rlitschk/wikidir huggingface dataset:
I Am esch s drette Studio-Aubom vom dütsche Pop-Trio Monrose, veröffentlecht worde vo Starwatch ond Warner Music Group ond esch am 26. September 2008 ide Dütschsprochige Region ond am 29. September 2008 in Pole usecho. Us insgesamt 600 Lieder zur Uswahl hend Monrose ehres Aubom zämegstöut. S erschte Lied vom Aubom esch "Strike The Match" ond esch zuglich die erscht Single-Uskopplig gse ond vom Ryan Tedder, de Frontmaa vo OneRepublic produziert worde. S zwöite Lied vom Aubom "A Love Bizarre" esch e Cover-Version vom Prince, wobii die gliche Instrumänt wie bim Vorgänger brucht worde send, esch s Bandmetgliid Guemmour bsonders "stolz" uf dä Song. De vierti Aubom-Song Why Not Us, gschrebe vom Produzänt Guy Chambers, wo scho Songs för de Robbie Williams produziert het, esch als dretti Single erschene. Zuesätzlech esch s Lied e Promotion-Single gsee för de We Love Otto-Versandhandel. I Am het houptsächlech negativi Beurteilige öbercho. LetMeEntertainYou betitlet s Aubom als "Geftschrank vom Timbaland" ond "Elektro-Möll". Laut.de nennts "es Aubom met weniger Nährwärt als es Tütli Studäntefuetter" ond CDStarts schriibid "vo Enttüschig zrede esch no meld usdröckt". Osserdem send ide Sängerinne ehri Stemme starch kritisiert worde als "krächze" ond "öberproduziert dor Technik". iTunes Bonus Track I Am Release.
Dä RAe TEE II isch ä Viärstrom-Triibzug vu de Schwiizerische Bundesbahne. Dä RAe TEE II isch d Nachfolgkonstrukziuu gsi vum SBB RAm TEE I, wus dänn uf Kanada verchauft hend. Si sind buut wordä dur d Maschinäfabrigg Örlike und di Schwiizerisch Industrie-Gsellschaft z Nüühuse am Rhiifall. Im 1988 und 1989 isch d Epochä vu dä Trans-Europ-Express z Änd gsi. Mer het si mit Zweitklassabteil uusgstattet. Bedingt dur di nüü Zugskategorie „EuroCity“ händs d Bezäichnig RABe EC überchuu. Si hend ä graui Farbgebig überchuu, was zum Biiname „Graui Muus“ gfüehrt het. Zwii vu de füüf Garniture sind schadhaft gsi und im 1995 z Kaiseraugscht abbrochä wordä. Zwii witeri hends im 1999 det verschrottet. S Bild näbeddranne zäigt ä 120 Tonnä schwäri SBB Ae 6/6, wu eme RAe TEE II uf dr Gotthardstreggi Vorspann läischtet. Diä Massnahm isch bi me Schneetriibe nötig gsii, susch hetti dr Stüürwage chänne entgläise. Hüt exischtiert nur nuch äini vu de füüf Zugsgarniture, und diä gchört jetz als historische Zug dr SBB Historic. Si hät sit em 2003 wider di alti Farbgebig. D SBB hend diä Buuräihe bruucht für ihri Betäiligung am Netz vu de Trans-Europ-Express-Züg. Si händ unter allne viär gebrüüchtliche Stromsyschtem und mit 160 Stundekilometer
D' Re 450 isch ä viärachsigi Umrichterloggi vu de Schwiizerische Bundesbahne mit 'me Gepäggabteil und nur eim Füehrerstand. Im Ganze sind vum 1989 bis zum 1997 115 Loggene für d' Doppelstogg-Pändelzüg vu d'r Zürcher S-Bahn buut wordä. Diä Zugseinheite sind au anderwitig uf em Schinänetz vu de SBB iisetzbar. Si isch verwandt mit d'r SLM Re 456 wu di Schwiizerisch Loggi- und Maschinäfabrigg vu Winterthur für Privatbahne buut het. S' Fahrwärch stammt vu d'r Schwiizerische Industriegsellschaft z' Nüühuse am Rhifall. S' wiitere Konsorzium het us d'r SLM, de Brown Boveri und de Schindler Waggon vu Prattele bschtande. Ä doppelstöggigi S-Bahn-Komposiziuu bschtuht us d'r Loggi, zwii Mittelwäge, ein d'r vuu mit Erschtklassabteil und 'me Stüürwage. Si sind mit automatische Kupplige uusgrüschtet. Revidiärt wärdet's im Induschtriewärk sprich i d'r Hauptwerchstatt vu Yverdon. Vu de 115 Fahrzüg sind hüt 2 Stugg im Bsitz vu d'r Sihltalbahn.
D' Lola Pagnani isch e italienischi Filmschauspielerin. D Pagnani isch als Tochter vum Schriftsteller und Filmbuechautor Enzo Pagnani uff d Wält cho. Im Alter vu 17 Joohr hett si in Paris e Uusbildig im ziitgenössische Tanz absolviert. Druff hii hett sie als Prima Ballerina d Illusionistengruppe Momix uf ihrere Welttournee begleitet und hett ar Choreography vum irque du Soleil in Montréal gschaffet. Unter dr Regie vur Lina Wertmüller und em Dirigente Giuseppe Sinopoli hett sie am Münchner Nationaltheater tanzt. Ds New York hett si ihri Tanzuusbildig am Alvin Ailey American Dance Theater fortgsetzt und hett ide HB Studios Schauspiilunterricht gnoh. Nachdem si nach Italie zrugg cho isch, hett me sie unter dr Regie vum Ettore Scola, Giulio Base und Lina Wertmüller in mehrerne Spiel- und Fernsehfilm xeh. D Pagnani cha neb Italienisch au flüüsend Französisch, Spanisch und Englisch rede. 1995: Trafitti da un raggio di sole - Fabiola 1996: Polvere di Napoli - Rosita 1996: Ninfa plebea - Lucia 1999: Ferdinando e Carolina - Sara Goudar 1999: La bomba - Daisy 2002: Il pranzo della domenica 2003: Gente di Roma 2007: Women Seeking Justice 1995: Pazza famiglia 1998: Commissario Raimondi - Esmeralda 1998: Anni 50 2000: La squadra 2001: Un
D Ae 6/8 isch ä ehemaligi Streggäloggi vu d'r Lötschbärgbahn. Si het 6 Aatribs- und 2 Laufachse. Di acht Fahrzüg sind vu 1926 bis 1943 als Be 6/8 buut wordä. Si ischt vor Allem uf em Stammnetz vu derä Privatbahn im Regeldiänscht gsi, isch aber ufgrund vu ihrer Bärechraft au vu de SBB für d' Gotthardstreggi gmiätät wordä. Hüt haltet d' Lötschbärgbahn reschpektiv di hüttig BLS AG d' Loggi mit d'r Nummärä 205 als historisches Fahrzüg. Si isch im Depo vu Schpiäz staziuniert und wird glägentlich vor Noschtalgiezüg iigsetzt.
D Re 4/4 isch ä schwiizerischi, vierachsigi Universalloggi. Si isch zur gliiche Ziit wie d' SBB Re 4/4 II für d' Bärn-Lötschbärg-Simplon-Bahn buut und in Betrieb gnoo wordä. Trotz d'r technische Verwandtschaft hend's am Aafang d' Bezäichnig „Ae 4/4 II“ überchuu. Di guet Erfahrig mit de laufachselose BLS Ae 4/4 het d' Bahngsellschaft zu dem Schritt bewoge. Si isch d' Nachfolgerin vu de BLS Ae 6/8, de BLS Ae 4/4 und de BLS Ae 8/8 und wird sit em 1964 vor Persone- und Güeterzüg iigsetzt. Bis 1983 sind dur di Schwiizerisch Loggi- und Maschinefabrigg (SLM) und d' Brown Boveri 35 Stugg buut wordä wu alli nuch in Betrieb sind. S' Bild näbeddranne zäigt ä hüttigi Epochä mit zwii Re 4/4 in Villfachstüürig im Güeterverchehr. Si wardet au mit Stüürwäge uf d'r Liniä S11 vu d'r S-Bahn Bärn iigsetzt. Sit d'r Uuftäilig i d' Divisiune für ä Güeter- und ä Personäverchehr gchöred d' Loggene 161-180 d'r BLS Cargo. Si wärdet aber gliich wi di andere Loggene im Persone- und im Güeterverchehr iigsetzt. So gaht ihres Iisatzgebiet au über ä Badisch Bahnhof vu Basel bis uf Weil am Rhii. Ebefalls mit Stüürwäge chänd si vor- oder hinter de Autozüüg, wu durä Lötschbärgtunnel
Ursus & Nadeschkin isch es Schwiizer Komiker- u Kabarett-Duo, wo 1987 gründet worre isch. Mitglider si dr Urs Wehrli (Ursus; * 13. August 1969 in Aarau) u d Nadja Sieger (Nadeschkin; * 22. Mai 1968 in Züri). Nach sächs abendlange Bühneproduktione ur e Saison bim Schwiizer Nationalcircus Knie ghöre sie inzwüsche zu de renommierteste Bühnepaar i der Schwiiz. Sie si unger anderem Priisträger vom Schwiizer Chlikunstpriis, vom Dütsche Chlikunstpriis, vom New York Comedy Award und vom Hans Reinhart-Ring, dr höchste Theateruszeichnig vor Schwiiz. Dr Urs Wehrli het 2002 mit sim Projekt Kunst aufräumen Ufsehe erregt. Är het bekannti Bilder usgschnitte u neu u geometrisch gortnet wider zämegsetzt. 1989: «Eine ungewöhnliche Clownerie» 1993: «One Step Beyond» 1997: «Hailights» 1999: «Ursus & Nadeschkin – SOLO!» 2002: «Ursus & Nadeschkin im Knie» (Tournee mit em Schwiizer Nationalcircus) 2006: «Weltrekord» 2008: «Im Orchester graben» (Musigtheater, Co-Produktion mit em Sinfonieorchester Camerata Schweiz) 2010: «Zugabe» 2012: «Sechsminuten» 2014: «Lauter Lieblingsnummern» 2018: «Synchronised Swimming – The Dry Version» (änglischi Produktion) 2018: «Der Tanz der Zuckerpflaumenfähre» 2020: «Ursus & Nadeschkin zum zweite Mal im KNIE» (Tournee mit em Schwiizer Nationalcircus und total neuä Zirkus-Nummere) Hailights, CD, Live-Ufnahme us em Kleintheater Luzern, Kein & Aber, 1999, ISBN 978-3-0369-1504-3 Hailights,
D SLM Re 456 isch ä Umrichter-Universalloggi vu d'r Schwiizerische Loggi- und Maschinefabrigg in Winterthur. Si isch für Privatbahne vum 1987 bis im 1993 buut wordä; d' Abnähmer sind d' Bodäsee-Toggäburg-Bahn, d' Sihltal-Züri-Üetliberg-Bahn und speeter au d' Gruppe um d' Ämmital-Burgdorf-Thun-Bahn. D'r Bund het diä Loggi mitfinanziert, s' Bundesamt für Verchehr het aber d' Bedingig gschtellt, ass diä Loggi au uf andere normalspurige Privatbahne mues iisetzbar sii. D' Südoschtbahn, wu hüt au d' Ysebahnlinie vu d'r ehemalige Bodäsee-Toggeburg-Bahn umfasst, bruucht ihri 456er vorwiägend für ä Voralpä-n-Experess, während d' Sihltal-Züri-Üetliberg-Bahn ihri Loggene uf d'r Sihltalliniä für d' S-Bahn-Liniä „S4“ bruucht. Det sind's nüd z' verwächsle mit de zwii ehemalige SBB Re 450, wu hüt derä Privatbahn gchöred und ebäfalls als Re 456 bezäichnet wärdet. Beedes sind viärachsigi Loggtüpe uhni Laufachse. D' Ammital-Burgdorf-Thun-Bahn, wu hüt zum Beriich vu d'r BLS AG gchört, het ihre Güeterverchehr uusglidered, mit 're Gsellschaft mit em Name „Crossrail“. Da aber di beide Loggine net a Crossrail abgäh worde si, u au sälber ke Bedaf da gsi isch, het mä beidä a SOB vermietet. D' Re 456 isch nüd z' verwächsle mit de zwii ehemalige SBB Re 450 vu de Schwiizerische Bundesbahne, wu ietz d'r Sihltal-Züri-Uetlibergbahn gchöred.
Ä Doppelloggi isch wiä dä Namä säit ä doppläti Loggi mit 'me horizontal beweglichä Glängg und uf jeder Site je ä Motor. Uf usländische Bahne hend's sich im Güeterverchehr guet bewährt, wi zum Bischpil uf d'r Erzbahn vu Kiruna uf Narvik. I d'r Schwiiz hend's sich aber als unwirtschaftlich erwise. D' Ae 8/8, de BLS-Muni, isch d' Doppelloggi vu d'r Bern-Lötschberg-Simplon-Bahn gsi. Si sind vum 1959 bis zum 1966 us em Zämebuu vu je zwii BLS Ae 4/4 entstande. Mer het diä Entschäidig troffe, will di nüüe BLS Re 4/4 di verblibene Ae 4/4 fascht überflüssig gmacht hend. Ä sone Doppelloggi het e Längi überchuu vu meh als 30 Meter, was im Betrieb oft hinderlich gsii ischt. Si händ trotz ihrer Bärechraft nuch ä Villfachstüürig überchuu - das heisst, ass ä Zug mit zwii oder nuch mih Loggene cha beschpannt und gliich vu nur eim Loggifüehrer bedient wärde. Ihres Hauptiisatzgebiet sind schwäri Güeterzüg gsi. Si sind aber au vor Personezüg aazträffe gsi. De letscht Regeldiänscht vu d'r Ae 8/8 273 isch d' Befördärig vu Uushuäbzüg für ä Lötschbärgbasistunnel gsi. Hüt sind zwii historischi Exemplar im Bsitz vu d'r BLS AG. D Ae 8/14 (säg A-e acht-vierzäche) isch als Loggi für
Rot un Wiss isch e Zitschrift, wu im Elsass un z Lothringe (Departmang Moselle) rüskumme isch. S Brogramm vu däre Monetszitschrift wird in dr Untertitel dittlig, wu si gha het, under anderem: bis März 1997: "Notre avenir par l'autonomie régionale - Unsere Zukunft durch die elsaß-lothringische Selbstverwaltung". ab Jänner 2004: "Journal pour une Alsace-Moselle émancipée et démocratique - Zeitschrift für ein föderalistisches und demokratisches Elsass-Lothringen" D Rot un Wiss het d Elsässisch Volksunion (EVA) (= Union du peuple alsacien (UPA)), e gleini autonomischtischi Bartei, unterstitzt. Anne 1972, wu Rot un Wiss grindet wore isch, un bal druf sin mehreri Zitschrifte firs Elsiss entstande: "Uss'm Follik", "Klapperstei", "Alsace Rouge", "GEWANN", "Mensuel d'Alsace", "Budderfladde" un anderi. Speteschtens in dr 80er Johr sin diä letschte vu däne wider iigange. (Nit berucksichtigt sin do D'Heimet un Land un Sproch.) Anne 1976 isch d "Voix d'Alsace-Lorraine - europäische Stimme Elsass-Lothringens" iigange; si isch 1956 vum Camille Dahlet grindet wore; ihre Läserschaft seig noch em Änd zu Rot un Wiss ibergange. Anne 1985 isch d groß katholisch, ebefalls regionalischtisch iigstellt "Der Elsässer - Le Nouvel Asacien" vum Märkt verschwunde, eso hets jetz numme no drei großi gää, wu sich d Iiflusszone ufdeilt hän: d Tageszittige L’Alsace
De Jean-Jacques Waltz (* 23. Februar 1873 en Colmar; † 10. Juni 1951) isch en elsässischer Grafiker, Zeichner ond Heimatforscher gwe. Bekannt isch er als Hansi. Verschiidini Gritiker halte dr Waltz fir e franzesische Chauvinischt. Dr Jean-Jacques isch am 23. Febber anne 1873 z Colmer uf d Wält kumme; s Elsass isch dertemol frisch ins Ditsch Rich iigliideret gsii. Sei Vaddr isch Metzgermeischter gwe, ab 1881 städtischer Bibliothekar en Colmar ond ab 1891 Kurator vom Museum Unterlinden. Ke Wunder, ass do in däm Bue e Inträssi fir Gschicht un Kunscht gweckt wore isch. Si Mueter isch d Rosalie Clémence Dunan gsii, dr het zwe Briäder un e Schweschter gha. (Sälber isch er siner Läbdig Junggsell bliibe.) Der jonge Hansi isch scho en der Schuelzit wege soiner anti-deitscha Haltung bstroft worda. Dr het sich no as Erwagsene iber d Besserwisserei vu dr Lehrer, wu zum Deil üs Nordditschland kumme sin, kenne ufrege. Noch de Schuelzit (1892) isch er dann nach Lyon, om technischer Zeichner z'lerna. Anne 1896 het er wäge re Granket miäße zruck ins Elsiss un het in ere Textilfabrik ass Muschterzeichner gschafft. Bal isch er als Zeichner berühmt worda, vo Postkarte, wo idyllische Dorfszena mit bissiche deitschfeindliche Karikatura zeiga.
D' Zàwerer Affär isch 1913 a Kris em Deitsche Kaiserreich gwea, wo em elsässische Zàwere (frz. Saverne) dr jonge preißische Leutnant Forstner d'elsässisch Bevelkerung als Wackes beleidigt hot, ond später sogar no mit em Säbel en Schuster am Kopf verletzt hot. D' Protest ond Gegamaßnahma vom Militär send eskaliert, sogar Maschinegwehr send en de Stroßa ufgstellt worda. En ganz Deitschland isch gega de Militärismus protestiert worda, es hot z'erste Misstrauensvotum en dr deitsche Gschicht gege dr Reichskanzler ge. Dr Kaiser hot em ganze Reich erheblich an Asehe verlore, ond em Elsass ganz bsonders. Dr Schriftsteller Heinrich Mann hot d Zàwrer Affär en seim Roman Der Untertan verschafft. Dr Schriftsteller Ulrich Rauscher hot en eme Gedicht über dr „brav Bürger“ gspottet: Ob Euresgleichen auch zu Haufen vor Bajonett und Säbelhieb – Marsch, Marsch! Hopp, Hopp! – Spießruten laufen: Ihr seid doch alle leutnantslieb! ::Ihr fühlt nur unter Kolbenstößen Euch wahrhaft wohl im Vaterland. Verdammt, die sich derart entblößen, nachdem sie selber sich entmannt! :Euch werde fernerhin in Gnaden der Säbel übers Hirn gehaut! Ihr seid des Deutschen Reichs Kastraten! Hurrah, du Eisenbraut! Kurt Tucholsky en Vorwärts über dr „Muat“ vom Leutnant Forstner lustig: Der Held von Zabern Ein «Mann» mit einem
D'r Mercedes-Benz O 405 N2 CNG isch äs Omnibusmodäll mit Ärdgasaatriib. Diä Buukonschtrukziuu isch im 1994 entwiggled wordä. Si händ ä vollautomatisch's Füüfganggetriebe mit 'me Drehmomäntwandler, ä Zwiichräis-Druckluftbräms, ä hydrodynamische Retarder und ä Fäderspiicher-Fäderstellbräms. Im Januar 1995 hend d' Basler Verchehrsbetrieb (BVB) ä Vorfüehrwage vu derä Buuart uf ihrä zwii lengschtä Busliniä teschtät. Als Pilotprojäkt für Liniäbüs mit Ärdgasaatriib hend's glii druf zwölf Stugg vu derä Räihä bschtellt (d Betriebsnummere 801–812). Jedä Wagä het uf em Dach ä-n-Ärdgasbhälter überchuu. Det d'rin het's je füüf Stahlfläsche mit 'me Fassigsvermöge vu 165 Liter gchaa. Speeter het jedä Wage zwii wiiteri Fläsche überchuu. Im Septämber isch d'r erscht vu allne Büs in Betrieb chuu. Wäg siner bugglige Chischte uf em Dach het er de Name „Quasimodo“ überchuu. Di zwölf Büs sind bis im Auguscht 2008 im Liniäbetrieb gsi und händ ä Laufläischtig vu rund 560000 Kilometer erräicht. Mindischtens elf vu de zwölf Stugg, unter denä au d'r „Quasimodo“, sind an Mario Röttgen in Untersteinach verchauft wordä. Das isch ä Occasiunshändler für Liniä- und Räisebüs. De hät si inzwüsche wiiterverchauft. I denä mii als zechä Jaar het das Busmodäll dank d'r guete Erfahrig z' Basel au i andärä Stedt Iizug ghalte. S' Bild näbeddranne
D' illyrische Sproch isch e Sproch oder e Grupp vo Sproche gsi wo i dr Antike ufem weschtliche Balkan vo de illyrischi Stämm gsproche worre isch. S'Illyrische het zue de indo-europäischi Sproche ghört, isch aber üsserscht spärlich überliifert. S'Illyrische isch durch d'Romanisiirig vo de Illyrer un spöter durch d'Slaweyfäll usgstorbe; d'albanische Sproch chönnt aber e lebändigi Noochfolgersproch sy. Durch d'spärlichi Quellelag isch die Verwandtschaft aber unsicher un au e Herchumft vo dr albanische Sproch vo dr dakischi Sproch gilt als warschynlich (lueg unte). D'illyrische Sproch het chuum schriftlichi Spure hinterlo un isch wege dem bsunders spärlich überliifert. S'isch bisher no kei ganzer illyrischer Satz gfunde worre; deswege sin d'einzige Quelle e handvoll vo Wörter wo i griechischi oder römischi Quelle überliifert sin. Usserdem sin mehreri Personename überliifert. Über d'illyrische Grammatik isch praktisch gar nüt bekannt; numme dass d'indo-europäische Fäll erhalte gsi sin isch sicher. Usser dass s'Illyrische e indo-europäischi Sproch gsi isch isch nüt sicher. Sprochwüsseschaftler sin sich nüt emol einig ob Illyrisch e Kentum oder e Satem Sproch gsi isch; d'meischti Spure düte allerdings uf e Centum Sproch hi. Au ob s'Illyrische ei einzigi Sproch oder e Familie vo verwandti Sproche gsi isch, isch nüt eidütig chlärt. D'Verwandtschaft zwüschem
Bad Petersdal-Griesbach isch e Gmeind im Ortenaukreis z Bade-Wirtteberg. Si het 2795 Iiwohner (Stand: 31. Dezember 2022). Bad Petersdal-Griesbach lit in 400 bis 1000 Meter Hechi im owere Renchdal im badische Deil vum Schwarzwald. Dr Bann bstoht us 12,3 % Landwirtschaftsflechi, 82,9 % Wald, 4,4 % Sidlungsflechi un 0,4 % sunschtiger Flechi. D Gmeind grenzt im Norde an Baiersbronn un im Oschte an Bad Rippoldsau-Schapbach, wu beidi im Landkreis Freidestadt lige. Im Siide grenzt Bad Petersdal-Griesbach an Owerwolfach un im Siidweschte an Owerhamerschbach. Im Weschte grenzt d Gmeind an d Stadt Oppenau. Bad Petersdal-Griesbach bstoht us dr bis 1973 selbschtständige Gmeinde Bad Griesbach un Bad Petersdal. Zue dr Gmeind ghere insgsamt 51 Derfer, Wyler, Zinke, Hef un Hyyser. Di friejer Gmeind Bad Griesbach bildet hite e Ortschaft im Sinn vun dr bade-wirttebergischen Gmeindordnung mit eme eigene Ortschaftsrat un eme Ortsvorsteher. Zue Bad Petersdal ghere: s Dorf Bad Peterstal d Zinke: Bäschtebach (Hinter un Vorder), Gieringerloch, Hinterberg, Hinterfreierschbach, Im Grund, Im Lechli, Im Milwe, In de Muure, Iwerschkopfv, Unter-Freierschbach un Vorderberg d Hef: Am Rai, Uf em Biel, Bierpeterschhof, Bistrich, Brunberg, Breitsod, Hirzighof, Holderschkopf, Im Berg (Hirziglenzeberg), Kirichberg, Kirichloch, Koschtspring, Lottereck, Owere Feimeck, Pinnerschberg un Wendelinsberg d Wohnplätz: Am Schrofen, Bärbelschbach,
S Wikisource (Ussproch [ˌvɪkiˈsɔːɹs], uss hawaiisch wiki "schnäll" und änglisch source "Quälle") isch e freis Online-Projäkt zur Sammlig und Bearbeitig vo Tekscht, wo äntweder gmeinfrei sin oder under re freie Lizänz stönn. Wie s Schwösterprojäkt Wikipedia wird's vo de Wikimedia Foundation betrybe und verwändet als Software MediaWiki. Im Summer 2007 isch vo de Alemannische Gmeinschaft dr Bschluss gfasst wore, alli Alemannische Projekt mit dr Alemannische Wikipedia z verschmelze (s Wiktionary, s Wikibooks un s Wikiquote). S Alemannisch Wikisource isch derno am 2. Oktober 2009 gründet wore as Alemannischi Textsammlig un isch hite ne eigene Namensruum innerhalb vu dr Alemannische Wikipedia. Schwärpunkt vom Alemannische Wikisource sin alemannischi Text un alemannischi Ibersetzige vo freje Text. S Projäkt isch am 24. Novämber 2003 under de temporäre Internetadräss sources.wikipedia.org agfange worre, spöter hät's sy eigene Domain-Name wikisource.org kriegt. 'S hät am Afang "Project Sourceberg" gheiße, wo e Alähnig an s Project Gutenberg und em änglische Wort Iceberg isch. Noch re Abstimmige hän si de Name am 6. Dezämber 2003 in "Wikisource" gändert. Innerhalb vo de zwei Wuche noch em offiziälle Start vom mehrsprochige Projäkt sin 1000 Site gschribe worre. Afang 2004 hät's 100 agmäldeti Nutzer ge, bis zum April 2005 hän über 2500 Nutzer
Chleis Wiisedal isch e Gmei im Landchreis Lörrach in Bade-Württeberg, wo am 1. Jänner 2009 us em us finanzieller Not borene Zämmeschluss vu dr bis dert selbständige Gmeinde Bürchau, Dägernau, Elbeschwand, Neiewäg, Raich, Sallneck, Wys und Wyslet entstande isch. Die nej Gmei lit im üsserschte Südweschte vum Schwarzwald. Dr Bann erstreckt sich vum Südhang vum Belche bis zue dr Mündig vu dr Chleine in die Gross Wiise. Ursprünglich isch s'Dal in zehn Gmeinde ufdeilt gsi. Am Aafang vu dr 1970er-Johre sin die zwä südlichschte Gmeinde Langenau und Enkestei uf Schopfe igmeindet worre. Die anderen acht Gmeinde hän sich im Gemeindeverwaltungsverband Kleines Wiesental zämmegschlosse. Mit Iwohnerzahle zwische 166 un 657 Lit hän si zue dr bevölchrigsärmschte selbständige Gmeinde in Bade-Württeberg ghert un sin uf ständigi Alimentierig dur dr Landeshushalt agwiise gsi. Uf d'Anchündigung vum Regierigspräsidium Friburg, sälle so gnennte Bedarfsgmeinde vu anno 2010 a keini Zueschüss meh zum Usgliich vu dr Verwaltigshushalte z'gwähre, un as Üsweg d'Zämmenlegig vu dr acht Gmeinde as Uswäg us dr drohende Finanznot vorgschlage - e Agebot, wo si nit hän ablähne chänne. In ere Bürgeranhörig am 6. Juli 2008 hän sich in dr acht Gmeinde bi - us Protescht gege die alternativlos gmacht Fusion - gringer
D Regierig vo dr Schwiiz isch stark dezentralisiert. Es git exekutivi Institutione uf drei Ebene: dr federale, dr kantonale und dr kommunale, wobii die niidere, volksnöchere Iirichdige draditionell e grosses Mass an Autonomii hai, au wenn si bedütendi Deil vo ihre Machtbefuegnis im Lauf vo dr Gschicht an d Bundesregierig abdräte hai. Lueg dr Hauptartikel "Dr Bundesroot" Dr erst Ardikel vo dr Bundesverfassig, d Enumerationsklausle, leit fest, ass d Kantön alli Rächt hai, wo nit usdrücklig em Bund averdraut si. Im Bundesroot siini Machtbefuegnis si im Grosse und Ganze uf das beschränkt, wo dr Bund as Ganzes agöhn. Historisch si dodermit d Ussepolitik gmeint gsi, d Landesverdeidigung und interkantonali Aglägeheite, wo d Kantön nit under sich regle. Au s Zollwäse und die schwiizerischi Währig mit em Münz- und Banknotemonopol si im Bund übergeh. Anderi Regal (Bundesmonopol) si d Post, Telekommunikation, d Bundesbahne, s Alkoholmonopol und s Pulverregal. Schliesslig duet dr Bund au die inneri Sicherheit vo de Kantön gwährleiste, wenn die en drum bitte. Dr Bund delegiert au gwüssi Rächt an d Kantön und het denn s Ufsichtsrächt. Er cha gege Kantön wo gege d Gsetz verstosse Zwangsmassnahme ergriffe. Bi dene Bundesexekutione chönnte Bundesbeamti gschickt wärde, wo zum Rächte wurde
Di Rhätisch Bahn isch d Bahngsellschaft, wu für ä Kantuu Graubündä zueschtändig ischt. Si het ä meterspurigs, vermaschts Liniänetz uhni Zaastange unter sich. D Äschiniöre hend s verschtande, mit Chehrtunnel Höhediffäränze z überwinde. Sit Juli 2008 ghöret d Albulabaan vo Thusis uf Sammoritz und d Berninabaan vo Sammoritz uf Tiran im Veltlin zum UNESCO-Welteerb. Bis im Jahr 1925 isch s Autofare im ganze Kantuu verbotä gsi. So het mer ä Konkurs vu dr Rhätische Bahn wellä verhindärä. Dr Gründervater vo dr Bahn isch dr Willem Jan Holsboer gsi. Er isch a Holländer gsi, wo z Davos gwont het. Dr ehemalig Seemaa und Kaufmaa het s verstanda, Iihaimischi us em Prättigau für da Bau vo dr Iisabahnlinia Landquart-Davos z gwünna. Am 7. Februar 1888 isch d Schmalspurbahn Landquart-Davos AG gründet worda. Das dia Bahn ohni Zahrad und Spitzkehrana exischtiart, isch nid z letscht dr erfolgriicha Gotthardbahn z verdanke. Z Kloschters hets am Aafang no a Spitzkehri gha, doch dia isch dänn uufghoba worda. Au d Expansion in anderi Regiona vom Kanton Graubünda goht wiitgehend uf Plän vom Jan Willem Holsboer zrugg, so dass dr Firmanama im Johr 1895 uf Rhätischi Bahn umgänderet worda isch. Vu Davos uus isch d Bahn uf