rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Vorlage:Infobox Fluss/QUELLE-KoordinatenformatVorlage:Infobox Fluss/MÜNDUNG-KoordinatenformatVorlage:Infobox Fluss/VeraltetVorlage:Infobox Fluss/VeraltetVorlage:Infobox Fluss/VeraltetVorlage:Infobox Fluss/VeraltetVorlage:Infobox Fluss/Veraltet D Rems isch e Fluss z Bade-Wirttebärg. Si entspringt in ere Hechi vu 551 m NN in dr Nechi vu dr Gmei Essenge bi Oole im Oschtalbkrois am Fueß vu dr Schwebische Alb un mindet no uugfehr 78 km bi Remseck im Landkreis Ludwigsburg uf 203 mm NN as rächte Näbefluss in dr Neckar. Oschtalbkrois: Essenge, Megglenge, Bebenge, Gmẽẽd, Lorich Rems-Murr-Krois: Bliiderhouse, Urbach, Schorndorf, Wẽnderbach, Reemshalde, Waistadt, Woeblenge Landkrois Ludwigsburg: Remseck Vu ihrem Ursprung bi Essenge ab fließt d Rems e churz Stock no Norde un nimmt derno d Richtig no Weschte. Si bildet e breit Dal un wird do begleitet vu dr Bundesstroß 29 un dr Remsbahn. Doderdur isch s Remsdal e wichtigi Verchehrsagse vu Balligsruum Stuegert no Oschtwirttebärg un s weschtlig Bayern. No dr Gmeine Essenge, Megglenge un Bebenge wird d Bsidlig dichter, au Gwärb- un Induschtriiaalage wäre zahlrycher. D Rems chunnt jetz zue dr Große Chreisstadt Gmẽẽd. No Lorich verlosst si dr Oschtalbkrois un wägslet iber in d Rems-Murr-Krois. Hinter Bliiderhouse un Urbach chunnt si zu dr Große Chreisstadt Schorndorf, wu vu rächts dr einzig wichtig Näbefluss yymindet, d Wiislauf, wu vu Norde us em Naturpark Schwäbisch-Fränkischer Wald chunnt.
f Dr Busse isch e 767 Meter hoche Bärg bi Utteweiler z Oberschwobe. Är isch eine vu dr meischtbsuechte Wallfahrtsort vu Oberschwobe un e schene Uussichtsbärg mit Blick bis zue dr Alpe. E mänkmol wird er au „Dr Heilige Bärg vu Oberschwobe“ gnännt. S git Hiiwys uf e keltischi un e speteri germanischi Kultstätte. Im Johr 805 isch s erschtmol in ere Urkund e Wallfahrtschilche uf em Berg gnännt. D Entstehig vum Busse hangt zämme mr dr Alpe-Uffaltig im Tertiär. E acht Meter dicki Schicht us Sylvanachalch schitzt dr Bärg vor dr Abdragig. D Glätschermasse vu dr Yyszyt hän d Hechi vu 767 m nit chenne iberwinde un wäge däm isch dää Uussichtsbärg bis hite erhalte. Dr Busse lyt im weschtlige Deil vum Landchreis Biberach z Bade-Wirttebärg zwisch em Federsee un dr Stadt Riedlenge. Diräkt am Sidhang vum Bärg lyt dr Ortsdeil Offenge vu dr Gmei Utteweiler. Bin ere chlare Sicht cha mer vum Bärg uus s Ulmer Minschter säh un au d Alpe zwischen Füsse un Säntis. Ufgrund vu syre exponierte Lage isch dr Busse wahrschyns scho in dr friejeschte Zyt bsuecht un verehrt wore. Scho d Kelte hän uf däm Bärg ihri Fruchtbarkeitsopfer darbrocht. Fir d Zyt vum
Dr Albgau (au Alpgau) isch e Gaugrofschaft im Herzogtum Schwobe gsi. Si isch im hitige Sidbade zwische dr Wuete, em Schwarzwald, em Hochrhy un dr Baar gläge. D Oschtgränzè vom Bärgland im Südschwarzwald isch durchs Wuètèdal definyrt, im Südè gränzt dè Hochrhy s Albgau gegè s Aargau mit dè südlichè Vorhuèt vom Waald (Albgau), dè Waaldeshuèt, ab. Nördlich markyrt d Wuètèschlucht d Gränz zwûschè Albgau un dè Baar so brägend, dass mò sich bis hütt nò gegèsitig als Ènnèwuètler bezeichnè duèt. D Worthèrkumpft isch umschtrittè, mengi luèget s Flissli Alb, wo d Weschtgränzè zum Hotzèwaald hy bildet, als Nammensgäbber aa. Wòòrschinlicher isch, dass entwedder è Gau mit Albè odder im Bärgland demit gmeint isch. Dr Albgau isch anne 781 s erscht Mol gnännt wore, verschwindet aber no 1120 wider; d Grofschaft het derno Landgrofschaft Stüelige gheiße. Dr Albgau isch äng mit andere Gau in dr Nochberschaft verbunde gsi. Zem Byschpel isch dr Ulrich (780–804) au Grof im Thurgau gsi, dr Adalbert II. au Grof im Thurgau un im Hegau, dr Chadaloh II. 891 au Grof im Aargau, un dr Liutho 929 im Zürigau. Dr erscht Landgrof im Albgau isch dr Rudolf vu Lenzburg im 12. Johrhundert gsi. Grofe im Albgau
Albgau oder Alpgau (althochdytsch Albegau, Albigouve, Alpegowe) isch e Bezeichnig, wu fir verschideni historischi oder hitigi Landschafte brucht wore isch oder no brucht wird. wo für è Bärgland odder è bärgigi Region stòt, abglaitet vom althochdütschè albe, wo Bärg bedütet, un Gau. Dr Albgau isch e Gaugrofschaft gsi im Herzogtum Schwobe gsi im Side vum hitige Bade-Wirttebärg, lueg Albgau (Südschwarzwald). Albgau wird hite s Dal vu dr Alb im nerdlige Schwarzwald gnännt, lueg Albgau (Nordschwarzwald). As Alpgau isch friejer s Allgäu bezeichnet wore.
Albgau wird s Albdal mit dr Gmeine Waldbronn un Karlsbad im nerdlige Deil vum Schwarzwald gnännt. Do isch dr Name wyt verbreitet, vor allem bi bei Verein, aber au bin ere Stadtbahnstrecki vum Charlsrueher Verchehrsverbund KVV un eme Schwimmbad z Ettlinge. Dr Albgau isch historisch gsäh zimli spot erschlosse wore. Erscht im Hochmittelalter isch s zue erschte aasidlige im langzogene Dalgrund chuu: Herrealb (1148/49), Frauealb (um 1185), Marxzell (1255), Kochmihli (1288). S Albtal isch vu syre Bschaffeheit här ender stejl un äng uf wäg em Sandsteiuntergrund ender uufruchtbar. Des sin Grind fir di spot Erschließig, wel des Dal in friejere Zyt nit guet z erreiche gsi isch. Wolfgang Lorch: Der Albgau. Von Herrenalb bis Ettlingen. Ein Streifzug durch Geschichte und Landschaft. Verlag Regionalkultur Ubstadt-Weiher, 2002. ISBN 3-89735-200-1
S Donauried isch e Flusslandschaft im weschtlige Bayern zwische Neu-Ulm un Donauwörth. Auwald bregt s Bild vu Ulm bis Lauinge. Wichtig sin derzue dr Stausee bi Faiminge, s Schwebisch Donaumoos zwische Ulm un Gundelfinge un d Gundelfinger Parklandschaft in däm Fychtgebiet vu dr Duene, wu no dr Ramsar-Konvention e internationali Bedytig het. Vegel, Amfibie, Dejfelsnodle, Heigumper un Schmätterling finde Läbesryym in däne Nidermoos. E Deil im Donauried heimischi Pflanzenarte stehn as gfehrdet uf dr Rote Lischt. S git e baar Naturschutzgebiet, wu dr Arteryychtum solle bewahre. Glunge isch zem Byschpel in dr letschte Johr d Wideraasidlig vum Storch (Offinge, Gundelfinge, Lauinge, Höchstädt). Di friejer moosig Ebeni isch wenig bsidlet, wird aber intensiv vum Mänsche gnutzt. Des het aagfange mit dr Flussbegradigung zwische 1806 un 1867 („Donaukorrektur“). Ziil isch doderby s Gwinne vu Grienland fir d Landwirtschaft gsi. Mit Hochwasserdämm isch speter gege Iberschwämmige vorgsorgt wore. Zwische 1961 un 1984 sin Staustapfle fir Wasserchraftwärch böue wore. Im Donauried het s wärtvolli Chiisläger vun ere hegschte Qualitet. Dur dr Chiisabböu sin rund 700 Baggerseeä in dr Region entstande, wu im Summer Badgescht aalocke au us Gegnige, wu wyter ewäg sin. Dur di schnäll Ableitig vum Grund- un Oberflechewasser in d Donau un
E Stadt mit Komitatsrächt (uff Ungarisch megyei jogú város) isch z Ungarn e Stadt, wo im Berych Uffgabe vo de Komitatsverwaltig züesätzligi Uffgabe zu denne vo-n-re normale Stadt erfüllt. Es wird vo-n-re Verordnig vorgschrybe, welli Städt dä Titel dürfe drage und welli Uffgabe dodemit verbunde sin. Sit em 11. Juli 2006 git's z Ungarn 23 Städt mit Komitatsrächt, nämlig alli Komitatssitz (ohni d'Hauptstadt Budapest) und fümf witeri Städt. In de Gschicht vo de Städt mit Komitatsrächt sin zwei Periode z underscheide, nämlig under em 2. „tanácstörvény“ (Gsetz vom Root) vo 1954 bis 1971, wo vier Städt de Titel drage hän, und d'Zit noch 1990, wo im Rahme vom ungarische Gmeindesystem über 20 Städt s Komitatsrächt griegt hän. Zwüsche 1971 und 1990 hän vier Städt de Titel Komitatsstadt (megyei város) drage. Budapest isch sit siner Gründig e Einzelfall gsi, wyl's nie zu einem vo de Komitat ghört hät. Im Erloss 12 vom Root vo de Volksrepublik, wo am 28. Novämber 1954 in Chraft drätte isch, hät mer Debrecen vom Komitat Hajdú-Bihar, Miskolc vo Borsod-Abaúj-Zemplén, Pécs vo Baranya und Szeged vo Csongrád abdrännt und ne de Titel Stadt mit Komitatsrächt verlihe. D'Verwaltig vo sälle Städt hät sither uff ihrem Gebiet di glyche
47.6472222222228.0147222222222840Koordinate: 47° 38′ 50″ N, 8° 0′ 53″ O Hogschür, uff Hochdütsch Hogschür, isch e Ortsdeil vo de Gmeind Herrischried im Landchreis Waldshüet, Bade-Württeberg. Es litt südöstlig vom Ortskern, östlig vom Ortsdeil Nydergebisbach und südwestlig vom Görwihler Ortsdeil Segete. Es hät 384 Ywohner und 19 Gwann. Es hät friehner zu de Einig Görwihl und bis 1695 au zu sällem Chirchspyl. Es ghört numme s Dorf Hogschür dezüe und keini Wyler oder Ortsdeile. Zum erschte Mol urkundlig erwähnt wird Hogschür als „Hochschür“ und „Hogscheuer“. Noch de Salpetererunrujje sin zwei Familie vo Hogschür verbannt worre. Im 19. Johrhundert hät's Uswanderige uff Amerika gee. Bis 1935 hät de hüttig Herrischrieder Ortsdeil Lochmatt zu de selbständige Gmeind ghört. 1972 isch Hogschür uff Herrischried ygmeindet worre. Im Herrischrieder Gmeinderoot wird Hogschür vom Thomas Siebold (CDU) und em Michael Arzner (Freii Wähler) verdrätte. www.herrischried.de
47.6602777777787.95953Koordinate: 47° 39′ 37″ N, 7° 57′ 0″ O Hornberg isch e ehemoligi Gmeind über em Wehradal im Landchreis Waldshüet und isch 1972 uff Herrischried ygmeindet worre. Es bstoht uss de Dörfer Hornberg und Obergebischbach und em Wyler Atdorf und litt im üsserschte Weste vo de Gmarkig vo Herrischried, westlig vom Ortsdeil Nydergebischbach. Witer westlig litt d'Stadt Wehr. „Hornbec“ wird im Johr 1256 zum erschte Mol erwähnt, Atdorf churzi Zit spöter, um 1300, als „Abedorf“. Obergebischbach hät bis in s 15. Johrhundert zämme mit em hütt eigene Herrischrieder Ortsdeil Nydergebischbach de Ort „Geboltzpach“ bildet, wo au um 1300 uffdaucht. Ab em 14. Johrhundert hän di drei Ort zu de Grafschaft Hauestei ghört. Im Herrischrieder Gmeinderoot wird Hornberg vom Peter Huber (Freii Wähler) verdrätte. S Wappe zeigt uff wißem Grund e grieni Danne und vor säller e Horn. D'Danne stoht für d'Züeghörigkeit zu de Grafschaft Hauestei, s Horn wyst uff de Gmeindename hy. www.herrischried.de
Hornberg heiße di folgende Berg: Hornberg (Schwöbischi Alb) (bi Schwäbisch Gmünd) de Hornberg im Lahn-Dill-Bergland de höchst Berg vo de Frankehöchi z Bayere Hornberg (Virngrund), höchste Berg bzw. Bergkamm vom Virngrund z Bade-Württeberg Hornberg heiße di folgende Ort: Bade-Württeberg Hornberg im Ortenauchreis Hornberg (Altestyg), Stadtdeil vo Altestyg, Lchr. Calp Hornberg (Chilchberg), Stadtdeil vo Chilchberg, Lchr. Schwöbisch Hall Hornberg (Herrischried), Ortsdeil vo Herrischried, Lchr. Waldshüet Schwiz Hornberg BE, e Gegend bi Saane im Kanton Bärm Hornberg nännt mer usserdem: d Burg Hornberg z Neckarzimmere, Bade-Württeberg Schloss Hornberg (Schwarzwald), e Schlossruine oberhalb vo Hornberg im Ortenauchreis de Flugblatz Hornberg uff em Hornberg in de Schwöbische Alb
47.6486111111117.9975845Koordinate: 47° 38′ 55″ N, 7° 59′ 51″ O Nydergebischbach, uff Hochdütsch Niedergebisbach, isch e ehemoligi Gmeind im Landchreis Waldshüet. Si bstoht uss em Dorf Nydergebischbach, em Ghöft Meierhöf (Hd. Maierhöfe) und de Hüser Im Murgdal (Hd. Im Murgtal) und isch hütt e Ortsdeil vo Herrischried. Es litt im südlige Deil vo de Gmarkig zwüsche Obergebischbach (Ortsdeil Hornberg) im Weste und Hogschür im Oste und hät 54 Gwann. Nydergebischbach isch zämme mit Obergebischbach, wo hütt zum Ortsdeil Hornberg ghört, entstande. Bis in s 15. Johrhundert werre sälli beide Dörfer als „Gepoltzbach“ gnännt; e „Niedergebelsbach“ isch erscht ab em Johr 1546 bekannt. Es wird agnoh, dass d'Sydler vo Wehr cho sin, sällewäg hän Ober- und Nydergebischbach zu de Grafschaft Wehr ghört. Bi de Salpetererunrujje isch de Blasius Hottinger us Nydergebischbach e Afiehrer gsi. Zu sine Ehre isch de Blatz vor em Fürwehrgrätehus zu „Blasius-Hottinger-Platz“ umbenännt worre. Wo de Ort im Johr 1806 an Bade cho isch, isch er vo de Einig Rickebach zum Amtsbezirk Säckige umdeilt worre. Chirchlig isch es no bis 1897 bi Rickebach blybe, bevor's Herrischried züedeilt worre isch. D'Ygmeindig uff Herrischried isch 1972 erfolgt. De Gmeindroot, wo Nydergebischbach im Roothus verdrättet, isch de Paul Schlageter (Freii Wähler). www.herrischried.de
47.6733333333337.9891666666667893Koordinate: 47° 40′ 24″ N, 7° 59′ 21″ O Rütte, uff Hochdütsch Rütte, isch e ehemoligi Gmeind im Landchreis Waldshüet und isch 1972 uff Herrischried ygmeindet worre. Es litt im Nordweste vo säller Gmarkig, nördlig bis nordwestlig vom Dorf Herrischried und westlig vom Ortsdeil Großherrischwand. De Ort bstoht numme uss em glychnamige Dorf; es ghöre keini Wyler oder Ortsdeil dezüe. De Ort isch in de Gschicht vo de Erschließig vom Hotzewald eher spot entstande. De Ort hät sich um e Einzelhof umme bildet, wo im 13. Johrhundert noch de Rodige baut worre isch. Es hät zu de vorderöstrychische Grafschaft Hauestei und innerhalb vo sällem zu de Einig Görwihl ghört. De Stift Säckige hät z Rütte e Dinghof gha und dodemit d'Entwicklig vom Ort wesentlig beyflusst. De Rudolf Leber, wo vo Rütte gsi isch, hät zu de Zit vo de Salpetererunrujje als Afiehrer gwirkt. Er isch spöter festgnoh und hygrichtet worre; witeri Familie sin um 1750 in s Banat verbannt worre. De Ortsname chunnt vom Wort „rode“ oder em Synonym „rüte“ (Dt. reuten). Im Gmeinderoot vo Herrischried wird Rütte vom Ewald Stoll (Freii Wähler) verdrätte. S Wappe zeigt uff wißem Hindergrund e grieni Danne mit me schwarze Stamm uff re Wyse.
47.7019444444448.0108333333333948Koordinate: 47° 42′ 7″ N, 8° 0′ 39″ O Währhalde, uff Hochdütsch Wehrhalden, isch e ehemoligi Gmeind im Landchreis Waldshüet. Si bstoht uss de Dörfer Währhalde, Gierschbach (Giersbach) und Chleiherrischwand (Kleinherrischwand), de Sydlig Lochhüser (Lochhäuser) und de Hüser Klaffebach (Klaffenbach). Sit 1972 isch Währhalde e Ortsdeil vo Herrischried. Innerhalb vo säller Gmarkig litt's im üsserste Norde, nördlig vom Ortsdeil Großherrischwand und westlig bis südwestlig vo de Gmeind Dodtmis. Währhalde und di beide andere Dörfer, wo dezüeghöre, sin im 12. bis 14. Johrhundert bsydelt worre. De Stift Säckige hät z Währhalde e Dinghof gha, aber nit numme sälle hät zu de Entwicklig vom Ort bydrage, sondern au d'Herre vo Wehr und Bärefäls. Für d'Bedrybig vo Hammerschmyde und Ysewärk isch de Wald in de Region grodet und zu Kohle verarbeitet worre. Im 19. Johrhundert hät au d'Baumwullspinnerei Arbetsblätz gschafft, ihr Wegfall hät aber um 1850 zu großer Armüet gfiehrt. Im Herrischrieder Gmeinderoot wird Währhalde vom Josef Stoll (CDU) und de Iris Wallaschek (Grieni) verdrätte. www.herrischried.de
Karelisch (Eigebezeichnig: karjala) isch äng mit em Finnische verwandt und wycht vo sällem hauptsächlig insofern ab, wie's syni Entwicklige im 19. und 20. Johrhundert nit mitgmacht hät. Es git kei Standardsproch, d'Basis vo de gschribene Sproch isch de Dialäkt vom jewylige Autor siner Region. Gschribe wird mit em finnische Alphabet, wo durch e baar Büechstabe ergänzt worre isch. S ghört zum ostseefinnische Sprochzwyg vo de finno-ugrische Sproche und isch dodemit e uralischi Sproch. Vo de insgsamt rund 138.000 Sprächer läbe 85.000 in de Republik Karelie (Russland), wyteri sin z Finnland z finde. Amtssproch vo de Republik Karelie sin aber Finnisch und Russisch, Karelisch isch aber als Minderheitssproch aerkännt. S git drei Hauptdialekt: s eigetlich Karelisch Olonetzisch Lüdisch Di karelische Schrybige leite sich normalerwis vo de finnische ab, wyche aber in sälle Pünkt devo ab: Es git meh Affrikata und Frikativ, während Finnisch numme ei s-Lut kännt. D'Palatalisierig isch bybhalte worre, was oft mit me Apostroph azeigt wird (z. B. d'uuri). S finnisch y [y] wird deilwis au mit me ü widdergee. S c wird als [t͡s] usgsproche. Deilwis wird sälle Lut aber au mit me ts widdergee, während in russische Lehnwörter s c wyter verbreitet isch. Sälli Underschid chömme nit
D letschta Generàtiona vu da Elsasser han meischens frànzeescha Vornama g'hàà. Dia offiziella Vornama han sa àwer ìm Àlltàg ànderscht üsg'schprocha, àss sa ìns Elsassischa pàssa. Mankmol sìn's sogàr Spìtznama. Fer d Kìnder benutzt ma s Verkleinerungsform: Schàngala, Scharrala, Lisala, Marcala, Seppala... Nàtirlig, dia Vornama heert ma nur noch do wo ma dr elsassischer Dialekt heert. D Vornamma uf elsassisch, ìm elsassischa Wärterbüach vum André Nisslé
Dr Salvo (eigentlich Salvo Ingrassia; * 9. Januar 1952) isch ä Sänger und Liädärmachär us em Glarnerland. Er chunnt urschprünglich us Italiä. Sin Vatter isch ä musiziärändä Gwafför gsii. Er isch Primarlehrer gsii und setzt sit em Sibenesibezgi voll uf d' Charte vu d'r Musig. I dem Jaar isch er au Bürger vu Netschtel wordä. Z' Glarus, i sym Wohnort, het er es eiges Uufnahmstudio gchaa. Landeswyyt bekannt isch er am Grampri vu d'r Volksmusig im Nünenachzgi wordä mit sim Liäd „Losed Si Frau Küenzi“. Begläitet hät in d' Superländlerkapällä vum Carlo Brunner. Er het au vill Chinderlieder komponiert, wu-n-er mit siner Gitarre begläitet. Langi Zyt het er in Au im aargauische Friiamt gwohnt. Sit em Summer 2008 isch er wider Lehrer z' Schwande im Glarnerland. Guetnacht Gschichtli mit em SALVO Vol. 1 (1980) Guetnacht Gschichtli mit em SALVO Vol. 2 (1982) Luscht zum Läbe /Remix 98 (1998) Portrait 1980-2001 (2001) Canzoni (2005) Liäbi (2005) Made In Switzerland (2006) Natale (2008) 20 Jahr Frau Küenzi (2008) D Website vom Salvo
D' Schwiizerischi Nationalbank (SNB), franz. Banque Nationale Suisse (BNS), ital. Banca Nazionale Svizzera (BNS), rätoroman. Banca Naziunala Svizra (BNS), git de Weg für d'Banke i de Schwiiz vor. Sie isch d'Zentralbank, wo d'Gäldpolitik und Währungspolitik vo de Schwiiz tuet füehre. Luut de Verfassig isch d'Uufgab, uf alli Interässe vom Land z'luege. D'Unternämensform isch e Aktiegsellschaft. D'Priise stabil z'halte (Priisstabilität) Bargäldversorgig Durfüehrig vom bargäldlose Zahligsvercher Währigssreserve uufbue D'Überwachig vom Finanzsystem Uusfüehre vo Statistike Beratig vom Bundesrat i Währigsfrage Für e stabile Franke, wo nöd allpot ufe und abe got, und d'Wirtschaft tuet verunsichere, laat sie sich vom Referänz-Zinssatz leite. De Zinssatz heisst Drümonäts-Libor und chunnt vom Änglische (London Interbank Offered Rate). D' Nationalbank dörf als einzigi Bank Banknote drucke. Sie werdet druckt vom Orell Füssli. Näbedem dörf sie au d'Münze uf Befehl vom Bund in Umlauf bringe. De Gwünn wo sie tüend erwirtschafte got a 2/3 ad Kantön, de Rescht chunnt de Bund über. D'Nationalbank hät vo 2000 bis 2005 1300 Tonne Gold verchauft, wo sie nüme für d'Gäld- und Währigspolitik bruucht hät. De Erlös vo 21,1 Milliarde Franke hät sie im Joor 2005 an Bund und Kantön uusgschüttet. I de Johr 2007 und 2008 hät d'Nationalbank nomol 250 Tonne Gold
D' Abchürzig SNB isch für Schwiizerischi Nationalbank, Zentralbank vo de Schwiiz Schwiizerischi Nationalbahn, e alti Iisebahngsellschaft vo de Schwiiz Schwiizerischi Nordbahn, e ehemaligi Iisebahngsellschaft vo de Schwiiz, wo au Spanisch-Brötli-Bahn gheisse hät Solothurn-Niederbipp-Bahn, e alti Iisebahngesellschaft vo de Schwiiz Sbor národní bezpečnosti, Überorganisation vo de tschechische Polizej vor em Jahr 1989 Sowjetisches Nachrichtebüro, wo e Nachrichte- und Prässagentur vo de Sowjetische Bsatzigsmacht z Dütschland gsi isch
47.5958.0338888888889550-650Koordinate: 47° 35′ 42″ N, 8° 2′ 2″ O Hänner isch e Ortsdeil vo Murg im Landchreis Waldshüet. Es isch bis zum 31. Dezämber 1972 e selbständigi Gmeind gsi. Es litt im üsserste Norde vo de Gmarkig Murg, nördlig vom Ortsdeil Oberhof und westlig vom Laufeburger Ortsdeil Rotzel. Es isch flächemäßig de gröscht, ywohnermäßig aber numme de drittgröscht Ortsdeil vo Murg. Näbem Dorf Hänner ghört au no s Hus Gaisbüehl (Neumatte), uff Hochdütsch Gaisbühl (Neumatten), dezüe. Di erschti urkundligi Erwähnig vo Hänner chunnt uss em Johr 1240, wo e Henrico de Henere gnännt wird; Hänner hät zu de Grundherrschaft vom Stift Säckige ghört. De Ort isch aber scho wesentlig friehner, nämlig am Afang vom 8. Johrhundert, vo Alemanne bsydelt gsi und hät innerhalb vo de Grafschaft Hauestei zu de Einig Murg ghört. D'Ywohner hän vor allem im landwirtschaftlige Berych und spöter au in Mühle, Schmyde und Sägewärk gschafft. 1695 isch Hänner e eigeni Pfarrei worre, dodemit isch es eini vo de ältste vom Südschwarzwald. Es hät au Oberhof, hütt au e Ortsdeil vo Murg, dezüeghört. S Industrialisierigszitalter hät vor allem Tekschtilbedrieb uff Hänner brocht. 1890 hät Bally, e ursprünglig Säckiger Undernämme, e Fabrik baut. S alt Roothus isch au jetz,
47.5683333333338.0363888888889Koordinate: 47° 34′ 6″ N, 8° 2′ 11″ O Nyderhof (uff Hochdütsch Niederhof) isch e Ortsdeil vo Murg im Landchreis Waldshüet. Es bstoht uss de drei Dörfer Nyderhof (Mitti), Zächewihl (Norde; Hochdütsch: Zechenwihl) und Diegeringe (Süde; Hochdütsch: Diegeringen) und litt zwüsche Oberhof im Norde und Murg im Süde. „Nyderhof“ wird 1281 zum erschte Mol erwähnt, de Ortsdeil Diegeringe 1303. Alli drei sin in de erschte alemannische Sydligsperiode entstande. Si hän zum Chloster vo Säckige ghört und sich im Umfäld vo sällem sine Dinghöf bildet. Zächewihl hät zum Dinghof Oberhof ghört und di beide andere Ört zum Dinghof Murg. 1806 sin di drei Gmeinde under em Name Nyderhof zu einere zämmegschlosse worre. Sälli Gmeind isch bis 1972 selbständig gsi, bevor si am 1. Januar 1973 uff Murg ygmeindet worre isch. Bis in s 19. Johrhundert hät d'Bevölkerig hauptsächlig Landwirtschaft bedrybe. D'Industrialisierig hät in de Mitti vom 19. Johrhundert aber au d'Wäberei, Nagelschmyde und witeri Handwerk doher brocht. D'L151 schließt Nyderhof im Norde an de Ortsdeil Oberhof a und im Süde an Murg. Im Oste git's zudem e Stroß uff Binzge (Laufeburg). Am Südrand vu Nyderhof verlauft die nej - bloss eispurig - A98. S'Murgdal wird debi vu ere Brugg iberspanne, drno
Niederhof heiße e Ortsdeil vo Wiehl im Oberbergische Chreis z Nordrhy-Westfale, e Ortsdeil vo Waldbröl im Oberbergische Chreis z Nordrhy-Westfale, e Gmei im Rysegebirge in de Tschechei (tschechische Name: Dolní Dvůr), e Ortsdeil vo Murg im Landchreis Waldshüet, Bade-Württeberg e ehemolige Hof z Wien-Meidling
Di reformierti Chile Wettige isch d Chile vo de evangelisch-reformierte Chilegmeind Wettige-Noiehof. Si isch im Johr 1939 poue worde. Für e churzi Ziit isch s Chloschter und s Dorf Wettige reformiert gsi, was aber mit em zweite Chappelerchrieg im 1531i es Änd gfunde het. Wettige isch e katholischi Gmeind blibe, bis es wäge de Iirichtig vom Lehrerseminar im ehemalige Chloschter und wäge de Induschtrialisiirig wider Reformierte in de Gmeind gäh het. D Gottesdienscht sin am Aafang im Seminar gfiiret worde. Im Johr 1877 isch dann di Reformierti Chilegnosseschaft Wettige-Noiehof gründt worde un de Kanton Aargau het dere Gnosseschaft im gliiche Johr erlaubt, in de Chloschterchile Gottesdienscht z fiire. Im 1920i het dann de Grossi Rot zugschtimmt die Gnosseschaft in e Chilegmeind umzwandle. Di Chilegmeind het dann im 1926i Land kauft und da druf s erschti Pfarrhuus poue. Uf em Land, wo d Chilegmeind im 1926i kauft het, isch im 1939i di reformiert Chile Wettige poue worde. S Projekt het de Zürcher Architekt Walter Henauer gwonne un so isch sis Projekt realisiirt worde. Will im 1939i de Zweit Weltchrieg usbroche-n-isch, het me de Chileturm ned so hoch chönne boue, wis am Aafang planet isch gsi. S Boumatrial isch nämlich für d
S Leachfeald isch e Schotterebeni sidlig vu Augschburg, wu us Flussablagerige vu dr letschte Yyszyt (Würm) entstanden isch. Si lyt zwische dr Alpefliss Leach un Wertach. Im Flussberaich zwische Landberg un Augschburg sin no sälteni Lech-Urlandschafte erhalte blibe. D Einzelflechine vu unterschidlige Heide un Druckewase wäre unter em Leachdalheide zämmegfasst. Si handlet sich nume no um 1 % vu dr urspringlige Flechine. Si stehn unter strängem Naturschutz un ghere zue dr arterychschte Läbensryym vu Mitteleuropa. Bekannt isch s Leachfeald vor allem wäge wichtige Schlachte in dr Zyt vu dr Ungarnyyfell. Wu anne 910 d Ungarn e fränkisch Heer unter em Ludwig em Chind uf em Leachfeald besigt gha hän, het dr Otto I. dr Ungarn anne 955 in dr Schlacht uf em Leachfeald e argi Niderlag byybrocht. Dr Augschburger Historiker Georg Kreuzer vertritt aber d Uffassig, ass mit däm Uusdruck nit s hitig Leachfeald gmeint isch, sundern d Gegnig zwische Augschburg un Genzburg (Roiseschburg). Vor eb s Leachfeald am Aafang vum 19. Johrhundert zue Bayern chu isch, het s zum Hochstift Augschburg ghert. Syt dr Remerzyt isch dur s Leachfeald eini vu dr Hauptverchehrsrute zwische Italie un Dytschland gange, d Via Claudia Augusta. Uf dr glyche Trasse verlauft hite zem