rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr hailig Anterus (au Anteros, * z Griecheland; † 3. Jänner 236 z Rom) isch vum Novämber 235 bis Jänner 236 Bischof vu Rom gsii. Är isch dr Noofilger vum Pontianus gsii, wu zämme mit em Gegepapscht Hippolytus uf Befähl vum Chaisers Maximinus Thrax uf Sardinie deportiert woren isch. Sy Name isch e Latinisierig vum griechische Gott vu dr erwiderete Liebi Anteros. Noch em Name chennt dr Anteros griechischer Härchumft syy, syni Läbesdate sin gschichtli nit belait, s Pontifikat aber scho. Dr Bischof Anterus isch noch ere sibedägige Sedisvakanz am 21. Novämber 235 gwehlt wore. Iber sy Pontifikat, wu nume ne baar Wuche gangen isch, isch nyt Gsicheret iberliferet. Är giltet as dr erscht historisch gsicheret Amtsinhaber. Noch em um 530 entstandene Liber Pontificalis soll er Märtyrerakte gsammlet haa, doderfir sei er mit em Dod bstroft wore. Dr Dod as Märtyrer, wu au zue dr Hailigsprächig gfiert het, isch historisch nit belegbar. Är isch, as erscht Oberhaupt vu dr remisch-katholische Chilchen in dr Calixtus-Katakombe z Rom bstattet wore. S Grab isch anne 1854 widerentdeckt wore. Gedänkdäg sin dr 3. Jänner (katholisch) un 5. Augschte (orthodox). In dr Darstellig wird er mit eme Papschtgewand uusgstattet un as Attribut wären em d
Dr Alexander I. (* z Rom; † 115/116 z Rom) isch vu eppe 106 bis 115 dr sechst Bischof vu Rom gsii, dr Noofolger vum Evaristus un Vorgänger vum Sixtus. Noch em Eusebius vu Caesarea het dr Alexander im zwelfte Regierigsjohr vum Trajan, also anne 109/110 s Bischofsamt ibernuu. Noch ere zehjehrige Amtszyt isch dr Alexander im dritte Regierigsjohr vum Chaiser Hadrian gstorbe, also no Augschte 119. Noch em Liber Pontificalis isch er dr Suhn vun eme Remer gsii, wu Alexander ghaiße het un us dr Region Caput Tauri chuu isch. Är soll zeh Johr, sibe Monet un zwee Däg Bischof vu Rom gsii syy un in dr Zyt vum Chaiser Trajan unter Konsulat vum Aemilius Aelianus un em Antistius Vetus anne 116 gstorbe syy. Dr Bischofsstuel sei fir 35 Däg uubsetzt blibe, vorbe dr Sixtus d Noofolg aadrätte heb. Im Catalogus Liberianus wären em Alexander dergege elf Johr, zwee Monet un ai Dag zuegschribe. Doderno sei er in dr Zyt vu dr Konsul Cornelius Palma un Calvisius Tullus anne 109 zum Bischof gweit wore un in dr Zyt vu dr Konsul Aelianus un Vetus anne 116 gstorbe syy. Är soll d Märtyrer Balbina un dären ihre ater Quirinus zum
D Katja Kipping (* 18. Jänner 1978 z Dresden) isch e dytschi Bolitikeri (Linki). Syter anne 2005 isch si Mitglid vum Dytsche Bundesdag, syt 2012 zämme mit em Bernd Riexinger Barteivorsitzeri vu dr Bartei Die Linke. Voreb si in dr Bundesdag yyzogen isch, isch d Kipping vu 1999 bis 2005 fir d PDS im Landdag vu Sachse ghockt, wu si ab 2003 au em Fraktionsvorstand aaghert het. Vu dr Grindig vu dr Linksbartei 2007 bis zue ihre Wahl as Vorsitzeri isch si au stellverdrättendi Barteivorsitzeri gsii. D Kipping nit zum reformorientierten un au nit zum linke Barteifligel zellt. Si stoht dr Emanzipatorische Linke, ere Stremig in dr Barteimitti, noch. D Kipping isch d Dochter vun eme Ekonom un ere Lehreri. Noch em Abitur anne 1996 am Annen-Gymnasium z Dresden het d Katja Kipping vu 1996 bis 1997 e Freiwillig Sozial Johr z Gattschina bi Sankt Petersburg (Russland) glaischtet. Si het vu 1997 bis 2003 Slawischtik mit dr Näbefächer Amerikanischtik un Effetlich Rächt an dr TU Dresden studiert un het as Magistra Artium (M. A.) abgschlosse mit ere Magischterarbet iber „Interdependenzen zwischen Politik und Literatur, exemplarisch dargestellt an Werken von Černy¨evskij, Čechov und Blok“ D Katja Kipping isch syt Merz 2011
Dr Clemens I., au Clemens Romanus bzw. Clemens vu Rom (* um 50 z Rom; † 97 (oder 101) z Rom oder uf dr Krim), wird zue dr Apostolische Väterne zellt. Är isch as Bischof vu Rom dr zweet oder dritt Noofolger vum Aposchtel Petrus gsii. Är isch dr Verfasser vum erschte Clemensbrief un di erscht wichtig Gstalt vum Chrischtetum noch em Paulus vu Tarsus, wu s umfangrychers un sicher Quällematerial vun ere z Verfiegig stoht. Iber sy Läben isch wenig bekannt. Vermuetlig isch er e hellenistische Jud gsii mit ere guete Chänntnis vu dr Schrifte un ere guete philosophische Bildig. Sy Amtszyt as Bischof wird af 88 bis 97 datiert, was aber uusicher isch. In dr Lischt vu dr Bischef vu Rom wird er noch em Petrus un em Linus, aber vor em Anaklet as dritte (noch em Augustinus un em Optatus vu Mileve) bzw. noch em Anaklet as vierte (noch em Irenäus vu Lyon) ufgfiert. E Dail Forscher nämmen aa, ass er zue dr Dienschaft vum Titus Flavius Clemens ghert ghaa het, eme anne 95 wäge „Gottlosigkait“ hiigrichtete Vetter vum Chaisers Domitian. Anderi halte sogar ne Identitet vu dr beede fir megli, wie s Pseudoklementinische Homilien us em
Dr Eduard Amstad-Baumann (* 19. Merz 1922 z Beggäriäd, Kanton Nidwalden; † 12. Oktober 2015 ebedert) isch e Schwyzer Richter un Bolitiker (CVP) gsii. Dr Eduard Amstad isch dr Suhn vum Obergrichtsbresidänt Eduard Amstad un e Näffe vum Ständerot Josef Mariä Amstad gsii. No dr Schueluusbildig an dr Gymnasie z Altdorf un z Stans isch dr Amstad anne 1942 in dr Zyt vum Zweete Wältchrieg in dr Militerdienscht drätte. Är isch zerscht in dr Infanterieschuel z Lozärn uusbildet un derno as Infanterischt yygsetzt wore. Noch eme Studium vu dr Rächtswisseschafte an dr Universitete Friburg, Züri un Lausanne un dr Promotion zum Doctor iuris an dr Universität Friburg anne 1949 isch dr Amstad in dr Richterdienscht yydrätte un het zerscht as Verherrichter gschafft. Vu 1952 bis 1976 het er as Rächtsaawalt gschafft. Um die Zyt het er au ne bolitischi Laufbahn aagfange mit dr Wahl zum Mitglid vum Gmairot vu Beggäriäd, wun er vu 1952 bis 1958 aaghert het (ab 1955 as Gmaindsbresidänt). Derno isch er zum Mitglid vum Landrot vu Nidwalde gwehlt wore un het sällem bis anne 1962 aaghert. Im Johr 1962 isch er zum Regierigsrot gwehlt wore un isch em Juschtizdepartemänt vorgstande. Anne 1965 isch er au Autor
Dr Yusuf Asʾar Yathʾar (altsüdarabisch Y(w)s1f ʾs1ʾr Yṯʾr DMG Yūsuf ʾAsʾar Yaṯʾar, in dr arabische Überliiferig ذو نواس‎ dhū Nuwās, DMG ḏū Nuwās) isch dr letscht bedütend Köönig vom Riich Himyar in Südarabie gsi und si äinzig jüdisch Herrscher. Er het vo öbbe 521/522 bis 529/530 regiert. Dr Yusuf Asʾar Yathʾar wird in verschiidene zitgenössische altsüdarabische, sürische und büzantinische Kwelle erwäänt. Au verschiideni spööteri jüdischi, christligi (wie s Buech vo de Himjare und Kebra Negest) und islamischi Kwelle (drunder dr Koran 85:4) bezien sich uf en. In sine altsüdarabische Inschrifte erschiint dr Köönig as Yusuf Asʾar Yathʾar, die islamischi Dradizioon säit em ذو نواس‎ dhū Nuwās, DMG ḏū Nuwās. Die christlige Kwelle bruche verschiideni Nääme, so häisst er im (zitgenössische) Brief vom Simon vo Beth-Arscham Dimnon und im spöötere Buech vo de Himjare Masruq. Dr Yusuf Asʾar Yathʾar het sich an d Macht butscht. Es isch mööglig ass er zum Juudedum konwerdiert het, zum vo de Groossmächt Ostrom, Persie und Aksum unabhängig z bliibe. Scho churz noch em Aafang vo sinere Herrschaft isch dr Yusuf Asʾar Yathʾar gege die himyaritische Christe vorgange, d Ethiopier wo z Himyar gläbt häi und die arabische Stämm, wo mit Ethiopie sümpathisiert häi. Dr Hindergrund
Himyar (altsüdarabisch Ḥmyr, arabisch حمير‎, DMG Ḥimyar) isch en altsüdarabischs Köönigriich im hütige Jemen gsi. Es het vom 1. Joorhundert v. d. Z. bis 570 n. d. Z. bestande. Si Zentrum isch d Stadt Zafar mit dr Königsburg Raydan gsi, wo sich in ere Hööchi vo 2800 Meter öbbe 14 Kilometer südöstlig vo dr hütige Browinzstadt Yarīm im jemenitische Hoochland befunde het. As dr letscht vorislamisch Staat im Jemen het mä dr Naame „Himyar“ bis ins 19. Joorhundert allgemäin für s vorislamische Südarabie brucht. Die bekannte Inschrifte us em himyarische Riich si in ere Wariante vom Sabäische, ere altsüdarabische Sprooch, gschriibe. Über s Himyarische wäiss mä nume das wo spööteri arabischi Autore us dr Zit noch dr Islamisierig verzelt häi. Si het sich vom Arabische znd au vom Altsüdarabische underschiide. Noch em Kitchen (1994): Muhammad 'Abd al-Qadir Bafaqih: L’unification du Yémen antique. La lutte entre Saba', Himyar et le Hadramawt de Ier au IIIème siècle de l’ère chrétienne. Geuthner, Paris 1990, ISBN 2-7053-0494-2 (formal falschi ISBN) (Bibliothèque de Raydan 1). Iwona Gajda: Le royaume de Ḥimyar à l’époque monothéiste. L’histoire de l’Arabie ancienne de la fin du ive siècle de l’ère chrétienne jusqu’à l’avènement de l’Islam. Paris 2009. Jörn Heise:
Dr Hippolyt (Hippolytos, Hyppolitus, Ἱππόλυτος; * um 170 vermuetlig im Oschte vum remische Rych; † 235 uf Sardinie) het ab ebbe 192 as Presbyter wahrschyns z Rom gwirkt. Dr Schueler vum Irenäus vu Lyon giltet as dr wichtigscht weschtli Chilchevater vu syre Zyt un isch ab 217 z Rom e stränge Gegebischof vum e bitzeli liberalere Calixt I. In dr katholische Chilche giltet er dodermit as ain vu dr erschte Gegepäpscht vu dr Gschicht. S isch aber nit ganz sicher, ass es des Schisma wirkli gee het. Är het in griechischer Sproch unter anderem e Wältchronik gschribe, wu bis 234/235 goht, exegetischi Kommentar zum Buech Daniel un zue dr Apokalypse, dogmatischi un chilcherächtligi Abhandlige un e Kampfschrift gege d Gnoschtiker (Refutatio omnium haeresium, „Widerlegig vu allne Häresie“). E Großdail vu syne Schrifte sin nume in altslawische Ibersetzige erhalte. Är isch dr Patron vu dr Stadt St. Pölten, vu Sàmpìlt (frz. Saint-Hippolyte) im Elsass, dr Schutzhailg vu dr Stadt Zell am See, dr Patron vu dr Gfängniswärter un dr Ross. Är wird bi Schwechi aagruefe. Sy Name bedytet „dr Rossbefreier“. Sy Gedänkdag isch dr 13. Augschte (katholisch) bzw. dr 30. Jänner (orthodox). John A. Cerrato: Hippolytus Between East and West: The
Dè Rhyschteeg Neuhuusè–Flurlingè isch è Brugg, wo i dè Schwiz dè Rhy bi Kilometer 46,855 übberschpannt un d Gmeind Neuhuusè im Kanton Schaffuusè mit dè Gemeind Flurlingè im Kanton Züri vobindet. Dè Brugg wyst a dè Sitè è Trottoir- un Velowäg uff. I dè Mitti isch è einschtreifigi, ampelgschtuèrti Faarbaan vorhandè, wo vo Chraftfaarzüüg mit eim Högschtgwicht vo 4 Tonnè befaarè wörrè darf. S Bauwärch isch 1921 mit èrè 2,5 Meter breitè Faarbaan un èm 1,0 Meter breitè Trottoir baut worrè. Dõdeby hèt dè Kanton Züri, wo è grössers Intresse a sellèm Bauwärch ghaa hèt, 86,5 Brozènt vo dè Bauköschtè un 75 Brozènt vo dè Unterhaltsköschtè übbernõ. È Inschtandsetzig isch 1949 durrègfüürt worrè, im Johr 1957 isch èn Umbau vom Steeg für 322'000 Frankè gmacht worrè. Mò hèt d Staalkonschtruktion voschtärkt, demit dè Faarschtreifè uff 3,0 Meter vobreiterèt un beidsitig 1,45 Meter breiti Trottoir uff Konsolè aagordnet wörrè hèn chönnè. È witeri Sanyrig im Johr 1992, unter andrem mit èm neuè Korrosionsschutz, hèt 630'000 Frankè koschtet. Dè 99 Meter lange un 3,6 Meter hoche Bruggèübberbau hèt zwei trapezförmig uusbildeti stäälerni Hauptdräger un è unnè ligendi Faarbaanblattè uss Bedong. D Trapezdräger wysèd è dreifäldrigs Strebèfachwärch mit Pföschtè uff. Dè Durchlaufdräger mit
Rahman bzw. ar-Rahman cha si äine vo de Nääme vo Gott im Islam en arabische Familienaame dr Naame vom ene Ort z Rumänie ar-Rahmān (arabisch الرحمان‎, DMG ar-Raḥmān ‚dr Erbarmer‘, im Koran: الرحمن‎) isch äine vo de 99 Nääme vo Gott im Islam und dr Ditel vo dr 55. Sure vom Koran. S Wort ghört zur Wurzle رَحِم‎, DMG raḥima, ‚Erbarme ha, gnäädig si‘.
Dr Usdruck Soon vo Gott oder Gottessoon isch en Eereditel in e baar Religione. Im Juudedum bezäichnet er s Volk Israel, d Köönig vo Israel und äinzelni grächti Israelite. Im Christedum wird dr Jesus vo Nazaret as dr äinzig Soon vo Gott verkündigt, won e Mensch worde isch. Er sig scho vor dr Erschaffig vo dr Wält gsi (Joh 17,5 EU, 17,24 EU), Gott häig en vo dr Ewikäit här gschiggt, zum alli Mensche erlööse, und er sig sälber Gott. S Glaubensbekenntnis zu Jesus Christus as dr Soon vo Gott, wo Mensch worde isch, isch uf de christologische Konziil vo dr früeje Chille zum e Däil vom Kärn vom christlige Glaube bestimmt worde. In dr Gottkönigsideologii vo de altorientalische Groossriich si Herrscher sit öbbe 2000 v. d. Z. vilmol as Gottessoon bezäichnet worde. Im Alte Egüpte het mä de Farao as Soon vom Gott Amun aagluegt. Im Hellenismus isch dr Alexander dr Grooss as „Soon vom Zeus“ vereert worde. D Seleukide häi dä Ditel übernoo. Noch em Dood und dr Apotheose vom Julius Caesar zum Divus Julius het sich dr Augustus vo 42 v. d. Z. aa as „Soon vo Gott“ (Divi filius) bezäichnet. Das het dr römisch Kaiserkult begründet,
Eschatologii [ɛsça-] (us altgriechisch τὰ ἔσχατα ta és-chata ‚die üsserste Ding‘, ‚die letschte Ding‘ und λόγος lógos ‚Leer‘) isch e theologische Begriff, wo die brofetische Leere vo de Hoffnige uf d Volländig vom Äinzelne (indiwiduelli Eschatologii) und vo dr ganze Schöpfig (uniwersali Eschatologii) beschribt. Mä verstoot drunder au d Leer vo de sogenannte letschte Ding und d „Leer vom Aafang von ere nöije Wält“, wo doodrmit verbunde isch. Dr Begriff isch ursprünglig im lutherische Protestantismus brägt worde. Won er in d Sprooch iigange isch, het men en au brucht, zum bestimmti Inhalt au in andere Religione z beschriibe. Begriff wo mit dr Eschatologii zämmehänge si under anderem Apokalüpse: im Christedum übersetzt as „Offebaarig“, mäint s „Gottesgricht“, dr „Wältundergang“, d „Zitewändi“ und d „Enthüllig vom göttlige Wüsse“. d Häilsgschicht: die ganzi vergangeni und zuekümftigi Gschicht vo dr Menschhäit vom Gsichtspunkt vom erwartete Häil us gsee dr Millenarismus odr Chiliasmus: dr Glaube ass Jesus Christus wurd widerchoo und si duusigjöörigs Riich wurd gründe dr Messias: griechisch dr Gsalbti, wo noch em Tanach vo Gott usglääse worde isch und vo iim Vollmachte überchoo het, bi de Brofeete au dr Retter und Friidensbringer vo dr Ändzit. Im Christedum e Ditel vom Jesus Christus. d
Dr Mario Beccaria (* 18. Juni 1920 z Sant'Angelo Lodigiano; † 22. November 2003) isch e italiänische Bolitiker gsi. Är isch vo 1968 bis 1976 für d Democrazia Cristiana in dr italiänische Abgordnetechammere, em Camera dei deputati, ghockt. Voreb er 1968 Bolitiker worde isch, isch er z Sant'Angelo Lodigiano Bürgermeischter gsi. D Gmeindsverwaltig vo Sant’Angelo Lodigiano het e Stroß noch em gnännt. Commons: Mario Beccaria – Sammlig vo Multimediadateie Ambizioni e reputazioni: élite nel Lodigiano tra età moderna e contemporanea (pag. 209) Il Lodigiano nel Novecento: la cultura (pag. 431) Via Onorevole Mario Beccaria, Sant’Angelo Lodigiano Ricordando Mario Beccaria Enrico Vignati ricorda l'Unurèul Mario Beccaria (detto Budù). Archiviert vom Original am 16. Januar 2019; abgruefen am 16. Januar 2019.
Dr Bundeschanzler isch dr Regierigsschef vu dr Bundesrepublik Dytschland. Är bstimmt d Bundesminischter un d Richtlinie vu dr Bolitik vu dr dytsche Bundesregierig. Dr Bundeschanzler isch faktisch dr bolitisch mächtigscht dytsch Amtsdreger, stoht aber in dr dytsche protokollarische Rangfolg unter em Bundesbresidänt (em Staatsoberhaupt) un em Bundesdagsbresidänt nume an dr dritthegschte Stell. Dr Bundeschanzler wird vum Bundesdag uf Vorschlag vum Bundesbresidänt ohni vorigi Uussproch gwehlt un cha vor Ablauf vu dr Legislaturperiod vum Bundesdag nume dur e konschtruktiv Missdröuesvotum abglest wäre Dr derzytig Bundeschanzler isch dr Olaf Scholz (SPD) an dr Spitz vun ere Ampl Koalition us SPD, Grieni un FDP. Marion Gräfin Dönhoff: Deutschland, deine Kanzler. Btb bei Goldmann 1999, ISBN 3-442-75559-X. Guido Knopp, Alexander Berkel, Stefan Brauburger: Kanzler. Die Mächtigen der Republik. Goldmann 2000, ISBN 3-442-15067-1. Hans Klein: Die Bundeskanzler. 4. erweiterte Auflage. edition q, Berlin 2000, ISBN 3-86124-521-3. Norbert Seitz: Die Kanzler und die Künste − Die Geschichte einer schwierigen Beziehung. Siedler, München 2005, ISBN 3-88680-803-3. Wilhelm von Sternburg (Hrsg.): Die deutschen Kanzler. Von Bismarck bis Kohl. Athenaeum, Bodenheim, Königstein Ts. 1985, ISBN 3-7610-8382-3. Arnulf Baring: Im Anfang war Adenauer. Die Entstehung der Kanzlerdemokratie. München 1982, ISBN 3-423-10097-4 Volker Busse, Hans Hofmann: Bundeskanzleramt und Bundesregierung. Aufgaben –
Dr Begriff Hadith bzw. Hadīth (arabisch حديث‎, DMG ḥadīṯ ‚Verzelts, Bricht, Mitdäilig, Überliiferig‘) bezäichnet im Islam d Überliifrige vo was dr Brofeet Mohammed sälber gsäit und doo het und au vo was anderi gmacht häi, ooni dass dr Mohammed öbbis drgeege gsäit het. Dr Begriff wird uf dr äinte Site für d Gsamthäit vo dene Überliifrige verwändet und uf dr andere au für die äinzelni Überliiferig. In däm Fall wird drzue dr Blural Hadithe (arabisch أحاديث‎, DMG aḥādīṯ) bildet. Die groossi Bedütig vo de Hadithe im Islam chunnt drvoo, ass wie dr Brofeet ghandlet het (Sunna) e normative Charakter het und noch em Koran die zwäiti Kwelle vo dr islamische Normeleer (Fiqh) daarstellt. Mit Hilf vo de Hadithe chönne sich spööteri Generazioone informiere, wie mä söll handle. Dorum gältet s Studium von ene hüte no as äine vo de wichdigste Zwiig vo de islamische religiöse Wüsseschafte. Es isch charakteristisch für s Hadith, ass es us zwäi Däil bestoot: vor em äigentlige Teggst (matn) het s e Chetti vo Überliiferer (Isnad). Das isch au bim Chabar (خبر‎ / ḫabar) us dr früeislamische Litratuur eso, won e verbürgti „Noochricht“ über e religiöses oder brofans Eräignis isch und über e Chetti vo Gwäärslüt
Dr Kantoo Sanggale (IPA: saŋ.ˈg̊ːalə) isch e Kontoo im Nordoschte vo dr Schwiz. De Ostschwizer Kanton grenzt a Graubünde (S), Glaris (SW), Schwyz (SW), Zöri (W), s Thoorgi (N), en Bodesee (N) un im Oschte a Vorarlberg (Öschtrych) un Liechteschtei. Usserdem umschlüüsst er d Halbkantön Appezell Innerhode und Appezell Usserhode. De Kanton glideret sich verwaltigsmässig in 77 Gmeinde, Amtssproch isch Dütsch. De Flächi noo beleit de Kanton de Platz 6, de Iwohnerzahl noo Platz 5 under de insgsamt 26 Schwizer Kantön. De höchschti Berg vom Kanton isch d Ringelschpitz mit 3'247 m über de Meereshöchi, bekannter dörfti aber de Säntis (2'502 m ü. M.) sii. Die gröschte Sanggaller See sind de Bodesee, de Zürisee und de Walesee, wo ali aber nöd usschliesslich uf St. Galler Gebiet ligged. De gröschti under letschtere isch de Schtausee Gigerwaldsee im Taminatal. Bekannti Flüss sind de Rhii, d Thur, de Negger un d Sittere. De Kanton Sanggale hät uf de 1. Januar 2004 457'289 Iiwohner gha. Uf de 1. Januar 2005 isch d Bevölkerig lut de eidgnössische Schtatischtik uf 459'000 Iwohner gschätzt worde. Am 31. Dezämber 2011 hät Sanggale 483'156 Iiwohner und Endi 2017 504'686 Iwohner gha. I de letschte zeh Joor hät d Kantonsbevölkerig
Dr Bundesbresidänt isch s Staatsoberhaupt vu dr Bundesrepublik Dytschland. Sy Roll im bolitische Sischtem vum Staat lyt zmaischt äänen an dr Dagesbolitik. Au wänn s kai verfassigsräöchtligi Vorschrift git, wu em Bundesbresidänt dagesbolitischi Stelligname verbietet, haltet si s Staatsoberhaupt mit sonige dradizionäll zrugg. D Regierigsarbet wird z Dytschland vu dr Bundeschanzleri bzw. em Bundeschanzler un em Bundeskabinett glaischtet. Ainewäg ghere zum Amt vum Bundesbresidänt s Rächt un d Bflicht zum bolitische Handlen un isch nit uf rain rebresäntativi Ufgabe bschränkt. D Funktione vum Amt sind dur s Grundgsetz (Art. 54–61) definiert. Wie dr Bundesbresidänt die Ufgabe uusfiert, entschaidet är grundsätzli autonom, är het do ne wyte Gstaltigsspiilruum. Näbe dr velkerrächtlige Verdrättig vum Bund und e Huffe formal un protokollarisch wichtigen Ufgabe, het dr Bundesbresidänt wichtigi Reservevollmachte, wun eme vor allem in Krisezyte staatsbolitischi Ufgabe mit ere große Dragwyte zuewyse. Unter anderem het dr Bundesbresidänt wichtigi Kompetänze im Rame vum Gsetzgebigsnotstand, bi dr Wahl vum Bundeschanzler, bi dr Entschaidigsgwalt iber d Uflesig vum Dytsche Bundesdag im Fall vun ere vum Bundeschanzler verlorene Verdröuesfrog, bi dr Wahl vun ere Minderhaitsregierig un wel Gsetz iberhaupt erscht dur d Unterschrift vum Bresidänt Rächtschraft kriege. Im bolitische Sischtem cha dr Bundesbresidänt kainere vu dr drei
Dr Koran oder Qur'an [qurˈʔaːn] (arabisch القرآن‎ al-qurʾān ‚d Lääsig, Rezitazioon, Vordraag‘) isch die Häiligi Schrift vom Islam. D Muslim glaube, ass dr Koran die wörtligi Offebaarig vo Gott (uf arabisch: Allah) an dr Profeet Mohammed isch und iim dur „Werbalinspirazioon“ vom Ängel Gabriel zuechoo isch. D Gsamtredakzioon vo dr Koransamlig het im 7. Joorhundert under em Kalif Abū Bakr agfange. Dr Tegscht isch in ere spezielle Riimprosa abgfasst, wo uf Arabisch as Sadschʿ bezäichnet wird. Dr Koran bestoot us 114 Kapitel; die heisse Sure, und si si verschiide lang und bestön sälber us Värs (آيات‎ / āyāt). E wichdigs Kennzäiche vom Koran isch si «Sälbschtreferenzialidäät». Das bedütet, ass dr Koran an vile Stelle uf anderi Uussage vo sich sälber zrugg vrwyst. Au die mäischte Glaubensleere vo de Muslim im Bezuug uf e Koran stütze sich uf sonigi sälbstreferenzielle Ussaage im Koran. Dr Koran isch d Hauptkwelle vom islamische Gsetz, dr Scharia. Gotthelf Bergsträßer und Otto Pretzl: Die Geschichte des Korantexts. Dieterich, Leipzig, 1938. Hartmut Bobzin: Der Koran. Eine Einführung (= Beck'sche Reihe. Band 2109). Beck, Münche 2007, ISBN 978-3-406-43309-2. Michael Celler: Der Koran für Nichtmuslime. Neu formuliert und kommentiert von Michael Celler. Hans-Jürgen Maurer, Frankfurt am Main, www.verlaghjmaurer.de, Frankfurt
D ʿĀ'ischa bint Abī Bakr (arabisch عائشة بنت أَبي بكر‎, DMG ʿĀʾiša bint Abī Bakr) (uf d Wält cho 613 oder 614; gstorbe 678 z Medina) isch die dritti und jüngsti vo de zää Fraue vom islamische Brofeet Mohammed gsi. Si isch d Dochder vom Gschäftsmaa und spöötere Kalif Abu Bakr gsi. Dr Abu Bakr het wie dr Mohammed vom Stamm vo de Quraisch abgstammt, wo denn vorherrschend gsi isch. D Aischa isch as im Mohammed si Lieblingsfrau bekannt worde. Nabia Abbott: Aishah, the beloved of Mohammed. Chicago 1942, Reprint Nöi York 1973. Hoda Elsadda: "Discourses on Women's Biographies and Cultural Identity: Twentieth-Century Representations of the Life of 'A'isha Bint Abi Bakr" in Feminist Studies 27 (2001) 37-64. Aisha Geissinger: "The exegetical traditions of ʿĀʾisha. Notes on their impact and significance" in Journal of Qurʾanic Studies 6 (2004) 1–20. D. A. Spellberg: Politics, Gender, and the Islamic Past. The Legacy of 'A'isha bint Abi Bakr. Nöi York 1994. W. Montgomery Watt: Art: "ʿĀʾisha bint Abī Bakr" in The Encyclopaedia of Islam. New Edition. Bd. I., S. 307b-308b. Das Geburtsjoor chunnt vo de islamische Kwelle, wo s Joor 9 vor dr Hidschra aagääbe. Lueg: A. J. Wensinck und J. H. Kramers
47.6766666666678.6166666666667Koordinate: 47° 40′ 36″ N, 8° 37′ 0″ O; CH1903: 688465 / 281335 f1 D Rhybrugg bi Laufè (au Rhyfallbrugg benamst) isch è eingleisigi Ysebaabrugg vo dè Rhyfallbaan, wo i dè Schwiz zwǜschè Laufè-Uuwisè un Neuhuusè obberhalb vum Rhyfall dè Hochrhy übberquèrè duèt. S Bauwärch stammt uss èm Johr 1856 un isch am ÈndI vo dè 1950er um beidsitigi Fussgängerschteeg erwiterèt worrè. D Rhyfallbaan isch ab 1855 vo dè Rhyfallbaan-Gsellschaft baut worrè, wo am 4. Novembèr 1856 vo dè Schwizerischi Nordoschtbaan (NOB) übbernõ worrè isch. Dè Bau vo dè Baanschtreggi, wo Winti mit Schaffuusè vobindet, umfasst unter andrem zwǜschè dè Stationè Neuhuusè un Schloss Laufè am Rhyfall è Brugg übber dè Hochrhy, wo öppè 200 Meter obberhalb vum Rhyfall übber dè Stròm übbèrè gòt. Aafangs isch è 130 Meter langi iiserni Gitterdrägerbrugg mit drei Öffnungè un gmauèrtè Widderlager vorgsää gsi. Nõchdèmm abaer bim Büèz für èn Hǜlfsschteeg uff dè ganzè Längi vo dè Brugg è uusreichendi Aazaal vo Stellè mit stabilèm Chalchschteifels mit wènnig Düèfi feschtgschtellt worrè isch, hèt mò umblaant uff è gmuèrts Bogèviadukt. Des bedütet è Koschtèyschparig vo 90.000 Frankè. D Brugg isch zwǜschè 1855 un 1856 gmäss dè Blään vum Obberingenieur Carl Ruland baut worrè. D Bauköschtè