rlitschk/wikidir huggingface dataset:
D Eiklasseschuel, mängisch ou as Zwärgschuel, i der Schwiz as Gsamtschuel bezeichnet, isch as wohnortnöchi Dorfschuel di gängigi Schuelform im ländleche Rum. Bis wit i d Mitti vom 20. Jahrhundert ine isch si flechedeckend verbreitet gsi, hüt gits z Dütschland wäg der Konzentration vo de Schuel uf zentrali Schdandort nume no wenigi. I der Schwiz si si im ländleche, bsunders voralpine und alpine Rum no rächt hüfig, und i jüngerer Zit hei d Schdedt agfange, i de Schdadtzentre Mehrklasseschuele izrichde, schdatt d Schuelhüser zue z mache. I de Schwiz säit mer hüfig Gsamtschuel, offiziell ghäisst si aber Mehrklasseabtäilig. En Abtäilig isch en Ruum, es Schuelzimmer mit eme Lehrer. E Klass sind die Chind, won s gliiche Niveau händ und zäme id Schuel gönd. Wänn also zum Bispil Erst-, Zwäit- und Drittklässler im gliiche Zimmer sitzed und de gliichi Lehrer händ, so sind das also drü Klasse i äinere Abtäilig. Wänd d Schuel nume äi Abtäilig häd, dänn isch s e Mehrklasseschuel. Wänn hüt i Schuele d Chind nöd i Jahrgangsklasse itäilt wärded, dänn isch de offizielli Begriff altersdurmischts lärne (ADL). Das isch finanzpolitisch en wichtige Underschid: Wänn d Schuel chli isch, dänn mues si Mehrklassabtäilige füere und de Lehrer chunt
D Gsamtschuel isch e Schuelform, wo d Differänzierig id Schuel verlageret wird und s si nüme git zwüsche verschidnige Schuelforme. D Gsamtschuel z Dütschland isch e Form vonere witerfüehrende Schuel, wo Chinder nach der Grundschuel mindeschdens bis zur 9. oder 10. Klass chöi bsueche. Si isch in mehrere Bundesländer en Alternative zum traditionelle drüglidrige Schuelsyschdem (mit Houptschuel, Realschuel, Gymnasium) worde. Dr wäsentlichi Unterschied zum härchömmleche Schuelsyschdem isch, dass bi der Gsamtschuel d Differänzierig i d Schuel verlageret wird und nümme zwüsche verschidnige Schuelformen beschdot. Nach der 10. Klass cha ad Gsamtschuel e gymnasiali Oberschduefe aschliesse, während e Deil vo de Schüeler i brueflechi Usbildigsgäng usserhalb vo der Gsamtschuel wächslet. Wird d Gsamtschuel ned näbem drüglidrige Schuelsyschdem, sondern as alleinigi Schuelform mindeschdens bis zur 9. Klass etabliert, redet me vo Einheitsschuel. Das isch das, wo d Schuelreformer z Dütschland urschbrünglech hei welle. Faktisch aber si bis hüt nume Gsamtschuele zuesätzlech zu de bereits vorhandene Schuelforme gschaffe worde, was bewirkt het dass sech s Schulsystem no schdercher glideret het. As politisch realisierbare Wäg zeichnet sech derzit di integrativi Sekundarschuel ab, wo d Houptschuel, d Realschuel und d Gsamtschuel wot zämelege und en eigeni Oberschduefe het. Immer meh Bundesländer übernäme das „Zwöi-Wäg-Modäll“ vom
Fasnachtschüechli oder Fasnachtskiechli sind es Schwiizer Fettgebäck. Si sind vor allem i de Fasnachtszyt im Beckeriisortimänt und i Läbesmittelläde verbreitet. Im Kanton Bärn kännt me si under em Name Chneublätz oder Chilbiblätz als Chilbispezialität, i der Ostschwiiz als Öörli, im Wallis als Chruchtele. Wie Fastewääie, Mählsuppe, Kääs- und Ziibelewääie wärdid d Fasnachtskiechli gärn a de Basler Fasnacht ggässe. Uf Französich säit me Merveilles, uf Italiänisch Frittelle di carnevale. Fasnachtschüechli sind öppis anders als di südwestdüütsche Fasnetküchle. Us Eier, Nidle und Mähl wird en Teig gmacht. Für d Walliser Chruchtele tuet me traditionellerwiis au no Safran under en Teig mische. Es pfluumegrosses Stuck wird denn dünn und chreisrund usgwallt und uf em Chnüü uszoge. De Teigling wird i heisses Fett gleit. Dur das chund er e wälleförmigi Form über. Nach eimal Chehre wird er chnusprig durebache usegnuu. No warm wird s Chüechli mit Puderzucker bestäubt. Commons: Fasnachtschüechli – Sammlig vo Multimediadateie Em Gritli sini Fasnachtskiechli en Härstelligs-Dokumentarfilm vom 20. Februar 2011 uf youtube.com Chnöiblätze – Fasnachtschüechli selber gemacht vo Schweizer Bauer am 30. Jänner 2017 uf youtube.com Sandro Bachmann: Chruchtele, Öörli und Chnüüblätz, i: Wortgeschichte vom 14. Februar 2023, useggää vo de Redaktion vom Schwiizerischen Idiotikon. Chruchtele (Walliser Fasnachtsküchlein). I: Virtuelles
D Gsamtschuel, oder die integrierti Gsamtschuel, ischs Modäll vonere Schuelreform, wo uf Ideä vomm Horst Mastmann, vom Werner Correll und vom Heinz-Rolf Lückert basiert und wo d Chanceglichheit unter Schüeler us psychologische Gründ wot bewirke. Dr Begriff schdammt "vo de ländleche 'Zwärgschuele', wo e Lehrer oft i der gliche Schdube sämtlechi Johrgäng zäme" underrichdet, isch aber sit dr Europäische Erziehigsdirektorekonferänz vo 1968 uf e Modäll nach em Vorbild vo de amerikanische High Schools usgwitet worde, wo under anderem Curriculumreform, Begabteförderig, Koedukation und Bruefswahlklasse umfasst. Bis 1971 hei i der Schdadt Bärn under anderem folgendi Motione, Poschdulat und Interpellationen e Reform im Sinn vomene "demokratischere Gsamtschuelwäse" verlangt: zwöi Poschdulat Schrade vo der sozialdemokratische Bärner Schdadtratsfraktion (1969); es Poschdulat Christen vo freisinnige, de evangelische und dr Bürgerpartei (1969); e Motion Theiler vom LdU. Di Bewegig het sech uf "Gsamtschuel-Erfolgsmodäll" z Bülach, z Dullike, z Gänf (Cycle d’orientation), z Lausanne und im Tessin (verwandts Modäll Scuola media unica) beruefe, was aber, wenn si hätte sötte schwizwit düregsetzt wärde, Änderigen ir Lehrerusbildig erforderet hät. I der Dütschschwiz het d Arbetsgruppe für interkantonali Schuelkoordination es Modäll vom additive Gsamtschuelsyschdem entworfe. Lozärn het für 1974 e Gsamtschuelversuech plant. S Thema isch under anderem bsunders dür e
Mit Ewige Friide cha gmäint si dr Friidensverdraag us em Joor 532 zwüschen em oströmische Kaiser Justinian I. und em persische Groossköönig Chosrau I. dr Friidensverdraag us em Joor 1516 zwüsche dr Alte Äidgenosseschaft und Frankriich noch dr Schlacht bi Margnano dr Friidensverdraag zwüsche Pole-Litaue und em russische Kaiserrich, wo 1634 abgschlosse worde isch dr Friidensverdraag zwüsche Pole-Litaue und em russische Kaiserrich, wo am 6. Mai 1686 abgschlosse worde isch
Mit Ewigi Richdig cha gmäint si dr Friidens- und Bündnisverdraag us em Joor 1474 zwüsche de acht Ort vo dr Alte Äidgenosseschaft und em Herzog Sigismund vo Tirol, wo de milidäärische Komflikt zwüschen em Huus Habsburg und de Äidgenosse vorlöifig en Ändi gmacht het. dr Friidensverdraag us em Joor 1516 zwüsche dr Alte Äidgenosseschaft und Frankriich noch dr Schlacht bi Margnano
Balthasar Alexis Henri Antoine vo Schaueburg (* 31. Juli 1748 z Hellimer, Département Moselle; † 1. Septämber 1831 z Geuderte, Département Bas-Rhin), isch e franzöösische General us em elsässische Gschlächt vo de Schaueburg gsi. Vor dr Franzöösische Revoluzioon het er in dr Armee vom französische Köönig dient und isch denn 1791 zum Maréchal de camp (= underst Generalsrang) beförderet worde. Er het in dr Rhiiarmee kämpft und isch 1793 zum Divisionsgeneral ernennt worde. As Kommandöör vo dr Moselarmee het er in dr Schlacht bi Pirmasens am 14. Septämber 1793 e Niiderlaag gege d Pröisse müesse hhinee. Wääred dr Terrorherrschaft isch er e baar Mönet ins Gfängnis choo, 1795 isch er Generalinspäkter vo dr Infanterii worde. Lueg au: Dr Iifall vo de Franzoose in die Alti Äidgenosseschaft 1798 Im Januar 1798 het er under em Napoleon Bonaparte d Inwasion in die Alti Äidgenosseschaft gläitet. Am 2. Merz het er d Stadt Soledurn bsetzt und am 5. Merz d Schlacht am Grauholz gegen e Bärner General Karl Ludwig von Erlach gwunne. Am 8. Merz isch er Ooberbefäälshaaber vo dr Helvetische Armee worde und het er im Mai 1798 dr Widerstand vo dr Innerschwiz broche. Im Summer, wo sich d Nidwaldner no äinisch
Dr William Theodore Katt (* 16. Februar 1951 z Los Angeles, Kalifornie) isch en US-amerikanische Film- un Färnsehschauspiiler. Am bekannteschte isch dr William Katt fir sy Roll as Tommy Rossin dr Färnsehserie The Greatest American Hero. Derzue het er Rolle ghaa in dr Film Carrie (1976),First Love (1977), Big Wednesday (1978) un Butch and Sundance: The Early Days (1979). Zwische 1985 un 1988 het er in dr Färnsehserie Perry Mason mitgspiilt. Am 16. Februar 1981 het er d Deborah Kahne ghyrote. Si hän zäme zwee Sihn, Clayton un Emerson. D Ee isch im Johr 1986 gschide wore. Anne 1993 het er d Danielle Hirsch ghyrote, mit ihre het er e Dochter, Dakota, un e Stiefsuhn vu ihre, Andrew. Commons: William Katt – Sammlig vo Multimediadateie William Katt in de Internet Movie Database (änglisch)
Dr Archidekturstiil vo dr Rönessans isch in dr Zit zwüschen em früeje 15. und spoote 16. Joorhundert in verschiidene Regione vo Öiropa verbräitet gsi. Er het bewusst bestimmti Elimänt vo dr Römische Antike welle widerbelääbe und witerentwiggle. Die klassischi griechischi Archidektuur, wo vor dr römische choo isch, häi d Archidekturtheoretiker vo dr Rönessance nid in Betracht zooge. Stilistisch isch d Archidektur vo dr Rönessans noch dr gotische Archidektur choo und isch vom Barock abglööst worde. Si isch z Floränz under anderem vom Filippo Brunelleschi entwigglet worde, het sich denn schnäll uf anderi italiänischi Stedt usbräitet. Dr Stiil het sich denn zu underschiidlige Zite und mit underschiidliger Wirkig im öiropäische Usland wie Frankriich, Dütschland, Ängland oder Russland verbräitet. Dr Rönessansstiil bedoont d Sümmetrii, d Broporzioon, d Geometri und wie d Baudäil aagordnet wärde, wie mä s in dr Archidektur vom Alte Rom in e hufe erhaltene Bauwärk het chönne gsee. D Aaornig noch festgläite Reegle vo de Süüle, Pilaster und Lisene, dr Bau vo Bööge, Kupple oder Nische het s komplexe Broporzioonssüsteem und die unregelmässige Brofiil vo de gotische Baudäil und Bauwärk abglööst. Hubertus Günther: Was ist Renaissance? Eine Charakteristik der Architektur zu Beginn der Neuzeit. Darmstadt 2009. Krista De Jonge,
Dr Kurt Müller (* 16. Merz 1925 z Züri; † 8. Februar 2016; haimatbrächtigt z Löölinge un z Mäile) isch e Schwyzer Bolitiker (FDP) un Schurnalischt gsii. Dr Kurt Müller isch dr Suhn vum Fabrikant Jakob Müller un däm syre Frau Martha geb. Imhoof gsii. No dr Matura het er an dr Universitet Züri Gschicht un dytschi Literatur studiert. Anne 1950 het er zum Dr. phil. promoviert. Derno het er an dr Universitete Neapel, Paris un Oxford neieri Gschicht un Bolitology studiert. Noch ere churze Zyt Mittelschuellehrer het er anne 1953 e Stell as Inlandredakter bi dr Züri-Zytig (NZZ) aadrätte, 1967 isch er zum Schef vu dr Inlandredakzion bstellt wore. Im Johr 1990 isch er fyyrli verabschidet wore. Anne 1955 het dr Kurt Müller d Lucie Grat ghyrote. Dr Kurt Müller isch Mitgliid vu dr Freisinnig-Demokratische Bartei (FDP) wore. Vu 1971 bis 1976 het er d FDP Meilen bresidiert. Uf kantonaler Ebeni isch er 1971 in dr Zürcher Kantonsrot gwehlt wore, wun er im Amtsjohr 1979/80 as Bresidänt vorgstanden isch. Wun er 1984 us em Zürcher Kantonsrot uusgschiden isch, isch er in dr Nazionalrot gwehlt wore. Sy Engaschmänt as Mitgliid vu dr FDP-Frakzion het unter anderem dr ständige Verchehrskummission vu
Mummenschanz chan folgendes bedüte: Mummenschanz, es Maskespiil oder e Maskerade, es fasnächtlichs Triibe Mummenschanz (Maskentheater), e Schwizer Masketheatergruppe Mummenschanz (Roman), de achtzäti Schibewält-Roman vom Terence David John Pratchett Mummenschanz (Hörspiel), es Hörspiil för Chind vom Rainer Gussek, eme dütsche Hörspiilautor
Mummeschanz (de Mummeschanz, au d mumschanz, momschanz) isch ursprünglich d Bezaichnig vom ene Glückspiil mit Würfel gsii, wo as Bestandtail vo Maskenumzüüg au im Bruuchtum vo de Fasnacht e Rolle gspillt hät. Hüt hät Mummeschanz d Bedütig vo „Maskerade, Maskespiil“ aagnoo. D Zämmesetzig mumschanz oder momschanz isch im Dütsche sit em 16. Johrhundert dur Redewendige wie en mumm(e)schanz schloo, wärfe, bringe vilfach belait. Me häts kännt, as allgemaini Bezaichnig för s Glücksspiil mit Würfel, wie au im Zämmehang mit em Bruuch, i de christliche Fastezit oder speziell zur aigentliche Fasnacht mit Maske verchlaided fremdi Hushält z bsueche und döt es Würfelspiil aazbüte. Commons: Mummers plays – Sammlig vo Multimediadateie Mummschanz, Schweizerisches Idiotikon, Bd. 8. Sp. 981 Jacob Grimm / Wilhelm Grimm: Deutsches Wörterbuch, Band 12, Sp. 2664, s.v. Mummenschanz (Online-Version (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.woerterbuchnetz.de)
D CentraleSupélec isch e französische Ingenieurhochschuel (Grande école). Si isch aini vu 210 Hochschuele, wu mer e Ingenieur-Diplom cha mache. D CentraleSupélec isch zum 1. Jänner 2015 entstande dur dr Zämeschluss vu dr École centrale de Paris un dr École supérieure d'électricité. D Hochschuel het vier Campus, z Gif-sur-Yvette, z Châtenay-Malabry, z Metz un z Rennes An dr Hochschuel cha mer sechs verschiedeni Diplom mache: diplôme d'Ingénieur diplômé de l'École centrale des arts et manufactures diplôme d'Ingénieur diplômé de l'École supérieure d'électricité diplôme national de Master, diplôme de Mastère Spécialisé, diplôme d’établissement sous label de la Conférence des Grandes Écoles, diplôme de docteur, diplôme de spécialité de Supélec, diplôme d’établissement Commons: CentraleSupélec – Sammlig vo Multimediadateie www.centralesupelec.fr (franzesisch)
As Rönessansmuusig bezäichnet mä d Muusig us em Aafang vo dr Nöizit, das häisst us em 15 und 16. Joorhundert. Si isch öbbe am Aafang vom 17. Joorhundert vo dr Barockmuusig abglööst worde. Wo genau d Gränze vo dr Epoche lige und was genau iiri musikalische Merkmol si, doodrüber git s in dr Forschig kä Konsens. Die hooche middelalterlige Spaltkläng, also die nit vermischte Kläng, won e seer durchsichtigs und klars Klangbild vom Instrumentalsatz gäbe, si dur e Vollklang ersetzt worde, d Kwinte- und Kwarteharmonik dur Terze und Sexte. D Entwigglig vo dr Dreiklangharmonii het iigsetzt, wo mä statt Stimmiisetz, wo früener äine noch em andere choo si, d Ziile jetz gmäinsam aagfange het. Komplizierti Forme vo dr Isorhütmii, won e rhüthmischi Struktur Abschnitt für Abschnit widerholt worde isch und d Doonhööchine drbii vilmol gwäggslet häi, si veräifacht worde. In dr Florentiner Camerata isch d Monodii, dr solistisch Gsang mit akkordischer Instrumentalbegläitig, entwigglet worde; und vo dört het sich in dr öiropäische Muusig duuregsetzt, ass menschligi Affekt in musikalische Figure mitdäilt wärde. Dr subjektivi Usdruck von ere Komposizioon het e seer vil gröössere Spiilruum überchoo als im Middelalter. In äinzelne Komposizioone isch e Doonsümbolik gsteckt, wo nume vo dene verstande
S Herzogtum Alamannia isch e früemittelalterlichs Herzogtum under de Merowinger gsii. S hett vom 6. Joorhundert bis ane 732 bistande. Noch de Underwerffig vo de Alemanne isch vo de Merowinger s Herzogtum Alamannia (latiin. ducatus Alamannorum) bildet wore. D Herzöög sind vo de Merowinger iigsetzt und abgsetzt wore und hend a verschidnige Familine aaghört. I de fränkische Riichstailig vo 561 isch de südwestlich Tail zom Tailriich Burgund choo, de Rest zo Austrie. S Elsiss isch en aignigs Herzogtum gsii. Im 7. Joorhundert isch de Herzogtitel offebar erblich woore und s Herzogtum hett underem Herzog Gotfrid sini gröschti Macht gfunde. Nochem Tood vom Gottfrid ane 709 isch es zom Striit zwösched de Karolinger und de alemannische Herzöög choo, wo loyal zo de Merowinger gsii sind. Im Joor 732 hett de Karolinger Karl Martell s Herzogtum Alamannia de jure uufglöst, doch d Herzogfamilie het sich degege gweert und d Kämpf sind wittergange. Im Joor 746 sind di alemannische Aafüerer uf Cannstatt zitiert wore und im sognennte Bluetgricht vo Cannstatt isch offebar en Deil vom alemannische Adel hiigrichtet wore. Dodemit het s Alemannische Herzogtum de facto sis End gfunde. S Piet isch den vo verschidene Gaugroofe verwaltet wore, wo im Dienscht vo de
Asgard (altnord. Ásgarðr) isch i de nordische Mythologii de Wonort vom Göttergeschlecht vo de Ase. S isch umgee vonere Muur, wone Riis baut hett und sbistoot us merere Götterwonige. Verbunde isches mit Midgard, wo d Mentsche wonid, dör d Regebogebrugg Bifröst. Z Asgard isch s Idafeld, wo sich d Götter versammlet und birootet. De grööst Bau isch d Walhall, wo de Odin und di gfallne Chrieger, d Einherjar, sich treffed und mitenand fiiret und sich för de Weltundergang rüstet. S Haimetli vom Thor haisst Thrudwang und siin Palast Bilskirnir. Witteri wichtigi Wonige sind Fensalir vo de Göttin Frigg, Folkvang vo de Freyja, Breidablik vom Gott Baldr und Himinbjörg vom Heimdall.
D Schlacht bi Nöienegg het am 5. Merz 1798 bi Neuenegg im Bärner Mittelland zwüsche bärnische und franzöösische Drubbe stattgfunde. Si isch Däil vom Franzoseniifall in die Alti Äidgenosseschaft gsi. Am 2. Merz 1798 häi die freiburgische Drubbe ooni Kampf kapituliert und die franzöösische Armeä si denn vo Soledurn und Freiburg im Üechtland us in Richdig Bärn vorgstoosse. Die franzöösischi Armee z Freiburg under em Kommando vom Brigadegeneral Pigeon isch mit öbbe 10'000 Maa in Richdig Nöienegg zooge. In dr Nacht vom 4. uf e 5. Merz häi d Franzoose s chliine Bärner Kontingänt überwältigt, wo dr Übergang über d Sänse bi Nöienegg bewacht het. D Bärner häi no in dr Nacht dr Landsturm ufgrüeft. In dr Stadt Bärn het dr Generaladjudant Johann Weber die 2300 Soldate, wo vorhande gsi si, mobilisiert und isch am Morge vom 5. Merz 1798 in Richdig Nöienegg ufbroche. D Franzoose si denn scho z Oberwange gsi. Dört si si uf d Scharfschützekompanii Tscharner drofe, wo uf em Könizbärg glageret het und die het sä ufghalte. Wo dr Weber mit sine Drubbe iidrofe isch, häi d Bärner d Franzoose bis zur Ebeni vo Nöienegg driibe, wo si aber in s Füür vo meerere franzöösische Artillerii-
Agaatestai isch e Mineral und e Form vo Quarz. Er werd vor alem för Schmugg bruucht. Sini Faarb goot vo röötsch bis is Blaue ine und er isch maist bänderförmig gstraiflet. S gitt verschidnigi Arte vom Agaatestai, abhängig vom Piet woner herchunnt. Er chunnt i vulkanischem Gstai vor, woner i Kavitääte (Hoolrüüm) wachst. De Agaatestai isch zimmli hert und resistent gege Chemikalie wie Süürine. Drom werd er mengisch au i de Industrii bruucht, z. B. as Mörser. Er isch scho i de Bronzezitt abbaut woore und för Schmugg oder wertvolli Gfäss bruucht wore. Di ältisti schriftlichi Erwäänig findet sich bim Griech Theophrastes vo Eresos (371-287 v. Chr.), wo de Agaatestai nochem sizilianische Fluss Achates (hütt: Dirillo) gnennt hett. Ursel Laarmann, Michael Landmesser, Maximilian Glas, Rupert Hochleitner, Rudolf Dröschel, Peter Jeckel: Achat: Der Edelstein, aus dem Idar-Oberstein entstanden ist: Geschichte, Entstehung, Funde. In: Christian Weise (Hrsg.): extraLapis. Band 19. Christian Weise Verlag, 2000, ISBN 3-921656-54-0, ISSN 0945-8492. Paul Rustemeyer, Peter Jeckel, Klaus Küsters, Franz J. Schmitter, Michael Wachtler: Achate – geboren aus Vulkanen. In: Christian Weise (Hrsg.): extraLapis. Band 39. Christian Weise Verlag, 2010, ISSN 0945-8492. Petr Korbel, Milan Novák: Mineralien-Enzyklopädie. Nebel Verlag GmbH, Eggolsheim 2002, ISBN 3-89555-076-0, S. 88, 94–95
(418) Alemannia isch en Asteroid vom innere Hoptgörtel. Er isch em 7. September 1896 z Haidelberg vom Max Wolf entdeckt wore. De Adolf Berberich hett en denn noch de haidelbergische Burscheschaft Allemannia binennt. De metallischi Asteroid vom M-Typ messt öpp 34 Kilomeeter im Dormesser. Sini Entferrnig zo de Sunne isch 2,3 bis 2,9 Astronoomischi Aihaite und bruucht 1526 Tag, da sind öppe vier Joor und zwee Mönet, um ainisch um z Sunne umezchraise. Liste vo de Asteroide NASA
D Allison Hazel Brugger (* 9. Dezämber 1993 z San Diego, Kalifornie) isch e Schwyzer Slam-Poeti, Kabarettischtin un Moderatori. D Hazel Brugger isch as Dochter vun ere dytsche Mueter un em Schwyzer Neuropsicholog Peter Brugger z San Diego, Kalifornie, uf d Wält chuu. Si isch z Tielschtoorf im Kanton Züri ufgwachse. D Matura het si z Büüli gmacht un derno an dr Universitet Züri Philosophy un Literatur studiert. Mit 17ni het si ihri Karriere uf ere Poetry-Slam-Bihni z Winterthur aagfange. Im Summer 2014 isch si in dr Verainigte Staaten uf e Schuel fir Improvisationstheater gange. D Brugger isch Kolumnischti fir d Zytschrift Das Magazin un isch vu 2013 bis 2014 Kolumnischti fir Hochparterre un au fir d TagesWoche gsi. Si moderiert dr Live-Talk «Hazel Brugger Show an Tell» im Zürcher Theater Neumarkt. Am 19. Oktober 2013 het d Brugger dr Schwyzer-Maischter-Titel im Poetry-Slam bi dr vierte Poetry-Slam-Maischterschafte gwunne. Im Novämber 2015 het ihre erscht Kabarettprogramm «Hazel Brugger passiert» aagfange. Syt 2016 isch si «Ussereporteri» in dr heute-show vum ZDF. Am 26. April 2016 isch si zum erschte Mol as Gascht-Kabarettischti in dr ZDF-Satiresändig Die Anstalt ufdrätte. 2017 si si as bishär jigschti Bryysdreegeri dr renommiert Kabarett-Bryys Salzburger Stier gwunne. Syter
In dr Schlacht am Grauholz am 5. Merz 1798 häi sich bärnischi Drubben under em Befääl vom Karl Ludwig von Erlach und e franzöösischi Armee under em General Schaueburg e Schlacht gliiferet, au wenn d Bärner Regierig an däm Zitpunkt scho kapituliert het. D Verdäidiger vo Bärn häi zerst bi Fraubrunne und denn im Grauholz, eme bewaldete Hüügelzug nid wit vo dr Stadt Bärn, erbitterete Widerstand gläistet. E Hufe Fraue, alti Manne und sogar Chinder us dr Landbevölkerig häi sich de kämpfende Bärner Drubbe aagschlosse und brobiert, iiri Stadt vor dr franzöösische Inwasion z schütze. D Übermacht vo de Franzoose isch grooss gsi, und d Bärner si z Fraubrunne und au im Grauholz gschlaage worde. Dr Erlach het sich mit de Räst vo sinere Armee zruggzooge und ooni Erfolg brobiert, d Franzoose uf dr Schosshalde vor de Door vo Bärn aazhalte. D Regierig vo Bärn under em Schulthäiss Niklaus Friedrich von Steiger het denn scho kapituliert ghaa und dr ganz Bärner Widerstand isch zämmebroche – drotz em Siig vom General Johann Rudolf von Graffenried bi Nöienegg. Verzwiifleti Buure, wo glaubt häi, dr General Karl Ludwig vo Erlach häig Bärn verroote, häi dä bi Wichtrach umbrocht, won er uf em Wääg
D Groofe vo Länzburg si e Schwizer Aadelsgschlächt gsi, 20 zum riichsummiddelbare Hoochaadel ghöört het. Dr Schwerpunkt vo iire Bsitz isch in dr hütige Ostschwiz und im Aargau glääge. Iire Stammsitz isch d Länzburg im hütige Kanton Aargau gsi. D Häärkumft vom Gschlächt isch zum grösste Däil nid kläärt. Es stammt woorschinlig über d Kastvögt vom Chloster Schänis vom Groof Hunfrid vo Räzie ab. D Familie und iire Sitz wärde 1077 zum erste Mol urkundlig erwäänt. 1173 isch s Gschlächt mit em Ulrich IV. im Mannesstamm usgstorbe. Dr Ursprung vo de Länzburger lit in dr hütige Ostschwiz. Die eltiste Bsitz vo dr Familie si in Churräzie gsi, därt häi si woorschinlig im Daal vom Hinterrhii und im Gasterland über Allod verfüegt. As erste Länzburger wird e Vogt Ulrich vo Schänis in dr Stammdaafele gfüert († vor 972). Si Soon Arnold het si Iifluss in dr domoolig Züürigau usdeent und wird 976 urkundlig as Vogt vo de Chlööster Schänis, Grossmünster und Fraumünster erwäänt, und si Iifluss het über d Güeter vo dene Chlööster vom Linthgebiet bis in die hütige Kantöön Aargau, Uri und Züüri glängt. In dr erste Helfti vom 11. Joorhundert häi d Länzburger au no d Vogtei über s