rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Unter m Nammè Deutsche Reichsbahn (DR) isch diè Staatsbaan vo dè Dütschè Demokratischè Republik betribbè worrè. Si isch nõch èm Zweitè Wältchrièg uss Deilè vo dè Gsamtdütschè Rychsbaan witergfüürt worrè, wo sich i dè Sowjetischè Bsatzigszonè (SBZ) sowiè z Bèrlin befundè hèt. Diè Dütsch Rychsbaan isch mit èm Einigungsvodraag als Sondervomögè vom Bund in Bundesbsitz übbergangè un hèt nõch dè Widdervoeinigung vo Dütschland bis zum 31. Dezember 1993 bschtandè. Diè Dütsch Rychsbaan isch aaschlièßend mit dè Dütschè Bundesbaan zum bundeseigenè Konzern Dütschi Baan AG voeinigèt worrè. Zitwylig isch d DR dè gröschte Arbeitgäber vo dè DDR gsi. Für d Baanyrichtungè isch d Bezeichnig Dütschi Rychsbaan bybhaaltè worrè. Uff Befeel vo dè Sowjetischè Milidäradminischtration z Dütschland (SMAD) isch diè Dütsch Rychsbaan beuffdrait worrè, dè gregelte, schinnèbundene Güèter- un Personèvokeer im Gebièt vo dè SBZ widderuffznää (Befehl Nr. 8 vo dè Transportabdeilig vo dè SMAD). Mit Zuèschtimmig vo dè Weschtalliyrtè sin diè gsamtè Aalaagè i dè drei Weschtsektorè vo Bèrlin vo dè Dütschè Rychsbaan betribbè worrè (Fèrnbaannetz, Baanhööf, Betrièbswärch un Vowaltigsyrichtungè vo dè Baan). Sell hèt au d S-Baan i dè drei Weschtsektorè vo Bèrlin betroffè. Nõch èm èrschtè Bèrliner S-Baan-Streik im Summer 1949 isch dè Rychsbaan abber uff alliyrti Aaordning d
Dr Schwöbisch Bund (au Bund im Land Schwoobe) isch e Zämmeschluss vo de schwöbische Riichsständ im 15. Joorhundert gsi. Dr Bund isch am 14. Februar 1488 uf em Riichsdaag z Esslinge am Neckar gründet worde uf d Iniziative vom Kaiser Friedrich III.. Näbe Territorialfürste wie em Herzog vom Tirol und em Groof und spöötere Herzog vo Württebärg si dr Hoochi Aadel wie d Wärdebärg, d Montfort, d Gundelfinge, d Hälfestäi, d Waldburg und d Fürstebärg verdräte gsi und Ritter und Edelchnächt vom Niidere Adel wie au Prelate vo de Gäistlige Territorie. Au die 20 schwöbische Riichsstedt häi chönne ufgnoo wärde. Dr Hauptort vom Bund isch Ulm gsi. Dr schwöbisch Bund isch e wäsentligs Instrumänt vo dr Riichsreform gsi und em Landfriide, wo mit em verbunde gsi isch. Vo do isch si verfassigsgschichtligi Bedütig cho. Ass er über d Fachkräis uuse bekannt isch, verdankt er sinere Rolle bim Niiderschloo vom Buureufstand. Dr Schwöbisch Bund isch 1534, e baar Joor noch dr Reformazioon, usenanderbroche wäge de underschidlige konfessionelle Standpünkt vo sine Mitgliider: D Riichsstedt si mäistens protestantisch gsi und die aadlige Territorialherrscher katholisch. Württebärg, wo protestantisch worde isch nochdäm s dr Herzog Ulrich 1534 zruggerooberet het, het sich denn im Schmalkaldische Bund
Chamrousse isch e französischi Gmäind mit 411 Iiwooner (Stand 1. Januar 2020) im Departemänt Isère in dr Region Auvergne-Rhône-Alpes. Si lit öbbe 15 Kilometer südöstlig vo Grenoble (Luftlinie) im Belledonne-Gebirg und isch as Wintersportort bekannt. D Gemeinde lit in zwäi Kantön und bestoot us de drei Ortschafte Bachat-Bouloud, Roche-Béranger und Le Recoin. Z Chamrousse het s 92 km Schipiste, 37 km Loipe, 13 Schilift, 10 Sässellift. e Luftsäilbaan und e Snowpark, e Halfpipe und zwäi Chlätterstiige. Dr Name Chamrousse isch zum erste Mol 1744 uf ere Landcharte vom Jacques Cassini vorchoo. Im Joor 1878 isch dr Bärgstiiger Henri Duhamel an de Häng vo Le Recoin as erste Franzoos überhaupt mit Schii underwägs gsi. 1911 het dr Club Alpin Français e Schihütte baut. Zum Wintersportort het sich Chamrousse in de 1950er Jooren entwigglet, wo zwäi Verbindigsstroosse und e Luftsäilbaan baut worde si. 1968 häi z Chamrousse die alpine Schirenne vo de X. Olympische Winterspiil stattgfunde. D Gmäind Chamrousse isch 1989 entstande, wo d Gebiet vo de Noochbargmäinde Saint-Martin-d’Uriage, Séchilienne und Vaulnaveys-le-Haut abdrennt worde si. Commons: Chamrousse – Sammlig vo Multimediadateie d Verwaltig vo dr Gmäind Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Dr Schmalkaldisch Bund (au Schmalkaldischi Liga oder Liga vo Schmalkalde) isch e Verdäidigungsbündnis vo protestantische Fürste und Stedt gsi, wo am 27. Februar 1531 z Schmalkalde (im fränkisch prägte Süde vo Thüringe) under dr Füerig vo Kursachse und Hesse abgschlosse worde isch gege d Religionspolitik vom katholische Kaiser Karl V. Dr Bund het in de Joor noch sinere Gründig si Macht chönne usbaue und het immer mee Mitgliider überchoo. Vo 1542 aa het s aber immer wider Händel zwüsche de Mitgliider gee, und die häi dr Schmalkaldisch Bund immer mee gleemt. Dr Karl V. het denn im Schmalkaldische Chrieg 1546–47 dr Bund milidäärisch chönne verschloo. Peter Blickle: Die Reformation im Reich. 3. Uflaag. Ulmer, Stuttgart 2000, ISBN 3-8252-1181-9 (UTB für Wissenschaft – Uni-Taschenbücher – Geschichte 1181). Ekkehart Fabian: Die Entstehung des Schmalkaldischen Bundes und seiner Verfassung. 1529–1531/33.. Brück, Philipp von Hessen und Jakob Sturm. Darstellung und Quellen. Mit archivalischen Beilagen und einer Brück-Bibliographie. Osiander in Kommission, Tübingen 1956 (Schriften zur Kirchen- und Rechtsgeschichte 1, ISSN 0582-0367), (au: Heidelbärg, Univ., Diss.). Ekkehart Fabian (Hrsg.): Die Schmalkaldischen Bundesabschiede. 2 Bänd. Fabian u. a., Tübinge 1958, (Schriften zur Kirchen- und Rechtsgeschichte 7–8). Gabriele Haug-Moritz: Der Schmalkaldische Bund. 1530–1541/42. Eine Studie zu den genossenschaftlichen
Dr Hermann Rau (* 12. Merz 1927 z Eislenga, † 11. Merz 2014 z Heilbronn) ischt a vordinschvoller deitscher Kirchamusiker (Kantor, Organischt, Pädagog) ond zeitweis au Musikkridiger gwäa. Dr Hermann Rau kommt am 12. Merz 1927 z Eislenga an dr Fils uff d Welt. Scho vôr seim sechsda Lebensjôhr kriagt’r Klaviirondrricht ond schbätr au noh Geigaondrricht. Als 16-jähriger Kerle wuud’r als Flakhelfer zom Zwoida Weltkriag eizoga. Knapp zwoi Jôhr druff däff’r wiidr hoim, wo-nr d Gelegaheit ergreift, a bond zammagwirflda Abidursklass zo bsuacha ond dui 1946 mit-em Exama abzoschliaßa. Hendrher studiirt’r an dr Stuegerter Musikhochschuel Kirchamusik mit de Schwerponkt Orgel, Chorleidong ond Tonsatz. Seine Lehrer send dr Hans-Arnold Metzger, d Viktoria Renz, dr Karl Gerok, dr Hans Grischkat, dr Johann Nepomuk David ond dr Karl Marx. 1950 schliaßt’r sei Studiom mit-ma hervorragenda Ergebnis ab. Weil’r abr et glei a Stell als Kirchamusiker kriagt, packt’r noh viir Semeschtr Klaviirschbiil ond viir Semeschtr Orkeschtr-Dirigiira druff-nuff. Sei erschda Stell als neaba-beruaflicher Kirchamusiker kriagt dr Hermann Rau 1950 an dr evangelischa Stadtkirch z Geislenga ond ischt froh driber, dass’r endlich des en d Praxis omsetza kôô, was’r glernt hôt. 1952 wuud sei Stell zo-ra volla uffgwerdet. Zuasätzlich vrsiht’r au noh s Amt als Bezirkskantor.
Nîmes [nim] [nim] (okzitanisch: Nimes [nimes]) isch e Stadt im Süde vo Frankriich. Si isch d Hauptstadt vom Departemänt Gard und het 147.496 Iiwooner (Stand 1. Januar 2020). Nîmes isch ene alti Römerstadt und het in dr Antike Nemausus ghäisse. Nit wit vo dr Stadt stoot sit em 1. Joorhundert n. d. Z. dr Pont du Gard gstande, e gwaltigs Akwedukt. Dr Name vom Stoff, wo Jeans drus gmacht wärde, Denim, läitet sich vo de Nîmes „us Nîmes“ ab. S Amfitheater z Nîmes Dinne im Amfitheater Maison Carrée z Nîmes Dr Tämpel vo dr Diana Peter Ilisch: Nemausus. In: Reallexikon der Germanischen Altertumskunde (RGA). 2. Uflag. Band 21, Walter de Gruyter, Berlin/New York 2002, ISBN 3-11-017272-0, S. 65–66. (onläin) (Ardikel im Fachlexikon zum antike Nemausus) Gilles Martin-Raget und Jacques Maigne: De garrigues en Costières. Paysages de Nîmes Mêtropole. Arles (Actes Sud) 2005, ISBN 2-7427-5692-2. Ralf Nestmeyer: Languedoc-Roussillon. Michael-Müller-Verlag, Erlange 2012, ISBN 978-3-89953-696-6. Commons: Nîmes – Sammlig vo Multimediadateie Nîmes Amphitheater in Nîmes Antikefan - Nîmes, das römische Nemausus 103 Fotos von Nîmes Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) Normdate: GND: 4117890-7 | LCCN: n81011188 | SUDOC/IdRef: 026550229 | VIAF: 131295776
Carcassonne (okzitanisch: Carcassona) isch e Stadt mit öbbe 47'000 Iiwooner in Südfrankriich und e Präfektur vom Departemänt Aude. Si isch Sitz vom Gmäindiverband Carcassonne Agglo mit mee as 105'000 Iiwooner. Iir Woorzäiche isch die middelalterligi Festig, wo uf eme Hügel in dr Altstadt lit und as Cité vo Carcassonne bezäichnet wird. Carcassonne lit öbbe 70 km nordwestlig vo Perpignan an ere alte Handelsstrooss zwüschen em Middelmeer und em Atlantik. D Stadt lit an de Flüss Aude und Fresquel und kwer dur sä duure goot dr Canal du Midi. Lily Deveze: Carcassonne. Bonechi, Florenz 1997, ISBN 88-7009-976-8. Jean Girou: Carcassonne. 2000 ans d'Histoire. Editions du Languedoc, Albi 1949. Jean Guilaine (Hrsg.): Histoire de Carcassonne. Edition Privat, Toulouse 1984, ISBN 2-7089-8234-6 (Pays et villes de France). Frédérik Letterlé (Hrsg.): Carcassonne. Études archéologiques. SESA, Carcassonne 2009, ISBN 978-2-9531120-1-6. Pierre Morel: Ansichten von Carcassonne. Arthaud, Paris 1967. Ralf Nestmeyer: Languedoc-Roussillon. 3. Aufl. Michael-Müller-Verlag, Erlangen 2006, ISBN 3-89953-214-7. Jean P. Panouillé: Die Festung Carcassonne Ouest France, Rennes 1987. Agnes Ploteny: Carcassonne. Katharische Burgen. Editions Estel, Blois 2004, ISBN 2-912426-16-2. Jean Roubier: La cité de Carcassonne. Edition Challamel, Paris 1948 (Charme de la France; 6). Commons: Carcassonne – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Turismussite (dütsch) D Katharer
Dr Martin Graff (* 22. Juni 1944 én Ménschtr; † 4. August 2021 én Soultzeren) isch e elsassr Autor, Kabarettischt und Filmemacher gsin. Kridisch bschäftigt`r sich mét sinere Heimet un`m Verheltnis vun Elsasser un Ditsche einrsits un dem vun Franzose un Ditsche àndrersits. Oft isch er e ideell Grenzgänger gnannt worre, si selbsch hat er "Gedankeschmuggler" gnannt. Dr Graff het Theologie un Romanistik an dr Universität Schtrosburi schtudiert. Er het 20 Beechr gschriwwe und meh àls 200 Filme gedreht. Als Kabaredisch isch´r zsàmme mét`m ditsche Schauspieler Klaus Spürkel ufgetrete. Deutschland im August. Reisenotizen eines Gedankenschmugglers, Verlag Elster, Zürich 1985, ISBN-13 978-3891510056 Weihnachtsgeschichten für alle Fälle, Illustrationen von Sandra Rüttger, Blieskastel 1992, Verlag Gollenstein, Übersetzt von Eugen Helmlé. ISBN-13 978-3930008469 Nackte Wahrheiten. Deutsche und Franzosen. Eine Polemik, Knesebeck 1994 Nous sommes tous des Alsakons (Mais ne le répétez à personne), Édition La Nuée Bleue, Strasbourg 1995, ISBN 2-7165-0360-5 Von Liebe keine Spur. Das Elsaß und die Deutschen, Verlag Knesebeck, 1996, ISBN-13 978-3926901873 Donauträume. Stromaufwärts nach Europa, Verlag Knesebeck, 1998, ISBN-13 978-3896600448 Champagner für alle. Weihnachtsgeschichten, Gollenstein Verlag 2004, ISBN-13 978-3935731720 Heerbüech: Martin Graff liest Weihnachtsgeschichten für alle Fälle, Gollenstein Verlag, 2001, ISBN-13 978-3935731072 Martin Graff in Die Zeit 4.2003: 40 Jahre
Dr Albert Greiner (* 6. April 1918 z Strôßburg; † 15. März 2013) ischt a franzeesischer Theologe, Pfarrer und Martin-Luther-Forscher gwäa. Nôch-em Bsuech vo dr Schuel en Strôßburg hôt dr Albert Greiner an der Sorbonne en Paris Germanischdik ond an dr evangelisch-theologischa Fakuldeet Theologii studiirt. Vo 1943 bis 1944 isch’r Deitschlehrer en Lyon gwäa. Drei Jôhr schbätr schließlich isch’r zom Pfarrer vo dr Evangelisch-Lutherischa Kirch vo Frankreich ordiniirt wôrra. Vo 1947 bis 1983 isch’r Pfarrer an verschiidene Kircha en Frankreich gwäa. D Evangelisch-Lutherischa Theologischa Universiteed z Budapescht ond dui evangelisch-theologischa Fakulteet vo dr Uni Mincha hend-em da Doctor honoris causa vorliha. An Haufa Uffsätz hôt dr Albert Greiner fir dui Zeitschrift Positions luthériennes gschriiba. Der Môô ischt vrheiradet gwäa ond hôt drei Kendr ghet. Luther. Essai biographique. Genf 1956. Le Saint-esprit, ce méconnu. Straßburg 1965. Martin Luther ou l’hymne à la grâce. Paris 1966. (Übersetzung: Martin Luther – Erfahrung der Gnade. Ibrsetzt vom Peter Göpfert ond vom Josef Erwin Korn. München 1967). Luther vu par les Français du XIXe et du XXe siècles. en: Francia Bd. 5 (1977), S. 708 ff. Martin Luther in Frankreich. En: Luther Bd. 56 (1985), S. 70-78. Martin Luther, sein Leben für Kinder erzählt. Lahr
Pau [po] isch e Stadt in dr franzöösische Region Akwitanie (Aquitaine). Si het 75.665 Iiwooner (Stand 1. Januar 2020) und isch die grössti Stadt im Departemänt Pyrénées-Atlantiques und noch Bordeaux die zwäitgrössti Stadt in dr Region. Pau isch dr Sitz vo dr Prefektur vom Departemänt. D Prefektur verwaltet au s Arrondissement Pau, wo us 21 Kantön bestoot. D Stadt isch dr Hauptort (frz.: chef-lieu) vo de Kantön Jurançon, Pau-Centre, Pau-Est, Pau-Nord, Pau-Ouest und Pau-Sud. S Schloss Pau D Säilibaan Pau – äins vo de turistische Woorzäche vo dr Stadt Commons: Pau (Pyrénées-Atlantiques) – Sammlig vo Multimediadateie Website vo dr Stadt Pau (franzöösisch) Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) Lexikon der Geschichte, Orbis Verlag, 2001, ISBN 3-572-01285-6 Normdate: GND: 4102905-7 | LCCN: n79083249 | VIAF: 159435654
Bagnères-de-Luchon (au Luchon, okzitanisch Banhères de Luishon) isch e franzöösischi Gmäind und e Häilbad im Departemänt Haute-Garonne in dr Région Midi-Pyrénées. Es lit im Daal vo dr Pique, dört wo iire lingg Näbefluss Neste d’Oô, wo do au One häisst, in sä iinefliesst, zmidst in de franzöösische Pyreneä, südlig vo Montréjeau und Saint-Gaudens nooch bi dr spanische Gränze. Bagnères-de-Luchon het 2222 Iiwooner (Stand 1. Januar 2020). Bagnères-de-Luchon isch schon e baar Mol en Etappenort vo dr Tour de France gsi und isch au e Wintersportort. Iisebaanverbindig uf Toulouse via Montréjeau. Thermes Chambert (Kurhuus) Jules Brévié (1880–1964), Kolonialbeamte und Politiker Britt Lafforgue (* 1948), Schirennlöifere Ingrid Lafforgue (* 1948), Schirennlöifere Maurice Lafforgue (1915–1970), Schirennlöifer Commons: Bagnères-de-Luchon – Sammlig vo Multimediadateie Luchon-Website (franzöösisch, spanisch, änglisch) Album us dr 'Bibliothèque de Toulouse' z Luchon, historischi Bilder bi Flickr Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) Normdate: GND: 4080240-1 | LCCN: n91016492 | SUDOC/IdRef: 027368106 | VIAF: 160862230
De EHC Bülach isch en Iishockeyverein z Bülach. Er spiilt in dr 1. Liga (Ost). Dr EHC Bülach isch 1942 gründet worde und het am Aafang im ene Wald in dr Nööchi vom Stedtli gspiilt. Spööter isch er ins Sportzentrum Hirsle züüglet. E baar bekannti Spiiler stamme us em Noochwuggs vom EHC Bülach, z. B. dr Reto Pavoni, d Chlote-Legände Felix Hollenstein oder dr Severin Blindenbacher. In dr Sesong 2009/10 isch d Mannschaft bis in Viertelfinal cho, wo si gege dr EHC Winterthur verloore het. In dr Sesong 2011/12 isch si bis ins Playoff-Final cho, und het au dört gege dr EHC Winterthur verloore. I de Sesong 2013/14 isch d Florence Schelling, Gooli vo de Schwizer Fraue-Hockey-Nati, im Gool vo de 1. Mannschaft gstande. Dr Veräin spiilt sini Häimspiil im Sportzentrum Hirsle, wo hüte (2011) bis zu 3'100 Zueschauer Blatz häi. Dr Zueschauerrekord bim ene Häimspiil vom EHC Bülach isch 3'400, won er gege d ZSC Lions gspiilt het. D Website vom EHC Bülach Eine Frau hütet das Tor bei den Männern Tagi-Online vom 21. März 2013 70 Jahre - Happy Birthday EHC Bülach Bricht vom Mike Gadient und em Sebastian Schumacher uf sport-fan.ch vom 11. November 2012
Dr Gérard Leser (* 14. Mai 1951 z'Mìnschter) ìsch a elsassischer Schrìftsteller, Dìchter, Marlaverzehler un Expert ìn wàs regionàla Gschìcht un Folklore ààbelàngt. Si Hàuiptziel ìsch, s elsassischa kültürella Erbgüet z'sàmmla un ìn àndra Litt màcha z'kenna, dur Vorträg un Biacher. Dr elsassischa Dialekt un sina Riichtum gheera aui zu sina Forschungsthema. Ànna 1971 hàt'r mìt em Eugène Maegey dr Duo „D'Luschtiga Malker“ grìnda, fer Malker-Liader üs em Mìnschtertàl z'sìnga. Dàs Bànd hàt bis ànna 1988 gspìelt. Vu 1989 bis ànna 1995 ìsch dr Gérard Leser ìm Gmeinrot vu Mìnschter gsìì, veràntwortlig fer d Gschìcht un s kürtürella Erbgüet. Dr Gérard Leser geht garn zu da Litt fer Zeugnissa vu friaiher z'sàmmla. Ìn da verlorena Därfer oder bi da àlta Litt fìndet ma vìel so Errìnnerunga wo vum Verschwìnda bedroht sìn; so hàt dr Gérard Leser zum Beispiel ànna 2005 d Gedachntnis vu da àlta Litt ìm Àltersheim „Maison Saint Jacques“ z'Ruffàch ufgschrìewa, fer a Büech drüsmàcha. Mìt em OLCA fiaht'r s Projakt „Sàmmle“, wo aui dur Video-Berìchta d Tràditiona vum Vergassa rettet. Ar schàft aui àn dr „UP“ (Volksuniversität) vu Milhüüsa, do màcht'r Vorträg un Fiahrunga ìn dr Gegend (Elsàss, Bàsel...), sogàr uf Elsassisch wenn s Publikum gnüe dialektsprochig
Bergerac (okzitanisch Brageirac oder Brajairac) isch e Stadt in dr franzöösische Region Akwitanie. Si het 26.360 Iiwooner (Stand 1. Januar 2020) und isch noch Périgueux die zwäitgrössti Stadt im Departemänt Dordogne. D Stadt isch Sitz vo dr Underprefektur (frz. Sous-préfecture) vom Arrondissement Bergerac, wo us vierzää Kantöön bestoot. Bergerac isch dr Hauptort (frz.: chef-lieu) vo de Kantöön Bergerac-1 und Bergerac-2. Bergerac lit am Fluss Dordogne und isch bekannt für dr Wii, wo dört aabaut wird, für e Brugg über d Dordogne und für es Dubakmuseum. Es stönde zwar e baar Statue vom Schriftsteller Cyrano de Bergerac in dr Stadt, aber si het äigetlig überhaupt nüt mit däm Autor z due, wo vom Edmond Rostand im Theaterstück Cyrano de Bergerac verewigt worde isch. Commons: Bergerac, Dordogne – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Périgueux (okzitanisch: Peiregús) isch e Stadt in dr franzöösische Region Akwitanie. Si het 29.255 Iiwooner (Stand 1. Januar 2020) und isch die grössti Stadt im Departemänt Dordogne. D Stadt isch Sitz vo dr Prefektur vom Departemänt. D Prefektur verwaltet au s Arrondissement Périgueux, wo us 18 Kantöön bestoot. Dr Fluss Isle fliesst vo Oste gege Weste dur d Stadt. Périgueux isch s gäistlige, administrative und kulturelle Zentrum vom Périgord. Es isch bekannt für Festiwal, si Chuchi und as Zentrum vom regionale Fremdevercheer. Commons: Périgueux – Sammlig vo Multimediadateie Mairie Périgueux S Turismusbüro vo Périgueux S Gallo-Romanische Museum Vesunna, überdacht vom Jean Nouvel (ängl.) Périgueux-City Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) Normdate: GND: 4045161-6 | LCCN: n81071607 | SUDOC/IdRef: 030058872 | VIAF: 131358733
D Loire [lwaːʁ] (latiinisch: Ligara oder Ligera, okzitanisch: Léger, bretonisch: Liger, veraltet dütsch: Liger) isch dr grössti Stroom in Frankriich wo in Atlantik fliesst. Iiri Kwelle isch im Zentralmassiv am Mont Gerbier-de-Jonc, vo dört fliesst si gege Norde dur Roanne und Nevers, änderet bi Orléans iiri Richdig, fliesst witer dur Tours in Richdig Weste, fliesst dur Nantes und mündet schliesslig noch 1004 Kilometer bi Saint-Nazaire in e Atlantisch Ozean. Unde vo Nantes isch d Loire vo de Gezite beiiflusst und bildet e Mündigsdrichder wo öbbe 30 Kilometer lang isch. E Hufe Departemänt drääge iire Naame: Loire-Atlantique, Maine-et-Loire, Indre-et-Loire, Loire, Saône-et-Loire und Haute-Loire und d Regione Pays de la Loire und Centre-Val de Loire. Wil s Daal eso schöön isch, häi sich sit em Aafang vo dr Rönessans im 16. Joorhundert e Hufe franzöösischi Aadligi an dr Loire niidergloo und brächdigi Schlösser baut. Im Joor 2000 isch s Daal vo dr Loire zwüsche de Stedt Sully-sur-Loire und Chalonnes-sur-Loire wäge dr Naturlandschaft und de vile Schlösser zum Wältkulturerb vo dr UNESCO erklärt worde. Commons: Loire – Sammlig vo Multimediadateie Festival de Loire (franzöösisch) geoportail.fr (1:16.000) Loire uf sandre.eaufrance.fr (franzöösisch), abgrüeft am 26. Novämber 2011. hydro.eaufrance.fr (Station: M8420010, Option: Synthèse) Normdate: GND: 4036256-5
Dr André Nisslé (* 26. September 1936 z'Mehlhüsa; † 23. November 2015 z Pfàscht) esch e elsässischer Sprochaktivischt gsìì. Ar esch maischtens bekànnt gsì fer 's grossa elsassischa Wärterbüach wo-n-'r ärställt hàt. Üsserdam esch'r sehr aktiv gsì en dr Unterstetzung vum elsassischa Dialäkt: ar hàt fenfazwànzig Johr Elsasser Theàter gspelt un ar hàt zeh johr a Elsassersandung uff samtliga fräija Regionàlradio animiart. Ar hàt 's „Verain fer's Cültürälla Ärbgüat vum Elsàss“ grenda, wo-n-'r z'Mehlhüsa elsassischa Unterrechta ga hàt. Ar hàt sina aigena elsassischa Schribàrt äntweckelt, mìt dr Bàsis vu dr Àrwet vum Albert Hudlett, un ar hàt Biacher noh dara Schribàrt gschrewa: D'Lerhtschtuwa - Dictionnaire français-alsacien - Wärterbüach elsassisch franzesch bi de Association Culture et Patrimoine d'Alsace D'Lerhtschtuwa - La grammaire alsacienne - S'Elsassischa Wortlehrbiachla bi de Association Culture et Patrimoine d'Alsace As gett oi a Version vu dam Wärterbüach uf em Enternet. Dr André Nisslé hàt sech àls Gegner vu dr Orthal-Schribàrt gställt, wo nawesbi äntweckelt worra esch, dänn ar hàt 's Orthal-Prinzip vu dr Verwàndschàft met em Hochditscha züe kompliziart gfunda. Parution Le dictionnaire d’alsacien d’André Nisslé. Abgruefen am 31. Juli 2018 (französisch). ('S Wärterbüach, en dr Zittung „L'ALSACE“) Alsace: Robert Nisslé, créateur d'un dictionnaire franco-alsacien. Abgruefen Fehler
Rheinau isch de Name vo folgende Ortschafte: Rheinau (Baden), e Stadt im Ortenauchrais, Bade-Würtebärg, Dütschland Rheinau ZH, e Gmaind im Kanton Züri, Schwiz Rhinau, e Gmaind im Elsass, Frankrych sunschtigi Ort: Rheinau (Mannheim), en Stadtteil vo Mannheim, Bade-Würtebärg, Dütschland Rheinau (Rastatt), en Stadtteil vo Rastatt, Bade-Würtebärg, Dütschland Rheinau (gemeindefreies Gebiet), e gmeindefreis Gebiet im Ortenauchrais, Bade-Würtebärg, Dütschland Rheinau (Reichsgau Tirol und Vorarlberg), historischi Gmoanda vo 1938–45, umfassend Fuaßach, Gaißau, Högscht im Voralbärg, Öschtrych wie au: Rheinau (Halbinsel), e Halbinsle im Rhy vor em Kölner Rhynauhafe, mit drei Museä vo de Kölner Altstadt, Dütschland Kloster Rheinau, uf em Gebiet vo de Gmaind Rhynau ZH, Schwiz Sportpark Rheinau, s Stadion vom FC Balzers, Förschtatum Liachtastaa Rheinauhafen, en Hafe z Köln, Dütschland Hof Rheinau, en ehemolige herrschaftliche Hof z Neuwied, Rheinland-Pfalz, Dütschland Naturschutzgebiet Rheinau, es ehemoligs Schutzgebiet am Bodasee im Voralbärg, Öschtrych Lueg au: Rheinaue
Évry isch e franzöösischi Stadt südlig vo Bariis mit 66.106 Iiwooner (Stand 1. Januar 2020) im Departemänt Essonne. Si isch äini vo de fümf sogenannte Ville nouvelles um Bariis ume und Sitz vom ene katholische Bischof. Sit 1965 isch dr offizielli Naame Évry Ville nouvelle. Évry isch d Stadt mit dr jüngste Bevölkerig in Frankriich. Sit de 1960er Joor, wo si e chli mee as siibe duusig Iiwooner gha get, isch si enorm gwaggse. Franzoose si us dr Bariiser Innestadt und dr Browinz cho wie au Iiwanderer us Bortugal, em Maghreb und Schwarzafrika. In de franzöösische Medie wird Évry vilmol as Bispil von ere Bariiser banlieue daargstellt, wo ooni Blaanig z stark gwaggse sig, und as cité sensible, wo von ere starke Kriminalidäät betroffe sig. D Stadt brobiert sit Joore mit Sanierige und nöie Kulturaagebot iire Ruef z verbessere. Commons: Évry – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Website Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) Normdate: GND: 4085642-2 | LCCN: n80137543 | VIAF: 137153201
D Loire-Schlösser sind e Grubbe vo Burge und Schlösser z Frankryych. An dr Loire und iire Nääbeflüss in de franzöösische Regione Pays de la Loire, Centre-Val de Loire und Burgund stöön me as vierhundert Burge, Schlösser und alte Feschtige. Grad au drum isch s Taal vo dr Loire vo Orléans bis zur Mündig vom Fluss in Atlantik zäme mit de Nääbetääler vo dr Indre und dr Cher äins vo de beliebtischte Räiseziil z Frankryych. Vom Middelalter aa si do wääred alle Epoche vo dr öiropäische Kunschtgschicht Burge und Schlösser entstande, was in dere Vilfalt äimolig isch. D Schlösser und d Landschaft zwüsche de Stedt Sully-sur-Loire und Chalonnes-sur-Loire ghööre zum Wältkulturerb vo dr UNESCO. Im Miniaturpark Loireschlösser (franzöösisch: Mini-Châteaux Val de Loire) z Amboise si Modäll vo vierevierzg vo de bekanntischte Schlösser an dr Loire im Maassstab vo 1:25 usgstellt. s Schloss Azay-le-Rideau am Indre die ehemooligi Burg Le Rivau s Schloss Blois, vom Hoof us gsee s Schloss Montsoreau und der Loire s Schloss Chambord, vom Park us gsee s Schloss Chenonceau dr köönigligi Woondrakt Angers d Burg vo Chinon, wo d Königin Alienor vo Akwitanie zytewys gläbt het Commons: Schlösser an dr Loire – Sammlig vo Multimediadateie Schlösser an