rlitschk/wikidir huggingface dataset:
D’ Aya Nakamura [aja nakamuʁa](info) (bìrgerlig Aya Coco Danioko; * 10. Mai 1995 z’ Bamako, Mali) ìsch a malisch-frànzeescha Sangera un Liadermàchera, wo ìn Frànkrììch taatig ìsch. D’ Aya Coco Danioko ìsch ànna 1995 z’ Bamako, dr Hàuiptschtàdt vum Mali, uff d’ Walt kumma. Sa ìsch d’ ältschta vu fìmf Gschwìschterta. Ainiga vun ìhra Fàmìliamìtglììder sìnn Griots gsìì — dàs sìnn Dìchter un Müüsiker, wo tràdizionälla àfrikànischa Gschìchtla ärzäähla. Ìn ìhrer Kìndhait ìsch d’ Danioko zamma mìt ìhra Äältra ìns Frànkrììch üssgwàndert un hàt sìch z’ Aulnay-sous-Bois neerdlig vu Pàriis nììdergloo. Ìhr Vàtter hàt àls Barmànn àm Flughààfa Pàriis-Charles-de-Gaulle gschàfft. Schuu ìn ìhra Jugendsjoohra hàt d’ Danioko ìhra aigana Liadtäckschta gschrììwa. Sa hàt z’äärscht Modällbàuijer wälla wara, àwwer hàt d’rnooh ender a Müüsikkàrriar ààgfànga. Mìt 19 Joohra hàt d’ Nakamura uff Facebook ìhr äärscht Liad Karma veräffentligt. Àls Kìnschtlernàmma hàt sa d’ Fàmìlianàmma vum Hiro Nakamura, era Figuur vun ìhrer Liablìngsseria Heroes, gnumma. Schpeeter hàt sa zamma mìt’m frànzeescha Kìnschtler Seysey s’ Liad J’ai mal kùmponiart, wu sa uff a Zouk-Rytmus d’ Trännung vu’ma Pàrtner ärzäählt. Uff YouTube ìsch s’ Liadvideo mehr àss 1 Millioona Mol glüagt worra. D’rnooh ìsch ìhr làngjoohriger Frììnd Dembo Camara ìhr Produzänt un Àgant worra
Die Schwizerischi Zentraalbaan isch äini vo de fümf groosse brivaate Iisebaangsellschafte vo dr Schwiz gsi. 1902 isch d SCB mit ere Streckilengi vo 332 Kilometer in die Schwizerische Bundesbaane (SBB) integriert worde. D SCB isch am 4. Februar 1853 dur e Johann Jakob Speiser, Achilles Bischoff und Karl Geigy gründet worde und het iire Sitz z Baasel ghaa. D Aktie häi sich vor allem im Bsitz vo Bariiser Bankhüüser befunde. Aber au Baasler Banke und d Kantöön Baasel-Stadt und Baaselland häi Akyie ghaa. En Akziekapitaal vo 36 Millioone und 12 Millioone Franke Aaleije isch vorgsee gsi. Es het aber an dr Börse vo Bariis Spekulazioonsverchöif gee und es isch zum ene Kurssturz cho, so dass dr Wärt vo de SCB-Akzie vo 500 auf 200 Franke gfalle isch und s Akziekapitaal schliesslig nume no 14,5 Millioone Franke grooss gsi isch, D Kantöön Luzäärn und Bäärn und Bäärner Gmäinde häi s Undernääme mit Stützigschöif und Subwenzioone in dr Hööchi vo im Ganze 6 Millioone Franke grettet. D SCB het vorghaa, e schwizerischn Iisebaanchrüz ufzbaue, wo dr Middelpunkt von em Olte isch, und das so schnnäll wie mööglig, bevor dr Blaan vo de Zürcher über Turgi–Waldshuet uf em rächte baadische Rhii­uufer Züüri mit
D Baanschtrèggi Wyyl am Rhy–Saint-Louis (Haut-Rhin) odder d Palmrainbaan isch als Strategischi Baan für dütsches Milidär baut worrè un isch nõch èm Ärschtè Wältchrièg è gränzübberschrittèndí Baanvobindig zwǜschè Frankrych un Dütschland. S Mittelschtugg isch schu 1937 stillglait worrè. Hüt wörrèd nu diè beidè Ändschtugg no für dè Güètervokeer bruucht. D Strèggi hèt s rächtsrheinische Wyyl am Rhy z Baddè mit èm linksrheinischè Saint-Louis (dütsch: Sankt Ludwig) im Obberelsaß vobundè. Chèrnschtugg isch d Palmrainbrugg übber dè Obberrhy knapp nördlich vo dè Basler Stadtgränz gsi. Scho 1863 hèn diè Großherzoglich Baddischi Staatsysèbaanè un diè Französischi Oschtbaan è Baanschtrèggi blaant, wo bi Wyyl am Rhy dè Obberrhy übberquerè duèt. Allerdings isch es èrscht 1869 zuè nèrè gegèsitigè Übberykumpft chò. Bim Uusbruch vum Dütsch-Französischè Chrièg 1870/1871 isch dè Bau nit uusgfüürt worrè, dènõch hèn d Gründerkrisè un dè Bau vo dè Basler Vobindungsbaan ab 1873 dè Bau us wǜrtschaftlichè Gründ vohinderèt. Am 13. Mai 1874 hèt s Großherzogtum Baddè – als Eigèdümer vo dè Großherzoglich Baddischè Staatsysèbaanè – un s Dütsche Rych – als Eigèdümer vo dè Rychsysèbaanè im Elsaß – èn Staatsvodraag übber dè Bau von èrè eingleisigè, 5,6 Kilometer langè Baanschtrèggi zwǜschè Leopoldshöchi (Wyyl am Rhy) un St. Ludwig ratifizyrt. D Palmrainbrugg,
De Selahattin Demirtaş (* 10. April 1973 z Palu) isch e kurdische Politiker us de Türkei u de ehemalig Co-Präsidänt vo de Partei Halkların Demokratik Partisi (HDP). Bir Präsidäntschaftswahl im 2014ni isch er eine vo de drü Kandidate gsi, wo gäg de Erdoğan sy aaträte. Im Novämber 2016 isch er de verhaftet worde, u syt denn hockt er z Edirne im ene Typ-F-Gfängnis ir Ungersuechigshaft. Lut eme Urteil vom Öiropäische Grichtshof für Mönscherächt us em Jahr 2020i isch de Demirtaş politisch inhaftiert und us däm grund sötter sofort freiglah wärde. D Türkei het s Urteil bis jitz aber noni umgsetzt und bhautet de Demirtaş geng no aus politische Gfangne. Morgengrauen. Storys. Übersetzt von Gerhard Meier. Penguin Verlag, München 2018, ISBN 978-3-328-60061-9 Commons: Selahattin Demirtaş – Sammlig vo Multimediadateie Case of Selahattin Demirtas v. Turkey (No. 2) (Application no. 14305/17) Normdate: GND: 1160436304 | LCCN: no2017165686 | SUDOC/IdRef: 221504311 | VIAF: 19145304727178610095
D Halkların Demokratik Partisi (zämekürzt aus: HDP; isch türkisch für die Demokratischi Partei vo de Vöuker, uf kurdisch: Partiya Demokratîk a Gelan) isch e linksgrichteti politischi Partei ir Türkei. Si setzt sech ii für d Minderheitsrächt, vor auem für die kurdischi Minderheit. Bir Parlamäntswahl im Juni 2018ni het d HDP mit 11,7 % vo aune Stimme chöne d Zäh-Prozänt-Hürde überwinde und stöut 56 vo totau 600 Parlamäntarier (Stand: 22. November 2020) im Parlamänt vor Türkei. Do drmit isch d HDP die drittgröschti Fraktion im Parlamänt. Si isch o die ersti mehrheitlich kurdischi Partei überhaupt, wo diräkt is Parlament isch gwäuht worde. Wie bi aune kurdische Parteie vorhär seit me o dr HDP nache, dass si sech vo de PKK nid dütläch gnuä wür distanziere bzw. dass si mit ihrä wür i Verbindig stah. Commons: Halkların Demokratik Partisi – Sammlig vo Multimediadateie d Website vor HDP Aktuelli Mitgliderzahlä. Abgruefen am 21. September 2021. Nick Robins-Early: Meet The Pro-Gay, Pro-Women Party Shaking Up Turkish Politics. 8. Juni 2015, abgruefen am 3. Oktober 2020 (änglisch). Peoples' Democratic Party. Abgruefen am 3. Oktober 2020 (türkisch). sondakika.com Is a socialist EU possible via left-wing populist parties such as Syriza, Podemos and the HDP? Abgruefen am
D Gabriele Zahoransky (* 30. Mai 1943 z Fryburg) isch e dytschi Lehreri, Autori un Chinschtleri. D Zahoransky het no dr Schuel an dr Uniwersiteet Fryburg Germanischtik un Romanischtik studiert. Si isch uf Offeburg zooge un het deert fascht 30 Joor lang am e Oobegimnasium Dytsch un Franzeesisch unterriichtet. D Zahoransky schrybt uf Alemannisch un het unter em Titel „Alemannisch minus vier“ im Aigeverlaag e Biechli mit aigene Täxt uusegee. Si engaschiert si au in dr Muettersproch-Gsellschaft. Dernääbe duet d Zahoransky Bilder moole. Si het verschiideni Mool- un Zaiche-Kiirs z Offeburg, z Fryburg, am Boodesee un z Owerkirch gmacht. Si isch syter anne 1967 ghyroote mit em Armin Zahoransky un het mit iim e Doochter un e Suun. Alemannisch minus vier. Alemannische Texte. Eigenverlag, Offenburg [o. J.] d Gabriele Zahoransky uf dr Websyte vu dr Muettersproch-Gsellschaft Eine Welt der Fantasie. Bilder von Gabriele Zahoransky im Kursana Domizil uf kursana.de, 6. Augschte 2018
Unter em Titel Alemannerock grenzelos – Mir sueche die Beschte het d Muettersproch-Gsellschaft anne 2007 e Wettbewäärb fir Musikgruppe uusgschriibe, wu Rockmusik uf Alemannisch mache. Dr Wettbewäärb isch im April 2007 uusgschriibe woore. S hän Gruppe vu Siidbaade, us em Elsiss, us dr Schwyz, vu Vorarlbärg un vu Liachtaschtaa chenne mitmache, wu Rock, Pop, Hip-Hop oder ebis Ähnligs mache. Nit mitmache chenne hän Ainzelinterpreete, A-cappella-Gruppe oder Liedermacher. S isch dr eerscht Wettbewäärb vu dr Muettersproch-Gsellschaft fir Rockgruppe gsii. Bis zum 15 Juli 2007 het mer e Sach chenne yyschicke. Zum Wettbewäärb hän insgsamt sächzee Gruppe ebbis yygschickt, aacht vu Dytschland, drei us em Elsiss, drei us dr Schwyz, aini vu Liachtaschtaa un aini vu Vorarlbärg. E Vorjury het derno us dääne säächzee Gruppe vier uusglääse, wu zum Finaal am 5. Oktoober 2007 uf Oberried yyglaade woore sin: Luddi, vu Siidbaade booze, us dr Schwyz Alldra, vu Vorarlberg Made in Elsass, us em Elsiss Im Finaal hän si ne halbstindig Brogramm vor Publikum mieße live uf dr Bihni bresäntiere. Moderiert het s Finaal d Barbara Scherrer vum SWR. E Jury het derno d Gwinner uusglääse. In dr Jury vum Wettbewäärb sin die Lyt gsii: Franz-Josef Winterhalter, dr Bresidänt vu dr Muettersproich-Gsellschaft
Dr Weeda oder d Weede (Sanskrit, m., वेद, veda „Wüsse“, „häiligi Leer“) isch e Sammlig vo religiööse Text im Hinduismus, wo ursprünglig mündlig überliiferet worde isch, spööter denn ufgschriibe worde isch. E Hufe hinduistischi Ströömige überliifere e grundleegendi Autoridäät vom Weeda. Dr Kärn vom Weeda bildet die mündligi Dradizioon vo de Schruti, das si Gsäng, wo de Rischi (müstischi wiisi Manne) offebaart worde si. Wil es sich um e Dradizioon vo weedische Gsäng handlet, wo s wichdig isch ass mä sä genau rezitiert, si si ganz genau mündlig überliiferet worde. S Wüsse jet mä ursprünglig nume noch eme Iniziazionsritus an „Zwäimolgeboorene“ (dvija) döfe witergee. Vo öbben em 5. Joorhundert noch dr Zitewändi si äinzelni Värs vermuetlig au ufgschriibe worde, aber mä het si immer no as braamanischs Ghäimwüsse aagluegt. No bis in d Modärne häi d Bramaane dr Buechdruck vo weedische Überliiferige skeptisch aagluegt. Au hüte git s immer no Bramaane, wo d Weede uswändig chönne. Es git vier Weede: Rigveda, Samaveda, dr wiss und dt schwarz Yajurveda und dr Atharvaveda. Mänggisch säit mä de Agamas, wo sich d Tantra-Leer us ene entwigglet het dr fümft Weeda. D Begriff „Weeda“ und „weedisch“ wärde z Indie au im witere Sinn mit
D Hoochschuel fir aagwändti Wisseschafte Kempte isch e Fachhoochschuel z Kempte im Allgai. Dr bairisch Landdaag het si am 27. Juuni 1977 per Gsetz grindet. Offiziäll ufgmacht wooren isch si am 4. Oktoober 1978. D Hoochschuel Kempte isch di zäntraal Yyriichtig vum Allgai fir di akadeemisch Lehr, d Wyterbildig un dr Tächnology- un Wissetransfer. D Hoochschuel soll e praxisorientierti, innovatiivi Uusbildig vu Fach- un Fierigchreft biete. Di maischte Hoochschuelgebei sin uf em Campus in dr Bahnhoofstrooß. S Auditorium maximum bietet Blatz fir rund 350 Lyt. D Bildigsyyriichtig gheert zue dr greeschte Fachhoochschuele z Bayern. Anne 1969 het si d Stadt Kempte mit Verdrätter*ne vu dr lokaale Wiirtschaft Miei gee um d Grindig vun ere Alpenuniversiteet un ab 1972 um e Fachhoochschuel. Anne 1975 het dr Bayerisch Minischterroot e Fachhoochschuel z Kempte bschlosse. Zwai Johr druf het dr Bayerisch Landdaag e Gsetz fir d Yyriichtig vu dr Fachhoochschuel z Kempte verabschiidet; Zyyl sin doodmool 1000 Studänte*ne gsii. Am 2. Oktober 1978 het s eerscht Semeschter im Stuudiegang Bedriibswiirtschaft in aagmietete Gebei an dr Bahnhoofstrooß aagfange. D Fyyr, ass d Hoochschuel ufgmacht wooren isch, isch im Fiirschtesaal vu dr Fiischtäbtlige Residänz am 4. Oktober 1978 mit em dr bayerisch Kultusminischter Hans Maier
Dr Raphaël Schellenberger (* 14. Hornung 1990 z’ Mìlhüüsa, Owerelsàss) ìsch a frànzeescher Politiker vu dr Pàrtäi Les Républicains (LR). Ar ìsch vu 2014 bis 2017 Bìrgermaischter vu Wàttwiller gsìì, un Mìtglììd ìm Départementsroot vum Owerelsàss vu 2015 bis 2017. Zitter 2017 ìsch’r Àbgoordnet’r vum Owerelsàss ìn dr Nàzionààlversàmmlung, un zitter 2021 ìsch’r àui Mìtglììd ìm Elsassischa Départementsroot. Dr Raphaël Schellenberger ìsch ìn siim Haimetdorf Wàttwiller ìn d’ Grundschüal gànga, un d’rnooh ìn dr Sekundààrschüal vu Sanna un ìns Gümnààsium vu Gawiller. Ìm Gümnààsium hàt’r Elsassisch-Unterrìcht ghàà. Ar hàt àui àm Elsassischa Theààter vu Gawiller gschpììlt. Ànna 2008 ìsch’r Wàhlkampfer bii dr Pàrtäi Union pour un mouvement populaire (UMP, schpeeter Les Républicains) worra. Ìm März 2014 ìsch dr Schellenberger àls Bìrgermaischter vu Wàttwiller gwählt worra. Ìn dr äärschta Wàhlrunda hàt’r dr schaidenda Bìrgermaischter Jacques Muller mìt 52,31 Prozant vu da Schtìmma gschlààga. Mìt 24 Joohra ìsch’r dr jìngschta Bìrgermaischter vum Elsàss worra. Ànna 2015 ìsch’r àls owerelsassischer Départementsroot üss’m Kàntoon Sanna gwählt worra. Ìm Départementsroot ìsch’r Vorsìtzender vu dr Mehrhaits-Fràkzioon gsìì. Bii dr Pàrlamantswàhl ìm Jüüni 2017 ìsch dr Schellenberger Kàndidààt vu dr Pàrtäi Les Républicains ìm 4. Wàhlkrais vum Owerelsàss gsìì. Ìn dr äärschta Wàhlrunda-n-ìsch’r Zwaiter mìt 17,25 Prozant
D Christiane Brunner (* 23. Meerz 1947 z Gämf, haimetberäächtigt z Egg) isch e Schwyzer Bolitikeri (SP). D Brunner isch as Doochter vun ere Schnyyderi vu St. Galle in aifache Verhältnis ufgwagse. Iiri Familie gheert dr methodistische Chilche aa. No dr Matura het d Brunner mit eme Stipändium Jura studiert. Anne 1969 isch d Christiane Brunner Grindigsmitgliid vu dr Frauebefreiigsbeweegig (FBB) gsii. Vu 1976 bis 1978 het si as Jurischti im Bundesamt fir Soziaalversicherige gschafft, vu 1980 bis 1989 in ere Aawaltspraxis z Gämf. Vu 1981 bis 1990 isch d Brunner Mitgliid vum Gämfer Kantoonsroot gsii, vu 1982 bis 1989 Bresidänti vum Schwyzerische Verband vum Personaal vu dr effetlige Dienscht (VPOD) un vu 1983 bis 1987 Bresidänti vu dr soziaalbolitische Kummissioon vu dr Soziaaldemokraatische Bartei vu dr Schweiz. Wu s anne 1989 e Volksabstimmig zue dr Schwyzer Armee gee het, het si d Brunner derfir uusgsroche, ass d Armee abgschafft wird. In dr Gwäärkschaft isch d Brunner vu 1992 bis 2000 Bresidänti vum Schwyzerische Metall- un Uhrenarbaiterverband (SMUV) gsii, vu 1994 bis 1998 derzue au Co-Bresidänti vum Schwyzerische Gwäärkschaftsbund (SGB). Anne 1991 isch d Brunner in Nazionaalroot gweelt woore, wu si Mitgliid vu dr Kummissioon fir soziaali Sicherhait un Gsundhait
Dr Michael Gempart (aigetli Albert Michael Gemperle; * 21. April 1934 z Winterthur; † 1. Meerz 2023 z Minche) isch e Schwyzer Schauspiiler gsii. No dr Sekundaarschuel het dr Gempart Handelschaufmann gleert un het s Handelsdiploom gmacht. Derno het er vu 1957 bis 1960 Schauspiil an dr Bühnestudio Züri studiert un mit Uuszaichnig abgschlosse. Är het au ne Danzuusbildig gmacht un Gsangsunteriicht gnuu (Bariton). Bi dr Susan Batson z New York het er wytergmacht mit syre Schauspiiluusbildig. Eerschti Rolle het er vu 1957 bis 1959 am Schuspiilhuus Züri un 1958 am Stadttheater Bärn ghaa. Vu 1959 bis 1963 isch er Mitgliid vum Ensemble vum Theater Baasel gsii, wun er unter anderem dr Conrad in s Shakespeares Viel Lärm um Nichts (Reschy: Heinz Hilpert), dr Trinculo in s Shakespeares Der Sturm (Reschy: Adolph Spalinger) un dr Idiot in Andorra vum Max Frisch (Reschy: Erich Holliger) gspiilt het. 1963/64 isch er wider as Gascht am Schauspiilhuus Züri gsii. Vu 1964 bis 1967 het er am Bayerische Staatsschauspiil Minche gspiilt, unter anderem dr Donalbain in s Shakespeares Macbeth un dr Gymnasiast in Frühlings Erwachen vum Frank Wedekind. 1967/68 het er e Engaschmänt am Theater der Jugend z Minche ghaa un vu 1968 bis
D Andreas Kohm (* 1966 z Charlsrue) isch e dytsche Forschtwirt un Autor. Dr Kohm isch z Durmersche ufgwagse. Vu 1986 bis 1990 het er an dr Hochschuel z Rauteburg Forschtwisseschaft studiert un as Diplom-Ingenieur (FH) abgschlosse. Derno het er z Charlsrue ab 1991 an dr Uniwersitet un an dr Hochschuel fir Gstaltig Literaturwisseschaft, Filosofy un Gschicht studiert un mit eme Magischter abgschlosse. Syterhär schafft er freiberueflig in dr Forscht- un Landschaftsblanig, in dr Wald- un Umwältpedagogik, as Literaturkritiker un as Schriftsteller. Är schrybt Gedicht un anderi Täxt uf Hochdytsch un im Dieläkt vu Durmersche, wu zue dr nerdligschte oberrhyalemannische Dialäkt uf dr badische Syte vum Rhy ghert. D Martina David-Wenk het in dr Badische Zytig iber syni Dialäktgedicht gschribe: „In den Texten Andreas Kohms, Literaturwissenschaftler und Lyriker, ist Sprache ein Rohstoff, der bearbeitet, neu gedeutet und so jenseits des Gewohnten ist […] er glorifiziert nichts, er idealisiert nichts, er spürt den Dingen nach und sucht dafür seine eigene Klangfarbe […] Seine Denkweise mag "iwwerzwerch", verquer, verkopft und ebenso geerdet sein. In seiner Sprachwelt ist dies alles kein Widerspruch. Andreas Kohms Gedichte in Mundart ist Heimatümelndem so fern wie nichts. Und doch klingt eine Sehnsucht darin. Auch wenn der Historiker,
Dr Bruno Fuchs (* 7. Àwrìl 1959 z’ Kolmer, Owerelsàss) ìsch a frànzeescher Schurnàlìscht un Politiker vu dr Pàrtäi Mouvement démocrate (MoDem). Sitter 2017 ìsch’r Àbgoordnet’r vum Owerelsàss ìn dr Nàzionààlversàmmlung, un sitter 2021 ìsch’r àui Mìtglììd ìm Elsassischa Départementsroot. Dr Bruno Fuchs ìsch dr Suhn vum Kolmarer Politiker Jean-Paul Fuchs. Ar ìsch z’ Kolmer uffgwàcksa. Ar ìsch ìns Bartholdi-Gümnààsium z’ Kolmer gànga. D’rnooh hàt’r a Àbschluss àn dr Hoochschüal fìr Betriibsverwàltung bschtànda. Ànna 1983 ìsch’r Schurnàlìscht biim Farnsahsander TF1 worra — ar ìsch schtällvertrattender Brìchter fìr öiropäischa-n-Ààglaagahaita z’ Brüssel gsìì. Ar hàt àui ìn dr Wìrtschàftsdianscht vum Kànààl gschàfft, unter dr Laitung vum Hervé Bourges. Ànna 1992 ìsch’r Moderàtoor un Uffsàtzlaiter vum Journal de la nuit, dr nachtliga Noohrìchtasandung uff TF1, worra. Ànna 1995 ìsch’r biim Jean-Marie Cavada Uffsàtzlaiter un Moderàtoor vu dr Tààgessandung Atout savoir uff’m Kànààl La Cinquième worra. Àb’m Harbscht 1998 hàt’r d’ Sandung Comment faire uff France 2 moderiart. Ànna 2008 hàt dr Fuchs d’ Kommunikàzioonsàgantüür Image et stratégie vum Thierry Saussez ìwwernumma. Ìm Joohr 2014 hàt’r zamma mìt’m Vincent Champain un em Éric Fromentin d’ wìrtschàftlig-politischa Dankfàwrìk „L’Observatoire du long terme“ grìnda. Ìm Septamber 2015 hàt dr Bruno Fuchs dr frànzeescha Presidànt François Hollande
D’ Bäckergàss (offiziäll ìm zwaischproochiga Schtroossaschìld Bäckergass; uff Frànzeesch rue des Boulangers [ʁy de bulɑ̃ʒe](info)) ìsch a Gschaftsschtrooss ìm Schtàdtzäntrum vu Mìlhüüsa. D’ Bäckergàss làuift uff äbba 145 Meeter vu dr Triiwelgàss bis àn dr Südwäschtäcka vum Roothüüsplàtz, grààd vor’m Àpatheek Au Lys. Doo trìfft fàngt àui s’ Màrktgassla-n-àà. A pààr Meeter vor’m Roothüüsplàtz trìfft d’ Bäckergàss d’ Metzgergàss uff dr Nordsitta. Schuu-n-ìm Joohr 1332 ìsch dia Schtrooss unter’m làtiinischa Nàmma Vicus pistorum schrìftlig ärwäähnt worra — pistor ìsch s’ làtiinischa Wort fìr „Bäck“. Ànna 1342 ìsch sa uff Diitsch Brotbecken Gasse gnännt worra. Ànna 1797 ìsch sa unter’m Nàmma Becken Gasse bekànnt gsìì. Ìn siim Schtroossaverzaichniss vum Joohr 1815 hàt dr Mathieu Mieg ìn dr Schtrooss zwai Nàmma gaa: Beckergasse uff Diitsch un rue des Boulangers uff Frànzeesch — ’s ìsch d’ wärtliga-n-Ìwwersätzung vu „Bäckergàss“. Ìhr Nàmma-n-uff Frànzeesch hàt d’ Schtrooss offiziäll dur a Verordnung vum Mìlhüüser Gmaindaroot àm 11. Nowamber 1843 bikumma. Ìn dr Zitt vum Raichslànd Elsàss-Lothrìnga hàt sa bis 1919 Bäckerstrasse ghaissa. Ìn dr Zitt vum Drìtta Raich hàt sa àb’m 16. Àuigscht 1940 eewafàlls daa Nàmma trajt, àwwer àm 27. Septamber 1941 ìsch sa ìn Bäcker Gasse umtaift worra. Noh dr Befräijung vu Mìlhüüsa-n-àm Andsjoohr
S’ Màrktgassla (offiziäll ìm zwaischproochiga Schtroossaschìld Màrktgàsslà; uff Frànzeesch rue du Marché) ìsch a Schtrooss ìm Schtàdtzäntrum vu Mìlhüüsa. S’ Màrktgassla làuift uff äbba 100 Meeter vu dr Lambertgàss bis àn dr Südwäschtäcka vum Roothüüsplàtz. Uff ìhrer Làuifschträcka trìfft sa d’ Werkhofgàss. Àm Äcka vum Rothüüsplàtz fàngt àui d’ Bäckergàss àà. Unter ema Hüüs àm Màrktgassla-n-ìsch àui a Durgàng, wo zem Roothüüsplàtz fiahrt. Sallamols ìsch dia Schtrooss a Sàckgàssa gsìì. Vor 1798 ìsch sa unter’m Nàmma Roppoltgässlein bekànnt gsìì. Daa Nàmma schtàmmt vu dr Mìlhüüser Fàmìlia Roppolt, wo-n-a gross Aigatumm àm And vu dr Sàckgàssa ghàà hàt. Dur a klainer Durgàng biim Aigatumm hàt maa bis àn dr Hafalamàrkt känna làuifa. Noh 1798 ìsch d’ Schtrooss uff Frànzeesch àls Passage du Marché bekànnt gsìì — dàs bediitet „Màrktdurgàng“. Dur a Verordnung vum Mìlhüüser Gmaindaroot àm 11. Nowamber 1843 ìsch àwwer d’ Schtrooss ìn Passage de l’Âne, àlso „Eeseldurgàng“ umtaift worra. Dur a Verordnung vum 18. Jüüni 1944 ìsch àwwer dr Nàmma Passage du Marché z’ruckkumma. Àn dr Zitt vum Raichslànd Elsàss-Lothrìnga un vum Drìtta Raich hàt d’ Schtrooss Markt Gässchen ghaissa. Àn dr Befräijung vu Mìlhüüsa-n-àm Andsjoohr 1944 ìsch sa ìn Impasse du Marché umtaift worra, un sitter 1989 haisst
D Nicola Ann Spaldin (* 3. Jänner 1969 z Easington, Verainigts Chenigrych) isch e britischi Chemikeri un Materialforscheri an dr ETH Züri. Mer chännt si vor allem fir iri theoretische Arbeite zue Multiferroika. D Spaldin het anne 1991 an dr University of Cambridge e Bachelor in Naturwisseschafte gmacht un 1996 bi dr K. B. Whaley an dr University of California, Berkeley mit dr Arbet Calculating the Electronic Properties of Semiconductor Nanostructures: A New Theoretical Approach e Ph.D. in Chemy. As Poschtdoktorandi het si bi dr K. M. Rabe an dr Yale University gschafft, vorbe si 1997 e erschti Profässur (Assistant Professor) an dr University of California, Santa Barbara iiberchuu het. Anne 2002 sich si Associate Professor woore, 2006 het si ne ordeligi Profässur kriegt. Syter anne 2010 isch d Spaldin Profässeri fir Materialtheory (Materials Theory) an dr ETH Züri. D Spaldin het mit Hilf vu Computermodäll e neii Klass vu krischtalline Verbindige gschaffe, d Multiferroika. Si het e theoretische Grund uusegschafft, wurum s eso wenig Multiferroika git, un het in Computersimulazione Krischtall fir d Forschig kreiert. Si het dodermit d Forschig an Multiferroika wider mit Läbe gfillt, wu no erschte Untersuechige in dr Sowjetunion Mitti vum 20. Jorhundert ufgee woren
Dr Ernst Waldemar Bauer MdL (* 28. Februar 1926 z Dibenga; † 4. Juni 2015 z Oschtfilder) isch e dytsche Fäärnseh- un Heerfunkpublizischt, Bioloog, Buechautor, Dokumentarfilmer un Bolitiker (FDP) gsii. No dr Grundschuel z Glems/Metzenga un dr Oberschuel z Metzenga un z Stuegert het dr Bauer am Karls-Gimnasium Stuegert s Abitur gmact. 1944 isch er as Flakhälfer yygsetzt wore. Noch em Zweete Wältchrieg un dr Chriegsgfangeschaft het dr Bauer Biology un Geology an dr Uniwersiteet Dibenga studiert, wun er 1952 zum Thema Jahresrhythmische Schwankungen der Hitzeresistenz bei Pflanzensamen promoviert het. Anne 1950 het er d Fotografi Isolde Mühlich ghyrote, wun er 1943 chänneglehrt ghaa het. In dr 1950er Johr het er erschti Biecher un Schrifte iber Biology un Geology verfasst. Um des Zyt het er au as Lehrer un Lehreruusbilder gschafft, vor allem am Georgii-Gimnasium z Esslenga. In dr 1960er Johr isch er Autor un Rusgeber vu dr Zytschrift Die Natur gsii. Vu 1964 bis 1988 isch er Diräkter vum Staatlige Seminar fir Schuelpedagogik z Esslenga gsii. Anne 1964 het en dr Färnsehproduzänt Josef Göhlen zum Hessische Rundfunk gholt, wun er fir s nei gschaffe Bildigsprogramm d Raie Album der Natur moderiert het. Anne 1968 het er d Sänderaie Wunder
S Kulturzäntrum Brämgarte (KuZeB) isch es Autonoms Zäntrum und Veraastaltigsort, wo 1992 usere Huusbsetzig entstande isch. Es liit a de Zürcherstrass 2 in Brämgarte und zellt als symbolträchtige Ort vo de Autonome-Szene im Kanton Aargou und als Träffpunkt vo überregionale soziale, kulturelle und politische Aktivitäte vo de Links-Alternative. Regelmässig finde Veraastaltige vo allerlei Arte statt, wie Konzärt, Läsige, Diskussionsrundine, Informations- und Beratigsabige. Es sind Giböid vo de ehmalige Chleiderfabrik Meyer & Co., wo 1893 gründet worde isch. Ds Ensemble bestaht usem 1838 baute Wohnhuus und de beide Fabrikgebäude. Ds Biidermäier-Huus am Obertorplatz in Brämgarte isch 1838 vom Baumeischter Fidel Leimbacher uf eigeni Rechnig baut worde. Während em 19. Jahrhundert isches vo verschidne illustre Persönlichkeite bewohnt worde, bis es denn a Brüeder Max und Simon Meyer gange isch, wo ca. 1893 im hindere Aabau d «Gebrüder Meyer, Herren- & Berufskleiderfabrik Bremgarten» gründet hend. Die Giböide sind im Lauf vo de Jahr immer wider erwiteret und umgschtaltet worde und hend si so zum ne Ensemble gmacht, wo einersits es typischs Bispil für e chlineri Fabrik isch, aber au es wichtigs Bispil vom Nöie Baue darstellt. De Chernbau, e zweistöckige Biidermäierbau, isch dür sis Attika charakteristisch, während d Erwiterige im hindere Aabau us