rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Nazaret isch e Stadt im Norde vo Israel. D Stadt lyt i dr alte Landschaft Galiläa. Sid dr antike Zyt isch es e Sidlig vo Jude und vo arabischi Chrischte gsi. Nazaret het öppe 75'000 Ywooner, und s nöje Kwartier Nazaret-Illit, was uf düütsch Ober-Nazaret heisst, no öpe 40'000 drzue. I däm Stadtdeil, wo ane 1957 ggründet worden isch, läbe hüt vor allem Jude. Es git verschideni Vermuetige, was der Ortsname ursprünglech bedütet het; er chönt vom hebräische ne·ṣer cho, wo uf düütsch Zweig heisst; das het vilech mid emene Stamm vom Volch Israel z tue. En anderi Theory seit, d Wurzle wäär na·ṣar, wo Wacht oder Wachdurm heisst. Für d Chrischte isch Nazaret legendär als Heimetort vom Jesus. I de Evangelie vo dr Bible – wo die erschti schriftlechi Kwelle mit em Ortsname vo Nazaret sind – wird verzellt, ass dört s Huus vo sym Vatter Josef und synere Muetter Maria gsi isch. Es gitt archäologischi Fund, wo zeige, ass d Sidlig i dr biblische Zyt es chlyses Dorf gsi isch. Dr Ärzängel Gabriel sig uf Nazaret choo, heisst’s i dr Bible, und heig dr Maria verchündet, si wärdi d Muetter vom Erlöser. A dere Stell, wo me dänkt
Häftlimachr warad Leid, mo Häftli gmachd hend. D Gschichd vo de Häftlimachr isch d Gschichd vo de Häftli. D Häftli wared zom Zsemmahalda vo de Kloidr naidig. Vor de Häftli hod ma d Kloidr mid Fibla zsemma ghalda ond soddene Fibla hod ma scho vo dr Schdoizeid gfonda. Dr Nochfolgr vo de Häftli send Knepf. Häftlimachr send em Middlaldr a oigene Zumfd gwea. Nachdem d Häftli durch induschdrielle Methoda en dr Prduktioo billigr worra send, send d hanwekliche Häftlimachr ausgschdorba. Handwärk Horst Zimmer, Reinhard Wel: Geschichte des deutschen Handwerks. Welz Vermittlerverlag, Mannheim 2005, ISBN 3-938622-17-2. Fehler in Vorlage:Literatur – *** Parameterkonflikt: Unbekannte Parameter: Seite Historische Berufe: Häftlimacher Sändig «Schwiiz und dütlich» uf srf.ch vom 18. Juli 2016 Heftelmacher im Wiktionary Häftlimacher im Schwizerische Idiotikon aufpassen wie ein Häftlimacher.: „Hans Sachs lässt im Jahre 1568 in seiner Beschreibung aller Stände auf Erden den Heftelmacher von sich sagen: "Ich mach Steckheft aus Messingdraht ...“ uf redensarten-index.de 175 Jahre Fischer Reinach AG.: „Als der junge Menziker Kammmacher Johannes Wirz 1842 eine der ersten Haftenmaschinen der Welt baute, ruinierte er in der Schweiz ein ganzes Gewerbe“ under Firmengeschichte uf fir-group.ch
Falkebärg (franzöösisch Montfaucon) isch e Gmeind im Schwiizer Kanton Jura. D Gmeind ghert zum Bezirk Freibärge. Falkebärg liit uf ere Hechi vu 996 m ü. M. und 5 km nordöschtlech vum Bezirkshauptort Saignelégier (Luftlinie). S Dorf isch uf ere Hochebeni vu de Freibärge im Jura, südlech vum tüüf iigschnittene Tal vum Doubs. Zu Falkebärg ghört de gliichnamig Ort, s Dorf Montfavergier ganz im Nordoschte, d Sidlig Les Sairains a de Hoptstrooss, wo vo Glovelier unen ufe chunnt, und de Wiiler Pré-Petitjean i de Sänki südlech vum Dorf bim Baanhoof und es paar einzelni Puurehööf. D Nochbergmeinde sind Hübschebärg, Les Enfers, Soubey, Clos du Doubs, Sankt Brix, Lajoux und Les Genevez im Kanton Jura und Tramlige im Kanton Bärn. D Gmeind het 551 Iiwohner (Stand 31. Dezember 2022) und isch dodermit eini vu de chliinere Gmeind vum Kanton Jura. Vu de Bewohner sind 91,8 % franzesischsproochig, 7,2 % dütschsproochig und 0,4 % schpanischsproochig (Stand 2000). D Gmeind isch vorwiegend landwirtschaftlech prägt mit Milchwirtschaft und Viizucht. Wiiteri Arbeitsplätz gits i de Beriiche vu de Mechanik und Uureherställig. Ane 1968 isch bi Falkebärg es Feriedorf vu de Schwiizer Räisekasse (Reka) erstellt worde, wo de Region Freibärge zum ene wesetliche touristische Entwickligsschub verholfe hät.
Chlefele isch e Art vom Musiziere, wo me mit de ”Chlefeli“ macht. Das sind chlyni Holzbrättli, wo me zwei drvo zwüsche d Finger chlämmt und mit schnälle Handbewegige tuet schüttle, so dass si anenand chlepfid. Me cha ganz verschidni Rytme und Chlapperfigure mit de Chlefeli mache, und das bruuched gwüssi Musiggruppe als Begleitig. Me cha eis Paar vo Chlefeli nume i ei Hand nää oder au zwei Paar i beide Händ glychzytig spile (grad wie bi de Kastagnette z Schpanie). Chlefele isch e alte Bruuch im Kanton Schwyz. I dr Faschtezyt vom Äschermitwuch bis zum Karsamschtig gönd Chind uf d Strasse go Chlefele, so wie früener mit de Rätsche. Z Schwyz gits syt 1964 es jährlichs Priis-Chlefele als Wettkampf für Chind, wo sich für de Bruuch interessiered. Sind das früehner nume Buebe gsi, sinds hüt ehner d Meitli, wo de Bruuch am Läbe bhaltid. Ane 2017 isch s Chlefele is Schwiizer Inwäntar vo de läbige Tradizioone ufgnuu worde. En Erwachsne, de Julius Nötzli us Wange, tritt als «Dä Nötzli mit de Chlötzli» bi Aaläss uuf und schpilt schnäll und teils doppelhändig Melodie us underschidliche Musigschtil wiä Rock, Pop oder Country. Ane 2016 isch er bi de Färnseh-Castingshow «Die grössten Schweizer
Wort und Sache isch e Methode vo dr Forschig, wo im früene 20. Joorhundert uufchoo isch, zum d Gebiet vo dr Sproochforschig und vo dr Sachkultur z verbinde. Sid em Joor 1909 isch z Heidelberg d Zytschrift mit em Titel «Wörter und Sache» usecho. D Iniziante händ probiert, d Sproochforschig mee i die algemeini Kulturwüssechaft z integriere. Es isch drum ggange, d Fänomeen, wo d Volchskund undersuecht, und d Erkenntnis vo dr historische Linguistik zämezbringe. D Idee isch die gsi, ass i dr Kultur Wörter überall für so Sache nötig sind, wo d Lüüt au känne. Wenn sech e konkrete Gägestand wie öpen es Wärchzüüg odr e technischi Methode odr e bestimti Idee vo eim Kultur- oder Sproochruum in en andere usbreitet, bruuche d Lüüt im nöie Gebiet drfür en Name, sig’s ass si es alts Wort uss irere Sprooch uf die nöji Sach überträge oder ass si eifach es anders Wort us em Ursprungsgebiet vom Gägestand übernää. Ganz algemein chönt ma dänke, ass dr Wortschatz vonere Sproochgruppe immer ungfäär dr Sach- und Ideeèkultur vo dr jewilige Gägewart würd entspräche. Das heisst aber nit, ass alli Persone s komplette Vokabular beherrsche, es git jo so vil Fachsprooche, neui Usdrück für
D Alamania punicea isch en Orchidee. Si isch die einzigi Art vo dr Pflanzegattig Alamania. Die Blueme wachst nume i de Eichenwälder vo Mexiko. Me dänkt, ass si vo Kolibri bestäubt wird. D Alamania punicea isch ane 1825 vo Botaniker s erschte Mol beschribe worde. Dr Name vo dr Gattig chunt vom Familiename vom Lucas Alamán; dr Zuesatz puniceus bedüütet „purpurrot“. Carl L. Withner: The Cattleyas and their relatives. Bd 5. Portland Or 1998, S. 5–6. Commons: Alamania punicea – Album mit Multimediadateie
Sankt Brix isch e Gmeind im Schwiizer Kanton Jura. D Gmeind ghört zum Bezirk Freibärge. Sankt Brix lyt uf ere Hechi vu 967 m ü. M., 10 Kilometer nordöschtlech vum Bezirkshauptort Saignelégier (Luftlinie). S Dorf erstreckt sich uf mene ussichtsriiche Jurakamm vu de nordöschtliche Freibärge (franzesisch Franches Montagnes), am Rand vum tüüf iigschnittene Tal vum Doubs. Im Süde goot s Gmeindsbiet in ds Erosionstal vum Bach Tabeillon, eme lingge Sytebach vu de Sorne. Zu dr Gmeind ghöre d Ortsteil Le Péquie und Le Chésal und es baar verstreuti Buurehööf. D Nochbergmeinde sind Lajoux, Falkebärg, Clos du Doubs, Val Terbi und Saulcy. Sankt Brix isch im Joor 1275 als Sem Bris erwäänt worde. S het zur Herrschaft Freibärge ghört, wo em Fürschtbistum Basel understande isch. I de Joor 1793 bis 1815 het d Gmeind zu Frankriich ghert, zerscht zum Departemänt Mont-Terrible, denn ab 1800 zum Departemänt Haut-Rhin, em Oberelsass. De Wiener Kongress het im 1815 entschide, dass de Ort zum Kanton Bärn chunnt. Sit de Gründig vum Kanton Jura uf de 1. Jänner 1979 ghört d Gmeind zu dem Kanton. D Pfarrchile Saint-Brice isch ane 1656 bout worde. Robert Jolidon, Pfaarer und Dialäktoloog François Schifferdecker und François Kohler: Saint-Brais In: Historisches
Jougne isch e Gmeind im französische Departemänt Doubs. D Gmeind lyt grad a dr Landesgränze vo Frankrych zu dr Schwiiz. Si isch eini vo de 23 Gmeinde im Canton de Mouthe vom Departemänt Doubs. D Nochbergmeinde vo Jougne im Kanton Waadt sind Baulmes, L’Abergement, Lignerolle, Ballaigues und Vallorbe. Jougne isch im Regionale Naturpark Haut-Jura. I de Bärge vom Jura isch dört e Lücke, wo me dur ne Chluus vom Waadtland uf d Hochebeni vo Pontarlier dure chunt. Oberhalb vom Dorf isch dr Pass Col de Jougne, und über dää verlauft d Wasserscheidi zwüsche de Yzugsgebiet vom Rhy und vo dr Rhone. D Strooss vo Lausanne und Vallorbe uff Pontarlier und Besançon goot bi Jougne-le-Haut über de Jougne-Pass, wo uf 1017 Meter lyt. D Passhöchi isch nid a dr Landesgränze, sondern öpe 5 Kilometer drvo wääg a dr nördleche Gmeindgränze zwüsche Jougne und dr Nochbergmeind Les Hôpitaux-Neufs. Es het do en Stroossekreisel vo dr Umfahrig vo Les Hôpitaux-Neufs. Commons: Jougne – Sammlig vo Multimediadateie Website vo dr Gmeind Jougne Website vom Regionale Naturpark Haut-Jura Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Dr Paul Sättele (* 30. Jänner 1884 z Diirä; † 29. Augschte 1978 z Iberlinge isch e dytsche Lehrer un Haimetdichter gsii. Dr Sättele isch z Diirä uf d Wält chuu un het z Iberlinge langi Johr as Lehrer gschafft. Är isch Jeger gsi un isch gärn gwanderet, uf Bärg gchlätteret un gsäglet. Am Bodesee het er si fir Vogel- un Naturschutz yygsetzt. In syre Zyt as Studänt isch er als z Ischtai gsii. Wu dr Basalt vum Hohenstoffeln het vollständig solle abböue wäre fir dr Böu vu NSDAP-Gebei z Berlin, het si dr Sättele zäme mit em Ludwig Finkh (1876-1964) un em „Freundeskreis der Stoffler“ fir dr Erhalt vum Bärg yygsetzt. Mit em Naziregime het er aber duuruus simpatisiert. Anne 1934 schrybt er in sym Ufsatz „Das Gefallenendenkmal in Stockach“ in dr „Badische Heimat“ in dr velkische Sproch vu dr Zyt: „Der Ausdruck seines [Georgs] Gesichts ist ernst und gläubig [...]. Der Künstler wollte in dieser Gestalt symbolisch die Einigung des neuen Deutschland unter seinem großen Führer darstellen.“ Dr Paul Sättele het Gedicht un Verzellige gschribe, uf Alemannisch un uf Hochdytsch, derzue het er au Volkstheaterstuck gschribe. Im Septämber 1954 isch dr Sättele bim alemannische Dichterdräffe z Badewyyler derby
Dr Franz Oexle (* 10. Dezämber 1922 z Iberlinge; † 25. Merz 2018 z Gottliebe, Thurgau, Schwyz) isch e dytsche Schurnalischt un Schefredakteur vum Südkurier gsii. Dr Franz Oexle isch z Iberlinge am Bodesee ufgwachse. Syni Vorfahre stamme vum Große Haibärg uf dr Schwebische Alb un vu Kreenheinstetten bi Semmerenga. Ain vu syne Ahne isch dr Ordesgaischtli un bekannt Barock-Schriftsteller Abraham a Sancta Clara (Johann Ulrich Megerle) gsii. As Soldat im Zweete Wältchrieg isch dr Oexle z Russland un z Frankrych gsii. Noch em Chriegsänd het er vu 1945 bis 1951 Germanischtik, Philosophy, Änglisch un Gschicht z Fryburg, z Dibenga un z Basel studiert. Är isch anne 1950 an der Universitet Fryburg mit dr Dissertation Wielands Begegnung mit dem Sturm und Drang zum Dr. phil. promoviert wore. 1953/54 isch er as Postdoc an dr University of Oregon gsii. Ab 1964 isch er Dozänt am Internationale Inschtitut fir Schurnalismus in Entwickligsländer mit em Schwärpunkt Oschtasie gsii. Dr Oexle isch anne 1951 in dr Dienscht vu dr Konschtanzer Dageszytig Südkurier yydrätte un isch Bolitikredakteur, speter Schef vum Dienscht gsii. Anne 1966 het dr Oexle in dr Noofolg vum Alfred Gerigk dr Poschte vum Schefredakteur vum Südkurier ibernuu. Im Johr 1987 isch er
Pontarlier isch e Stadt im französische Deil vom Jura. Si lyt im Departemänt Doubs und het öpe 25000 Ywooner. Im Oschte chunt s Gmeindgebiet vo Pontarlier ufem Bärg Larmont a d Schwiizer Gränze a. D Schwiizer Nochbergmeind isch Les Verrières im Kanton Nöjeburg. Dr Bach Ruisseau des Entreportes flüsst vo Les Verrières über d Landesgränze uf Frankrych und dur d Schlucht vo Entreportes und in Bach Ruisseau des Lavaux, wo bi Pontarlier als Sytebach in Fluss Doubs mündet. D Stadt lyt am Doubs grad uf dr Nordsyte vo dr Chluus vo Joux, wo dr Doubs dur d Jurachetti vom Larmont grabe het. Bi däm Ängpass verby, wo sid em Middelalter mit Burge und Feschtige gsicheret isch, goot die alti Strooss, wo sid dr Römerzyt bruucht wird. Für d Römer und im Middelalter isch do dure dr diräkt Wäg vo Ängland uf Rom ggange. Hütt isch’s d Hauptstrooss vom Simplonpass und vom Gämfersee über Jougne uf Besançon und bis uf Lotringe; z Frankrych het si d Nummere N57, im Waadtland und im Wallis isch’s d Hauptstross 9. Bi Pontarlier foot d Ruute dure Jura a, wo durs Taal Val de Travers uff Nöjeburg und Bärn goot. Früener het me dr Stadt
Sailede (amtlich Sölden) isch e Gmei im Landchreis Brisgau-Hochschwarzwald, rund 10 km entfernt vu Friburg im Brisgau. Zwischenem Schimberg-Hohfirstgebiit un em Schwarzwald im Hexedal gläge, ghört Sailede sowohl zue dr sognennte Vorbergzone, als au scho zum Schwarzwald, wil dur d'Gmei d'Hauptverwerfig zwische Oberrhigrabe un Schwarzwald verlauft. Noch dr Höchi iberem Meeresspiegel erstreckt sich die hügelig Gmei vum diefste Punkt bi 318 m bis uf 732 m ü. NN. Ersti urchundlichi Erwähnig 805 n. Chr. als Marca Selidon. Um 1087 het dr Prior Ulrich von Zell (1080er-1093) s'cluniazenzisch Priorat Grüninge nooch Zell im Meehlindal, dem spotere St. Ulrich, verlegt. In dr Noochberschaft vu sällem Chloster, z'Bollschwil, het dr Ulrich nur churzi Zitt später e Nonnegmeinschaft gründet, wo 1115 ins Noochberdorf Sailede verlegt worre isch. Sailede isch als Priorat direkt dr Abtai Cluny undergstellt gsi, de facto het s'Priorat St. Ulrich aber e Oberufsicht usgüebt. Rund 13 bis 20 Nonne hän domals under dr Leitig vume Propst gläbt, wo vum Muederchloster Cluny igsetzt worre isch. S'spot Middelalder het dr Verfall vu dr chlösterliche Ornig gsähne; um 1500 het's z Sailede kei Frauekonvent meh gä, während d'Propstei ab 1546/1547 vum Chloster St. Jörge im Schwarzwald verwaltet worre un 1560 an d'Abtei St. Peter
Lajoux isch de Name vo däne Ortschafte: Lajoux JU, e Gmaind im Kanton Jura, Schwiz Lajoux (Jura), e Gmaind im Departemänt Jura, Frankriich Lajoux, en Ortschaft i de Gmaind Thollon-les-Mémises südlich vom Gämfersee im französische Departemänt Haute-Savoie Lueg au: La Joux, en Ortschaft und ehmolegi Gmaind im Glanebezirk, Kanton Friburg, Schwiz Lac de Joux, en See im Jura, Waadtland, Schwiz
Montfaucon isch de Name vo däne geografische Objekt: Montfaucon JU, e Gmaind im Kanton Jura, Schwiz Montfaucon (Aisne), e Gmaind im Département Aisne, Frankriich Montfaucon (Doubs), e Gmaind im Département Doubs, Frankriich Montfaucon (Gard), e Gmaind im Département Gard, Frankriich Montfaucon (Lot), e Gmaind im Département Lot, Frankriich Montfaucon-d’Argonne, e Gmaind im Département Meuse, Frankriich Montfaucon-en-Velay, e Gmaind im Département Haute-Loire, Frankriich Montfaucon-Montigné, e Gmaind im Département Maine-et-Loire, Frankriich Montfaucon isch de Name vo däne Kantön z Frankriich: Kanton Montfaucon-d’Argonne im Département Meuse Kanton Montfaucon-en-Velay im Département Haute-Loire Kanton Montfaucon-Montigné im Département Maine-et-Loire Montfaucon isch de Name vo däne Persone: Montfaucon (Adelsgeschlecht), es Adelsgschlächt us em Burgund Amadeus II. (1130–1195), Herr vo Montfaucon und (as Amadeus I.) Graf vo Mömpelgard (Montbéliard) Bernard de Montfaucon (1655–1741), en französische Glehrte und Paläograf Dietrich II. von Montfaucon (* um 1130; † 1190), vo 1181 bis 1190 Erzbischof vo Besançon Heinrich II. von Montfaucon (1360–1396), Herr vo Orbe, Echallens, Oron, Palézieux und Montagny-le-Corbe Henriette von Mömpelgard (au: Henriette de Montfaucon; * zwüsche 1384 und 1391, † 1444), Gräfin vo Würtebärg Gibet de Montfaucon, en ehmolige mittelalterliche Galge z Paris Lueg au: Monfaucon Montfalcon Monfalcone, e Stadt i de Provinz Görz (ital. Gorizia), Region Friaul-Julisch-Venezie,
Schallsched isch e Gmei im Landchreis Brisgau-Hochschwarzwald in Bade-Württeberg. Zue dr Gmei ghöre d Ortsdeiler Schallsched mit Föhreschallsched, Wolfewiler mit Lidischberg un Menge. Schallsched wird erstmols 779 in ere Schenkigsurkund vum Kloster Lorsch erwähnt. Ab 1218 hän d Ortschafte vum hütige Schallsched dr Grafe vu Friburg usem Erb vu dr Zähringer Herrschaft in Friburg im Brisgau ghört. Im Lauf vum 14. Johrhundert ybernämme d Friburger Grafe d Herrschaft Badewiler, wo no mitsamt dr Ortschafte vum hütige Schallsched iber d Markgrafe Hachberg-Sauseberg 1503 an d Markgrafe vu Bade un anno 1806 ans Großherzogtum Bade fallt. In dr Reformation werre alli hütige Schallscheder Ortschafte evangelisch. S git au hüt noch vil Ahänger vu chleinere protestantische Chilche. Erst sitem Zweite Weltchrieg un mit dr Zueghörigkeit zum Balligsruum Friburg gits dur Zuezug au e nennenswerti Azahl vu Katholike un z Schallsched sit einige Johre au e katholischi Chilche. Schallsched un Wolfewiler (amtlich Wolfenweiler) hän sich am 1. Jänner 1971 zue dr neie Gmei Schallsched-Wolfewiler zsämmegschlosse. Gnau vier Johr später isch es zue dr Verainigung vu dere Gmei mit Menge (Mengen) un Ebringe (Ebringen) chu. Ebringe het gege die Igmeindig vorem bade-württebergische Verwaltigsgrichtshof uf Wiidererlangig vu dr Selbständigkeit chlagt, wil d Gmei Pfaffewiler (Pfaffenweiler) nit
Bollschwil isch e Gmei im Hexedal un lit guet 10 km südlich vu Friburg im Brisgau. Zwisch em Hohfirst als Süddeil vum Schimbergmassiv un em Schwarzwald im südliche Hexedal gläge, ghört Bollschwil sowohl zue dr sognennte Vorbergzone as au scho zum Schwarzwald, wil dur d Gmei d Hauptverwerfig zwische Oberrhigrabe un Schwarzwald verlauft. Dr Ortsdeil St. Ulrich lit vollständig im Hochschwarzwald. Nooch 1087 gründet dr Ulrich von Zell (†1093), dr Prior vum Priorat Zell, e Nonnechloster z Bollschwil, wo 1115 uf Sailede verleggt worre isch. Ergebnis vo dr Landdagswahle sit 2006: 1 2006: WASG, sit 2011: Die Linke In Bollschwil wird am Hohfirst scho lang Chalchabbau betriibe. Au hüt noch wird vu dr Knauf Marmorit GmbH Chalch abbaut. St. Ulrich un dem si Ortsdeil Geiersnest sin im Zug vu dr Gmeireform zum 1. Jänner 1974 igmaindet worrε. S Chalchbergwerch lit bi Ellighofe westlich vum Hauptort. Zue Bollschwil ghört au südlich vum Hauptort die nördlich Hälfti vum Wiler Güetighofe. Hohbannstei (Gmarkigsstei im Hohfirstwald, an der die fimf Gmeie Bollschwil, Ebringe, Ehrechilche, Pfaffewiler un Schallsched agrenze. Inzwische stoht am Ort nur no e Replik, dr Originalstei bfindet sich im Dorfmuseum vu Pfaffewiler.) D Marie Luise Kaschnitz, wo deilwiis z Bollschwil ufgwaxe un
Vellerat isch es Dorf im Kanton Jura. Es ghert zu der Gmeind Courrendlin im Bezirk Dälschberg. Vellerat lyt uf ere Hechi vu 666 m ü. M., 5 km südsüdöschtlech vum Kantonshauptort Dälschberg (Luftlinie). Es isch am weschtliche Talhang über de Birsschlucht vu Choindez. S Dorf lyt i de Jurabärge. D Wescht- und Nordweschtgränze vom Dorfbann verlouft uf em Bärgchamm vom Forêt de la Cendre (bis 1'030 m ü. M.) und d Südgränze uf em Chamm vo de Côte des Porcs. Vellerat taucht in ere Urkund vu 1741 mit dem Näme s erschtmol uf. Erscht währed de Reformazioonszit hend sich drü dütschsproochegi Familie do aagsiidlet und hend s Land vu de Propschtei Münschter-Granfälde als Pacht übernoo. I de Joor 1797 bis 1815 het d Gmeind zu Frankrych ghert, zerscht zum Departemänt Mont-Terrible, denn ab 1800 zum Departemänt Haut-Rhin, em Oberelsass. De Wiener Kongress het im 1815 entschide, dass de Ort zum Kanton Bärn chunnt. Bi der Gründig vum Kanton Jura uf de 1. Jänner 1979 isch d Gmeind bim Kanton Bärn blibe, obwohl si nume en Strossezugang über de Kanton Jura gha hät. Noch johrelange Verhandlige hät dänn Vellerat uf de 1. Juli 1996 zum Kanton Jura wächsle chöne. Sit ane
Pizza isch e italiänische Spezialität us enem Fladebrot us Hefeteig. Di hütigi, internazional verbräiteti Variante mit Tomatesosse und Chäs als Basis stammt us Neapel. Ane 2017 isch d neapolitanischi Chunscht vum Pizzabacke vu de UNESCO i de representativi Lischte vum immaterielle Kulturärb vu de Mänschheit ufgnoo worde. S Wort stammt vum neapolitanischi piceà bzw. pizzà für „zupfe“ ab, wo me mit kalabrisch pitta und mittellatiinisch pecia („Stück“, „Deil“, „Fetze“) vergliiche cha. Commons: Pizza – Sammlig vo Multimediadateie
Ehrechilche isch e Gmei öppe 13 km südlich vu Friburg im Brisgau am Rand vum Markgräflerland. D'Gmei lit in dr Oberrhinische Diefebeni in 215 bis 916 Meter Höchi un umfasst denäbe die südliche Beriiche vum Batzeberg, Schnäggedal, Hohfirst un Hexedal. Die östliche Deil vu dr Gmarkig sin hauptsächlich bewaldet un lige im Schwarzwald. Dr Ort bestoht us dr fimf ehemols selbständige Ortschafte Chilchhofe (mit Ortsdeil Ambringe), Ehrestette (mit Süd-Güetighofe), Norschige, Offnadinge un Scherzige. Scho in dr Steizitt hän in dr „Daifelschuchi“ gnennte Höhle bi Gietighofe Mensche gläbt. Ambringe, hüt zue Chilchhofe ghörig, isch anno 881 z'erscht urchundlich erwähnt worre. Im Zug vu de Gmeireform 1973/74 hän sich die früeher selbständige Gmeinde Chilchhofe, Ehrestette, Norschige, Offnadinge un Scherzige zue dr Gmei Ehrechilche zsämmegschlosse. Dr Namme Ehrechilche isch e Akronym us Ehrestette un Chilchhofe. D'Höhle vu de Rendierjäger am Eelberg bi Güetighofe us dr äldere Strizitt sowie d'Alemannegräber am Birgsrand vum Schwarzwald sin Züge vu ere früehe Besidlig. Ehrestette wird erstmols anno 1139 urchundlich erwähnt. Am 10. August 1418 het Ehrestette vum Kaiser Sigismund s'Johrmärkträcht verlihe chriegt. 1842 isch Ehrestette als Gmei selbständig worre. Dr Wiler Güetighofe ghört in sinem Norddeil zue Bollschwil. Dr erst schriftlich Hiwiis fer e Besidlig vu Chilchhofe
Dr Jacques Joseph Victor Higelin (* 18. Oktower 1940 in Brou-sur-Chantereine, Seine-et-Marne; † 6. Àwrìl 2018 z Pàris) ìsch a frànzeescher Sanger, Komponischt, Film- un Theàterschàuspìeler un Àuitor gsìì. Sehr beriahmt zitter da 1970. Johra mìt em Nàmma Jacques Higelin, ar hàt a einzigàrtiger Stil entwìckelt, a Mìschung vu Swing, Jazz, Rock, àràwerischa Müsik un gedìchtvolla Text. Ar ìsch aui bekànnt gsìì fer si Engagement fer humànitära Àktiona, wia zum Beispiel d Hìlf ìn da Obdàchlosa mìt em Abbé Pierre. Si Vàter, dr Paul Higelin, ìsch a Isabàhnàrweiter vu Elsassischa Àbstàmmung gsìì. D Eltra vum Paul Higelin sìn vu Dìdena kumma. D Müeter vum Jacques Higelin ìsch a Belgischa gsìì. Dr Jacques Higelin ìsch z Brou-sur-Chantereine ufgwàchsa, a Dorf ìn dr Pàrissergegend. Si Vàter, Isabàhnàrweiter, ìsch aui Müsikànt gsìì; ar hàt sina zwei Kìnder, dr Jacques un si Brüeder Paul, Müsik lo lehra. Ànna 1954, mìt viarzeh Johr àlt, ìsch dr Jacques àn era Audition ufgfàlla, wial ar scho zìmlig begàbt gsìì ìsch. Ar hàt d Liader vum Charles Trenet un vum Maurice Chevalier glost, àwer aui vu fremda Jazzsanger vu noh-n-em Kraig, wia dr Sidney Bechet, dr Miles Davis oder d Ella Fidgerald. Mìt zeh Johr àlt, ìsch dr
Dr Igor Perrig (* 22. Juni 1964 in Brig) isch e Schwiizer Historiker. Dr Perrig het d Matura am Kollegium Spiritus Sanctus z Brig absolviert, woner mit em Vulgo „Hägar“ vo der Studänteverbindig Sectio Brigensis aghört het. Är het Gschicht und Kommunikationswüsseschafte a der Uni Fribourg studiert und isch 1994 bim Urs Altermatt in Schwizer Gschicht promoviert worde. A der School of Public Affairs vo der University of Maryland het er sich in Sicherheitspolitik und Internationale Beziehige spezialisiert. Vo 1992 bis 1993 het er als wüsseschaftleche Mitarbeiter am Center for International Security Studies z Maryland gschaffed. 2006 het er dr Studiegang Master of Public Administration a der Uni Bärn abgschlosse. Vo 1993 bis 1994 het dr Perrig im Generalsekretariat vo der North Atlantic Assembly z Brüssel gschaffed und het sech dört bsunders mit der Integration vo osteuropäische Staate i d NATO befasst. Vo 1994 bis 2008 het er fürs Eidgenössische Departemänt für Verteidigung, Bevölkerigsschutz und Sport gschaffed, u. a. as sicherheitspolitische Berater vom Generalstabschef und as Chef vo der Sektion Partnerschaft für e Fride. Ab 2008 isch er Public Affairs Manager vo der Swisselectric gsi. Dr Perrig isch Oberstlütnant vo der Schwizer Armee. Dr Perrig ghört der CVP a. Är