rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Nagld isch a Schdadd en Bada-Wirddabärg, rond 50 Kilomedor sidlich vo Pforza. Nåch dor Graessdadd Calb isch Nagld d´ zwåedgraeschda Schdadd em Landgraes Calb ond seid em 1. Januar 1981 Graosa Graesschdadd. Vo Aldors här isch Nagld a wirddabärgischa Schdadd. Nagld ghaerd jetz zwår vorwaldongsrächdlich zom badischa Regierungspräsidium Karlsrua. Abor wirdschaflich ond kuldurell laofed älle wichdige Vorbendonga en dor wirdschafdlich attraktive Bereich Bebleng/Sendlfeng, mo blos 25 Kilomedor weid wägg isch, ond weidor nåch Schduagord. Nagld isch s´Middlzentrom fir d Flägga dromrom: Äbhausa, Aldasdåeg, Egahausa, Håedorbach, Raordorf, Semmorsfäld ond Wildbärg. Ausordem send ao dia zwåe benåchborde Flägga Jeddeng ond Metzeng, båede em Landgraes Bebleng gläaga, schdarg nåch Nagld ausgriichd. Durch d´ Landesgaardaschao 2013 håd Nagld schdeddebaulich vil gwonna. Glei sidlich ond wäschdlich vo dor Ennaschdadd isch on graosor audofreior Bereich endschdanda, mo gärdnorisch schee ãglegd isch ond zom Erhola aeläd. Där Bereich gåd vom Zẽmafluss vo dor Nagld ond dor Waldach ã bis zom Europapark ond Freibad nom. Nagld leid enora graesora Daalweidong, zwisch-m Obere Gae em Oschda ond-m Schwarzwald em Wäschda, am Zẽmafluss vor dor Nagld ond dor Walddach. D´ Nagld kommd vo Nordwäschda här ond machd on ganz scharfa Gnigg nåch Norda. D´ Waldach fliasd vo Sida en d´
D Sarasvati (Sanskrit: सरस्वती, Sarasvatī f.) isch e Fluss und d Göttin vo de Waishait im Hinduismus. I de Vede werd hüüffig de Fluss Sarasvati gnennt, wo e wichtigi Role spillt. Im Gegesatz zu de andere Flüss, cha d Sarasvati aber nöd miteme moderne Fluss gliichgsetzt were und s werd drum aagnoo, as de Fluss versickeret isch oder sin Lauf gänderet het. Zwor gits no hüt e Flüssli mit dem Name, wo i de Wüesti vo Rajasthan versickeret, aber d Laag und d Gröössi passed schlecht zum vedische Fluss, wo is Meer flüsst. I de Hindumythologii zällt d Sarasvati no hütt zu de sibe hailige Flüss und s werd agnoo, as d Sarasvati för d Mentsche nöd sichtbar flüüst. Si söll bi Allahabad mit de Flüss Yamuna und Ganga (Ganges) zämeflüüsse. I de vedische Zitt isch d Sarasvati d Göttin vom Fluss Sarasvati gsii. Im früene Hinduismus isch si mit de Vac, de Göttin vo de Sprooch und vo de Reed verschmolze. Hüt isch d Sarasvati d Frau vom Brahma und Göttin vo de Wösseschaft und vo de Chünst, wie Musig und Schriibkunst, und si isch d Schützeri vo de Schüeller und Studente, aber au vo de Handwercher. Si het
D Lakshmi (Sanskrit: लक्ष्मी Lakṣmī f.; Pali: Lakkhī) isch im Hinduismus d Göttin vom Woolstand und Riichtum. Noch de Öberliferig isch si usem Milchmeer entstande und denn d Frau vom Vishnu wore. Jedesmol wenn de Vishnu uf d Welt as Avatar chunnt, werd au d Lakshmi inkarniert, so as Sita, d Frau vom Rama, em sibte Avatar, und as Rukmini, d Frau vom Krishna, em achte Avatar. D Lakshmi isch d Muetter vom Liebesgott Kama. Si werd mit vier Ärm dargstellt. I zwoo Händ hebt sie je ai Lotusblueme us de andere zwoo Händ flüüsset Münze. Hans Wilhelm Haussig (Hg.): Götter und Mythen des Indischen Subkontinents. Stuttgart: Klett-Cotta (1984). ISBN 3-12-909850-X
De Yama (Sanskrit: यम, Yama m.) isch de Tootegott im Hinduismus. Er isch zudem de Welthüeter (lokapāla) vom Süüde. De Yama isch de Soo vom Vivasvat und de Zwillingsbrüeder vo de Yami, wo hüffig mitem Fluss Yamuna gliichgsetzt werd. De Yama und d Yami geltet as di erste Wese wo gstoorbe sind und geltet drum au as Stammeltere vo de Mentsche. Die Funktion tailt er mit sim Brüeder Manu. De Yama isch noch sim Tood de Gott vom Tood und vo de Tootewelt wore. As Tooterichter repräsentiert er o d Grechtigkait. Sini Huut isch grüe und er trait rooti Chlaider. Sis Riittier (vāhana) isch e schwarze Büffel. As e Waffe trait er e Chüüle. Da Yama tailt äänlichi Züüg mitem iranische Urkönig Yima und au e gwüssi Verwandtschaft werd mitem germanische Uurriis Ymir agnoo, äänlichi Vorstlige chönet aso scho i de indoeuropäischi Religioo vorhande gsii sii. Hans Wilhelm Haussig (Hg.): Götter und Mythen des Indischen Subkontinents. Stuttgart: Klett-Cotta (1984). ISBN 3-12-909850-X
De Ganesha (Sanskrit: गणेश, Gaṇeśa m.) oder Ganapati (Sanskrit: गणपति, Gaṇapati m.) isch e Gott im Hinduismus. Er isch de Soo vom Shiva und vo de Parvati und de Brüeder vom Skanda. De Ganesha schafft Hindernis usem Weg und werd drumm immer as erste aagrueffe. Dargstellt werd de Ganesha as e dicke Maa miteme Elifantechopf, wobii ann vo de Stoosszää abbrochen isch. Sis Riittier (vāhana) isch e Ratz. Hans Wilhelm Haussig (Hg.): Götter und Mythen des Indischen Subkontinents. Stuttgart: Klett-Cotta (1984). ISBN 3-12-909850-X
De Chandra oder Chandrama (Sanskrit: चन्द्र, Candra m.; Candramā m.; Pali: Canda, Candimā) isch de Moogott im Hinduismus. Er werd maist au Soma gnennt und isch de Welthüeter (lokapāla) vom Nordooste. De Chandra isch de Soo vom Waise (rishi) Atri und vo de Anasuya. Er het 27 Töchtere vom Daksha ghüürootet, wo di 27 Moohüser (nakshatra) darstelet. Er het aber nume för d Rohini Auge ghaa und eri iifersüchtige Schwöstere hend sich bim Vatter bischweert. De het drufabe de Chandra verfluechet, aser abmergle söll. Do hend aber di 27 Fraue Mitlaid öberchoo und de Vatter bete, er söll de Fluech rückgängig mache, waner au gmacht het. Aber e Tail vom Fluech isch blibe und drum wachst de Moo 14 Taag und schwiinet denn 14 Taag. De Chandra het sich i d Tara („Stern“), d Frau vom Brihaspati („Jupiter“), verliebt und si entfüert. Da isch d Uursach vomene groosse Chrieg gsii, wo ase lang duuret het, bis de Brahma em Chandra bifole het, d Tara em Brihaspati zruggee. Si isch aber schwanger gsii und het e Bueb uf d Welt broocht, wo si Budha gnennt het. De isch aber ase hübsch gsii, ass sowoll de Chandra wie au de Brihaspati sich
De Soma (Sanskrit: सोम, soma m.) isch e Ruuschtrank, wo i de Vede gnennt werd und im vedische Kult e wichtigi Role gspillt het. De Soma het nöd nu biruuscht, sondern au inspiriert, Muet igflööst und ghailt. D Zämesetzig und d Herstelig vo dem Ruuschtrank isch nüme bikannt, vermuetet werd as de Soma de Saft vo de Sidepflanze (Asclepias acida) gsii isch, aber anderi Vermuetige schlönd anderi Pflanze vor. Nochem Rigveda isch de Soma e geelbruune oder röötliche Saft. Er werd vo de Somapflanze gwune, wo i de Berge wachst. D Stengel weret mit Stai uuspresst und de Saft lauft dör e wulligs Siib inen Holzchöbel. De raini Soma werd a de Götter gopferet, zum Trinke werd er mit Milch oder Wasser verdünnt und gsüesst. De mythisch Soma aber chunnt vom Himmel, wo ursprüngli au d Haimet vo de Somapflanze gsii isch. De Soma isch a de Götter gopferet wore und de Donnergott Indra werd i de Vede as starche Somatrinker bischribe. Aber au di andere Götter trinket de Soma, demit si Unsterblichkait erlanget. De Somasaft isch ase wichtig gsii, as er vergöttlicht woren isch und im Rigveda sind öber 120 Hymne nöd nume em Saft und a de Pflanze
Soma stoot för: Soma (Saft), e Ruuschtrank mit wichtige kultische Bidütig im Vedismus Soma isch au e Name vom indische Moogott Chandrama Soma Records, schottisches Plattelabel för elektronischi Musig Somawürfel, e Chnobelspiili SomaFM, amerikanische Internetradiosender Soma (vo griechisch σῶμα soma „Körper“) bizeichnet i de Biologi und Medizin: Soma (Zellbiologie), de Körper vonere Zelle somatisch, Adjektiv wo sich uf de Liib oder Körper vom Mentsch bizücht im Gegesatz zu de Psyche Soma bizaichnet i de Geografi: Soma (Türkei), e Stadt a de Ägäis (Türkei) Sōma, e Stadt i de japanische Präfektur Fukushima Soma (Gambia), e Stadt z Gambia Soma isch de Familiname vo: Ragnvald Soma (* 1979), norwegische Fuessballspiler Soma isch der Vorname vo: Soma Morgenstern (1890–1976), tütschsproochige Schriftsteller D Abchörzig SOMA stoot för: Semantic Object Modeling Approach, e Modellierigssprooch Service-Oriented Modeling and Architecture, vo de IBM SOMA Sozialmarkt för Sozialmarkt (Einzelhandel)
De Bruunbärg isch en 877 Meter höcher Bärg im nördliche Schwarzwald. Er bschtoht us em grosse und em chline Bruunbärg, wo durch en Sattel mitenand verbunde sind. De Bärg ligt südöschtlich vo Oppenau und wird uf drü Site, nämlich im Oschte, im Süde und im Weschte vo de Rench umflosse. Im Norde isch s Liirbachtal und de Breitebärg, wo d Gränze vom Bruunbärg düent markiire. De Bärg ligt uf de Gemarkig vo de Gmeine Oppenau und Bad Peterstal-Griesbach. Wi im Nordschwarzwald üblich, so isch au uf em Bruunbärg de Bundsandschtei di oberschti Gschteinsschicht. Bi Wanderige um und uf em Bruunbärg cha me di rote Bundsandschteischichte guet gseh. Uf und um de Bruunbärg hets vieli Wanderweg, wo guet bschilderet sind. Au Biketoure rund um de Bärg sind möglich. Velotour rund um de Bruunbärg uf de Website vo Schwarzwald-Tourismus (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.schwarzwald-tourismus.info
D Nirriti (Sanskrit: Nirṛti f.) isch im Hinduismus d Göttin vom Verderbe und werd as d Muetter vo de Angst und d Frau vom Uurecht bischribe. Si bringt a de Lebige und a de Toote Uuhail. Ere weret schwaarzi Chlaider gopferet. De Nirriti (Sanskrit: Nirṛti m.) werd mengisch astell vom Surya as de Welthüeter (lokapāla) vom Südweste gnennt. Sis Riittier (vāhana) isch en Esel. Hans Wilhelm Haussig (Hg.): Götter und Mythen des Indischen Subkontinents. Stuttgart: Klett-Cotta (1984). ISBN 3-12-909850-X
De Vayu (Sanskrit: वायु, Vāyu m.) oder Vata (Sanskrit: वात, Vāta m.) isch de Windgott im Hinduismus und de Welthüeter (lokapāla) vom Nordweste. De Vayu isch de Biglaiter vom Donnergott Indra und wie de a de Mentsche fründlich gsinnt und bringt Woolstand. Er isch us de Brust vom Purusha entsprunge und isch selber de Vatter vom Affegott Hanuman. Er isch hellhüttig und hebt i de Händ Faane. Siis Riittier (vāhana) isch d Antilope. Hans Wilhelm Haussig (Hg.): Götter und Mythen des Indischen Subkontinents. Stuttgart: Klett-Cotta (1984). ISBN 3-12-909850-X
De Kubera oder Kuvera (Sanskrit: कुबेर, Kuvera m.) isch im Hinduismus de Gott vom Riichtum und de Welthüeter (lokapāla) vom Noorde. Vo Giburt uuf ghört de Kubera zu de Dämoone, denn sin Vatter isch de Vishravas, werum er selber au Vaishravana gnennt werd. De bösi Dämon Ravana, wo öber Lanka gherrscht het und d Sita graubt het, isch siin Halbbrüeder. Nochdem de Kubera tuusig Joor asketisch glebt gha het, het en de Brahma as Biloonig zum Welthüeter vom Noorde igsetzt und en zum Gott vo de Riichtümer gmacht. De Kuvera wont im Noorde ide Stadt Alaka im Himalaya. Dargstellt werd er mit drai Bai und drai Chöpf, aber er het nu acht Zee und isch aioigig. Hans Wilhelm Haussig (Hg.): Götter und Mythen des Indischen Subkontinents. Stuttgart: Klett-Cotta (1984). ISBN 3-12-909850-X
D Ushas (Sanskrit: उषस्, Uṣas f.) isch im Vedismus d Göttin vom Morgeroot. D Ushas werd as e bildhöbschi jungi Frau bischribe, wo nie aalteret. Si achtet ali Mentsche, egaal wele Rang si hend und wie si uusgsiend. Im Rigveda sind ere rund 20 Hymne gwidmet, womit si die Göttin isch, wo am maiste vereert woren isch. Si faart jede Moorge imene lüüchtige Wage uus, wo vo Stuete oder Chüe zoge werd, und vertribt Tünkli. Si isch d Töchter vom Himmelsgott Dyaus und d Schwöster vo de Nachtgöttin Nakta. De Sunegott Surya isch ere sin Gliebte oder Maa. Im spöötere Hinduismus spillt si kai Role mee. „Ushas, wenn du hüt mit dinene Straale wiit di beede Töörflögel vom Himel uuftuesch, denn gwäär üüs din wolfloose Scherme, und mit Chüe Labsaal, o Göttin!“ Rigveda I,48,15 D Ushas isch en Erb us de vorhistorische indoeuropäische Religioo und isch verwand mit de griechische Eos und de römische Aurora, wo ebefalls Göttine vom Morgeroot sind. Hans Wilhelm Haussig (Hg.): Götter und Mythen des Indischen Subkontinents. Stuttgart: Klett-Cotta (1984). ISBN 3-12-909850-X
De Hanuman (Sanskrit: हनुमान, Hanumān m.) isch im Hinduismus e göttliche Aff und de troi Tiener vom Rama. De Hanuman isch de Soo vom Windgott Vayu und vo de Nymphe Anjana. As Birooter vom Affekönig Sugriva werd er e Bundesgnoss vom Rama und werd denn sin troiste Tiener, wo im End d Sita rettet. Er werd as Aff mit menschliche Züüg dargstellt. Er isch muskulös und sini Huttfaarb isch hüffig goldig oder orangsch. D Langure (Semnopithecus sp.) weret z Indie as Hanumanaffe bizaichnet. De Hanuman het gwaltigi Chräft. So isch er i aim Sprung vo Indie uf d Insle Lanka ggumpet. Woner het söle vom Himalaya Hailpflanze bringe, het er vergesse weli er söll pflücke und het drum de ganzi Berg uusgrisse, und ase ali Hailpflanze vo dem Berg zum Rama broocht. Er cha aber au dör d Wulche flüüge. Won em d Aahaänger vom Ravana, em Genger vom Rama, de Schwanz aazunde hend, het er die Glegehait gnutzt und mit sim brenige Schwanz di ganzi Stadt vom Ravana aazunde. Hans Wilhelm Haussig (Hg.): Götter und Mythen des Indischen Subkontinents. Stuttgart: Klett-Cotta (1984). ISBN 3-12-909850-X
De Rama (Sanskrit: राम, Rāma m.) isch de sibeti Avatar vom Vishnu und di biliebtist Held im Hinduismus. De Rama isch de Soo vom König Dasharatha vo Ayodhya us de Sunedynastii. Dör e List vo sinere Stiifmuetter muen er is Exiil und lebt mit sinnere Frau Sita und sim Halbbrüeder Lakshmana im Waald. De Dämoon Ravana raubt d Sita und entfüert si uf d Insle Lanka, wo de Ravana König isch. De Rama füert e Chrieg gege de Ravana, wobii er vom Aff Hanuman tüchtig understützt werd. Er bisigt de Ravana und d Sita werd bifrait. Diham aber bischuldigt er si, as si em untroi wore sai. Si cha dör e Füürproob eri Uuschuld biwiise. D Gschicht vom Rama werd im Heldeepos Ramayana gschilderet. Denebet gits ono anderi Öberlifrige. De Rama werd sitem 11. Joorhundert kultisch vereert. Abbildet werd er maist zäme mit de Sita und em Lakshmana und em Hanuman, wo vorem Rama chnüület und en abete tuet. Dargstellt werd de Rama as muskuööse Held mit emene Pfiilboge. As Avatar vom Vishnu isch er blauhüütig. De Rama werd wie de Krishna im Mahamantra aagrueffe.
Rama bizaichnet: Rama, de sibti Avatar vom Gott Vishnu im Hinduismus Rama (Fluss), e Fluss im nördliche Herzegowina Rama (Volk), ein indigenes Volch z Nicaragua (Mittelamerika). Rama isch de Name vo merere Ortschafte: Rama (biblischer Ort), Ramathaim-Zophim, antiki Stadt om Pirg Ephraim z Israel Rama (Nicaragua), e Stadt z Nicaragua Rama (Fürstentum), e Förstentum uf em Piet vom hüttige Herzegowina Prozor-Rama, e Gmaind im Kantoo Herzegowina-Neretva z Bosnie und Herzegowina Rama isch de Name vo de Könige vo de Chakri-Dynasty z Thailand: Rama (Könige von Thailand) - Buddha Yodfa Chulaloke, Rama I. de Gross (1782–1809) Buddha Loetla Nabhalai, Rama II. (1809–1824) Phra Nang Klao, Rama III. (1824–1851) Mongkut, Rama IV. (1851–1868) Chulalongkorn, Rama V. de Gross (1868–1910) Vajiravudh, Rama VI. (1910–1925) Prajadhipok, Rama VII. (1925–1935) Ananda Mahidol, Rama VIII. (1935–1946) Bhumibol Adulyadej, Rama IX. de Gross (gchrönt 1946) Ramathibodi I. (1314–1369), de erst König vom Königriich Ayutthaya z Thailand Ramathibodi II. (1472–1529), König vom Königriich Ayutthaya z Thailand Rama isch de Familiname vo merere Persone: Carol Rama (* 1918), italienischi Chünstleri Edi Rama (* 1964), albanische Politiker und Chünstler Hans Rama (1906–1967), tütsche Fotigraaf Milaim Rama (* 1976), Schwizer Tschütteler Valdet Rama (* 1987), tütsche Tschütteler
D Sita (Sanskrit: सीता, Sītā f.) isch i de hinduistische Saag d Frau vom Rama und gelt as Inkarnation vo de Göttin Lakshmi. D Sita isch bim Pflüege us de Erde uuftaucht und denn vom König Janaka as Tochter agnoo wore. Er hett si groosszoge und denn mitem Rama verhürootet. Wo de Rama is Exiil het müese, isch si em as troiji Frau in Wald gfolgt und het dai glebt. Wo de Rama uf de Jagt gsii isch, isch si vom Dämoon Ravana entfüert wore. Er het si i sinnere Stadt iigsperrt und vo ere verlangt, ass er si hürooti, aber si het sich em verwaigeret. De Rama isch zäme miteme Heer us Affe und Bääre gege d Insle Lanka zoge, wo de Ravana König gsii isch. Em Hanuman isches gglunge, d Sita z rette und de Rama het de Ravana bisigt. Nochdem d Sita wider hai zum Rama choo isch, het er si bischuldigt, as si em untroi wore sai. Si het da abgwert und sich is Füür gsetzt, um z biwiise, as si uuschuldig isch. De Rama het drufabe sini Bischuldigunge biroit, aber d Sita het sich zruggzoge und isch im End wider i de Erde verschwunde. Hans
Sita bizaichnet: Sita isch im Hinduismus d Frau vom Rama (244) Sita, e Planetoid, wo noch ere binennt isch Sita (Mondkrater), e chliine Krater ufem Moo isch o noch ere binennt Sita Maria Vermeulen, e holländischi Sängeri Sita (Titularbistum), e Titularbistum SITA S.C, en Unterneme SITA Deutschland GmbH, e Entsorgigsunterneme mit Sitz z Köln, wo zu de französische SUEZ-Gruppe ghört. SITA-Bauelemente GmbH mit Sitz z Herzebrock-Clarholz. SITA (Société Internationale de Télécommunication Aéronautique), e belgischi Gnosseschaft för Dateverarbaitig und Kommunikation SITA, e Karrierestufe (Senior IT Architect) i IT-Unterneme. SITA Slovenská tlačová agentúra, di slowakischi Nochrichteagentur Sita (Chabarowsk), en Ort i de russische Regioo Chabarowsk Sita (Bistriţa-Năsăud), en Ort im rumänische Chrais Bistriţa-Năsăud
De Dyaus oder Dyaus Pita (Sanskrit: द्यौष् पिता Dyauṣ Pitā m. „Vatter Himmel“) isch im Vedismus de Himmelgoot, wo immer zäme mit de Erdmuetter Prithivi agrueffe werd. Im Rigveda sind em göttliche Paar Dyava-Prithivi („Himmel-Erde“) sechs Hymne gwidmet. Si wered as „Vättere“, „Müettere“ oder „Eltere“ vo allne Wese bizaichnet und as soomeriiche Muni und Chue bischribe. Zu dene sine Chind ghöret vili Natuurgötter, so de Regegott Parjanya, de Sunegott Surya und d Ushas, d Göttin vom Morgeroot. De Dyaus isch waise, fründlich gsinnt und schützt all Wese. Im jüngere Hinduismus spillt de Dyaus kai Role mee. „Da söll, Himmel-Erde, woor were, Vatter, Muetter, wani do an oi seg: Weret di Nöchste vo de Götter mit Hilflaistige, e mit Naarig verseeni fraigebigi Gmaind wömmer!“Rigveda I,185,11 De Dyaus Pita goot uf de indoeuropäisch Himmelgott *Dyēus ph2tēr zrugg, wo au im griechische Göttervatter Zeus und im römische Iuppiter witterlebt. Degege ghört de germanisch Chriegsgott Ziu/Tyr nöd do ane. Hans Wilhelm Haussig (Hg.): Götter und Mythen des Indischen Subkontinents. Stuttgart: Klett-Cotta (1984). ISBN 3-12-909850-X
D Prithivi oder Prithvi Mata (Sanskrit: पृथिवी माता, Pṛthivī Mātā f. „Muetter Erde“; Pali: Paṭhavī) isch d Erdmuetter im Vedismus. D Prithivi werd im Rigveda zäme mitem Himelsgott Dyaus i sechs Hymne as Paar Dyava-Prithivi agrueffe. Im Gegesatz zum Dyaus, wo nie elai gnennt werd, cha si aber au elai agrueffe were. D Prithivi isch d Muetter vo alne Wese. Si blibt immer jung und isch fründli zu allne Gschöpf. Im früene Hinduismus werd d Prithivi as Töchter vom König Prithu bitrachtet. D Prithivi Mata dörft e Fortsetzig vonere vermuetete urindoeuropäische Erdmuetter *Pl̥th2uih2 meh2tēr sii. Litavis Jörd Hans Wilhelm Haussig (Hg.): Götter und Mythen des Indischen Subkontinents. Stuttgart: Klett-Cotta (1984). ISBN 3-12-909850-X
D Parvati (Sanskrit: पार्वती, Pārvatī f.) isch im Hinduismus d Frau vom Shiva und gelt as d Muetter vom Ganesha und vom Skanda. Si isch di fründlichi Form vo de Durga. Ere sis Riittier (vāhana) isch de Loi. D Parvati isch di widergiborni Sati, wo di ersti Frau vom Shiva gsii isch. Parvati haisst „Berg“ und si isch d Töchter vom Himavan (Himalaya) und vo de Mena. Si repräsentiert de fründlichi und hüüslichi und au de müetterlichi Aspekt vo de Devi und werd hüüffig zäme mit em Shiva, em Ganesha und em Skanda as Vorzaigefamili vo de hinduistische Götterwelt dargstellt. Streng gnoo isch nume de Ganesha ere sis Chind, wäred de Skanda usem Soome elai vom Shiva antstanden isch, wo is Füür ghait isch. De Füürgott Agni het denn de Soome in Ganges grüert und drus use isch de Skanda entstande. Hans Wilhelm Haussig (Hg.): Götter und Mythen des Indischen Subkontinents. Stuttgart: Klett-Cotta (1984). ISBN 3-12-909850-X
De Aargauer Chloschterstriit isch en Usenandersetzig zwüsche de staatliche Behörde und de katholische Chile im Kanton Aargau gsi, wo ane 1841 sin Höhepunkt het gha. Dä Komflikt het Spannige übere Kanton use zer folg gha. Im Kanton Aargau, wo im 1803 gründt worde-n-isch, sind reformiirti Gebiet (de früheri Bärner Aargau) und katholischi Gebiet (s Freiamt, d Grafschaft Bade und s Fricktal) in eim Hoheitsgebiet vereinigt worde. Vo Aafang aa hets zwüsche dene Bevölkerigsgruppe Spannige gäh. Beidi Konfessione hei öppe de gliich Bevölkerigsaateil gha – mit eme liichten Übergwicht vo de Reformiirte – und so isch me im junge Kanton uf en Uusgliich vo de Interesse aagwise gsi. Us dem Grund het d Verfassig vo 1831 d Parität zwüsche de Katholike und de Reformiirte feschtgschribe gha. In dere Verfassig isch aber au feschtgläit gsi, dass si innerhalb vo zää Johr muess revidiirt wärde. Di Verfassigsrevision het zu immer wie meh Spannige gfüürt. Di konservative Katholike hei d Parität unbedingt welle biibhalte und für Chile- und Schuelfroge de Grossi Root welle nach Konfessione tränne. Di Reformiirte hei sich mit liberale und radikale Katholike zämegschlosse und sind so zäme gäge di katholischi Chile vorgange. Im 1835 het de Grossi Root bschlosse, d Chlöschter
De Skanda isch de Chriegsgott im Hinduismus. Er isch de Soo vom Shiva. Bi de Tamile isch er mitem alte tamilische Gott Murugan verschmolze. De Skanda het e ussergwöönlichi Giburt: de Soome vom Shiva is nämmli is Füür tropfet. De Füürgott Agni het denn de in Fluss Ganges ine gworffe. D Flussgöttin Ganga het de im Himalaya as Land gschwemmt und drus use isch de Skanda entstande. Di sechs Krittikas (Plejade) hend en as Zögling agnoo, werum er sechs Chöpf und sechs Müüler het und au Karttikeya gnennt werd. Er hett au zwölf Ärm. Sini Waffe sind de Speer und de Pfiilboge und de Güggel isch sis Faanezaiche. Siis Riittier (vāhana) isch aber de Pfau, woner vom Garuda öbercho het. Hans Wilhelm Haussig (Hg.): Götter und Mythen des Indischen Subkontinents. Stuttgart: Klett-Cotta (1984). ISBN 3-12-909850-X
De Garuda (Sanskrit: गरुड, Garuḍa m.; Pali: Garuḷa) isch im Hinduismus de König vo de Vögel und s Riittier (vāhana) vom Gott Vishnu. De Garuda isch de Soo vom Kashyapa und vo de Vinata und de Brüeder vom Aruna, em Wagelenker vom Sunegott Surya. Won er uf d Welt choo isch, het er ase starch glüüchtet, as sogäär d Götter Angst vorem ghaa hend. Well d Kadru, d Muetter vo 1000 Schlange, drunder de Schlangekönig Shesha, sini Muetter underjocht hett, isch er de grööscht Find vo de Schlange. Um sini Muetter z bifraie, het er vom Donnergott Indra de Unsterblichkaitstrank Amrita gstole. Wel er aber selber nöd devo trunke gha het, het em de Vishnu d Unsterblichkait ggee. Als Gegegoob het er em Vishnu abotte, sis Riittier z were. De Garuda het de Liib und de Chopf vomene Maa, aber dezue rooti Adlerflögel, Adlerchlaue und en Adlerschnabel. De Garuda isch aus s Woppetier vo Indonesie und di indonesisch Fluglinie het sich noch im binennt. Hans Wilhelm Haussig (Hg.): Götter und Mythen des Indischen Subkontinents. Stuttgart: Klett-Cotta (1984). ISBN 3-12-909850-X
D Devi (Sanskrit: देवी, Devī f. „Göttin“) isch im Hinduismus de Name vo de Göttin, wo ali wiiblichi Aspekt und ali Göttine umfasst. Si manifestiert sich i merere Aspekt und het drum meriri Näme. Im Hinduismus spilet nu wenig Göttine en aktiifi oder öbergornneti Role, hüffig sind si nu Biglaiterine und d Fraue vo männliche Götter und underem Name Devi chönd al Göttine zämegfasst were. Im jüngere Hinduismus isch Devi bsundrigs de Name vo de Frau vom Shiva und haisst i de milde Form Parvati, Uma oder Gauri und i de wilde Form Durga oder Kali. As Tridevi („Draigöttin“) isch si d Verschmelzig vo de Göttine Sarasvati, Lakshmi und Parvati, de drai Fraue vo de drai Hoptgötter Brahma, Vishnu und Shiva. Hans Wilhelm Haussig (Hg.): Götter und Mythen des Indischen Subkontinents. Stuttgart: Klett-Cotta (1984). ISBN 3-12-909850-X