rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De Kanton Schafuuse hät 26 politischi Gmaande, wo me Iiwohnergmaand saat: (Stand Januar 2013) 1947 isch d Gmeind Buechtale i d Stadt Schafuuse iigmeindet worde. 1964 isch d Gmeind Herblinge au i d Stadt Schafuuse iigmeindet worde. 2004 händ d Gmeinde Baarze und Thäynge fusioniert → Thäynge. 2005 händ d Gmeinde Osterfinge und Wilchinge fusioniert → Wilchinge. 2009 isch d Gmeind Hämmedal (542 Iw. / 10,78 km²) a d Stadt Schafuuse aaglideret worde. 2009 händ au Gmeinde Aaltdorf (188 Iw. / 3,04 km²), Bibere (242 Iw. / 1,8 km²), Hofe (137 Iw. / 1.05 km²) und Opfertshofe (134 Iw. / 2,11 km²) mit Thäynge (4'232 Iw. / 11,92 km²) funsioniert → Thäynge. 2013 händ Beringe und Guntmadinge fusioniert → Beringe.
Franz Joseph Haydn (menkmol au Josef, dr Name Franz het er sälber nie benutzt) (* 31. März 1732 z'Rohrau in Nideröstriich; † 31. Mai 1809 z'Wien) isch e füehrende östriichischer Komponist vu dr Wiener Klassik gsi. Der Franz Joseph Haydn isch dr Soon vom Mathias Haydn und vo dem sinere Ehefrau Maria Haydn (geb. Koller) und dr Brueder vum Komponist Michael Haydn un vum Tenor-Sänger Johann Evangelist Haydn gsi. 1740 het der Georg von Reutter iin uf Wien mitgnoo, wo dr Franz Joseph als Chorsänger gläbt und Instrumäntunderricht gnoo het. 1749 isch er freie Musiker worde und 1757 het er e Stell als Musigdiräkter bim Graf Karl von Morzin gfunde. 1760 het er d Maria Anna Theresia Keller ghürootet. Dr Haydn het der gröschti Teil vo siner Karriere als Hofmusiker verbrocht und hed s Orchester und d Opere fo de wohlhabende Familie Esterhàzy uf derem Landsitz gleitet, für die het är d Musik kompiniert. I de 1790er Joor het dr Haydn es bar Reise dur Europa gmacht und mit sine Konzärt vil Erfolg gha. Dr Haydn het vil für d Witerentwiklig vo der Simfony, vo der Sonate und vom Strychkwartett too. Si berüemtischt Werch isch s'Kaiserquartett, wo die bechanntischt Passage
De Bezirk Zofige isch en Bezirk im Kanton Aargau i de Schwiiz. Er bstoht us em südweschtlichschte Zipfel vom Kanton. De Houptort isch Zofige. De Bezirk het 17 Iiwohnergmeinde, isch 142,01 km² gross un het öpe 71'000 Iiwohner (Endi 2017). Gmeinde bis 1889 Gmeinde bis 1900 Gmeinde bis 2001 Gmeinde bis 2018 1803: Abspaltig vo Rike → Balzewil und Rike 1804: Abspaltig vo Oftrige → Mühlethal und Oftrige 1890: Namesänderig vo Niderwiu (Zofige) → Rothrist 1901: Fusion Balzewiu und Rike → Murgethal 1901: Fusion Stafubach und Wittwil → Stafubach 2002: Fusion Mühlethal und Zofige → Zofige 2019: Fusion Attewiu und Reitnou → Reitnou Commons: Bezirk Zofige – Sammlig vo Multimediadateie Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023
S Zùùrzibiet oder amtlich de Bezirk Zurzach isch en Bezirk im Kanton Aargau i de Schwiiz. S Zùùrzibiet isch ganz im Nordoschte vom Kanton. Hauptort isch Zùùrzi. De Bezirk hät 15 Iiwohnergmäinde, isch 130,01 km² grooss und hät 35'041 Iiwohner (Ändi 2020). S Zùùrzibiet liit zwösched Züri un Basel, am Zämefluss vo der Aare un em Rhy. Im Norde isch de Rhy d Gränze zu Tütschland (Landchräis Waldshuet). Gmeinde bis 1898 Gmeinde bis 1944 Gmeinde bis 2005 Gmeinde bis 2013 Gmeinde bis 2021 1806: Abspaltung von Böötschde → Böötschde, Lüggere und Oberlöibschlet 1832: Abspaltig Oberleubschlet → Full-Reulete und Oberlöibschlet 1866: Fusion Oberleubschlet im Bezirk Zurzach und Unterleubschlet im Bezirk Laufeburg→ Löipschled im Bezirk Zùùrzi 1899: Fusion Mellstorf und Wislike → Wislike 1945: Namesänderig Oberändige → Ändige 2006: Namesänderig Zùùrzi → Bad Zùùrzi 2014: Fusion Ändige und Unterändige → Ändige 2022: Fusion Bad Zùùrzi, Baldige, Bööbike, Chäiserschtuel, Räkinge, Riete, Rümike und Wislikofe → Zùùrzi s Portal vo de Region Zurzibiet
Im Kanton Bärn gits 342 politischi Gmeinde. Är isch drmit de Kanton ir Schwiz, wo am meischte politischi Gmeinde het (Stang: Jänner 2020). Reini politeschi Gmeinde ohne Burgergmeind (frz. commune bourgeoise) heisse Ywonergmeind (communes municipales). Settigne Gmeinde, wo d Ywoner- u d Burgergmeind zämegleit worde si, seit me Gmischti Gmeind (communes mixtes). Inhaltsverzeichnis A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z 2004: Englisberg und Zimmerwald → Wald 2004: Niederwichtrach und Oberwichtrach → Wichtrach 2007: Gutenburg und Madiswil → Madiswil 2007: Forst und Längenbühl → Forst-Längenbühl 2008: Herzogenbuchsee und Oberönz → Herzogenbuchsee 2009: Riggisberg und Rüti bei Riggisberg → Riggisberg 2009: Heimenhausen, Röthenbach bei Herzogenbuchsee und Wanzwil → Heimenhausen 2010: Langenthal und Untersteckholz → Langenthal 2010: Ballmoos und Jegenstorf → Jegenstorf 2010: Aeschlen bei Oberdiessbach und Oberdiessbach → Oberdiessbach 2010: Tüscherz-Alfermée und Twann → Twann-Tüscherz 2011: Lyss und Busswil bei Büren → Lyss 2011: Kleindietwil, Leimiswil und Madiswil → Madiswil 2011: Albligen und Wahlern → Schwarzenburg 2011: Bettenhausen und Bollodingen → Bettenhausen 2012: Belp und Belpberg → Belp 2013: Ruppoldsried und Rapperswil → Rapperswil 2013: Kallnach und Niederried bei Kallnach → Kallnach 2013:
De Kanton Soledurn hät 109 politeschi Gmeine, wo Iiwohnergmeine gnennt wärde (Stand: 1. Januar 2014). D Bezirkshouptort sind fett gschribe. Inhaltsverzeichnis A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Gmeine bis 2009 Gmeine bis 2010 Gmeine bis 2011 Gmeine bis 2012 Gmeine bis 2013 2003: Iiwohnergmein Metzerlen und Burgergmein Metzerlen → Metzerlen-Mariastein 2006: Niedererlinsbach und Obererlinsbach → Erlinsbach SO 2010: Balm bei Messen, Brunnenthal, Messen und Oberramsern → Messen 2011: Niederwil und Riedholz → Riedholz 2012: Aeschi und Steinhof → Aeschi 2013: Lüsslingen und Nennigkofen → Lüsslingen-Nennigkofen 2013: Heinrichswil-Winistorf und Hersiwil → Drei Höfe 2014: Ätikofe, Ätige, Bibere, Brüggle, Chibberg-Buechi, Chüttigkofe, Gossliwiu, Hessigkofe, Mülidorf u Schäppech → Buechegg
D Wiehnacht oder Wiehnecht, im Badische, Schaffuusische und Schwööbische wytume Wyhnächte reschp. Weihnächte, isch s chrischtlich Fäscht vo de Geburt vom Jesus und damit vo de «Mönschwerdig vo Gott». Uufgschribe findt me die Gschicht zeerscht am Aafang vum Lukasevangelium un am Aafang vum Mathäusevangelium. Houptfäschttag isch de 25. Dezämber; em 24. Dezämber sait ma Heiligoobed. D Wiehnacht isch mit Oschtere und Pfingschte es vo de drei Houptfäscht (katholisch: Hochfest) vom Chilejahr. Als Fyrtig vo de Chile cha me de 25. Dezämber sit 336 z Rom nochewyse. I vilne Länder isch d Wiehnacht en gsetzliche Fyrtig. Z Dütschland und z Öschtrych isch de zwöit Wiehnachtstag (26. Dezämber) au en staatliche Fyrtig, grad wie au i de meischte Kantön i de Schwyz als Stefanstag. I de orthodoxe Chilene isch am 7. Jänner Wiehnecht, wil das gmäss em alte julianische Kaländer em 25. Dezämber entspricht. Au d Kopte z Ägipte händ das Fescht am 7. Jänner, wo ire «29. Khiakh» isch, und nach em Feschtässe fönd si grad mid ere Faschtezyt aa. D Armeenier fyre d Wiehnecht am 6. Jänner. Als Iistimmig uf d Wiehnacht gits de Apfänt. Ame vier Sunntige vor Wiehnacht foht der Apfänt mit em eerschte Apfäntssonntig aa. Die Zyt
Dr Kanton Graubünda hät 101 politeschi Gmainda. (Stand 1. Januar 2021) Am Aafang vom 2005 sinds 208 Gmainde gsii, füf Johr spööter 180 und am 1. Januar 2015 no 125 Gmainde. D Gmainda wärdend sit em 1. Januar 2016 wäg de kantonale Gebietsreform i Regiona zämmagfasst. Inhaltsverzeichnis A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z I de Liste une werdet i de zwait Spalte di offizielle Näme vo de Gmainde aggee, aso jenochdem uf Hochtütsch (hd.), Rätoromanisch (rr.) oder Italienisch (it.). I de dritte Spalte werdet i de obere Zile die tütsche Tielektnäme aggee, aso Schwizertütsch (dt.), und i de undere Zile anderssprochigi Variante, zum Bischpil Tütsch (hd.), Rätoromanisch (rr.), Italienisch (it.) oder Lombardisch (lmo.). 2002: Camuns, Surcasti, Tersnaus und Uors-Peiden → Suraua 2003: Donat und Patzen-Fardün → Donat 2006: Splügen und Medels im Rhiiwald → Splüüge 2007: St. Antönien Ascharina und St. Antönien → Santantöniä 2008: Ausserferrera und Innerferrera → Ferrera Says und Trimmis → Trimmis St. Peter und Pagig → St. Peter-Pagig 2009: Davos und Wiesen → Tafaa Feldis/Veulden, Scheid, Trans und Tumegl/Tomils → Tomils Andeer, Clugin und Pignia →
Moksha-Patamu isch es Brettspiil wo ursprünglich us Indie chunnt. Es isch ähnlich wis Leiterlispiel, wo me i de Schwiiz kennt. S Brett isch iiteilt i 100 nummerierti quadratischi Fälder. Alli Spiiler started bim Feld 1 und gwunne het, wer zerscht s Feld mit de Nummere 100 erreicht. S Moksha-Patamu isch es Spiel für Chind und isch in Indie entstande und het en moralische Hintergrund gha. Tugende wie Zuverlässigkeit, Grosszügigkeit, Glaube und Askese sind de Leitere zuegordnet. Zu jeder Schlange ghört e schlechti Charaktereigeschaft wie Eitelkeit, Ungghorsam, Habgier oder Böses wie Lüge oder Diebstahl. S Ziilfeld symbolisiert Nirvana. Um 1890 isch das Spiel uf Europa bracht worde. De moralisch Hintergund het me allerdings weg glaa. In England kennt mes under em Namä „Snakes and Ladders“. Zum Spile bruucht mer näbem Spilbrett e Spilfigur für jede Spiler und en Würfel. Am Afang muess mer abmache, wer afangt. Alli Spiler started vom Feld mit de Nummere 1. Denn würflet de erst Spiler und zieht sovili Felder vorwärts, wie d Zaal, won er gwürflet het. Nach ihm würflet de nöchscht und e so gahts zringsum. Wenn en Spiler nach sim Zug uf eme Feld mit ere Leitere staht, denn zieht er sini Figur d
De Schwizer Kanton Wallis umfasst 126 politischi Gmeinde (Stand: 1. Jänner 2017). D Bezirkshauptort sind fett gschribe. D Gmeinde sind i Bezirk (franzöösisch districts) zämegfasst, wo uf di alte Zehnden zrugg gönd. Lueg au: Bezirk vom Kantoo Wallis Inhaltsverzeichnis A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Gmeinde bis 07.1964 Gmeinde bis 12.1964 Gmeinde bis 1968 Gmeinde bis 1972 Gmeinde bis 1993 Gmeinde bis 2000 Gmeinde bis 2003 Gmeinde bis 2004 Gmeinde bis 2007 Gmeinde bis 2008 Gmeinde bis 2010 Gmeinde bis 2012 Gmeinde bis 2013 Gmeinde bis 2016 1. Oktober 2000: Feschel und Guttet → Guttet-Feschel 1. Oktober 2000: Biel, Ritzingen und Selkingen → Grafschaft 1. November 2003: Goppisberg, Greich und Ried-Mörel → Riederalp 1. Oktober 2004: Geschinen und Münster → Münster-Geschinen 1. Oktober 2004: Gluringen und Reckingen → Reckingen-Gluringen 1. Oktober 2004: Usserbinn, Erne, Mühlebach und Steihüüs → Erne 1. Januar 2009: Ayer, Chandolin, Grimentz, Saint-Jean, Saint-Luc und Vissoie → Anniviers 1. Januar 2009: Obergesteln, Oberwald und Ulrichen → Obergoms 1. Januar 2009: Filet und Mörel → Mörel-Filet 1. Januar 2009: Bratsch und Gampel → Gampel-Bratsch 1. Januar 2009: Hohtenn
Im Kanton Frybùrg gits 133 politischi Gmiine (Stand: Jenner 2020). Inhaltsverzeichnis A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Gmiine bis 1999 Gmiine bis 2000 Gmiine bis 2001 Gmiine bis 2002 Gmiine bis 2003 Gmiine bis 2004 Gmiine bis 2005 Gmiine bis 2010 Gmiine bis 2011 Gmiine bis 2012 Gmiine bis 2013 Gmiine bis 2015 Gmiine bis 2016 Gmiine bis 2019 2000: Corsalettes und Grolley → Grolley 2000: Gurmels und Chligurmels → Gurmels 2000: Montagny-la-Ville und Montagny-les-Monts → Montagny 2001: Avry-sur-Matran und Corjolens → Avry 2001: Maules, Romanens und Rueyres-Treyfayes → Sâles 2001: Bionnens, Mossel, Ursy und Vauderens → Ursy 2001: Gillarens, Promasens und Rue → Rue 2001: Lentigny, Lovens und Onnens → La Brillaz 2001: Chavannes-sous-Orsonnens, Orsonnens, Villargiroud und Villarsiviriaux → Villorsonnens 2001: Marsens und Vuippens → Marsens 2001: Ecuvillens und Posieux → Hauterive 2002: Albeuve, Lessoc, Montbovon und Neirivue → Haut-Intyamon 2003: Avry-devant-Pont, Le Bry und Gumefens → Pont-en-Ogoz 2003: Gurmels, Guschelmuth, Liebistorf und Wallenbuch → Gurmels 2003: Les Ecassey, Estévenens, La Joux, Lieffrens, La Magne', Sommentier, Villariaz, und Vuisternens-devant-Romont → Vuisternens-devant-Romont 2003: Courtaman und Courtepin → Courtepin 2003: Estavayer-le-Gibloux,
De Kanton Nöieburg hät 31 Gmainde. Ane 2008 sinds no 26 mee gsii, also 62 Gmainde. Bis Ändi 2017 sind die uf sächs Bezirk (Distrikt) vertailt gsi. Es gitt für d Statistik bi de Waale no wyterhi vier Regioone im Kanton. Inhaltsverzeichnis A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z 2009: Marin-Epagnier und Thielle-Wavre → La Tène 2009: Boveresse, Buttes, Couvet, Fleurier, Les Bayards, Môtiers, Noiraigue, Saint-Sulpice und Travers → Val-de-Travers 2013: Auvernier, Bôle und Colombier → Milvignes 2013: Boudevilliers, Cernier, Chézard-Saint-Martin, Coffrane, Dombresson, Engollon, Fenin-Vilars-Saules, Fontainemelon, Fontaines, Les Geneveys-sur-Coffrane, Les Hauts-Geneveys, Montmollin, Le Pâquier, Savagnier und Villiers → Val-de-Ruz 2016: Brot-Dessous und Rochefort → Rochefort 2018: Bevaix, Fresens, Gorgier, Montalchez, Saint-Aubin-Sauges und Vaumarcus → La Grande Béroche Commons: Gmainde vom Kanton Nöieburg – Sammlig vo Multimediadateie
De Kanton Jura hät 55 politischi Gmeinde (Stand: Januar 2013). D Bezirkshauptort sind amigs fätt gschribe. Hiwiis: Die dütsche Näme vo de Ortschafte sin – mit folgende Usnaame – komplett ungebrüüchlich worde. No brucht wärde Delsberg, Pruntrut, Ederswiler (die einzig dütschsprochigi Gmeind im Kanton Jura), Mettebärg und Saugere (französisch: Soyhières). Inhaltsverzeichnis A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Hiwiis: Die dütsche Näme vo de Ortschafte sin – mit folgende Usnaame – komplett ungebrüüchlich. No brucht wärde Delsberg, Pruntrut, Ederswiler (die einzig dütschsprochigi Gmeind im Kanton Jura), Mettemberg (französisch fascht gliich wie de dütschi Name) und Saugern (sehr sälte no im Laufetal bruucht). 2009: Montfaucon und Montfavergier → Montfaucon 2009: Goumois, Les Pommerats und Saignelégier → Saignelégier 2009: Buix, Courtemaîche und Montignez → Basse-Allaine 2009: Chevenez, Damvant, Réclère und Roche-d’Or → Haute-Ajoie 2009: Epauvillers, Epiquerez, Montenol, Montmelon, Ocourt, Saint-Ursanne und Seleute → Clos du Doubs 2009: Le Peuchapatte und Muriaux → Muriaux 2009: Asuel, Charmoille, Fregiécourt, Miécourt und Pleujouse → La Baroche 2013: Bressaucourt und Fontenais → Fontenais 2013: Bassecourt, Courfaivre, Glovelier, Soulce und Undervelier → Haute-Sorne 2013: Montsevelier, Vermes und Vicques
De Kanton Tessin hät 115 politischi Gmainde (Stand: 2. April 2017). D Bezirkshoptort sind iigfetted. E paar grööseri Oort im Tessin hend im Schwizertütsche en aigni Form, bsunders im Gurinnertütsch (mit eme Stern* bizaichent) und im Uurnertütsch (lmo. bedüted Lombardisch). Inhaltsverzeichnis A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Im Kanton Tessin gits sit em Joor 2003 verstärkt Gmeindsfusione. Am 25. November 2007 isch d Fusion vo Chiasso, Morbio Inferiore und Vacallo abglehnt worde. 6. Juni 2000 Tesserete, Cagiallo, Sala Capriasca, Lopagno, Roveredo Capriasca und Vaglio → Capriasca 13. April 2001: Auressio, Berzona und Loco → Isorno 8. Oktober 2003 Breganzona, Cureggia, Davesco-Soragno, Gandria, Pambio-Noranco, Pazzallo, Pregassona und Viganello → Lugano 8. Oktober 2003 Aurigeno, Moghegno, Maggia, Lodano, Coglio, Giumaglio und Someo → Maggia 8. Oktober 2003 Brontallo, Menzonio, Broglio, Prato-Sornico, Peccia und Fusio → Lavizzara 3. November 2003 Agra, Gentilino und Montagnola → Collina d’Oro 3. November 2003 Bioggio, Bosco Luganese und Cimo → Bioggio 4. April 2004: Castro, Corzoneso, Dongio, Largario, Leontica, Lottigna, Marolta, Ponto Valentino und Prugiasco → Acquarossa 4. April 2004: Mendrisio und Salorino → Mendrisio 4. April
De Kanton Waadt hät 300 politischi Gmeinde (Stand: 1. Jänner 2022). D Gmeinde vom Kanton Waadt sind bis am 31. Dezember 2007 i cercles (Chreis) zämegfasst gsii, wo e Undereinheit vo de districts (Distrikt oder Bezirk) gsi sind. Sit em 1. Januar 2008 existiere im Kanton Waadt kei Chreis me und d Bezirk sind e chli nöi gstalted worde. Inhaltsverzeichnis A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z D Bezirkshauptort sind fett gschribe. *: dä dütsch Name wird nümme bruucht **: dä dütsch Name wird no sälte bruucht 1. Januar 2002: Champmartin und Cudrefin → Cudrefin 1. Januar 2003: Maracon und La Rogivue → Maracon 1. Januar 2005: Arrissoules und Rovray → Rovray 1. Juli 2006: Avenches und Donatyre → Avenches 1. Juli 2006: Rossens (VD), Sédeilles und Villarzel → Villarzel 1. Januar 2008: Donneloye, Gossens und Mézery-près-Donneloye → Donneloye 1. Januar 2009: Assens und Malapalud → Assens 1. Juli 2011: Aubonne und Pizy → Aubonne 1. Juli 2011: Avenches und Oleyres → Avenches 1. Juli 2011: Bellerive, Chabrey, Constantine, Montmagny, Mur, Vallamand und Villars-le-Grand → Vully-les-Lacs 1. Juli 2011: Dommartin, Naz,
De Hirsebreifahrt isch e Course mét'm Schiffle, e Fàhrt geje d'Ühr gsin, wie de Züricher, wo domols Alliirte vun Strosburi gsin sin, im Johr 1456 g'màcht hen. De Zürcher han mit de Fàhrt de Bewiis uffg'stellt, ass se innerhàlb vun 24 Stunde in Strosburi sin könne fer uem im "Ernschtfall" bi`m-e Siège/Belàjerung vun d´r Stàdt helfe ze kenne. 'S Bewiismittel isch de Hirsebrei gsin, wo üss Züri im-e Topf métgebroocht wore un in Strosburi noch wàrm gsin isch. D Fahrt goot d Limat, d Aare und de Rhy durabb. Im Gedenke àn de "Bundesg'nosse" heisst de greescht Stross ém Strosburj'r Vértel Krütenöi „Züricher Stross“ – „rue de Zurich“. Uff'm Kàtzeplätzel (Place du Pont aux Chats) im Vértel steht e Monüment f'r de Zürich'r un de Jean Fischart üss de ditsche Zitte. – Druff `s geflüjelt Wort "Und er war noch warm...!" In friehere Zite hàn ze Strossburi Fäldschiesse stattgfunde, wo zsàmme mit vrbündeti Stedt gmàcht wore sin. 1262 : Status vun Reichsunmittelbarkeit fr Strosburi un Züri. Züri: Absterbe vun de Zähringer Lini ano 1218 (De Titel freie Reichsstadt het de de facto Unabhängigkeit fer e Stadt beditet). 1351 : Züri tuet sech (zuer Sicherung vun sinere Unabhängigkeit geje`s uffstrebend südditsch
Basler Läggerli (franzöösisch leckerli de Bâle) sin öbbis ähnlichs wie Läbkueche. Si wärde unter anderem mit Honig, kandierte Frücht un Nussete gmacht. Di bachene Läggerli wärde erscht mit Zuckerglasur iigschtriche un drno in gleini, rächteckigi Schtugg gschnitte. Ihre Name hän si vo de Schtadt Basel, erfunde worde sin s aber nit dert. En elters Wort, wo me z Basel brucht het, isch Nüerebäärgerli («Nürnbergerli») gsi. Läggerli hets friener überall im süddütsche un dütschschwizerische Ruum ggää. Numme isch kais vo däne eso biriemt worde wie d Basler Läggerli. D Basler Läggerli kömme urschprünglich vo de Läbkuechebecke uss em Imbergässli in de Basler Inneschtadt. Me verzellt sich doodrzue die Gschicht: Wo de Konzil vo Basel gsi isch (1431–1449), het me für selli gege 300 versammlete Kirchefürscht öbbis zuem schneugge gsuecht. Will de Läbkueche für selli wohl z bescheide gsi isch, hän d Läbkuecher – wie me di Becke dörtmols gnennt het – e edleri Variante gschaffe. Hischtorisch isch das aber nid richtig. Z Basel isch de Begriff «Läckerli» zuem erschte Mol im Johr 1711 uffdaucht. Im dütsche Augschburg het mer aber scho 1591 vo «Leckerle» gschribe, un s erscht Mol im ene Schwizer Rezäpt kömme si 1621 z Bärn vor. S Substantiv
Uschter isch e politischi Gmeind und de Hauptort vom gliichnamige Bezirk im Kanton Züri. Uschter isch äis vo de Zäntre vom Züri-Oberland und isch mit 28,56 km2 flächemässig di gröscht Gmeind im Bezirk Uschter reschpäktiv die sächstgröscht im Kanton. D Gmeind liit öschtlich vom Griiffesee. Im Norde liit Volketswil und en chline Zipfel vo Feraltdorf. Im Oschte liit Pfäffike und Seegräbe. Im Süde liit Gossau und Mönchalteref, im Weschte Griiffesee, und änet em See isch Muur. Mit über 35'000 Iiwoner isch Uschter di drittgröschti Stadt im Kanton Züri und ghöört zu de 20 gröschte Schtedt i de Schwiiz. 27 % Wald 44,5 % Kulturland 26,2 % Sidligsflächi S Wahrzeiche vo Uschter isch s Schloss Uschter oder «d Burg», wo im Stadtzäntrum uf em Schlossberg höch über de Stadt tronet. Vo der alemannische Sidlig Uster list me s eerscht Mol ineren Urkunde vom Johr 775 – deet isch d Reed vo Ustra villa. Am 22. Septämber 1830 händ rund 10'000 Aaghörige vo dä zürcher Landbevölerig z Uschter gäge d Vorherrschaft vo de Stadt über d Landschaft proteschtiert. De Protäscht isch d Geburtschtund vo de moderne demokratische Schwiiz worde und als «Uschtertag» id Gschicht iiggange. Am 9. Juli 1927 sind di doozmoolige
Waldsee isch e Stadtdeil vu Friburg im Brisgau mit öppe 5.400 Iwohner im Oste vu dr Stadt. Daift isch er nooch em gliichnammige Noocherholigsgebiet uf sinere Gmarkig. Er lit zwische dr Stadtdeile Wiehri un Oberau im Weste un dr Stadtdeile Littewiiler und Ebnet im Oste. Im Norde un Süden wird er vu dr Randberge vum Dreisamdal begrenzt. D'Dreisam durfliesst dr Stadtdeil vu Oste nooch Weste un isch dert die nördlich Grenze vu dr Bebauig. Im Stadtdeil sin zahlriichi Sportalage. So befindet sich im Südweste d'Friburger Fuessballschuel vum Sportclub Friburg uffem Glände vum ehemolige Möslistadion, im Nordoste s'Dreisamstadion (derzitt "badenova-Stadion" daift). ebefalls vum Sportclub Friburg. Näbenem Stadion lit s'Strandbad.
Jahwe (interbretiert as „ich bi dä, wu alliwiil isch“ odr "ich bi dä, wuni bi") isch dr Namme vum jüdisch-chrischtlige Gott, wien er vo de Chrischte mänggisch gsait wird. Es het sich bin enä näbe Jahwe siter em 12. Johrhundert aü d Läsart Jehova iibirgeret. Religiösi Jude schbrächen en überhaupt nit us, sondern bruuche Umschriibige wie אדוני - Adonai (Herr). Die Ultrareligiöse gönge sogar so wiit, ass si dr Buechschdabe ה wo as Abchürzig für „Gott“ schdoht, in Wörter, wo Gott bedüte, as ק uschbräche. So säge si Elokim anschdatt Elohim. D Schriftzeiche JHWH (hebräisch: יהוה), wu vu rächts no links gläse wäre, heißt mer aü Tetragramm (griächisch: τετραγράμματον - tetragrammaton - viär Zeiche). Es kummt vor im Tanach – e Sammlung vu jüdische Religionsschrifte, wu vu dr Chrischte aerkännt un ibernumme sin. Dä Namme isch im hebräische Tanach, dr Bibel vum Judetum יהוה gschriibe, do fähle d Vokal, wu drzue ghere – wiä dä Namme tatsächlig üsgsproche wore isch, isch nit sicher, well d Jude dä Namme siter em 2. Johrhundert noch em Chrischtus nimmi üsgsproche hän. Dr Grund drfir isch e Stell im 2. Buech Moses (20,7), wus heißt: "Bruuch der Name vom Herr, dym Gott, nid für
Dr Carlos Leal (* 9. Juli 1969 z Losann) isch e Rapper und Schauspiler us dr Romandie. Är isch Mitglid vo Sens Unik gsi und hät zytewys de Künstlername MC Carlos gha. Syni Eltere chöme us Galicie, in aim Stügg nennt är sich sogar "galego pura raza". Unterdesse hed är sich au als Schauspiler e Name gmacht, si erschte groosse Film, "Snow White" (Regie: Samir), isch vor allem in dr Dütschschwytz bi Publikum und Kritigg guet aachoo. Är hed sogaar im James-Bond-Film "Casino Royale" e chlaini Rolle als Croupier gha. 2013: Ein Sommer in Amalfi 2016: Gotthard 2003: Love Express 2003: Trinivel 2004: Hildes Reise 2005: Snow White 2006: James Bond 007: Casino Royale 2007: Tarragona – Ein Paradies in Flammen 2009: Verso 2009: Zerrissene Umarmungen 2010: Boulevard du Palais 2010: Sennentuntschi 2010: The Way 2011: There be Dragons 2013: Who Killed Johnny 2014: Les 20 règles pour Silvie 2005: EastEnders (2 Episode) 2006: El Comisario (3 Episode) 2007: Los Serrano (1 Episod) 2007: Femmes de Loi (1 Episod) 2007: R.I.S. Científica 2008: El Internado 2010: Boulevard du Palais 2011: Chaos (1 Episod) 2013: Devious Maids (2 Episode) 2013: Covert Affairs (Episod 4x07) 2013: Marvel’s Agents of S.H.I.E.L.D. (Episod 1x02)