rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Ernst Halter, wo am 12. April 1938 z Zofigen uf d Wält cho isch, isch en Aargauer Schriftsteller. Er het d Germanistik und d Kunschtgschicht studiert und het drno als Lektor und Redakter gschaffet. Anne 1970 het er dr Gedichtband Die unvollkommenen Häscher usegää. Und spöter het er au Romään und Verzellige gschribe. Dr Halter het en Prys vo der Schwiizerische Schillerstiftig un dr Aargauer Literaturprys übercho. Die unvollkommenen Häscher, Gedicht, 1970 Aschermittwoch, Gedicht, 1990 Menschenland, Gedicht, Zürich 2010, ISBN 978-3-905910-08-7 Nachtschicht / Schattenzone, Gedicht, Frankfurt am Main 2011 Englische Suite, Gedicht, Zürich 2012, ISBN 978-3-905910-29-2 Aschen Licht, Gedicht, Zürich 2015, ISBN 9783905910650 Gerodete Zeit, Gedicht, Zürich 2017, ISBN 9783905910902 Zwiegesicht, Gedicht, Zürich 2019, ISBN 9783906929231 Die Modelleisenbahn, Verzellige, Zürich 1972 Urwil (AG), Roman, Zürich 1975 Die silberne Nacht, Roman, Zürich 1977, ISBN 3-7608-0445-4 Die Spinne und der Spieler, Roman, Zürich 1985 Das Buch Mara, Roman, Zürich 1988 Irrlicht, Roman, Zürich 1995 Yytrag über Ernst Halter im Lexikon vom Verein Autorinnen und Autoren der Schweiz Normdate: GND: 128421193 | LCCN: n80117236 | SUDOC/IdRef: 028897498 | VIAF: 49247111
Dr Klaus Merz, wo am 3. Oktober 1945 z Aarau uf d Wält cho isch, isch en Aargauer Schriftsteller. Ufgwachsen isch er z Mänzike. Er het s Diplom als Sekundarlehrer gmacht und isch drno Lehrer für Sprooch und Kultur worde. Dr erschte Band mit Gedicht het er anne 1967 usegää. Und er schrybt au no Romään, Verzelligen und Churzgschichte, und es git Hörspiil, Chinderbüecher und Dräibüecher für Färnseefilm vo iim. Für em Andreas Neeser syni Aargauer Blueschtlääsi vo anne 2013 mit em Titel Übers Wasser tanzt en Schy zum Wäärch vom Dichter Paul Haller het der Merz s Mundartgedicht «Gägeschtrom» gschribe. S Literaturmuseum Strauhof het 2007 en Uusstellig über sys Wäärch gmacht. Der Film Merzluft vo 2015 het em Merz syni Texte verarbeitet. Dr Klaus Merz het en Prys vo der Schwiizerische Schillerstiftig, der Aargauer Literaturprys, der Hermann-Hesse-Prys, der Basler Lyrikprys und en Zyleten anderi Uszäichnigen übercho. Mit gesammelter Blindheit. Gedichte. St. Gallen 1967. Geschiebe – mein Land. Gedichte. Sauerländer, Aarau 1969. Vier Vorwände ergeben kein Haus. Gedichte. Zürich 1972. Obligatorische Übung. Geschichten. Sauerländer, Aarau 1975. Latentes Material. Erzählungen. Sauerländer, Aarau 1978. Der Entwurf. Erzählung. München 1982. Landleben. Geschichten. Zürich 1982. Bootsvermietung. Zürich 1985. Tremolo Trümmer. Erzählungen. Zürich 1988. Nachricht
D Higieene isch drfüü doo, ass me gsund blybt. S Wort chunt vom Name vo der griechische Göttin vo der Gsundhäit, der Hygieia. Me muess druuf luege, bim Lääbe mit sorgfältigem Tue so wyt ass es goot Chrankete z vermyde. Das betrifft vil Berych: d Händ und dr Körper wäsche suuber schaffe mit em Ässe und i dr Chuchi ufbasse mit em Trinkwasser und mit em Abwasser sich vor asteckende Chrankete schütze, bsunders au zum Süüchine z vermyde. Grad wenn öpper scho chrank worden isch oder sich verletzt het, muess me guet zuen em luege, ass dr gschwecht Körper nit mit no mee Chranketen agsteckt wird. Das isch i vilne Fäll im Spital gar nit eifach und bruucht e grossen Ufwand, öppe bi den Intensivstazioone. Offeni Wunde am Körper tuet me wäschen und desinfiziere vor der wytere Behandlig, und zu der medizinische Higieene ghöört au, d Gräät für d Versorgig vo de Paziänte steril z halte. E grosse Schritt für en besseri öfentlichi Higeene isch es gsi, wo me sid em 19. Joorhundert d Versorgig vo de Stedt mit suberem Wasser und s Furtläite vom dräckigen Abwasser organisiert het. Erscht spoot im 20. Joorhundert isch denn au d Behandlig vom
D Silvia Trummer, wo anne 1940 uf d Wält cho isch, isch en Aargauer Schriftstellerin. Si isch z Seengen ufgwachse und het lang als Primarlehrerin gschaffet. Si schrybt Gedicht und Prosa. Vom Aargauer Kuratorium het si Wäärchbytreeg überchoo. Für em Andreas Neeser syni Aargauer Blueschtlääsi vo anne 2013 mit em Titel Übers Wasser tanzt en Schy zum Wäärch vom Dichter Paul Haller het d Trummer s Mundartgedicht «Einisch wider» gschribe. Nachgetragens Vierhändig Ein Mosaik Tochterjahre Grenzgänge Mondnetze Wegzeichen Spiel mit den Knöpfen Vom verlassenen Garten d Silvia Trummer uf dr Websyte vom Wolfbach Verlag d Silvia Trummer bi viceversaliteratur.ch
Der Sascha Garzetti, wo anne 1986 z Züri uf d Wält cho isch, isch e Schwiizer Schriftsteller. Er het d Germanistik, d Gschicht und Nordischi Sprooche studiert und isch Lehrer a der Kantonsschuel Baade worde. Der Gerzetti schrybt Gedicht und Prosa. Für em Andreas Neeser syni Aargauer Blueschtlääsi vo anne 2013 mit em Titel Übers Wasser tanzt en Schy zum Wäärch vom Dichter Paul Haller het er s Mundartgedicht «Gar dunkler na als d Nacht» gschribe. Er het der Heinz-Weder-Anerchännigsprys für Lyrik und Bytreeg vom Aargauer Kuratorium übercho. Vom Heranwachsen der Sterne, 2010. Gespräch in der Manteltasche, 2012. Und die Häuser fallen nicht um, 2015. Mund und Amselfloh, 2018.
Der Michel Mettler, wo anne 1966 z Aarau uf d Wält cho isch, isch en Aargauer Schriftsteller. Vo Prueff isch er zerscht Dramaturg und Musiker gsi. Er het s Theater forum:claque z Baade gläitet. Es Wyli isch er zäme mit anderne Musiker i der Gruppe „Vier Maultrommeln“ ufträtte. Der Mettler schrybt Gschichten und Verzellige, wo in Zytschriften und in Anthologie und als Büecher usecho sind. Für em Andreas Neeser syni Aargauer Blueschtlääsi vo anne 2013 mit em Titel Übers Wasser tanzt en Schy zum Wäärch vom Dichter Paul Haller het der Mettler s Mundartgedicht «De Nidlefritz» gschribe. Er het en Förderprys vo der Schwiizerische Schillerstiftig überchoo. Die Spange. Roman. Frankfurt am Main 2006, ISBN 3-518-41755-X Der geschenkte Berg. Basel 2007, ISBN 3-7965-2405-2 Der Blick aus dem Bild. Von Gemaltem und Ungemaltem. Frankfurt am Main und Leipzig 2009. ISBN 978-3-458-19321-0 H stellt sich vor. 2010 Maskenwechsel. Audio-CD. Lenzburg 2006 Normdate: GND: 131445219 | LCCN: n2006038440 | SUDOC/IdRef: 104414855 | VIAF: 51984761
D Nathalie Schmid, wo am 3. Juli 1974 z Aarau uf d Wält cho isch, isch en Aargauer Schriftstellerin. Si het s Gimnasium bsuecht und drno am Dütsche Literaturinstitut z Leipzig mit em Hauptfach Lyrik studiert. Si isch Sekundarlehrerin und Erwachsenebildnerin. Si git Küürs fürs Kreative Schrybe für Chind und Erwachseni. Si schrybt Romään, Gschichten und Gedicht. Es paar Stück vo iire sind i dr Mundart gschribe, so öppe s Gedicht för s’ meitli. Für em Andreas Neeser sys Buech vo anne 2013 mit em Titel Übers Wasser tanzt en Schy zum Wäärch vom Dichter Paul Haller het d Schmid s Mundartgedicht «einisch» gschribe. Gletscherstück, 2019 Atlantis lokalisieren, 2011 Die Kindheit ist eine Libelle, 2005 der Nathalie Schmid iiri Websyte Normdate: GND: 130647683 | LCCN: nb2012030152 | VIAF: 57725514
S Margritli (Bellis perennis L.) isch e Pflanze, wo i der biologische Sistematik zu der Familie vo de Choorbblüötler ghöört. Es isch en Aart es Chruut, wo numen öppe füüf bis zwänzg Santimeter hööch wird. Es isch eini vo de bekantischte Pflanzen uf de Matte vo Mitteleuropa. Em Margritli syni Blueschtzyt goot lang. Vom Früelig bis zum Herbscht trybt jedi Pflanze immer wider schuppelewys Stängel mit chlyne wyss-gääle Blüöten uus; d Biolooge säge däm, es sig e «Schynblüöte». Ringsume het s a jedere vil wyssi Zungeblüöte, wo en Form wie en Choorb mache, und i dr Mitti isch e Bode mit winzige gääle Blüötli. Wenn si vergoot, macht jedes Chöörbli e chlyni Frucht oder es Nüssli, wo öppen ei bis zwöi Milimeter grooss isch. Für die Blueme, wo au im düütsche Sproochruum fasch an alnen Oorte vorchunt, git s drum au vil verschideni Nääme. Der wüsseschaftlich latynisch Name isch Bellis perennis; der Carl vo Linné het en i sym Buech Species Plantarum anne 1753 s erschte Mol publiziert. S latynische «bellis» heisst uf Dütsch «schön» und s «perennis» bedüütet «usduurend», wil d Pflanze lang stoot und blüöit und es paar Joor lang wider fürechunt. Im Hochdütsche seit me der Pflanze
D Claudia Storz, wo am 13. Juni 1948 z Züri uf d Wält cho isch, isch e Schwiizer Schriftstellerin. Si isch z Aarau ad Mittelschuel gangen und het a dr Uni Züri un z Oxford d Anglistik, d Germanistik und d Kunschtgschicht studiert. 1973 bis 1980 het si a dr Alte Kanti z Aarau Änglisch ggää. Sid 1980 läbt si als fräji Autoorin z Aarau. Für em Andreas Neeser syni Aargauer Blueschtlääsi vo anne 2013 mit em Titel Übers Wasser tanzt en Schy zum Wäärch vom Dichter Paul Haller het d Storz d Mundartgschicht «Z Nacht im Auguscht 1989» gschribe. Jessica mit Konstruktionsfehlern. Roman. Zürich 1977 Auf der Suche nach Lady Gregory. Roman. Zürich 1981 Die Wale kommen an Land. Roman. Zürich 1984 Geschichte mit drei Namen. Erzählungen. Zürich 1986 Das Schiff. Roman. 1989 Burgers Kindheiten. Eine Annäherung an Hermann Burger. Zürich 1996 Quitten mit Salz. Roman. Zürich 1999 Sophie Haemmerli-Marti. Ebigs Für. Ausgewählte Werke mit Biografie in Wort und Bild. Hrsg. von Claudia Storz u. a. Baden 2003, ISBN 3-85545-867-7 Immaculata. Theater. Aarau 1985 Noahs Tochter. Oratorium. Aarau 1986 Die grosse Frau Agnes. Theater, ufgfüert z Chönigsfälde 1991 Meyers Stollen. Theater 1991 Zäntume luteri Liebi (ein theatrales Porträt über
Salus populi Romani isch es antiks Bild vo der Muettergottes. Es ghört zu de choschtbare Sache i der Chile Santa Maria Maggiore z Rom. Es isch die wichtigschti Maria-Ikoone vo Rom. «Salus populi» isch sid em vierte Joorhundert en Eeretitel vo der Jungfrau Maria. Dää latynisch Begriff bedüütet uf Dütsch «s Häil vom Volch». S Bild isch uf ene Dafele vo Zeedereholz gmoolet, und d Kunschthistoriker wüsse, es isch mit dr Zyt es paar Mol veränderet und zmingscht teilwys übermoolet worde. D Dafele isch 117 Santimeter hööch und 79 Santimeter breit. Uf em Bild het d Maria e rooti Tunika und drüber en blaue Mantel aa, wo au iire Chopf tekt. Si treit s Jesuschindli, wo es Buech i dr Hand het und d Lüüt mit der rächte Hand sägnet. Bi de glöibige Chrischte luegt me das Bild für öppis Wundertätigs a. Sid em sächste Joorhundert isch syni Vereerig dokumäntiert. Von es paar Päpscht weiss me, wie si vor em Mariebild sin go bätte wäge schlimme Süüchine: Dr Papscht Gregor dr Gross anne 593, wo z Rom d Pescht gsi isch; der Papscht Gregor dr Sächzääti anne 1837 gäge d Cholera; dr Papscht Franziskus am 15. März 2020 für s
I schlimme Zyte isch es guet, me cha uf d Schutzmantelmadonna vertroue. Me seit eren au Gnaademadonna. Das isch en Erschynig vo der Muettergottes, wo de Lüüt i der Noot chunt cho hälfe. Si isch grooss und het en wyte Mantel, wo si usbräitet, und alli Mönsche finde drunder e sichere Platz. Me könnt das Motiv sit em drizääte Joorhundert. I vilne Chile git’s es Bild vo dere hälfende Muetter. Es Gmäld us em Mittelalter isch i dr Chile vom Sogn Gieri bi Rhäzüns im Bünderland. Au z Memminge isch so eis bin ere Chile a d Wand gmoolet. Es anders Bild vo dere Figuur isch am Locherer-Altar im Fryburger Münschter. Commons: Schutzmantelmadonna – Album mit Multimediadateie
Schillerstiftig isch en Teil vom Name vo däne Organisazione: Deutsche Schillerstiftung, en Organisazion, wo z Weimar ihren Sitz hät, 1855 as Verein gründed worde, 1859 as Stiftig konstituiert und 1995 e Widergründig gha hät Schweizerische Schillerstiftung, e gmeinnützegi Stiftig, wo z Züri ihren Sitz hät und 1905 gründed woren isch I däm Zämehang gits au no: Deutsche Schillergesellschaft, en Zämeschluss vo Persone, wo ihren Sitz z Marbach hät und 1895 as Schwäbischer Schillerverein gründed woren isch die Gsellschaft isch au Trägeri vom Schiller-Nationalmuseum und em Dütsche Literaturarchiv Marbach
Hottingen oder äbe Hottige isch de Name vo däne Ortschafte: Hottingen (Rickenbach), en Ortsteil vo de Gmeind Rickebach, Landchreis Waldshuet, Bade-Würtebärg, Dütschland Hottingen ZH, en Stadtteil vo Züri, Bezirk Züri, Kanton Züri, Schwiz Es git au no: Hattingen, e Stadt im südliche Ruhrgebiet, Nordrhii-Westfale, Dütschland Hattingen (Immendingen), en Ortsteil vo de Gmeind Immedinge, Landchreis Duttlinge, Bade-Würtebärg, Dütschland Hettingen, e Stadt im Landchreis Sigmaringe, Bade-Würtebärg, Dütschland Höttingen, e Gmeind i Mittelfranke, Bayern, Dütschland Höttingen, en Ortsteil vom Markt Bütthard, Underfranke, Bayern, Dütschland Huttingen, en Ortschaft im Markgräflerland, Bade-Würtebärg, Dütschland
Dr Markus Kirchhofer isch anne 1963 z Mänzike uf d Wält choo. Er isch en Aargauer Schriftsteller. Ufgwachsen isch er im Ruedertal, z Aarau het er a der Nöie Kantonschuel d Matuur gmacht, und er het drno es Wyli z Länzbig un z Paris gläbt, won er s Sekundarlehrerpatänt überchoo het. Er woont z Oberkulm. Er isch bim Stapferhuus z Länzbig agstellt gsi und de wüsseschaftliche Mitarbeiter vo dr Fachhochschuel Nordweschtschwiiz woorde. Sit 2013 isch dr Kirchhofer freie Autoor. Er macht bi de Veräin Autorinnen und Autoren der Schweiz, DeutschSchweizer PEN Zentrum und Schweizerischer Werkbund mit. Für em Andreas Neeser syni Aargauer Blueschtlääsi vo anne 2013 mit em Titel Übers Wasser tanzt en Schy zum Wäärch vom Dichter Paul Haller het dr Kirchhofer s Mundartgedicht «iisfische» gschribe. 2004 het dr Kirchhofer s Mundarttheater Bärehunger gschribe. gegenüber, mit Fotine vom Werner Erne, 2011 eisfischen, 2014 Meyer und Meyer, 2015 der Stachel, 2016 aushub, 2018 em Markus Kirchhofer syni Websyte
D Jennifer Joanna Aniston (* 11. Februar 1969 z Los Angeles, Kalifornie) isch e US-amerikaanischi Schauspiileri un Executive Produceri. Noch em Forbes Magazine gheert si zue dr Persoone in dr Unterhaltigsinduschtry, wu am beschte verdiene un am yyflussryychschte sin. Mer chännt si wältwyt dur iri Roll vu dr Rachel Green in dr erfolryyche Sitcom Friends (1994–2004), wu si unter anderem mit em Emmy, em Golden Globe un em Screen Actors Guild Award derfiir uuszaichnet wooren isch. Ab dr Mitti vu dr 1990er Joor het si d Aniston au as Filmschauspiileri etabliert. No irem Lyynwanddebüt im Horrorfilm Leprechaun – Der Killerkobold (1993) het mer si in ere Raine vu romantische Kumedine wie Der gebuchte Mann (1997) un Liebe in jeder Beziehung (1998) gsääne. In dr 2000er un 2010er Joor het si in dr Haupsacht di wyybli Hauptroll in Blockbuster-Kumedine wie Bruce Allmächtig (2003), … und dann kam Polly (2004), Trennung mit Hindernissen (2006), Marley & Ich (2008), Meine erfundene Frau (2011) un Wir sind die Millers (2013) gspiilt. Vu Kritker*ne isch si bsundersch globt woore fir iri schauspiilerische Laischtige in dr Independent-Film The Good Girl (2002), Freunde mit Geld (2006) un Cake (2014). Fir iri Roll vu dr fiktive Zmoorgefäärnsee-Moderatoori Alex
Die vollständig Liste vu dr benennte Krater uf em Mo vu dr Erde isch ufgrund vum Umfang uf die folgende alphabetische Undersite verdeilt: Liste vu dr Berge un Gebirge vum Erdmo Liste vu dr Gwässer vum Erdmo Liste vu dr Rillestrukture vum Erdmo D'Nämme vu dr Mondstrukture Mondkrater (englisch)
D Jutta Kammann (* 22. Merz 1944 z Hoedna) isch e dytschi Schauspiileri. D Kammann isch bi ire Mueter ufgwagse. Speeter het si z Köln as Statischti un Model gschafft, vooreb si ne Uusbildig an dr Weschtfälische Schauspiilschuel Bochum gmacht het. Mer chännt d Kammann dur vyl Ufdritt in dr Krimiseerine Derrick un Der Alte. Vu 1998 bis 2014 het mer si as Ooberschweschter Ingrid Rischke in dr Chrankehuusseerine In aller Freundschaft chenne sääne, vooreb d Roll no iiber 600 Ufdritt vu dr Produzänte us dr Seerie gschriibe wooren isch. Zum Abschiid vum Dieter Bellmann, irem langjeerige Seeriepaartner, het si in dr Folg 833 nomol e Gaschtufdritt ghaa. D Jutta Kammann läbt syter anne 2014 z Minche in dr Seniooreresidänz Augustinum. Ire Lääbesgfäärt isch ab dr Mitti vu dr 1960er Joor bis zue sym Dood anne 1992 dr Fäärnseereschiseer Wilhelm Semmelroth gsii. 1969: Goya 1972: Eine Tote soll ermordet werden 1973: Drüben bei Lehmanns – Müllarbeiterstreik 1973: Der rote Schal 1974: Der Monddiamant 1975–1998: Derrick (Fäärnseeseerine) 1976: Die Affäre Lerouge 1987–1999: Der Alte (Fäärnseeseerine) 1991: Ein Heim für Tiere (Fäärnseeseerine, ai Folg) 1998–2014, 2018, 2019: In aller Freundschaft (Fäärnseeseerine, 664 Folgen) 1999: Tatort – Fluch des Bernsteinzimmers 1999, 2003: Siska
D Katja Mast (* 4. Februar 1971 z Offeburg) isch e dytschi Bolitikeri (SPD) un syter 2005 Mitgliid vum Dytsche Bundesdaag. Syt 2021 isch si Eerschti Barlemäntaarischi Gschäftsfieri vu dr SPD-Bundesdaagsfrakzioon. D Mast isch vu 2011 bis 2016 Generaalsekreteeri vu dr SPD Baade-Wiirtebäärg un vu 2014 bis 2018 Vorsitzeri vu dr SPD-Landesgruppe Baade-Wiirtebäärg im Bundesdaag gsii. Vu 2017 bis 2021 Dezämber isch si stellverdrättendi Frakzioonsvoorsitzeri gsii. Noch em Abituur 1990 am Wiirtschaftsgimnasium z Offeburg het d Katja Mast bis 1992 Bankchauffrau bi dr Sparkasse Offeburg gleert. Derno het si an dr Universiteet Haidelberch Biology, Bolitology, Geografy un Pedagogik studiert. Anne 1999 het si s eerscht Staatsexaame fir s Leeramt an Gimnasie abglait. Vu 1999 bis 2003 het d Katja Mast as Projäktlaiteri in dr Berootigsfirma Institut für Organisationskommunikation GmbH gschafft. Vu 2003 bis 2005 isch si Referänti bim Personaalvoorstand vu dr Dytsche Baan AG gsii. D Katja Mast het si scho syter anne 1990 fir d SPD engaschiert ghaa un isch anne 1993 schließli in d Bartei yydrätte. Vu 1993 bis 1996 het si em Juso-Landesvoorstand z Baade-Wiirtebäärg aagheert. Si isch u. a. Juso-Voorsitzeri z Offeburg un stellverdrättendi Landesvoorsitzeri vu dr Jusos Baade-Wiirtebäärg gsii. In dr Joor 1992, 2009, 2010,
De Daniel Koch (* 13. April 1955) isch en Schwizer Arzt. Er isch vo 2008 bis 2020 de Leiter vo de Abteilig «Öberträgbari Chrankete» bim Bundesamt för Gsundheit (BAG) gsi. De Daniel Koch hät a de Uni z Bärn Medizin studiert und dänn e paar Johr lang as Assistänzarzt gschaffet. Vo 1988 bis 2002 isch er för s Internationale Komitee vom Rote Chrüz (IKRK) tätig gsi, zerscht as medizinische Koordinator i Krisegebiet, under anderem währed em Bürgerchrieg z Sierra Leone, z Uganda, z Südafrika und z Peru. Ab 1997 hät er as medizinische Mitarbeiter am Hoptsitz vom IKRK z Gämf gschaffet, won er för di medizinische Programm z Afrika zueständig gsi isch. Im 1996/97 hät de Koch sini Uusbildig mit eme Nochdiplomstudium a de Johns Hopkins Universität z Baltimore i de USA ergänzt und säb mit em Master in Öffentlicher Gesundheit (MPH) abgschlosse. Vo 2002 bis 2020 isch er för s BAG in underschidliche Fachberiich tätig. Er isch Mitglid vo de Taskforce gege d SARS-Pandemii 2002/2003 und d Vogelgrippe H5N1 2005/2006 gsi. Bis 2006 hät er d Sektion «Impfungen» gleited, vo 2006 bis 2008 d Sektion «Pandemievorbereitung». Schwizwit bekannt worde isch de Daniel Koch im Früejohr 2020 währed de wältwite
Dr Krzysztof Eugeniusz Penderecki (* 23. Novämber 1933 z Dębica, Poole; † 29. Meerz 2020 z Krakau) isch e zytgnessische polnische Kumpenischt. Sy Wäärch gheert zue dr poschtserielle Musik, är het vor allem dur syni Klangkumpesizioone fir Ufsää gsoorgt. Är giltet as ain vu wichtigschte Kumpenischte vu dr polnische Avantgarde un isch au als e „spootmodäärne Klassiker“ gnännt woore. Dr Penderecki isch ain vu weenige zytgnessische Kumpenischt vu dr Avantgarde, wu dr Duurbruch zuen er braite Effetligkait glungen isch. Dr Penderecki isch z Dębica bi Rzeszów uf d Wält chuu. Sy Vater het en scho frie d Liebi zue dr Musik byybroocht, scho ase chlai het er Gyyge- un Klavierunterriicht iberchuu. Är het Kumpesizioon an dr Musikakademy Krakau bim Artur Malawski un em Stanisław Skołyszewski studiert un privat bim Franciszek Skołyszewski. Dernääbe het eran dr Universitet Krakau Filosofy, Chunscht- un Literatuurgschiicht studiert. Anne 1958 het er s Studium mit em Diplom abgschlosse. Im nämlige Joor het er e Profässuur fir Kumpesizioon an der Musikakademy Krakau ibernuu. Vu 1972 bis 1987 isch er Räkter vun ere gsii. Zwische 1966 un 1968 isch er au Dozänt an dr Folgwang-Hochschuel z Essen gsii. Dr Penderecki isch Eerevorsitzer vum Kuratoorium vum Inschtitut fir kulturälli
D Irene Fischer (* 24. Dezämber 1959 z Frankfurt am Main) isch e dytschi Schauspiileri un Draaibuechaurtori. Noch em Abituur anne 1979 an dr Internatsschuel Birklehof het si vu 1979 bis 1983 e Uusbildig zur Schauspiileri z Minche un z Prag absolviert. Derno isch d Fischer am Minchner Residenztheater uf dr Biini gstande, wu si unter anderem mit em Reschiseer Ingmar Bergman zämegschafft het. Iri eerscht Roll het si 1963 mir drei Joor im Film Die Glatzkopfbande ghaa 1975 het si in dr DEFA Produkzioon Der Staatsanwalt hat das Wort: Hilfe für Maik mitgwiirkt. Anne 1984 het si di wyybli Hauotroll im Experimäntalfilm Tunguska – Die Kisten sind da vum Christoph Schlingensief ibernuu. Si het au in Solaris TV mitgwiirkt, ere 6-dailige Seerine (Eerschtuusschtraalig im Dezämber 1986), wu vu me Piraatesänder handlet, wu vun ere Wöltruumstazioon uus e verruckt Brogramm sändet. Si het d Roll vu dr Sunny gspiilt. Solaris TV isch als am Sunttigmoorge in dr ARD uusgschtraalt woore. Vu 1987 (Folg 61) bis 2020 (Folg 1758) het d Irene Fischer d Roll vu dr Anna Ziegler in dr Fäärnseeseerine Lindenstraße gspiilt. Vu 1999 bis 2016 het si au Draaibiecher fir d Seerine gschriibe. Zäme mit dr Dorothee Schön
Der Hugo Josef Jaeggi (* 15. Mai 1936 z Solothurn; † 23. August 2018 z Burg im Leimental) isch e Schwizer Fotograf gsi. Der Hugo Jaeggi het sini Bruefslehr as Fotograf bim Ernst Räss vo 1953 bis 1956 z Solothurn absolviert, nachdäm er 1953 s Gymnasium abgschlosse het. Nochär isch er vo 1958 bis 1959 Kameramaa für s Schwizer Färnseh gsi. D Meisterprüefig het der Hugo Jaeggi 1960 abglegt. Vo denn a het er z Basel es eignigs Fotigschäft as freischaffende Fotograf bis 1974 gha. Ab 1983 het er z Burg im Leimental (Kanton Basel-Landschaft) gläbt ud gschaffet. Der Jaeggi het sich konstant eigene Fotiprojäkt mit höchem künschtlerischem Aspruch gwidmet, bsunders im Berich vom Porträt. Gmeinsami Reisene hei ne – oft mit em befründete Journalist Peter Jaeggi – unter anderem nach Guatemala, Indie, Wissrussland und in afrikanischi Länder gfüert. Die Ufträg het er derzue brucht, um näbe em farbige „Pflichtteil“ für d Medie eigeni, ganz persönlechi und meistens schwarz-wissi Bilder z mache. Während d Reportagefotis in vilne verschidene Printmedie erschine sind, zum Bispil im Magazin vo der Basler Zitig, het der Künschtler kontinuierlech sis persönliche fotografische Wärch vervollständigt. Der Jaeggi het versuecht, sini Erläbnis und Tröim in immer wieder neu
Étienne isch de Künschtlername vom kanadische Musiker Steven Douglas Langlois, won am 28. Hornig 1971 gebore worden isch. Er isch vor alem bekannt für sini Lieder won im Schuelunterricht de Chinde bim Lärne hälfed. Er häd nöd nume z Kanada, sondern au i de Vereinigte Staate, z China, z Neuseeland und z Australie Konzärt gee. Hüt schaffet er als Sekundarlehrer z Kanada. De Steven Douglas Langlois isch z Windsor, Ontario uf d Wält cho und ufgwachse. Zum Sänger isch er zufelig worde. Won er im Lehrerseminar gsi isch, häd er für sich Lärnlieder gschribe und 1994 e paar devo emal a paar Kollege vorgsunge. Die sind begeischtered devo gsi. Sin Künschtlername Étienne isch nume di Französisch Übersetzig vo sim Vorname. Bekannti Lehrmittelverläg häd Lieder vo im i iri Schuelbüecher ufgna, zum Bischpil Thomson Nelson, Oxford University Press, Pearson Education, Prentice Hall, Ginn, Gage Canada, Xpresslab oder Forlag Malling Beck. Sini Musigstil sind Rock, Pop, Hip-Hop, Elektronik. 1994: Étienne s/t. CD 1996: Chez Moi. CD 1998: La danse des araignees. CD 1999: Educorock Espanol. CD 2002: C'est le temps. CD 2003: Grammar Jams. CD 2004: Grammar Jams 2. CD 2005: Me gusta. CD - 2005 2006: Beauty of Discovery. (single) 2008: