rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Chandragupta Maurya († woorschinlig 297 v. d. Z. isch dr Gründer vom Maurya-Riich uf em Indische Subkontinänt gsi. Er gältet as äine vo de groosse indische Herrscher. Die antike Grieche häi en as Sandrokottos kennt. Über e Chandragupta und si Zit wäiss mä mee as über anderi Zitabschnitt vo dr früeje indische Gschicht dank de Edikt vom Mauryaköönig Ashoka und Wärke vo griechische Autore, drunder dr Megasthenes, wo e Botschafter vo de Selöikide z Pataliputra (hüte Patna) gsi isch. Vo wo dr Chandragupta cho isch, wäiss mä nid grnau. Er isch woorschinlig vor em Köönig vo de Nanda us Pataliputra gflüchtet, het en Armee ufgstellt und um 322/21 v. d. Z., churz noch em Indiefäldzuug vom Alexander em Groosse, Pataliputra erooberet, dr letscht Köönig vo de Nanda umbrocht und däm si Noochfolger as Herrscher vo Magadha worde. Dr Chandragupta het gege die makedonisch-griechische Drubbe gkämpft, wo dr Alexander und däm sini Noochfolger, d Diadoche, in Indie gloo häi. Noch em Dood vom Poros im Joor 317 v. d. Z. het dr Chandragupta däm si Riich am Indus anektiert und bald dr Nordweste vom Subkontinänt kontrolliert. Wo dr Selöikideköönig Seleukos I. 305 v. d. Z. im Punjab iigfalle isch, het
Magadha isch e nordostindischs Köönigriich im 6. und 5. Joorhundert vor dr Zitewändi gsi. Es isch äins vo sächzää Groosstammdümer gsi, de sogenannte Mahajanapada, und het öbbe s Gebiet vom hütige indische Bundesstaat Bihar umfasst. D Hauptstadt isch Rajagriha gsi, spööter Pataliputra, s hütige Patna. Im 3. Joorhundert vor dr Zitewändi het sich drus s Riich vo dr Maurya-Dünastii entwigglet, wo s erste indische Groossriich gsi isch. Däm si grösst Herrscher isch dr Kaiser Ashoka gsi, und under iim isch d Usdeenig vo Magadha am grösste gsi und s Land het e kulturelli Blüetezit erläbt. In Magadha isch dr Buddhismus entstande. Dört si die antike buddhistische Zentre, wie Bodhgaya und Nalanda, vo wo us sich die nöiji Religion noch em dritte buddhistische Konzil au in andere Däil vo Indie het afo verbräite. Über die früeje Herrscher vo Magadha wäiss mä nid vil Sichers. Die wichdigste Kwelle si buddhistischi Chronike us Sri Lanka, d Puranas und verschidnigi buddhistischi und jainistischi häiligi Teggst. Uf dr Basis vo deene Kwelle gseet s us, wie wenn Magadha öbbe 200 Joor lang vo dr Shishunaga-Dünastii regiert worde isch (öbbe vo 550 bis 350 v. d. Z.) D Liste vo de Köönig noch de Chronike us
Under Chliischriibig verstoot me d Verwendig vo Chliibuechstabe (Minuskle) am Wortaafang. Bi de konsequänte Chliischriibig wärded ali Grossbuechstabe (Majuskle) vermide, also nu s chlinne Alfabeet brucht. Di gmässigti Chliischriibig (wome au als gmässigti Grossschriibig bezaichnet) bruucht i bestimmte Fäll grossgschribni Buechstabe för Wörter, öppe am Satzaafang, bi Aigenäme oder bi de Höflichkeitsform. D Vortaile vo de konsequänte oder gmässigte Chliischriibig sind us Sicht vo erer Befürworter: D Rächtschriibig wird radikal vereifacht, wil (fascht) ali Regle zu de Gross- und Chliischriibig ewägg falled. För Fremdsprööchler sind die Regle schwär z verstoo, aber au vili Muettersprööchler händ Müe demit. Ainzelni Wortgruppene, wie d Substantiv wärded nöt bevorzugt behandlet und d Konsentrazion uf s Wesentlichi, de Inhalt vom Text, segi ender möglich. S Schriibe und Tippe wird schnäller (Zytgwünn). Binnere radikale Vermiidig vo allne Grossbuechstabe werded nüme zwai Alfabeet brucht. Da wür haisse, das me au Abchürzige (z. B. UNO, USA usw.) nu no chlii wür schriibe. D Nochtail wärded vo de Gegner wie folgt beschribe: D Chliischriibig stöört de Lesefluss. S Aug orientiert sich im Text a markante Stelle, wie äbe a de Grossbuechstabe. D Grossschriibig erliechtered s Quärläse, wil d Substantiv und d Satzaafäng, wo för s Verständnis vome Text wichtig
Dr Begriff Gupta-Tämpel bezäichnet e Grubbe vo öbbe drissig nordindische Tämpelbaute us Stäi, wo in dr Zit vo öbbe 400 bis 600 n. d. Z. entstande si – zur Blüetezit vom Riich vo de Gupta. Bi alle Baute – mit dr Usnaam vom buddhistische Tämpel Nr. 17 z Sanchi – isch s höggst woorschiinlig ass es hinduistischi Tämpel gsi si. Under de Tämpel het s e baar Hööletämpel, wo us em natürlige Felse uuseghaue worde si, und die eltiste erhaltene freistehende Tämpel us Stäi z Indie. Vo mee as dr Helfti vo de bekannte Gupta-Tämpel existiere nume no Bitzli vo Fundamänt oder e baar weenigi Bruchstück vo Relief. Joanna Gottfried Williams: The Art of Gupta India. Empire and Province. Princeton University Press, Princeton 1982, ISBN 0-691-03988-7 Michael W. Meister u. a. (Hrsg.): Encyclopaedia of Indian Temple Architecture. North India – Foundations of North Indian Style. Princeton University Press, Princeton 1988, S. 19ff ISBN 0-691-04053-2 George Michell: Der Hindu-Tempel. Baukunst einer Weltreligion. DuMont, Köln 1991, S. 120 ff ISBN 3-7701-2770-6 S.R. Goyal, Shankar Goyal (Hrsg.): Indian Art of the Gupta Age From Pre-Classical Roots to the Emergence of Medieval Trends. Kusumanjali Book World, Jodhpur 2000 Nöientdeckte Gupta-Tämpel z Behti (ängl.) Gupta-Tämpel
Dr Christian Wilhelm Denz (* 4. Apriu 1852 z Davos Glaris; † 13. Dezämber 1929 z Basu) isch e Schwiizer reformierte Pfarrer gsii. Dr Denz hed Teologii z Basu, z Tübige u z Berlin gschdudiert. Vo 1875 bis 1880 isch er Pfarrer z Tamins-Reichenau u vo 1880 bis 1924 z Binnige gsi. I dere Gmeind isch er (bolitisch) sehr aktiv gsi; under andrem für sin Iisatz für Tuberkulosechranki isch nach ihm d Wilhelm Denz-Schdrass z Binnige douft worde. Nooruef ir Basler National-Zitig vom 14. Dezämber 1929. Zur Erinnerung an Chr. Wilhelm Denz: alt Pfarrer zu St. Margarethen in Binningen, geboren 4. April 1852, gestorben 13. Dezember 1929. Binnige: B. Wirz, 1930. 15 Siite. Mid eme Borträ und Biidräg vo de Pfärrer Fritz Sutermeister und Karl Gauss-Birmann. Basilea reformata, 1, 34 Dr Wilhelm Denz (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.baselland.ch im Personelexikon vom Kanton Basuland Schwizerischi Gsellschafd für Volchskund: Schriften der Schweizerischen Gesellschaft für Volkskunde, Band 57, 58 oder 59. G. Krebs, 1975, S. 183, 184 und 194.] Normdate: GND: 1089782438 | VIAF: 244121786
D'Abchürzig ETH bezeichnet Eidgnössischi Technischi Hochschüel, zwei Hochschüele z Züri und Lausanne (Schwiz): ETH Züri École polytechnique fédérale de Lausanne Ethernet, e Computer-Vernetzigstechnology Äthiopie noch em Länderchürzel ISO 3166-1 Ergotherapy als Studiegang an de Fachhochschüel Salzburg de Flughafe Elat z Israel (IATA-Chürzel) S Wort Eth bezeichnet s ð/Ð, e Büechstabe vo de isländische und de färöische Sproch vorchunnt e Gmeind im Département Nord, Frankrych
Wängi isch e Ywohnergmeind im Verwautigschreis Seeland im Kanton Bärn, Schwyz. Wängi ligt im obere Limpachtaau. Vor Gmeindsflächi si 72,8 % landwirtschaftlech gnutzte Bode, 16,6 % Waud, 7,4 % Sidligsflächi u 3,3 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Rapperswiu, Grossaffoutere, Diessbe im Kanton Bern u Schnottu u Baum im Kanton Solothurn. Wängi isch 1261-63 zum erschte Maau aus Wengw gnennt worde, 1303 denn as Wengi. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Büre ghört. Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 8,1 % gläge. 81,5 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 7,1 % si römisch-katholisch (Stang 2000). Bi de Nationauraatswahle 2019 het s das Ergebnis ggää: SVP 50,4 %, GPS 11,9 %, BDP 9,5 %, SP 8,6 %, glp 6,6 %, FDP 4,3 %, EDU 1,8 %, EVP 1,5 %, SD 1,4 %, CVP 1,0 %. Gmeindspresidäntin vo Wängi isch d Hänni Peter (Stang 2021). D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,6 % gläge. Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 552 Ywohner 96 % Dütsch aus Houptsprach aaggää un 1,8 % Französisch. Dr bärndütsch Dialäkt vo Wängi ghört zum Hochalemannisch. Jakob Stämpfli (1820 - 1879), Politiker u Bundesrat Madeleine Affolter: Wengi. Drei Dörfer
Wichtrech isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz. Wichtrech ligt am östleche Rand vom Aaretau. D Gmeindsflächi bsteit us 64,8 % langwirtschaftlecher Flächi, 22,2 % Waud, 11,9 % Sidligsflächi u 1,1 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Münsige, Tägertschi, Hütlige, Diessbech, Heerblige, Opplige, Chise, Jaaberg, Chiuterf u Gerzesee. Wichtrech isch im Jahr 2004 entstange dür d Fusion vo de Gmeinde Niderwichtrech un Oberwichtrech. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Chonufinge ghört. Dr Name isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1180 aus Wichtracho. Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 5,4 % gläge. 78,2 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 9,4 % si römisch-katholisch (Stang 2000). Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 18,2 %, CVP 1,3 %, EVP 5,2 %, FDP 8,8 %. GLP 4,8 %, GP 8,0 %, SP 13,9 %, SVP 29,2 %, Suschtigi 10,6 %. Gmeindspresidänt vo Wichtrech isch dr Hansruedi Blatti (Stang 2013). D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,3 % gläge. Bir Vouchszeuuig 2000 hei 94,7 % Dütsch vo de Ywohner aus Houptsprach aaggää, 0,5 % Französisch u 1,1 % Italienisch. Dr Dialäkt vo Wichtrech ghört zum Hochalemannisch.
Wiedlischbach isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Oberaargou im Kanton Bärn, Schwyz. Wiedlischbach isch es Stedtli Aare u Jurafuess. D Gmeindsflächi bsteit us 49,5 % langwirtschaftlecher Flächi, 29 % Waud, 19,7 % Sidligsflächi u 1,7 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Attiswiu im Weschte, Runschberg im Norde, Oberbipp im Oschten u Wangen an der Aare im Süde. Wiedlischbach isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1275 aus Wietilspach. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Wange ghört. Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 12,7 % gläge. 66,1 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 17,7 % si römisch-katholisch (Stang 2000). Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 15,4 %, CVP 1,4 %, EVP 5,0 %, FDP 8,8 %. GLP 4,7 %, GP 3,9 %, SP 18,6 %, SVP 33,4 %, Suschtigi 8,8 %. Gmeindspresidänt vo Wiedlischbach isch dr Martin Allemann (Stang 2013). D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,0 % gläge. Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 2414 Ywohner 93 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,6 % Französisch u 0,8 % Italienisch. Dr Dialäkt vo Wiedlischbach ghört zum Hochalemannisch. St. Katharine-Kapelle im Hinterstädtli Hinterstädtli Huus im Hinterstädtli Städtli Alti
Wiggiswiu isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz. Wiggiswiu isch es Dorf am Nordweschthang über em Moosseetau. D Gmeindsflächi bsteit us 74,8 % langwirtschaftlecher Flächi, 11,9 % Waud, 11,2 % Sidligsflächi u 2,1 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Iegischtoorf, Urtene-Schömbüeu, Moosseedorf, Münchebuchsi u Deisswiu. Wiggiswiu isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1219 aus Wigersvile. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Froubrunne ghört. Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 4 % gläge. 63,9 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 14,4 % si römisch-katholisch (Stang 2000). Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 17,9 %, CVP 4,1 %, EVP 3,3 %, FDP 2,5 %. GLP 2,7 %, GP 6,6 %, SP 12,3 %, SVP 42,5 %, Suschtigi 8,1 %. Gmeindspresidänt vo Wiggiswiu isch dr Thomas Steffen (Stang 2013). D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 0,9 % gläge. Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 97 Ywohner 91,8 % Dütsch aus Houptsprach aaggää. Dr Dialäkt vo Wiggiswiu ghört zum Hochalemannisch. Commons: Wiggiswil – Sammlig vo Multimediadateie Anne-Marie Dubler: Wiggiswiu. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022.
Wilderswiil isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Inderlache-Oberhasli im Kanton Bärn, Schwyz. Wilderswiil ligt am Iigang zum Lütschinetal. D Gmeindsflächi bsteit us 21,7 % langwirtschaftlecher Flächi, 55,9 % Waud, 7,9 % Sidligsflächi u 14,5 % süschtigi Flächi. Wilderswiil isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1224 aus Wilderswile. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Inderlache ghört. Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 10 % gläge. 76 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 11,9 % si römisch-katholisch (Stang 2000). Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 15,9 %, CVP 1,7 %, EVP 3,9 %, FDP 9,7 %. GLP 3,0 %, GP 8,3 %, SP 14,5 %, SVP 36,1 %, Suschtigi 6,9 %. Gmeindspresidänt vo Wilderswiil isch dr Eduard Schild (Stang 2013). D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,6 % gläge. Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 2238 Ywohner 94,5 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,8 % Französisch u 0,9 % Italienisch. Dr Dialäkt vo Wilderswiil ghört zum Höchstalemannisch. Chiuche Gsteig Ortstypischi Chalet Kirchstrass, Oberdorf Auti Müli, Dorfmuseum Hotel «Heimat», Lehngass Burgruine Unspunne Commons: Wilderswil – Sammlig vo Multimediadateie www.wilderswil.ch Anne-Marie Dubler: Wilderswiil. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz.
Wiuer isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Ämmitau im Kanton Bärn, Schwyz. Wiuer ligt am rächte Stade vor Ämmi un umfasst näb em glychnamige Dorf ou na dr Wiiler Wiuerfäud. D Gmeindsflächi bsteit us 55 % langwirtschaftlecher Flächi, 31,1 % Waud, 13,2 % Sidligsflächi u 0,8 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Zielebach, Utzischdorf u Bätterchinge. Wiuer isch zum erschte Mal gnennt worde 1261-63 aus Wilere. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Froubrunne ghört. Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 4,2 % gläge. 82,1 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 8,1 % si römisch-katholisch (Stang 2000). Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 29,4 %, CVP 1,4 %, EVP 2,4 %, FDP 4,8 %. GLP 6,8 %, GP 6,2 %, SP 19,4 %, SVP 24,6 %, Suschtigi 5,0 %. Gmeindspresidänt vo Wiuer isch dr Ulrich Schwaller (Stang 2013). D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,2 % gläge. Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 781 Ywohner 96,5 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 1 % Französisch u 1,3 % Italienisch. Dr Dialäkt vo Wiuer ghört zum Hochalemannisch. Commons: Wiler bei Utzenstorf – Sammlig vo Multimediadateie www.wiler.ch Anne-Marie Dubler: Wiuer. In:
Wiileroutige isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz. Wiileroutige isch es Dorf am linke Stade vor Saane ir Nöchi vor dr Mündig i d Aare. D Gmeindsflächi bsteit us 60,8 % langwirtschaftlecher Flächi, 29,2 % Waud, 7,1 % Sidligsflächi u 2,9 % süschtigi Flächi. Wiileroutige isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1263 aus Wiler sita prope Oltingen. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Loupe ghört. Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 10,4 % gläge. 84,4 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 10 % si römisch-katholisch (Stang 2000). Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 21,4 %, CVP 1,1 %, EVP 1,6 %, FDP 5,5 %. GLP 1,9 %, GP 6,8 %, SP 12,2 %, SVP 42,7 %, Suschtigi 6,8 %. Gmeindspresidänt vo Wiileroutige isch dr Daniel Schwaar (Stang 2013). D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,1 % gläge. Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 359 Ywohner 95 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,3 % Französisch u 0,3 % Italienisch. Dr Dialäkt vo Wiileroutige ghört zum Hochalemannisch. Buurehuus Schueu Gmeindshuus Poschtautohautsteuu Commons: Wileroltigen – Sammlig vo Multimediadateie www.wileroltigen.ch Anne-Marie Dubler: Wiileroutige. In: Historisches
Wiladinge isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Ämmitau im Kanton Bärn, Schwyz. Wiladinge ligt ar Ösch un umfasst näb em glychnamige Dorf ou na d Wiiler Mösli u Moosgass u s Nöibouquartier Lischmatt. D Gmeindsflächi bsteit us 66,7 % langwirtschaftleche Flächi, 27,4 % Waud, 5,5 % Sidligsflächi u 0,5 % süschtigi Flächi. D Nachbergmeinde si Höchstette u Choppige im Kanton Bärn u Rächerswiu u Drü Höf im Kanton Soledurn. Wiladinge isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1214 aus Willedingen. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Buurdlef ghört. Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 1 % gläge. 89,5 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 5,3 % si römisch-katholisch (Stang 2000). Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 21,1 %, CVP 0,9 %, EVP 2,8 %, FDP 5,0 %. GLP 5,9 %, GP 2,9 %, SP 11,6 %, SVP 45,0 %, Suschtigi 4,8 %. Gmeindspresidänt vo Wiladinge isch dr Anton Moser (Stang 2013). D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,1 % gläge. Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 171 Ywohner 98,8 % Dütsch aus Houptsprach aaggää. Dr Dialäkt vo Wiladinge ghört zum Hochalemannisch. Holzstadel Buurehüüser Holzstadel Commons: Willadingen
Wimmis isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Frutige-Nidersimmetal im Kanton Bärn, Schwyz. Wimmis ligt am Iigang zum Simmetal. D Gmeindsflächi bsteit us 30,1 % langwirtschaftlecher Flächi, 45,8 % Waud, 6,8 % Sidligsflächi u 17,3 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Spiez, Äschi, Riichebach, Diemtige u Röitige. Wimmis isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 994 aus Windemis. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Nidersimmetau ghört. Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 8,4 % gläge. 79,9 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 9,1 % si römisch-katholisch (Stang 2000). Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 16,8 %, CVP 1,2 %, EVP 5,2 %, FDP 4,3 %. GLP 4,0 %, GP 4,5 %, SP 12,3 %, SVP 42,3 %, Suschtigi 9,4 %. Gmeindspresidänt vo Wimmis isch dr Peter Schmid (Stang 2013). D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,9 % gläge. Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 2314 Ywohner 96,1 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,6 % Französisch u 0,6 % Italienisch. Dr Dialäkt vo Wimmis ghört zum Höchstalemannisch. Johann Ludwig Aberli «Wimmis» (um 1783) Schloss im Winter Schloss Wimmis Wimmis vo obe Niese, Wimmiser Site Commons: Wimmis – Sammlig
Wole isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz. Wole ligt am rächte Stade vom Wohlesee ir Agglomeration Bärn. D Gmeindsflächi bsteit us 55 % langwirtschaftlecher Flächi, 32,6 % Waud, 8,1 % Sidligsflächi u 4,3 % süschtigi Flächi. D Nachbergmeinde si Meikirch, Linech, Bärn, Frouechappele, Mülibäärg, Radufinge u Seederf. Wole isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1275 aus Wolun, d Ortsteil Hingerchappele. 1479 aus Cappellen (17. Jh. Hinder Cappellen) u Illiswil 1269 aus Igliswile. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Bärn ghört. Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 8,3 % gläge. 67,6 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 15,2 % si römisch-katholisch (Stang 2000). Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 15,0 %, CVP 2,2 %, EVP 2,1 %, FDP 10,9 %. GLP 6,4 %, GP 13,4 %, SP 23,1 %, SVP 22,7 %, Suschtigi 4,2 %. Gmeindspresidänt vo Wole isch dr Christian Müller (Stang 2013). D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,6 % gläge. Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 8952 Ywohner 92,2 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 1,8 % Französisch u 0,9 % Italienisch. Dr Dialäkt vo Wole ghört zum Hochalemannisch.
Wouwischbrg isch es Dorf i de politische Gmeind Niderbipp vom Kanton Bärn. Wouwischbrg ligt uf ere Terrasse am südleche Jurahang. D Flächi vor ehmolige Gmeind het us 45,7 % langwirtschaftlecher Flächi, 49,8 % Waud u 4,5 % Sidligsflächi bstange. D Nachbergmeinde si Niderbipp, Oberbipp u Runschberg im Kanton Bärn u Matzedorf u Lauperschtorf im Kanton Solothurn gsi. Wouwischbrg isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1332 aus Wolfisperg. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Wange u nächer zum Verwautigschreis Oberaargou ghört. Uf en 1. Jänner 2020 het si zäme mit Niderbipp zu Niderbipp fusioniert. Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 5,9 % gläge. 77 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 10,3 % si römisch-katholisch (Stang 2000). Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 10,1 %, CVP 3,8 %, EVP 2,6 %, FDP 5,9 %, GLP 2,6 %, GP 9,2 %, SP 16,9 %, SVP 44,0 %, Suschtigi 4,9 %. Dr letscht Gmeindspresidänt vo Wouwischbrg isch dr Ulrich Leuenberger gsi. D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,2 % gläge. Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 174 Ywohner 96,6 % Dütsch aus Houptsprach aaggää un 1,1 % Französisch. Dr
Worb isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Bärn-Mittuland im Kanton Bärn, Schwyz. Worb ligt im obere Worbletau. D Gmeindsflächi bsteit us 64,1 % langwirtschaftlecher Flächi, 21,1 % Waud, 14,4 % Sidligsflächi u 0,4 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Vechige, Wauggringe, Bigle, Schlosswil, Münsige, Rubige, Aumedinge u Muri. Worb isch zum erschte Mal gnennt worde 1130-46 aus Worw, dr Ortsteil Rüfenacht 1240 aus Ruivennacho. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Chonufinge ghört. Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 14 % gläge. 67,1 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 14,2 % si römisch-katholisch (Stang 2000). Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 16,5 %, CVP 2,5 %, EVP 5,7 %, FDP 11,3 %. GLP 4,7 %, GP 9,0 %, SP 19,4 %, SVP 25,0 %, Suschtigi 5,9 %. Gmeindspresidänt vo Worb isch dr Niklaus Gfeller (Stang 2013). D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2,1 % gläge. Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 10895 Ywohner 90,6 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 1,2 % Französisch u 1,9 % Italienisch. Dr Dialäkt vo Worb ghört zum Hochalemannisch. Schloss Worb Reformierti Chiuche Katholischi Chiuche Peter Eggenberger, Manuel Kehrli e.a.: Worb, Pfarrkirche. Die Ergebnisse
Worbe isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Seeland im Kanton Bärn, Schwyz. Worbe ligt am Nordändi vom Grosse Moos zwüsche Jäissberg u dr Aute Aare. D Gmeindsflächi bsteit us 62,4 % langwirtschaftlecher Flächi, 8,6 % Waud, 28,3 % Sidligsflächi u 0,7 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Liiss, Chapele, Jäiss u Stude (BE). Worbe isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1228 aus apud Worbun. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Nidou ghört. Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 8,9 % gläge. 72 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 14,1 % si römisch-katholisch (Stang 2000). Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 22,0 %, CVP 1,2 %, EVP 3,3 %, FDP 6,8 %. GLP 4,2 %, GP 5,0 %, SP 18,8 %, SVP 31,3 %, Suschtigi 7,4 %. Gmeindspresidänt vo Worbe isch dr Hans Sigrist (Stang 2013). D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 1,8 % gläge. Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 2199 Ywohner 91,4 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 2,4 % Französisch u 0,8 % Italienisch. Dr Dialäkt vo Worbe ghört zum Hochalemannisch. Commons: Worbe – Sammlig vo Multimediadateie www.worben.ch Anne-Marie Dubler: Worbe. In: Historisches Lexikon
Winou isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Oberaargou im Kanton Bärn, Schwyz. Winou ligt zwüsche dr Aare u dr Murg. D Gmeindsflächi bsteit us 38,1 % langwirtschaftlecher Flächi, 42,2 % Waud, 14,8 % Sidligsflächi u 4,9 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Woufu, Murgete, Roggu, Arwange u Schwaarzhüsere. Winou isch zum erschte Mal gnennt worde im Jahr 1201 aus Wimenouwe. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Aarwange ghört. Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 17 % gläge. 66,5 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 15,2 % si römisch-katholisch (Stang 2000). Bi de Nationauraatswahle 2011 het s das Ergebnis ggää: BDP 15,3 %, CVP 0,8 %, EVP 3,1 %, FDP 9,2 %. GLP 2,5 %, GP 3,5 %, SP 24,0 %, SVP 35,3 %, Suschtigi 6,3 %. Gmeindspresidänt vo Winou isch dr Martin Lüscher (Stang 2013). D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 3,5 % gläge. Bir Vouchszeuuig 2000 hei vo de 1584 Ywohner 89,4 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,6 % Französisch u 2,2 % Italienisch. Dr Dialäkt vo Winou ghört zum Hochalemannisch. Jürg Schweizer: Kirche und Pfarrhaus in Wynau. Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte, Bern 1995, ISBN 3-85782-571-5, (Schweizerische Kunstführer 571 Serie