rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Ürdinger Schinnèbus isch diè umgangssprõchlichi Bezeichnung vo Schinnèbüs, wo vo dè Waggonfabrik Ürdingè entwicklèt worrè sin. S handlèt sich um zweiachsigi Drybwägè in Lychtbauwiis mit unterflur aagordnetèm Diselmotor(è). Bsunders dè VT 95 (spôteri Baureiè 795) un VT 98 (spôteri Baureiè 798) vo dè früènèrè Dütschè Bundesbaan sin mit sèllèm Begriff vobundè. Sèlli Ordnungsnummèrè hèt mit èrè „9“ aagfangè, wo für mechanischi Chraftübberdragung gschtandè isch, sèllèwäg isch si au als VT 95.9 etc. benamst worrè. D VT 95–98 sin im Personèzugdiènscht uff nu wènig rentablè Näbbèschtreggè ygsetzt worrè, um Dampflokomotyv- odder Diselzugbedryb z ersetzè. Vo 1950 bis 1971 sin yschlièßlich vo allnè Lizänzbautè 1492 Drybfaarzüüg baut worrè. Inklusyv Bei- un Stüèrwägè hèt s 3306 Wägè gää. Diè meischtè Faarzüüg sin vo dè Waggonfabrik Ürdingè sèlber gmacht worrè. Wèg dè hochè Stuggzaalè sin Faarzüüg au vo andrè Waggonfabrikè baut worrè, obwohl sèlli Fabrikè eigèni Schinnèbustǜpè aabiètè hèt chönnè, wié z. B. d MAN dè MAN-Schinnèbus. Dè Ürdinger Schinnèbus isch au als „Retter vo dè Näbbèbaanè“ dauft worrè, well durch dè koschtègünschtige Bedryb mit sèllè Drybwägè Strèggèschtilllegungè vozögerèt odder vohinderèt wörrè hèn chönnè. Diè Dütsch Bundesbaan hèt 1950 zwölf eimotorigi Prototǜpè in zwei Uusfüürungè in Diènscht gschtellt. Zee Faarzüüg hèn èn Achsschtand vo
D Baasler Inträssegmainschaft Dialäggt (offiziell hochdütsch Basler Interessengemeinschaft Dialekt) isch e Verein vo Basel, wo sech für d Mundart tuet ysetze. Er isch am 22. April 2008 vom Beat Trachsler und anderne gründet worde. Er isch anne 2011 aktyv worde, wo z Basel es politischs Projäkt vorgleit worden isch zum dr Tieläkt im Alltag vo de Schuele und konkret sogar au im Chindergarte lo z verschwinde. Sider luegt dr Verein psunders drfüür, ass me d Chinder au i de Schuelhüüser wo’s goot ganz eifach loot lo i dr Mundart schwätze. D Gselschaft organisiert aller Gaddig Aaläss rund um d Mundartkultur, mit Mundartmusig, Slam Poetry, Vortreeg vo Dialäktoloogen und no meh Sache. Si understützt s Theater Baseldytsche Bihni im Lohnhof z Basel. Und si pflägt dr Kontakt zu anderne Mundartorganisazioone wie öppe dr Basler Hebelstiftig, em Verein Schweizerdeutsch, wo nöi als mundartforum.ch uftritt, und dr Muettersproch-Gsellschaft und em Elsässisch-Verein E Friehjohr fer unseri Sproch. D IG Dialäggt erinneret draa, ass d Arbet für d Mundart guet isch zum die kulturelli Eigeständikeit von ere Regioon z erhalte, und das sig als algemein kulturells und sozials Projäkt nid e Froog vo dr Parteipolitik, sondern e Sach wo alli öpis agoot. Drum definiert sech
D Elisabeth Thommen (* 10. April 1888 z Wolbrg; † 24. Juni 1960 z Züri) isch e Schwiizer Journalischtin, Schriftstellerin und Feminischtin gsi. D Elisabeth Thommen isch d Dochter vom Hermann Thommen gsi, wo z Waldeburg im obere Baselbiet en Uurefabrigg gha het. Iri Muetter isch d Anna Thommen-Tanner gsi. Si het z Basel dr Pruef vo dr Chindergärtnerin gleert. Anne 1912 het si dr Jurischt Albert Wirth ghürootet; wo die Ee denn nach es par Joor usenand ggangen isch, het si als Journalischtin gschaffet. 1919 isch si d Redaktoorin vo dr Zytschrift Schweizer Frauenblatt worde. Wil si do derby dütlech antimilitaristischi und feministischi Ideeè verträtte het, isch si nach chuum drüü Joor entloo worde. 1921 het si s zwöite Moll ghürootet; ire zwöit Maa isch dr Jakob Bührer gsi. 1928 het d Thommen d Leitig vo dr Zytig vo dr Frauenusstellig SAFFA z Züri gha. Und i de 1930er Joor het si e Zyt lang s Joorbuech vo de Schwiizer Fraue useggä. Si het vil Joor für d Nazional-Zytig und für verschideni Frauezytschrifte gschribe. Sid anne 1933 het si bim Radio Beromöischter gschaffet, wo si 1938 e volli Stell als Redaktorin übercho het. Si het bis 1953 d Sändig
De Josua Maler oder au Maaler oder Mahler, humanistisch latinisiert Josua Pictorius (* 15. Juni 1529 z Züri; † 5. Juni 1599 z Glattfälde), isch en refermierte Pfarer und Läxikograaf gsy. Er isch der eerscht gsy, wo-n-e richtig groosses Wöörterbuech gschribe hät, wo di tüütsch Spraach im Fokus staat. De Vatter vom Josua isch de Balthasar Maler gsy, en Buechbinder us Villingen im Schwarzwald, wo 1524 uf Züri chaa isch; d Mutter, d Chüngolt vo Grafeneck, hät emaal as Äbtissin vom Chlooschter Königsfälde ggamtet gha. De jung Josua hät dänn z Züri, z Lausanne und z Oxford Theology gstudiert. Drufaben isch er 1552 Pfarer z Witike woorde, dänn 1553 z Elgg – deet hät er sys Wöörterbuech Die Teütsch Spraach gschribe – und 1571 z Bischofszäll. 1582 händ s en as Pfarer uf Wintertuur gholt, und deete hät er vill taa, das s Schuelwäse besser wiird, ganz bsunders d Mäitlischuel. 1598 dänn isch er uf Glattfälde, wo-n-er aber nu na es Jaar lang gläbt hät. Em Maler sys Wöörterbuech Die Teütsch spraach, 1561 z Züri truckt, isch s eerscht grooss Wöörterbuech überhaupt, wos um di tüütsch Spraach und nöd um e frömdi Spraach gaat, mit andere Woort: D Uusgangsspraach und
D Arbetstääg für die alemannischi Dialäktology, früener Arbetstääg vo den alemannische Dialäktolooge oder, wie d Dialäktolooge sälber säge, eifach d Alemannetagige, sind Träffe vo Sproochwüsseschafter, wo Frooge vom Alemannischen undersueche. Bi dene wüsseschaftliche Tagige, wo all drüü Joor im ene Oort vo dr Alemannia stattfinde, bespräche Fachlüüt vo dr Linguistik Sache vo der alemannische Sprooch – oder vom Weschtoberdüütsche, wie men au seit – und psunders die regionale Underschiid zwüsche de verschidene Dialäkt im alemannische Sproochruum. Es goot um alli mögleche Gsichtspünkt vo der modärne Dialäktology, öppe um d Sproochgeografy und der Sproochkontakt, um d Sproochgschicht und d Sprochveränderig und trum wie me d Sprooch im Alltag pruucht, um d Grammatik und d Syntax vo de Dialäkt, und um d Methode vo der Lexikografy und d Entwicklig vo de alemannische Grosswörterbüecher. D Tagigsteilnämer chömen ame zur Hauptsach us em oberdütsche Ruum vo Tüütschland, der Schwiiz, Öschtrych und Frankrych, und mängmol au no vo wyter wägg und us anderne Länder, und sie stelle die aktuelli Forschig a de Universitäte und bi anderne Instituzioone vor und diskutiere d Arbetsergäbnis und nöji Frooge. D Vorträäg vo de meischte vo dene wüsseschaftleche Verastaltige sind publiziert und gänd e guete Überblick über s Arbetsgebiet vo
D Lischt vun dr Gmeina im Unterelsàss zellt àlla 514 Gmeina ìm Département Bas-Rhin uf. Gmeine bìs 2015 Gmeine bìs 2016 Gmeine bìs 2017 Gmeine bìs 2018 2016: Füsion Allenwiller, Birkenwald, Salenthal und Singrist → Sommerau Füsion Pfettisheim und Truchtersheim → Truchtersheim Füsion La Walck, Pfaffenhoffen und Uberach → Val de Moder Füsion Gingsheim, Hohatzenheim, Mittelhausen und Wingersheim → Wingersheim les Quatre Bans 2017: Füsion Hochfelden und Schaffhouse-sur-Zorn → Hochfelden 2018: Füsion Geiswiller und Zœbersdorf → Geiswiller-Zœbersdorf 2019: Füsion Rountzenheim und Auenheim → Rountzenheim-Auenheim Füsion Val de Moder und Ringeldorf → Val-de-Moder
D OLMA – mit em ganze Titel d OLMA Schwiizer Mäss für Landwirtschaft und Ernäärig isch e Mäss z Sanggalle, wo s um alli mögleche Frooge vom Puure goot. Die grossi nazionali Verastaltig isch anne 1943 s erschte Mool über d Büüni ggange, und denn no mit em Name, wo OLMA derfür d Abchürzig isch: Ostschweizerische Land- und Milchwirtschaftliche Ausstellung. Scho i de Joor vorhär, zmitzt im Zwöite Wältchrieg, sind z Sanggalle zwöimol Puurenusustellige gmacht worde, anne 1942 im Schützegarten und 1943 i der Toonhalle. Sid dr Usfüerig vo 1946 isch dr Name OLMA, Schwiizer Mäss für Land- und Milchwirtschaft gsi. Dä Name het bis 2003 verhept, denn het me uf s 2004i dr hüt no üblech Name gnoo. 1946 het dr Schwiizer Bundesroot pschlosse, die Sanggaller Mäss heig e nazionali Bedütig fürs Land. D OLMA isch all Joor im Herpscht. Si foot immer am Donschtig a, wo um Gallustag veruusgoot. Dr Fyrtig vom Sanggaler Stadtpatroon, em heilige Gallus, isch am 16. Oktober. D OLMA Sanggalle tuet fascht sid em Afang vo dere länge Fäschtsery immer en Schwiizer Kantoon oder au s Nochberländli Liechtstei als spezielle Gascht ofiziell ylade, und dää präsentiert es par vo sine volkskuntlechen und wirtschaftleche Psunderheiten
D Lischt vun dr Gmeina im Owerelsàss zellt àlla 366 Gmeina ìm Département Haut-Rhin uf. Gmeine bìs 2015 2016: Füsion Aspach-le-Haut un Michelbach → Aspach-Michelbach Füsion Brunstatt un Didenheim → Brunstatt-Didenheim Füsion Grentzingen, Henflingen un Oberdorf → Illtal Füsion Kaysersberg, Kientzheim un Sigolsheim → Kaysersberg Vignoble Füsion Mortzwiller un Soppe-le-Haut → Le Haut Soultzbach Füsion Masevaux un Niederbruck → Masevaux-Niederbruck Füsion Holtzwihr un Riedwihr → Porte du Ried Füsion Spechbach-le-Bas un Spechbach-le-Haut → Spechbach
D Communauté de communes Sundgau ìsch a Kommünàlverbànd ìm Owerelsàss (Frànkrìch). Sa ìsch zum 1. Janner 2017 grìnda worra üs dr Füsion vu dr Kommünàlverband Communauté de communes d’Altkirch, Communauté de communes du Secteur d’Illfurth, Communauté de communes du Jura Alsacien, Communauté de communes Ill et Gersbach un Communauté de communes de la Vallée de Hundsbach. Zum Kommünàlverbànd gheera 64 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Altkirch, Präsidant ìsch dr Michel Willemann. https://www.cc-sundgau.fr/ www.collectivites-locales.gouv.fr
D Communauté de communes Pays Rhin-Brisach ìsch a Kommünàlverbànd ìm Owerelsàss (Frànkrìch). Sa ìsch zum 1. Janner 2017 grìnda worra üs dr Füsion vu dr Kommünàlverbànd Communauté de communes Essor du Rhin un Communauté de communes du Pays de Brisach. Zum Kommünàlverbànd gheera 29 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Volgelsheim, Präsidant ìsch dr Gérard Hug. http://www.paysrhinbrisach.fr www.collectivites-locales.gouv.fr
D Communauté de communes Sud Alsace Largue ìsch a Kommünàlverbànd ìm Owerelsàss (Frànkrìch). Sa ìsch zum 1. Janner 2017 grìnda worra üs dr Füsion vu dr Kommünàlverband Communauté de communes de la Porte d’Alsace un Communauté de communes de la Largue. Zum Kommünàlverbànd gheera 44 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Dannemarie, Präsidant ìsch dr Pierre Schmidt. http://www.sudalsace-largue.fr www.collectivites-locales.gouv.fr
D Saint-Louis Agglomération ìsch a Kommünàlverbànd ìm Owerelsàss (Frànkrìch). Sa ìsch zum 1. Janner 2017 grìnda worra üs dr Füsion vu dr Kommünàlverband Communauté d’agglomération des Trois Frontières, Communauté de communes de la Porte du Sundgau un Communauté de communes du Pays de Sierentz. Zum Kommünàlverbànd gheera 44 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Saint-Louis, Präsidant ìsch dr Alain Girny. http://www.agglo-saint-louis.fr (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.agglo-saint-louis.fr www.collectivites-locales.gouv.fr
D Communauté de communes de l’Alsace Bossue ìsch a Kommünàlverbànd ìm Unterelsàss (Frànkrìch). Sa ìsch zum 1. Janner 2017 grìnda worra üs dr Füsion vu dr Kommünàlverband Communauté de communes d’Alsace Bossue un Communauté de communes du Pays de Sarre-Union. Zum Kommünàlverbànd gheera 45 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Sarre-Union, Präsidant ìsch dr Marc Séné. www.collectivites-locales.gouv.fr
D Communauté de communes du Canton d’Erstein ìsch a Kommünàlverbànd ìm Unterelsàss (Frànkrìch). Sa ìsch zum 1. Janner 2017 grìnda worra üs dr Füsion vu dr Kommünàlverband Communauté de communes du Pays d’Erstein, Communauté de communes du Rhin un Communauté de communes de Benfeld et Environs. Zum Kommünàlverbànd gheera 45 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Banfald, Präsidant ìsch dr Jean-Marc Willer. http://www.cc-erstein.fr www.collectivites-locales.gouv.fr
D Communauté de communes de Hanau-La Petite Pierre ìsch a Kommünàlverbànd ìm Unterelsàss (Frànkrìch). Sa ìsch zum 1. Janner 2017 grìnda worra üs dr Füsion vu dr Kommünàlverbànd Communauté de communes du Pays de Hanau un Communauté de communes du Pays de La Petite-Pierre. Zum Kommünàlverbànd gheera 38 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Bouxwiller, Präsidant ìsch dr Jean Adam. www.collectivites-locales.gouv.fr
D Carmen Reyle (* 13. Juni 1925 z Basel; † Summer 2011) isch e Schwiizer Textilgstalterin gsi. D Carmen Reyle isch die älteri Tochter vo der Charlotte Schulzke, ere gebürtige Berlinerin, und em Schwiizer Journalist Karl Reyle gsi. Si het a der Kunschtgwärbschuel Basel d Textilfachklass bi der Irma Maria Koçian (Wäbe und Sticke), d Holzbearbeitig und der Lithokurs bsuecht, und nochhär isch si mit Stipändie z Ängland und Irland gsi. Wärk vo ihre sind vom Baudepartemänt und Kunstkredite Basel-Stadt und Basel-Landschaft, vo de Gmeinde Binnige und Allschwil und vo de Kirchgemeinde Dornach, Rieche und Allschwil aakauft worde. Die letschte Johr vor ihrem Abläbe het si vor allem textili Wärch gschaffe: Bildteppiche und durchsichtigi Wirkereie, wo Zettelfäde zur Gstaltig bitrage. D Reyle het an Usstellige teilgno. Sie isch mehreri Johr im Vorstand vo der Basler Sektion vo der Schwizerische Gsellschaft vo bildende Künschtlerinne gsi und het dört jüngeri Kolleginne betreut. Der Carmen Reyle ihri Schweschter Liselotte (* 1924) isch au e Künschtlerin. Si händ au zäme usgstellt gha. Reyle, Carmen. In: Sikart (Lexikon un Datebank zue dr Chunscht in dr Schwyz un im Firschtetum Liechtestei). http://katalog.burgerbib.ch/detail.aspx?ID=338965 (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/katalog.burgerbib.ch Rosmarie Frey-Vosseler &
D Bénédicte Keck (* 14. Septämber 1983 z Stroßburi) isch e franzeesischi Sproochwisseschaftleri un e elsässischi Sprochaktivischti. D Keck isch z Harelse ufgwachse un dert vu 1986 bis 1989 uf d Vorschuel (école maternelle) un vu 1989 bis 1994 uf d Ecole Jacques Prévert gange. Derno isch si vu 1994 bis 1998 uf dr Collège Sainte-philomène z Hàwenau un vu 1998 bis 2001 uf s Gimnasium z Stroßburi, dr Lycée International Des Pontonniers, gange. Vu 2001 bis 2008 het si an dr Université Marc Bloch z Stroßburi studiert un het dert e Master in „Langues et interculturalité“ mit em Schwäärpunkt elsässischi Dialäktology gmacht. Aafangs het si welle ne Ibersetzeri un Dolmetscheri gee un het aagwändti Sprooche studiert (Franzeesisch, Änglisch, Dytsch un Spanisch). Wu Microsoft verchindet het, ass s „Office 2007“ in Regionalsprooche het solle ibersetzt wääre un Elsässisch as eerschti Sprooch fir des Projäkt uusgwehlt wooren isch, isch d Bénédicte Keck in sällere Aarbetsgruppe gsii, wu d Programm ibersetzt het. Noch em Bachelor (licence) het d Keck im e sechsmonetige Praktikum 2007/2008 an dr interkulturälle Volkshoochschuel „Pamina“ z Waisseburich Franzeesisch un Elsässisch unterriichtet. Im e Praktikum bim Färnsehsänder ARTE z Stroßburi isch si zueständig gsii fir d Kommunikation mit dr
D Katharina Elisabeth Schulze (* 20. Juni 1985 z Fryburg) isch e dytschi Bolitkeri (Bindnis 90/Di Griene). Si gheert syt dr Landdagswahl 2013 em Bairische Landdag aa un isch syter anne 2017 aini vu dr baide Vorsitzerne vu dr Fraktion vu dr Griene. Bi dr Landdagswahl 2018 isch si Spitzekandidati gsii un het zäme mit em Ludwig Hartmann s Spitzeduo vu dr Griene bildet un isch mit sällem zäme no dr Wahl Oppositionsfiereri im bayerische Landdag wore. Ufgwachsen isch Schulze z Herrsching am Ammersee, ihre Vater chunnt vu Berlin, ihri Mueter vu Fryburg. S Abitur het si im Juni 2005 am Christoph-Probst-Gimnasium z Gilching gmacht, wu si au Schuelersprächeri gsii isch. Vu 2005 bis 2011 het d Schulze an dr Universitet Minche Interkulturälli Kommunikation, Bolitikwisseschaft un Bsichology studiert. Vu Augschte bis Dezämber 2008 het si ne Uuslandssemeschter an dr University of California, San Diego, absolviert un e Praktikum bi dr Demokratische Bartei z Michigan gmacht. Ihre Studium het si 2011 mit em Titel Magister artium abgschlosse. In dr Zyt vum Studium het d Katharina Schulze no aigener Darstellig für verschideni Unternäme gschafft, u. a. Siemens, akzente kommunikation und beratung, Kienbaum, Ärzte der Welt, InWEnt - Internationale Weiterbildung. Vu Februar 2012
D Communauté de communes de la Mossig et du Vignoble ìsch a Kommünàlverbànd ìm Unterelsàss (Frànkrìch). Sa ìsch zum 1. Janner 2017 grìnda worra üs dr Füsion vu dr Kommünàlverbànd Communauté de communes des Coteaux de la Mossig un Communauté de communes de la Porte du Vignoble. Zum Kommünàlverbànd gheera 24 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Wasselonne, Präsidant ìsch dr Daniel Acker. www.collectivites-locales.gouv.fr
D Communauté de communes du Pays de Saverne ìsch a Kommünàlverbànd ìm Unterelsàss (Frànkrìch). Sa ìsch zum 1. Janner 2017 grìnda worra üs dr Füsion vu dr Kommünàlverbànd Communauté de communes de la Région de Saverne un Communauté de communes du Pays de Marmoutier-Sommerau. Zum Kommünàlverbànd gheera 35 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Zàwere, Präsidant ìsch dr Dominique Muller. www.collectivites-locales.gouv.fr
D Daniela Ryf (* 29. Mai 1987 z Soledurn) isch e Schwiizer Triathletin und zwöifachi Olympiadeilnähmeri (2008, 2012). Sie isch U-23-Wäutmeisteri (2008), Wäutmeisteri im Mixed-Relay (2009, 2010) und Schwiizermeisteri uf de Triathlon-Churzdistanz (2012, 2013). Usserdäm het sie viermoou d Ironman 70.3 World Championship (Mitteldistanz: 2014, 2015, 2017, 2018) gwunne und isch viermalegi Siigeri vo dr Ironman World Championships (Langdistanz: 2015–2018). D Ryf wird als Füehrendi i de Besteliste vo de Schwizer Triathletinne uf dr Ironman-Distanz gfüehrt. Im Johr 2000 het d Daniela Ryf zerst Moou amene Schüelertriathlon deilgnoo. Sie isch denn drümoou Schwizermeisteri i dr Jugedkategorie worde. Bir Europameisterschaft 2003 het sie mit em Gwünn vo de Goldmedaille ir Teamwärtig ire erst internationau Erfoug gfyret. 2004 und 2005 sy zwöi witeri Juniore-Europameistertitu ir Einzuwärtig gfougt, 2006 isch e Bronzemedaille ir Teamwärtig dezue cho. Sie isch vom Claude Ammann (2000–2008), em Darren Smith (2008–09), em Chris Lang (2010) und em Craig Walton (2011) trainiert worde. Vo 2003 bis 2006 isch d Ryf viermoou z Foug Schwiizermeisteri bi de Juniorinne worde. Am 8. Juni 2008 het sie denn z Vancouver de Triathlon-Weltmeistertitu ir Kategorie U-23 ghout und sech demit für di Olympische Summerspüu 2008 z Peking qualifiziert, wo si de sibet Rang
D Communauté d’agglomération de Haguenau ìsch a Kommünàlverbànd ìm Unterelsàss (Frànkrìch). Sa ìsch zum 1. Janner 2017 grìnda worra üs dr Füsion vu dr Kommünàlverband Communauté de communes de la Région de Haguenau, Communauté de communes de Bischwiller et Environs, Communauté de communes de la Région de Brumath un Communauté de communes du Val de Moder. Zum Kommünàlverbànd gheera 36 Gmeina. Dr Hauiptort vum Verbànd ìsch Haguenau, Präsidant ìsch dr Claude Sturni. www.collectivites-locales.gouv.fr
D Tawakkol Karman (arabisch توكل كرمان‎, DMG Tawakkul Karmān; * 7. Februar 1979 z Taizz, Jemenitischi Arabischi Republik) isch e jemenitischi Schurnalischti, Bolitikeri, Mänscheröchtsaktivischti un Mitglid vu dr Oppositionsbartei al-Islah, em jemenitische Ableger vu dr Muslimbruederschaft. Si giltet as aini vu dr bekannteschte Lyt vu dr Proteschtbewegig im Jemen. Anne 2011 het si dr Friidesnobelbryys iberchuu. D Tawakkol Karman isch e Dochter vum Bolitiker Abd as-Salam Karman. Ihre Vater isch Juschtizminischter unter em Bresidänt Ali Abdullah Salih gsii.Är het sy Amt 1994 niderglait, wu dr Salih mit militärischer Gwalt Protescht im Side vum Land het niderschlaa loo. Effetli het er d Regierig vum Salih kritisiert un mit syre Dochter het er derhaim vyl iber Grächtigkait un falschi Entwicklige im Jemen dischpetiert. Dr Abd as-Salam Karman un au ihre Unkel sin prominänti Lyt vu dr Oppositionsbartei al-Islah. D Karman sälber isch kritisiert wore fir ihri Mitglidschaft. Ihre Brueder Tariq isch Dichter. D Karman het an dr Universitet vu Sanaa, dr Hauptstadt vum Jemen, Verwaltigswisseschaft studiert (no andere Aagobe Bolitikwisseschaft). Dert het si au Änglisch glehrt un d Autobiografie vum Nelson Mandela (Der lange Weg zur Freiheit) un em Mahatma Gandhi gläse. As Reporteri isch si gege d Chindereh vorgange. As Mitarbaiterivu
D Jane Goodall [ˈgʊdˌɔːl] (* 3. April 1934 z London) isch e britischi Verhaltesforscheri. Mer chännt si fir ihri Forschige zum Verhalte vu Schimpanse im Gombe-Stream-Nationalpark z Tansania, wu si anne 1960 aagfange het. Go fir dr Erhalt vu dr Habitat vu dr Primate un dodermit fir dr Schutz vu ihre Arte z wärbe, het si s Jane-Goodall-Inschtitut grindet, wu versuecht dur effetligi Bildig un rächtlichi Verdrättig s Verständnis fir d Primate greßer z mache, d Zämenarbet mit lokale Gmaine will sterke un jungi Lyt fir die Ufgob gwinnt un uusbildet. D Goodall isch näb dr Dian Fossey (Gorilla) un dr Birutė Galdikas (Orang-Utan) aini vu dr drei Fraue, wu aagregt dur dr Paläoanthropolog Louis Leakey aafangs 1960er-Johr Langzytuntersuechige iber Mänscheaffe aagfange hän. Dr Leakey un di drei Forscherne hän vermuetet, ass mer vum Bschaue vum Verhalte Ruckschliss uf d Evolution vum Verhalte im Verlauf vu dr Stammesgschicht vum Mänsch cha zie. D Goodall sich as Valerie Jane Morris-Goodall uf d Wält chuu. Ihre Vater Mortimer Morris-Goodall isch Automobilrännfahrer un Motorsportfunktioneer gsii, ihri Mueter Margaret Myfanwe Joseph het unter em Name Vanne Morris-Goodall Gschichte gschribe. No dr Schuel isch d Goodall zeerscht uf e Schuel fir Sekreteerne gange. Anne 1957
De Jaleo ([xaˈleo]) isch e Musigstiil (palo) vom Flamenco, wo vor alem i de Extremadura vorchunnt. Er ghört zo de Alegrías und isch nööch verwandt mit de Bulerías und werd imene lebhafte Drüerrhythmus tanzet. D Liedstrophe bistönd us drai achtsilbige Veers, de erst und de dritt stönd debii im Endraim. De Jaleo hett sich im 19. Joorhundert vomene Volkstanz zomene Büünetanz entwicklet und hett i de Mitti vo sebem Joorhundert sini Blüeti erraicht und isch internationale Tänzer und Tänzerine uufgfüert wore. Jaleo, e Rueff im Flamenco, wie olé
S Dirigyrè isch è Orièntyrungs-, Koordinyrungs- un Gschtaltungshǜlfe für diè uusfüürendè Musiger von èm Orcheschter odder Chor odder ènèm andrè musizyrendè Ensemble. Dirigyrt wörd hauptsächlich mit Handbewegungè (eini odder beidei Händ) vom Dirigènt uusgfüürt, woby suschtigi Geschtik un Körperschprõch d Handbewegungè mee odder wènniger unterschtützt. Dirigyrè erfüllt meereri Fungtionè: S koordinyrt d Musiger am Aafang un am Ènd von èm Stugg sowiè bim Yhaaltè vom Tagt, zuèsätzlich wörrèd Ysätz aazeigt, dè Dirigènt beyflusst zuèsätzlich toujours diè musigalischi Gschtaltung, i dèm er Dǜnamik, Artikulation un dè musigalischè Uusdrugg vorgit. S Dirigyrè isch bschtimmtè Reglè un Technigè unterworfè, wo sich historisch entwicklèt hèn. Dè Tagt wörd durch è Schlagfigur mit dè Füürhand aazeigt, bi Rächtshänder ergo mit dè rächtè Hand un bi Linkshänder mit dè linkè Hand. D Schlagfigur cha mit odder ooni Tagtschtogg aazeigt wörrè. Diè musigalischi Gschtaltung mit dè Dǜnamik un dè Artikulation wörd mit wènniger standardisyrtè Uusdruggsformè aazeigt. Di gestischi Vomittlung vo dè musikalischè Gschtaltung wörd vo allem mit dè andrè (meischtens dè linkè) Hand übbernõ, wo nit füürt un jò dè Tagt aazeigè duèt. Fortgschrittèni Dirigäntè zeigèd d Gschtaltung meischtens mit beidè Händ aa, um d Körperschprõch maximaal z unterschtützè. Dõdeby cha dè Tagt mit dè Füürhand nǜmmi
D Sandhya Hasswani (* 1987 z Bad Säckige) isch e Schurnalischti un Dialäktdichteri us em Hotzewald. D Hasswani isch z Säckige as Dochter vun ere änglisch-dytsche Mueter un eme indische Vater uf d Wält chuu un z Herrischried uf em Hotzewald ufgwachse. Ab 1998 isch si z Säckige uf s Scheffel-Gimnasium gange un het dert anne 2007 Abitur gmacht. Si het an ere private Färnhochschuel z Darmstadt Literatur un Schurnalismus studiert un isch derno Schurnalischti wore. Si schrybt as freii Mitarbaiteri fir dr Sidkurier un di Badisch Zytig. Si isch ghyrote mit em Harmeet Singh Hasswani-Kooner un het mit ihm zwai Chinder. D Sandhya Hasswani wohnt mit ihre Familie z Herrischried. D Hasswani schrybt uf Hochdytsch un im Hotzewälder Alemannisch. Glehrt het si s Alemannisch in dr Chinderschuel un dr Grundschuel un vu ire Gotte. Anne 2013 isch si bim bade-wirttebärgische Literaturwettbewerb „Jugend auf dem Land“ fir ihri Gschicht „4 PS – halbstark unterwegs“ mit ere Ehreurkund uuszaichnet wore. Anne 2015 het si bim Gerhard-Jung-Wettbewärb mitgmacht un het dert e zweete Bryys in dr Kategory „Lyrik“ gwunne. Drei Johr speter het si wider mitmacht un mit ihre Szene „Heb Sorg uff dini Sproch“ in dr Kategory „Spiil“ dr 1. Bryys