rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Germanischi Gotthaite sind Götter und Göttine, wo bi de verschidnige germanische Stämm vereert worde sind. Ufgrund vode Öberliferig chamer vier Traditione erschlüüsse. Die Siite isch me as en Öbersicht denkt und bistoot drum vor alem us Liste und Tafle. Gwüssi Gotthaite und mythischi Helde chömed bide maiste germanische Stämm vor. Allerdings isch fast nünt öberliferet, wa d Ostgermane betrefft. D Römer hend as ersti öber d Religio vo de Germane gschribe, wobi si di germanische Götter mit de römische vergliche hend (Interpretatio Romana) und denn au die römische Näme bruucht hend. Germanischi Stämm, wo im römische Riich gsidlet hend, wie d Ubier hend noch de Sitte vo de keltische Gallier afange gwiichti Stai för iri Götter und Göttine ufstele, meerhaitlich a Muettergöttine (Matronæ). Tacitus: Mercurius (=Wotan), Mars (=Ziu), Hercules (=Donar), Isis (=?), Regnator omnium deus (=Hoptgott bide Semnone), Tuisto, Mannus, Nerthus, Baduhenna, Tamfana, Alcis. Inschrifte (Uuswaal): Mercurius: Channio, Cimbrianus, Hranno; Mars: Halamardus, Thingsus; Hercules: Magusanus. - Alaisiagae, Alateivia, Haeva, Hariasa, Hludana, Nehalennia, Requalivahanus, Vihansa. Matrone (Uuswaal): Afliae, Alagabiae, Aufaniae, Saitchamiae, Vatviae und vili mee. Nu wenig isch öber di haidnischi Religioo vode Gote und anderen Ostgermane bikannt: Anses, Gapt, Dounabis (de Fluss Donau). Mengisch werded gotischi Götter mitem römische Name
De Gaus oder Gautr isch en germanische Gott gsii. urgerm. *Gautaz m. De Name werd mitem Name vom gotische Volk i Verbindig brocht, ohni as Zämehäng klar sind. Well er Stammvater vo merere germanische Königsfamilie gsii isch, werd de Name au as "Usgüüsser" (vo Sperma und demit au Völker) dütet. Bim gotische Historiker Jordanes het de Stammvatter vo de Amaler de Name Gapt. Do nun im gotische Alfebet d Buechstäbe för /p/ und /u/ fast glichig usgsend, ninnt mer aa, as de Stammvater bi de Gote *Gauts ghaisse het und sich somit lutgsetzlich zu anderne bekannte germanische göttliche Stammvätere iirait. Zu de Amaler hend d Könige vo de Ostgote gstellt, drunder de Ermanarich und de Gotekönig Theoderich, wo as Dietrich vo Bern ide Heldesaag witerlebt. Bi de Langobarde haisst nämli de Stammvater vo de baide König Alboin und Audoin Gausus. Andersch bi de Sachse, wo de Hathagât ("Champf-Gaus") nöd as Stammvater vomene König isch, aber er werd as en alte Held beschribe und "Vater vode Vätere" gnennt. Bi de Angelsachse isch de Géat en Vorfahr vom Wóden und somit de Stammvater vo de maiste angelsächsische Königshüser. Im Joommerilied vom Dichter Deor werd die unglücklichi Liebi vom Géat zu de Mathilde
S Langobardische isch en Dialekt vom Althochdütsche gsii, wo z Italie vo de Langobarde (ahd. lancparta) gredt worden isch. Wie s Alemannische und die andere althochdütsche Dialekt het s Langobardische die zwait Lutverschiebig döregmacht, isch aber degege im Vokalismus konservativ blibe. Die ältiste langobardische Schriftstugg sind e paar wenigi Ruuneinschrifte usem 6. Joorhundert. Die Dokument zaiget no kai Spuure vode Lutverschiebig, wo erst itrete isch, nochdem d Langobarde anno 568 underem König Alboin Italie eroberet hend. Zwor hend d Langobarde denn numeno Latinisch gschribe, aber vor allem i Gsetzbüecher (Edictus Rothari vo anne 643) und Uurchunde hend s immer wider langobardischi Wörter bruucht. Bim Schriftsteller Paulus Diaconus findet mer meriri langobardischi Glosse. Us dem Grund chamer zwor näbis öber s Lutsystem säge, aber sozäge nünt öber d Grammatik. Ahand vo Personename chamer schlüüsse, as s Langobardische am längste im Herzogtum Benevent öberlebt het. D Orthografi isch sehr unainhaitlich. Bis hüt hend nume no e paar wenigi Wörter und Flurnäme i italienische Dialekt öberlebt. S Langobardische het d Lutverschiebig zum Tail mitgmacht. p > p/f: uuorf "Wurf" (ahd. wurf); ploou "Pflueg" (ahd. pfluog), camfio "Chämpfer" (ahd. cempheo) t > z/s: zon "Hoog, Zuun" (ahd. zûn); uualapauz "Schreckgstalt" (alem. Fasnachts-butz); Gaus, Göttername
Andelfinge (amtlich Andelfingen, bis 1970 Grossandelfingen) isch e Gmäind im Bezirk Andelfinge im Kanton Züri. Andelfinge isch en Ortschaft im Zürcher Wyland, und es isch der Bezirkshauptort vom Bezirk Andelfinge. D Gmeind hät en alti reformierti Chile und es Bezirksgricht, en Chnootebahnhof (sit em Dezämber 2006 haltet au di neu S16 z Andelfinge) und es alts Schloss und es grüümigs Schwümmbad. Andelfinge hätt e Nachbersgmeind Chlii-Andelfinge, wo mal hätt wele fusioniere mit Andelfinge, aber das isch bim Traum vo de Chlii-Andelfinger plibe. Andelfinge und Chlii-Andelfinge wärded dur di historisch Brugg über d Thur trännt, wo dur Liechtsignal gschtüüret wird und nur eischpuurig befahrbar isch; Welo und Fuessgänger chönd separat d Brugg überkwäre. Zu Andelfinge ghört au no s Puuredörfli Alte. Wiiteri Gmeinde um Andelfinge ume sind Adlike, Ossinge, Flaach, Dorf, Huemlike und Hänggert. Andelfinge isch zum eschte Mal gnennt worde im Jaar 1248 als Andelfingon. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Ussländeraatäil isch anne 2011 bi 13,4 Prozänt gsi. 56,8 Prozänt vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 19,7 Prozänt sind römisch-katholisch (Stand 2011). Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 7,3 %, CVP 0,8 %, EDU 2,0 %, EVP 5,3 %, FDP 14,9 %, GLP 8,2 %, GP
Ẽnenga isch a Gmoid am Fuaß vom Albtrauf, direkt eschtlich vo Reitlenga. Ma schwätzt da Nama grad so wia dui Gmoid „Ehnenga“, mô em Kreis Beblenga leit. Om Vorwechslonga auszschliaßet, hot mr Ẽnenga no dean Zuasatz „ondr dr Achl“ geaba. Ẽnenga leit zwischa dr Achl ond em Albtrauf. Dr diafschde Ponkt vo 419 m isch bei dr Strôßamoischderei ond dr hechschde vo 791 m beim Wolfsfelsa uf dr Schwäbischa Alb. Städt ond Gmoida, mô a Grenz mit Ẽnenga hend ond au zom Landkreis Reitlenga gheret, send – ufgfihrt em Uhrzeigersenn ond ôgfanga em Norda: Metzenga, St. Johann, Pfullenga ond Reitlenga. Zo Ẽnenga gheret au dia Weiler „Talgued Lendahof“ (Ondrer Lendahof) ond s Albguad Lendahof (Obrer Lendahof), zwoi landwirtschaftliche Versuachs- ond Lehrgiadr vo dr Universideet Hohaheim. De erscht urkondlich Erwehnong vom Nama Ẽnenga stohd em Bempflenger Vrtrag vo 1090 vom Kloschtr Zwiefalda dren. D Besitzer vo deam Flecka send Grafa vo Achalm. Em 14. Johrhondert schliaßlech kommt Ẽnenga zo Wirdaberg. 1648, nôch-em Dreißgjähriga Kriag, goht’s viile vo de Birger ganz dreckig. D Landwirtschaft, mô se bedreibet, wirft nemme gnueg ab, om leaba zo kenna. Se send deshalb uf dr Suach noch ma neia Erwerbszweig. Dô hot oiner dui Idee, an „Landhandl“
D' Markgrafschaft Bade isch es Land im Südweschte vo Dütschland gsi. De erscht Markgraf het Hermann I. (1052–1074) gheise un isch en Sohn vom Zähringer Berthold I. (1024-1078) gsi. De Graf Hermann II. us em Briisgau im Johr 1112 isch de erscht gsi wo sich Markgraf vo Bade gnennt het. Durch e Hüürat het er s Gebiet um d Stadt Bade (hüt:Baden-Baden) übercho und het de Markgrafetitel vo Verona, wonner vo siim Grossvater Berthold gerbt het mit dem neue Stammsitz vo sinere Familie ergänzt. Im 12. un 13. Johrhundert hei die Badner d Staufer unterstützt, un hei so neui Gebiet zwische Backnang und Stuttgart, im Ruum vo Karlsruhe, im Nordschwarzwald un im Briisgau derzugwonne. Mit de Ziit hei d Markgrafe no wiiteri Gebiet chönne derzugwünne. Im Johr 1535 isch es dann zu ere Spaltig in d Gebiet vo Bade-Durlach un Bade-Bade cho. I de Reformationsziit isch Bade-Bade katholisch blibe, Bade-Dorlach aber protestantisch worde. Die Trennig i de Konfession isch bis hüt prägend für Bade. Karl II. vo Bade-Dorlach het sini Residenz 1565 vo Pforze nach Dorlach verlegt un Markgraf Karl Wilhelm het sich 1715 entschiede, sich im Hardtwald es neus Schloss z baue und het dert Karlsruh gründt. Wo de
Die Deutsche Nationalbibliothek (DNB) isch di zentral Archivbibliothek und s nationalbibliografisch Zentrum vo de Bundesrepublik Ditschland. Sie isch anne 1990 us em Zemmeschluß vo de Deutsche Bücherei z’ Leipzig und de Deutsche Bibliothek z’ Frankfurt am Main entstande und het bis anne 2006 Die Deutsche Bibliothek ghoeße. De gsetzlich Sammelufftrag vo de DNB umfasst alli Mediewerke, wo sit 1913 z’ Ditschland veröffentlicht worre sind (Grundlag do defir isch s’ sogenannte Pflichtexemplarrecht). Dezue kummet diitschsprachigi Mediewerke, wo im Usland veröffentlicht worre sind, Ibersetzunge vo diitschsprachige Mediewerke i anderi Sproche und fremdsprachigi Mediewerke iber Ditschland. Die gsammlete Publikatione werret erschlosse, archiviert und for d’ Präsenznutzung (Präsenzbibliothek) bereit gschtellt. Usserdem erstellt d’ DNB au d’ Deutsche Nationalbibliografie und pfleget e paar Sondersammlunge, nämlich s’ Deutsche Exilarchiv 1933-1945, d’ Anne-Frank-Shoah-Bibliothek und s’ Deutsche Buch- und Schriftmuseum. Die Bibliothek het drei verschidini Standorte: Leipzig (ehemals Deutsche Bücherei) Frankfurt am Main (ehemals Deutsche Bibliothek) Berlin: Deutsches Musikarchiv De gsamt Bestand vo de Deutsche Nationalbibliothek betrait ugfähr 22,2 Millione Medieeinheite. Do devo schtond ugfähr 13,2 Millione z’ Leipzig, ugfähr 7,8 Millione z’ Frankfurt und ugfähr 1,2 Millione im Musigarchiv z’ Berlin. S’ isch plant, daß s’ Deutsche Musikarchiv bis anne 2010 gi Leipzig umziehe soll. Zemmed mit
Falschi Fründ sind Wortpaar us zwei verschiidene Sprache, wo orthografisch oder phonetisch ähnlich sind, aber verschiideni Bedütige händ, wie zum Byspil alemannisch Huut un hochdütsch Hut. D'Wörter chönnd entweder diä gliiche Wurzle ha, oder händ e rein zuefälligi Änhlichkeit. By relativ nöche verwandte Schprache (z. B. Hochdütsch und Niederländisch) oder settige, wo zämme früehner vill Kontakt händ gha (z. B. Dütsch und Französisch), sind falschi Fründ meh verträte als by sonige, wo enander historisch fremd si (z. B. Dütsch und Japanisch). By dene dänkt me, das es sich umä Zuefall handlet. Falschi Fründ ghöred zue de Schwierigkeite bim Übersetze und Interferenzfehler und verleited zuä falsche Übersetzige. Usserdem werde hüüfig Wörter als falschi Fründ bezeichnet, wo wiä gwöhnlichi Främd- oder Lähnwörter uusgsehnd, aber i de Schprach, wos Wort härchunnt, kei oder e anderi Bedütig händ.(Biischpiel: Handy bedütet im Änglische nöd Mobiltelefon, sondern handlich; Parterre bedütet im Französische nöd Erdgschoss, sondern am Bode-n-unde oder zum Bonde-n-abe). Näbe de beschriibene interlinguale (i Bezüchig uf zwei Schprache) falschi Fründe gits no diä intralinguale (innerschprachliche). Intralinguali falschi Fründ oder Paronym cha me au "falschi Brüedere" nänne - na em Buech vom Franzose J. Bertrand: Dictionnaire Pratique des Faux Freres - mots a ne pas confondre
Bim Dafelejura handlet es sich um e Bruchschollegebirg, wo vor öppe 30 Millione Joor entschdande isch. S isch e Deil vum Schwizzer Jura, wu im Gegesatz zuem Faldejura nüt gfaltet isch. Mer darf en nüt verwächsle mit em Plateaujura, wu zämme mit em Chettejura dr Faltejura bildet. D Zämmesetzig vom Gschdei isch: Chalchschdei, Gips, Iserohgschdei, Quarzsandschdei (in rod un grau), Bundsandschdei un Schdeisalz. Fossilie sin au z finde, was de Hiwys gitt, daß do friejer mool e Meer gsi isch. De Dafelejura folgt em Faldejura im Berich vom Kandon Basel Land vo Süde her. S isch de nördlichschdi Deil vom Schwizzer Jura un befindet sich ebbe i der Gäged vom Kandon Basel Land bis in de Aargau, bis zum nördlichschtè Punkt uff èrè Linniè, wo vom Großè Randè un dè Wuètèschlucht bildet wörd. Die Gschdeinsschichde sin flach un nur e weng schräg, si sin in "Horste" un "Gräbe" zergliedered worde. D Zugschpannig vom Rhiigraabe sorgt derfür, daß di Strukdure vo de Gschdeisschichte no Nord-Nordost un Süd-Südweschd uusgrichded sin. Die Horschd, wo uuse drädde sin, sin im Lauf voo de Zidd durch Wind un Wädder abdraage worre. Es zeigt sich e typisches Schdreifemuschder. Zwüsche 1,7 und 0,1 Millione Joohr hänn Flüss
Augustin Kardinal Bea SJ (* 28. Mai 1881 z’ Berringe bi Blumberg; † 16. November 1968 z’ Rom), Theologiiprofessor und römisch-katholische Kuriekardinal, isch maßgeblich am Zweite Vatikanische Konzil beteiliget gsi und gilt als Wegbereiter vo de Ökumene. Er het sich sowohl fer d Einheit vom Chrischtetum iigsetzt als au fer bessere Beziehunge zwische de katholische Kirche und em Judetum. De Augustin Bea isch anne 1881 im Dorf Berringe im hittige Schwarzwald-Baar-Kreis uff d’ Welt kumme. Sin Vatter isch en Zimmerma gsi. Bereits i de Volksschuel vo Riädberringe isch im Augustin si Hochbegabung uffgfalle, und de Pfarrer und de Lehrer hond doe, wa si hond kenne, zum dä Bue fördere. Noch de Volksschuel hond sin zerscht uff d’ „Lender’sche Heimschuel“ gi Sasbach gschickt, später isch er gi Konstanz uff s’ Gymnasium und gi Raschtatt uff s’ Erzbischefflich Konvikt gange. Im Juni 1900 het er si Abitur mit Beschtnote gmacht. 1900 hett de Augustin Bea a de Universität z’ Friiburg im Breisgau agfange Theologii studiere. Scho während em Studium isch er i de Jesuite-Orde iiträte, und am 25.8.1912 het er si Prieschterweihe gha. 1913 het er dann sin Doktor i Theologii gmacht und hinnedra no e Semeschter lang z’ Berlin Orientalischtik studiert,
Olive Emil Wetter (* 1980 z Bern) isch e Schwyzer Pianischt, Klavierlehrer und Psycholog. Är het mit Vierehaubi sini erschte Klavierstunde übercho. 1997 het är ds Schtudium a dr Hochschule der Künste Bern ufgnoh, wo är unter anderem i dr Meischterklass vom Prof. Bruno Canino gsi isch und mit em Lehr- und Konzärtriifediplom abgschlosse het. Während dere Zyt het är Chammermusigunterricht unter anderem bim Jörg Ewald Dähler gnosse. 2003 het är parallel zumene Gaschtschtudium a dr Hochschule für Musik und Theater Hannover bim Prof. Martin Dörrie ds Schtudium vor Psychologi, Psychopathologi und dr Anglistik ar Universität Zürich agfange, wüu er tieferi Iisichte i ds mönschliche Erläbe und Verhaute het wöue gwinne. Är het Priise aus Solischt und Chammermusiker bi Wettbewerbe z Bärn, Züri und Basel übercho und het unter anderem in Ufführige unter em Marc Kissóczy und em Jürg Wyttenbach mitgmacht. Zu sine Chammermusigpartner ghöre d Bettina Sartorius vo de Berliner Philharmoniker und dr Paul Moser, ehemaus Konzärtmeischter vom Berner Symphonie Orchester. In eigene Projekt förderet er interdisziplinäri Zämenarbeit, öpe mit Moderatore wie em Kurt Aeschbacher und dr Nina Havel. Bis hüt gits füf CD-Iischpilige; derbi si e "Winterreise" und mehreri Erschtufnahme vo Wärk vo zytgenössische Schwyzer Komponischte. Olive Emil
Giswil isch ä Iiwohnergmäind (politischi Gmäind) im Kanton Obwaldä. Si liid im Saarneraatal, am siidlichä Endi vom Saarnersee. Giswil zelld 3514 Iwooner (31. Dezämber 2009) und hed ä Flechi vo 86 km². Giswil isch flechimässig diä zweit greescht Obwaldner Gmäind, und oi im nazionale Vergliich isch Giswil unter de greeschtä hundert, si isch eppe gliich grooss wie d Stadt Ziri. Giswil liid am siidlichä Sarnerseeendi und d Taalflechi isch umchräist vo Bärge; am markantischtä isch dr Giswilerstock. Im Winterturismus isch d Meerlialp, äs Schiigebiät, attraktiv zum Schiifaarä. Im Summer cha mä dedt, wiä oi i villnä anderä Schiigebiät, go wandärä oder mä cha oi im Saarnersee go badä. Giswil täild sich i 4 Bezirk uif: Groostäil (nerdlich vo dr Louwi), Chliitäil (siidlich vo dr Louwi), Rudenz und Diechtersmatt (Dorf). Diä friäschte Nennigä vu Giswil stammid us dr Ziit vu 840, daazmaal nu als «Kisewilare». Im 13. Jahrhundert isch Giswil de unter d Herrschaft vu dä Habsburger graatä. Bis zum Untergang vu dä Chilä Chliitäil im 17. Jahrhundert isch dr Chliitäil ds Zentrum vu Giswil gsi. Das isch etz aber Diechtersmatt, will d Loiwi 1629 d Chliitäiler Chilä mitgrisse hed. Sit 1635 staad d Chilä St. Laurentius ufem Hoger, wo im
D Donau entschpringt im Schwarzwald-Baar-Kreis im südliche Bade-Württeberg und goht durch insgsamt zehn europäischi Länder, bevor si i s Schwarze Meer mündet. De Fluß isch 2845 beziehungswiis 2888 Kilometer lang, je nochdem, ob mer ab Donaueschinge oder ab der Quelle bi Furtwange rechnet. „Brigach un Breg bringe d Donau zweg.“ So goht en alte Merkschpruch, wo villi Liit scho i de Schuel uswendig gleert hond. Di zwoe Flüss Brig und Breg kummet beidi us em Schwarzwald und vereiniget sich am Oschtrand vo Donaueschingè wennige Metter vorr de Brugg vo de B27. Wem mò im Merkschpruch folgè duèt, lyt ergo Donaueschingè gar nit a dè Donau, sondern a dè Brigach und müèsst korrekterwys Brigachingè heißè. D Brigach isch 43 km lang und entschpringt uff 925 Meereshöhi weschtlech vo Brigach, eme Dorf bi Sankt George, goht vo dert iber Villinge und d Gmond Brigachtal gi Donaueschinge. De länger vo de zwoe Quellflüss isch d Breg. Sie isch 46 km lang, entschpringt uff 1078 Meter Meereshöhi nördlech vo Furtwange bi dr Martinskapelle und goht iber Vehrebach, Wolterdingen, Briilinge und Hifinge gi Donaueschinge. Erscht ab dere Stell, wo sich Brigach und Breg treffet, hoeßt de Fluß offiziell Donau. De Donaubach isch e glei Bächli,
Elasto Mania isch en 2D-Gländmotorrad-Simulation, wo uf emä PC gschbiilt wird. Im Gegensatz zu andere Motorrad-Simulatione staht hie s'erreichen vom Ziel, und nid d'Gschwindigkeit im Vordergrund. Für Profis isch jedoch d'Gschwindigkeit zum Vergliich mit andere Spieler ah erschter Stell. D'Schwierigkeit beschtaht drin, de Töff dur es Level voller Hindernis z'schtüüre. Es gilt z'verhindere, dass de Chopf vom Töfffahrer s'Gländ berüährt. Bi z'schnellem Brämse (odr Gas gee) kippt s'Motorrad füre (bzw. hindere). Um s'Ziel, ä wiissi Blueme, z'aktiviere, mönd alli Öpfel iigsammled wärde. Dur d'Läärtaste lad sich d'Fahrtrichtig vom Töff wechsle. Viili Level sind nur dur die enormi Elastizität vom Töff z'schaffe. We'mer es Level erfolgriich absolviert hed, cha'mer de Lauf speichere, um'ne andere z'zeigen, odr i d'Internet-Highscore z'cho. Die letscht offiziell entwickelti Version (1.11a) isch im Jahr 2003 erschiine, inoffiziell isch sie vo de Fans bis zur Version 1.2 wiiterentwicklet worde. Am 22. Januar 2007 isch zum erschte Mal en inoffizielle Online Patch veröffentlicht worde, wo en unbegrenzti Ahzahl vo Spieler gegenand ahtretet und sich debi gegesiitig gsehnd. Elastomania The Moposite Elmasite Moposite - Official World Records
Altdorf isch dr Name vù dääne Ort: Bade-Wirtteberg: Altdorf, Gmein im Landkrois Beblenga Altdorf, Gemeinde im Landkrois Esslenga Bis 1865 dr Name vu dr Stadt Weigarte im Landkrois Raveschburg Altdorf, Ortsteil vu dr Gmei Ättene im Ortenaukreis Schwyz: Altdorf UR, e Gmei und Hauptort vum Kanton Uri Altdorf SH, e ehemoligi Gmei im Kanton Schaffhuuse veralteter ditscher Name vu dr Gemeinde Bassecourt im Kanton Jura Frankrych (Elsass): ditsche Name vu dr Gmei Altorf im Département Bas-Rhin, Frankrych Altdorf, Ortsteil vu dr Gmei Alteckedorf im Département Bas-Rhin, Frankrych Bayere: Altdorf, Stadt im Landkreis Nürnberger Land Altdorf, Markt im Landkreis Landshut Altdorf, Ortsteil vu dr Marktgmei Haag z Oberbayern im Landkreis Mühldorf Altdorf, Ortsteil vu dr Marktgmei Titting im Landkreis Eichstätt Altdorf, Ortsteil vu dr Gmei Biessehofe im Landkrois Oschtallgai Hesse: Altdorf, e Wieschtig bi Babenhausen im Landkreis Darmstadt-Dieburg Nordrhy-Weschtfale: Altdorf, Wieschtig, friejer Ortsteil vu dr Gmei Inden im Kreis Düren Inden/Altdorf, hit Gmeiteil vu Inden im Kreis Düren Rhyland-Pfalz: Altdorf, Gmei im Landkreis Südliche Weinstraße Suschtigs Europa: ditsche Name vu dr Gmei Stara Wieś im Landkreis Pleß, Pole ditsche Name vu dr Stadt Spišská Stará Ves im Bezirk Kežmarok, Slowakei Altdorf isch dr Name vu däne Lyt: Kunigunde von Altdorf, Stammmuetter
Greppe esch e politischi Gmeind im Wahlchreis Lozärn-Land im Kanton Lozärn i de Schwiz. Greppe liid am Vierwaldstettersee und au no am Fuess vo de Rigi, zäme mid Vitznau und Wäggis. Di drüü Gmeinde sind zäme uumgää vom Kanton Schwyz und bilded so en Entklave vom Kanton Lozärn. Es isch übrigens au scho zur Debatte gstande, dass mer zäme mid de andere beide Seegmeinde de Kanton wächsled. Vo dr Gmeindsflechi send 50,9 % Landwirtschaftlechi Flechi, 39,7 % Waud ond 9,4 % Sidligsflechi. Nachbergmeinde vo Greppe send Wäggis ond Chüsnacht im Kanton Schwyz. Im Jahr 1259 werd zom eschte Mau en Henricus de Crepon gnännt. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 16,7 % gläge. 66 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 19,9 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 1,0% , CVP 19,5% , FDP 18,9% , GLP 8,8% , GP 5,5% , SP 9,2% , SVP 32,7% , Süschtigi 4,5%. D Gmeindspräsidentin vo Greppe esch d Claudia Bernasconi (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 0,9 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 770 Iiwohner 94 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,9
Döttingen stoot för: Döttingen AG, e Gmeind im Kanton Aargau, Schwiz Döttingen (Braunsbach), en Ortsteil vo de Gmeind Braunsbach, im Landkreis Schwäbisch Hall, Bade-Würteberg Döttingen (Herresbach), en Ortsteil vo de Gmeind Herresbach, im Landkreis Mayen-Koblenz, Rheinland-Pfalz Lueg au: Dottingen
D Volla oder Fulla isch e germanischei Göttin gsii. De Name cha uf urgerm. *Fullô f. „Öberfluss“ zruggfüert werde, en typische Name för e Fruchtbarkaitsgöttin. Wäret si bi de Südgermane vermuetli die alti Funktion bibhaltet het, het si sich z Skandinavie uuftailt i die baide Göttine Freyja ("Herrin") und Fulla. D Volla isch e Göttin, wo im Merseburger Zauberspruch vorchunnt. Si isch d Schwöster vode Frija und versuecht mit dere zäme, e chranks Ross vom Phol mit Magii z haile. Phol - sin Name werd wegem Stabraim wie "Fol" usgsproche - isch die männlichi Namesform und somit chan er as Fruchtbarkaitsgott betrachtet werde. Meriri Beobachtige bestätiget die Vermuetig. So git s bide Germane meriri Götterpaar, wo glichigi Näme hend, wa aigetlich ungermanisch isch: Freyr und Freyja, baidi Fruchtbarkaitsgotthaite; Njördr und Nerthus, er de nordischi Meeres- und Handelsgott, si d Muetter Erde; denn Fjörgyn und Fjörgynn. Die letzt isch en andere Name för d Erdgöttin Jörd, er isch aber de Vater vode Göttin Frigg. Somit werd dütlich, as de "Fol" und d "Folla" Fruchtbarkaitsgotthaite bi de Südgermane gsii sind, doch chamer nöd säge, öb sie Brüeder und Schwöster, wie de Freyr und d Freyja im Norde, oder e Ehepaar oder gär
De Aurvandil isch en Sterneheld i de nordische Mythologi. S git Azaiche deför, as er au bi de Westgermane bikannt gsii isch. De Aurvandill oder Örvandill isch i de nordische Mythologi e Held, wo i de Edda gnennt werd. De Donnergott Thor het en us de Iisfluete vom Élivágar grettet und imene Chorb uf sim Rugge furttrait. Jetz het aber e Zeche vom Aurvandill us dem Chorb glueget und isch drum ganz abgfroore. De Thor het denn de Zeche abproche und in Himel ufe grüert und sitdem lüchtet de Zeche as en Stern mitem Name Aurvandils tá. Die Gschicht het de Thor a de Gróa, de Frau vom Aurvandill, verzellt, wo si en nocheme Champf het wöle haile. Vor luter Froid het si aber de Zauberspruch vergesse und het em Thor nüme chöne helfe. Bim Dänische Historiker Saxo Grammaticus isch de Horwendillus de Vater vom Amlethus. De letzt isch s literarische Vorbild vom Hamlet bim Shakespeare. Bi de Angelsachse werd de Éarendel imene Lobgedicht för de Jesus Christus as de glänzigsti vo allne Engel bezaichnet und i Glosse werd s Wort ēarendel mit "Morgestern, Liechtstraal" öbersetzt. Da passt guet zom Name, denn urgerm. *Auza-wandilaz cha us indogerm. *h2eus- „lüüchte“ abglaitet