rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Interlingue isch â kinschtliche Sprôch, mô dr baltâdeitsch Lährer Edgar von Wahl (au „… de Wahl“) em Jôhr 1922 onder em Name Occidental vorgstellt hôt. Se isch ieberwiegend uff romanischem Matrial grindet, hôt aber au Zeig vo germanische Sprôcha iebernommâ (en der Hauptsach Englisch on Deitsch, on a bissle ebbes vo skandinavische Sprôchâ). Seid 1949 hoißt d Sprôch Interlingue. Edgar von Wahl: Radicarium directiv del Lingue International (Occidental) in 8 lingues. Tallinn 1925. Ilmari Federn (Hrsg.): Spiritu de Occidental. Li Ovre de Edgar de Wahl. Chapelle 1938. E. Pigal (Hrsg.): Occidental die Weltsprache. Einführung samt Lehrkursus, Lesestücken, Häufigkeitswörterverzeichnis u. a. Beiträge von E. Graber, K. Janotta, E. Pigal, J. Prorók, A. Z. Ramstedt und E. v. Wahl. Franckh’sche Verlagshandlung, Stuttgart 1930. F. Haas: Die heutige Situation der Weltsprachenfrage, Occidental-Interlingue (1944). In: Die Nation (pdf). Commons: Interlingue – Sammlig vo Multimediadateie D Wikipedia uff Interlingue D Jôhrgäng 1926–1950 vo dr Zeitschrift »Cosmoglotta« Occidental-Sprôchkurs uf Deitsch Esperanto-Spuren im Occidental Occidental-Mailliste Zeitschrift IE-Munde Grosses Modernes Wörterbuch Interlingue (Occidental) - Deutsch
De Piergiuseppe Scardigli (* 13. Oktoober 1933 z Altopascio, Provinz Lucca, Toscana; † 27. Mäi 2008 z Floränz) isch en italiänische Profässer für gèrmaanischi Filology gsy. De Scardigli hät zeerscht a den Uniwèrsitèète Room und Pescara gwürkt und isch dänn en oordentliche Profässer a der Uniwèrsitèèt Floränz gsy. 1996 isch er emeritiert woorde. Syni Schwèèrpünkt sind di antyken und mittelalterliche Spraache, Literatuuren und Kultuure vo de Gèrmaane gsy. Bsunders gèèrn hät er si mit de Gooten abggèè. 1973 hät de Scardigli z Floränz de Gruppo di recerca sulle isole linguistiche alemanne del versante italiano, abgchürzt G.R.I.L.A.V.I., gründet und zwüsched 1973 und 1979 mit syne Studäntinen und Studänten Uufnaame zum Süüdwalsertüütsch gmachet. D Grundlaag vom Abfrööge isch e reduzierte Wèrsioon vom Fraagibuech vom SDS gsy. Publikazioone, wo uf de Grundlaag vo Uufnaame vom G.R.I.L.A.V.I. usechoo sind: E. Fazzini: Conservatività e innovazioni nel sistema verbale dei dialetti alemanni del Piemonte e della Valle d’Aosta. I: Studi Germanici n.s. XI, n. 1–2, 1973: 5–24. P. Scardigli, A. Bazzanella, E. Fazzini Giovannucci, N. Francovich Onesti, R. Hadorn Sarantari: Semantiche Probleme in extremis: Rima. I: Beiträge zur Semantik. 5. Arbeitstagung alemannischer Dialektologen in Bezau, Bregenzerwald 1.–3. Mai 1975. Ug. vom J. Zehrer und em E.
D’ Maya Diab (àrààwerisch مايا هنري دياب [ˈmaːja diˈ(j)aːb]; * 12. Nowamber 1980 z’ Aschrafiyya, Beirut) ìsch a libàneesischa Popsangera, Schàuischpììlera, Farnsahmoderàtoora un Modäll. D’ Maya Diab ìsch ìm Bezirk Aschrafiyya z’ Beirut ìn’ra griachisch-orthodoxa Fàmilia-n-uff d’ Walt kumma. Sa ìsch d’ jìngschta vu viar Gschwìschterta. Sa hàt àn dr Libàneesischa Ünwiärsiteet gschtudiart. Ànna 1996 hàt d’ Diab mìt 16 Joohra d’ guldiga-n-Üsszaichnung fìr Mooda bii dr Farnsahsandung Studio El Fan gwunna. Ànna 1998 hàt sa àm Scheenaitswättbewarb Miss Libànon tailgnumma. Ànna 2000 ìsch sa nochamol ìn dr Sandung Studio El Fan z’ sah gsìì, dàsmol ìn dr Kàtegorii „Farnsahmoderàzioon“. Ànna 2001 ìsch sa Mìtglììd vu dr Popband The 4 Cats worra. Ànna 2007 ìsch sa naawa The 4 Cats un em Hany Ramzy ìm Film Asad W Arbaa Kotat z’ sah gsìì. D’rnooh hàt sa ànna 2009 un 2010 ìn da Farnsahseria Kalam Niswan un El Donia Heik gschpììlt. Ànna 2010 hàt sa d’ Band The 4 Cats fààraloo. Ànna 2011 hàt sa ìhr äärscht Liad Habibi loo veräffentliga. Ìm saalwa Joohr ìsch ìhr Liad Sawa zamma mìt’m Ramy Ayach üssagànga. Ànna 2011 hàt àui d’ Diab ìhra äärschta Farnsahsandung Heik Menghanni uff MTV moderiart. D’rnooh hàt sa ànna
D Elsbeth Kasser (* 11. Mai 1910 z Niderscherli, Gmai Chüniz; † 15. Mai 1992 z Stäffisburg) isch e Schwyzer Chrankeschweschter gsii. D Elsbeth Kasser isch as mittlers vu fimf Chinder vum evangeelische Bärner Landbraarer Friedrich Kasser un däm syre Frau Anna von Greyerz z Niderscherli un z Rohrbach ufgagse. D Hilf am Negschte het im Bfaarhuus as sälbschtverständli gulte. Ire Vater isch in dr Blauchryzverainigung engaschiert gsii. Iri Dante Pauline von Greyerz isch e Pionieri vu dr Labelbeweegig (soziaali Chaiferliiga) gsii. D Elsbeth Kasser het mit ire Schweschter e Chinderschuel fir Arbaiterchinder grindet, wu si sälscht iberloo gsii sin. No dr Sekundaarschuel isch si zum Sprooche leere in d Romandy un uf Ängland gange, het z Thun un z Bärn Chrankescheschter gleert un het e Zuesatzuusbildig fir d Bflääg vu Typhus-Chranke gmacht. Dur iiri Dante het si d Regina Kägi-Fuchsmann chännegleert un au di religiees-soziaal Beweegig un sozialistischi Frauegruppe, wu im Spootjoor 1936 Gäld gsammlet un Lääbemittel organisiert hän fir Madrid, wu im Spaanische Buurgerchrieg belaageret gsii isch. Si het si fir e Spaanienyysatz verbfliichtet, wu si zeerscht Typhus-Chranki in eme Sanatoorium fir Flichtling z Puigcerdà bflägt het, wu vu dr sozialistische Fraue vu dr Schwyz unterstitzt wooren isch.
Dr Johann Dähler isch en Puur vo Fruthwile, Thurgau gsi. Dr Dähler isch bekannt dafür dass är in dr Elfebeiküschte emol dr gröscht Ananasproduzänt gsi isch. Är isch oft au Ananaskönig gnennt worde. Dr Johann Dähler isch inere Buurefamilie ufgwachse, und het vier Brüedere und fünf Schwöschtere ka. Er het dr elterlichi Hof, der Eggishof zämme mit sine Brüedere übernoh, was nit grad traditionell gsi isch. Im Joor 1973, het dr Johann Dähler sich in Zentralafrika niedergloo und dört dr Bevölkerig gholfe, Tomate uffzieh. D’Landwirtschaftsschuel, wo er in dr Schwiz bsuecht het, het dört es Tomateaabauprojäkt unterstützt. Nachdem im Joor 1977 dr Bokassa sich zum Kaiser vo Zentralafrika krönt het, isch d’Finanzierig vom Tomateprojäkt nümme gwährleischtet gsi und er het sich entschlosse nach Costa Rica in Zentralamerika z’reise. Sis Schiff het aber in Abidjan, dr Hauptstadt vo dr Elfebäiküschte aaglegt und dört isch em denn kurz langwiilig worde. No het er Arbet gsuecht, bimene Ananasproduzänt vo Norwege e stell beko und isch bald bis zum Gschäftsführer ufgstiige. Bald het er au sini eigeni Plantage kauft. Im 1979 het er zämme mit sine Brüedere e Firma gründet mit welere Ananas in d’Schwiz exportiert het. An dr Elfebäiküschte het dr Johann Dähler
Dr Johann Georg Dahler (frànzeesch Jean-Georges Dahler, làtiinisch Jo(h)annes Georgius; * 7. Dezamber 1760 z’ Schtroossburi; † 27. Jüüni 1832 àui doo) ìsch a elsassischer evànggelischer Theolog, Filoloog un Hochschüallehrer gsìì. Ar hàt vor àllem àn dr Hochschüal fìr Evànggelischa Theologii z’ Schtroossburi glehrt. Dr Johann Georg Thaler ìsch dr Suhn vum Schtroossburjer Handler Franz Thaler un dam siinera Fràui Maria Barbara Hammerer (1724–96) gsìì. Àb 7 Joohra ìsch’r ìns Protäschtàntischa Gümnààsium gànga. D’rnooh hàt’r àn dr Üniwärsiteet vu Schtroossburi Filosofii un Schproochwìssaschàft gschtudiart — bii siina Profasser sìnn dr Jeremias Jakob Oberlin un dr Johànnis Schweighäuser gsìì. Ar hàt a äärschta Dokteràrwet unter’m Tìtel Exercitationes in appiani Alexandrini romanas historias gschrììwa. Z’ Schtroossburi hàt’r àui evànggelischa Gotteslehr gschtudiart un hàt ànna 1786 a Dokteràrwet ìwwer ìm Jean-Baptiste Gaspard d’Ansse de Villoison siina näija Ìwwersätzung vu da Schprìch vum Salomo gschrììwa. Ar hàt nìt Pfàrrer wälla wara, àlso hàt’r änder semitischa Schproocha gschtudiart — d’rfìr ìsch’r bis 1788 àn d’ Üniwärsiteet vu Jena, Leipzig un Göttinga gànga un hàt d’ Unterrìchta vum Johann Gottfried Eichhorn, vum Johann Jakob Griesbach un vum Christian Gottlob Heyne gfolgt. Ar hàt zamma mìt’m Eichhorn gschàfft, fìr a näija Wärsioon vum Johànnis Simonis sii Wärterbüach
Dr Julien Odoul [ʒyljɛ̃ ɔdul](info) (* 8. Mai 1985 z’ Pàriis) ìsch a frànzeescher Politiker. Ar ìsch z’äärscht Mìtglììd vu dr Soziàlìschta Pàrtäi gsìì, un d’rnooh vu dr Union des démocrates et indépendants (UDI). Ànna 2014 hàt’r sìch em Front National (FN) ààgschlossa. Zitter 2016 ìsch’r Regionààlroot vum Bourgogne-Franche-Comté. Vu 2020 ìsch’r Gmaindaroot vu Sens gsìì, un zitter 2022 ìsch’r àui Àbgoordnet’r vum Département Yonne ìn dr Nàzionààlversàmmlung. Dr Julien Odoul ìsch àm 8. Mai 1985 z’ Pàriis uff d’ Walt kumma. Siina Fàmìlia vàttersitts schtàmmt vum Département Yonne ìm Burgund — bsunderscht üss dr Neecha vu Saint-Florentin. Ìn siinera Kìndhait hàt dr Odoul Füassbàll gschpììlt. Ar hàt a Üssbìldung ìn Füassbàll ìm Département Ariège ìm Süüdfrànkrììch wälla bikämma, àwwer ìsch ìn dr schportliga Schüal nìt uffgnumma worra. Ar hàt àui ìm frànzeescha Bàskalànd glabt. Dr Odoul hàt a Maischterpriafung vu dr Gschìcht bschtànda. Naawa siim Schtudium hàt’r àls Erootikmodäll gschàfft. Mìt 21 Joohra ìsch’r uff dr Tìtelsitta vum Schwüülamàgàziin Têtu z’ sah gsìì. Dräi Joohra schpeeter ìsch’r uff dr Tìtelsitta vu dr diitscha Zittschrìft Gab ufftratta. Dr Odoul schàfft fìr dr Conseil supérieur de la fonction militaire (CSFM) un hàt mìt àndra Rootmìtglììder a Büach ìwwer d’ „Gschìcht vum
Dr Alfons Oswald (* 8. Februar 1903 z Norschige; † 25. Mai 1969 z Fryburg) isch e dytsche Landroot im Nazionaalsozialismus im bsetzte Poole gsii. Im Dischtrikt Krakau het er as Kraishauptmann un im Dischtrikt Radom as laitende Mitarbaiter vu dr Dischtriktverwaltig an der Organisazioon vum Holocaust mitgmacht. In dr Bundesrepublik Dytschland isch er langjeerige Landroot in dr Krais Säckinge, Ämmedinge un Fryburg woore. Dr Alfons Oswald het vu 1921 bis 1924 z Dibenga, z Hamburg un z Fryburg Nazionaalekonomy un Räächtswisseschafte studiert. Anne 1924 isch er Mitgliid vu dr kadoolische Studänteverbindig K.D.St.V. Wildenstein Fryburg im Brysgau woore. S Stuudium het er us wiirtschaftlige Grind mieße unterbräche un het s eerscht ab 1925 chenne wytermache un 1928 di eerscht juristisch Staatsbriefig ableege, 1931 di zwoot. Zum 1. April 1934 isch er Regierigsroot z Neistadt woore, 1936 isch er uf Eschinge versetzt woore. In d NSDAP isch er noo dr Luckerig vu dr Mitgliider-Ufnaamspeeri anne 1937 yydrätte, 1939 isch s zue me Barteigriichtsverfaare chuu, wu am 17. Februar 1943 yygstellt wooren isch. Mit Yyriichtig vum Generaalguwernemänt z Poole isch er ab Septämber 1939 zeerscht Landkommissaar im Krais Dębica im Dischtrikt Krakau gsii un deert vum 15. Dezämber 1939 bis zum 22.
Harde isch e Gmei im Landchreis Brisgau-Hochschwarzwald in Bade-Württeberg un lit fascht 20 km südwestlich vum Zentrum vu Friburg im Brisgau entfernt. Dr Namme Harde got uf s'middelhochdytsch Wort „hart“ zruck, wo Wald- oder feste Sandbode bedütet, un wiist uf dr Ursprung vu dr Ortschaft als ere Sidlig im oder am Wald hi (verglich dezue au dr Hardwald bi Milhüse im Elsiss). D'Gmei wird erstmols 772 im Lorscher Codex urchundlich erwähnt. Im 15. Johrhundert grodet Harde under d'Herrschaft vu dr Stadt Brisach. 1635 wird's im Drissigjährige Chrieg vellig zerstört. Nooch em End vum Chrieg wird Harde bis guet 1700 gmeinsam mit Brisach zue Frankriich iglideret. 1768 wird s'erschtmol e Schuel igrichtet. Sit 1823 verfüegt sälli iber e eiges Bäudi. 1973: Bremge 1974: Feldchilche Bremge (amtl. Bremgarten) wird erschtmols anno 1313 erwähnt, wo dr Johanens vu Staufe s'Dorf an d'Johanniter verchauft. Yber sälli chummt es an d'Grafe vu Friburg im Brisgau. Im Drissigjährige Chrieg wird Bremge fascht vollständig zerstört, aber bal wiider ufbaut. Au im Zweite Weltchrieg erfolgt wiider e erheblichi Zerstörig vum Ort. Anno 1973 wird es zue Harde igmeindet. St. Stephan z Bremge Feldchilche (amtl. Feldkirch) wird erschtmols 1160 urchundlich erwähnt. 1475 hän sich 10 Familie um d'Chilche agsidlet.
Dè Alt (wiè italiènisch alto un ladynisch vox alta, „hochi Stimm“, vo altus, „hoch“), Meezaal vo dè Alt, i dè Schwyz au d Ältè dauft, bezeichnèt i dè Musig d Stimmgattig odder Stimmlaag vo dè düèfèrè Stimm vo dè Frauè- odder Buèbèschtimmè („Knabèalt“) odder diè zimli hochi Männerschtimm, historisch gsää bsunders au d Kaschtratè-Stimmè. Dè Stimmumfang bedrait öppè g–e’’ (au f–f’’). Im Änglischè, Französischè un Italiènischè benamst Contralto sèlli Stimmlaag, im Dütschè wörrèd bsunders düèfi Frauèschtimmè auch als Kontra-Alt (also eis unter m Alt) bezeichnèt. È Sängerin i sèllèrè Stimmlaag wörd „Altischtin“ odder einfach „Alt“ gruèfè. Entschprèchend wörrèd d Männerschtimmè mit „Altischt“, „Altus“ odder (nit ganz richtig) „Countertenor“ dauft. Bsunders beweglichi, koloraturfähigi Altschtimmè, wiè sy vo allem i dè Baroggmusig odder bim Rossini volangt wörrèd, nennt mò au Koloradur-Alt. È Aazaal vo bedütèndè Altischtinnè isch uff dè Lischtè vo berüèmtè Sänger uffgfüürt. I dè Analogy zuè dè Stimmlaag Alt git s bi dè Musiginschtrumènt d Donlaag Alt z. B. bim Althorn, Altsaxophon, Altflötè, Altbosuunè, Altgitarrè, Altklarinettè. Bi Strychinschtrumänt spillt d Bratschè i dè Altlaag un d Partiè dèfür sin im Altschlüssel notyrt. Dè Nammè stammt vom ladynisch altus, dõdemit isch urschprünglich diè hochi Stimm übber m melodyfüürèndè tenor benamst gsi
Dr dytsch Namme Hartheim wird fer e baar Ortschafte brucht: Harte (Brisgau), e Gmei im Landchreis Brisgau-Hochschwarzwald in Bade-Württeberg Harte (Messstette), en Ortschaft bi Messstette im Zollrealbchreis in Bade-Württeberg Hartheim (Gemeinde Alkoven), e Katastralgmei vu dr Gmei Alkoven in Oberöstriich NS-Tötigsastalt Hartheim, wo z Hartheim in Oberöstriich im Schloss Hartheim underbrocht gsi isch Lueg au: Hardheim (sidfränk. Horde), e Gmai im Necker-Odewald-Chrais z Bade-Wirttebärg
Als Bass (vo latiin. bassus, ‚reichlich‘; Pl. d Bäss) wörd diè düèfschti Gsangsstimmlaag bezeichnét. Èn Sänger i sèllèrè Stimmlaag wörd eifach Bass odder au Basso benamst. Nu wènnig Bäss hèn è großes Volumè bi zimli düèfè Döön un eim nõch unnè erwittertè Donumfang, hüfig au è dunkli Färbig. Sèbbi Basssänger bezeichnèt mò au als Dramatischè Basso Profondo odder umgangsschprõchlich au als schwarzè Bass. D Bezeichnuig hèt sich mit dè Meeschtimmigkeit uusbildèt, wo mò d Stimm, wo dè Cantus firmus ghaaltè hèt, als Tenor gnennt hèt. Diè zweit Männerschtimm hèt als musikalischer Gegèschpiller vum Tenor znägscht dè Nammè contratenor chriègt, isch abber am Aafang uugfäär i dè glychè Laag un Tessitur wiè dè Tenor. Spôter isch dè Donumfang vo dè Komposition uff uugfäär zwei Oktavè un d Stimmè übberènand gschichtet worrè, d Gegèschtimmè sin nõch obbè odder unnè uusgwichè un mò hèt zwǜschè ènèrè hochè Gegèschtimm contratenor altus un èrè düèfè Gegèschtimm contratenor bassus unterschiddè. Uus sèllè Bezeichnigè hèn sich denn au d Bezeichnigè Altus un Bassus entwicklèt, wo deilwys au Basis gheißè hèt. Dè Donumfang vo dè Bassschtimm gòt uugfäär vom F bis f’. Mèngi Partiè volangèd au E odder D, z. B. Osmin us D Entfüürig us èm Serail
D Anna Vock, mer chännt si au unter em Pseudonym Mammina (* 13. Jänner 1885 z Anglike; † 14. Dezämber 1962 z Züri), isch e Schwyzer Aktivischti vu dr eerschte Lesbebeweegig gsii. D Vock isch e Doochter vum Kaspar Leonz Vock un dr Katharina Vock geb. Steinmann gsii. Anne 1905, mit 20 Joor, isch si uf Züri zooge. Ab 1911 het si z München gläbt un noch ere Zyt z St. Galle isch si im Meerz 1916 fir ai Moonet wider retuur chuu uf Züri. Vu Meerz bis Juuli 2016 het si nomool z München gwoont, derno zytwyys au z Buggs SG un wider z Anglike. Ab 1921 het si, abgsää vu aim Joor z Winterthur 1927/28, derno bis zue irem Dood z Züri gläbt. Si het as Birochraft un as Verchaifer gschafft. Im Summer 1931 hän si un iri Mitbewooneri Anna Sieber zäme mit dr Laura Fredy Thoma un ere vierte Frau, vermuetli d Fanny Eichenberger, in dr gmainsaame Woonig vu dr Wock un dr Sieber z Züri dr lesbisch Damenklub Amicitia grindet, am 5. Augschte 1931 hän si derzue ne Inserat im Tagblatt vu dr Stadt Züri ufgee. Am 6. Augschte 1931 het si dr Damenclub zum eerschte
D Regina Kägi-Fuchsmann (* 10. Mai 1889 z Züri as Regina Fuchsmann; † 12. Juni 1972 au deert; haimetberäächtigt z Oetwil am See) isch e Schwyzer Fraueräächtleri, Flichtligshälferi un humaniteeri Aktivischti gsii. D Regina Fuchsmann isch e Doochter vum jiidische Chaufmann Salomon Fuchsmann un däm syre Frau Helena Fuchsmann geb. Berkowitz, vu Wirballen (Virbalis, Litauen, ab 1889 vu Wettswil, gsii. Vu 1911 bis 1913 isch si Primaarleereri z St. Moritz gsii un het 1913 bis 1916 fir s Sekundaarleeramt an dr Uniwersiteet Züri studiert. Anne 1915 het si dr Fiirsoorgbeamte Paul Kägi ghyroote, wu druf vu 1929 bis 1941 d Zäntraalstell fir soziaali Literatuur vu dr Schwyz glaitet het. Ab 1918 isch si Leereri z Schafuuse gsii. Vu deert uus het si ghulfe d Frauezäntraal ufböue, wu si vu 1923 bis 1925 au di gsamtschwyzerisch Bresidänti vun ere gsii isch. Derzue het si si yygsetzt fir besseri Aarbets- un Lääbesbedingige vu Haimarbaiterne. Anne 1924 het si ire Suun Ulrich uf d Wält brocht. Si isch Mitgliid vu dr Soziaaldemokraatische Bartei (SP) woore un het am 1932 z Züri gwoont. Ab 1933 het si z Züri di Proletaarisch Chinderhilf (Proletarische Kinderhilfe) glaitet, wu im nämlige Joor Arbeiterkinderhilfe der Schweiz (AKH) umgnännt
D Owerrhin Mäss, in dr Region Offeburg au Herbschtmäss gnännt, isch e Veraastaltung vun de Messe Offenburg-Ortenau GmbH. Mit rund 85.000 Bsuecher*ne all Johr isch d Owerrhin Mäss aini vun de greschte Mässe z Bade-Wirttebärg, wu grichtet isch an Endverbrucher Grindet wore isch d Owerrhin Mäss im Johr 1924, dodemit zellt si zue de traditionsrichschte Veraastaltunge z Ditschland. D Mäss geht nin Däg un isch all johr im Spotjohr. Aafange duet si immer am letschte Wucheänd im September. D Offeburger Mässgsellschaft inszeniert die Veraastaltung all Johr nei. Si setzt uf Iikaufe, Spaß, Freizitwärt un e Sunderschau, wu all Johr andersch isch. Bi de Owerrhin Mäss sin all johr iwer 500 Uussteller verdrätte. Si biete ihri Produkt un Dienschtlaischtunge in 27 Halleabschnitt un Zälthalle uf 12.000 m² un au im Freigländ uf rund 10.000 m² Uusstellungsflech an. S Portfolio vun de Uusstellung umfasst verschideni Bransche: Energi, Baue, Wohne Luxus & Lifestyle Dienschtlaistunge (in de Beraich Finanzberatung, Banke un Versicherunge) Gnuss (Kulinarischs) Programm zum Erläwe (Modeschaue, Ainzelveraastaltunge etc.) Kinderabenteuer (Dierhall, …) Aktiv unterwägs (Sportklaider un -grät, Fahrreder etc.) Beauty & Wellness E wichtig Elemänt vun de Mäss sin di ufwändige Sunderschaue. In de letschte Johr sin de zum Baischpil d Theme „Mittelalter“,
D Hedy Hug-Rüegger (* 13. Septämber 1901 im Kanton Züri; † 5. Meerz 1995 z Bärn) isch e Schwyzer Zaandokteri un langjeerigi Aktivischti fir Fraueräächt gsii. D Hedy Rüegger isch am 3. Septämber 1901 im Züri-Ooberland uf d Wält chuu. Si het an dr Uniwersiteet Gämf, Züri un Baasel Zaanhailkund studiert un isch promowiert woore. Anne 1928 isch si uf Biel zooge un im Joor druf as eerschti Frau vu drStadt e Praxis unter irem Name ufgmacht. En schwääre Uufall het si 1962 zur Ufgaab vu irem Beruef zwunge. D Rüegger het dr Gwäärchschaftsschurnalischt Eugen Hug ghyroote ghaa. D Hug-Rüegger isch au di eerscht Frau in dr Gsundhaitskummissioon vu dr Stadt Biel gsii. Si het deert d Bresidäntschaft vu dr Soziaaldemokraatische Frauegruppe ibernuu, wu 1924 noch ere zwaijeerige Paus widergrindet wooren isch. Die Gruppe het si bis 1932 im doomoolige «Volkshuus» un speeter im Café Frohsinn drofe. Si het Dischkussioone iber Waalräächt, Friiden un Abdryybig aagregt. Aafangs het d Soziaaldemokraatene näb dr Mannebartei un dr buurgerlige Faue fascht nieme gaachtet. Des isch andersch woore im Spootjoor 1930 dur dr «Bieler Milchchrieg» geg dr Bärner Milchhändlerverband. D Hug-Rüegger un d Leereri Alice Boder-Lauper (1893–1978) sin d Sprächerne in eme joorelange Händel
E Relativsatz isch e Näbesatz, wu zum e Wort (Bezugswort) im e iibergordnete Satz e Bezug (Relation) här stellt. Dr Bezug wird dur e Relativpronome (Bezugsfürwort) härgstellt. Im Alemannische fange diä allermeischte Relativsätz mit wo a, aber s git aü mit was, wurum un wänn: S Einzig, was no ibrig gsii isch, het e Schlänz gha. (= S Einzig, wu no ibrig ...) Dr Grund, wurum si kumme isch, wisse mer hit no nit. Alliwiil, wänn s schällt, verschreck i. In däne Fäll sin Einzig, Grund un alliwiil d Bezugswerter; was, wurum un wänn sin d Relativpronome. E alemannisch Satzgfiäg, wus do drum goht siiht zum Biispiil eso üs: D Fässer, wo s umetröölet hend, sind läär gsy. Do isch: dr ibergordnet Satz: D Fässer sind läär gsy. s Bezugswort: d Fässer s Relativpronome: wo d necher Bschriibig vu Fässer dur e Relativsatz: wo s umetröölet hend. In däre Art wäre iberal im Alemannische (iischliäßlig im Schwebische) d Relativsätz bildet. Dr obig zugerisch Satz heißt uf Oberrhiinalemannische Kaiserstiähler Dialäkt: D Fässer, wu si rumdrolt hän, sin läär gsii. Im Alemannische fangt s Relativpronome grundsätzlig mit w (wo) a – des isch au in allene andere oberditsche Dialäkt eso. Drotz ass
Vorlage:Musikalische Intervalle Als Oktavè (vo latiin. octava ‚diè Achti‘) bezeichnèt mò i dè Musigtheory èn Intervall, sowiè èn Donruum, wo durch heptatonischi Unterdeilig acht Donschtufè umschpannè duèt. Bi nèrè Oktavè stôn d Raamèdöön im Frequènzvohältnis 2:1, è Oktavè isch diè acht Stufè von èrè zmeischt diatonischè strukturyrtè Donleiter. Notèbyschpill: Donleiter im Donruum von èrè Oktavè vo f' nõch f'', Oktavè als Intervallschprung vo f' nõch f'', Oktavintervall f' un f'' als „Oktavgriff“ (Simuldanintervall). Well diè heptadonischi Diadonik, wo zuè acht Donschtuèfè im Oktavruum füürè duèt, i dè historischè Entwicklig i dè õbèdländischè Musigtheory zuè nèrè Bezugsgrößi für diè diadonischè Intervallbezeichnigè worrè isch, wörd dè Donruum au als ´´Oktavè´´ benamst, wo s Frequènzvohältnis vum Raamèintervall 2:1 bedrait un der obbere Don dõdemit diè dopplèti Schwingigszaal wiè dè untère hèt. I nèm pentadonisch unterdeiltè Donruum schwätzt mò au von èrè Oktavé, wenn dè obbère Raamèdon mit èm Frequènzvohältnis 2:1 i sèllèm Fall nit diè acht, sondern diè sechsti Donschtufè i dè Pentadonik repräsentyrt. Wèg èm heptadonischè Oktavbegriff sin Donsischteem mit wènniger Stufè öfter au als „defizitär“ (un dõdurch im Voglych zum õbèdländischè Donsischteem au als gringwärtiger) ygschtuft worrè, wôrènd Donsischteem, wo übber dè Donvorrõt vo dè Heptatonik usègän, mit èm diadonischè Intervallbschtand
D’ Clémence Guetté [klemɑ̃s ɡete](info) (* 15. März 1991 z’ Bressuire, Département Deux-Sèvres) ìsch a frànzeescha Politikera vu dr Pàrtäi La France insoumise (LFI). Bii dr Presidantswàhl vu 2022 ìsch sa Progràmmkoordinàtoora vum LFI-Kàndidààt Jean-Luc Mélenchon gsìì. Ìm Jüüni 2022 ìsch sa àls Àbgoordneta üss’m 2. Wàhlkrais vum Val-de-Marne ìn dr Nàzionààlversàmmlung gwählt worra. D’ Clémence Guetté ìsch ànna 1991 z’ Bressuire ìm wäschtfrànzeescha Département Deux-Sèvres uff d’ Walt kumma. Ìhra Müatter ìsch Anglischlehrera un ìhr Vàtter ìsch Hüüsmànn. D’ Guetté hàt a wìssaschàftliga-n-Àbitüür bschtànda un hàt d’rnooh a Lizanz vu dr Lìteràtüür àn dr Üniwärsiteet vu Poitiers bschtànda. Doo druff hàt sa a Maischterpriafung vu da Politikwìssaschàfta-n-àm Pàriiser Ìnschtitüüt fìr politischa Schtüdia bschtànda. Üsserdam hàt sa ain Joohr làng àn dr Hoochschüal Agro ParisTech gschtudiart, fìr sìch ìm Beraich Umwaltpolitik bìlda. Wahrend ìhrem Schtüdium hàt sa s’ Schtààtsschtüpändium bikumma àwwer hàt noch naawadràà müassa schàffa, fìr ìhra Schtüdia bezààhla. Wahrend ìhrem Schtüdium ìsch sa fìr a kurza Zitt Mìtglììd vu dr Schtüdantagwarkschàft UNEF gsìì. Sa hàt àwwer d’ Orgànisàzioon fààraloo, wial sa ìn ìhra Àuiga züa ang dr Soziàlìschta Pàrtäi nooh gschtànda hàt. Ìn dr UNEF hàt sa d’ Schtüdanta Aurélien Taché, Stéphane Séjourné, Guillaume Chiche un Pierre Person