rlitschk/wikidir huggingface dataset:
S Piet Chly Rhy isch es Naturschutzpiet am Rhy im Kanton Aargau. Es lyt im Gmeindbann vo Riete drüü Kilometer oberhalb vo Choblez. A däre Stell het der Rhy früener en natürliche Sytearm gha, wo drumume en füechti Auelandschaft entstanden isch. Im 20. Joorhundert hät me das Areal ufgschüttet und entwässeret, wil vorhär immer wider s Kulturland näbedra überschwemmt worden isch. I de Joore 2014 und 2015 hät der Kanton zäme mit em Verein Pro Natura e Deil vom Land am alte Sytenarm bim Projäkt vom «Aueschutzpark Aargau» wider in en naturnoche Zuestand zruggbout, mit nöie Gwässer und mit Areal, wo’s früsches Chiis hät und wo sech mit der Zyt wider en Auelandschaft cha entwickle. S nöie Naturschutzpiet hät e Flechi vo 35 Hektare. Es isch is nazionale Verzeichnis vo de bedüütende Schwiizer Auelandschaften ufgnoo. Chly underhalb vom Chly Rhy isch die wildi Flussstrecki vom Choblezer Lauffe. Im Schutzpiet stoot an alte Bunker vo der Schwiizer Armee, wo me en Uussichtsplatz druuf gmacht het; und es git en nöie hölzige Uussichtsdurm. Commons: Chly Rhy – Sammlig vo Multimediadateie Website über d Aue vo Riete 47.606738.27121Koordinate: 47° 36′ 24″ N, 8° 16′ 16″ O; CH1903: 662607 / 273226
Dr Bernhard Michael Lasotta (* 16. Jänner 1969 z Haalbrunn; † 11. Jänner 2019 au dert) isch e dytsche Bolitiker (CDU) un Dokter gsii. Vu 2001 bis zue sym Dod isch er Mitglid vum Landdag vu Bade-Wirttebärg gsii. Noch em Abitur am Hohenstaufen-Gimnasium z Bad Wimpfen un em Wehrdienscht het er an dr Universitet Haidelberch aafange Medizin studiere. Anne 1997 het er s Studium mit em ´Staatsexamen abgschlosse. Von 1997 bis 1999 war er Arzt im Praktikum am Heilbronner Klinikum am Gesundbrunnen. Syni Dissertation het er um des Zyt am Inschtitut fir Medizinischi Biometry un Informatik vu dr Universitet Haidelberch gschribe, wun er 1999 zum Dokter vu dr Medizin promoviert woren isch. S Thema vu syre Arbet het ´Beschreibung und Vergleich der Spontanerfassungssysteme für unerwünschte Arzneimittelwirkungen ghaiße. Ab 1999 isch dr Lasotta Assischtänzdokter ´an dr Klinik fir Aneschthesy un operativi Intänsivmedizin vu dr SLK-Klinike Haalbrunn wore. Nääbeberuefli het er e baar Semeschter Bedriibswirtschaftslehr mit Schwärpunkt Chrankehuuswirtschaft an dr Verwaltigsakademy Rhyy-Necker z Manne studiert. Em Bernhard Lasotta sy bolitischi Karriere het anne 1985 mit sym Yydritt in di Jung Union aagfange. Vu 1989 bis 2009 isch er Stadtrot z Bad Wimpfen un Vorsitzer vu dr gmainsame vu CDU un Freie Wehler
D Regioon See, uf französisch: Region Littoral, isch eini vo de vier grosse Regioone, wo der Kanton Nöieburg sit em 1. Jänner 2018 dri ufdeilt isch. Die Regioone sind nit wie in anderne Fäll e Zwüscheebeni zwüsche de Gmeinde und em Kanton, sondern nume es Instrumänt für d Statistik vom Kanton Nöieburg und für d Wahle. I der Region See sind die früenere Bezirk Boudry und Nöieburg zämegfasst. Si het 16 Gmeinde: Boudry Corcelles-Cormondrèche Cornaux Cressier (NE) Cortaillod Enges Hauterive (NE) La Grande Béroche La Tène Le Landeron Lignières Milvignes d Stadt Nöieburg Peseux Rochefort Saint-Blaise Commons: Region Littoral – Sammlig vo Multimediadateie Littoral Région uf littoralregion.ch (französisch) Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023
D Region Bäärg, uf französisch: Region Montagnes, isch eini vo de vier grosse Regioone, wo der Kanton Nöieburg sit em 1. Jänner 2018 dri ufdeilt isch. Die Regioone sind nit wie in anderne Fäll e Zwüscheebeni zwüsche de Gmeinde und em Kanton, sondern nume es Instrumänt für d Statistik vom Kanton Nöieburg und für d Wahle. I der Region Bäärg sind die früenere Bezirk La Chaux-de-Fonds und Le Locle zämegfasst. Si goot im Nordweschte bis an Doubs und a d Landesgränze vo der Schwiiz zu Frankryych. Si het zää Gmeinde: Brot-Plamboz La Brévine d Stadt La Chaux-de-Fonds La Chaux-du-Milieu La Sagne Le Cerneux-Péquignot d Stadt Le Locle Les Brenets Les Planchettes Les Ponts-de-Martel Commons: Region Montagnes – Sammlig vo Multimediadateie Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023
D Region Val-de-Ruz isch eini vo de vier grosse Regioone, wo der Kanton Nöieburg dri ufdeilt isch. Die Regioone sind nit wie in anderne Fäll e Zwüscheebeni zwüsche de Gmeinde und em Kanton, sondern nume es Instrumänt für d Statistik vom Kanton Nöieburg und für d Wahle. D Region Val-de-Ruz isch deckigsgliich mit em früenrige Bezirk Val-de-Ruz. Si het zwöi Gmeinde: Val-de-Ruz Valangin Commons: Region Val-de-Ruz – Sammlig vo Multimediadateie Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023
D Region Val-de-Travers isch eini vo de vier grosse Regioone, wo der Kanton Nöieburg sit em 1. Jänner 2018 dri ufdeilt isch. Die Regioone sind nit wie in anderne Fäll e Zwüscheebeni zwüsche de Gmeinde und em Kanton, sondern nume es Instrumänt für d Statistik vom Kanton Nöieburg und für d Wahle. I der Region Val-de-Travers, wo d Landschaft im obere Taal vo der Areuse umfasst, isch der früener Bezirk Val-de-Travers uufggange. Si het drüü Gmeinde: La Côte-aux-Fées Les Verrières Val-de-Travers Commons: Region Val-de-Travers – Sammlig vo Multimediadateie Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023
D schwäbische Feschdle, au Hockedse – wann se kloi sen – ghoisa, sen a wichdige Aaglegahoid. Se sen fir d Pfleg vom Zsemmahald, de lokale Identität wichdig. Dr Ondrschied zua Feschdivals isch au, dass d ganz Familie drbei sei kaa – vom Kend bis zu am Ähne. Organisiera dend des moischdns d Vrei zsemma mid de Vrwaldonga vo de Gmoinda. D Feschd hend se ofd aus Märkd wia am Gallimarkt en Mainburg (seid 1397) endwiggld. Ois vo de älderee Feschd isch seid 1878 dr Augchsburger Plärrer mid ara meh als dausend Joor Tradizioo odr dr Cannstattr Wasa, mo seid 1818 abghalda wurd. Heid werrad emmr meh Feschdle nei odr wiedr aagfanga. Drbei geid s emmr amol Dischbud, weil s nadierle au om s eschdimiers ond om s vrdeana gohd. D aufgfiehrde Feschdle sen nadierle blos a Auswahl. Noch em Nama Noch em Kalendr Lidradur Schwäbische Feschdle A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Dr Augsburger Plärrer D Hocketse Bieringen S Cannstatter Volksfest Dr Christkindlesmarkt en Augsburg Augsburger Dult Erntedankfeschd z Gundelfinga D Fasnet hod an bsondra Ardikl, weil se a bsondrs
Alabama isch e Bundesstaat vo de Veräinigte Staate vo Amerika. Er isch eine vo de Süüdstaate vo den USA und isch im Joor 1819 as dr 22. Bundesstaat ufgnoo worde. Der Staat Alabama goot vom Gebirg vo den Apalachen im Norde bis an Golf vo Mexiko im Süüde. Der grooss Fluss vom Land isch der Alabama River. Sid Joortuusige sind alti Völker im Land gsi, wo i de grosse Wälder am Alabama-Fluss gläbt händ. Im 16. Joorhundert sind nodisno Gruppe vo Europäer vom Meer häär is Land cho. Der Bundesstaat isch lang vo der Landwirtschaft prägt gsi, wo die wyssi Oberschicht ihri Ländereie uf grosse Plantaasche mit afroamerikanische Sklave bebout het. Me het psunders d Bouele produziert. D Diskriminierig vo de Schwarze isch z Alabama bis in d 1970er Joor ggange. Der Bürgerrächtler Martin Luther King het sid 1954 als Paschtor vonnere Baptischegmeind i der Hauptstadt vo Alabama gwohnt. Im amerikanische Bürgerchrieg isch Montgomery e Zyt lang d Hauptstadt vo de Südstaate gsi. Der Name „Alabama“ chunt vom ene Mundartwort von ere Indianersprooch, em Muskogee. Es het ursprünglech öppe “die, wo Greser und Chrüüter sammle” bedüütet. D Franzoose, wo i däm Piet sind go sidle, händ vo däm Wort der
Dè Tagt (vom latiin. tactus ‚Berüèrung‘, ‚Schupfer‘) isch i dè Musig è zytlichi Gruppyrung vo dè Notè in èm Musigschtüggle (z. B. der erste Takt des Stücks, der letzte Takt). È Stüggle wörd also durch d Täkt glydèrèt. Wenn alli odder diè meischtè Tägt von èm Stüggle odder Abschnitt diè glych Gruppyrung odder Tagtart hèn, denn wörd sèll au als Tagt vom Stüggle odder Abschnitt benamst (sèll Stüggle stòt im Dreivyrteltagt). Dè Tagt (d Tagtart) von èm Stüggle beschriibt i dè Regel è Muschter vo glychè Grundschlääg un Zellzitè, mit dènnè diè grundlegèndi zitlichi Struktur vom Stüggle entschtòt. D Rhǜthmè vum Stüggle entschtön durch diè wechsèlndè Notenwärt, wo mit dè Zellzitè von èm Tagt zämmèkeièt odder abber vo dè Schlääg abwychè chönnèd. Gfüült wörd dè Tagt i dè europäischè Musig durch regèlmäßigi Bedonungè vom Grundschlaag, wo au als Puls benamst wörd. D Tagtart definyrt sich übber d Zaal vo dè Puls- odder Grundschlääg, wo zuè nèm Notèwärt ghörèd. Asè sin in èm ⁴/₄-Tagt vyr Grundschlääg odder Zellzitè im Wärt von èrè Vyrtelnotè. Diè obber Zaal vo dè Tagtaagaab zeigt d Aazaal vo dè Schlääg bro Tagt aa, diè unteri Zaal bedütet dè Notèwärt vo dènnè Schlääg un isch als reziprok
Der Alexander Issajewitsch Solschenizyn (* 11. Dezämber 1918 z Kislowodsk; † 3. Augschte 2008 z Moskau) isch an vo de wichtigste russischsprochige Schriftsteller im 20. Joorhundert gsii. Der Solschenizyn het z Rostow am Don d Schuel bsuecht und dänn dört Mathematik und Füsik studiert. Anne 1940 het er d Natalja Alexejewna Reschetowskaja ghürootet. 1941 isch er in Chriegsdienscht yzoge worde. Noch em Chrieg het er der Orde vom Grosse Vatterländische Chrieg übercho, aber me het en äinewäg vo 1945 bis 1953 im ene Gfangenelager lo sy; und derno het en der Staat aber grad in en chlyne Ort z Kasachstan verbannt. Wo das ume gsi isch, het der Solschenizyn sid 1957 als Lehrer gschaffet. Der Schriftsteller het derno es baar Büecher gschribe. Wo 1973 s Wärch Der Archipel Gulag usecho isch, het en d Polizei grad wider gfange gnoo, und er isch is Ussland abgschobe worde. Er het dänn z Dütschland und au mal z Schtèèrnebèèrg im Schwizer Kanton Züri gläbt. Am lengschte isch er z Amerika im Exil gsi. Anne 1990 het er z Russland wider sini bürgerleche Rächt zruggübercho, und so isch er 1994 dörthii zrugggange. Anne 1970 het der Alexander Solschenyzin der de Nobelpriis för Literatur öbercho.
D Cortaillod-Kultur isch en urgschichtlechi Kultur i der Schwiiz gsi. Bi den Archäologe gilt dä Name für en Kulturgruppe, wo i der Zyt vor öppe sächsehalb bis föifehalb Joortuusige bestande het. Me het i vilne Fundplätz vo der Weschtschwiiz bis zum Zürisee Überräschte vo Dörfer us dere Zyt entdeckt. Dä Fundoort, wo der Name härchunt, lyt bi der Ortschaft Cortaillod am Nöieburgerse. D Hüüsergruppe sind vo de Lüüt dozmol gärn am Ufer vo de Seeè ufgstelt worde. Die eltischti sötigi Sidlig isch am Zugersee bi Cham gstande. I der Oschtschwiiz ääne isch ungfäär zu säbere Zyt und no chly spööter d Pfyner Kultur gsi. Me weiss, ass d Cortaillod-Dörfer vo der Jagd, vom Fische und au scho vom Puure gläbt händ, mit Achere und Veezucht. Me het Wärchzüüg und Gräät us Schtei, Holz, Gweih und Lätt bruucht, und au Fääli, Tüecher und Schnüer; d Cheramik het deils ganz eifachi Verzierige gha, und nodisno isch s Chupfer als Material für Wärchzüüg und für Schmuck uufcho. Martin Dick: Wirtschaft und Umwelt cortaillod- und horgenzeitlicher Seeufersiedlungen in Zürich (Schweiz). Ergebnisse samenanalytischer Untersuchungen aus der prähistorischen Station „Mozartstrasse“. 1989, ISBN 3443640443 Jörg Schibler: The economy and environment of the 4th and 3rd millennia BC
S Internazionale Zytmuseum, uf französisch Musée international d'horlogerie MIH, isch äs Museum i der nöieburgische Stadt La Chaux-de-Fonds. Das modärne Museum isch 1974 uufggange. Äs isch us Beton zum gröschte Deil underirdisch im ene Park vo der Stadt La Chaux-de-Fonds bout. Äs isch es stedtischs Museum, wo d Gschicht vo de Zyt erforscht und zeigt. Das sind Ggräät, wo me dermit d Zyt tuet abmässe. I der Samlig vom Museum sind vil Sache us Schwiizer Zytfabrigge z gseh, öppen au vo der Gschicht vo der Nöieburger Pendüle. Und äs het au Wärch vo ussländische, psunders vo französisdche Zytmacher derby. Vorem Museum stoot im Park äs grosses Lüütwärch, e carillon, wo mit ere Zytschaltig verbunden isch. D Museumswärchstatt tuet au Zyt kontroliere und flicke; das isch s Centre de restauration en horlogerie ancienne. S Internazionale Zytmuseum tuet im Centre d'études L'Homme et le Temps Dokumänt und Büecher vo der Gschicht vo de Zytmässig hüete. Commons: s Internazionale Zytmuseum La Chaux-de-Fonds – Sammlig vo Multimediadateie Website vom Museum 47.10086.8301Koordinate: 47° 6′ 2,9″ N, 6° 49′ 48,4″ O; CH1903: 553805 / 216824
Fournet-Blancheroche isch e Gmeind im französische Departemänt Doubs. Si lyt im Chreis «Mömpelgart» und a der Landesgränze zu der Schwiiz wisawi vom Piet vo der nöieburgische Stadt La Chaux-de-Fonds. Das isch zmitzt im nördleche Bärgland vom Jura, und uf der Südsyte und im Oschte, a dr Schwiizer Gränze, chunt der Gmeindbann, wo 13 Kwadratkilometer gross isch, bis abe is gäche Tobel vom Doubs, wo dört dur de Stausee vo Biaufond flüsst; dä het’s ggää, wo s Société des Forces Motrices du Refrain anne 1909 uf em Platz am Fluss, wo früener en alti Müli und spööter en Saagi gstanden isch, d Staumuur Barrage du Refrain für nes Chraftwärch bout het. Sid em Bou vo däm Wärch goot e schmali Strooss bi Le Refrain zum Fluss abe, und im 2010ni isch bi der Muur es nöis Maschinehuus anecho. Ussert am Fluss unde git’s keini Gwässer ufem Bode vo der Gmeind, wil s Wasser im vercharschtete Chalch versikeret; das gseht me guet a de vile Dolyne und de baar Wasserlöcher uf em höche Platoo bi de Dörfer obe. D Gmeind het vil Waldgebiet. Im Kulturland sind d Dörfer und d Wyler Fournet, Blancheroche, Le Mont Pré, Philibert und Le Refrain. Vo Fournet
Dr Rainer Stadelmann (* 24. Oktober 1933 z Eadi; † 14. Jänner 2019) isch e dytsche Egyptolog gsii. No sym Abitur z Neuburg an der Donau anne 1953 het dr Stadelmann Egyptology, Altorientalischtik un Archeology an dr Universitet Minche studiert. In dr Johr 1955 un 1956 het er vier Monet an dr Uusgrabige am Sunnehailigdum vum Userkaf z Abusir dailgnuu. Im Summer 1957 het er sy Studium an dr Universitet Haidelberch furtgsetzt un 1960 in Egyptology iber Syrisch-Palästinensische Gottheiten in Ägypten promoviert. Bis 1967 isch er wisseschaftlige Assischtänt z Haidelberch gsii un het si dert 1968 habilitiert. Ab 1968 isch dr Rainer Stadelmann wisseschaftlige Diräkteor am Dytsche Archeologische Inschtitut Kairo (DAIK) gsii, vu 1989 bis 1998 isch er dert dr Erscht Diräkter gsii. An dr Universitet Haidelberch isch der syt 1975 Honorarbrofässer gsii. Dr Rainer Stadelmann het an vyl Grabige dailgnuu, zem Byschpel z Elephantine, z Theben un z Dahschur. Är isch korreschpondierend Mitglid vu dr Académie des Inscriptions et Belles-Lettres gsii. Syrisch-palästinensische Gottheiten in Ägypten (= Probleme der Ägyptologie. Band 5). Brill, Leiden 1967 (Dissertation, Heidelberg 1960). Die ägyptischen Pyramiden. Vom Ziegelbau zum Weltwunder (= Kulturgeschichte der Antiken Welt. Band 30). Philipp von Zabern, Mainz 1985/1997, ISBN 3-8053-1142-7. Die
Es Sunnezyt isch es Zyt, wo mit em Sunneliecht azeigt, was für ne Tageszyt ass es isch. Das Zyt gseht so uus: Bi der normale Form het s i der Middi en Stäcke, wo am Bode oder amene Huus agmacht isch, und drumume e halbrunde Chreis vo Margge uf dere Syte, wo der Schatte vom Stäcke higoot – wänn d Sunne tuet schyne. Die Zeiche sind d Zifferedafele vom Zyt und es het immer eis für jedi Stund; das git en Skala. Wie s Bild vommene Zyt usgseht, ergit sech wäge de astronomische Konstelazioon und us der geografische Laag und em Platz, wo s stoot; es git flachi und rundi, grossi und chlyni Zifferedafele, und der Schatte vom Stäcke isch eigentlech der Zeiger vom Sunnezyt, wo sech bewegt fasch wie dä vo de mechanische Zyt. Meischtens macht me d Sunnezyt an ere Huuswand a, wil me se eso vo wytem gseht. Gnau gnoo luegt me bi der Funkzioon vo vilne Sunnezyt nume uf en einzige Punkt; das isch s Ändi vom Stäcke oder bi andere Forme en chlyni Chugele; die heisst der «Nodus», und präzys dört wo däm syn punktförmige Schatte higoot cha me d Zyt mässe. Me chan au
D Zyl, wo uf Französisch Thièle oder Thielle heisst, isch e Näbefluss vo der Aare. Si foot i der Ebeni öschtlech vo der Stadt Orbe im Kanton Waadt aa; dört chöme der Fluss Orbe und der Talent zäme, und vo do a heisst s Gwässer ebe Zyl. D Orbe-Ebeni isch «melioriert» worde, und sider isch d Zyl numeno e Kanal, wo schnurgrad dur s Land louft und nume grad bim Flugplatz vo Ifferte en liechte Rank macht; i der Stadt Ifferte goot der Kanal im Norde vo der Altstadt dure und chunt mit es baar Ränk nach ere Lengi vo nüün Kilometer zum Nöieburgersee. Näbedra laufe no der Oschtkanal und der Weschtkanal und der Bach Le Mujon us der Ebeni zum See übere. Zum Flusslouf vo der Zyl zelt eigentlech au no der Wääg vom Nöieburgersee näbe La Tène dure in Bielersee und unden a dämm d Strecki vom Bielersee bi Nidau bis a d Aaren abe. Hüt seit me dene Gwässerabschnidd nümme eifach Zyl, wil si bi de beide Juragwässerkorrekzioone starch uusbaggeret und deils verleit worde sind; es sind jetz druus zwee Kanääl worde, der Zylkanaal oben am Bielersee und der Nidau-Büüre-Kanaal vo däm See uf Büüren abe; und
Talent chan eini vo däne Bedütige ha: e Begaabig Talent (Einheit), antiki Maass- und Währigseinheite Talent, neuzitlechi Währigseinheite (Regionalgäld) Talent (Oregon), en Ort im Jackson County, Bundesstaat Oregon, USA Talent (Fluss), en Näbefluss vo de Orbe im Kanton Waadt, Schwiz Talent (Kartoffel), en mähligchochende Härdöpfel Bombardier Talent, en Iisebahn-Triibwagefamilie vo de Bombardier Persone: Jim Talent (* 1956), en US-amerikanische Politiker witers: Billy Talent, e Rockband us Mississauga, Kanada
Orbe isch de Name vo däne geografische Objekt: Orbe VD, e politeschi Gmeind im Kanton Waadt, Schwiz Bezirk Orbe, en ehmolige Bezirk im Kanton Waadt Orbe (Fluss), en Fluss z Frankriich und i de Schwiz Orbeebene, en Ebni am Underlauf vo de Orbe Grotten von Vallorbe es Höhlesystem bi de undere Orbe-Quelle Orbe isch de Familiename vo däne Persone: Antonio Orbe (1917–2003), en baskische Jesuit und Professor för Gnostizismus Carlos Orbe (* 1982), en ecuadorianische Fuessballschiidsrichter Gabriel del Orbe Castellanos (1888–1966), en dominikanische Giiger Juan Nepomuceno de Orbe y Mariaca (1817–1891), en spanische Feldherr und Senator, Chef vom carlistische Generalstab Venancio Celestino Orbe Uriarte CP (1927–2008), en römisch-katholische Bischof vo de Prälatur Moyobamba z Peru
D Monika Eugenie Schnaitmann (* 10. Jänner 1952 z Ulm) isch e dytschi Bolitikeri (Bindnis 90/Di Griene) un isch vu 1992 bis 1996 Mitglid vum Landdag vu Bade-Wirttebärg un vu 1997 bis 2001 Landesvorsitzeri vu dr Griene z Bade-Wirttebärg gsii. D Schnaitmann het anne 1971 s Wirtschaftsabitur gmacht. Vu 1971 bis 1975 het si an dr Pedagogische Hochschuel Reidlenga Änglisch, Pedagogik u Evangelischi Theology studiert. Derno het si Evangelischi Theology an dr Universitet Dibenga studiert. Z Sendelfenga het si s Vikariat gmacht. Aafanga 1980er Johr het si d Schnaitmann gwaigeret, en Soldat in Uniform z dröue, dodruf het si Brobläm mit dr Chilche kriegt. Vu 1987 bis 1992 het si as Seelsorgeri an eme Alte- un Bfläägehaim z Dibenga gschafft. Vu 2003 bis 2017, no ihre bolitische Karriere, isch si Bfaareri z Bodelshausen gsii. Ihri erschte bolitische Schritt het d Schnaitmann bei dr Jungen Union z Albstadt-Ebingen gmacht, si isch vu 1968 bis 1972 Mitglid vu dr Jungen Union gsii. Iber d SPD isch si schließli 1984 zuer dr Griene chuu. In dr Johr 1984 bis 1992 isch si Mitglid vum Chraisdag vu Landchrias Dibenga gsii. Vu 1992 bis 1996 isch si Abgordneti vum Landdag vu Bade-Wirttebärg gsii un isch
D Martina Braun (* 3. April 1960 z Furtwangen im Schwarzwald) isch e dytschi Bolitikeri (Bindnis 90/Di Griene) un syt 2016 Mitglid vum Landdag vu Bade-Wirttebärg Anne 1976 het d Braun e dreijehrigi Lehr zur Pharmazeutisch-tächnische Assischtenti (PTA) an dr Beruefsfachschuel z Fryybeg gmacht. Derno het si fimf Johr lang in verschidene Abedeeke gschafft. Syt 1983 fiert si zäme mit ihrem Mann en Biobuurehoof im Furtwangen Ortsdail Linach. Vu 1999 bis 2009 isch d Braun stellverdrättendi Ortsvorsteheri vu Linach gsii. Anne 2008 isch si in d Bartei Bindnis 90/Di Griene yydrätte. Syt 2009 isch d Martina Braun Chraisreeti im Schwarzwald-Boor-Chrais, syt 2012 dert au im Vorstand vum Chraisverband vu dr Griene. Anne 2011 het si zum erschte Mol fir ihri Bartei as Diräktkandidati im Landdagswahlchrais Villinge-Schwenninge kandidiert. Im Zug vu dr Landdagswahl 2016 het si si geg dr bishärig Verdrätter vum Wahlchrais, dr Karl Rombach (CDU), chenne duresetze un het mit 31,6 % vu dr Wehlerstimme s Erschtmandat gwunne, s erscht fir di Griene. In ihre Landdagsfraktion isch d Martina Braun Sprächeri fir dr Ländlig Ruum. Si laitet dr Arbetschrais Ländlige Ruum un Verbruucherschutz vu dr Fraktion un isch Mitglid im glychnamige Uusschuss un au im Petitionsuusschuss. Ihri Themeschwärpinkt sin
Bi re Mondfinschternis goht dr Mond dur dr Schatte, wu di vu dr Sunne aaglychtet Ärd in Weltruum wirft. Des findet statt, wänn Sunne, Ärd un Mond gnau uf aire Linie lige. Dr Schatte vu dr Ärd het e chraisfermige Chärnschatte, wu d Sunne vu dr Ärd ganz zuedeckt isch, umgee vun eme chraisringfermige Halbschatte, wu d Sunne dailwys verdeckt isch. In dr Umgangssproch wird Mondfinschternis dä Fall gnännt, wu dr Mond ganz oder dailwys dur dr Chärnschatte lauft. Derno isch dr chraisfermig Schatte vu dr Ärd uf dr Mondschybe dytli z sääne. Mer unterschaidet zwische totale un partiellen Finschternis je nodäm, eb dr Mond ganz oder nume dailwys in Schatte goht. Pro Johrhundert het s im Durschnitt rund 154 sonigi Chärnschattefinschternis. In dr Aschtronomy zellt mer au die Eraignis zue dr Mondfinschternis, wu dr Mond nume dur dr Halbschatte lauft. Die Halbschattefinschternis finde villicht 88-mol pro Johrhundert statt. Wel si bi re Mondfinschternis d Sunne un dr Mond vu dr Ärd uus gsääne mien vis-à-vis stoh, cha die nume im volle Mond yydrätte. Dur d Naigig vu dr Mondbahn gege d Ärdbahn pändlet dr Mond vu dr Ärd uus gsääne am Fixstärnhimmel um d Ekliptik. Bi jedem Umlauf goht
Areuse isch en Ortschaft i der nöieburgische Gmeind Boudry. S Dorf Areuse lyt am nördleche Rand vom grosse Flussdelta vo der Areuse am nordweschtlechen Ufer vom Nöieburgersee; am See isch früener der chly Hafe Port Areuse gsi. Oben am Dörfli chunt grad s höche Port mit de wyte Räbbärge. D Ussekwartier vo Colombier und vo Boudry wärden immer wie grösser und chöme vo beide Syte uf Areuse zue. S chlyne alte Dorf Areuse het nume öppen es Dotze Hüüser. Die Sidlig lyt a der alte Strooss vo Nöieburg uf Cortaillod, wo hüt dur d Autobaan ersetzt isch, wo grad näbem Dorf imene Dunäll duregoot. A dere Autobahn isch d Uusfahrt Nummere 8 Areuse. D Ysebaanlinie Littorail vo Nöieburg uf Boudry yne het e Haltstell bi Areuse. Und ufem grosse Fäld bim Dorf – das Piet heisst Prés d’Areuse – lyt der Flugplatz vo Nöieburg. S Dorf Areuse isch s erschte Mol anne 1178 i der Namensform Oruse imene Dokumänt gnänt. Es het bis 1832 zu der Pfarrei Colombier ghört und derno zu der Pfarrei Boudry. D Boderächt im Dorfbann, wo nid gross isch, sind bi verschidene Herrschafte gsi, teils au bi dere vom Schloss Colombier. Am Änd isch die chlyni