rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Ruffiac (Gallo Rufiac, bretonisch Rufieg) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Moréac un zum Arrondissement Vannes. Ruffiac lyt 40 km vu Vannes un 81 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 10 m un 102 m iber Normalnull. Ruffiac isch zum erschte Mol gnännt wore anne 833 as Rufiac (846: Rufiacum, 1340: Ruffiac). Dr Maire vu Ruffiac isch dr Thierry Gue. Ruffiac ghert zum Kommunalverband Oust à Brocéliande Communauté. Dr traditionell Dialäkt vu Ruffiac ghert zum Gallo. Chilche Saint-Pierre-et-Saint-Paul (1920-21) Kapäll Saint-Jean-des-Bois (15.-17. Jh) Kapäll Notre-Dame-de-la-Pitié (1932) Kapäll Saint-André, Hervaie (15./17. Jh.) Menhir de la Roche Piquée, Poudingue (Neolithikum) Commons: Ruffiac (Morbihan) – Sammlig vo Multimediadateie Ruffiac uf geobreizh.com (Internet-Archive) Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
En Tubel, Mehrzahl Tuble oder Tübel (wobi Tübel au Hilfsmittel chönd si, zum Schruube innere Wand z befeschtige) nennt mer en Person, wo en Seich abloht, sich ungschickt verhaltet oder sich echli blöd aastellt. Tubel isch es moderats Schimpfwort. Im Gegesatz zu Idiot het Tubel e weniger starchi Implikation bezüglich de Dummheit vo de beschumpfene Person. Byspil: Dä Tubel cha au ned autofahre! Reaktion uf agremplet werde: Tubel! Eine loht em andere unabsichtlich es Glas vor d Füess gheie, woruf de ander seit: Du bisch e rechte Tubel!
Jesus (hebr. יהושע Yĕhošūa‘ »Jahwe hilft«) isch en männliche Vorname, wo us em bilische Zytalter chunnt und under anderem z Spanie üblich isch Als Jesus Christus wird de Jesus vo Nazareth bezeichnet, wo im Christetum als Messias gilt Jesus Sirach isch es Buech im Alte Testament vo de Bible Mit em Name Jesús gits Örtlichkeite z Südamerika Jesus i de Literatur und Film: Jesus von Nazareth, e Buechtrilogii vom Joseph Ratzinger / Papst Benedikt XVI. über d Gstalt und d Botschaft vo Jesus Christus, Herder Verlag, 2007–2012: Band I: Jesus von Nazareth. Von der Taufe im Jordan bis zur Verklärung (2007) Band II: Jesus von Nazareth. Vom Einzug in Jerusalem bis zur Auferstehung (2011) Band III: Jesus von Nazareth. Die Kindheitsgeschichten (2012) Jesus von Nazareth, Regie: Franco Zeffirelli, vierteilige Fernsehfilm (1977) Jesus, Regie: John Krish, Peter Sykes, Spilfilm (1979) Jesus – Der Film, Regie: Michael Brynntrup, Spilfilm (1986) Die Bibel – Jesus (Original: Jesus), Regie: Roger Young, zweiteilige Fernsehfilm (1999) Jesus, Musig-Album vo de Metalband Snubnose (2000) Jesus.de, e christlechi, dütschsproochegi Website Jesus, e Figur us de Zeichetrickserii South Park Jesus von Lübeck, e Chriegsschiff us em 16. Joorhundert
Weliko Tarnowo oder Veliko Tarnovo [vɛˈliko ˈtɤrnovo] (bulgarisch Велико Търново), au nume: Tarnowo, isch e Stadt z Bulgarie mit öbbe 71'000 Iiwooner (Stand 14. Juni 2007). Si isch dr Sitz vo dr Verwaltig vo dr Oblast mit em gliiche Naame (Bezirk) und vo dr Gmäind Weliko Tarnawo. S Oberzentrum lit im nördlige Däil vom Balkangebirg an dr Jantra. Weliko Tarnowo isch d Hauptstadt vom Zwäite Bulgarische Riich gsi. D Stadt isch e wichdige Vercheersknote an dr bulgarische Nord-Süd-Rute und dr Flughaafe Gorna Orjachowiza isch in dr Nööchi. D Stadt isch in vilem e Industriistadt (Naarigs- und Gnussmiddel, Maschinebau, Teggstilindustrii), si isch aber au e kulturells Zentrum mit Hochschuele, Theater, Gmäldegalerie und Museum. Reinhardt Hootz: Kunstdenkmäler in Bulgarien. Ein Bildhandbuch, Deutscher Kunstverlag München, 1983, ISBN 3-422-00383-5 Prof. Nikolaj Owtscharow: Tarnovgrad - die zweite Weltstadt nach Konstantinopel in Geschichte Bulgariens. Kurzer Abriss, Lettera Verlag, Plowdiw, 2006, ISBN 954-516-584-7 Artikel Tirnowa in Encyclopaedia of Islam, Volume X, page 547, column 1 Commons: Weliko Tarnowo – Sammlig vo Multimediadateie Gmäind Weliko Tarnowo D 40 Mertüürer Chille Oblast Weliko Tarnowo Weliko Tarnowo und si Umgääbig Weliko Tarnowo Tourist Information (änglisch) 3D-Panoramafotos
D CVP isch eini vo de vier Bundesratsparteie i de Schwiiz. Si isch politisch i de Mitti: liberal-sozial. D Wurzle vo de CVP gönd id Mitti vom 19. Jahrhundert zrugg. Won im 1848i noch em Sonderbundschrieg d Schwiiz gründet worden isch, häts Freisinnigi, Demokrate und Konservativi gee. Di Katholisch-Konservative sind im Kulturkampf chilefrüntli gsi. I de Fraag nach de Staatsform vo de Schwiiz, händs sich für de Föderalismus iigsetzt. Nach de Niderlaag im Sonderbundschrieg, händs i de Stammland, de katholische Kantön, schnäll wider Fuess gfasst. Uf de Bundesebeni händ aber nume di Freisinnige s säge gha. Im 1912i isch di Schwiizerischi Konservativi Partei gründet worde. I de reformierte Stedt, won vil katholischi Arbeiter gwont händ, häts Chrischtlichsoziali Parteie gee. Im 1957i händ sich die zu de Konservativ-Chrischtlichsoziale Volkspartei zämegschlosse. I de Kantön händs aber hüüfig de alt Name phalte. Erscht im 1970i isch d CVP i de ganze Schwiiz gliich worde. Eigetlich hett si Schwiizerischi Volkpartei sölle gheisse, aber dänn hät mer sich für Chrischtlichdemokratischi Volkspartei entschide. Di hütigi SVP häd zu säbere Ziit no Puure-, Gwärb- und Bürgerpartei (BGB) gheisse. Erscht nach lange politische Kämpf und us Angscht vor de Lingge, händ di Freisinnige, won vorane ali sibe Bundesrät
Saint-Abraham (Gallo Saent-Abran, bretonisch Sant-Abran) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Moréac un zum Arrondissement Vannes. Saint-Abraham lyt 35 km vu Vannes un 72 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 15 m un 87 m iber Normalnull. Saint-Abraham isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1433 as Saint Abran (1460: Saint Abram). D Maire vu Saint-Abraham isch d Gaëlle Berthevas. Saint-Abraham ghert zum Kommunalverband Oust à Brocéliande Communauté. Dr traditionell Dialäkt vu Saint-Abraham ghert zum Gallo. Chilche Saint-Etienne (14./17. Jh.) Commons: Saint-Abraham – Sammlig vo Multimediadateie Saint-Abraham uf geobreizh.com (Internet-Archive) Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Saint-Aignan (bretonisch Sant-Inan) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Gourin un zum Arrondissement Pontivy. Saint-Aignan lyt 62 km vu Vannes un 55 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 67 m un 275 m iber Normalnull. Nochbergmaine sin Caurel im Norde, Mûr-de-Bretagne im Oschte, Neulliac im Sidoschte, Cléguérec im Side, Sainte-Brigitte im Weschte un Saint-Gelven im Nordweschte. Saint-Aignan isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1184 as Sancti Junani (1221: Sancti Junani, 1654: S. Inan). Dr Maire vu Saint-Aignan isch dr Gilles Cadoret. Saint-Aignan ghert zum Kommunalverband Pontivy Communauté. Dr traditionell Dialäkt vu Saint-Aignan ghert zum Bretonisch. Chilche Saint-Aignan (15. Jh.) Kapäll Saint-Ignace (17. Jh.) Kapäll Saint-Marc (1688) Kapäll Sainte-Tréphine, Castel-Finans (1897) Rothuus Commons: Saint-Aignan (Morbihan) – Sammlig vo Multimediadateie http://www.saint-aignan56.fr Saint-Aignan uf geobreizh.com (Internet-Archive) Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Saint-Allouestre (bretonisch Sant-Aleustr) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Moréac un zum Arrondissement Pontivy. Saint-Allouestre lyt 29 km vu Vannes un 51 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 72 m un 162 m iber Normalnull. Saint-Allouestre isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1280 as Saint Argoestle (1406: Saint Alouestre, 1554: Saint Allouestre). Dr Maire vu Saint-Allouestre isch dr Gérard Le Roy. Saint-Allouestre ghert zum Kommunalverband Centre Morbihan Communauté. Dr traditionell Dialäkt vu Saint-Allouestre ghert zum Bretonisch. Chilche Saint Arnould (17./18. Jh., rekonschtruiert 1857) Dolmen de Coët-er-Rui Dolmen de Guenestre Commons: Saint-Allouestre – Sammlig vo Multimediadateie Saint-Allouestre uf geobreizh.com (Internet-Archive) Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Saint-Armel (bretonisch Sant-Armael) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Séné un zum Arrondissement Vannes. Saint-Armel lyt am Golf vu Morbihan uf dr Rhuys-Halbinsle (Presqu'île de Rhuys), 10 km vu Vannes un 53 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 0 m un 17 m iber Normalnull. Zum Bann vu dr Gmai ghere au no d Insle Île Tascon un Île Bailleron im Golf vu Morbihan. Saint-Armel isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1304 as S. Hermel (1367: Prosat, 1475: Provosat, 1870: Saint-Armel). Bis 1859 isch d Gmai e Dail vu Sarzeau gsii. Dr Maire vu Saint-Armel isch dr Christian Le Menach. Saint-Armel ghert zum Kommunalverband Golfe du Morbihan - Vannes Agglomération. Dr traditionell Dialäkt vu Saint-Armel ghert zum Bretonisch. Chilche Saint-Armel (1855-59) Commons: Saint-Armel (Morbihan) – Sammlig vo Multimediadateie http://www.mairie-saint-armel.fr Saint-Armel uf geobreizh.com (Internet-Archive) Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) Normdate: GND: 4801515-5 | SUDOC/IdRef: 149999380 | VIAF: 239667645
Saint-Avé (bretonisch Sant-Teve) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Vannes-3 un zum Arrondissement Vannes. Saint-Avé lyt 4 km vu Vannes un 47 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 12 m un 136 m iber Normalnull. Nochbergmaine sin Saint-Nolff, Locqueltas, Meucon, Vannes un Monterblanc. Saint-Avé isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1333 as Senteve (1397: Sainteve, 1427: Sainct Eve, 1475: St Ave, 1779: Sainte-Avé). D Maire vu Saint-Avé isch d Anne Gallo. Saint-Avé ghert zum Kommunalverband Golfe du Morbihan - Vannes Agglomération. Dr traditionell Dialäkt vu Saint-Avé ghert zum Bretonisch. Am 23. Merz 2005 het d Gmai d Charta Ya d’ar brezhoneg verabschidet. Anne 2007 sin 14% vu dr Schueler in zwoosprochige Klasse unterrichtet wore.. Chilche Saint-Gervais et Saint-Protais (15. Jh.) Kapäll Notre-Dame-du-Loc (1475-94) Kapäll Saint-Michel (1524) Kapäll Kerozer (15. Jh., rekonschtruiert 1900) Kapäll Notre-Dame-de-Mangolérian (15. Jh.) Kapäll Lesvellec (1882) Château de Rulliac (15. Jh., Fassade 1555) Château de Kerozer (16. Jh.) Château de Beauregard (18./19. Jh.) Kapäll Notre-Dame-du-Loc Chryz uf em Chilchhof Commons: Saint-Avé – Sammlig vo Multimediadateie http://www.saint-ave.fr Saint-Avé uf geobreizh.com (Internet-Archive) Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) Ofis ar Brezhoneg: Enseignement bilingue
Saint-Barthélemy (bretonisch Bartelame) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Pontivy un zum Arrondissement Pontivy. Saint-Barthélemy lyt 37 km vu Vannes un 31 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 27 m un 151 m iber Normalnull. Saint-Barthélemy isch syt em 17. Juli 1867 e aigeständigi Gmai. D Maire vu Saint-Barthélemy isch d Yolande Kervarrec. Saint-Barthélemy ghert zum Kommunalverband Centre Morbihan Communauté. Dr traditionell Dialäkt vu Saint-Barthélemy ghert zum Bretonisch. Chilche Saint-Barthélemy (1895, Glockedurm 1913) Kapäll Saint-Adrien (15./16. Jh.) Kapäll Saint-Thuriau (Ändi 19. Jh.) Château de Pen-Mané (Ändi 19. Jh.) Zwee Menhir bi Kernars (Neolithikum) Gallischi Stele (Yysezyt) Commons: Saint-Barthélemy (Morbihan) – Sammlig vo Multimediadateie Saint-Barthélemy uf geobreizh.com (Internet-Archive) Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) Normdate: VIAF: 943159474311527662148
Saint-Brieuc-de-Mauron (Gallo Saent-Berióc, bretonisch Sant-Brieg-Maoron) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Ploërmel un zum Arrondissement Vannes. Saint-Brieuc-de-Mauron lyt 57 km vu Vannes un 84 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 52 m un 113 m iber Normalnull. Dr Maire vu Saint-Brieuc-de-Mauron isch dr Charles-Édouard Fichet. Saint-Brieuc-de-Mauron ghert zum Kommunalverband Ploërmel Communauté. Dr traditionell Dialäkt vu Saint-Brieuc-de-Mauron ghert zum Gallo. Chilche Saint-Brieuc (1893-96) Kapäll Notre-Dame-de-Toute-Aide, Ville-Tual (1634) Commons: Saint-Brieuc-de-Mauron – Sammlig vo Multimediadateie Saint-Brieuc-de-Mauron uf geobreizh.com (Internet-Archive) Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) Normdate: VIAF: 247362212
Saint-Caradec-Trégomel (bretonisch Sant-Karadeg-Tregonvael) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Gourin un zum Arrondissement Pontivy. Saint-Caradec-Trégomel lyt 61 km vu Vannes un 33 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 99 m un 197 m iber Normalnull. Saint-Caradec-Trégomel isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1273 as Sanctus Caradocus (1387: Tregoumel, 1428: S. Caradec a Tregomael, 1516: Saint Caradec de Treguemel). Dr Maire vu Saint-Caradec-Trégomel isch dr William Jacobert. Saint-Caradec-Trégomel ghert zum Kommunalverband Roi Morvan Communauté. Dr traditionell Dialäkt vu Saint-Caradec-Trégomel ghert zum Bretonisch. Chilche Saint-Caradec (18. Jh.) Kapäll Saint-Cado (17. Jh.) Château de Kermerien (15./17. Jh.) Kapäll Saint-Cado Château de Kermerien Commons: Saint-Caradec-Trégomel – Sammlig vo Multimediadateie Saint-Caradec-Trégomel uf geobreizh.com (Internet-Archive) Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) Normdate: VIAF: 299818338
Saint-Congard (Gallo Saent-Congar, bretonisch Sant-Kongar) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Moréac un zum Arrondissement Vannes. Saint-Congard lyt 36 km vu Vannes un 78 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 5 m un 102 m iber Normalnull. Saint-Congard isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1387 as Saint Conguar (1453: Sancto Congaro). Dr Maire vu Saint-Congard isch dr Didier Hurtebize. Saint-Congard ghert zum Kommunalverband Oust à Brocéliande Communauté. Dr traditionell Dialäkt vu Saint-Congard ghert zum Gallo. Chilche Saint-Congard (1881) Kapäll Notre-Dame de Quemper (1707) Kapäll Notre-Dame-de-Lorette (19. Jh.) Galerigrab (Allée couverte), Bignac (Neolithikum) Commons: Saint-Congard – Sammlig vo Multimediadateie Saint-Congard uf geobreizh.com (Internet-Archive) Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Saint-Dolay (Gallo Saent-Dólaè, bretonisch Sant-Aelwez) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Muzillac un zum Arrondissement Vannes. Saint-Dolay lyt 47 km vu Vannes un 93 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 1 m un 69 m iber Normalnull. Saint-Dolay isch zum erschte Mol gnännt wore anne 916 as Ecclesia sancti Aeluuodi (916: Sanctus Aelwodus, 1287: Sanctum Elmodium, 1557: Saint Elvoy, 1630: S. Dolet, 1731: Saint Dole). Dr Maire vu Saint-Dolay isch dr Patrick Geraud. Saint-Dolay ghert zum Kommunalverband Arc Sud Bretagne. Dr traditionell Dialäkt vu Saint-Dolay ghert zum Gallo. Chilche Immaculée Conception (1889) Kapäll Sainte-Anne (16. Jh.) Château de Cadouzan (13./15./16./19. Jh.) Château du Plessis (1430) Commons: Saint-Dolay – Sammlig vo Multimediadateie Saint-Dolay uf geobreizh.com (Internet-Archive) Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Sainte-Anne-d’Auray (bretonisch Santez-Anna-Wened) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Auray un zum Arrondissement Lorient. Sainte-Anne-d’Auray lyt 15 km vu Vannes un 31 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 36 m un 57 m iber Normalnull. Sainte-Anne-d’Auray isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1636 as Keranna (1831: Sainte Anne). Dr Maire vu Sainte-Anne-d’Auray isch dr Roland Gastine. Sainte-Anne-d’Auray ghert zum Kommunalverband Auray Quiberon Terre Atlantique. Dr traditionell Dialäkt vu Sainte-Anne-d’Auray ghert zum Bretonisch. Anne 2007 sin 12,1 % vu dr Schueler in zwoosprochige Klasse unterrichtet wore. Basilika Sainte-Anne-d'Auray (1866-77) Karmelitechloschter (18. Jh.) Commons: Sainte-Anne-d'Auray – Sammlig vo Multimediadateie http://www.sainte-anne-auray.com/ Sainte-Anne-d'Auray uf geobreizh.com (Internet-Archive) Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) Ofis ar Brezhoneg: Enseignement bilingue Normdate: LCCN: n98087569 | SUDOC/IdRef: 028299736 | VIAF: 234681271
Sainte-Brigitte (bretonisch Santez-Verc'hed) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Gourin un zum Arrondissement Pontivy. Sainte-Brigitte lyt 63 km vu Vannes un 50 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 120 m un 286 m iber Normalnull. Dr Maire vu Sainte-Brigitte isch dr Stéphane Du Pontavice. Sainte-Brigitte ghert zum Kommunalverband Pontivy Communauté. Dr traditionell Dialäkt vu Sainte-Brigitte ghert zum Bretonisch. Chilche Sainte-Brigitte (15./19. Jh.) Kapäll Forges des Salles (19. Jh.) Kapäll Saint-Joseph, Gouvello (1958) Commons: Sainte-Brigitte – Sammlig vo Multimediadateie Sainte-Brigitte uf geobreizh.com (Internet-Archive) Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) Normdate: VIAF: 245851372
Sainte-Hélène (bretonisch Santez-Elen) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Pluvigner un zum Arrondissement Lorient. Sainte-Hélène lyt 34 km vu Vannes un 12 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 0 m un 20 m iber Normalnull. Nochbergmaine sin Merlevenez im Nordweschte, Nostang im Nordoschte, Plouhinec im Side un Belz im Sidoschte. Sainte-Hélène isch zum erschte Mol gnännt wore im 11. Jh. as Locoal-Henbont (1588: Sainte-Hélène). Dr Maire vu Sainte-Hélène isch dr Jean-Yves Croguennec. Sainte-Hélène ghert zum Kommunalverband Blavet Bellevue Océan. Dr traditionell Dialäkt vu Sainte-Hélène ghert zum Bretonisch. Chilche Sainte-Hélène (18. Jh.) Kapäll Notre-Dame-de-Pitié, Kerdavid (19. Jh.) Chilche Sainte-Hélène Privatschuel Saint-Joseph Commons: Sainte-Hélène (Morbihan) – Sammlig vo Multimediadateie Sainte-Hélène uf geobreizh.com (Internet-Archive) Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Edirne (bulgarisch Одрин/Odrin, griechisch Adrianoúpolis/Αδριανούπολις) het 138'000 Iiwoonern und lit im Nordweste vo dr Türkei. Si isch s Verwaltigszentrum vo dr Browinz Edirne im öiropäische Däil vo dr Türkei in Ostthrakie. Früener het si au die Nääme ghaa: thrakisch Odrysai, altgriechisch Orestia, latiinisch Hadrianopolis oder Hadrianopel. Spööter isch us däm Adrianopel worde und under de Osmane die hütigi Form Edirne. Edirne isch e Zitlang d Hauptstadt vom Osmanische Riich gsi. Dreimol häi die osmanische Sultään dört wichdigi Friidensverdrääg abgschlosse: 1568 mit em Heilige Römische Riich, 1713 und 1829 mit Russland. Commons: Edirne – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Site (türk.) Edirne-Web-Portal – www.Edirne.Web.tr Website über Edirne mit Fotene
As Chilleunion bezäichnet mä meereri historischi Versüech, wo mä sit 1054 gmacht het, zum d Christehäit, wo sich in en orthodoxi Ost- und e katholischi Westchille gspalte het, organisatorisch wider zämmezschliesse, mäistens under em Primat vom römische Babstdum. 1253–1259: d Chillenunion vo Galic. Dr russischi Fürst Daniel vo Galič (Galizie) het sich dr Suprematii vo Rom underworfe, dr russisch Fürst Alexander Newski vo Nowgorod het abgleent. 1274–1281: d Chilleunion vo Lyon zwüschen em byzantinische Kaiser Michael VIII. und Rom, im Zwäite Konzil vo Lyon 1439: d Chilleunion vo Floränz zwüschen em byzantinische Kaiser Johannes VIII. und Rom, Kiew het zuegstimmt, dr Räst vo dr russisch-orthodoxe Chille het aber abgleent. 1596–1630: d Chilleunion vo Brest innerhalb vo Pole-Litaue mit Kiew, Kiew het zwar spööter widerruefe und isch bald druf russisch worde, aber die Ukrainisch-Unierti Chille z Lwiw isch bliibe. Au wenn alli die Aasätz gschiiteret si, isch d Idee bin e baar Panslawiste (Križanić) vor allem in dr zwäite Helfti vom 19. Joorhundert (Solowjow) wider ufchoo, wäärend anderi Panslawiste si heftig abgleent häi. Michael Beyer, Ferdinand R. Gahbauer, Wolf Friedrich Schäufele u. a.: Art. Unionen, Kirchliche. In: Theologische Realenzyklopädie 34 (2002), S. 311-331
S Konzil vo Basel-Ferrara-Floränz isch s 17. Konzil vo dr römisch-katholische Chille. Dr Babst Martin V. het s iiberüeft. Es het 1431 z Basel aagfange und isch 1445 z Rom z Änd gange. D Konzilsväter, wo z Baasel versammlet gsi si, häi sich aber bald en äignigs Statut gee und en äignigi Daagesordnig, wo iiri Vorstellig ufzäigt häi, ass s Konzil dr Vorrang vor em Bapst häig, e Posizion wo män ere Konziliarismus säit. Wo dr Bapst Eugen IV. s Konzil am 18. Dezämber 1431 für ufglöst erklärt het, het das äifach witergmacht. Offiziell het s Konzil in drei Stedt stattgfunde: Basel, Ferrara und Floränz. Am 30. Dezämber 1438, noch em Dood vom Kaiser Sigismund, wo s Basler Konzil understützt het, het dr Babst Eugen IV. en äignigs Konzil uf Ferrara iiberüeft. S Konzil z Basel isch aber no witer gloffe, und dorum wird in dr Forschig s Konzil as zwäi Versammlige aagluegt, wo vonenander unabhängig si - uf dr äinte Site Basel, uf dr andere Ferrara-Floränz. Basel-Ferrara-Florenz, Konzil von, in: Theologische Realenzyklopädie, Bd. 5, S. 284–296. Jürgen Dendorfer, Claudia Märtl (Hgg.): Nach dem Basler Konzil. Die Neuordnung der Kirche zwischen Konziliarismus und monarchischem Papat (ca. 1450–1475) (= Pluralisierung &
Jom Kippur (hebräisch יוֹם כִּפּוּר, wörtlig übersetzt „Daag vom Loos“, au Jom ha-Kippurim יוֹם הכִּפּוּרִים, wörtlig übersetzt „Daag vo de Loos“) uf Dütsch mäistens Versöönigsdaag isch dr höggst jüüdischi Fiirdig. Er wird im Herbst im Septämber oder Oktober am 10. Tischri, em sibte Monet vom jüüdische Kaländer, as Fastdaag begange. Zämme mit em zwäidäägige Nöijoorsfest Rosch Haschana, wo zää Dääg vorhär stattfindet, bildet er die Hooche Fiirdääg vom Juudedum und dr Höhepunkt und Abschluss vo dr Periode vo dr Röi und Buess. Noch dr modärne Bibelkritik goot dr Versöönigsdaag, wo in dr Bible Jom ha-Kippurim und Schabbat Schabbaton häisst, uf d Zit noch em Babylonische Exil zrugg, au wenn s Paralleele zu hethitische Rituaal git, wo uf e hööchers Alter aanezäige. Scho in dr früenere Zit vom zwäite Dämpel isch er dr bedütendsti Fiirdig vo de Israelite gsi. Die umfangriichsti Daarstellig vom Fiirdig cha mä im 3. Buech Mose finde: „Am zehnten Tage des siebenten Monats sollt ihr fasten und keine Arbeit tun, weder ein Einheimischer noch ein Fremdling unter euch. Denn an diesem Tage geschieht eure Entsühnung, dass ihr gereinigt werdet; von allen euren Sünden werdet ihr gereinigt vor dem Herrn.“ Es isch mööglig, ass sich d Tämpelzeremonie, wo
Traugott Meyer (* 13. Mai 1895 z Waislige; † 14. April 1959 z Basel) isch e Schwizer und Baselbieter Mundartdichter un Lehrer gsi. Dr Vadder vom Traugott Meyer, wo spöter sii Läbensunterhalt als Lehrer verdient het, isch au scho Lehrer gsi. Dr Traugott Meyer isch uf d Primarschuel bim Vadder z Waislige gange. Derno het er d Bezirksschuel z Böckte un denne s Lehrerseminar Muristalde und schliesslich d Universität Bärn bsuecht. Wie n er mit dr Lehrerusbildig fertig gsi isch, het er vo 1916 bis 1919 sälber au z Waislige unterrichtet, und vo 1919 bis 1921 het er d Usbildig zuem Sekundarlehrer z Bärn gmacht un drno vo 1921 bis 1931 an dr Sekundarschuel z Muttez Unterrricht gee. Vo 1921 bis zue sim Tod isch er Lehrer an dr Knabesekundarschuel z Basel gsi. Dr Traugott Meyer het scho in junge Johr mit dr Mundartdichtig im Baselbieter Dialekt aagfange un isch drbii stark vom Johann Peter Hebel inspiriert worde. Mit siine Gedicht, Erzählige un Roman het er genau so wie als Mitarbeiter vom Radio Basel mit dr Sändig «s Bottebrächts Miggel verzellt» wit übers Baselbiet use grossi Erfolg gha. Er isch der erscht gsi, wo e schwizerdütschi Bibelübersetzig usegee het, wo