rlitschk/wikidir huggingface dataset:
D Johns Hopkins University isch en amerikanischi Universität. Si isch i dr Stadt Baltimore in den USA. Si isch anne 1876 gründet worde und zellt zu de beschte Hochschuele im Land. 37 Forscher vo dr Uni sind mit em ene Nobelpreisträger uszeichnet worde. Es het fasch zwänzgtuusig Studänten a dr Uni. D Johns Hopkins Universität ghöört zu de wältwyt beschte Hochschuele i dr Forschig über d Medizin un di öfentlichi Gsundhäit und di internazionali Politik. S Johns Hopkins Hospital gältet sit Jooren als s beschte Spital. Homewood Campus East Baltimore Campus Mount Vernon Place Paul H. Nitze School of Advanced International Studies, z Washington, D.C. un z Bologna un z Nanjing, China. Applied Physics Laboratory Bayview Medical Center Johns Hopkins University Center for Systems Science and Engineering Charles S. Singleton Center at the Villa Spelman Downtown Center in Baltimore European Office in Berlin Johns Hopkins Singapore Washington, D.C. Area Campuses Biomedical Informatics Research Network American Institute for Contemporary German Studies Johns Hopkins University Press, dr Buechverlag vo dr Uni Commons: Johns Hopkins University – Sammlig vo Multimediadateie d Websyte vo dr Johns Hopkins University http://health.usnews.com/health-news/best-hospitals/articles/2010/07/14/best-hospitals-2010-11-the-honor-roll.html Normdate: GND: 37450-7 | LCCN: n79061226 | SUDOC/IdRef: 027917894 | VIAF: 141846012 39.33-76.620555555556Koordinate: 39° 19′
D' "Gwässer" ufem Erdmo sin allisamt druche, denn es handelet sich bi de Meere. See, Sümpf un Buchte um basaltischi Diefbene, wo mer wäge ihrer dunkle Färbig nooch Gwässer daift het (do isch dr Wunsch wohl Vadder vum Gedanke gsi). D'Nomeklatur vu dr Mondtopographi isch wie in dr Astronomi yblich uf latinisch. D' Maria (uf dr erste Silbe z'betone; latinisch fer "Meere", Singular: s' Mare) sin dunkli Diefebene uf em Mo (fast numme uf dr Mondvordersite), wo insgsamt 16 Prozent vu dr Oberflächi vum Mo vu dr Erde bedecke. Si hän ihr Namme doher, wil mer si früeher fer Meere ghalde het. Si besten us 3,1 bis 3,8 Milliarde Johre alde dunkle Basalte, wiise numme wänigi Krater uf un sin vu ere 2 bis 8 Meter dicke Regolithschicht bedeckt, wo riich an Iise un Magnesium isch. Si sind vermuetlich dur grossi Ischläg in dr Früehphasi vum Mo entstande. Wil in sällem Entwickligsstadium dr Mantel noch flüssig gsi isch, sin si aschliessend mit Lava (Lunabas) us em Innere vollgloffe. D'Maria wiise, mit Usnahm vu dr Krater, numme sehr gringi Höcheunderschid vu maximal 100 Meter uf. Bei dr als See (Lacus), Sumpf (Palus) un Buchte (Sinus) bezeichnete Strukture handelet es sich ebefalls
D Johns Hopkins University Press, abgchüürzt JHU Press oder JHUP, isch e Verlag z Amerika. Er isch dr Univerlag vo dr Johns Hopkins University z Baltimore. Er isch anne 1878 gründet worde und isch der eltischt Univerlag vo Amerika, wo s hüt no git. Er isch eini vo de wichtigeren Instituzioone für s Usegää vo wüsseschaftliche Büecher und Zytschrifte. Bedüütendi Publikazioone vom Verlag sind, in eren Uuswaal: d Reviews in American History, e Zytschrift über d Literatur Technology and Culture s Journal of Democracy s American Journal of Mathematics s American Chemical Journal s American Journal of Philology d Reviews in American History d African American Review s Bulletin of the History of Medicine Digital Philology: A Journal of Medieval Cultures s Journal of Women's History' Literature and Medicine d Websyte vo dr Johns Hopkins University Press
Dr Michael Schneider, wo am 6. Septämber 1964 z Göttingen uf d Wält cho isch, isch en Aargauer Komponischt. Er isch a di Alti Kantonsschuel z Aarau gange und het a dr Uni Züri d Musigwüsseschaft, di Nöieri Gschicht und Kunschtgschicht und de no am Konsi z Bäärn d Komposizioon studiert. Vo 1984 bis 1993 isch er Musigkritiker bi dr Aarauer Zytig gsi, vo 1993 bis 1998 Projektläiter am Stapferhuus z Länzbrg und vo 2001 bis 2006 dr Läiter vo dr Öfentlichkäitsarbet am Museum der Kulturen z Basel. 2006 bis 2019 isch er Gschäftsfüerer vom Künschtlerhuus Boswil gsi. Dr Schneider het Artikel und Büecher über d Musig und s Lääbe vo Musiker gschribe. Von einer Wanderung (Werner Wehrli), 1992/95 Laufen auf dünnem Eis, 1992/96 Rubin, 2001 La beauté retrouvée, 1991 Fussball, 2008 Evokation, 1991 Licht über Schatten, 1993 Schubert überquert die Donau bei Wien, 1997 Mandorla, 1998/2001 Geträumt hab ich jede Nacht von dir, 2003, e Chammeroopere uf es Wäärch vom Dichter Paul Haller, s Libretto isch vom Andreas Neeser A Dictionary of Maladies , 2002–2005 Strassburgkonfiguration, 1998 Ballade (Dällebach Kari), 2011, Text: Mani Matter Chue am Waldrand, 2011, Text: Mani Matter (Hrsg. mit Kristina Ericson:) Ein unstillbares Sehnen. Werner
Michael Schneider isch der Name vo dene Persone: Michael Schneider (Philosoph) (1612–1639), dütsche Filosoof Michael Schneider (Organist) (1909–1994), dütsche Chilemusiker Michael Schneider (Mathematiker) (1942–1997), dütsche Mathematiker Michael Schneider (Schriftsteller) (* 1943), dütsche Schriftsteller Michael Schneider (Historiker) (* 1944), dütsche Historiker und Politikwüsseschaftler Michael Schneider (Theologe) (* 1949), dütsche Theoloog Michael Schneider (Logopäde) (* 1966), dütsche Logopääd und Mundartdichter Michael Schneider (Blockflötist) (* 1953), dütsche Blockflöötespiiler Michael Schneider (Komponist) (* 1964), Schwiizer Komponischt Michael Schneider (Regisseur) (* 1966), dütsche Regisseur Michael Schneider (Grafiker) (* 1967), öschtrychische Künschtler
D Ana Lang, wo am 25. Juni 1946 z Züri uf d Wält cho isch, isch e Schwiizer Sproochlehrerin und Autorin. Si isch a d Schuel für Gstaltig z Luzärn gangen und het sich zur Chindergärtnerin lo usbilde. Zum d Sprooche no besser lehre isch si uf Frankrych und Italie ggange. Näben em Underricht schrybt si hochdütschi Gedicht, Vrzellige und Romään. Anne 2015 isch si am Aargauer Literaturhuus z Länzbig go us iirne Wäärch lääse. Für em Andreas Neeser sys Buech vo anne 2013 mit em Titel Übers Wasser tanzt en Schy zum Wäärch vom Dichter Paul Haller het d Lang s Mundartgedicht «altlauf» gschribe. Si läbt z Uezwil im Kanton Aargau. der rote gärtner spielbilder, 1989 Rauhnacht, 1996 Nebel, Leben, 1997 Ein Käfig der Träume, 2010 Windgezwirnt Hellen Zeichen Dunkle, Gedichte und Fotografien. 2012 Geschichten im Gesicht, Erzählungen, 2013 Fische im Mond, Roman, 2015 d Ana Lang uf viceversaliteratur.ch d Ana Lang uf buecherlese.ch d Ana Lang bi dr Soledurner Literaturtääg
D' Montes Alpes sin e Gebirgszug in dr nördliche Hälfti vu dr Mondvordersite un uf die europäische Alpe daift. Dr Gebirgszug bildet die nordöstlich Gränze vum Mare Imbrium. Säll Mondmeer, in wellem sich fascht keini uffällige Formatione befinde, bildet d'Weschtsite vu dr Mondalpe. Degege lit uf dr Oschtsite e stärcher strukturierts Hochland mit ere dütlich hellere Albedo. D'Gebirgschette fangt circa ei Kraterdurmesser nordweschtlich vum Cassini-Krater bim Promontorium Agassiz a, erstreckt sich no iber 50 km nooch Nordweschte un setzt sich schliessli - streckewiis underbroche - bis zum Krater Plato furt. In sällem Abschnitt befindet sich au s'Rinnesystem Rima Plato. S'nordweschtlich Drittel vum Gebirge wird dur s'Vallis Alpes vum reschtliche Gebirge trennt. Es handelet sich do um e witte, bis zue 20 km breite Grabe, wo sich us ere schmale Schlucht ussi iber circa 180 km bis hi zum Mare Frigoris erstreckt. D'Dalmiddi durziegt e schmali Schlucht. Bi öppe eim Driddel Längi vum Gebirgszug vu Südoschte her befindet sich dr Mons Blanc. Dr lunar Mont Blanc erreicht e Höchi vu 3,6 km iber em Niveau vum Mare Imbrium. Im Allgmeine erreiche d'Gipfel in dr Alpe numme Höchene vu 1,8 bis 2,4 km. Uf halbem Wäg zwische Mons Blanc un em Promontorium
Dr St. Patrick’s Day (irisch Lá Fhéile Pádraig) isch dr Maandaag vum irische Bischof Patrick, wu waarschyns im 5. Joorhundert gläbt het un as eerschte chrischtlige Missionar z Irland giltet. Sy Gebuurts- un sy Doodesdaag waißt mer nit, s Daatum 17. Meerz fir dr Doodesdaag isch zum eerscht Mool im 7. Joorhundert gnännt woore. E Dail Hischtiooriker glaube, ass in dr Gstalt vum St. Patrick, wien er hite vereert wird, zmindescht zwoo Manne zämegflosse sin, näb em Patrick au no dr Missionar Palladius. Dr Patrick wird in dr kadoolische Chilche as Hailige vereert. Dr Maandaag vum hailige Patrick isch in dr reemisch-kadoolische Chilche un dr anglikanische Church of Ireland am 17. Meerz. Wel dr Hailig as Schutzpatron vu Irland giltet, isch s Fescht vum Hailige im irische Regionaalkaländer e Hoochfescht. Dr 17. Meerz isch in dr Republik Irland, z Nordirland, im britische Iiberseebiet Montserrat un in dr kanaadische Brovinz Neifundland e gsetzlige Fyyrdig. Dr St. Patrick’s Day wird wältwyt vu Ire, irische Emigrante un allmee au vu Nit-Ire gfyyrt. Z Dublin un dr maischte andere irische Stedt mache grooßi Paraade un anderi Akzioone dr St. Patrick’s Day zue me bunte Volksfescht. Di greeschte Paraade git s hite z Dublin, z
Dr Michael Schneider (* 25. Meerz 1966 z Bad Säckige) isch e dytsche Logopeed. Dr Schneider isch z Rickebach uf em Hotzewald ufgwagse. Am Schefel-Gimnasium z Säckige het er 1985 Abituur gmacht un derno bis 1987 z Fryburg sy Ziviildienscht glaischtet. Vu 1988 bis 1991 het er e Uusbildig as Logopeed an dr Staatlige Fachschuel fir Logopedy vu dr Universiteetsklinik an dr RWTH Aachen gmacht. Derzue het er Uusbildige in hypnotherapeutischer Gspräächsfierig (MEG Rottweil/Heidelberg) un in sischteemischer Berootig un Supervision (IBS Aachen). Ab 2011 het er an dr FernUni Hagen Bildigswisseschaft studiert un 2015 mit em B.A. abgschlosse, syterhär macht er e Masterstudium in Bildig un Meedie, eEducation an dr FernUni Hagen. Vu 1991 bis 1996 het er z Münster in ere phoniatrisch-pädaudiologische Praxis gschafft mit dr Schwäärpinkt Spochentwickligsdiagnoschtik un Steerige im Reedfluss. Syter 1997 schafft er as Leerlogopeed fir Steerige im Reedfluss, zeerscht an dr RehaMed-Leeraastalt z Rheine, syter 2001 an dr Staatlige Schuel fir Logopedy vum Universiteetsklinikum Münster. Dernääbe schafft dr Schneider freiberuefli as Seminaarlaiter im Beryych Steerige im Reedfluss un as sischtemische Berooter un Supervisor. Är isch Mitgliid in de Interdisziplinäre „Vereinigung der Stottertherapeuten e. V.“ un im „Therapeuten-Netzwerk Mutismus e. V.“ Anne 1985 het dr Michael
D Isabelle Stamm, wo am 19. März 1977 z Schaffuuse uf d Wält cho isch, isch e Schwiizer Schriftstellerin. Si het i dr Jugendzyt z Lausanne, z Wallisellen un z Kanada gläbt. Si isch im Kanton Aargau a die Alti Kanti z Aarau ggangen und het a dr Uni Basel Russisch und Gschicht studiert und de no z Fryburg Psichology. Anne 2003 isch iiren eerscht Roman usecho: er heisst Der Fischerkönig oder au Zwillings Welten. Für em Andreas Neeser sys Buech vo anne 2013 mit em Titel Übers Wasser tanzt en Schy zum Wäärch vom Dichter Paul Haller het d Stamm s Mundartgedicht «z nacht» gschribe. Zwillings Welten. Roman. Edition Isele, Eggingen 2008, ISBN 978-3-86142-419-2. Schonzeit. Roman. Limmatverlag, Zürich 2010, ISBN 978-3-85791-598-7. d Isabelle Stamm bi viceversaliteratur.ch d Isabelle Stamm, bim Limmat Verlag Normdate: GND: 134275683 | LCCN: n2010076392 | SUDOC/IdRef: 152912568 | VIAF: 55360685
Dr Namme Alpen trage d Alpe, e europäischs Gebirge di Nöiseeländischi Alpe, nöiseeländisches Gebirge d Snowy Mountains, e australischs Gebirge („Australischi Alpe“) Alpen (Gemeinde), e Gmei im Chreis Wesel in Nordrhi-Westfale d Montes Alpes, e Gebirge uf em Mo Lueg au: Alp
Dr Hansjörg Schertenleib, wo am 4. Nofämber 1957 z Züri uf d Wält cho isch, isch e Schwiizer Schriftsteller. Er het d Leer als Schriftsetzer un Typograaf gmacht und isch de no uf d Kunschtgwärbschuel z Züri gange. Er isch freie Schriftsteller, und e Zyt lang het er als Film- und Musigkritiker für Zytschrifte gschaffet. Anne 1996 isch er uf Irland usgwanderet. Sid 2015 läbt er zytewys im Aargau und z Amerika. Dr Schertenleib het Prosawäärch, Gedicht, Theater und Hörspiil gschribe. Es git Übsersetzige vo syne Wäärch i verschideni Sprooche; e Teil au is Schwiizerdütsche. Für em Andreas Neeser sys Buech vo anne 2013 mit em Titel Übers Wasser tanzt en Schy zum Wäärch vom Dichter Paul Haller het dr Schertenleib es Mundartgedicht gschribe. Brigitte Marschall: Hansjörg Schertenleib. In: Andreas Kotte (Hrsg.): Theaterlexikon der Schweiz. Band 3. Chronos, Zürich 2005, ISBN 3-0340-0715-9, S. 1602. em Hansjörg Schertenleib syni Websyte Normdate: GND: 120448807 | LCCN: n84235315 | SUDOC/IdRef: 028515129 | SELIBR: 137418 | VIAF: 22157917
D Susanne Preuß (* 9. Dezämber 1964 z Singe) isch e dytschi Schurnalischti. D Preuß isch im Hegau ufgwagse. Noch em Abituur het si ai Joor lang as freii Schurnalischti bim Südkurier gschafft un derno vu 1984 bis 1989 an dr Fachhochschuel fir Wiirtschaft z Pforze Bedriibswiirtschaft studiert mit dr Schwäärpinkt Ussewiirtschaft/Främdsprooche. Noch em Abschluss as Diploom-Bedriibswiirti (FH) het si ne Zytlang as Uusbilder fir Chauflyt gschafft un si derno fir dr Schurnalismus entschlosse. Si het e 1990/1991 Volotariat bi dr Stuegerter Zytig gmacht un derno fimf Joor lang deert in dr Wiirtschaftsredakzioon gschafft. No drei Joor as freii Schurnalischti schafft si syter anne 2000 as Korreschpondenti vu dr FAZ z Stuegert. Anne 1984 het d Preuß bim Wettbewärb Jungi Mundart 84 vu dr Muettersproch-Gsellschaft mitgmacht. Gschiichte vun ere uf Alemannisch sin in dr Anthology D Hailiecher uusechuu. Syterhär isch d Preuß aber nimi as Dialäktautori in Erschyynig drätte. Si het e Doochter (* 1996) un läbt mit ire Familie z Stuegert. Erzählungen. In: D Hailiecher, Alemannische Anthologie Junge Mundart. Hrsg. Markus Manfred Jung/Muettersproch-Gsellschaft, Morstadt Verlag, Kehl 1987 Förderpreis für herausragende Diplomarbeiten: 1991 ERM Medienpreis für nachhaltige Entwicklung: 3. Blatz 2010 Deutscher Journalistenpreis (djp): 3. Blatz anne 2009, nominiert 2012
D Verena Lang, wo anne 1950 z Sigriswil uf d Wält cho isch, isch e Schwiizer Schriftstellerin. Si het als Chind z Argentinie und de i dr Schwiiz und z Ängland gläbt, z Bärn un z Züri d Theology studiert und im chirchlichen und soziale Berych gschaffet. Spöter isch si z Japan gsi, und jetz läbt si im Aargau. Si schrybt Prosawäärch, Gschichten und Gedicht. Für em Andreas Neeser syni literarischi Blueschtlääsi vo anne 2013 mit em Titel Übers Wasser tanzt en Schy zum Wäärch vom Dichter Paul Haller het d Lang s Mundartgedicht «tattuu» gschribe. Rom & Julia. Gesammeltes Schweigen Schmetterlinge träumen, 2007 Hayaku-Hayaku, japanische Telegramme, 1997 sing dunkel sing. Meditationen, 2006 luftgeschneidert, 2014 dr Verena Lang iiri Websyte d Verena Lang uf dr Websyte vo dr Schwiizerische Lyrische Gsellschaft
D Pro Lyrica – Schwiizerische Lyrische Gsellschaft wott für d Vermittlig vom Wäärch vo de Lyriker us dr Schwiiz luege. Es isch e Veräin, wo z Winterthur dehei isch. Schriftsteller und Autorinne, wo Gedicht mache, git s vil, und nit für alli isch es eifach, drfür au d Lääser und Lääserinne z finde. Drum het men anne 1988 di Schwiizerische Lyrische Gsellschaft gründet. D Organisazioon hilft dene wo schrybe mit Kontakt für Lääsige und zu Verlääg und anderi a dr Lyrik intressierti. D Pro Lyrica gitt zäme mit de Schrybende sälber au eigeti Gedichtbüecher use. Und si stellt all Joor dr Lyrikkaländer zäme, wo s vertäilt über s Joor Gedicht von es paar Lyriker drin het. Si stellt e Lischte vo den Autooren und Autoorinne zäme, wo me druff s Wichtigschte vo iirere Viografy und iirem Wäärch cha go aluege. Öppis läsenswärts isch au s Lyrik-Glossar uf dr Websyte vom Veräin. Hans Jürg Zingg: my wörtersack. gedicht ir bäärner umgangs­schpraach. spouken wöörd. Pro Lyrica 2014. ISBN 978-3-907551-47-9 Adrian Lüscher: Ungerwägs – Unterwegs. Pro Lyrica 2012. ISBN 978-3-907551-43-1 Martina Caluori: Frag den Moment. Gedichte. Pro Lyrica 2019. ISBN 978-3-907551-60-8 Nora Dubach&: Auf gleissendes Licht tropft Dunkelheit. Gedichte. Pro Lyrica 2019. ISBN
Dr Reinhold Bruder, wo anne 1941 z Oftrigen uf d Wält cho isch, sich en Aargauer Schriftsteller, wo uf Hochdütsch und i dr Mundart schrybt. Er het a dr Uni Züri un z Uppsala d Germanistik, d Nordistik und Griechisch studiert und vo 1966 bis 2004 z Aarau a dr Alte Kanti Schuel ggää. I dr Sändig Schnabelweid vom Schwiizer Radio isch em Autoor sys Lääben und Wäärch am 3. Jänner 2019 vorgstellt worde. Für em Andreas Neeser syni Aargauer Blueschtlääsi vo anne 2013 mit em Titel Übers Wasser tanzt en Schy zum Wäärch vom Dichter Paul Haller het dr Bruder s Gedicht «Z Nacht» gschribe. Chliini Lüüt. Zletscht am Änd.
Abstand haa isch öppis, wo vo allne Lüüt im öffentliche Ruum i gwüssne Situazioone vrlangt wird. Gmeint isch: Me chunt den andere nit z nooch, zum Bischpiil wenn si öppis mache, wo gheim muess blybe wie öppe bim Zahle mit ere Bankchaarte oder bim Gältuseloo amene Bankomat women en Pin-Code ygit. Ganz en andere Fall cha us medizinische Gründ nötig wärde, wenn s drum goot, Infekzioone bi asteckende Chrankete z vrmyde. Das isch im Früejoor 2020 bi dr Covid-19-Pandemy wichtig gsi, wo de Lüüt vo de Gsundheitsbehörde dringend empfole worden isch, sich nit z nooch z choo und sech nit d Händ z gää. I de Meedie und em öfentlichen und au em private Diskurs isch dr Begriff drfüür us em Änglische, social distancing, au im dütschsproochige Berych sid Februar und März 2020 wien es Modewort vil bruucht worde. Es goot aber nit würklich um die soziaali Trennig oder Isolazioon; me dänkt ender a die physischi Trennig, ebe dr Abstand, wo eim cha vor Asteckige schütze. So nen «rüümlichi Trennig» het me scho früener für Lüüt mit asteckende Chrankete befole, so wie dozomol wo me d Siechehüüser ussen a de Stedt ygrichtet het. Commons: «Social distancing» – Sammlig vo Multimediadateie
Dr Matthias Dieterle, wo anne 1941 z Basel uf d Wält cho isch, isch e Schwiizer Lehrer und Schriftsteller. Er het z Aarau als Häilpedagoog gschaffet. E Zyt lang isch er doo am zeka, em Zäntrum für Körperbehinderti, gsi. Er schrybt literarischi Wäärch, bsunders Gedicht, und macht Uftritt als Rezitator mit verschidene Musiker zäme. Anne 2018 isch er ufem Lyrikfestival Neonfische vom Aargauer Literaturhuus go lääse. 1990 het er für sys Schrybe der Erika-Burkart-Prys übercho. Für em Andreas Neeser syni Aargauer Blueschtlääsi vo anne 2013 mit em Titel Übers Wasser tanzt en Schy zum Wäärch vom Dichter Paul Haller het dr Dieterle s Gedicht «D Mundart» gschribe. Vielleicht zerteilt der Dichter die Sonne, Gedicht, 1974 das Buch nie genug, Gedicht, 2016. ISBN 978-3-905910-83-4 Paul Klee und der verborgene Engel. Eine Entdeckung. Rückhaltlos. zäme mit em Markus Bundi: Aquagrafien & Aquagramme.
Dr Begriff Mond oder Mo bezeichnet: Mo, dr Erdmoo Satellit (Astronomi), e Himmelskörper, wo e Planet oder Asteroid umkreist De Moo, d Charte XVIII im Tarock (bzw. Tarot) Mond, veraldet oder poetisch Munät Der Mond, e Märli vo de Brüeder Grimm Der Mond (Oper), en Opere vom Carl Orff (1939) Mond-Trilogie (Burroughs), Science-Fiction-Romään vom Edgar Rice Burroughs (1923–1926) MOND, d Abchürzig fer Modifizierti Newtonschi Dynamik
Dr Rolf Lappert, wo am 21. Dezämber 1958 z Züri uf d Wält cho isch, isch e Schwiizer Schriftsteller. Er isch z Zofigen un Olten ufgwachse und het e Leer als Grafiker gmacht. Er isch z Frankrych und vo 2000 bis 2011 z Irland gsi. Sider läbt er wider i dr Schwiiz. Er het z Aarburg e Jazzclub gläitet. Dr Lappert schrybt Romään, Gschichten und Gedicht. 1996 het er dr Prys vo dr Schwiizerische Schillerstiftig übercho. Für em Andreas Neeser syni Aargauer Blueschtlääsi vo anne 2013 mit em Titel Übers Wasser tanzt en Schy zum Wäärch vom Dichter Paul Haller het dr Lappert s Gedicht «Chliises Lied a d’Aare» gschribe. Folgende Tage. Basel 1982, ISBN 3-85816-033-4. Passer. Basel 1984, ISBN 3-85816-052-0. Der Himmel der perfekten Poeten. Zürich 1994, ISBN 3-312-00194-3; dtv, München 2010, ISBN 978-3-423-13935-9. Die Gesänge der Verlierer. Zürich 1995, ISBN 3-312-00202-8; dtv, München 2009, ISBN 978-3-423-13813-0. Nach Hause schwimmen. ünchen 2008, ISBN 978-3-446-20992-3; dtv, München 2009, ISBN 978-3-423-13830-7. Auf den Inseln des letzten Lichts. München 2010, ISBN 978-3-446-23556-4; dtv, München 2012, ISBN 978-3-423-14095-9. Über den Winter. München 2015, ISBN 978-3-446-24905-9. Die Erotik der Hotelzimmer. Gedicht. Basel 1982, ISBN 3-85816-039-3. Im Blickfeld des Schwimmers. Gedicht. Basel 1986, ISBN 3-85816-070-9.
Gloobabyyr, i de Schwyz AB-Bapyyr, isch e Art Tissue-Babyyr us Zällstoff, wu mer bruucht zum Abwische noch em Schysse oder Brunze. S Gloobabyyr vergheit in dr Kanalisazioon, in e Dail Länder isch s nit gängig, ass mer s Gloobabyyr aabespielt. S Gloobabyyr isch zmaischt uf Rolle us Bappe ufgwickelt. S bstoot in dr Regle us e baar Laage, isch zmaischt 10 cm brait un isch perforiert, ass mer s guet cha abrysse. Härgstellt wird dr Zällstoff vor allem us em Holz vu Foore, Danne un Birke, sälte au vu Eukalyptusbaim. Commons: Gloobabyyr – Sammlig vo Multimediadateie
Der Citaro K (au O 530 K) isch en Stadtbus vo der Mercedes-Benz Citaro-Serie und au ds chürzist Modell. Härsteller isch EvoBus in Mannheim. Mit siner Längi vo 10,5 m isch er en Midibus in Niederflurbauwis. Er isch nur bedingt als Nachfolger vom Mercedes-Benz Cito z gseh, wil der ine Längine vo 8 bis 9,5 m verfügbar und au schmaler als d Solobus gsi isch. Im Strassebild isch er nur schwirig z erkenne, will er optisch em 12-m-Citaro sehr ähnlich chunt und au der O 530 K ider Standartusfüehrig vore und ider Mitti Doppeltüre ufwist, allerdings gits au Spezialwünsch miter einfache Vordertür wie bispilswis bi Bernmobil. Verglichbari Modell vo anderne Härsteller hei meischtens nur e eifachi Vordertür. Es git allerdings chlini Merkmali wome de Citaro K vom 12 Meter Bus unerscheide cha. Sine erscht öffentlich Uftritt isch an der IAA-Nutzfahrzeugmesse 2006 gsi. So Fahrzüg wärde bispilswis bi der Hagener Straßenbahn AG, ds Butzbach, der Havelbusgesellschaft ds Potsdam/Brandenburg, Wuppertal, ds Mannheim und au ider Schwiz bii Postauto wärde paar igsetzt. Au d Reederi Norden-Frisia bsitzt es Exemplar. Wiit verbreitet isch der Citaro K au iner Schweiz, Pole und Frankrich. Seit 2018 giz vom Citaro C2 K au en Hybrid Version. Hie
Es Spital oder au Chrankehuus oder e Klinik isch e medizinischi Yrichtig. Me tuet döört chranki und verletzti Lüüt undersueche, versorgen und pfleege. Für das het s im Spital dr ärztlichi Dienscht und dr Pfleegdienscht. D Dökter mache d Diagnoose und versorge die körperliche Schääde und verordne d Massnahme für d Pfleeg, und dr Pfleegdienscht luegt zu de Chranke so lang si im Spital sind. Im Militär seit me de Pfleeg- und Versorgigsstazioone Lazarett. S modärne Spital isch e Teil vo dr Rettigschetti, wo verunfallti Lüüt hiibrocht wärde. Es git d Versorgig vo Notfäll i den Akutspitäler und au medizinischi Ygriff, wo me nach ere Diagnose gnau plaanet het. Bsunderi Klinike luege für d Reha nach ere schwääre Chranket oder eren Operazioon. En eigeti Gruppe sind au die psychiatrische Klinike. A den Unispitäler tuet me zu dr Paziänteversorgig ane au medizinischi Sachen undersueche und erforsche und d Medizinstudänten praktisch is Fach inefüere. Es git öfentlichi Spitäler mit emene algemeine Uftrag für d Gsundheit vo de Lüüt und privati Klinike, wo s mee um e wirtschaftlichi Gwünn vo de Bsitzer goot. Sid em spoote 20. Joorhundert het me mit der verbreitete liberale Politik zum Spaare vil öfentlichi Spitäler privatisiert und regionali
Der Erschtpaziänt oder Indexpaziänt oder i dr Umgangssprooch au öppe der Paziänt Null isch die Person, wo bin ere medizinischen Epidemy als erschte die beträffendi Chranket gha het. Der Begriff Paziänt Null chunt vom änglische patient zero. Zum bin ere schwäären Epidemy oder erscht rächt bin ere wältwyte Pandemy usezfinde, wie s so wyt cho isch, cha s de Epidemiolooge hälfe, z wüsse wär der erschti Paziänt gsi isch und uf welem Wääg sich di asteckendi Chranket so staarch het chönne vrbreite. Es Bischpiil isch dr Usbruch vo der Ebola anne 2013 z Weschtafrika, wo me weiss, z’eerscht isch es chlyses Chind z Meliandou im Land Guinea dra chrank worden und gstorben, und nach iim es paar Lüüt rund um iins ume, und vo doo het s e grossi Süüchi gää. Bi dr wältwyte Koronavirus-Pandemy 2019/2020 isch e Paziänt i dr chinesische Stadt Wuhan im Novämber 2019 als eerschte Fall dokumäntiert.