rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr 15. Juni isch dr 166. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 167. in Schaltjohr), dodermit blybe no 199 Däg bis zum Änd vum Johr. 1932: Bim Widersetze gege ne Demonstrationsverbot chunnt s bim Streik vu dr Heizigsmonteur z Züri 1932 zue dr „Zürcher Bluetnacht“. 1961: Dr Staatsrotsvorsitzende vu dr DDR, dr Walter Ulbricht, erklert uf ere Pressekonferenz: „Niemer het d Absicht, e Muur z böue!“. 1529: Josua Maler, Schwyzer Pfarer und Läxikograf 1594: Nicolas Poussin, franzesische Moler 1882: Ion Antonescu, rumänische General un Diktator 1892: Amalie Halter-Zollinger, Schwyzer Schriftstelleri 1903: Victor Brauner, rumänisch-franzesische Moler 1927: Hugo Pratt, italienische Comicautor 1941: Frank Strecker, dytsche Schauspiler, Regisseur un Autor 1943: Johnny Hallyday, franzesische Sänger, Liedermacher un Schauspiler 1953: Xi Jinping, chinesische Bolitiker 1958: Marianne Binder-Keller, Schwyzer Bolitikeri 1961: Susanne Leutenegger, Schwyzer Schauspileri 1965: Mauro Pedrazzini, liachtaschtainische Bolitiker 1965: Hanna Scheuring, Schwyzer Schauspileri un Theaterlaiteri 1969: Oliver Kahn dütsche Goali 1980: Tanja Gaich, eschtrychischi Chemikeri 0948: Romanos I., Chaiser vu Byzanz 0991: Theophanu, Frau vum Chaiser Otto II. 1081: Bernhard vu Aosta, Hailige un Schutzpatron vu dr Bärgstyger 1341: Andronikos III., Chaiser vu Byzanz 1952: Jakob Jud, Schwyzer Romanischt 1983: Ruben Sutter, Schwyzer Botaniker 1993: Marco Bauen, Schwyzer Dialäktolog un Lehrer 1996: Ella
Judas Maccabaeus (HWV 63; dt. Judas Makkabäus) isch e Oratorium in drei Akt vom Georg Friedrich Händel. Dr politisch Hindergrund vom Händel sim Oratorium isch dr Jakobiteufstand vo 1745. Am 2. August isch dr Charles Edward Stuart as Bretendänt uf en änglisch und schottisch Droon mit ere Invasionsarmee in Schottland glandet, het meereri chliineri Schlachte erfolgriich gschlaage und isch uf Ängland marschiert. Zum de Ängländer Muet mache het dr Händel am Aafang vo 1746 rasch s Occasional Oratorio komponiert, won e Pasticcio gsi isch. In dr Schlacht bi Culloden het die kööniglichi Armee under em Wilhelm August, Herzog vo Cumberland, won e Soon vom Georg II. gsi isch, am 16. April 1746 die ufständische Jakobite ändgültig gschlaage. Dr Händel het denn e Wärk zu Eere vom Fäldheer gschriibe. Dr erst Akt het er vom 9. bis 21. Juli komponiert, dr zwäit vom 25. Juli bis 2. August. Am 11. August isch s ganze Wärk instrumentiert gsii. D Uruffüerig het am 1. April 1747 im Theatre Royal in Covent Garden stattgfunde. Dr Judas Maccabaeus isch schnäll zum populärste Oratorium vom Händel worde, und isch immer wider ufgfüert worde. Dr Händel het no di noo non e baar attraktive Nummere us andere
Natuurdrumbeete säit män ere Drumbeete, wo käini Ventil, Klappe oder Intonazionsusgliichlöcher het. Mä cha druf doorum nume d Döön vo dr Natuurdoonräije spiile. E Hufe antiki Völker wie d Egüpter, d Grieche, d Etrusker, d Römer, d Kelte und d Germane häi d Naturdrumbeete kennt. Au in Asie isch s Instrumänt verwändet worde, u. a. z Indie, China und Tibet. In dr Antike isch d Natuurdrumbeete vor allem bi liturgische und milidäärische Aaläss iigsetzt worde. In dr Natuurdoonräije stönde d Döön im mathematische Verheltnis vo 1 : 2 : 3 : 4 : 5 … zunenander. Mä bechunnt eso d Doonräije C, c, g, c1, e1, g1, b1 (tief), c2, d2, e2, f2 oder fis2 (11. Natuurdoon, zwüsche f2 und fis2), g2, a2 (dief), b2 (dief), h2, c3 usw. Die Natuurdöön wärde im Körper bildet und mithilf vo Lippevibrazione ufs Instrumänt überdräit. Gege s Ändi vom 18. Joorhundert het sich d Technik vom Drumbeetespiile veränderet. Mä het Stöpfel und Klappesüsteem usbrobiert, bis mä schliesslig um 1815 zum Ventil cho isch. Hützudags wärde Natuurdrumbeete wider iigsetzt zum Muusig us em Barock spiile, vor allem im Zämmehang mit dr historische Uffüerigspraxis. An dr Schola Cantorum Basiliensis z Baasel git dr Jean Francois
Joshua (HWV 64) isch en Oratorium in drei Däil vom Georg Friedrich Händel. Dr Händel het am 19. Juli 1747 s Oratorium afo komponiere, also öbbe zwäi Wuche nochdäm er mit em Alexander Balus fertig worde isch. Mit em erste Däil isch er am 30. Juli, mit em zwäite am 8. August, mit em dritte am 18. August fertig worde. D Uruffüerig het am 9. Merz 1748 im Theatre Royal in Covent Garden stattgfunde. Für die Uffüerig isch e nöis Konzärt as Zwüschenaktmusik vorgsee gsi, woorschinlig s Concerto a due cori B-Dur (HWV 332). S Oratorium isch bald im Händel sis erfolgriichste gsi und isch 1752 und 1754 widerholt worde. Zu witere Uffüerige isch s 1754 z Salisbury choo und 1756 z Oxford. Mä vermuetet ass dr Thomas Morell s Libretto gschriibe het. D' het au d Teggst zu de fr[enere Oratorie Judas Maccabaeus und Alexander Balus gliiferet. S Libretto basiert uf em Buech Josua (Jos 1-11 und Jos 14-15). Winton Dean: Handel's Dramatic Oratorios and Masques. Clarendon, Oxford 1989, ISBN 0-19-816184-0, (Originalusgoob: Oxford University Press, Oxford 1959). Hans Joachim Marx: Händels Oratorien, Oden und Serenaten. Ein Kompendium. Vandenhoeck & Ruprecht, Göttinge 1998, ISBN 3-525-27815-2. Albert Scheibler, Julia Evdokimova: Georg
Dr 17. Juni isch dr 168. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 169. in Schaltjohr), dodermit blybe no 197 Däg bis zum Änd vum Johr. 1405: In dr Schlacht am Stoss in dr Appezällerchrieg siigt s Land Appezäll iber dr Herzog Friedrich IV. vu Tirol un dr Firschtabt Kuno von Stoffeln vu St. Galle. 1442: Dr Friedrich III. wird zum remisch-dytsche Chenig gchrent. 1466: Mìlhüsa schließt uf 25 Johr e Schutzbindnis mit dr Aidgnosseschaft. 1715: Im Hardtwald wird dr Grundstai glait fir s Schloss Charlsrue (Bild) un dodermit vu dr Stadt Charlsrue. 1944: Im isländische Þingvellir wird noch ere Volksabstimmig d Republik Island uusgruefe, dodermit goht d Union mit Dänemark z Änd. 1953: E Volksufstand in dr DDR wird vu dr Dytsche Volksbolizei un sowjetische Druppe nidergschlaa. 1961: Im bayerische Kahl wird s erscht dytsch Chärnchraftwärch in Bedriib gnuu. 1970: Z Stuegert wird d Neifassig vum Oratorium Der große Kalender vum Hermann Reutter urufgfiert. 1293: Eduard I., Köönig vo Ängland 1802: Hermann Mayer Salomon Goldschmidt, dytsch-franzesische Aschtronom 1835: Eugène Borel, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot 1882: Wilhelm Hausenstein, dytsche Schriftsteller, Schwyzer, Chunschtkritiker, Publizischt un Diplomat 1882: Igor Fjodorowitsch Strawinski, russisch-franzesisch-amerikanische Komponischt 1896: Joseph Yerly, Schwyzer Mundartdichter 1900: Hermann Reutter, dytsche Komponischt 1939:
Dr 18. Juni isch dr 169. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 170. in Schaltjohr), dodermit blybe no 196 Däg bis zum Änd vum Johr. 1155: Dr Friedrich I. Barbarossa wird z Rom vum Papscht Hadrian IV. zum remisch-dytsche Chaiser gchrent. 1452: In dr Bulle Dum diversas gstattet dr Papst Nikolaus V. em portugiesische Chenig Alfons V. s Erobere vu Länder vu dr «Uuglaibige» z Weschtafrika. Dr Papscht duldet s Versklave vu Mänsche mit ere dunkle Hut. 1815: In dr Schlacht bi Waterloo wird dr Napoléon Bonaparte vu britische un preußische Druppe unter em Arthur W. Wellington un em Gebhard Leberecht von Blücher gschlaa. 1821: Z Berlin wird Der Freischütz vum Carl Maria von Weber urufgfiert. 1332: Johannes V. Palaiologos, Chaiser vu Byzanz 1843: Olin Wellborn, US-amerikanische Bolitiker 1865: Wilhelm Balmer, Baasler Kunstmooler 1874: Hermann Vortisch, dytsche Dokter un Schrifteller 1906: Felix Burckhardt («Blasius»), Schwyzer Schriftsteller 1915: Martin Egg, dütsche Bankchaufme und Autor 1920: Paul Ibenthaler, dytsche Moler un Bildhauer 1929: Jürgen Habermas, dütsche Filosoof und Sozioloog 1963: Elisabeth Ackermann, Schwyzer Politikerin 1981: Marco Streller, Schwyzer Fueßballer 0741: Leo III., Chaiser vu Byzanz 1880: Johann August Sutter, schwyzerisch-kalifornische Ländereiebsitzer un Grinder vu New-Helvetia 1909: Emil Kauffmann, dytsche Musikpedagog, Komponischt un Dirigänt
Dr 19. Juni isch dr 170. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 171. in Schaltjohr), dodermit blybe no 195 Däg bis zum Änd vum Johr. 1930: Di sidafrikanische Aschtronome Cyril V. Jackson un Harry Edwin Wood entdecke dr Aschteroid (1595) Tanga. 1961: Kuwait wird unabhängig vu Großbritannie. 1980: Noodäm dr Schwyzer Franke scho anne 1924 z Liechtestaa yygfiert woren isch, wird jetz au ne Währigsverdrag mit dr Schwyz abgschlosse. 1990: Frankrych, Dytschland, Belgie, d Niderlande un Luxeburg veryybare z Schengen dr vollständig Wägfall vu dr Persone-Gränzkontrolle zwische ihre Staate zum 1. Jänner 1992. 1623: Blaise Pascal, franzesische Mathematiker 1792: Gustav Schwab, dytsche Schriftsteller 1857: Arthur Hoffmann, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot 1860: Dudley G. Wooten, US-amerikanische Bolitiker 1884: Clara Stockmeyer, Schwyzer Sprochwisseschaftleri 1889: Enrico Celio, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot 1902: Robert Stäger, Schwyzer Dialäktdichter 1935: Hans-Martin Gauger, dytsche Romanischt 1941: Václav Klaus, tschechische Bolitiker 1945: Aung San Suu Kyi, burmesischi Bolitkeri un Friidesnobelbryysdreeger 1959: Christian Wulff, dytsche Bolitiker un Bundesbresidänt 1965: Christine Lambrecht, dytschi Bolitikeri 1975: Kafi Freitag, Schwyzer Bloggeri 1650: Matthäus Merian dr Elteri, schwyzerisch-dytsche Chupferstächer un Verleger 1770: Francesca Cuzzoni, italienischi Sopranischti 1820: Joseph Banks, änglische Naturforscher 1821: Peter Ochs, Schwyzer Bolitker 1914: Jakob Buser, Schwyzer Bolitker 2012: Silvia Reize,
De Name Colla bezaichnet Colla (Wind), en Südweschtwind uf de Philippine Colla TI, en Ortstail vo de ehemolige politische Gmaind Valcolla im Kanton Tessin, Schwiz Val Colla, es Quartier vo de Stadt Lugano im Kanton Tessin, Schwiz Colla isch de Familiename vo folgende Persone: Ángel Darío Colla (* 1973), en argentinische Bahn- und Stroßeradrännfahrer Luigi Colla (1766–1848), en italienische Jurist und Botaniker Federico Colla (1790–1879), en italienische Jurist und Politiker Herbert E. Colla (* 1941), en dütsche Sozialpädagog und emeritierte Hochschuellehrer
Apfäntslieder si christligi Lieder, wo uf dr Apfänt, s Aachoo vo Gott bi de Mensche, singen. Si wärde in dr Apfäntszit gsungen. Hüte gseen sä d Lüt mäistens äifach as Wienachtslieder, die musikalischi Gstaltig vom Chillejoor underschäidet allerdings zwüsche Apfänts- und Wienachtslieder. Apfäntslieder si brägt vo dr Erwartig und Seensucht uf s Choo vom Häiland („Komm...“, Maranatha), vo dr Sümboolik vom Liecht und dr Bildwält vo dr alttestamäntlige Brofezeijige. Wie bi de Wienachtslieder häi sich näbe de gäistlige Apfäntslieder au apfäntligi Volkslieder etabliert. Bekannti dütschi Apfäntslieder Nun sei uns willkommen, Herre Christ (Melodii: Aachen 13./14. Joorhundert, niiderl. Melodii um 1600; Walter Rein, 1934) Gott, heilger Schöpfer aller Stern (Teggst: Thomas Müntzer noch em Hymnus „Conditor alme siderum“ (10. Joorhundert), 1523; Melodii: Kempten um 1000) Aus hartem Weh die Menschheit klagt (Teggst: um 1525; Melodii noch im Michael Vehe sim Gsangbuech, Leipzig 1537) Der Morgenstern ist aufgedrungen (Teggst: Daniel Rumpius, 1587; Str. 2–4 bearb. v. Wilhelm Witzke und Otto Riethmüller, 1932), Melodii: Michael Praetorius (EG 69) Gottes Sohn ist kommen (Teggst: Michael Weiße (Böhmischi Brüeder), 1544; Melodii: „Ave hierarchia“, Hohenfurt 1410, überarb. dur Böhmischi Brüeder) Ihr lieben Christen, freut euch nun (Teggst: Erasmus Alber, 1546; Melodii vo „Steht auf, ihr lieben
Dr 20. Juni isch dr 171. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 172. in Schaltjohr), dodermit blybe no 194 Däg bis zum Änd vum Johr. 0840: Dr Ludwig dr Dytsch wird noch em Dod vu sym Vater Ludwig em Frumme dr erscht remisch-dytsch Herrscher. 1545: Dr Spanier Íñigo Ortiz de Retez landet uf ere Insle un nännt si „Nueva Guinea“, wel ihn d Kischte un d Yywohner an die vum afrikanische Ginea mahnt. 1863: West Virginia wird 35. Bundesstaat vu dr Verainigte Staate. 1894: Z Hongkong entdeckt dr Arzt un Bakteriolog Alexandre Yersin dr Erreger vu dr Pescht, e Bakterium, wu speter ihm zue Ehre dr Name Yersinia pestis iberchunnt. 1952: D Kulturstiftig Pro Argovia wird grindet. 1990: D Aschtronome David H. Levy un Henry E. Holt entdecke dr Aschteroid (5261) Eureka. 2005: Z Bärn wird s Zentrum Paul Klee ufgmacht. 1819: Jacques Offenbach, franzesische Komponischt 1970: Andrea Nahles, dytschi Bolitikeri 1971: Guido Seiler, Schwyzer Sprochwisseschaftler 1976: Sandra Boser, dytschi Bolitikeri 1979: Julie Fowlis, schottischi Folksängeri 1985: Katharina Schulze, dytschi Bolitikeri 0840: Ludwig dr Fromm, fränkische Chenig un remische Chaiser 1747: Nadir Schah, Schah vo Persie vo 1736 bis 1747 1933: Clara Zetkin dytschi Bolitikeri 1998: Ernst Brugger, Schwyzer Bolitiker un
Dr 21. Juni isch dr 172. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 173. in Schaltjohr), dodermit blybe no 193 Däg bis zum Änd vum Johr. 1156: Dr Chaiser Friedrich I. Barbarossa verleiht Augschburg zum zweite Mol s Stadträcht, wu s remisch Augusta Vindelicorum scho vum remische Chaiser Hadrian anne 121 n. Chr. iberchuu gha het. 1339: In dr Schlacht bi Laupe wird d Stadt un Feschtig Laupe dur e habsburgisch Heer belageret. S eidgnessisch Entsatzheer unter em Befähl vum Bärner Ritter Rudolf vu Erlach bsigt d Belagerer. 1849: Im Gfächt bi Waghäusel bsigt di Badisch Revolutionsarmee di preußische Invasionsdruppe, bricht aber d Verfolgig z frie ab, wäge däm cha sich dr Gegner wider nei formiere. 1948: In dr weschtlige Bsatzigszone wird mit dr Währigsreform d D-Mark yygfiet, wu d Rychsmark ablest. 1963: Dr Giovanni Battista Montini wird 261. Papscht vu dr remisch-katholische Chilche un nimmt dr Name Paul VI. aa. 1856: Friedrich Kluge, dytsche Sprochwisseschaftler 1896: Adolf Guggenbühl, Schwyzer Schriftsteller und Publizischt 1905: Jean-Paul Sartre, franzesische Schriftsteller un Philosoph 1954: Friedlinde Gurr-Hirsch, dytschi Bolitikeri 1959: Sabine Wölfle, dytschi Bolitikeri 1983: Edward Snowden, US-amerikanische Whistleblower 1988: Beatrice Egli, Schwyzer Schlagersängeri 0524: Chlodomer, Suhn vum Frankechenig Chlodwig I. 1527: Niccolò Machiavelli, italienische Bolitiker
Dr 22. Juni isch dr 173. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 174. in Schaltjohr), dodermit blybe no 192 Däg bis zum Änd vum Johr. Au em Julianische Kalender häts dä 22. Juni. I dä Regel wirds Datum für Eraignis, wo vor dä Gregorianische Kalenderreform stattgfunde hend, em Julianische Datum agäe. Au dä noch ältere römische Kalender kennt en 22. Juni (Iunius). 1476: D Schwyzer Eidgenosse bsige im Ramme vu dr Burgunderchrieg dr Karl dr Kien in dr Schlacht bi Murte. 1633: Schauprozäss gege dr Galileo Galilei z Rom, wel dää s heliozentrisch Wältbild verdaitigt het. 1941: Unter em Codename Unternehmen Barbarossa fangt im Zweete Wältchrieg dr dytsch Iberfall uf d Sowjetunion aa. 2005: E Spannigsabfall lait fir e baar Stund s komplett Netz vu dr SBB un dodermit dr Yysebahnverchehr in dr Schwyz lahm. 1757: George Vancouver, britische Marineoffizier un Entdecker 1767: Wilhelm von Humboldt, dytsche Glehrte un Staatsmann 1874: Martha Ringier, Schwyzer Dialäktdichteri 1876: Hermann Hummel, badische Bolitiker 1942: Yvette Kolb, Schwyzer Schauspileri, Schriftelleri un Ballettdänzeri 1944: Martin Graff, elsässische Autor, Kabarettischt un Filmmacher 1945: Hans Kern, dytsche Fasnächtler un Mundartdichter 1958: Bruce Campbell, US-amerikanische Schauspiiler 1964: Igor Perrig, Schwyzer Hischtoriker 1966: Khadim Hussain Rizvi, pakischtanische Prediger 1968: Melinda
Dr Berthold Auerbach – mit-em richdiga Nama hôt’r Moses Baruch Auerbacher ghoißa – (* 28. Februar 1812 z Nordstedda, heit a Stadtdoil vo dr Graußa Kreisstadt Horb am Neckar em Landkreis Freidastadt, † 8. Februar 1882 z Cannes am Middlmeer) ischt a deitscher Schriftsteller gwäa. Dr Berthold Auerbach kommt am 28. Februar 1812 z Nordstedda uff d Welt. Er ischt’s neinde Kend vom Ehepaar Jacob Auerbach ond dr Edel Frank. Zäah Jôhr schbätr wuud en seim Geburtsort de erscht jiidisch Elementarschual vom Keenigreich Wirdaberg ereffnet. Deet schicket-en seine Eltra nô. Nôch-em Vorbild vo seim Großvadder soll au dr Berthold amôl a Rabbiner werra. Em Alter vo 13 Jôhr feiret’r sei Bar Mitzwa. Em gleicha Jôhr wuud’r vo seine Eltra uff d Talmud-Schual nôch Hechenga gschickt. Abr scho zwoi Jôhr schbätr isch d finanziell Lage vo dr Familie Auerbach so brenzlich, dass-se koi Schualgeld meh zahla kô. Jetzt zuit Dr Auerbach vo Hechenga nôch Karlsruha om, wo-nr d Rabbinatsschuel besuacht. Deet wohnt’r bei seim Onkl Meier Auerbach ond schliaßt a lebenslanga Freindschaft mit-seim weit Vrwandta Jacob Auerbach. 1830 wechslet dr Auerbach ans Obere Gymnasium nôch Stuegert. Deet simbadisiirt’r mit dr vrboddena Schialer- ond Studendavrbendong Amicitia. Wia-nr em zwoida Ôlauf d Uffnahmepriafong
Ascq isch e Dorf vom Département Nord un Région Hauts-de-France, hetzutàgs tail vun de Stadt Villeneuve-d'Ascq, z Frankriich. In de Nacht vum 1. zum 2. April 1944 het e Ditscha SS-Division s Massaker vun Ascq aagrichtet. A däm Tag sin 86 Mensche umbrocht worre. Derzyt beherbergt Ascq in ihrem städtische Stadion de französisch Fueßball-Ärschtligischt US Ascq. Commons: Ascq – Sammlig vo Multimediadateie
Die Correspondierende Societät der musicalischen Wissenschaften isch e virtuelli muusigwüsseschaftligi Gmäinschaft im 18. Joorhundert gsi, wo vom Lorenz Christoph Mizler 1738 gründet worden isch. Zu de Mitgründer häi dr Giacomo de Lucchesini († 1739) und dr Georg Heinrich Bümler (1669–1745) ghöört. D Soziedäät isch uf dr äinte Site die ersti muusigwüsseschaftligi Gsellschaft in Dütschland, uf dr andere si iiri Ziil aber seer verschiide vo hütige Instiduzioone vo dere Art. Dr Mizler het die underschidligste musikalische Projekt aagstoosse, het aber d Muusig sis ganze Lääbe lang nume as si Nääbewärk bezäichnet. Was er het welle isch e Süntheese vo philosophische und theologische Gedanke gsi. Er het d Woorhet gsuecht, und het dänggt, ass Gott sueche s Gliiche sig wie d Woorhet und s höggste Guet sueche. Aber anstatt sich uf die biblischi Offebaarig (sola sriptura) z stütze, het dr Mizler uf s „Buech vo dr Natur“ gsetzt, äänlig wie d Ufkläärer Christian Wolff und Johann Christoph Gottsched. Bekannti Mitgliider si dr Georg Philipp Telemann, dr Georg Friedrich Händel und dr Johann Sebastian Bach gsi. Carl Krebs: Mizler von Kolof, Lorenz. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 52, Duncker & Humblot, Leipzig 1906, S. 426–429. Lutz Felbick: Lorenz Christoph Mizler de Kolof
S Erzbischtum Vadoz (latiin. Archidioecesis Vadutiensis) umfasst geografisch s Staatsbiet vum Firschtetum Liechtestaa, dodermit isch s ais vu dr chlaischte Erzbischtimer vu dr remisch-katholische Chilche. S Erzbischtum Vadoz isch am 2. Dezämber 1997 vum Papscht Johannes Paul II. mit dr Aposchtolische Konschtitution Ad satius consulendum yygrichtet wore. Dervor isch s Biet as Dekanat Liechtestaa' e Dail vum Bischtum Kuur gsii. Dr effetlig un fyrli Vollzug het am 21. Dezämber 1997 in dr zuen ere Kathedral ghobene Pfaarchilche St. Florin vu Vadoz stattgfunde. D Erzdiezese isch diräkt em Hailige Stuel unterstellt un ghert in kainere Bischofskonferänz aa. D Grindig vum Erzbischtum het s megli gmacht, ass dr Bischof vum Bischtum Kuur, dr Wolfgang Haas, wu vu Liechtestaa stammt un in syym Bischtum umstritte gsii isch, uf Vadoz het chenne versetzt wäre. D Hauptpatroni vum Erzbischtum isch di hailig Jumpferte un Gottsmueter Maria, un zwar unter em Titel „Mariä Geburt“ (8. September). Näbenpatron sin dr hailig Märtyrer Luzius un dr hailig Florinus. S Erzbischtum Vaduz bstoht us zwelf Pfaareie: Dr Wohnsitz vum Erzbischof, di Erzbischeflig Kanzlei un s Sekretariat sin im Frauechloschter vu dr Schwestere vum Choschbere Bluet (SPPS) z Schellebärg, S Erzbischefli Generalvikariat dergege z Vadoz. Offiziälli Websyte vum Erzbischtum Vaduz
Dr Lorenz Christoph Mizler [de Kolof] (* 26. Juli 1711 z Heideheim in Middelfranke; † 8. Mai 1778 z Warschau) isch e dütsche filosofische Gleerte, Schriftsteller, Mediziner, Buechdrucker, Buechhändler, Muusigtheoretiker und Muusigwüsseschaftler gsi. Er isch bsundrigs wichdig für d Bachforschig und für die polnischi Ufkläärig. Siini Mueter isch a Schwiizere gsi, d Barbara Stumpf vo Sanggalle. Dr Mizler het zwoo filosofischi Dissertazionen veröffentligt: D Dissertatio, quod Musica Ars sit pars eruditionis Philosophicae (Leipzig 1734) und d Programma de usu atque praestantia Philosophiae in Theologia, Iurisprudentia, Medicina (Leipzig 1736). Für e Dokter vo dr Medizin het er d Dissertatio Inavgvralis Medica De Balsami Vvlnerarii Vniversalis Vsv Ac Praestantia: in omnibus vulneribus, ulceribus tum inveteratis tum venereis, omnibus externis et plurimis internis inflammationibus (Erfurt 1747) gschriibe. Er isch en Aahänger vom Filosoof Christian Wolff gsi, wo dr Wolff dr Filosofii dr Vorrang vor dr Theologii gee het. 1738 het dr Mizler die Correspondierende Societät der musicalischen Wissenschaften gründet. Das isch e virtuelli Gmäinschaft gsi, wo d Mitgliider iiri Mänige nume in iirer Korrespondänz usduscht häi. Zu de Mitgründer häi dr Giacomo de Lucchesini († 1739) und dr Georg Heinrich Bümler (1669–1745) ghöört. Bedütendi Komponiste wie dr Händel, dr Telemann, dr Stölzel, dr
Dr 23. Juni isch dr 174. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 175. in Schaltjohr), dodermit blybe no 191 Däg bis zum Änd vum Johr. Au em Julianische Kalender häts dä 23. Juni. I dä Regel wirds Datum für Eraignis, wo vor dä Gregorianische Kalenderreform stattgfunde hend, em Julianische Kalender agäe. Au dä noch ältere römische Kalender kennt en 23. Juni (Iunius). 1524: In dr Zyt vum Dytsche Buurechrieg chunnt s im Wuetadal bi Stüelige zue ere erschte Erhebig vu Buure. 1894: Uf Initiative vum Pierre de Coubertin wird z Paris s International Olympisch Kommittee grindet. 1974: D Weeler im Bärner Jura beschliesse in ere Volksabstimmig, sich vum Kanton Bärn z drenne und en äigene Kanton z gründe → Kanton Jura. 1912: Alan Turing, britische Logiker, Mathematiker un Kryptoanalytiker 1925: Robert Naegele, dytsche Schauspiiler un Dialäktschriftsteller 1929: Claude Goretta, Schwyzer Filmregisseur un Färnseproduzänt 1931: Urs Jaeggi, Schwyzer Soziolog, Schriftsteller un Chinschtler 1944: Peter Bieri, Schwyzer Schriftsteller un Filosoof 1970: Bilkay Öney, tirkisch-dytschi Bolitikeri 1975: Mona Vetsch, Schwyzer Moderatori 1979: Sara Bachmann, Schwyzer Moderatori 1980: Sibel Arslan, Schwyzer Politikerin 1822: Johann Jakob Weinmar, dytsche Orgelbauer 1959: Boris Vian, e franzöösische Schriftsteller und Musiker 1968: Hermine Maier-Heuser, dytschi Schriftstelleri 1991: Michael Pfleghar, dytsche
Dr 24. Juni isch dr 175. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 176. in Schaltjohr), dodermit blybe no 190 Däg bis zum Änd vum Johr. Au em Julianische Kalender häts dä 24. Juni. I dä Regel wirds Datum für Eraignis, wo vor dä Gregorianische Kalenderreform stattgfunde hend, em Julianische Kalender agäe. Au dä noch ältere römische Kalender kennt en 24. Juni (Iunius). 1314: In dr Schlacht vu Bannockburn schlage d Schotte unter em Robert the Bruce e fascht dreimol so groß änglisch Heer unter em Eduard II. un erhalte Schottland dodermit uf langi Zyt d Uuabhängigkeit vu Ängland. 1812: Dr Napoléon Bonaparte gryft Russland aa. D Grande Armée iberschrytet mit ca. 400.000 Soldate d Memel. 1852: Dr Aschtronom John Russel Hind entdeckt dr Aschteroid (18) Melpomene. 1859: In dr Schlacht vu Solferino sigt dr Napoléon III. iber Eschtrych. Unter em Yydruck vu dr Zueständ no dr Schlacht grindet dr Henry Dunant s International Komitee dr Hilfsgsellschafte fir d Verwundetepfläg, s speter Rot Chryz. 1922: Dr dytsch Ryychsusseminischter Walther Rathenau wird vu Mitglider vu dr nationalistische Ghaimgsellschaft Organisation Consul umbrocht. 1947: Dr Leo Wohleb wird zum Staatsbresidänt vu Land Bade gwehlt. 1770: Albrecht Ludwig Berblinger, dytsche Erfinder un Flugpionier 1880: Mina Tobler,