rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Jugendwahn isch e gritisch gmeinti Bezeichnung fir e Iistellung vu Erwagsene, wu jung sii un bliibe wänn. E Deil Erwagsini ziäge sich a wiä Jugendligi, here d glich Müssik, spiile diä gliche Spiiler. E Deil Erwagsini wänn kerperlig üssähne wiä Jungi un nämme drfir Bräschte uf sich, wie Schenheitsoperatione. S Stärbe, wu zum Alter ghert, wird verdrängt. Nit alli Kinder un Jugendlige sin ab allene däne Verhaltenswiise begeischteret: Noch dr Zitschrift "Eltern for family" (9/2005) findes 70% vu dr 9 bis 19-Jährige nit guet, wänn d Eltere "coole Klamotten" ahän un d glich Müssik horche wiä diä Junge. 51% finde des sogar "peinlich, lächerlich und blöd". Jugendsproch Silvia Faller: Mutter bauchnabelfrei - das nervt. Badischi Zittig, 28. 11. 2005
Jugendsproch heißt mer e Spiilart vun ere Sproch, wu haüptsächlig unter Jugendlige gschwätzt wird. In de Forschig wird d Jugendsprooch als en bsundre Sprechstil oder Kommunikationsart, als Register oder sältener als Soziolekt un «Varietät» bezeichnet. E Jugendsprooch als klar abgränzbari Varietät git es aber eigetli nit. Einewäg isch de Begriff Jugendsprooch in de Sproochwüsseschaft inzwüsche fescht etabliert. Di meischte Jugendsproochforscher gange hüt devo uss, dass es e Jugendsprooch nit git, scho gar nit als Abgränzig zur „Erwaggenesprooch“. Einewäg goot mer devo uss, dass bstimmti Sprooch- ùn Kommunikationsmùschter für Jugendlichi typisch sin. In de Soziolinguischtik isch defür s Konzept vùm Age grading verbreitet, wo aanimmt, dass für jedi Läbensphas e bstimmti Art z schwätze typisch cha sy. Wichtig isch d Ùnterscheidig zwüsche Sproochmùschter, wo für e bstimmti Altersgrùppe typisch sin, aber au in andri Altersgrùppe ùffdrätte (alters-präferentiell), ùn sonigi, wo alters-exklusiv sin, also nùmme in derre Altersgrùppe vorchömme. Di meischte Merchmool vo de Jugendsprooch beträffe alters-präferentielli Merchmool. Alters-exlusivi Merchmool werde vo Jugendsproochforscher meischt als änder oberflächlichi Phänomen aagsänne. Meischt sin Merchmool, wo d Jugendsprooch kennzeichne, also nit unbedingt ùnter Jugendliche entstande oder werde nùmme vo Jugendliche bruucht, aber Jugendliche bruuche si hüüfiger wie andri. E Schwierigkeit isch, im Einzelfall feschtzstelle, ob
Dr Kanton Lorient-1 (franzesisch Canton de Lorient-1, bretonisch Kanton An Oriant-1) isch e Kanton im Arrondissement Lorient im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne. Hauptort vum Kanton isch Lorient. Zum Kanton ghere di nerdlige Viertel vu dr Stadt Lorient.
Dr Kanton Lanester (franzesisch Canton de Lorient-2, bretonisch Kanton An Oriant-2) isch e Kanton im Arrondissement Lorient im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne. Hauptort vum Kanton isch Lorient. Zum Kanton ghere di sidlige Viertel vu dr Stadt Lorient un d Gmai Groixe:
E Kreolsproch nennt mr a Sproch, wo entstande isch us era Kombination vu zwai oder mehr getrennti Sprocha. Oft hens Merkmal, wo in kainre vo dr Usgangssprocha vorkomme. E Kreolsproch ka in bstimmte hischtorische Situatione innerhalb vu zwoo Generatione entstoh. E Großdeil vu ihrem Wortschatz isch normalerwiis üs einere bstimmte Herresproch. Viil Kreolsproche sin eso entstande: In dr Koloniä sin sich verschiideni Gruppe mit verschiidene Muetersproche begägnet un hän sich miäße verständige. Zu däne hän diä ejropäische Kolonischte esälber ghere und unter däne sin am Afang viilmol ügsetzti Strofgfangini gsii. Drno ghere iiheimischi Velker un Stämm drzue oder Sklave, wu z Afrika gfange un in Koloniä iigsetzt wore sin. Diä schwarze Sklave hän sälber aü unterschiidligi Sproche gha un sin absichtlig vermischt wore. Diä unterworfene Mänsche hän erscht e baar Brocke üs em Wortschatz vu dr Herre ufgnumme un hän sich so primitiv verständigt - mit dr Herre un unterenander. Eso e eifachi Verkehrssproch heißt mer Pidgin - si isch niämem si Muettersproch. D Kinder vu dr erschte farbige un wisse Generation hän s Pidgin drno zu nere neije Sproch witerentwicklet. D Basis vu däre Sproch isch d Sproch vu einem, sälte vu mehrere Kolonialherre gsii, iberal sin aber aü
Dr Kanton Moréac (franzesisch Canton de Moréac, bretonisch Kanton Mourieg) isch e Kanton im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Hauptort isch Moréac. Zum Kanton ghere 23 Gmaine: 2016: Fusion La Chapelle-Caro, Quily (Kanton Ploërmel) un Le Roc-Saint-André → Val d’Oust
Dr Kanton Séné (franzesisch Canton de Séné, bretonisch Kanton Sine) isch e Kanton im Arrondissement Vannes im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Hauptort isch Séné. Zum Kanton ghere 16 Gmaine: 2016: Fusion Noyalo und Theix → Theix-Noyalo
Dr Kanton Vannes-1 (franzesisch Canton de Vannes-1, bretonisch Kanton Gwened-1) isch e Kanton im Arrondissement Vannes im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Hauptort isch Vannes. Dr Kanton isch zum 22. Merz 2015 grindet wore. Dr Kanton umfasst di zäntrale Viertel vu dr Stadt Vannes.
Dr Kanton Vannes-2 (franzesisch Canton de Vannes-2, bretonisch Kanton Gwened-2) isch e Kanton im Arrondissement Vannes im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Hauptort isch Vannes. Dr Kanton isch zum 22. Merz 2015 grindet wore. Zum Kanton ghere nyyn Gmaine un e Dail vu dr Stadt Vannes:
Dr Kanton Vannes-3 (franzesisch Canton de Vannes-3, bretonisch Kanton Gwened-3) isch e Kanton im Arrondissement Vannes im franzesische Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Hauptort isch Vannes. Dr Kanton isch zum 22. Merz 2015 grindet wore. Zum Kanton ghere fimf Gmaine un e Dail vu dr Stadt Vannes:
Der MFO-Park isch en öfentleche Park im Stadtdäil Öörlike vo Züri. Der Naame vom nöie Gländ erinneret a die ehemoligi Maschinefabrigg Öörlike, wo dört sid em nüünzääte Joorhundert, vo 1876 aa, und bis as Ändi vom zwänzigschte Joorhundert gstanden isch. Der eerscht Deil vom Stadtpark isch 2002 ganz modärn gstaltet worde. Uf em freie Ruum stoot es grosses Grüscht us Metallelimänt, es isch hundert Meter läng, 35 Meter breit und 17 Meter hööch. Die Dimänsion zäigt öpe d Gröössi vom alte Fabrigggeböid, wo döört gsi isch. I der Ysekonstrukzioon dinne het’s Stägen und Balköön und es wachse Pflanze druff. Vo ganz obe het me en schööni Uussicht uf dä Deil vo der Stadt Züri. Für dä Park het’s es bar Pryys ggää: der öiropäisch Gartepryys, 2010 d Uuszeichnig für gueti Bouwärch vo Züri, 2006 der Play & Leisure Award, 2004 e Würdigung vom Düütsche Landschaftsarchitekturpryys, 2003 der public design-Pryys, 2003 Yvonne Aellen et al.: Parkanlagen in Neu-Oerlikon: Oerliker Park, MFO-Park, Louis-Häfliger-Park, Wahlenpark, Gustav-Ammann-Park. Grün Stadt Zürich (Hrsg.), Zürich 2004. Commons: MFO-Park – Sammlig vo Multimediadateie Website vom MFO-Park 47.4121828.540284Koordinate: 47° 24′ 43,9″ N, 8° 32′ 25″ O; CH1903: 683142 / 251846
Dr Gottfried (Göpf) Weilenmann (* 29. Merz 1920 z Amerschwiil; † 8. Novämber 2018 z Lugano) isch e Schwyzer Radsportler gsii. Scho as Amateur isch dr Gottfried Weilenmann Schwyzer Maischter im Stroßeränne in syre Klass wore. 1945 isch er Profi wore. Anne 1949 het er si entschide, ass er bi dr Tour de Suisse mitfahrt, wu s ghaiße het, ass di beede Schwyzer Star Hugo Koblet un Ferdy Kübler nit an dr Start deete goo. Är het d Rundfahrt mit nyyn Sekunde Vorsprung gwunne, drotz ass er kai ainzigi Etappe gwunne het. 1952 het er bi dr Stroßewältmaischterschafte z Luxemburg di Silbermedallie gwunne un isch au nationale Maischter im Stroßeränne wore. Sibe Mol isch dr Weilenmann bi dr Tour de France un em Giro d’Italia mitgfahre, syni bescht Blatzierig isch Rang zwelf bi dr Tour anne 1952 gsii. Bi dr Tour de Suisse isch er au sibe Mol an Start gange. Im Johr het er mit em Profisport ufghert. Dr Gottfried Weilenmann isch e eltere Brueder zum Radrännfahrers Leo Weilenmann gsii. Är isch im Novämber 2018 im Alter vu 98 Jahren in eme Seniorehaim z Lugano gstorbe. 1942 Schwyzer Maischter im Stroßeränne (Amateur) 1944 Züri-Metzgete (Amateur) 1952 Schwyzer Maischter im
D Lischt vu dr Gmaine im Département Morbihan zellt àlla 249 Gmeina ìm Département Morbihan uf. Gmaine bis 2015 Gmaine bis 2016 Gmaine bis 2018 Gmaine bis 2021 2016: Fusion Moustoir-Remungol, Naizin un Remungol → Évellys Fusion Noyalo un Theix → Theix-Noyalo Fusion La Chapelle-Caro, Quily un Le Roc-Saint-André → Val d’Oust 2017: Fusion Quelneuc un Carentoir → Carentoir Fusion La Chapelle-Gaceline, La Gacilly un Glénac → La Gacilly 2019: Fusion Lanouée un Les Forges → Forges de Lanouée Fusion Ploërmel un Monterrein → Ploërmel Fusion Pluméliau un Bieuzy → Pluméliau-Bieuzy 2022: Fusion Croixanvec un Saint-Gérand → Saint-Gérand-Croixanvec
D' Metis isch dr innerscht bekannt Mond vum Planet Jupiter. Si isch anno 1979 vu dr Astronome Stephen Synnott uf Ufnahme vu dr Ruumsondr Voyager 1 erntdeckt worre un het zuenächscht die vorlaifig Bezaichnig 1979 J 3 erhalde. Anno 1983 isch si offiziell uf dr Namme vu dr Titani Metis us dr grichische Mythologi daift worre, dr erschte Ehefrau vum Zeus. D'Metis umchreist dr Jupiter ime middlere Abstand vu 127.969 km in 7 Stund un 4 Minüte. D'Bahn wiist e Exzentrizität vu 0,0012 uf un isch 0,8° gegeniber dr Äquatorebeni vum Jupiter gneigt. Si bewegt sich innerhalb vu im Jupiter sinem Ringsystem un isch vermuetli e Quelle fier d'Ringpartikel. Die innere Mönd Metis un Adrastea umlaufe dr Jupitèr innerhalb vum geostationäre Orbitalradius (wo in dem Fall eher zeusstationär heissè miesst) sowie innerhalb vu dr Rochegrenze und sin debi in dr starche Gezittechräft vum Riiseplanet usgsetzt. Si sin wohrschins chlei gnue, um nit vu sälle Chräft verrisse z'werre, aber es werre ihri Umlaufbahne in Zuekumft absinke, so dass beidi Mönd irgendwenn in dr Jupitèr stürze werre. D'Metis besitzt e middlere Durmesser vu 43 km. Ihri Dichti vu 2,8 g/cm3 losst druf schliesse, dass si zue gliche Deil us Wasseriis un silikatischem
D Communauté de communes Arc Sud Bretagne (bretonisch Kumuniezh kumunioù Gwareg Su Breizh) isch e franzesische Kommunalverband im Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch am 1. Januar 2011 grindet wore us dr Fusion vu dr Kommunalverbänd Communauté de communes du Pays de Muzillac un Communauté de communes du Pays de La Roche-Bernard. Dr Verwaltigssitz isch z Muzillac. Zum Kommunalverband ghere die Gmaine: www.collectivites-locales.gouv.fr
Auray Quiberon Terre Atlantique (bretonisch An Alre Kiberen Douar Atlantel) isch e franzesische Kommunalverband im Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch am 1. Januar 2014 grindet wore us dr Fusion vu dr Kommunalverbänd Auray communauté, Communauté de communes de la Côte des Mégalithes, Communauté de communes de la Ria d’Étel un Communauté de communes des Trois Rivières un e baar Gmaine. Dr Verwaltigssitz isch z Auray. Zum Kommunalverband ghere die Gmaine: www.collectivites-locales.gouv.fr
D Communauté de communes de Belle-Île-en-Mer (bretonisch Kumuniezh kumunioù ar Gerveur) isch e franzesische Kommunalverband im Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch am 16. Merz 2000 grindet wore un umfasst di vier Gmaine uf dr Insle Belle-Île-en-Mer. Dr Verwaltigssitz isch z Le Palais. Zum Kommunalverband ghere die Gmaine: Offiziälli Websyte vu dr Communauté de communes de Belle-Île-en-Mer www.collectivites-locales.gouv.fr
D Communauté de communes de Belle-Île-en-Mer (bretonisch Kumuniezh kumunioù Blavezh Gwelmeur hag ar Mor Bras) isch e franzesische Kommunalverband im Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch am 1. Jänner 2002 grindet wore. Dr Verwaltigssitz isch z Merlevenez. Zum Kommunalverband ghere die Gmaine: Offiziälli Websyte vu dr Communauté de communes de Blavet Bellevue Océan www.collectivites-locales.gouv.fr
D Centre Morbihan Communauté (bretonisch Kreiz ar Mor-Bihan Kumuniezh) isch e franzesische Kommunalverband im Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch zum 1. Jänner 2017 grindet wore us dr Fusion vu dr Kommunalverbänd Baud Communauté, Locminé Communauté un Saint Jean Communauté. Dr Verwaltigssitz isch z Locminé. Zum Kommunalverband ghere die 18 Gmaine: 2019: Füsion Pluméliau un Bieuzy → Pluméliau-Bieuzy www.collectivites-locales.gouv.fr
De l’Oust à Brocéliande Communauté (bretonisch Eus an Oud da Vreselien Kumuniezh) isch e franzesische Kommunalverband im Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch zum 1. Jänner 2017 grindet wore us dr Fusion vu dr Kommunalverbänd Guer Communauté, Pays de la Gacilly un Val d’Oust et de Lanvaux. Dr Verwaltigssitz isch z Malestroit. Zum Kommunalverband ghere die Gmaine: www.collectivites-locales.gouv.fr
Diè schinbar Hèlligkait git a, wiè hell ä Himmèlskörpèr fèr ä Beobachtèr uf dè Erde èrschint. In dè Astronomi wird fèr diè schinbar Helligkait d'Schribwiis 3,m0 odèr 3,0 mag odèr m = 3,0 mag benutzt, wobi s'chlai hochgstellt 'm' fèr magnitudo (Größe) stot. Diè schinbar Hèlligkait isch starch abhängig vu dè Entfèrnig Beobachtèr – Himmèlskörpèr bzw. Erde – Himmèlskörpèr. Ä èntfèrnigsunabhängige Größe isch diè absolut Helligkait. Scho in dè grichische Antike het dè Astronom Hipparchos diè mit bloßèm Aug sichtbarè Stèrn grob in sex Größèklassè idailt, wobi dè 15 hèllstè Stèrn diè "1. Größi" zuègwiisè worrè isch. Stèrn bis zuè dè 3. Größi git's etwa 150, bis zuè dè 6. Größi beraits 5000. Um s'Johr 1800 hän d'Astronomè sälli Skala nooch baidè Sitè èrwitterèt un hän ä dezimali Undèrdailig igfüèhrt, was mit èm Afang vu dè Photometri inhèrgangè isch. D'Fixstèrn Sirius un Canopus sowiè dri hèlli Planete hän in sällèr Hèlligkaitsskala negativi Wèrte (-1 bis -4,4 mag). Dè Stèrn Wega (Stèrnbild Lyra) het m = 0 mag. Urspringlich het mèr bloß Stèrn ä schinbari Hèlligkait zuègordnèt. In vèrschidè großè Fèrnrohrè cha mèr au no Stèrn vu 10. bis 20. Größi sähnè. Diè schinbar Hèlligkait vu dè schwächstè Stèrn, diè ä
Centre Morbihan Communauté (bretonisch Ploermael Kumuniezh) isch e franzesische Kommunalverband im Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr hitig Gmaiverband isch zum 1. Jänner 2017 grindet wore us dr Fusion mit dr Kommunalverbänd Josselin Communauté, Communauté de communes du Porhoët un Communauté de communes de Mauron en Brocéliande. Dr Verwaltigssitz isch z Ploërmel. Zum Kommunalverband ghere die 30 Gmaine: 2019: Füsion Lanouée un Les Forges → Forges de Lanouée Füsion Ploërmel un Monterrein → Ploërmel www.collectivites-locales.gouv.fr
D Pontivy Communauté (bretonisch Pondi Kumuniezh) isch e franzesische Kommunalverband in dr Département Morbihan un Côtes-d’Armor in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch am 16. November 2000 grindet wore as Communauté de communes du Pays de Pontivy un zum 1. Jänner uf dr hitig Name umgnännt wore. Dr Verwaltigssitz isch z Pontivy. Zum Kommunalverband ghere die Gmaine: www.collectivites-locales.gouv.fr
D Questembert Communauté (bretonisch Kistreberzh Kumuniezh) isch e franzesische Kommunalverband im Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch am 30. Dezämber 1997 us sechs Gmaine as Communauté de communes du Pays de Questembert grindet wore. Im Lauf vu dr Johr sin no mee Gmaine derzue chuu. 2015 het dr Verband dr hitig Name iberchuu. Dr Verwaltigssitz isch z Questembert. Zum Kommunalverband ghere die Gmaine: www.collectivites-locales.gouv.fr
D Roi Morvan Communauté (bretonisch Roue Morvan Kumuniezh) isch e franzesische Kommunalverband im Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch am 29. Dezämber 1998 grindet wore as Communauté de communes du Pays du Roi Morvan, 2012 isch si uf dr hitig Name umgnännt wore. Dr Verwaltigssitz isch z Gourin. Zum Kommunalverband ghere die Gmaine: www.collectivites-locales.gouv.fr
Golfe du Morbihan – Vannes Agglomération (bretonisch Mor Bihan - Gwened Tolpad-kêrioù) isch e franzesische Kommunalverband im Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch zum 1. Jänner 2017 grindet wore us dr Fusion vu dr Kommunalverbänd Communauté de communes de la Presqu’île de Rhuys, Communauté de communes du Loc’h un Vannes agglo. Dr Verwaltigssitz isch z Vannes. Zum Kommunalverband ghere die Gmaine: www.collectivites-locales.gouv.fr
D Lorient Agglomération (bretonisch An Oriant tolpad-kêrioù) isch e franzesische Kommunalverband im Département Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch zum 1. Jänner 2014 grindet wore us dr Fusion vu dr Kommunalverbänd Communauté de communes de la région de Plouay un Communauté Cap l’Orient. Dr Verwaltigssitz isch z Lorient. Zum Kommunalverband ghere die Gmaine: www.collectivites-locales.gouv.fr
D Communauté d’agglomération de la Presqu’île de Guérande Atlantique (churz Cap Atlantique; bretonisch Kumuniezh tolpad-kêrioù Kab-Atlantel) isch e franzesische Kommunalverband in dr Département Loire-Atlantique in dr Region Pays de la Loire un Morbihan in dr Region Bretagne. Morbihan in dr Region Bretagne. Dr Gmaiverband isch am 30. Dezämber 2002 grindet wore. Dr Verwaltigssitz isch z La Baule-Escoublac. Zum Kommunalverband ghere die Gmaine: www.collectivites-locales.gouv.fr
E Pidgin-Sproch isch e eifachi Hilfssproch, wu ka entstoh, wänn verschiideni Gruppe ufenander stoße, wu sich nit verstehn. Des isch viilmol im Handel un bi koloniale Eroberunge bassiärt - s hän sich eifachi Sproche mit ere begränzte Zahl vu Werter un ere primitive Grammatik rüsbildet. Diä Pidgin-Sproche hän als Elemänt vu verschiidene Sproche, aber eini herrscht meischtens vor - Änglisch, Portugiisisch, Franzesisch oder e anderi. D Muettersproch vu jedem Pidgin-Sprächer isch normalerwiis e alti Sproch - Änglisch, Chinesisch usw. Nit alles, was eifach isch, isch Pidgin. Zum Beispiil sait eber du geh Gesundbrunnen. Aber e andere sait du Kesikburun gehn - "kesik burun" (brochini Nase) hän d Tirke s fir sii unüssprächlig Wort "Gesundbrunnen" (U-Bahnstation z Berlin) üsgsproche. Diä zwee Sätz stimme in dr Wortform (Gesundbrunnen/Kesikburun; geh/gehn) un in dr Wortfolg nit iberii un bilde wäge däm aü kei Pidgin. In dr Vergangeheit hän sich verschiidini Pidgin-Sproche zu Kreolsproche entwicklet, anderi sin verschwunde, wu si nimmi brücht wore sin. Üsgstorbe isch zum Biispiil Russenorsk, des isch e Pidgin gsii, wu am nordnorwegische Meerbord zwische norwegische Fischer un russische Kaüflit entstande isch. Do sin 39% vu dr Werter üs em Russische, 47% üs em Norwegische un 14% üs andere Sproche gsii.
D Redon Agglomération (bretonisch Kumuniezh kumunioù Bro Redon) isch e franzesische Kommunalverband in dr Département Ille-et-Vilaine un Morbihan in dr Region Bretagne und im Département Loire-Atlantique in dr Region Pays de la Loire. Dr Gmaiverband isch am 29. April 1996 grindet wore as Communauté de communes du Pays de Redon, zum 1. Jänner 2018 isch dr Verband uf dr hitig Name umgnännt wore. Dr Verwaltigssitz isch z Redon. Zum Kommunalverband ghere die Gmaine: www.collectivites-locales.gouv.fr
Thebe isch ainer vu de innere Mond vum Planet Jupiter, wo am 5. März 1979 vum Astronom Stephen P. Synnott uf Ufnahme vu de Ruumsonde Voyager 1 entdeckt worre isch und zuenächst die vorläufig Bezaichnig S 1979 J2 erhalde hett. Anno 1983 isch si offiziell uf de Namme vu de Nymphe Thebe, us de grichische Mythologie daift worre, de Dochter vum Flussgott Asopos. Thebe umchraist de Jupiter ime middlere Abstand vu 221.900 km in 16 Stund un 11 Minute. D'Bahn wiist ä Exzentrizität vu 0,0018 uf un isch 1,070° gegeniber de Äquatorebeni vum Jupiter gnaigt. Ufgrund vu ihrene Bahnaigeschafte wird si de Gruppe vu de Amalthea-Mond zuegrechnet. Thebe besitzt ä middlere Durmesser vu 98,6 km. Ihri gring Dichti vu 1,45 g/cm3 losst druf schließe, dass si iberwigend us Wasseriis mit gringe Adaile an silikatischem Gstai zämmegsetzt isch. Si besitzt ä sehr dunkli Oberflächi mit ere Albedo vu 0,047, d. h., bloß 4,7 % vum ifallende Sunneleecht werre reflekteert. Ihri schinbar Helligkait betrait 16,0m. D'Ufnahme vu de Ruumsonde zaige mindistens dri riisigi Ischlagskrater. Thebe roteert in 16 Stund un 11 Minute um die aige Ax un wiist dodemit, wie de Erdmond un die ibrige innere Jupitermond, ä bundeni Rotation uf.
D' Kallisto (latinisiert Callisto) isch dr usserscht vu dr vier grosse Mönd vum Planet Jupiter. In dr Kallisto ihri Entdeckig wird im italiänische Glährte Galileo Galilei zuegsproche, wo anno 1610 si eifachs Fernrohr uf dr Jupiter grichtet het. Die vier grosse Mönd Io, Europa, Ganymed un Kallisto werre au als die galileische Mönd bezeichnet. Allerdings het dr Dytsch Simon Marius in sinem 1614 erschinene Werch Mundus Jovialis d'Entdeckig vu dr Mönd fier sich beasprucht. Er het behauptet, dass er die grosse Jupitermönd scho einigi Nächt vorem Galilei entdeckt häb. Dr Galilei het säll azwifelet und het im Marius si Werch als Plagiat bezeichnet. Nooch hittige Erchenntnisse isch nit usz'schliesse, dass dr Marius die Mönd unabhängig vum Galilei entdeckt gha het, jedefalls gen ihri Nämme un kurioserwiis au d'Bezeichnig galileischi Mönd uf Vorschläg vum Marius zruck. Daift worre isch dr Mond uf dr Namme vu dr Kallisto, ere Gliebte vum Zeus us dr grichische Mythologi. Dr Sage nooch sin d'Kallisto un ihr Dochter später in Bäre verwandelet un an dr Sternehimmel versetzt worre. D'Kallisto isch mit em Sternbild Grosser Bär (Lat. Ursa Maior, bzw. Grosser Wage) assoziiert worre. Obwohl dr Namme Kallisto scho churz nooch ihrer Entdeckig vum Marius vorgschlage worre
Der Alexis Dufrenoy (* ane 1973) isch en elsässische Informatiker und der Iniziant vo der alemannische Wikipedia. Er wohnt sid 2004 z Paris. Der Alexis Dufrenoy chunt us em Elsass. Er het vo 1979 bis 1993 d Schuele z Riedselz und z Waisseburich psuecht, derno d Informatikschuel z Illkirch-Graffestaade und vo 2001 bis 2006 s Conservatoire national des Arts et Metiers z Stroossburg. Sid 1998 schaffed er i der Informatikforschig und im Uuftrag vo Firmene und Instituzioone z Frankrych, z Düütschland und i der Schwiiz als Informatiker, Informatikentwickler und Projäktleiter. Zu sine Chunde zelle d GFI Informatique, d France Telecom, d FM Logistic z Polsbueri, Coneco, Logica, Open service, Wexlog, Phonevalley, Kizoa, Chronpost und anderi. Ane 2003 het der Dufrenoy d Wikimedia Foundation, wo i däm Joor grad früsch gründet gsi isch, gfroget, öb me nid au chönt es Deilprojäkt mit ere Wikipedia uf Elsässisch mache. Do drüber het me i der Gmeinschaft vo de Wikipedianer dozmol chreftig dischpediert, wo denn aber der Gründer vo der Wikipedia, der Jimmy Wales, nid dergäge gsi isch, het das regionale Projäkt als.wikipedia chönnen afoo. Der Dufrenoy sälber het denn wägen andere Uufgabe chuum me Zyt gha zum do dra wyterzschaffe, dank es bar
S Wort Dotcom bruucht me für Undernäme vo der modärne Wirtschaft, wo d Gschäft au über s Internet abwickle. Middlerwyl sind das i de entwicklete Volkswirtschafte fascht alli grössere Firmene. Der Name chunt vo de Internetadrässe, wo me an eigentlech Firmename no der Deil .com aghänkt het – und wil der Punkt im Änglische “dot” heisst, seit me das zäme als “dot-com” oder eifach “dotcom”. S .com isch eini vo de Top-Level-Domain vom Internetsischteem. Wo s Internet no nöi gsi isch, isch es bi de Wirtschaftslüüt e Mode worde, de früsche Firmene, wo do dermit z tue gha händ, dotcom-Wirtschaft z säge. Das Wort isch spöter über d Meedie i die algemeini Umgangssprooch überegange. Wo me i der Zyt vo 1999 bis 2000 gseh het, ass der riisig Erfolg vo der Internetwirtschaft nümme guet goot und vil Technology-Undernääme verlumpet sind, het me gseit, das sig s Ändi vo der Dotcom-Blootere, wo jetz ebe «platzt» sig. New Economy