoft Corporation gründet. Er bsitzt öppe 501 Millione Aktie vo Microsoft (öppe 16 Mrd. US $), was knapp 6 % vom Grundkapital entspricht, isch Uufsichtsvorsitzende und bis 2006 Leiter vo dä Entwickligsabteilig („Chief Software Architect“) vom Unternäme gsi. Sit em Dezämber 2004 isch er au Mitgliid vom Ufsichtsrat (Board of Directors) vom Berkshire Hathaway. Dä Bill Gates isch im 2009 wider dä riichsti Mänsch uf de Wält gsii, nochdäm er 2008 nur uf Platz 3 gstande isch. Der Weg nach vorn. ISBN 3-453-12296-8 Digitales Business. ISBN 3-453-15859-8 Wendy Goldman Rohm: Die Microsoft Akte. Der geheime Fall Bill Gates 1998 ISBN 3-430-17869-X Janet Lowe: Bill Gates. Sein Erfolgsgeheimnis. TM-Börsenverlag 2000. ISBN 3-930851-49-0 Jennifer Edstrom, Marlin Eller: Barbarians led by Bill Gates. Microsoft von innen betrachtet. vmi-Buch. ISBN 3-8266-0506-3 James Wallace, Jim Erickson: Mr. Microsoft, die Bill-Gates-Story. Verlag Ullstein 1993. ISBN 3-550-06808-5 Commons: Bill Gates – Sammlig vo Multimediadateie S Profil vom Bill Gates bi microsoft.com (Englisch) Forbes-Liste vo de riichste Persone uf de Wält 2009 uf forbes.com
Teck stoht fir d Burg Teck dr Teckbärg d Herzeg vu Teck un isch dr Name vu däne Lyt: Adalbert von Teck (* ca. 1135, † ca. 1195), het d Linie vu dr Herzeg vu Teck grindet, wu s bis anne 1439 gee het Franz von Teck (1837−1900), Mitglid vu dr britische Chenigsfamilie; Vater vu dr Chenigi Mary Maria von Teck (Victoria Mary Augusta Louise Olga Pauline Claudine Agnes, 1867-1953) isch as Gmahlin vum Chenig Georg V. (Commonwealth) im Johr 1910 zur Chenigi Mary un Chaiseri vu Indie wore
f Dr Teckbärg, au Teck, isch e 775 m hocher Zyygebärg vu dr Schwebische Alb. Uf em Gipfel lyt di bekannt Burg Teck. Dr Teckbärg springt vum Albtrauf us uugfehr 3 km in Richtig Norde vor un iberragt s Albvorland um 350 m, s Lauterdal um 400 m. Der Teckberg wird von dr uugfehr 602 m hoche Vorbärg Hernle un Hochebohl nerdlig bzw. eschtlig flankiert. In bede Vorbärg het s Schlot vum Schwebische Vulkan. Nerdlig unterhalb vum Hernle lyt s Segelfluggländ Teck. An dr Hangoberkante vum Teckbärg lyt dr Gel Fels, e Schwummriff vum Jurameer us hällem Chalch. Unter em Gele Fels lyt di 31 m lang un 45 m hoch Veronikahehli, wu dur Spalte mit em nit begohbare Verena-Beutlins-Loch verbunden isch. Eschtlig vum Gele Felse wyse drej Grabhigel us dr Hallstattzyt (800–400 v. Chr.) uf di frie Bsidlig vum Teckbärg hii. Unter dr Burg Teck lyt di 35 m lang un 9 m hoch sageumwobeni Hehli Sibylleloch. Gegeniber di 22 m lang Sibylle-Gegehehli – si isch erscht anne 1937 bi Wägböuarbete entdeckt un im Johr 1977 erforscht wore. Bi Uusgrabige im Sibylleloch sin 1898/99 iber 2000 Skeletträscht vum Hehlebär, Hehleleb, Hehlehyäne un em Wildross gfunde wore. Eso hän zahlrychi
S Radio-Sinfoniiorcheschter Stuegert (RSO) isch eis vu dr Sinfoniiorcheschter vum Südwestrundfunk gsii. Zue dr Spilzyt 2016/17 isch s Orcheschter mit em SWR Sinfoniiorcheschter Bade-Bade un Fryburg zum SWR Symphonieorcheschter fusioniert wore, wu sy Sitz z Stuegert het. S RSO, wu z Stuegert derheim gsii isch, isch anne 1945 in s Läbe gruefe wore as Orcheschter vum Sänder Radio Stuegert, wu vu dr amerikanische Besatzigsbeherde grindet woren isch, em spetere Siddytsche Rundfunk. Zerscht isch s unter em Name Sinfoniiorcheschter vu Radio Stuegert bekannt wore, ab 1949 derno as Sinfoniiorcheschter vum Siddytsche Rundfunk, ab 1959 as Sidfunk-Sinfoniiorcheschter un schließli ab 1975 unter em Name Radio-Sinfoniiorcheschter Stuegert. S het e bsundere Ruef gha fir d Uffierig vu zytgnessische Musik, het in syre Gschicht zahlrychi modärni Kompositione urufgfiert un het regelmäßig bi dr Schwetziger Feschtspil mitgwirkt. Unter em Sir Roger Norrington isch s Orcheschter zue eim vu dr wichtigschte Klangkerper in dr Historische Uffierigspraxis wore. Hans Müller-Kray (1948–1969) Sergiu Celibidache (1971–1977) Sir Neville Marriner (1983–1989) Gianluigi Gelmetti (1989–1995) Georges Prêtre (1996–1998), syterhär „Ehredirigänt“ gsi Sir Roger Norrington (1998–2011) Stéphane Denève (2011–2016) Homepage Bschrybig vu dr Chinschtleragentur AMC
D Donaueschinger Musikdäg sin e Feschtival, wu alljohr vum Sidweschtrundfunk z Eschinge veraastaltet wird un zygnessischi Musik urufgfiert wird. Zur Zyt wird s gferderet dur s Land Bade-Wirttebärg, d Kulturstiftig vum Bund un d Ernst von Siemens Musikstiftig. D Donaueschinger Musikdäg finde almol am dritte Oktoberwuchenänd statt. D Musikdäg sin anne 1921 as „Donaueschinger Kammermusikuffierige zur Ferderig vu zytgnessische Tonchunscht“ (dt. „Donaueschinger Kammermusikaufführungen zur Förderung zeitgenössischer Tonkunst“) grindet wore dur dr Firschtlig Firschtebärgische Musikdiräkter Heinrich Burkard unter dr Protektion vum Firscht Max Egon II. vu Firschtebärg. Si sin dodermit s eltscht un traditionsrychscht Feschtival fir Neji Musik wältwyt. Im erschte Konzärt vu dr Donaueschinger Kammermusikuffierige zur Ferderig vu zytgnessische Tonchunscht am 31. Juli 1921 isch s Quartett fir 2 Violine, Viola un Violoncello, op. 16 vum Paul Hindemith ufgfiert wore. In dr Johr dernoch hän u. a. Uruffierige vu Wärch vum Alban Berg, vum Arnold Schönberg un vum Anton Webern stattgfunde. Unter dr chinschtlerische Leitig vum Hugo Herrmann isch e Musikfescht grindet wore, wu dr „nationalsozialistische Aaschauige“ entsproche gha het. Titel vu dr Feschtival sin u. a.: „Donaueschinger Musikfeiern“, „Alte und neue Kammermusik aus dem schwäbisch-alemannischen Raum“ un „Oberrheinisches Musikfest“ gsi. Schon 1946 het d „Gsellschaft vu dr Musikfrejnd“, gnähmigt
D Wuètè, Wuètig, Wuètich oder au Huètè isch en Fluss, wo am Fèldbärg entschpringt und nach 90 km z Düenge in Rhy mündet. S'Iizugsgebiet vo de obere Wuètè gränzt a des vu de Donau un em Rhy, und bi de untere Wuètè, gränzt's a diversi Rhy-Zueflüss. D' Wuètè isch de längschti süedliche Abfluss vum Hochschwarzwald, un isch vum Urschprung bis zum End gueti nünzg Kilometer lang. D' Wuètè isch eine vo de wichtigschte Flüss wo im Schwarzwald entschpringe düen. Nebeflüss gits am Oberlauf d' Haslach un d'Gauchach, kurz vor de Mündig d'Steine un d'Schlüecht. D' markanteschti Stell vom Flusslauf isch 's Wuètèknüe bi Achdorf, wo de Fluss sinni Richtig vu Oschte nach Süedweschte wechslet. Touristisch hätt Wuètèschlucht e grossi Bedütig erlanget, öppe zwische de Neustädter Brugg un em Wuètèknüe, grosszügig aglueget. Für die vile Wanderer gitt's dört sogar e Bergwacht, für d'Natur en Wuètè-Ranger. D'Schlucht isch au Beschtandteil vom Schluchtèschteig, em Tourismusprojekt für mehrdägigi Wanderunge im Süedschwarzwald. De Fluss heisst bis zum Titisee Seebach, deno bis zue de Iimündig vo de Haslach Guètach, erscht dennoch sait m'r 'm Wuètè. Ab sellere Stell frisst sich d´Wuètè immer düefer i's Deckgebirge ie, un de Wasserlauf hätt immer weniger Platz zum Uuswiche, so
De Bundeskanzler reschpektiv d Bundeskanzlerin vo de Schwiizerische Eidgnosseschaft, isch de Kanzler vo de Schwiiz un leitet di Schwizerischi Bundeskanzlei. D Ufgab vom Bundeskanzler isch d Unterstützig vo de Landesregiirig, em Bundesrot. Zämme mit de beide Vizekanzler, wo zur Unterstützig vom Bundeskanzler do sin, plant er d Gschäft vom Bunderot und duet a de Sitzige vom Bundesroot teilnäh. Di Sitzige findet i de Rägle einisch i de Wuche schtatt. De Bundeskanzler het in dene Sitzige e berotendi Schtimm und es Aatragsrächt. Bi de Gsamterneurigswahl vom Bundesrot wird au de Bundeskanzler gwählt. S Wahlgremium isch di Vereinigti Bundesversammlig, wo us de Mitglider vom Stände- und vom Nationalrot bestoht. D Amtsdur isch vier Johr. Im Unterschiid zu de Vizekanzler isch de Bundeskanzler also e Magischtratsperson und kei Beamter. De Bundeskanzler isch die älteschti Inschtitution vo de Schwiizerische Eidgnosseschaft, wos hüt no git. D Tagsatzig het scho im 1803 d Iisetzig vo eme Eidgnössische Kanzler bschlosse. Im 1848, bi de Gründig vom Bundesschtaat, isch us dem Eidgenössische Kanzler dann de Bundeskanzler worde. Als Stellverträter het de Kanzler vo Aafang a en Eidgnössischer Schtaatsschriiber gha, wo im 1852 zum Vizekanzler worde-n-isch. Sit em 1896 gits no en zweite Vizekanzler. D Website vo de Bundeskanzlei
S SWR Sinfoniiorcheschter Bade-Bade un Frybeg isch eis vu zwei Sinfoniiorcheschter vum Sidweschtrundfunk gsii. Syt dr Grindig 1946 isch s fir zahlrychi Uruffierige vu Neje Musik bekannt un s giltet as eis vu dr beschte Orcheschter vu Dytschland. Dr Schefdirigänt isch dr Sylvain Cambreling, Ehredirigänt un ständige Gaschtdirigänt dr Michael Gielen. Ab 1999 het s Orcheschter syy Sitz im Kunzärthuus Frybeg ghaa. Zue dr Spilzyt 2016/17 isch s Orcheschter mit em Radio-Sinfoniiorcheschter Stuegert zum SWR Symphonieorcheschter fusioniert wore, wu sy Sitz z Stuegert het. Grindet am 1. Februar 1946 z Bade-Bade unter em Name Filharmonischs Orcheschter vum Sidweschtfunk (dt. Philharmonisches Orchester des Südwestfunks) isch s no im nämlige Johr in Großes Orcheschter vum Sidweschtfunk (dt Großes Orchester des Südwestfunks) umgnännt wore. Unter em erschte Schefdirigänt Hans Rosbaud isch scho anne 1950 mit em erschte Uftritt bi dr Donaueschinger Musikdäg fir zytgnessischi Tonchunscht dr Grundstei gleit wore fir di hitig Usrichtig vum Orcheschter. Syterhär het s Orcheschter uugfehr 400 Wärch urufgefiert. 1966 isch s Orcheschter wider umgnännt wore in Sinfoniiorcheschter vum Sidweschtfunk (dt. Sinfonieorchester des Südwestfunks). 1996 isch dr Umzug in s Kunzärthuus Frybeg erfolgt. Mit dr Verschmelzig vum SDR un em SWF zum SWR het s Orcheschter anne 1998 syy
D Anne-Sophie Mutter (* 29. Juni 1963 z Rhyyfälde) isch e dytschi Gygeri. D Anne-Sophie Mutter isch z Wäär ufgwagse as Dochter vum Schurnalischt un Zytigsrusgeber Karl-Wilhelm Mutter un dr Gerlinde geb. Winter. Mit fimf Johr het si ne Ufnahm mit em Yehudi Menuhin ghert gha het, derno het si sich derno Gyygenunterricht gwunsche. Wu si scho noch eme halbe Johr Unterricht bi dr Erna Honigberger as jingschti Gwinneri dr Wettbewärb Juged musiziert gwunne gha het, isch ihre Beruefswunsch feschtgstande. Im Johr druf het si dr Wettbewärb nomol gwunne, wäge däm isch si bätte wore, nimmi mitzmache. D Schuelpflicht isch fir si ufghobe wore un si het näb em Klavier- un Gyygenunterricht private Schuelunterricht bi ihre Mueter iberchuu. Mit zeh Johr isch si zue dr Aida Stucki an s Konservatorium z Winterthur gwägslet, wel d Honigberger gstorben isch. D Fachwält isch uf si ufmerksam wore, wu si anne 1977 mit 13 Johr bi Salzburger Pfingschtkunzärt mit em G-Dur-Konzert vum Mozart unter em Herbert von Karajan debütiert het. D Kunzärt un Yyspilige, wu si derno mit dr Berliner Filharmoniker unter em Karajan gmacht gha het, hän ere zue ihrem Wältruem verhulfe. D Anne-Sophie Mutter isch mit ab 1989 bis mit em
D Bärehehli un d mit ere verbunde Karlshehli isch mit alljohr uugfehr 105.000 Bsuecher di meischtbsuecht Schauhehli vu dr Schwebische Alb un eini vu dr meischtbsuechte Hehline vu ganz Dytschland. Doderby umgangssprochlig normalerwys dr Begriff Bärehehli allgmein fir s ganz zämmehängig Hehlinesyschtem us Karls- un Bärehehli brucht. S Hehlinesyschtem vu dr Bärehehli isch im e Zytruum vu eppe fimf Millione Johr entstande. Scho vor rund 20.000 Johr isch d Bärehehli vu Hehlinebäre, aber au vu Hehlinelebe un Nasherner ufgsuecht wore. D Chnoche vu dr Bäre sin deilwys hit no z säh, e vollständig rekonschtruiert Skelett vun eme Hehlinebär isch innerhalb vu dr Bärehehli uusgstellt. D Karlshehli isch anne 1834 vum Erpfinger Lehrer Fauth uf dr Suechi no Heilchryter entdeckt wore. Syy Schnupfdubaldose isch in e Felsspalt ghejt un bim Versuech si wider uusezhole, het dr Fauth entdeckt, ass unter däm Spalt e großi Hehli gsi isch. Ihm z Ehre isch d Yygangssplate zue dr Hehli Fauthsloch gnännt wore. Die Anekdote vun dr Entdeckig wird hit no am Aafang vun e jedere Fierig dur d Bärehehli verzellt. Schyns isch dr Spalt scho im Mittelalter brucht wore go Peschtopfer yyne gheje, mer het uf alli Fäll vil Skelett vune ene gfunde bi
D Theiß (Ungarisch: Tisza, Rumänisch: Tisa, Ukrainisch: Тиса) isch e Näbefluss vo de Donau und eine vo de wichtigste Flüss vo Mitteleuropa. Si fließt durch d'Länder Ungarn, Rumänie, Slowakei, Ukraine und Serbie und bildet d'Gränze zwüsche de Batschka und em Banat. De Fluss mündet in de Vojvodina (Serbie) in d'Donau. S Yzugsgebiet hät e Flächi vo rund 157.000 km², de Wasserspiegel variiert stark. De Abfluss litt bi Szeged durchschnittlig bi 820 m³/s, es sin aber au scho 3.820 m³/s gmässe worre. In de Sproch vo de Völker, wo um s 6. bis 8. Johrhundert v. e. Chr. im Gebiet vom hüttige Szeged gwohnt hän, dürft tijah (Ussproch: Tidsah) „Fluss“ gheiße ha. Ursprünglig isch d'Theiß 1419 Kilometer lang gsi. Si durchchrüzt di Großi Ungarischi Diefebeni, wo als Flachland d'Fließgschwindigkeit verlangsamt. Dodurch, dass de Fluss vyli Näbeflüss und Kurve fürebrocht hät, sin Überschwämmige nit sälte gsi. Noch mehrere erfolglose Versüech, d'Theiß z begradige, hät de Graf István Széchenyi am 27. August 1846 mit de Begradigung agfange, wo de Fluss uff 962 Kilometer verchürzt und 136 Kilometer neus Flussbätt und 589 Kilometer Altwasser zruckglo hät. S Gfälle isch vo 3,7 uff 6 Zäntimeter bro Kilometer gstyge. D'Sträcki vom Somesch uff Szeged, vo friehner
Di Chleini Ungarischi Diefebeni (Ungarisch: Kisalföld, friehner au Kis-Magyar-alföld, Győri-medence oder Pozsonyi-medence; Slowakisch: Malá dunajská kotlina) isch e Gebiet im Nordweste vo Ungarn, erstreckt sich aber au über de Weste vo de Slowakei und s östrychisch Seewinkel (Burgeland). Si isch vo de witer östlig glägene Große Ungarische Diefebeni z underscheide, wo s gröscht Flachland vo de Pannonische Diefebeni darstellt. S Land umfasst 9000 Quadratkilometer, dodevo ghöre 4000 Quadratkilometer zu Ungarn. De slowakisch Deil im Süde und de ungarisch Deil im Norde werre vo de Donau vo-n-enand drännt. De slowakisch Deil östlig vo Bratislava wird uff Slowakisch Podunajská nížina (Diefebeni an de Donau entlang) gnännt. De Summer isch in de Chleine Ungarische Diefebeni chiel, de Winder isch mild; d'Azahl sunnigi Stunde isch verglychswis dief. D'Nyderschläg sin glychmäßig über s Johr verdeilt. Wyl s Gebiet im Weste vo Ungarn litt, isch de Yfluss vom Atlantik spürbar: de Himmel isch öfter bedeckt, d'Temperaturschwankige sin chleiner. Am nördlige Rand vo de Diefebeni isch d'Hainburger Pforte, sällewäg ghört di Chleini Ungarischi Diefebeni zu de windigste Gegende vo de Pannonische Diefebeni. De Großdeil vom Diefland isch fast perfäkts Flachland, wo vo de Flüss eso gformt worre isch. Sälle ihr Spielwasser hät de Bode zu fruchtbarem Land
De Louis Menar (* 19. Novämber 1939 z Näfels; † 15. Septämber 2014) isch ä Sänger und ä Bändliider gsii, wo us em Glarnerland chuu isch. In Würgglichkeit het er Luigi Antonio Mazzocut ghaisse. Er ischt hauptprueflich Spängler-Vorarbeiter gsii und het im Kantuushauptort Glaris gwohnt. Sini Inschtrumänt sind Gitarre, Eleggtrobass, Schnuregiige, Panflöte und Klavier gsii. Sit em 1987 häts sini Bänd gee. Si händ sich am Aafang «Glarnerbuebe» gnännt. Dä Louis Menar het au zwii Evergriin glandet, dr «Geissepeter» und «Müeti, liebs Müeti». Später het ds Orcheschter, wu us füüf Maa beschtande het, ä ziitgmässere Name: «Louis-Menar-Bänd» gwehlt. Mitglider: Louis Menar Willy Mächler (Akkordeon, Keyboard) Hans Hobi (Sopransaxophon, Es-alto-Saxophon, Tenorsaxophon, Klarinette, E-Bass, Gitarre) Erich Hauser (Sopran-, Es-alto- und Tenorsaxophon, Klarinette) Emil Stucki (Schlagzüg) Homepage vom Louis Menar Louis Menar: Musik war sein Leben. Nochruef vom SRF vom 16. Septämber 2014 Steckbrief (Menaritäten) uf louis-menar.ch, abgruefe am 3. März 2015 Normdate: GND: 131286064 | LCCN: no2007115392 | VIAF: 13437837