rlitschk/wikidir huggingface dataset:
S Arrondissement Strossburi-Lànd (frz. Arrondissement de Strasbourg-Campagne) ìsch e Verwàltungsbezirk im Département Bas-Rhin im Elsàss z Frànkrich gsin. Àm 1. Janner 2015 ìsch s ufglest wore. Dr Verwàltungssitz (chef-lieu) vum Arrondissement ìsch Strossburi gsin. S Arrondissement hàt ìm Norde àn s Arrondissement Hàwenau granzt, ìm Oschte àn Ditschlànd, àn dr Ortenöikrais z Bàde-Wìrttebari un àn s Arrondissement Strossburi-Stàdt. Ìm Siide hàt s àn s Arrondissement Schlettstàdt-Eerstain un ìm Weschte àn s Arrondissement Zàwere un àn s Arrondissement Molse granzt. Di greschte Gmeine vum Arrondissement Strossburi-Lànd sìn gsin (mìt de Inwohnerzàhl vun 1999): Schìlige (30.841) Ìllkìrich-Gràffestàde (23.815) Lìngelse (16.860) Bìsche (16.763) Oschwàld (10.761) Heene (10.726) Bröömt (8.930) Gaispìtze (7.031) Süffelwirsche (6.017) Eckelse (5.937) Vangene (5.597) Wànzenöi (5.462) Mundelse (5.270) S Arrondissement Strossburi-Lànd ìsch in àcht Kanton ingedäilt gsin mìt ìnsgsàmt 104 Gmeine: Bìsche Bröömt Drüdersche Gäispìtze Huffalde Ìllkìrich-Gràffestàde Mundelse Schìlige Gmeine ìm Kanton Bìsche, frz. Canton de Bischheim Gmeine ìm Kanton Bröömt, frz. Canton de Brumath Gmeine ìm Kanton Drüdersche, frz. Canton de Truchtersheim Gmeine ìm Kanton Gäispìtze, frz. Canton de Geispolsheim Gmeine ìm Kanton Huffalde, frz. Canton de Hochfelden Gmeine ìm Kanton Ìllkìrich-Gràffestàde, frz. Canton d’Illkirch-Graffenstaden Gmeine ìm Kanton Mundelse, frz. Canton de Mundolsheim Gmeine ìm Kanton Schìlige, frz. Canton
Alti Schwiizer Mäss sind Mäss, wo i de Schwiz bruucht wore sind, bivor 1877 die metrische Ainhaite Meter, Liter und Kilogramm igfüert wore sind. Debi hend bis denn verschidnigi lokaali Mäss und Gwicht ggulte und s sind au verschidnigi Geldsorte und Wäärige im Umlauf gsii. Fascht jede Ort mit em Maartrecht hett dozmol sini aigni Mäss ghaa, wobii aber grösseri Stedt, wie Zöri, Choschtez, Nürnberg, Köln und Antwerpe (Antorf) und ide Welschschwiiz au Lyon und Paris hüüfig Iiflüss uf chlinneri Maartort uusgüebt hend. Im 19. Joorhundert hend verschidnig Kantöö afange die System aihaitlicher z mache und au di alte Mäss em metrische System aapasse, indem s de Fuess uf exakt 30 Santimeter bistimmt hend und ali andere Mäss vo dem abhängig gmacht hend. D Römer hend e aihaitlichs bruuchbars Mässystem im Römische Riich iigsetzt, hend aber au lokaali Variante zuegloo. So sind z Gallie die alte gallische Mäss leuga (ca. 2200m; frz. lieue) und arapennis (ca. 25 a; frz. arpent) offiziell anerchennt gsii. Die germanische Völker hend die römische Mäss zum Tail öbernoo, zum Tail umbinennt und zum Tail au alti Mäss bibhalte. E Nebenand vo verschidnig Mäss bizügt de früemittelalterlich Glehrti Isidor vo Sevilla wo gschribe het, as zwoo
S Arrondissement Waisseburch (frz. Arrondissement de Wissembourg) ìsch e Verwàltungsbezirk ìm Département Bas-Rhin ìm Elsàss z Frànkrich gwän. Àm 1. Janner 2015 ìsch s mìt em Arrondissement Hàwenau zem neie Arrondissement Haguenau-Wissembourg zammagschlossa wora. Dr Verwàltungssitz (chef-lieu) vum Arrondissement ìsch Waisseburch gwän. S Arrondissement hàt ìm Norde un ìm Oschte àn Ditschlànd granzt, ìm Norde àn Rhinlànd-Pfàlz, ìm Oschte àn dr Regierungsbezirk Kàrlsrüei z Bàde-Wìrttebari. Ìm Sìde hàt s àn s Arrondissement Hàwenau granzt. Di greschte Gmeine vum Arrondissement Waisseburch sìn gwän (mìt de Inwohnerzàhl vun 1999): Waisseburch (8.170) Selz (2985) Sulz (2645) Lauterburg (2.269) S Arrondissement Waisseburch ìsch ingedäilt gwän ìn fìmf Kanton mìt ìnsgsàmt 68 Gmeine: Lauterburi Selz Sulz Waisseburch Werth Gmeine ìm Kanton Lauterburg/Lüterburi, frz. Canton de Lauterbourg Gmeine ìm Kanton Selz, frz. Canton de Seltz Gmeine ìm Kanton Sulz, frz. Canton de Soultz-sous-Forêts Gmeine ìm Kanton Waisseburch/Wisseburi, frz. Canton de Wissembourg Gmeine ìm Kanton Werth, frz. Canton de Wœrth
Győr-Moson-Sopron (IPA: ['ɟøːr,moʃon,ʃopron], ungarndütsche Name: Raab-Ödenburg-Wieselburg) isch e Komitat im üsserschte Nordweste vo Ungarn. S litt an de slowakische und östrychische Gränze, usserdem gränzt's an Komárom-Esztergom, Veszprém und Vas. De Komitatssitz heißt Győr. Győr-Moson-Sopron setzt sich uss drei Gebiet zämme: uss em Ungarische Mittelgebirge, em Alpeostrand und de Chleine Ungarische Diefebeni (Kisalföld). De höchst Punkt isch z Bakony uff em Kőris-Berg (709 Meter). Er isch au de höchst Punkt vo Veszprém, wyl er an de Gränze litt. Geology Im Komitat hät s wenig Minerale. Gwässer Durch Győr-Moson-Sopron fließe d Raab, d Donau und d Rábca. Győr-Moson-Sopron isch 1950 uss de beide Komitat Győr-Moson und Sopron gründet worre. D Gränze, wo im Johr 1950 bi-n-re Reform festglegt worre sin, chömme von re friehnere Uffdeilig vo Ungarn. 1921 sin d Komitat Moson und Sopron zweideilt worre, ihri westlige Deil sin zum nördlige Deil vom östrychische Burgeland worre. 1921 bis 1945 sin Győr und Moson Deil vom vorläufig und administrativ vereinte Komitat Győr-Moson-Pozsony; säll isch 1945 numme no Győr-Moson gnännt worre. D Gränze hän sich 1947 gändert, wyl sällemols de Ungarisch Frydesvertrag underzeichnet worre isch. Lut sällem hät Ungarn drei Dörfer im Norde vo Győr-Moson an Tschechie verlore. Zwar isch Győr d Hauptstadt
S Grossherzogtum Bade isch am Aafang vom 19. Johrhundert entschtande. Em Markgraf Karl Friedrich isch es durch e gschickti Politik glunge, nach de Vereinigung von de obere und de undere Markgrafschaft im 1771i, in de Folg von de französische Revolution sis Land stark z erwitere und vom Markgraf zerscht zum Kurfürscht und dann zum Grossherzog ufzschtiige. Nach de Uflösig vom Heilige Römische Riich isch Baden vo 1806 bis 1871 en souveränder Schtaat gsi. Mit de Gründig vom dütsche Riich ischs Grossherzogtum en Teil dodervo blibe, bis de Friedrich II. am 22. November 1918 abdankt het und us em Grossherzogtum d Republik Bade worde-n-isch. Im Fride vo Lunéville vom Februar 1801 het sich de Kaiser derzu verpflichtet, di sit 1797 von Frankriich bsetzte Gebiet, abzträte und d Fürschte, wo dodurch Gebiet verlore hei, z entschädige. Di Entschädigung isch mit em Riichsdeputationshauptschluss vo 1803 umgsetzt worde. D Markgrafschaft Bade isch für de Verluscht vo 450km² mit 30'000 Iiwohner mit 2'000 km² und 240'000 Iiwohner entschädigt worde. Verlore het d Markgrafschaft d Grafschaft Sponheim und e paar anderi Gebiet in de Nöchi vo Pirmasens und Luxemburg. Doderfür sin di rechtsrhiinische Teil vo de Kurpfalz und de Bistümer Basel, Konschtanz und Strassburg, d Riichsschtädt
S Arrondissement Strossburi-Stàdt (frz. Arrondissement de Strasbourg-Ville) ìsch e Verwàltungsbezirk im Département Bas-Rhin im Elsàss z Frànkrich gsin. Àm 1. Janner 2015 ìsch s ufglest wore. Dr Verwàltungssitz (chef-lieu) vum Arrondissement ìsch Strossburi gsin. S Arrondissement hàt ìm Norde, ìm Weschte un ìm Siide àn s Arrondissement Strossburi-Lànd granzt. Ìm Oschte hàt s àn Ditschlànd, àn dr Regierungsbezirk Friburi z Bàde-Wìrttebari granzt. S Arrondissement Strossburi-Stàdt ìsch in zeen Kanton ingedäilt gsin. Strossburi-1 Strossburi-2 Strossburi-3 Strossburi-4 Strossburi-5 Strossburi-6 Strossburi-7 Strossburi-8 Strossburi-9 Strossburi-10 Di äinzisch Gmei vum Arrondissement Strossburi-Stàdt: Strossburi 264.115 (Inwohner 1999)
Di Evangelisch-reformierti Chülcha vom Kanton Fryburg (uf französisch: Eglise Evangélique Réformée du canton de Fribourg) isch d reformiert Kantonalchülcha im Schwyzer Kanton Fryburg. Si isch Mitgliid i der Evangelisch-reformierte Chülcha Schwiiz. De Kanton Fryburg isch traditionell katolisch. Wäge de gmeinsame Herrschaft mit em Kanton Bäärn über d Region vo Murte, isch denn s Murtebiet nöd alei unter de Kontrolle vo de Schtadt Fryburg gsi. So hät d Bevölkerig von de Gmiine Murten, Kerzers, Môtier, Meyriez un Ferenbalm sich könne 1530 für d Reformation entscheide. Wäge de Zuewanderig hät sich im Jaar 1836 i de Schtadt Fryburg di erscht Diaschporagmiin im Kanton gründt. Na de Gründig vom Bundesschtaat 1848 hät Zuwanderig im Kanton Fryburg stark zugnoo. Bsunders us em Bäärnbiet sin Reformierti in d Gränzregione iigwandert. D Verhältnis, bsunders im Seisebezirk sin unter de reformierte Bevölkerig schlächt gsi. D Vätere hei iri Chinn nöd welle in e katolischi Schuel schicke. Uf Initiative vo Bäärner Pfärrer sin drum reformierti Schuele gründt cho, wi zum Bischspiil im Wyssestei (Gmiin Rächthaute), z Bärg (Gmiin Schmitte) un im Kessibrunnholz. Im Johr 1854 het de Kanton Fryburgs erscht mol es Chülchagsetz verabschid, vo dem au di reformiert Chülcha betroffe gsi isch un 1863 isch im Seisebezirk
Köln (uf Kölsch seit me: Kölle) isch e Stadt z Nordrhy-Westfale und mit chli me as e Million Ywohner die viertgröschti Stadt vo Dytschland. Es isch d Metropole vo dr Regioon Rhyland und vo der Regioon Rhy-Ruhr. Köln ligt z Westdytschland im Süde vom Bundesland Nordrhy-Westfale. Si isch am Ufer vom Rhy. S ängere Stadtpiet isch i dr Oscht-Wescht-Richtig achtehalb Kilometer und i der Nord-Süd-Richtig sächsehalb Kilometer gross; die ganzi Stadtlechi isch 405 Kwadratkilometer gross. De höchscht Punkt isch uff 148,5 Meter über Meer, de diefscht uff 49,6 Meter. D Nochbergmeinde vo Köln sind: Köln isch ane 38 oder 19 vor Christus vom römische Fäldherr Agrippa gründet worre. S hät dozmol Oppidum Ubiorum gheisse, s öfentliche Zentrum isch s Heiligtum Ara Ubiorum gsi. Im Joor 50 noch Christus hät d Gmeind s Stadträcht übercho. De hütig Ortsname leitet sich ab vo Colonia Claudia Ara Agrippinensium, was d Stadt, wo am Platz vo de Ara uff Wunsch vo de Agrippina vom Claudius gründet worde isch heißt. Deno hän sich u. a. Veterane, Soldate und Händler agsydelt. D Stadtmur, wo noch de Gründig baut worde isch, bstimmt bis hütt de Verlauf vo de Strosse. Im Johr 90 isch Köln zu de Hauptstadt
En Kanton (au: Stand, früehner au Ort) isch en Gliidstaat vo de Schwiizerische Eidgnosseschaft. Im 14. Johrhundert het me d Bündnispartner vo dr Alten Eidgnosseschaft as «Stadt» oder «Land» bezeichnet, spöter isch drfür au dr Begriff «Ort» uffcho. Däm het im Französische ‹canton› entsproche, e Bezeichnig, wo zum erste Mol 1475 in eme Friburger Dokumänt bruucht wird und sich denn in dr ganze Romandie und im Tessin verbreitet het. In dr Dütschschwiiz het mä in dr zweite Helfti vom 16. Johrhundert dr Begriff «Stand» vorzoge, und erst im 17. Johrhundert isch «Kanton» au bi de Alemanne vorcho. D Helvetik het 1798 d Begriff Stand und Ort abgschafft und «Kanton» as Bezeichnig für die oberste Verwaltigseinheite iigfüehrt. Sit dr Mediationsakte si «Kanton» und «Stand» synonym bruucht worde, und au dr Bundesstaat het 1848 beidi Begriff übernoh. D Kantön oder d Ständ sind Staaten im Chlyne. Jede vo de 26 Kantön hätt en eigeni Verfassig, en eiges Parlament (die heisse Grosse Rat, Kantonsrat, Landrat oder Parlamänt), en eigeni Regierig (Regierigsrat, Regierig, Staatsrat, Standeskommission) und eigeni Gricht (Obergricht, Kantonsgricht, Bezirksgricht, Chräisgricht, Vermittler, Fridesrichter usw.). D Parlamänt händ je nach Grössi zwüsche 49 bis 180 Sitz, d Kantonsregierige zelet je nach Kanton föif odr
Kiel (IPA: [kʰiːl] (hochdütsch)) isch e kreisfreii Stadt i de Mitti vom düütsche Bundesland Schleswig-Holstei, wo s au d Hauptstadt dervo isch. Kiel isch eini vo de wichtigste Naturhäfe an de Ostsee. Durch Kiel lauft trotz de Lag an de Ostsee d Wasserscheid zu de Nordsee. De Eider, wo in d Nordsee mündet, beriehrt s Kieler Stadtgebiet, usserdem ändet de Nord-Ostsee-Kanal im Stadtdeil Kiel-Holtenau. D Umgebig vo Kiel isch vo Moränehügel prägt und goht direkt in die Holsteinischi Schwiz über. 1233 hät mer uff re Halbinsle, wo hütt s „Kleine Kiel“ isch, d Holstenstadt tom Kyle gründet. 9 Johr spöter hät mer em d Stadträcht verliehe. Churz noch em Änd vom Drißigjöhrige Krieg, im Johr 1665, isch d Universität z Kiel gründet worre. Wyl Kiel 1871 de Hauptmarinestützpunkt worde isch, isch es innerhalb vo rächt churzer Zit e Großstadt worre. Sither sin de Schiffbau und d Fischindustry wichtigi Branche für Kiel. Werfte wie d Howaldswerk und d Lindenau-Werft schaffe Arbetsplätz und und sin wältbekannti Undernehme. Noch de Zerstörige im Zweite Wältchrieg, wo öppe 80 Prozänt vo de Hüüser vo Kiel kabut ggange sin, isch d Stadt gänzlig repariert worde. Z Kiel dominiert hüt di hochdüütsch Sprooch. Die alt Mundart, wo
Dresden (, obersorbisch Drježdźany) isch d Hauptstadt und die zweitgröschti Stadt vo Sachse und die drizähntgröschti Stadt vo Dütschland. Dresden isch im Südoste vo Sachse an de Elbe. Selli und d Usläufer vom Erzgebirge und de Lausitzer Granitplatte präge s Bild vo de Dresdner Umgebig. Flächemäßig isch Dresden die viertgröschti Stadt vo Dütschland. Nördligi Breiti: 51° 02' 55" Östligi Längi: 13°44' 29" Seehöchi (Elbpegel): 102,73 m über NN Altmarkt: 113 m über NN Höchschte Punkt (Triebenberg): 383 m über NN Diefste Punkt (Cossebaude): 101 m über NN Längi vo de Staatsgänze: 134 km Längi vo de Elbe innerhalb vo de Stadtgränze: 30 km Brucke innerhalb vo de Stadtgrenze: 9 Dresden isch etwa ab em 3. Johrhundert vo de Germane bsydelt gsi. Erscht im 6. Johrhundert sin slawischi Stämm uss em Oste uff Sachse cho. Im 12. und 13. Johrhundert sin dütschi Sydler uff Sachse ko; und de Stadtnamme wird erschtmols 1206 in re Urkunde erwähnt. 1485 isch es noch de Deilig vo Kursachse Hauptstadt worde; sächs Johr spöter hät e Brand d Hälfti vo de Stadt vernichtet. Im Widderuffbau hät s vyl Baute im Stil vo de Renaissance ge. Im Johr 1549 hät sich d Stadt mit Altendresden vereinigt. Im
Potsdam isch e Stadt z Nordostdytschland und d Hauptstadt vo Brandeburg. Es ghört zue dr Agglomeration vo Berlin. Potsdam ligt südwestlig vo Berlin. D Flächi isch in de letschte Yszit vo große Moräne gformt worde. Hütt bstoht d Stadt uss 75% griener Flächi und numme 25%, wo mit Hüser oder Stroße bedeckt sin. S hät z Potsdam etwa 20 Flüss und Seee, zum Bispyl d Havel, de Griebnitzsee und de Templiner See. De nidrigst Punkt isch de Chlei Raveschburg uff 114 Meter. Potsdam isch in sybe historischi Stadtdeil und nün neui Ortsdeil ydeilt, wo 2003 ygmeindet worre sin. D Landschafte vo sin rächt verschyde. Im Norde und im Stadtzentrum hät s vor allem historischi Bauwerk, im Süde dominiere großi Grienfläche und neueri Bauwerk. De am Afang no slawisch Ort Potsdam isch 993 als Poztupimi zum erschte Mol in re Urkunde erwähnt, 1317 erschtmols als Stadt. Ab 1416 hät s de Hohezollere ghört. Im Drißigjöhrige Krieg isch Potsdam zerstört worde. Potsdam hät durch sini Lag an de Havel Bedütig kriegt. Kurfürschte hän sit 1616 Potsdam als näbe Berlin zweiti Residänz gha, so z. B. de „Groß Kurfürscht“ (1660). Durch ihn sin vyli Hugenotte uff Potsdam cho und hän Potsdam in de
Die kreisfreii Stadt Düsseldorf isch d Hauptstadt vo Nordrhy-Westfale, die nüntgröschti Stadt vo Dytschland und im Bundesland Nordrhy-Westfale noch Köln, Dortmund und Esse die viertgröschti Stadt. Düsseldorf ligt am Rhy, noch bim Bergische Land. S Stadtgebiet isch bin re maximale Usdehnig vo 25,5 Kilometer in Nord-Süd-Richtig und 17,6 Kilometer in Ost-West-Richtig 217,01 km² groß. De höchst Punkt isch uff 165,2, de diefst uff 28,3 Meter über NN. D Zit isch 32 Minute und 52 Sekunde hinder de GMT. Im Johr 1135 wird Düsseldorf zum erschte Mol in re Urkunde erwähnt. Am 5. Juni 1288 findet z Düsseldorf d Schlacht vo Worringe statt, wyl d Kölner Erzbischöf e Staat schaffe wän. Noch em Syg, wo d Bure vo Düsseldorf vyl deby mitghulfe hän, isch Düsseldorf züe-n-re Stadt erhobe worre (14. August 1288). Erscht 100 Johr spöter hät mer d Stadt mit re Mur gschützt. 1488 sin vyli Lyt an de Pest gstorbe. De Wilhelm de Rych hät d Burg usbaut, wo ei Turm devo bis hütt existiert. 1573 isch au s alte Roothus baut worre, wo hütt no benutzt wird. 1545 hät mer e Gymnasium ygrichtet. Under de Herrschaft vom Wolfgang Wilhelm, wo d Stadtmure verstärkt hät, isch Düsseldorf nit am
47.6355555555567.6938888888889310Koordinate: 47° 38′ 8″ N, 7° 41′ 38″ O Brombach, älter Broomech (['bʀoːməx]), isch mit ca. 6500 Ywohner de gröscht Ortsdeil vo Lörrach. S Dorf ligt uff de linke Site vo de Wiese an de Usläufer vom Dinkelberg, wo au s Klima bstimmt. Mer hät Sydligsspure uss em 2. und 1. Johrhundert vor und em 1. Johrhundert noch Christus gfunde, die erschti urkundligi Erwähnig als "prampahch" isch aber erscht 786 gsi. In säller Urkunde wird s Dorf em Abt vom Chloster St. Galle gschenkt. E Uszug uss de Schenkigsurkunde: „Der hochheiligen Kirche, die im Thurgau zu Ehren des Heiligen Gallus errichtet ist, wo Werdo gegenwärtig Abt ist: Ich, Ercanpert, habe den Entschluss gefasst und bin Willens, Güter und einige Anteile an der Kirche in Prampahch zu Ehren des Heiligen Germanus ..., demselbigen Heiligen und demselben Gotteshaus zu schenken, was ich hiermit tue. Vom gegenwärtigen Tage an gebe und übertrage ich diesem Heiligen und diesem Gotteshaus, damit sie es von heute an besitzen und alle Nachfolger an diesem Haus darüber in allem frei verfügen ... Uf dr Homepage vu Lörrach heißts iber d Beziähige zu Sanggalle: "Mit derre Schenkig hät sich s Gschick vom Dorf uff nit bekannti Zit vorybergehend mit
Der Hochrhy isch der Abschnidd vum Rhy vum Bodesee öber Schaffuuse, Lauffeburg un Rhyfälde bis uf Basel. Geografisch gseh meint mer mit em Begriff Hochrhy de Fluss, wa vum Bodesee bis Basel uf de meischten Abschnitt Dütschland und d Schwiz trännt au d Flussregion vom Bodesee bis uf Basel. Aafangè duèt dè Hochrhy am Ändi vum Undersee bi Stròmkilometer 25,4 bi dè Rhybrugg vo Staa, uffhörè duèt er bi dè Mittlerè Basler Brugg bi Stròmkilometer 166,6. Dotal isch dè Hochrhy also 141,2 km lang. Vum Bodesee fliesst dr Rhy zerscht westwärts bis uf Schaffuuse, woner ä Rank macht gäge Süüde. Bi Lauuffe und Nöühuuse goot er 23 Meter über de Rhyfall abb und fliesst denn im ene ängge Taal i grosse Kurve wyter gäge Süüde bis ad Töössegg, woner wider em Weschte zue goot. Uf der rächte Syte het er jetz s grosse Bärggebiet vom Schwarzwald. Der Rhy lauft denn der Nordsyte vom Schwiizer Jura noo, und er wird immer wie breiter, will do grossi Näbeflüss zuenem chöme. Bi Ettikon und Choblez isch d Stromschnelle vom Middlere Lauffe, und wyter unde, bi Lauffeburg, isch wider e grosse Wasserfall gsi, der alt Lauffe, wo jetz wägem Wasserchraftwärch Lauffeburg nümme z gseh
Dänemark (dänisch: Kongeriget Danmark [ˈkɔŋəʀiːʔəð ˈd̥ænmɑɡ̊]) isch e chleis nordeuropäischs Land, wo züe Skandinavie zällt wird. S Land hät e Flächi vo ca. 43000 Quadratkilometer und 5,1 Millione Ywohner. D Hauptstadt isch Kopehage. Dänemark hät e Union mit de Färöer-Insle und Grönland. Amtssproch isch z Dänemark dänisch. An de Gränze züe Dütschland wird au Dütsch gschwätzt. Uff de Färöer schwätzt mer hauptsächli Färöerisch und uff Grönland hauptsächli Grönländisch, was e Inuit-Sproch isch. Dänemark bstoht uss 400 namentlig erfasste Insle; dodevo sin 82 bewohnt. Wichtigsti dodevo sin Sjælland, Fyn, Lolland, Falster, Langeland, Møn und Bornholm. S einzige Gränzland isch Dütschland, wo südlig devo ligt und wo 68 Kilometer devo an Dänemark grenze. 11,5 Prozänt vo de Flächi sin bewaldet, 64,7% werre landwirtschaftlig gnutzt. Vo Wasser bedeckt sin 1,6 und anderscht gnutzt 22,2 Prozänt. Höchste Berg isch de Yding Skovhøj (173 m), dicht gfolgt vom Ejer Bavnehøj (171 m). S Land erstreckt sich uff 8 bis 15° östligi Längi und 55 bis 58° nördligi Breiti (Zitzone MEZ+0) Di ältste Zügniss vo mänschliger Besydlig sin etwa sibzigdausend Johr alt und z Hollerup entdeckt worre. Im 6. Johrhundert sin d Schwede uff Dänemark cho und hän d Germane vertrybe. De Gorm de Alt hät
D' Republik Pole (uuf Polnisch Rzeczpospolita Polska) isch en Staat vo Mitteleuropa. Pole isch en Mitgliedstaat vo de Europäische Union sit em 1. Mai 2004. Pole isch e chli chliner als s weschtleche Nochberland Dütschland und es hät öppe 40 Milione Ywohner. S Land het ringsume e Gränze, wo 3.582 Kilometer lang isch. Es chunt im Norde uf 210 Kilometer Lengi a di russischi Exklave Kaliningrad und mit 103 Kilometer a Litaue, im Oschte uf 416 Kilometer a Wiissrussland und mit 529 Kilometer a d'Ukraine, im Süde uff 539 Kilometer a d'Slowakej und mit 790 Kilometer a Tschechie und denn no im Weschte uf dr lengi vo 467 Kilometer a Dütschland. Vo Norde gäge Süde isch Pole 790 Kilometer gross, vo oschte gäge Weschte sind s 680 Kilometer. 528 Kilometer lang sind di polnische Ostseechüschte. Pole setzt sich uus füf verschiedene Gebiät zämme. Im Nordweschte vom Land liit die Pommersch Bucht, wo bis ane zue de Bucht vo Danzig gaht, s' Land gränzt drum aa de Oschtsee. Im Norde und em Zäntrum tuet sich s Tüüfland a d'mitteleuropäische Ebeni aaschlüsse, wo die vier grosse Seeplattene, nämli d' Masurischi Seeplatte, d' Kaschubischi Seeplatte, d' Pommerschi Seeplatte und d' Grosspolnisch Seeplatte liiged.
Budapest (ungarischi Ussproch ('budɒpɛʃt]; ) isch d'Hauptstadt vu Ungarn. Si hät uugfähr 1,7 Millione Iiwohenr un isch di achtgröschti Stadt in de Europäische Union. D'Eiheitsgmeind Budapest isch 1873 entstande, wu mä die vorhär selbständige Stedt Buda, Pest un Óbuda zämegläit het. Budapest isch di einzigi ungarischi Stadt, wu zu keim Komitat ghört, sundern sälber dr Komitatsstatus hät. Budapest ghört zu Transdanuubie un litt zwüsche de Große Ungarische Diefebeni un de Budaer Bärg. Di ungarischi Hauptstadt litt zu beide Site vu de Donau, wu innerhalb vum Budapest dräi Insle hät. De höchst Punkt isch uff em János-hegy. S Budapester Chliima isch e kontinentals; wäge de Bärg, wu d'Niderschleg vu de Stadt abschirme, isch es rächt druche. De wermst Monet isch de Juuli mit 24,8, de chältist de Jänner mit 0,2 Grad Durchschnittstemperatuur. D'Temperatuure chönne abber starch schwanke, eso erreiche si im Summer viilmol 38 Grad, im Winder degege chönne si uff -20 Grad sinke. Friehlig un Härbscht sin niderschlagsriich (in einem Johr ghäie rund 617 Milimeter Niderschlag), de Winter isch normalerwis churz, druche un nit allzüe chalt. Wiil's viilmol z wenig Wind hät, bildet sich nit sälte Näbel. D'Stedt Pest un Buda drätte ab de Reformzit zämme uff. E elteri Form
Ungarn (Ungarisch: Magyarország [ˈmɒˌɟrorsaːg]; bis Endi 2011 offiziell Magyar Köztársaság „Ungarischi Republik“), isch e Staat z Mitteleuropa, hät e Flächi vo ca. 93'000 km² und 10 Millione Ywohner. Ungarn litt z Mitteleuropa in de Pannonische Ebeni und isch vo de Ostalpe, Karpate und Dinaride umge. Höchste Berg isch de Kékes mit 1015 Meter über Meer, nydrigste Punkt isch s Komitat Csongrád uff 78 m. Im Südoste isch die Großi Ungarischi Diefebeni, wo etwa 52'000 km², also meh wie d Hälfti vo de Gsamtflächi usmacht. Durch Ungarn fließe d Donau (428 km, 6 Näbeflüss) und d Theiß (579km, 7 Näbeflüss). Flacheri Gegende sin z. B. di Ungarischi Diefebeni und di chleini Diefebeni, hügeliger sin z. B. Zala, Somogy und Tolna; Berglandschafte sin z. B. Sopron, Kőszeg, s Mecsek und di Transdanubische Mittelgebirge. Numme 17 Prozänt vo de Flächi sin bewaldet. Ungarn isch in 19 Komitat und 24 Städt mit Komitatsrecht ydeilt. 1999 isch s Land in sybe Regione ydeilt worre, under anderem wägem Bytritt zu de Europäische Union. D Komitat sin widderum in Chleigebiet ydeilt. Di gröschte Städt sin Budapest mit ca. 1,7 Millione, Debrecen mit 208'000, Szeged mit 170'000, Miskolc mit 168'000 und Pécs mit 158'000 Ywohner (2011). S Klima
Paris isch d Hauptstadt vu Frankriich und vu dä Region Île-de-France. Paris wird vum Fluss Seine in än südliche Teil (rive gauche „des linke Seineufer“) und än nördliche Teil (rive droite „des rechte Seineufer“) trennt. Im eigetliche Stadtgebiet vu Paris läbet um die 2,1 Millione Mensche, im gsamte Ballungraum sinds um die 12 Millione Iwohner. Die usserhalb vu dä Ringautobahn glägene Ortschafte weret selbstständig vuwaltet und ghöret nit zu dä Stadt Paris im eigetliche Sinn. Im zentralistisch regiertä Frankriich isch Paris des wichtigschte politische, wirtschftliche und kulturelle Zentrum. Durch sini drei Flughäfe und sechs Kopfbahöf isch Paris dä wichtigschte Vukehrsknotepunkt im Land. Paris ghört zum Département Ville de Paris (Nr. 75) und zu Nordfrankrych, umge vo Wälder im Pariser Becke. De gröscht Fluss isch d Seine, wo s in etwa ovalförmige Paris zweideilt. Höchste Punkt isch de Butte Montmartre (129 Meter). S Balligsgebiet Paris beheimatet etwa zäh Millione Ywohner. Dr Maire vun Paris ìsch d Anne Hidalgo (PS). Näbe de Ydeilig in Rive Droite, Rive Gauche und „Insle“ deilt mer sie in 20 Arrondissements (Stadtbezirk) y, wo in jewyls zwei Quartiers (Viertel) underdeilt sin. D Bostleitzahl hängt innerhalb vo Paris vom Bezirk ab und bewegt sich zwüsche 75001 und 75020.