rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Versam (im yheimische Walsertieläkt Frsam [frˈsam]; rätoromanisch Versomi ) isch es Dorf i dr politische Gmeind Safietaal im Kanton Graubünde. Bis ane 2012 isch Versam en eigeti Gmeind gsi. Den het sech s Dorf mid de domolige Nochbergmeinde Valendas, Safie und Tenna zämetoo zum die neui grossi Gmeind z bilde. S Dorf Versam, wo vo Walser bewoont worden isch, lyt uf ere Gländterrasse rächts vom Vorderrhy drüühundert Meter über dr grosse Rhyschlucht Ruinaulta. Näbem Dorf lauft der Fluss Rabiusa us em Safietaal dur ne töifi Schlucht, s Versamertobel, zum Rhy abe. Der Bärghang oben am Rhy heisst Islaplangge. Vo Bonaduz us chunt e Strooss zu dr Rabiusa und bi de beide Brugge vom Versamertobel uf Versam übere. Do verzwigt si sech i d Safietaalstrooss und d Ruute uf Ilanz. Uf Safie-Platz ine sinds öpe füffzää Kilometer. Zu Versam ghöre d Wiiler Areze, Egga, Calörtsch, Hüschera, Bandur und Sculms, wo früener e Deil vo dr Nochbergmeind Bonaduz gsi isch. Zum vo Versam uf Sculms z goo muess me uf dr Tobelbrugg über d Rabiusa und dur s Gmeindgebiet vo Bonaduz s Taal y. Versam het e refermierti Dorfchilche, wo ane 1710 uf em Hübel am Ruinaulta-Tobel bout worden isch und under
D Surselva ( [sʊʁˈsɛlvɐ](info) ussgsproche), oder au: s Bündner Oberland, isch es Taal im Kanton Graubünde. Es entspricht öpen em Taal vom Vorderrhy, wo im Weschte bim Oberalppass afoot und im Oschte bis uf Rychenau und Bonaduz goot, wo der Hinderrhy mid em Vorderrhy zämechunt. Die grössere Ortschafte im Taal sind Disentis, Ilanz und Flims. Der obere Deil vo dr Surselva bi Disentis heisst Cadi und der under bi Ilanz isch d Gruob, uf Rätoromanisch Foppa. Im undere Abschnidd goot dr Rhy dur d Schlucht Ruinaulta. Der Name «Surselva» isch rätoromanisch und heisst uf Düütsch «oberhalb vom Wald». Gmeint isch do dermit dr Urwald, wo uf Oberländer Romanisch Uaul Grond (das isch «Grosse Wald») heisst und bi Flims uf em riisige Bärgsturzgebiet über dr Ruinaulta liit. S alte latynische Wort «silva», wo spöter zu «selva» worden isch, füre Wald isch hüt im Rätoromanische nümm üblech. Me het im Middelalter d Sidligsrüüm vom Rhytaal id d Landschafte oben a däm Waldgebiet, ebe d «Surselva», und die undedra, d «Sutselva» (das heisst «under am Wald»), ufdeilt. Do devo chunt au d Bezeichnig vo de rätoromanische Sproochgruppe Surselvisch und Sutselvisch. Uf Sutselvisch heisst dr Wald ufem Bärgsturzgebiet vo Flims il gòld grànd. Die
Filisur (rätoromanisch ) isch es Dorf i da politische Gmeind Bergün Filisur i dr Region Albula vom Kanton Graubünde. S Dorf ligt im Albulataal oben a dr Ymündig vom Sytebach Landwasser. Im Oschte goot s ehmolige Gmeindgebiet bis zum Stulsergrat ufe. Unde dra isch dr Wiiler Jenisberg (1504 m ü.M.), es alts Walserdörfli. Im Süde ghört s Padlatschatal mit em Selabach derzue. Dr höchscht Punkt isch am Piz Ela (3339 Meter über Meer). D Nochbergmeinde vo Filisur sind gsii: i dr Region Albula: Bergün wyter oben im Albulataal, Albula im Taal undedra, Schmitte uf dr andere Syte vom Landwasser, Surses im Juliataal i dr Region Prättigau/Tafaas: Tafaas Filisur isch zum erschte Mol im Johr 1262 als villa Fallisour in ere Urkunde gnännt worde. Um 1900 sind d Ysebaanlinie vo dr Räätische Baan vo Tüüfekaschda undenufe is Engadin und uf Tafaas bout worde. D Albulalinie goot nördlech vom Dorf dur es Tunäll und chunt den grad uf de spektakulär Landwasserviadukt, wo eini vo de beschte technische Attrakzione vom Bünderland und vo dr Schwiiz isch und i dr Turismuswärbig immer wider vorchunt. D Streki ghört sit em 7. Juli 2009 zum Wältkulturerb vu dr UNESCO. Uf de 1. Jänner 2018 händ d
E Guggemusig isch e Musigart, wo bsonderscht in d Fasnetsziit bin nem Umzug odr in nem Feschtzelt gspiilt werd. Und glych heisse au d Gruppe, wo mit dere Musig ufträtte; i dr Churzform Gugge. Bi dä Guggemusik werdet vili bekannti Liedär vo frühner und vo dä hütige Ziit gschpiilt. Und au wänn ma d Melody guet erkenne cha, werdets mit vollere Absicht es bizeli schräg oder schiäf gschpiilt. Da alles in nem schnelle Rhythmus, wo zum mittanze iiladet. Dabii schpiilt mä meischtens uuf Blechblasinschtrument und mit alle Arte vo Schlagzüüginschtrument. Aber au andiri schuurig luuti oder tradizionelli Inschtrumänt wiä d Sackpfiife werdet mängmol bruucht. Eini vo de kulturelle Wurzel vo dr Guggemusik lyt in eme alte Bruuch vo de Alemanne, wo im 16. Jh. zum erschte Mol überliferet isch. Selle hän dodemols de Lärm mit Hörnere, Glockene un Rassle gmacht. Im 1874 danne hän ä paar Musikante bim Basler Morgestraich erschtmols afänge Bloosmusik zspiile. Zerscht isch des nit guat achomme abr mit de Zit hän d Lüt s akzeptiert un s isch ä Johrzent schpätr danne au polizeilich erlaubt gsi. Eso isch d Guggemusik danne ä feschte Bschtandteil vo dr Fasnet im Rumm um Basel erum worre un hät sich
Uzwil (bis 1964 offiziell Henau gheisse) isch e Gmaind im Waalchrais Wiil vom Kanton Sanggale i de Schwiz. Uzwil lit im Ondertoggeborg und grenzt a Oberuzwil, Oberbüre, Zuzwil, Wiil und Jonschwil. D Gmaind bestoht us sibe Dörfer und Wailer, nämli Uzwil, Nideruzwil, Henau, Algetshuuse, Niderstätte, Oberstätte und Stolzeberg. Dor Uzwil flüüst de Bach Uze, wo e chli witer une i d Thur flüüst. De Name Uzwil (IPA: [ˈoʦʋil]) chunt vom Name Uzzinvillare, wa sovil wie "Hof vom Uzzo" bedütet. S erschtmol isch Uzwil 819 n. Chr. inere Urchund erwähnt, wo en gwüsse Rotphald sini Bsitztümer (Land) em Chloschter Sanggalle vermacht. Er hett dur die Stiftig wölle sicherstelle, dass sini Seel in Himmel chunt. De Name vom Dorfbach Uze isch e jüngeri Bildig usem Ortsname. Z Nideruzwil sind i de Ergete e Frauegraab und i de Ringstroose e Manegraab usem früene Mittelaalter gfunde wore. Bis 1804 isch Uzwil, dozmol no underem Name "Gmaind Henau" en ener verschloofes Burenäscht gsii. D Landwirtschaft isch fascht di ainzig Iinamequelle gsii. No um 1820 ume sind nochere Missernt Lüüt verhungeret, und vil Uzwiler sind uf Amerika usgwanderet. Denn hett de Unternemer Matthias Naef z Nideruzwil e mechanischi Weberai uftue. Das isch de Grundstai für d
Di Portugisischi Rebublik esch es öiropäischs Land im Südweschte vo de Iberische Halbensle. S Land werd im Weschte ond im Süde vom Atlantische Ozean ond im Norde ond Oschte vo Spanie begränzt. Au d Inslegruppe vo den Azore on vo Madeira ghörd zu Portugal. Portugal het öppe 10,5 Millione Iwoner. De gröscht Teil vo de Bevölkerig wohnt in Lissabon, Porto ond de Aglomeratione vo dene Stedt. Di ländleche Regione send ossert velne Chlischtädt nor schwach besedled. Di wechtigschte andere Stedt send: Braga, Funchal, Evora, Gaia, Aveiro, Coimbra, Viseu, Guarda, Almada, Setubal, Amadora, Barreiro, Viana do Castelo, Figueira da Foz, Guimaraes, Faro, Portimao, Leiria, Ponta Delgada, Angra, Queluz, Odivelas, Agualva-Cacem ond Castelo Branco. Grossi Häfe sind z Aveiro, z Porto, z Lissabon, z Sines und z Setúbal. Commons: Portugal – Sammlig vo Multimediadateie Website vo de portugisische Regierig Portugal Länder- und Reiseinformazione vom Usswärtige Amt vo Dütschland
Krakau (polnisch Kraków) esch en Stadt im süüdleche Pole, Region Małopolska. Es esch berüemt förs historisch Stattzentrum. Krakau esch eini von de drei grosse Weichselstedt en alt Königs-(Haupt-)Stadt vum Land (Königsbuerg Wawel) un Bischofssitz mit Kardinalsstand (da frihere Papscht Johannes Paul II. esch vorher Erzbischof vun Krakau gsin). Es hend em Mittlalter au viile Künschtler aus em Ausland dort gschafft, bsonders aus Deutschland, wia dr Veit Stoss, der den Maria-Altar gschnitzt hot. Em 19. Jhd. hot d Stadt zom Östreichisch Kaiserreich ghört, bis anno 1918. Dr zweite Weltkrieg hat en Krakau net gar so arge Schäda ogrichtet wie en manch andre Städt. Referänz-Fähler: Uugiltige <ref>-Tag; s isch kei Täxt fir s Ref mit em Name L_ludnosc_stan_struktura_31-12-2020 aagee wore. Population. Size and Structure by Territorial Division. As of December 31, 2020. Główny Urząd Statystyczny (GUS) (PDF-Dateien; 0,72 MB), abgruefen am 12. Juni 2021. Commons: Kraków – Sammlig vo Multimediadateie www.krakow.pl
D'Chander (uf Hoochdütsch Kander) isch e Fluss im Süüdweste vo Bade-Württeberg. D Chander entspringt am End vom Chandertal am Hochblaue im Schwarzwald. Innerhalb vo de erschte 10 km vo ihrem Verlauf bis Chander legt de Fluss scho 650 Höhemeter zruck. Insgsamt het de Fluss uf sinere Längi vo 22 km bis zue sinere Mündig in de Rii bi Märt e Gefäll vo 750 Meter. Uf ener Längi vo 2,6 Kilometer bis zuer Bruck vo de B 3 isch d'Chander e Fluss us de erschte Ordnig. De Name Chander schtammt us em Keltische vo Kandera („di wu klar fließt“). Als Verkehrswäg hät d'Chander ufgrund vo ihre ringi Diefi un Breiti kei Bedütig, will si unbefahrbar isch. Noch em Höchiliniebild uf em Geodateviewer. Ebbe 1,3 km ufwärts het dr Rhii im Unterwasser vo dr Barrage de Kembs e Höchi vo 232,1 m ü. NN. Nach LUBW-FG10 (Datensatzeintrag). Nach LUBW-BRSWEB, Einzugsgebiete, Aggregierte Gebiete 04.
D 48er Revolution, au bekannt als Früehlig vo de Natione oder Johr vo de Revolutione, isch ä Reihe vo Revolutione z Europa gsi, wo mit de französische Revolution im Februar 1848 z Paris aagfange het un bald uf de Rescht vo Europa überegschwappet sin. Lueg d Vorgschicht vun d 1848er-Revolution Diä Revolutione sind d Konsequenze von ere Reihe vo soziale und politische Veränderige i de erschte Hälfti vom 19. Johrhundert gsi. I de Politik hend sowohl d bourgeoise Reformer wie au di radikale Politiker d Regierigsform de veränderete Umständ welle apasse. I de Gsellschaft hend technologischi Neuerige noii Lebensumschtänd für d Arbeiter gschaffe und di volkstümlichi Press ä nois politischs Sälbschverschtändis gschaffe. Noii Ideeä wie Nationalismus und Sozialismus sind populär worde. De Dropfe wus Fass zuem überlaufe brocht hed, sind Misserntä und wirtschaftligi Rückschläg gsi, wu e Hungersnot under de Bure un em stedtische Proletariat zur Folg gha het. S Ergebnis isch ä Welle vo Revolutione gsi, wo sich über Europa usbreitet und noii Hoffnig für di liberale Reformä bis noch Brasilie brocht het. Dr Uftakt isch 1847 in dr Schwiiz bassiert, wo s einzige europäische Land gsi isch, wo in dere Ziit die liberal-nationale Ideä nochhaltig verwirklicht worde si.
Unter Sexismus verstoht mer jedi Art vu Diskriminierg, Unterdruckig, Zrucksetzig un Benochteiligung vu Mänsche ufgrund vu ihrem Gschlächt. Zum Sexismus im wytre Sinn zelle au kulturäll bedingti Gschlechterrolle - Stereotype vun Wybligkeit un Männligkeit, mit dr Uswirkung, ass es Verhalte vu Fraue un Männer, hyfig uubewusst, mit zweierlei Maß gmässe wir. Je sterker individuälli Abwychige vu kulturäll erwartete Rolleverhalte missbilligt oder sogar bstroft wäre, umso schwiriger isch s fir di Beteiligte vorherrschendi Stereotype dur Emanzipation z durbräche. Sexismus isch s erscht Mol dur d Frauebewegung kritisiert wore un isch mittlerwyli au Gegestand vu dr Gsetzgebig un dr Sozialforschig. S betrifft in vile Kulture in dr Hauptsach d Fraue. S git aber mittlerwyli fascht iberal meh- oder weniger stark usprägti Tendenze zue Emanzipatione un zuer versterkte Anerkännig vu dr Benochteiligunge vu Fraue. In dr weschtlige Gsellschafte isch syt dr 1990er Johre e Trend z erkänne wäg vu dr Konzentration uf d Unterdruckig vu Fraue hii zuen ere Betrachtig vu dr Gschlächterverhältnis insgsamt (Gender Studies).
Fraikörperkultur, churz au FKK und seltniger o Naturismus isch e Läbesart, wo in Harmoni mit de Natur stoot: "Sie kunnt zuem Usdruck im gmeinschaftlige Bluttsii, verbunde mit Selbschtachtung un Reschpektierung vo dr Umwelkt un vo Lit, wo ondersch denke. S gmeinschaftlig Bluttsii isch en essentiells Kennzeiche vum Naturismus, wo d Naturelement Sunn, Luft un Wasser vellig uswertet. Dr Naturismus schtellt s physisch un psychisch Glichgwicht wider her, indäm er Erholung in ere natiirlige Umgebung bringt, durich Bewegung un Reschpekt fir d Grundprinzipie vun de Gsundheits- un Ernährungslehr. D Naturismus ferdert vil Aktivitäte, wu d Kreativität entwickle. Velligs Bluttsii isch de geignetscht "Onzuug", zum e Ruckkehr zue dr Natur z verwirklige un isch mit Sicherheit dr sichtbarscht Aschpekt vum Naturismus, au wenn s nit de einzig isch. S het e usglichendi Wirkung uf Mensche, indäm s si vun Schponnunge befreyt, wu durich Tabus un Provokatione in de hitig Gsellschaft verursacht worre sin, un de Weg zun ere eifachere, gsindere un menschligere Lebenswis zejgt" (Definition vun de International Naturist Federation (FNI) vum Weltkongress Cap d'Agde, 1974) Dr Blickwinkel isch also witer wie bim Nudismus oder bim FKK, wu s in dr Hauptsach nur um Freyzytgschtaltung ohni Kleidung geht. Naturischte meine, mer soll
S Friehjohr, au Früelig, Langse oder Üstag, isch eine vo de vier Johreszite vo dr gmässigte Klimazon. Uf s Friehjohr folgt dr Summer, druf s Spotjohr un schliessli dr Winter. Je nochdäm, ob uf dr Sydhalbkugel oder dr Nordhalbkugel Friehjohr isch, unterscheidet mer zwische Nordfriehjohr un Siidfriehjohr. Ufgrund vum wandernde Zenitstand (subsolarer Punkt) vo dr Sunn zwischem siidliche un nördliche Wendekreis widerholt sich s Friehjohr in jedere Hemisphär jährlich. Es isch wege dem au mögli, usem Siidfriehjohr e Nordspotjohr z'folgre un umkehrt. Astronomisch fangt s Friehjohr mitem Friehjohrs-Tag-un-Nacht-Gliiche a: uf dr Nordhalbkugel am 20. oder 21. März, in selteni Fäll - zwische 2020 un 2100 aber sehr oft - scho am 19. März uf dr Siidhalbkugel am 22. oder 23. September. D'Erdax stot tangential zue dr Erdbahn un dr subsolar Punkt uf dr Erdchugle yberschrittet dr Erdäquator vu Süde nooch Norde (Nordfrüehling) bzw. umgchehrt bim Südfrüejohr. D'Sunne trättet uf ihrer schinbare Bahn um d'Erde debi ins Dierkreiszeiche Widder (Nordfrüelig) bzw. Woog (Südfrüehlig). Meteorologisch gsehe fangt s Friehjohr am 1. März a. D'Meteorolog ordne d' Johrszyte ganze Monat zue. Dr Winter hört fyr d' Meteorologe im Februar uf. Dr Fryhling umfasst d' Monat März, April un Mai. Des hängt mit em
Ditschlond isch um 1848 a Blätzlihääs us iber 30 Staate gsi, wu noch em Wiener Kongress vun 1815 im Ditsche Bund zämmegschlosse gsi sin. E liberale Druck het sich durich di ditsche Staate usbreitet. Jede Staat het sini eige Usprägung vun de Revolution durichgmacht. Viili Firschte hän Ongscht ghet, s Schicksal vum Louis-Philippe vun Fronkrich z teile un sin e Wiili rueig gsi. D Revolution het z Fronkrich am Änd vum Februar ongfonge un sich bal uf Ditschlond usbreitet. Im Side un Weschte vun Ditschlond sin großi Volksversommlunge un Massedemonschtratione stattgfunde. Dodebii sin in de Hauptsach Frejheit fir d Zitunge, Versommlungsfrejheit, Volksbewaffnung und e ditsch Parlament gfordert worre. Lueg dr Artikel Badischi Revolution Z Berlin, de Hauptstadt vun Preiße, hän sich d Lit versommelt, teilwiis in Biergärte oder usserhalb vun d Stadttor oder vorm Kinigspalascht, zum ihri Forderunge on d "Address vum Kinig" z richte. Wel de Friedrich Wilhelm iberwältigt gsi isch vum Druck, het er allne Forderunge vun de Demonschtrante nochgää, au de Parlamäntswahle, de Verfassung un de Frejeit fir d Zitunge. Er het sogar verschproche, dass Preiße im e neije Ditschlond ufgeht. Aber om 18. März isch e großi Demonschtration stattgfunde un eber het zwei Lit verschosse, un
E Tanga (portug. vu Tupi tanga Lendeschurz) isch e Bikini, wu uf Bänder un e Stoffdrejeck reduziert isch. Urspringlig chunnt dr Tanga vu Brasilie. E Wyterentwicklig vum Tanga isch dr Stringtanga. Dr Uusdruck Tanga, eigetli Tanga-Slip, het sich au fir dr Slip yybiirgeret, wu as Unterwesch trait wird. Dää het um d Huft nume ne dinn gschnitte Band oder Bänder, bedeckt aber e weng au s Gsäss. Dr Stringtanga ähnelt em Tanga, di hinter Drejecksform isch aber wyter uffezoge oder si fählt ganz. Wyter unte zwische dr Gsässbacke isch nume ne Stoffstreife oder -bändel. D Bezeichnig String chunnt vu string, em änglische Wort fir e Saite oder e Schnuer. Dr G-String bstoht usschliesslig us em vordere Drejeck, ere Schnuer iber d Huft un ere Schnuer zwische dr Bei. Commons: Tanga – Sammlig vo Multimediadateie
De Großpolnisch Ufstond vun 1848 (Polnisch: powstanie wielkopolskie 1848 roku) isch e militärische Ufstond gsi im Gebiet vum Großherzogtum Pose geg d Besetzung durich d Preißisch Armee im Friehjohr vun de Natione vun 1848. Uusgfiehrt worre isch dä Ufstond unter de politische Fiehrung vum Nationalkomitee z Pose (Komitet Narodowy w Poznaniu). Noch de militärische Siig in de Schlachte vun Miłosław un Sokołów het de link Fligel vun de Fiehrung versuecht e Guerilliataktik onzwende, aber de recht Fliigel het welle e greßri Autonomie fir s Herzogtum Pose uszhondle. D Kapitulation isch deno om 9. Mai 1848 unterzeichnet worre. Tytus Działyński (1796-1861) D Władysław Niegolewski (1819-1885) isch e polnische liberale Politiker un Abgordnete gsi, isch beteiligt gsi in d Große polnische Erhebung vun 1846, in de Große polnische Erhebung vun 1848 un in de Jänner-Erhebung vun 1863, Mitgrinder vun de Zentrale ekonomische Gsellschaft (TCL) 1861 un de Volksbibliotheksgsellschaft (CTG) 1880. Großi polnische Erhebung vun 1794 – zum de Kościuszko-Erhebung z helfe Großi polnische Erhebung vun 1806 – zum im Napoleon I. z helfe Pole z befreije un s Herzogtum vun Warschau z schaffe Großi polnische Erhebung vun 1846 Großi polnische Erhebung vun 1848 - Teil vum Friehjohr vun de Natione Großi polnische
Mit Schamhoor wird d Behoorung vun de männlige un wiblige Gschlechtsorgan un dr ongrenzende Regione bezeichnet, wu sich usbilde mit de sekundäre Gschlechtsorgan am Beginn vun de Pubertät. D Schamhoor sin meischt kräftiger un dunkler wie s Kopfhoor, bi Rothoorige, seli Hellblonde un Schwarzhoorige au glichfarbig. Bi Europäer sin s hifig glockt oder kruselt, bi Afrikaner engkruselt un bi Asiate un de omerikanische Uriiwohner ender glatt un stärker ooligend. Au d Hoordichti un s Mass vun de Usbreitung sin genetisch bedingt un wege dem indviduell verschide. Debi fallt uff, dass d Schambehoorung vun Männer generell weicher isch wie bi de Fraue. Biologisch stihn d Schamhoor, wie au d Achselhoor, im Dienscht vun de Verdunschtung vun de Duftdrise-Sekret fir de gschlechtsschpezifisch Liibgruch im Scham- un Leischteberich, wu in dr Friezit vun de menschlige Abstommung, wie bi dr ondre Primate un dr ondre Seigetier hit no, e gressri Beditung ghet het. Usserdem diene si au zum Schutz vor Fremdkerper un Kronkheitserreger. D vollständig oder fascht vollständig Entfernung vun de Schamhoor nennt mer Intimrasur, d teilwis Entfernung vun de Schamhoor (vor allem sitlig zue de Oberschenkel) in de Bikinizone bi Fraue isch vil witter verbreitet un wird au Bikinirasur gnennt. Dr Iibergong zwische
Als Babydoll bezeichnet mer e lichter Pyjama fir Fraue. Die Pyjamaform isch 1956 in Modi kumme un noch de glichnomige Houptfigur vum amerikanische Schpilfilm «Baby Doll» vum Regisseur Elia Kazan gnennt worre. Fir des Kleidungsstick het sich d zämmegschribe Schribwis iibirgert. Friejer isch de Babydoll us eme kurze Pumphesli un eme wite, lose un licht a-fermig gschnittene Oberteil bstonde. Om Oberteil sin kurzi Puffärmel ogsetzt gsi. Hit bezeichnet mer mit Babydoll eigetli nur noch s luftig Oberteil. D Form het sich aber nit bsundersch gändert. So bsteht s obe rum us licht abgsetzti Kerbli, de unter Teil isch degege wie e Rock gschnitte. Hifig sin Babydolls mit Rische oder Spitze bsetzt un eifarbig (paschtellig Rosa, hellgäl, wiss oder schwarz) ghalte. Als Material werre Stoff wie Sid oder Chiffon brucht.
Alemán Coloniero isch e niideralemannischer Dialekt, wu hauptsächli in dr Colonia Tovar in Venezuela, gsproche wird. Alemán Coloniero isch d Sproch vun de Nochfahre vun dütsche Siedler, wu 1843 greschteteils us dr Gegend um de Kaiserstuel us Ändinge und Wyhl uf Venezuela usgwandret sin. Dr Dialekt het sich usem Oberhinalemannische un eneme gringe Ifluss vun e paar ondri Dialekt us Sydditschland, Eschtrrich un dr Schwyz entwicklet. D meischte Sprecher kinne au Sponisch, dorum sin au sponischi Lehnwerter i s Alemán Coloneiro igonge. Des betrifft vor allem alli nöie technischi Sache, wo sit 1850 erfunde worre sin un s'domolig Alemannisch keini Werter defir gha het. S' Alemán Coloniero isch am Usterbe un mer erwartet, dass es in spätestens ein bis zwei Generatione verschwunde si wird. Wäge dr vili spanische Lähnwörter un dr em Influss vu au andere südditsche, nur nur alemannische Dialekte, het s'Alemán Coloniero e eigene ISO 639-3-Code, nämlig gct fier German Colonia Tovar un nit etwa, was mer hätt au erwarte chänne, gsw-VE - analog z. B. zue gsw-FR fier Elsässerditsch. S isch plant a Wörterbüechli vun de Alemannisch-Tovarer Schproch und en Buech usem alemannische Schatzkäschtle usse zu gebbe. Es gitt a paar Büecher, wo ibber d Colonia Tovar
Di schnellwachsendi Bevölkerig in Frankrich het id Schtädt drängt. S adlige Pack het di arme Volsschichte gfürchtet, und es isch 1789 zumene bluetige Usbruch cho. S het Ufschtänd wegem Alkohol, Freidenke, Obdachlosigkit, Analfabetismus und Ässe gäh. Au wo d Induschtrialisiering iigsetzt het isches de grosse Masse nit bessr gange. D Lüüt hend jetzt müesse zwüsche 13 un 15 Schtund am Tag schaffe un debi ned emol gnueg verdient zum sich en aaständigs Obdach chönne leiste, es hennd sich Slums bildet. D Handwerker hend ihri Zünft verlore. Mer chas met Düütschland vergliiche, d Preusse isch schnell induschtrialisiert gsi. De Lebensschtandard för d Arbeiter isch gfalle un de Schnapsverbruch gschtige. D Feudalismus het für d Arme kei Vorteil gha, aber au mit em Kapitalismus isches nit besser worde. S Bevölkerigswachstum ufm Land het zu Essenknappheit, Landknappheit, Landflucht und Uswandrig gfüert. Überbevölkerig het zue Süüchene, meischt Cholera, gfüert. 1845 isch in Irland en Hördöpfelwo sich denn über de ganzi Kontinent uusbreitet hed, dezue chömed no schlechti Ernte im Jahr 1846. De arischtokratisch Wohlschtand un di zughörig Gwalt isch mitm Land verbunde gsi, wu di Meischte Liibeigni gsi send. D Problem sin di gliiche wie be de Sklavehaltig uufträte. D Oberschicht hed si müesse
1848 hän di Liberale z Frankrych druff gwartet, dass de Chönig Louis-Philippe stirbt, wyl si dänkt hän, dass es noch sinem Dod züe-n-re politische Liberalisierig chunnt. Er isch aber erscht 1850 gstorbe, wo d Revolution scho usbroche gsi isch. Als Dank für d Ruckkehr vo de Bourbone uff Waterloo hät s Volk e Carta vo de Freiheite kriegt, wo jetz nümme eso chlar demit umgange wird. Obwohl d Franzose e freii Prässe und e freis Gschworenegricht gha hän, hän numme d Landbsitzer dürfe wähle. Des hät witi Deil vo de Bürgerlige usgschlosse. De Alexis de Tocqueville hät beobachtet: mr schlofe uff em Vulkan ... e Luft vo de Revolution blost, de Sturm isch am Horizont. Ohni s Wahlrächt sin di Bürgerlige unzfryde gsi, was durch Sprüch vom Premier wie werret rych, deno chönne au ihr wähle no gsteigert worre isch. Korruption isch bim Premier wie bi de chleine Landbsitzer ieblig gsi. Di französischi Mittelschicht hät d Änderige z Großbritannie mit Uffmerksamkeit verfolgt. De Reform Act vo 1832 hät au de chräftige Stürzahler s Wahlrächt ge, wo vorher numme d Landbsitzer gha hän. Di freii Präss z Frankrych isch ganz interessiert gsi. Obwohl's d Arbeiter e bitz besser gha hän wie
Wie au z Ditschlond het s kei Staat Italie gäh in de Zit vun de 1848er-Revolutione, aber e Blätzlihääs vun Staate. Di wichtigschti devu sin s Kinigrich vun Beide Sizilie im Siide, de Kirichestaat un d Toskana in de Mitti, s Kinigrich vu Sardinie un im Nordweschte s Pietmont gsi. Eschtrich het s Kingrich Lombardei-Venetie regiert im riche Nordoschte um Mailond un Venedig. Des sin alles absoluti Monarchie gsi. D Staate z Italie sin aber sozialer mit de arme Lit umgange wie amenort onderscht z Eiropa zue däre Zit. Au di armi Lit hän meischt e Stickl Lond ghet un im Norde hen d Fraue e bessri Stellung ghet un om gsellschaftlige Lebe teilgnumme. Di italienisch Halbinsel isch meh londwirtschaftli orientiert gsi, wie d Rescht vun Eiropa. Nume Russlond het noch eso ne stariki londwirtschaftligi Uusrichtung ghet, aber dert het s 1848 kei Revolution gäh. D Priis vun de Frucht het stariki Schwonkunge ghet wäge Iifuehre us em Uuslond un d Londwirtschaft isch au nit so effizient gsi, wie amenort ondersch. S het in de 1840er Hungerufständ gäh. Radikali Gruppe hän si au z Rom bildet. Politisch hän di riche und gebildeti Italiener e liberali Regierung welle un, dass d