rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Karls-Universität Prag (tschechisch Univerzita Karlova v Praze, latiin. Universitas Carolina) isch d grössti Universität vo Tschechie und die ältischt Universität nördli vo de Alpe un öschtli vo Paris. Sie hät 17 Fakultäte (darunter zwei in Königgrätz und eini in Pilsen) und me als 53.000 Studänte, 7.000 Mitarbeiter und 745 Professore. D Prager Universität isch am 7. April 1348 vom römisch-dütsche und böhmische König Karl IV. gründet worde. Im Jahr 1654 hät de Kaiser Ferdinand III. d Karls-Universität mit de 1556 gründete Jesuitehochschul im Clementinum vereinigt. D Universität hät vodere Zit bis 1920 de Name Karl-Ferdinands-Universität (latiin. Universitas Carolo-Ferdinandea) kha. 1882 isch sie in e tschechischi und e dütschsprachigi Universität teilt worde. Nach de Entstig vo de Tschechoslowakei hät d tschechischi Universität de Name „Karls-Universität“ agno, während die dütschsprachigi Universität, wo bis zu de Beneš-Dekret 1945 tätig gsi isch, eifach de Name Dütschi Universität Prag (tschechisch Německá univerzita v Praze) gfüert hät. Katholisch-Theologischi Fakultät Evangelisch-Theologischi Fakultät Hussitisch-Theologischi Fakultät Juristischi Fakultät 1. Medizinischi Fakultät 2. Medizinischi Fakultät 3. Medizinischi Fakultät Medizinischi Fakultät in Pilsen Medizinischi Fakultät in Hradec Králové Pharmazeutischi Fakultät in Hradec Králové Philosophischi Fakultät Naturwissenschaftlichi Fakultät Fakultät für Mathematik und Physik Pädagogischi Fakultät Fakultät für Sozialwissenschafte Fakultät für Sportpädagogik und
D Karlsbrugg (tschechisch Karlův most) isch e im 14. Jahrhundert errichteti, historisch bedütsami Brugg über d Moldau z Prag, wo d Altstadt mit de Chlisite verbindet. Si isch di ältscht erhalte Brugg über de Fluss Moldau und eini vo de ältschte Steibrugge z Europa. D Brugg hät ihre hütige Name erscht im Jahr 1870 erhalte. Si gilt als Wahrzeiche vo de Stadt und ghört zue de nationale Kulturdenkmäler. Über d Brugg hät de Krönigsweg vo de böhmische König gfüert. Joseph Rudl: Die berühmte Prager Karls-Brücke und ihre Statuen, mit einem kurzen Anhange: Die Franzens-Ketten-Brücke (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/kramerius.mlp.cz. Prag: Landau, 1846 Václav František Veleba: Die berühmte Prager Brücke und ihre Statuen in 37 Kupfern dargestellt, mit Beschreibungen und Legenden (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[3] [4] Vorlage:Toter Link/kramerius.mlp.cz. Prag: Rudl, 1827 Michael Flegl: Prag, Reiseführer Olympia, Olympia-Verlag, Prag, 1988, Reg.-Nr. 322 356 2 Jakub Malina: Karlsbrücke. Eminent Verlag, Prag 2007; ISBN 978-80-7281-306-3. Charles Plicka, Emanuel Poche: Sieben Spaziergänge durch Prag. Prag: Orbis, 1966. S. 185, 188, 195, 229-245, 443, 462. Commons: Karlsbrücke – Sammlig vo Multimediadateie Webcam Richtig Chliisite
Josefov (dütsch Josefstadt) isch en Stadtteil vo Prag in Tschechie, wo im 13. Jahrhundert per Chönigserlass zum jüdische Viertel vo Prag bestimmt worde isch. Mit de Verleihig vo de Bürgerrächt a d Jude im Jahr 1848 sind viili Jude vo döt wegzoge und d Gebäude sind zerfalle. Um d Wändi zum 20. Jahrhundert sind viili Gebäude neu enstande. S Wappe vom Viertel isch en gäle Davidstern uf rotem Grund. Hüt repräsentiert d Flagge s Prager Judetum. Zwüsche em 13. Jahrhundert und 1850 häts Viertel Judenstadt, Židovské Město pražské kaisse. Di jüdische Bewohner sind zum Wohne i dem abgrenzte Stadtteil zwunge worde. 1850 isch s Viertel in Josefstadt umbenannt worde. 1991 händ im Ortsteil 2354 Iwohner gläbt. Im Jahr 2001 isch Josefov us 66 Hüser bestande, wo nur no 1997 Mänsche din gläbt händ. Wichtigi Strasse vom Stadtteil sind d Pariser Strass (urspr. Niklasstrass), Breiti Gass (urspr. Josefstädtergass), Maiselgass (Maiselova ul.), Karpfegass (Kaprova ul.). s Jüdische Museum (Židovské muzeum) de Alti Jüdisch Friidhof (Starý židovský hřbitov) di Jüdischi Zeremoniehalle (Obřadní síň) Ctibor Rybár: Das Jüdische Prag. Glossen zur Geschichte und Kultur, TV Spektrum/Akropolis Verlag, Prag 1991 Commons: Josefov – Sammlig vo Multimediadateie Jüdischs Museum in Prag (Židovské muzeum v Praze) Informatione
Josefov isch de Name vo verschidene Ort i de Tschechische Republik: Josefov (Sokolov), e Gmeind im Okres Sokolov Josefov (Hodonín), e Gmeind im Okres Hodonín Josefov (Prag), en Stadtteil vo Prag Josefov (Jaroměř), en Stadtteil und e Festig bi Jaroměř Josefov (Rožná), en Ortsteil vo Rožná, Okres Žďár nad Sázavou Josefov (Habrůvka), e Sidlig i de Gmeind Habrůvka, Okres Blansko Lueg au: Yusupov Josefsdorf Josephsdorf
Tomáš Hudeček, (* 10. Mai 1979 z Olmütz) isch en tschechische Politiker vo de Partei TOP 09. Er isch sit dem 20. Juni 2013 Oberbürgermeischter vo de Hauptstadt Prag. De Hudeček isch i sinere Geburtstadt Olmütz i de damalige Tschechoslowakei ufgwachse. Er hät döt a de Universität Mathematik und Geografii studiert. Sini politischi Karriere hät 2009 agfange wo er de neu gründete Partei TOP 09 biträte isch. Am 20. Juni 2013 isch er mit 36 vo 43 abgäbene Stimme offiziell zum neue "Primátor" vo Prag gwählt worde. Commons: Tomáš Hudeček – Sammlig vo Multimediadateie Literatur vo un iber Tomáš Hudeček im Katalog vu dr Nationalbibliothek vu dr Tschechische Republik Hudeček se stal novým pražským primátorem, dva radní rezignovali (Hudeček zum neue Prager Oberbürgermeister gwählt worde) Artikel bi idnes.cz (tschechisch) vom 20. Juni 2013, abgruefe am 10. Oktober 2014 Normdate: GND: 1053154682 | VIAF: 106948631
GRÜNE isch di offizielli Churzform för: Die Grünen – Die Grüne Alternative, e Partei z Öschtrych Grüne chan folgendes bedüte: verschideni Parteie, wo e grüeni (mit ere ökologische Uusrichtig) Politik betriibed, lueg Liste grüner Parteien Grüne Partei der Schweiz, e Partei i de Schwiz Bündnis 90/Die Grünen, e Partei z Dütschland Verdi Grüne Vërc, e Südtiroler Partei Grüne, e Partei im Bürgerchrieg z Russland, lueg Russischer Bürgerkrieg Grüne (Radevormwald), en Ort z Radevormwald, Nordrhy-Westfale, Dütschland Grüne (Iserlohn), en Ortsteil vo Iserlohn, Sauerland, Nordrhy-Westfale, Dütschland Grüne (Remscheid), e Ortslag z Remscheid, Nordrhy-Westfale, Dütschland Grüne (Oester), en Näbefluss vo de Oester im Sauerland, Nordrhy-Westfale, Dütschland Grüne isch de Familiename vo folgende Person: Hardy Grüne (* 1962), dütsche Autor Lueg au: Grün (Begriffsklärung) Grüner Grüne Politik In der Grüne Grünliberale Partei, e Partei i de Schwiz
Die Zürcher Verlobung ischt a deitscha Filmkomeede us-em Jôhr 1957 vom Regisseur Helmut Käutner. Dr sell hôt au – zamma mit dr Barbara Noack ond-em Heinz Pauck – s Drehbuech vorfasst. D Hauptrolla werret vo dr Liselotte Pulver, vom Paul Hubschmid ond vom Bernhard Wicki gschbiilt. A net zo ondrschätzenda Roll hôt au dr dômôlige Kendrstar Roland Kaiser. En dr Bundesrebublik Deitschland isch der Stroifa zom erschda Môl am 16. April 1957 ens Kino komma. Weil se rauskriagt hôt, dass ihr Freind Jürgen au noh ara andra Frau scheene Auga macht, geit-em d Juliane kurzerhand da Laufpass ond fehrt zo ihrem Lieblengsonkel Julius nôch Hamburg. Deam kommt des Mädle grad reacht, weil’r a Zahnarztpraxis betreibt ond guad a Helfere braucha kôô. Ama scheena Dag daucht deet a schleacht glaunder Kerle mit-ma gheeriga Zôhweh auf ond vorlangt a schnella Behandlong. Begleidet wuud’r vo seim Freind Jean Berner, ama Schweizer Doktr aus Zirich. S Julchen ischt glei Feier ond Flamme vo sellem scharmanda Môô, em Gegasatz zo seim Freind. Nôch dr Behandlong vom „Büffel“, wia-nen sei Freind zo nenna pfleagt, reiset dia zwoi wieder ab. Dr Juliane ihr Leidaschaft isch d Schriftstellerei. Zur Zeit schafft-se ama Drehbuach, wo se ihrn Liibeskommer dren
„Elsass-Freunde Basel“ ìsch a Kültürverein ìwer em Thema vu dr Frìndschàft vu dr Schwitz mìt em Elsàss. Si Sìtz befìndet sìch z'Bàsel. S Verein ìsch ànna 1985 grìnda worra, fer s Elsassischa Ecomusée, wo gliichzittig grìnda worra ìsch, z'unterstìtza. Da Zammahàng vum Verein mìt em Ecomusée kààt ma ìm Logo vum Verein sah. Dr erschta Präsidant ìsch dr Dr. Max Gschwend gsìì, wo aui a wìchtiga Rolla ìm Ecomusée vu Ballenberg, ìm Kànton Barn, gspìelt hàt. Bi da Grìnder fìndet ma noch: dr Bàsler Journalischt Jürg Lienhard, dr Bàsler Gymnasiallehrer Georges Bienz un dr Frànzoos André-Paul Weber. Mìt dr Zitt sìn d „Elsass-Freunde Basel“ nìmm so ang mìt em Elsassischa Ecomusée verbunda blìewa, ìhr Ìntrassa geht jetz um s gànza Elsàss, un sogàr aui um s Bàdischa un Nordwestschwitz. Sina Mìtglìeder orgànisiara regelmaßig Üsflug ìns Elsàss - un ìn d Noochberschàft - fer do d Bevälkerung, Làndschàft un Kültür besser z'lehra kenna. Viar Mol ìm Johr wìrd a Heftla (uf Hochditsch) veräffentligt: d „Elsass-Gazette“. D àlemànnischa Sproch, wo Elsassisch un Baaseldütsch verbìndet, wìrd nìt vergassa: as gìtt zum Beispiel Mìtglìeder vu da „Elsass-Freunde Basel“ wo aui ìm elsassischa Kültürverein „AGATE“ (fer d Unterstìtzung vu dr Orthal-Schrìftàrt) gheera. Dia zwei Vereiner
Gemüès (mhd. gemüese, urschprünglichi Bedütig: Muès uss Nutzpflanzè) isch hüt èn Sammelbegriff für èssbari Pflanzèdeil vo wild wachsendè odder in Kultur zogènè Pflanzè. Meischtens handlet s sich um Blätter, Frücht, Knollè, Stängel odder Wurzlè vo ein- odder zweijöhrigè chruttigè Pflanzè, wo roh, kocht odder konservyrt gnossè wörred. Im Gegèsatz zu Pflanzè odder Pflanzèdeil, wo vor allem wegè irer Reserveschtoff (Kollèhûdrat, Eiwyß un Fettsüürè) gnutzt wörred un deshalb d Grundkoscht i dè menschlichè Ernäärig darschtelled, wörd Gmüès vor allem wegè sinèm Ghaalt aa Vitamyn, Mineralschtoff un sekundärè Pflanzèschtoff als Beikoscht vozeert. Gemüès isch gschmacksgäbend un kalorièarm. Zuèdem hèt Gemüès uffgrund vo sinem hochè Gehaalt a Ballaschtschtoff è wichtigi Fungtion für d Vodauig. Drocheni Samè wiè Èrbsè odder Linsè un Fruchtkörner zellèd nit zum Gmüès. Pflanzèdeil, wo als Gemüès un Gwürz vowendet wörrèd, wiè Paprika odder Zwiblè, gälted nu denn als Gmüès, wenn si è erkennbari Hauptkomponentè vom Gricht bildèd. S Gemüès wörd nõch unterschidlichè Kriteriè unterdeilt. Fäldgmüès isch èn Sammelbegriff für Gmüès, welles unter freiem Himmel aabaut wörd. Für d Gmüèsartè git d Gmüès-Lischtè è Übbersicht nõch dè vowendetè Pflanzèdeil un dè Vowendig. Im Artikel Nutzpflanzè wörred d Pflanzèartè uss botanischer Luègi zämmègfasst, in Aalèènig a d Nutzpflanzèkundi vom W. Franke.
Dè Raspberry Pi isch èn kreditkartègroßè Einblatinècomputer, wo vo dè britischè Raspberry Pi Foundation entwicklèt worrè isch. Er isch Aafang 2012 uff dè Märkt cho, sin großè Märkterfolg wörd deilwys als Revival vom bis dõhy witgehend bedütungslos worrènè Heimcomputer für s Brogrammyrè un Experimentyrè aagsää. Dè im Voglych zuè dè üblichè Personal Computer seer eifach uffbaute un mit 25 (Modell A) odder 35 US-$ (B un B+) prysgünschtige Rechner isch vo dè Stiftung mit èm Zyl entwicklèt worrè, jungè Menschè dè Erwèrb vo Brogrammyr- un Hardwarekenntnis z erlychtèrè. D Blatinè enthaalted è Ei-Chip-Sischteem vo dè Broadcom mit èm 700-MHz-ARM11-Brozèssor un HDMI-Schnittschtell. Diè drei Variantè unterschyded sich i dè witerè Uusschtattig: Modell A hèt 256 MB Arbètsschpycher un èn USB-Aaschluss, Modell B un B+ 512 MB un è Ethernet-Schnittschtell. Modell B hèt zwei USB-Aaschlüss, B+ vir un 26 statt 17 GPIO-Pins. Als Betrièbssischteem könned unter anderem aabassti Linuxdischtributionè, Android odder RISC OS inschtallyrt wörrè, wo alli d ARM-Architekdur unterschtützed. È Feschtblattè-Schnittschtell isch nit vorhandè, stattdessè müèn SD-Spycherkartè als Bootmedium bruucht wörrè. Bis Auguscht 2014 sin mee als 3,5 Millionè Gräät vokauft worrè. D Entwickler vom Raspberry Pi sin mit meererè Innovationsprys uuszeichnet worrè. Es exischtyrt è großes Zuèbehör- un Softwareaagebot für
Èn Bollèhuèt isch è Chopfbedeckig, wo sit öppè 1750 zu dè (evangelischè Kirchè-)Tracht vo dè Wyber i dè drei benõchbòrtè Schwarzwalddörfer Guètach, Kirnbach (Ortsdail vo Wolfä) un Rychèbach (Ortsdail vo Hornbärg) ghört. Mit sinè uffgsetztè Bollè uss Wullè isch, trotz sinèrè lokal ygschränktè Hèrkumpft, bsunders dè pittoresk uussèhend rot Bollèhuèt zuè nèm Simbòl vom gsamtè Schwarzwald worrè. Dè breitkrempigi, wyßchalchte Stròhuèt drait 14 uffallendi, chrützförmig aagordneti Bollè uss Wullè. Sichtbar sin abber nu elf Bollè, well drei vo drübberligendè Bollè vodeggt wörd. Bei unvohüròtetè Wyber sin selli rot, bi vohüròtetè schwarz. Dè Bollèhuèt cha bis zu zwei Kilogramm schwèr sy un wörd no immer vo Huètmacherinnè in Handarbèt gfertigèt. Dè rotè Bollèhuèt dürfed d Maidli erschtmòls bi dè Konfirmation drait. Unter m Bollèhuèt wörd è sideny Huubè drait, welli unter m Kinn bundè wörd. Chlyni Maidli vor irer Konfirmation (Guètach un einigi Nõchbòrgmeindè hèn bis 1804 zuè Württèbörg un sind dõher im Unterschyd zum großè Deil vom Schwarzwald evangelisch) sowiè aalti Wyber dräget nu selli Huubè. Hüt wörd dè Bollèhuèt un diè zuèghörigi Dracht no a Feschtdääg un bi Bruuchtumsvoaaschtaltigè drait. Ganzjöhrig z besichtigè isch dè Bollèhuèt mit dezuèghöriger Dracht z. B. im Schwarzwälder Drachtèmuseum z Haslach. Èndi vom 18.
Botafogo Futebol Clube isch ä Fuesballverein in da brasilianischa Stadt João Pessoa. Staatsmeischter vo Paraíba (27) 1936, 1937, 1938, 1944, 1945, 1947, 1948, 1949, 1953, 1954, 1955, 1957, 1968, 1969, 1970, 1975, 1976, 1977, 1978, 1984, 1986, 1988, 1998, 1999, 2003, 2013, 2014 Botafogo' Offizielli Websyte (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.botafogodaparaiba
Z Baasel het s zwäi Gschlächt gee, wo Isely ghäisse häi, s erste isch im 16. Joorhundert usgstorbe, s zwäite isch us em Württebärgische in d Stadt choo und het zum berüemte Baasler Daig ghöört. Die eltere Isely si en Achtburgergschlächt gsi. Dr Rudolf isch as erste Isely 1227 erwäänt worde und isch Offizier im Dienst vom Häilige Römische Riich gsi. Dr Heinrich, wo 1299 gstorbe isch, isch Pflääger vom Groosse Spiddaal gsi und dr Kuno (1380 gstorbe) het d Barfüesserkiirche gförderet. E Peter, wo 1437 erwäänt worde isch, het as Brueder vom Augustiner-Orde im Baasler Frauestift Klingedaal gläbt. Dr Heinrich (1439 bis 1490) isch e Rootsher und Oberzumftmäister gsi, dr Lienhart (1469–1521) Vogt uf Münchestäi und Obervogt uf Hombärg und dr Jakob (1472–1518) Obervogt uf Farnsburg. Wo Baasel reformiert worde isch, het d Familie d Stadt verloo und het im Bischof afo diene: dr Wolfgang (gstorbe 1526) isch Vogt z Pfäffige gsi und Landvogt z L’Isle. Dr Hans Jakob isch Vogt uf Birsegg gsi und won er 1540 gstorbe isch, isch mit iim s eltere Gschlächt vo de Isely usgstorbe. Die jüngere Isely si mit em eltere Achtburgergschlächt nit verwandt. Iiire Stammvater isch dr Heinrich Isely gsi. Er isch
Ausbruch des Weltfriedens ischt a Theaderstick en oim Uffzug vom deitsch-schweizerischa Dramadiker ond Schauschbiiler Curt Goetz. Des Stick ischt a utopischa Satire mit deitliche Seidahiib gega d Politik ond d Kircha ond wuud meischdens zamma mit zwoi andre Oi-Akder ondrem Titl “Seifenblasen” zo-ra abendfillenda Vorstellong ausgweidet. Ma kôô’s abr au alloi odr zamma mit andre Oi-Akder uff d Bihne brenga. S erschde Môl ibr d Bihne ganga isch des Werk em Jôhr 1958. A Uffihrong em Theater dauret ogfähr a dreivirtel Stond. Des Stick schbiilt uff-em Landsitz vom fikdiva englischa Premierminischder Lord Hatter en dr Nähe vo London. Als Zeit hôt dr Autor bloß „Wann?” ôôgäa. S Bihnabild zeigt an Soloo emma Landhaus. Dr Lord Hatter gôht hin ond her. Seine Libba beweget sich, so, als dät’r a Ôschbrôch iaba. D Lady Gwendolin, sei Frau, wirft an priafenda Blick uffs kalde Bíffee em Hendrgrond ond frôgt ihrn Môô, was heit eigentlich Bsondrs los wär, er dät sich so seltsam benemma, seit’r heit môrga mit sellem oigaardiga Hollender a Schwätzle ghalda hett. Nô sait dr Lord zo seira Gaddin, dass-se bald drhendrkomma dät, was-es mit deam Fremda so uff sich hôt, der wär ibrigens a brilljander Gelehrder, a Physiker. So nôch
D Cheschtene (Castanea sativa Mill.; alemannischi Näme) isch dr ainzig europäisch Verdrätter vu dr Gattig Cheschtene (Castanea) us dr Familie vu dr Buechegwechs (Fagaceae). Si isch e summergriene Baum un bildet sterkirychi Nussfricht. Z Sid- un z Weschteuropa wird si wäg däne essbare Fricht un wäg em Holz aaböue. Fir d Fricht isch näb em Uusdruck Cheschtene au Mar(r)oni gängig. Vum Mittelalter bis am Änd vum 19. Johrhundert isch d Cheschtene in dr Bärgregione vu Sideuropa s Hauptnahrigsmittel vu dr Landbevelkerig gsi. Im 20. Johrhundert sin d Bständ dur dr Befall mit em Cheschtenerindechräbs stark zruck gange, hän si aber am Änd vum Johrhundert wider erholt. Cheschtene sin summergrieni Baim, sälte wachse si heckefermig. Si wären im Durschnitt 20 bis 25 Meter hoch, d Maximalhechi lyt bi 35 Meter. Dr Stammumfang lyt zmaischt bi ai bis zwee Meter, seli alti Baim chenne uf vier Meter chuu, in Extremfäll au uf sechs Meter. Dr Stamm isch grad un chreftig, d Verzwygig fangt zmaischt in ere gringe Hechi mit wenig starke Näscht aa. D Chrone het e braiti, rundligi Form. Iber 100 Johr alti Baim wäre vylmol hohl. Cheschtene chemen uf en Alter vu 500 bis 600 Johr. Z Mitteleuropa wäre si
È Wasserkran diènt dè Vosorgig vo Dampfloks mit großem Wassermengè. Sell isch für dè Dampf bruucht worrè, wellè d Energy zum Faarè liferè duèt un d Lok wôrend dè Faart uss èm Chämmi uusstpßè duèt. Deshalb hèt mo dè Wasservorrõt von èrè Dampflokomotyv immer widder ergänzè wüèsè. Dè normale Wasserkran isch uss gusseisernè, senkrächt frei stehende Röörli mit èm Uusleger, wellè bi Normalschpuraalaagè mindeschtens 2,85 m übber s Gleis sitlich uusgschwenkt wörrè hèt könnè. I dè Früèzit vo dè Ysèbaan sin d Wasserkrän oft a dè Wasserschtationshüüser odder am Kollèbunker dirèkt a dè Wand befeschtigèt worr!. Bi spôterè Baanhofsumbautè hèt mo d Wandwasserkrän durch freischtehendi Wasserkrän ersetzt. Jeddi Baangsellschaft im 19. Johrhundert hèt iri eigeni Konschtruktion, so dass es rächt unterschidlichi Bauartè gää hèt. Wasserkrän mit starrè (nur um ein Uffhängepunkt drèèbarè) Uusleger erforderè, dass d Dampflokomotyv zimli exakt unter dè Uuslauf vom Wasserkran haaltet, wa nèn langsamè Brèmsvorgang voruussetzt (d Fähigkeit vom Lokfüürer, bsundere mit schwèrè Züüg zimli exakt für s Wasseruffnèè aahaltè z könnè, isch è uusgschprochè hoches Qualidätskriterium vo irer Faarkunscht gsi). Wasserkran-Uusleger mit zuèsätzlichèm Glenk (preußisch) odder mit voschièbbarer Wasserwannè (bayrisch) hèm ermöglicht, dè Uuslauf vom Wasserkran in gwissè Gränzè übber dè Ylauf-Öffnig vom Wasserkaschtè nit
Èn Kollèbunker isch èn Lagerraum für Kollè in Chraftwärch, Baanbetrièbswärch odder Hüüser. In vill Fäll handlet s sich dõby eifach um è gmuèrti unterirdischi Gruèb, z. B. unterhalb vo dè Chuchi von èm nit unterkellertè Woanhuus, wo durch è Falldürè vom Chuchihèrd zuègänglich isch. Èn Kellerraum, i dèmm Kollè für dè Bedarf im Huus glagerèt worrè sin, wörd als Koölèkeller bezeichnèt. Als Kollèbunker sin i dè Zit vo dè Dampfschifffaart Schiffsrüüm bezeichnè worrèt, wo zum Deil in glycher Höchi, zum Deil au höcher als d Kesselrüüm glägè sin. Hochbunker nènnt mò hüt meischtens 'Kollèsilo'; sit èm Zweitè Wältchrièg voschtòt mò unter Hochbunker meischtens obberirdischi Luftschutzbunker. Größeri, im Freiè lagerndi Kollèhuufè heißèd Kollèhaaldè. VGB-Merkblatt Kollèbunker, Blaanig, Gschtaltig, Uusrüschtung un Betrièb Bärgwärch Walsum Kollèbunker ygschtürzt Kohlenbunker, der. In: Duden. Archiviert vom Original am 26. Dezember 2013; abgruefen am 2. Januar 2014.
S Deckigssignaal (Abkürzig: Dksig) isch è Ysebaasignaal un ghört zu dè Hauptsignaal. S stòt vor Gfòòrèschtellè im Gleis, z. B. vor beweglichè Bruggè in Haffègebièt, als Zugdeckigssignaal a Baanschteig odder au vor höchèglychè Baanschteigzuègäng, bi dennè d Faargäscht zum Y- un Uusschtygè s Gleis übberquerè müèn. S Deckigssignaal isch ènèrè Deckigsschtell zuègordnet. Wenn d Deckigsschtell d Uffgabè von èrè Blockschtell wòòrnimmt, isch s Deckigssignaal zglych Blocksignaal. Vor beweglichè Bruggènè odder im Fäärbetrièb wörd au s Schutzsignaal Sh 2 als Deckigssignaal in èrè klappbarè Version vowendet. Blocksignaal (H/V un neuers Ks), wo dè Baanübbergang deckèd, dè sich aaschlièßè duèt Deckigssignaal von èrè Klappbrugg Zugdeckungssignale für beidseitige Zugeinfahrten in Nürnberg Hbf
Dr Pierre Aimé Dolben de Palézieux (gnännt Emme, * 1946 z Basel; † 2014 z Waldshuet) isch e bekannt Fryburger un Waldshueter Orginaal gsii. Dr Aimé de Palézieux isch us ere adlige Familie gstammt, wu urspringli us dr Nechi vu Gämf chuu isch. Syni Eltere Vido de Palézieux (1900–1992) un Gerda geb. Sturm (1916–1976) hän z Waldshuet in dr Löiegass e chemischi Rainigung bedriibe. Si hän drei Sihn un ai Dochter ghaa. Em Aimé sy Schweschter Gabrielle het dr Elmar Elsner von der Malsburg ghyrote un läbt mit sällem uf em Wasserschloss Elmarshausen. Sy Brueder Christoph schafft as Psychotherapeut z Züri, dr jinger Brueder Nikolaus (* 1950 z Züri) isch Musikwisseschaftler un läbt as Freie Autor un Ibersetzer z Hamburg. In dr Schuel isch dr Aimé sibe Mol hocke blibe, derno het er z Basel e Mechanikerlehr gmacht. In dr 1970er Johr isch er dur Indie un derno dur Dytschland graist. Lyt, wu ne gchännt hän, maine, er sei doderdur us dr Bahn gworfe wore. Vu 1978 bis Ändi 1990er Johr het er z Fryburg gläbt un isch dert bekannt woren as Obdachlose mit eme lange Bart un eme griene Lodemantel, wu am Brunnen am Martinsdor gstanden isch un d
È Bloggsignaal (Abkürzig: Bksig) isch è Ysèbaasignaal un ghört zu dè Hauptsignaal. Es begränzt èn Zugfolgeabschnitt vo dè freiè Streggi. In èm Zugfolgeabschnitt darf sich jewyls nu ein Zug befindè, wa uff Hauptbaanè un dè meischtè Nebbèbaanè durch dè Streggèblogg gwôôrleischtet isch. Dè Streggèblogg haaltet s Bloggsignaal solang unter Voschluss vo dè nägschstè Zugfolgeschtell (Bloggschtell odder Baanhof), bis dè dèzwûschè ligende Zugfolgeabschnitt vom Zug grummt isch, wo nèn zletscht befaarè hèt. Signaal a Abzwygschtellè un Übberleitschtellè vo dè freiè Streggi wörred ebbèfalls als Bloggsignaal benamst. È Bloggsignaal an èrè Ysèbaaschtreggi mit sèlbschttätigèm Streggèblogg heißt Selbschttätigs Bloggsignaal (Sbk). Es wechslèt durch Zugywûrkung in Vobindig mit dè Fungtionè von èrè Streggègleisfreimeldeaalaag sèlbschttätig sy Signaalbild.
D Arduino-Blattform isch èini uss Soft- un Hardware beschtehendi Physical-Computing-Blattform. Beidi Komponentè sin im Sinn vom Open Source quèlloffè. D Hardware bschtòt uss eim eifachè I/O-Board mit èm Mikrocontroller un analogè un digitalè Y- un Uusgäng. D Entwickligsumgebig basyrt uff Processing, wo au technisch wènniger Versyrtè dè Zuègang zu dè Brogrammyrig un zu dè Mikrocontroller erlychtèrè soll. D Brogrammyrig sèlbscht erfolgt in C bzw. C++ woby technischi Details wiè "Header Dateiè include" vor dè Aawender witgehend voborgè wörred un umfangrychi Libraries un Byschpill d Brogrammyrig voeifachèd. Arduino cha vowendet wörrè, um eigèschtändigi interaktivi Objèkt z stüèrè odder um mit Softwareaawendigè uff Computer z interagyrè (z. B. Adobe Flash, Processing, Max/MSP, Pure Data, SuperCollider, diversè Skriptschprõchè, Terminal, vvvv etc.). Arduino wörd byschpillswys au an Kunschthochschuèlè bruucht, um interaktivi Inschtallationè uffzbauè. S Arduino-Brojèkt hèt 2006 dè Prix Ars Electronica i dè Kategory Digital Communities erhaaltè. S èrschte Arduino-Board isch 2005 vom Massimo Banzi un David Cuartielles entwicklèt worrè un nõch èm Pub benamst. Dè David Mellis hèt d Brogrammyrschprõch dezu! gschribbè. S Schema isch im Netz voöffentlicht un unter è Creative-Commons-Lizenz gschtellt worrè. Diè èrscht Ufflaag hèt 200 Stugg bedrait, devò sin 50 an è Schuèl gangè. Bis 2008 sin öppè 50.000