rlitschk/wikidir huggingface dataset:
D Judith Kennel (* 1958 z Root LU) isch e Schwyzer Reschiseeri un Draaibuechautoori. D Kennel isch z Lozärn uf s Gimnasium gange un derno uf s Internat Ingenbohl. Vu 1984 bis 1989 het si as Reschyassischtänti un dramaturgischi Mitarbaiteri am Stadttheater Bärn gschafft. Derno het si unter anderem em Markus Imhoof, em Thomas Koerfer, em Hans W. Geißendörfer, em Christof Vorster un em Marcel Gisler assischtiert. Bim polnische Reschiseer Krzysztof Kieślowski het si ne Draaibuechseminaar absolviert, het derno aigeni Projäkt aafange realisiere un anne 1999 z Züri d Colibri Film GmbH grindet. Syter anne 2001 haltet si au Schauspiilseminaar, unter anderem an dr Hochschuel vu dr Chinscht z Bärn. Anne 2000 het si mit em Internats-Drama „Zornige Küsse“ mit dr Maria Simon un em Jürgen Vogel in dr Hauptrolle ire Reschy-Debüt abgliiferet, wu si zäme mit em Markus Imhoof au s Draaibuech derfir gschriibe het. Syt 2005 fiert d Judith Kennel Reschy bi dr Folge vu dr Thriller-Raie „Unter anderen Umständen“ mit dr Natalia Wörner as Kommissari Jana Winter. D Kennel isch ghyroote mit em Reschiseer Markus Imhoof, wu si anne 1988 chännegleert het, un läbt mit iim z Züri, z Aathal un z Berlin. 2000: Zornige Küsse (au
D Gabriela Bart (* 1979 z Baar ZG) isch e Schwyzer Sproochwisseschaftleri. Syter anne 2019 schafft si as Redakteeri am Schwyzerische Idiotikon. Vo 1995 bis 2000 het d Bart im Staatsarchiv vum Kanton Zug gschafft. In däre Zyt het si an Kantonsschuel Zug d Matura gmacht. Ab em Johr 2000 het si an dr Universiteet Züri Dytschi Sprooch- un Literaturwisseschaft, Allgmaini Gschiicht un Kriminology studiert. Anne 2006 het si s Studium mit em Lic. phil. I / Master of Arts abgschlosse. Scho as Studänti het si am Dytsche Seminar gschafft. Vu 2006 bis 2008 un wider vu 2010 bis 2017 het si am Dytsche Seminar an dr Universiteet Züri as Wisseschaftligi Mitarbaiteri gschafft. Deert het si am Projäkt «Syntaktischer Atlas der deutschen Schweiz» mitgfoorscht. 2019 het si bi dr Elvira Glaser iber «Possessivkonstruktionen im Schweizerdeutschen mit besonderer Berücksichtigung des possessiven Genitivs im Lötschental» promoviert. Syt em 1. Augschte 2019 schafft d Bart as Redakteeri am Schwyzerische Idiotikon. Vu Jänner bis Dezämber 2009 het d Bart e Uusbildig an dr Ringier Schurnalischteschuel gmacht un e Volontariat bim SonntagsBlick Magazin, wu si derno au no sibe Monet lang derfiir as freii Schurnalischti gschriibe het. In dr Johr 2011 bis 2014 het si
D Judy Chicago, wo am 20. Juli 1939 als Judith Sylvia Cohen z Chicago, Illinois, uf d Wält cho isch, könnt men als amerikanischi Künschtlerin, Kunschtvermittlerin und Feminischtin. Si isch d Dochter vom Arthur und dr May Cohen. Si isch uf s Art Institute of Chicago gangen und het a dr University of California z Los Angeles studiert. Sid 1970 het d Judy Chicago am Fresno State College für e Fraueklass über d Kunscht glehrt, und spöter isch si au Lehrerin am California Institute for the Arts gsi. Ane 1971 het d si zäme mit dr Miriam Schapiro s feministische Projäkt Feminist Art Program agfange. Do druus sind Uusstellige und anderi Wäärch zu dr Situazioon vo de Fraue entstande. Si schaffet als künschtlerischi Läiterin vo dr Non-Profit-Organisazioon Through the Flower. D Judy Chicago het es paar Büecher gschribe und bi andere Wäärch über d Kunscht mitgmacht. Dr Künschtlername Chicago het si 1970 offiziell agnoo. Si het drüümol ghürootet, und sid 1996 woont si z Belen, New Mexikco. Am berüömtischten isch dr Judy Chicago iires monumäntaale Mäischterwäärch «The Dinner Party». Vo vilne Lüüt het si drfüür sid 1974 joorelang lo s Lääben und Schaffe vo Frauen us dr ganze Wältgschicht ufschrybe
D Sabine Boss (* 1966 z Aarau) isch e Schwyzer Reschiseeri, Draaibuechautoori un Studielaiteri vu dr Fachriichtig Film an dr Zürcher Hochschuel vu dr Chinscht (ZHdK). D Sabine Boss het vu 1992 bis 1996 Film/Video an dr Zürcher Hochschuel vu dr Chinscht studiert. In däre Zyt het si ne baar Chuurzfilm realisiert. Noch em Abscluss vu ireI Uusbildig het si as Reschyassischtänti am Dytsche Schauspiilhuus z Hamburg gschafft un het aigeni Draaibiecher entwicklet. Syter anne 2000 schafft d Sabine Boss as freii Autoori un Reschiseeri fir Film, Fäärnsee un Theater, syter 2011 isch si au Dozäntin an dr Zürcher Hochschuel vu dr Chinscht. Anne 2017 het si d Studielaitig vu dr Fachriichtig Film an dr ZHdK ibernuu. Ire eerschte Kinofilm Ernstfall in Havanna isch anne 2002 e grooße Publikumserfolg gsii un ranschiert allno unter dr zee publikumssteerkschte Film vu dr Schwyz. Im Joor 2014 sich ire Film Der Goalie bin ig erschiine, noch em glyychnamige Roman vum Pedro Lenz, wu bim Publikum un au bim Feuilleton glyychermaaße guet aachuu isch. Dr Film het vier Schwyzer Filmbryys iberchuu, u. a. „Beschte Spiilfilm“ un „Bescht Draaibeuch“, un isch au bim ZürcherFilmbryys, un bim Bärner Filmbryys uuszaichnet woore. Fir ire chinschtlerisch Schaffe het
D Hengstenberg GmbH & Co. KG isch e 1876 grindet Familienunternäme us dr Lääbesmittelinduschtry mit Sitz z Esslenga. Mit 18.000 Mark, dr gsamte Mitgift vu syre Frau, isch dr Richard Alfried Hengstenberg anne 1876 in e Essigfabrik im wirttebäärgische Esslenga yygstiige. Di eerschte Produkt vum Unternäme Kallhardt & Hengstenberg sin Gugumere, Essig un Sämf gsii. Zwai Joor speeter isch dr Sozius uusgstiige un dr Richard Alfried Hengstenberg het s Unternäme elai fuurtgfiert. Wäg em Wagsduum vum Bedriib isch mer 1895 vum bishäärige Standoort in dr Esslenger Altstadt uf e greeßer Gländ in dr Mettinger Strooß am Stadtrand umzooge. S Unternäme het anne 1932 wältwyt s erscht paschterisiert Suurchrut uf dr Määrt broocht. Syter 1950 fillt s Unternäme Essig in verbruuchergräächti Fläschegreeßine ab, glyychzytig isch d Maarke „Altmaischter“ (dt. Altmeister) fir die Essig entstande. Fir s produziert Suurchrut isch anne 1953 dr Maarkename „Mildessa“ erfunde woore, 1964 isch dr Maarkename „Rotessa“ fir Rootchrutprodukt yygfiert woore. Syter 1967 bietet s Unternäme unter dr Maarke „Oro di Parma“ mediterraan Tomaateprodukt aa. Anne 2009 isch dr Hauptsitz uf Esslenga-Zell verlait woore. Siibe Joor lang isch Esslenga-Zell dr Standoort vu dr Fiirmezentraal gsii, anne 2016 isch s Unternäme wider retuur an sy eemoolige Standoort in
Aladdin isch ä Krater uf de Nordhalbchugle vum Saturnmond Enceladus. Aladdin isch zerst uf Voyager 2-Bilder entdeckt worre. Er lit uf 63.1° Nördlicher Braiti un 16.9° westlicher Längi und het ä Durmesser vu 34 km. Aladdin het ä grossi Wölbig in sinerem Innere, was nohlegt, dass der Krater ä gwissi viskosi Entspannig erfahre het. De Krater isch daift uf de Held Aladdin us Tusendunaini Nacht wo d'Wunderlampe gfunde het. Nomeklatur vu de Enceladus-Topographie
D Aurelia Julia Sophia Burckhardt (* 27. Dezämber 1974 z Bärn) isch e Schwyzer Reschiseeri, Schauspiileri un Kulturmanageri. Dr Vater vu dr Aurelia Burckhardt isch dr Schwyzer Hischtoriker Andreas Burckhardt gsii, iri Mueter Annamaria Regazzoni isch e iteläänischi Dolmetscheri. Si isch mit ire Familie in dr Schwyz ufgwachse. No dr Schuel isch d Aurelia Burckhardt ab 1994 uf s Konservatorium vu dr Stadt Wien gange. Zuesätzli het si ne Danzuusbildig bi T-Junction z Wien gmacht, em Vorlaifer vum Tanzquartier Wien. Vu 2004 bis 2006 het si bim Wiener Danz- un Performance-Verain Im_flieger as Kuratori un in dr Finanze gschafft. Vu 2005 bis 2007 het d Burckhardt Engaschmänt as Schauspiileri am Schauspielhuus Wien ghaa. Si isch vu 2006 bis 2010 Ensemblemitgliid vum Wiener Performancekollektiv Theatercombinat unter dr Laitig vu dr Claudia Bosse gsii. E Nääberoll as Nunne im Spiilfilm Lourdes (2009) unter dr Reschy vu dr Jessica Hausner isch ire Yystand as Filmschauspiileri in eme Kinofilm gsii, wu anderi Rolle druf chuu sin. Si isch Dail vu dr european film conspiracy mit internazionaal erfolgryyche Film wie Soldate Jeannette wie au WINWIN. Vu 2009 bis 2010 het d Burckhardt e Kulturmanagement-Leer an dr Universiteet Wien absolviert. Si duet Chinschtler*ne bi Uusstellige in
Dr Schwiizerisch Nazionalfonds isch e Stiftig, wo dr wüsseschaftliche Forschig i dr Schwiiz tuet hälfe. Dr ganz Name heisst: Schweizerischer Nationalfonds zur Förderung der wissenschaftlichen Forschung. Churz isch es SNF. Uf französisch seit men em Fonds national suisse de la recherche scientifique, uf italiänisch Fondo nazionale svizzero per la ricerca scientifica und uf änglisch Swiss National Science Foundation. Dr Naturwüsseschaftler Alexander von Muralt (1903–1990) het drmit ane 1952 agfangen und er isch au dr erscht Stiftigspresidänt gsi. Dr SNF isch denn grad e grossi Organisazioon worde, wo für d Forschig uf vilne Fachgebiet vo dr Wüsseschaft wichtig isch. D Stiftig het dr Uftrag vom Bund, d Grundlageforschig z understütze. Si git Gält für Forschigsprojäkt, zahlt junge Wüsseschaftler und Wüsseschaftlerinne Stipändie, si finanziert sogenanti Förderigsprofässuure und hilft speziell de Fraue bin ere wüsseschaftliche Kariere mit de Marie Heim-Vögtlin-Bytreeg; dr SNF maanet do drmit a d Marie Heim-Vögtlin (1845–1916), wo die erschti Ärztin vo dr Schwiiz gsi isch. Dr SNF hilft den Organisatoore vo wüsseschaftliche Träffe, er zahlt Truckbytreeg für Fachbüecher und luegt au für die internazionali Zämenarbet vo dr Schwiizer Forschig. Sid 1975 macht dr Schwiizerisch Nazionalfonds zu bsundere Sache eigeti «Nazionali Forschigsprogramm». Es sind Theeme mit ere spezielle gsellschaftliche oder
D Judith Mirjam Keller (* 24. Novämber 1961 z Basel) isch e Schwyzer Schauspiileri, Reschiseeri, Musikeri un Autori. D Judith Keller isch z Basel uf d Wält chuu. Si isch di Eltscht vu drei Chinder. Iri Mueter isch d Mooleri Paula Keller-Ryser (Chinschtlername Paula Pakery), ire Vater dr Alban Keller. Si isch z Münchenstein uf d Primarschuel un s Gimnasium. Si het ire Leerdiploom fir Violine bim Sándor Zöldy (Végh Quartet) am Konservatorium vu dr Basler Musik-Akademy gmacht, iri Schauspiiluusbildig an der Ecole intern. de théatre Jacques Lecoq un an dr Hochschuel vu dr Chinscht Bärn un derzue ne privati Gsangs- un Danzuusbildig. Si het au vwrschiideni Filmseminar bim Walter Lott, em John Costopulus, em Krzysztof Kieślowski un em Edward Żebrowski bsuecht. Si isch zee Joor lang Ensemblemitgliid am Volkstheater Wien unter dr Laitig vu dr Emmy Werner un dryzee Joor lang am Tiroler Landestheater unter dr Laitig vu dr Brigitte Fassbaender un em Klaus Rohrmoser gsii, derzue het si unter anderem am Stadttheater Basel, Stadttheater Bärn, bi dr Salzburger Feschtspiil, em Waldviertler Hoftheater, dr Tiroler Volksschauspiil, bim Tiroler Dramatikerfeschtival, em Stadttheater Bruneck, am Landestheater Niderbayern un am Münchner Volkstheater gschafft. Iir greeschte Erfolg het d Judith Keller as Schauspiileri
D Pia Hänggi (* 6. Juli 1957 z Basel) isch e Schwyzer Schauspiileri un Reschiseeri. D Pia Hänggi isch s jingscht vu aacht Chinder us ere Buurefamilie. Si het vu 1973 bis 1976 an dr Theaterschuel Renato Cibolini z Basel Schauspiil studiert. Si het derno an verschidene Biine gspiilt, unter anderem am Schauspiilhuus z Düsseldorf (mit achzee Joor anne 1976 d Inka in s Gerlind Reinshagens „Sonntagskinder“) an dr Wuppertaler Biine, der Chlaine Kumeedi z Minche un an dr Stedtische Biine z Augschburg. 1979/80 het si ne Engaschmänt ghaa am Stadttheater z St. Galle (d Rosalinde in s Shakespeares „Wie es euch gefällt“), d Beatrice in s Goldonis „Der Diener zweier Herren“) un 1980/81 am Stadttheater z Bärn (d Putzi in s Albees „Wer hat Angst vor Virginia Woolf …?“). Vu 1981 bis 1983 het si am Bayrische Schauspiil z Minche gspiilt un derno vu 1984 bis 1996 bi dr Theatergaschtspiil Kempf un vu 1995 bis 1997 an dr Büüni 64 Züri (u. a. d Gräfin Orsina in s Lessings „Emilia Galotti“, d Erna in s Horváths „Kasimir und Karoline“ un d Stiefdoochter in s Pirandellos „Sechs Personen suchen einen Autor“). Zwische 1984 un 1996 het si au no verschiideni
Dr Jean Georges Baer, wo am 12. Februar 1902 z London uf d Wält cho und am 21. Februar 1975 z Nöieburg gstorben isch, isch e Schwiizer Zooloog und Umwältaktivischt gsi. Er het z Nöieburg, z Gämf un z Paris Naturwüsseschafte studiert und isch spöter für viili Joor a dr Uni Nöieburg Profässer für Zoology gsi. 1949 isch er für zwöi Joor dr Uni iire Räkter worde. 1972 isch sini Emeritierig gsi. S Spezialfach, won er bsunders vil drfüür gforschet het, isch d Läbenswys vo de Tierparasite. Bi de Nöieburger Zooloogen isch das sit em 19. Joorhundert en Forschigsschwärpunkt gsi, und em Baer syni Arbet i verschidene Regioone vo dr Wält het die Sach staarch fürsi brocht. Syni Samlig vo so chlyne Schmarotzer us em Tierrych ghört hüt em Naturmuseum Gämf. Der Jean Georges Baer het au em Schwiizerische Nationalfonds ghulfe, und er isch als früenen und angaschierte Naturschützer dr Presidänt vo dr Schwiizerische Nationalparkkomissioon woorde. Me het dr Nöieburger uf dr ganze Wält bi Fachkongräss gseh, er isch internazional guet vernetzt gsi, und drum isch er denn dr Vizepresidänt vo dr Internationalen Union vo de nazionale Biologevereinigunge und von 1958 bis 1963 dr Presidänt vo dr Wältnaturschutzunion IUCN gsi.
D Aenne Franz, geb. Mathonet, (* 21. Oktober 1923 z Solingen; † 7. April 2023 au dert) isch e dytschi Dialäktschriftstelleri gsii. D Aenne Franz isch us ere sozialdemokratische Familie chuu. Ire Vater isch syter 1919 in dr d SPD gsii. In dr NS-Zyt het si ire Rychsarbetsdienscht z Diiringe absolviert. Noch em Chrieg het si ab 1947 z Solingen d SPD un au d Arbeiterwohlfahrt (AWO) wider mit ufböue. Anne 1949 het si mit em Karl Schröder d Rychskumferänz vu dr AWO z Solingen mitorganisiert. Ab 1967 isch si in dr Dialäktgruppe „De Hangkgeschmedden“ aktiv gsii, vyl Joor as „Baas“ (Schef) vun ere. Gedicht un Gschichte vun ere sin im Solinger Tageblatt un in vier verschidene Anthologie im Verlag B. Boll vereffetligt wore. Si het si au bim Weschtdytsche Rundfunk (WDR) as Dialäktsprächeri engaschiert. Anne 1983 het si Gruppe Rheinischer Mundartschriftsteller Bergisches Land as Regionalgruppe in dr Gruppe Rheinischer Mundartschriftsteller glaitet. Großi Dail vu ire Sammlig mit Dialäkttäxt, au historische, het si em Stadtarchiv Solingen iberloo. Anne 1991 hän De Hangkgeschmedden dr Kulturbryys vu dr Buurgerstiftig Baden fir d Verdienscht um d Bflääg vum Solinger Dialäkt iberchuu. Im Joor 2012 isch si fir di 65-jeerig Zuegherigkait zue dr SPD
D Lisa Ivana Brühlmann (* 1981 z Züri) isch e Schwyzer Schauspiileri un Reschiseeri. D Brühlmann isch z Züri im Krais 3 as Doochter vun ere ellaierziehende Mueter ufgwagse. Scho mit vier het si bim Chindertheater Metzenthin d Biini entdeckt. Si het s KV gmacht. Derno het si vu 2005 bis 2008 Schauspiil an dr Schauspiilschuel Charlottenburg z Berlin studiert un vu 2010 bis 2016 Filmreschy an dr ZHdK z Züri. Si het in dr Stuck Parasiten un Das Quartett an dr Theaterwärchstatt Charlottenburg un in vyl Film un Fäärnseeserie gspiilt. Anne 2009 isch si zum eerschte Mool hinter dr Kamera gstande un het dr Chuurzfilm Frühlingserwachen draait. Syter anne 2008 schafft si nääbeberuefli as Theaterpedagoogi. Anne 2016 het si ire eerscht Langspiilfilm unter em Titel Blue My Mind draait. Dää isch am Filmfestival San Sebastián un am Zurich Film Festival zaigt woore. Am Züri Film Feschtival het er dr eerscht Bryys in dr Kategory "Fokus Schwyz, Dytschland, Eeschtryych" gwunne, dr Kritikerbryys vu dr Schwyzer Filmschurnalischte fir dr bescht Erschtlig un dr Filmbryys vu dr Zürcher Chilche. Dr Film isch in siibe Kategorie fir dr Schwyzer Filmbryys nominiert woore. As eerschte Film isch der dooderbyy in e jeedere Kategory nominiert
D Bettina Böhler (* 24. Juni 1960 z Friburg) isch e ditschi Filmeditori. D Bettina Böhler het iri Filmlaufbahn mit niinzee as Kopierwerchspraktikanti un Synchronassischtenti aagfange. Sit 1985 schafft si as Editori zäme mit namhafte ditsche Reschisseur*ne unterschidligschter Couleur wie Christian Petzold, Christoph Schlingensief, Oskar Roehler un Angelina Maccarone. Si het sch iwer 50 Spil-, Dokumentar- un Fernsehfilm gschnitte. In ire Zämearwet mit verschidene Reschisseur*ne het si de Verzellrhythmus un d Montaschstruktur vu de Berliner Schuel ditli mitbrägt. Vil vu de Werch sin uf de internationale Filmfeschtival vu Cannes, Venedig un Berlin zeigt un uuszeichnet wore. D Arwete vu de Bettina Böhle sin brägt vum ‚uusichtbare Schnitt‘, wu d Ufmerksamkeit uf d Verzellig un d Atmosphäre lenkt, un de Schnitt selwer in Hintergrund stellt. Bi mehreren Film het si mit em Rescisseur Marcel Gisler zämegschafft. Im Johr 2007 isch si mit em Bremer Filmbriis fir langjährigi Verdienscht um de europäisch Film uuszeichnet wore. 2012 isch si fir iri Zämearwet mit em Christian Petzold an Barbara fir de Ditsch Filmbriis nominiert wore. 2017 isch d Bettina Böhler fir de Schnitt vum Spilfilm Wild wider fir de ditsch Filmbriis nominiert wore. D Bettina Böhler lebt zäme mit ire Partneri, de Filmmacheri Angelina
D Helmi Gasser isch am 8. Juni 1928 z Luzärn uf d Wält cho und am 13. Dezämber 2015 z Basel gstorbe. Iire Name isch Wilhelmine Gasser, aber me het ere zum Vorname nume «Helmi» gseit. D Gasser isch e Schwiizer Kunsthischtorikerin und Autorin gsi. Iire Vatter isch dr Emil Gasser gsi, d Muetter d Wilhelmine geb. Eggstein. Si het z Basel d Schuel bsuecht und studiert. Und si isch au no a d Sorbonne uf Paris. Ane 1955 het si mit der Arbet Das Gewand in der Formensprache Grünewalds s Dokterexame gmacht. D Helmi Gasser het dr Nochlass vom Schwiizer Kunschthischtoriker Heinrich Wölfflin (1864–1945) bearbeitet. Si het es paar Joor uf dr Basler Tänkmolpflääg gschaffet. Iiri Hauptarbet isch es drno gsi, die eltere Hüüser un d Kunschttänkmööler vom Kanton Uri go azluege und z beschrybe. Do drüber het si bi dr GSK es paar Büecher chönne usegää. Ane 1998 het se dr Kanton Uri zu sinere Eerebürgerin gmacht. Das Gewand in der Formensprache Grünewalds. Basel 1955. Schauspielhaus Zürich. 1978. St. Alban-Tor einst und jetzt. Basel 1978. Schlosspark Oberhofen. 1986. Uri II. Die Seegemeinden. Die Kunstdenkmäler der Schweiz, Band 78. 1986. Das Werk von Hans R. Schiess. In: Bruno Gasser:
D Hanna Scheuring (* 15. Juni 1965 z Züri) isch e Schwyzer Schauspiileri un Theaterlaiteri. D Hanna Scheuring isch as jingschti vu vier Schweschtere bi Züri ufgwachse. No dr Schauspiilleer am Konservatorium fir Musik un Theater z Bärn het si fir e baar Joor z Dytschland am Landestheater Marburg un am Theater Trier gspiilt. In dr Schwyz chännt mer si syt ire Roll as Vreni in dr erfolgryche Sitcom Fascht e Familie vum Schwyzer Fäärnsee. Si het in dr Soap Lüthi und Blanc un in diverse Film mitgspiilt, zem Byschpel Schönes Wochenende vu dr Petra Volpe, Der Keiler vum Urs Egger, Utopia Blues vum Stefan Haupt. Si isch au alli Ränn uf dr Theaterbiini gstande, so im Stuck Business Class vum Martin Suter am Casinotheater Winterthur. In dr Saison 2010/2011 het si ire eerscht Solo-Stuck gspiilt, Grönland vum Hansjörg Schertenleib, wu dr Autor fir sii gschriibe ghaa het. Im Septämber 2012 het ire eerscht aige Stuck, Love, Marilyn (Reschy: Jean Grädel) im Phönix-Theater 81 z Steckborn Premiere ghaa. Anne 2014 isch si Laiteri vum Zürcher Bernhard-Theater woore. D Hanna Scheuring schafft as Reschiseeri un as Coach un unterstitzt Mänschen us Kultuur, Spoort un Wiirtschaft in Ufdrittskumpetänz. Si engaschiert si fir
D Nina Hoss (* 7. Juli 1975 z Stuegert) isch e dytschi Theater- un Film-Schauspiileri. D Nina Hoss stammt us eme linke Elterehuus. Ire Vater Willi Hoss isch Gweerkschafter un Bolitiker (Mitgliid vum Bundesdaag, Di Griene) gsii, d Mueter Heidemarie Rohweder isch iileri am Stuegerter Staatstheater un speeter Intendanti vu dr Wirttebärgische Landesbiini Esselenga. D Nina Hoss isch uf d Merz-Schuel z Stuegert gange. Mit siibe Joor het si Heerspiilrolle gschwätzt, mit 14 isch si s eerscht Mool uf dr Theaterbiini gstande. No dr Schuel het si anne 1995 aafange Schauspiil studiere an dr Hochschuel fir Schauspiilchunscht „Ernst Busch“ z Berlin, im nämlige Joorgang wie dr Lars Eidinger, d Fritzi Haberlandt, drDevid Striesow un dr Mark Waschke. Dur ire Filmdebüt no im nämlige Joor in s Joseph Vilsmaiers Drama Und keiner weint mir nach isch dr Bernd Eichinger uf si ufmeerksam woore. Är het di doomoolig Schauspiilschueleri 1996 fir d Hauptroll vu dr Rosemarie Nitribitt in sym TV-Remake vum 1950er-Joor-Erfolg Das Mädchen Rosemarie engaschiert. Fir dr Part vu dr Frankfurter Eedelproschtituierte het si ai Joor speeter bi dr Vergaab vu dr Guldine Kamera dr Bryys as „Beschti Noowugsschauspiileri“ gwunne. Dr Thomas Langhoff het si 1998 vu dr Schauspiilschuel ewäg an
D Isabelle Caillat (* 1978 z New York) isch e Schwyzer Schauspiileri. D Caillat isch e Doochter vun eme Schwyzer Vater un ere haitianische Mueter. Si isch z Gämf ufgwagse, wu si bim Claude Delon au ire eerscht Schauspiilunterriicht gnuu het. Anne 2001 isch si uf New York zooge un het deert zwai Joor lang e Schauspiiluusbildig an dr Stella Adler Studio of Acting gmacht. Noch em Abschluss isch si uf d Webber Douglas Academy of Dramatic Art z London un uf d Cours Simon z Paris gange. Derno het si in verschiidnige Theaterstuck un Chuurzfilm mitgspiilt. Anne 2005 isch si zruggzooge uf Gämf; syterhäär het si in Film im In- un Uusland mitgspiilt. Fir iri Roll im Film All That Remains het si 2011 dr Schwyzer Filmbryys in dr Kategory „Beschti Daarstelleri“ iberchuu. 2002 Silk, Chuurzfilm 2005 The Dog Burglar 2007 961 2007 Ein Tag 2009 Plus là pur personne 2009 Ein Hoch aufs Leben! (Fäärnseeserie) 2009 Verso 2010 10 (Fäärnseeserie) 2010 All That Remains 2011 Le début de la fin 2012 Pixeliose, Chuurzfilm 2012 The Millennium Problem 2012 Le nez dans le ruisseau 2013 La Retour (Chuurzfilm) 2013 Cyanure 2013 Trained (Chuurzfilm) 2016: Liebe bis in die Nacht
D Marthe Keller (* 28. Jänner 1945 z Basel) isch e Schwyzer Schauspiileri. D Keller het ab 1953 e Danzuusbildig gmacht un anne 1962 irr Debüt as Dänzeri am Stadttheater Basel gee. Z Minche het si Schauspiil gleert un isch derno z Haidelberch un am Schillertheater z Berlin ufdrätte. Noch e baar Rolle im dytsche Fäärnsee het si iri Filmkarriere z Frankryych unter dr Reschy vum Philippe de Broca un an dyr Syte vum Yves Montand in Pack den Tiger schnell am Schwanz (1969) aagfange. In Wenn Marie nur nicht so launisch wär’ (1970) het si iri eerscht Hauptroll gspiilt. Dernääbe het in als fuurt in Theaterprodukzioone mitgwiirkt. Anne 1975 het si Frankryych verloo un isch uf Hollywood gange. 1976 het si an dr Syte vum Dustin Hoffman in Der Marathon-Mann gspiilt, wu si ne Nominierig fir e Golden Globe as beschti Nääbedaarstelleri derfiir iberchuu het. In Schwarzer Sonntag (1977) vum John Frankenheimer het si ne Terrorischti gspiilt, in Fedora vum Billy Wilder e Filmdiva, wu zrugzooge läbt un fir e neie Fil soll gwunne wääre. No andere Rolle z Hollywood, unter anderem an dr Syte vum Al Pacino in Bobby Deerfield (1977) un in Die Formel mit em Marlon
D Champagne [ʃɑ̃ˈpaɲ] isch è Landschaft un historischi Brovinz im nordöschtlichè Frankrych. Iri historischi Hauptschtadt isch d Stadt Troyes. D Champagne ghört bis 2015 zuè dè bolitische Region Champagne-Ardenne un ghört hüt zuè dè Region Oschtfrankrych. D Champagne isch berüèmt für dè Champagner, wo sit èm 17. Johrhundert i dè hütigè Form keltèrèt wörd – Wiibau git s dõ scho sit dè Römerzit. Nu dè Schaumwii us dè Champagne darf mò lut èm Champagnerparagraphè au Champagner nennè, alles andre isch Crémant, Cava, Spumante odder Sekt. Obwoll dè Champagner s international bekannteschte Erzügnis vo dè Region isch, machèd Wiibärg nu èn chlynè Deil vo irer landwǜrtschaftlichè Nutzflächi uus un konzentryrt sich uff d Dalwangè un andrè Haaldè im Weschtè (Marnedal, Montagne de Reims) un im Südoschtè. Dè wituus gröschte Deil isch Ackerland, sèllèwäg isch dè Gau zu sim Nammè chò (altfrz. champs [tʃɑ̃mps] = Fäld, vom latynischè campus). D Champagne ghört zuè dè Region Oschtfrankrych un gränzt im Weschtè a diè Regionè Obberfrankrych un Pariser Beggi, sowiè im Südè a diè ehemòligi Freygrõfschaft Burgund. Diè wichtigschtè Flüss vo dè Champagne entschpringèd im Bärgland am Oschtrand un durchflǜèßèd si öppè barallel mitènand in èm großè Bogè èrscht mee gu Nordè, denn mee