rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Courtételle isch e politischi Gmeind im Schwiizer Kanton Jura. D Gmeind ghört zum Bezirk Delsbärg. Courtételle ligt uf ere Höchi vo 441 m ü. M., im Südweschte vo Delsbärg. Courtételle isch eis vo de 13 freie Dörfer vo de Herrschaft Delsbärg gsi, wo im 1271i in de Bsitz vom Fürschtbistum Basel cho sin. In de Johr 1793i bis 1815i het d Gmeind zu Frankriich ghört, zerscht zum Département du Mont Terrible, dann ab em 1800i zum Département Haut-Rhin, em Oberelsass. De Wiener Kongress het im 1815 entschide, dass de Ort zu Bärn chunnt. Sit de Gründig vom Kanton Jura uf de 1. Jänner 1979 ghört d Gmeind zu dem Kanton. Bahnhof Primarschuelhuus Gmeindverwaltig Katholischs Pfarramt Fondation Rurale Interjurassienne Commons: Courtételle – Sammlig vo Multimediadateie François Kohler: Courtérelle. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Normdate: GND: 4538994-9 | VIAF: 237447231
Dr Adrien Zeller (* 2. Avrìl 1940 ìn Zàwra; † 22. Àuigscht 2009 ìn Hàwenàui) ìsch a frànzeescher Politiker vu dr UMP gsìì. Sitter 1996 ìsch er Präsidant vum elsassischa Regionàlrot gsìì. Ar hàt ìn d UMP gheert sitter 2002. Vorhar ìsch er ìn dr CDS un dr UDF gsìì. Vu 1986 bis 1988 ìsch er Stààtssekretär ìm zweita Kabinett vum Jacques Chirac gsìì. Dr Adrien Zeller ìsch mìt 69 Johr àn'ma Harzìnfarkt gstorwa. Dr Adrien Zeller stàmmt üs'ra Fàmìlia vu lokàla Gwählta vum Bezìrk Zàwra, ìm Unterelsàss. Si Vàter, dr Henri Zeller (1905-1969), a Unternehmer ìn Müürarèi, un si Großvàter, dr André Zeller (1880-1951), sìn beida Maire gsìì vu Otterswiller. Küüm ìsch dr Adrien Zeller uf d Walt kumma, ìsch s Elsàss ditsch worra un sina Fàmìlia ìsch ìn Châteauroux, ìm Frànkrìch, ge wàndla, wahrem Zweita Waltkriag. Adrien Zeller hàt Ekonomie un Àgràrwìssaschàft gstudiart. Maire 1977 - 2001: Maire vu Zàwra Màndàta ìm Departement 1973 - 1988: Ìm Generalrot vum Unterelsàss Regionàla Màndàta 1974 - 2009: Ìm Regionàlrot vum Elsàss 1996 - 2009: Präsidant vum Regionàlrot vum Elsàss Nàtionàla Màndàta 2. Àvrìl 1973 – 2. Àvrìl 1978: Àbgeordneter vum 7. Wàhlbezìrk vum Unterelsàss 3. Àvrìl 1978 – 22. Mai
De Hugideo isch e Chlausner gsi ufm Isteiner Chlotz un d Hauptperson vun ere Novelle us em Joor 1884 vum Josef Victor vu Scheffel (1826–1886). D Novelle schpilt in de Römerzit. De Juthunge Hugideo het sich in d Priesterin Benigna Serena verliebt. Si sin trennt worde, un de Hugideo het in sinere abglägene Chlause am Rhy bim Ischteiner Chlotze e Marmorbüschte vu sinere Fründin gmacht, damit er öbbis zum Aaluege het, wenn er an sii dänkt. Zobe isch er vilmol am Chlotze abekletteret, zum d Leiche zämmeläse, wu de Rhy aagspüelt het. Z Augusta Raurica (hüt heißts Augst) hets in sällere Zit kriegerischi Usenandersetzige mit de Alemanne geh, un d Leiche sin z Ischtei am Totegrien aagschwemmt worde, weil de Rhy dört e Kurve gmacht het. Wu dann d Alemanne de römischi Besatzig vu Augusta Raurica nidergmetzlet ka hänn, isch an eim Tag au d Leiche vu de Benigna Serena aagspüelt worde. Si het e durchbohrti Brust ka. Wu de Hugideo si gseh het, het er sich selber e Dolch in d Brust ghaue, damit er wenigstens im Tod mit ihre vereint isch. Si Kolleg, de Salmefischer Nebi, het ihn an de Sidde vu de Benigna begrabe. Literatur zum Josef
Livìsch ìsch e òstseefìnnìschi Sprooch, woo chùrz vor em Ussstèrbe stoht ùnd friehner ìm Nòrde vò Lèttland gschwätzt wòre ìsch. Di nöchste verwandte sìn Èstnìsch, Votìsch, Fìnnìsch, Kareelìsch ùnd witter èntfèrnt au di andere fìnno-ugrìsche ùnd uralìsche Sprooche. D'Noochfahre vòm friehner große Vòlk läbe hǜtt nùme no ìn einzelne Fìscherdörfer ìm Nòrde vò de Kurland-Halbìnsle, ìhri Zahl lìt ùnder 500. Ìm 13. Johrhùndert hät de Dütsch Òrde Livland ùnderwòrfe, was s Vòlk gschwächt ùnd verursacht hät, dass d'Mìtglììder ìmmer meh mìt de Lètte ùnd doodemìt Lèttìschsproochige verschmùlze sìn. Zwar ìsch s Livìsch scho ìm 19. Johrhùndert zùm Fòrschigsòbjäkt wòre, gschrììbeni Tèkscht ìn dère Sprooch sìn abber èrscht ìn de èrschte Hälfti vòm 20. Johrhùndert veröffentligt wòre. Ìn de lètschte Johrzähnt sìn Bsträbige ùndernoh wòre, d'Sprooch z erhalte ùnd z stärke: mìthìlf vò de hauptsächlig ältere Lütt, woo's no güet hän chönne schwätze, sìn Wörterbiecher ùf Lèttìsch, Dütsch ùnd Rùssìsch gschrììbe ùnd Chrèstomatiie erstèllt wòre. Òb s Livìsch ìn de Züechùmft au no aktiv verwändet wìrd, ìsch abber allewiil no zwifelhaft. S livìsch Alfabeet bstoht ùs 40 bzw. 43 Büechstabe: A/a, Ā/ā, Ä/ä, Ǟ/ǟ, B/b, D/d, Ḑ/ḑ, E/e, Ē/ē, F/f, G/g, H/h, I/i, Ī/ī, J/j, K/k, L/l, Ļ/ļ, M/m, N/n, Ņ/ņ,
De Ischteiner Chlotze isch e Schtaiformation im Landkreis Lörrach, ganz im Südweschte vu Dütschland. De Ischteiner Chlotz isch öbbe 150 Meter hoch überm Rhy zwische Ischtei un Chlaichems. Am weschtliche End bi Ischtei isch de Chlotze ziemlich steil. Dört sieht mr d'St.-Veits-Kapelle, wu s'erscht Mol umms Johr 1100 baut worde isch. Ufm Chlotze dobe isch e ungfähr 3 km lange Rundwanderwäg. De Ischteiner Chlotze isch e mehreri Quadratkilometer großi Zone mit jurassische Ablagerige, wu zwischem Rhygrabe un em südliche Schwarzwald iikeilt isch. De Chlotze het im Rhy früeher de Weg Richtig Norde versperrt. Wäge däm isch de Rhy dörtmols übers Rhonetal ins Mittelmeer gange. De Ischteiner Chlotze im südliche Rhytal isch e Grabebruchscholle us Gschtai us de Oberjura-Ziit, wu's im Oschte vum Oberrhygrabe geh het. De älteschte (unterschte) Schtai sin underoxfordischi Tonmergel-Mergel-Wexelfolge, sogenannti Pholadomyen-Mergel (nach de Muschle Pholadomya exaltata), wu vum Usseh her gliich sin wie de Schtai vum Schwiizer un nordoschtfranzösische Oberjura (Argilles à Chailles). De Pholadomye-Mergel chennt mr an de Lag vu de Chalch-Knolle. Drüber sin Schtai mit Riffchoralle. Nach tonige Chorallemergle chunnt de ungfähr 40 Meter breiti Chorallechalch, vu noch obe e Übergang vu großflächig verbreitete Choralleriff-Chalche zu verstreute chlainere Riffchörper zeigt. Abgschlosse wird de oberjurassischi Schichtefolg
Dr Matthias Zurbriggen (* 15. Mai 1856 z Saas-Fee; † 21. Juni 1917 z Gämf) isch e Schwyzer Bärgstyger gsi. Dr Zurbriggern isch dr Suhn vun eme Schuemacher gsi, är het segs Gschwischter gha. Im Summer isch d Familie uf Makanaa zoge, wu dr Vater in me Bärgwärch gschafft het. Dr Vater isch derno frie dur e Bärgsturz um s Läbe chuu. Wu dr Matthias Zurbriggen vierzeh Johr alt gsi isch, het er d Heimet verloo un het as Hilfsabeiter gschafft, zerscht z Sierre, speter in verschidene Länder, z. B. z Nordafrika. No nyyn Wanderjohr isch er wider uf Makanaa zruckchuu un het dert e Chromlade ufgmacht. Bim Böu vu dr Marinelli-Hitte in dr Oschtwand vum Monte Rosa het er syni Bärgstygerqualitete iberchuu. Är isch lang as Bärgfierer aktiv gsi, är het Bärgture uf s Matterhorn gmacht, uf dr Lyskamm, uf s Breithorn, vor allem aber in d Monte Rosa-Oschtwand. Anne 1892 isch er derno vum britische Bärgstyger Sir William Martin Conway entdeckt wore. Zämme mit em Conway het dr Zurbriggen in eim Johr Gletscher un Gipfel im Karakorum erforscht un hän mit 6890 Meter dr domolig Hechinerekord ufgstellt. Derno isch dr Zurbriggen mit em Engländer Edward Fitz Gerald uf
48.57762910.4916Koordinate: 48° 34′ 39,5″ N, 10° 29′ 29,8″ O D Universitet Dillenge isch vu 1551 bis 1803 in dr schwebische Stadt Dillenge an dr Duene bstande. Ihri wichtigscht Ufgab isch d Uusbildig vu dr katholische Pfaarer un vum katholische Adel z Siddytschland gsi. Si isch am Aafang dr einzig Versuech gsi, dr dominikanisch-thomistisch Zwyg vu dr spanische Spotscholastik uf Dytschland z iberdrage. Ihri historisch Bedytig lyt aber in dr Hauptsach dodrin, ass si di erscht voll uuspregt Jesuite-Universitet gsi isch uf em Bode vum Heilige Remische Rych vu dr Dytsch Nation. Derzue isch si di erscht bstandsfähig Universitetsstiftig gsi vun eme geischtlige Firscht im dytsche Ruum. Anne 1549 isch s „Collegium S. Hieronymi“ as Folg vu dr Reforme vum Konzil vu Trient grindet wore dur dr Augschburger Bischof Kardinal Otto Truchsess von Waldburg am Sitz vu dr hochstiftische Regierig, wu vu Augschburg uf Dillenge verlageret woren isch. Im Johr 1551 isch s dur dr Papscht Julius III. zuen ere Universitet ghobe wore, wu vum Chaiser Karl V. 1553 bstetigt woren isch. In däne Grindigsjohr mit segs Lehrstiel hän zerscht d Dominikaner d Universitet bedribe unter dr Fierig vum wichtige Konzilstheolog vu Trient Pedro de Soto, em Bychtvater vum Chaiser Karl
Taal ischt e politeschi Gmäind am Nordendi vom Sanggaller Rhintl, zwüsche Rorschach und Sammergreete, am Delta vom alte Rhi am Bodäsee. Taal isch zäntral gläge, einersiits a de Autobahn, am Flughafe, nööch bim Bahnhof Rhynegg und grad a dä Gränze zu Öschtriich. Wär äs Böötli hät, cha au rasch uf Lindau übere faare. Zu de Gmäind Taal ghört au no Schtaad und Altery mit em Flughafe dezue. Dä gröscht Arbetgeber isch d Sefar oder au Sydegasi gnännt. S Waarzeiche vo Taal isch de Schtäinig Tisch, dä Berg wo vom Militäär uusghölet worden ischt wien en Ämmetaler Chääs. A syne Häng wachst än rächt guete Wy, aber dä ischt so tüür dass me säit, dass sogar die, wo Räbe hegid, heimlich uf Gaissau schliichid und Öschtricher Wy chaufe tegid. Es hät en huufe Verein z Taal, dä Turnverein, d Männerriige, d Frauriige, de Dunnschtigsklub, de Fuessballklub und sogar ä Modällfluggruppe. Am Flugplatz vu Altenrhein gits es Museum mit alte Flugzüg, wo mer immer no demit flüüge kaa. D Hundertwasser-Markthalle in Staad isch am Chraisverchehr zwische Staad und Alterhii glege. Si isch zwische 1998 und 2002 baut worre. D Idee und s Konzept goht uf de weltbekannte Künschtler Friedrich Hundertwasser zruck. Gplant
De Bernhard vu Clairvaux (* um 1090 uf de Burg Fontaine-lès-Dijon bi Dijon, † 20. August 1153 in Clairvaux bi Troyes) isch e Abt, Krüüzzugsprediger un Myschtiker im Middelalder gsi. Er isch eine vu de bedüddenschde Mönch vum Zisterzienserorde gsi, weil er verantwortlich defür gsi isch, daß sich dä Orde in ganz Europa het chönne verbreite. De Bernhard isch de dritte Suhn vum Ritter Tescelin le Roux (des heißt: »de Rotblonde«) un vu sinere Frau Aleth vu Montbard gsi. Sini Gschwistrig hänn Guido, Gerhard, Andreas, Bartholomäus, Nivard un Humelina gheiße. Er isch in Chátilon-sur-Seine in d'Schuel gange. Im Johr 1113 isch de Bernhard mit ungfähr drissig Verwandte un Fründe ins Kloschter Citeaux südlich vu Dijon iitrette. Des Kloschter isch im Johr 1098 neu gründet worde. Vum Kloschtername Citeaux leitet sich de Name vu de Zisterzienser ab: französisch Citeaux, ladinisch Cistercium, dütsch Zisterze. Zwei Johr spööter hänn sie ihn scho in de westlichi Champagne gschickt, zum dört des Kloschter Clairvaux z'gründe. Des isch 1115 bassiert, un de Bernhard isch de erschte Abt worde. In däre erschte Abtei vum Zisterzienserorde sin neui Idee fürs Gmeinschaftsläbe un für de klöschterlichi Bauchunscht entstande. De Zisterzienserorde isch dörtmols e strengeri Alternative zum Benediktinerorde gsi. In
D Universitet Hohheim isch di eltscht Universitet z Stuegert, wu s hite no git. D Campus-Universitet lyt im Stadtbezirk Plieninge. Großi Deil vu dr Universitet sin im Schloss Hohheim unterbrocht. Ihre fachlige Schwärpinkt sin Agrar-, Natur- un Wirtschaftswisseschafte. Bsundersch im Beraich vu dr Agrarwisseschafte het d Universitet in ganz Dytschland aber au in dr Wält e hervorragende Ruef. Si isch Grindigsmitglid vu dr Euroleague for Life Sciences. Aber au in dr Bewärtige zue wirtschaftswisseschaftlige Studiegäng findet sich d Universitet Hohheim im Spitzefäld. D Hohe Karlsschule, ab 1781 di erscht Universitet vu dr Stadt, isch vu 1770 bis 1794 bstande. D Universitet Hohheim isch anne 1818, d Universitet Stuegert anne 1829 grindet wore, di bode Universitete schaffe zämme in dr Forschig un dr Lehr. D Universitet Hohheim goht zruck uf di landwirtschaftlig Unterrichts-, Versuechs- un Muschteraastalt, wu dur dr Chenig Wilhelm I. vu Wirttebärg am 20. Novämber 1818 grindet woren isch. Ihre erschte Diräktor isch dr Johann Nepomuk Hubert von Schwerz gsi. Scho zue sällere Zyt isch an d Schuel d Guetswirtschaft aaglideret gsi, wu us dr Staatsdomän Hohheim gwachse isch. Unter d Leitig vu dr Aastalt unterstellt sin au Waiseaastalt (speter Ackerböuschuel, syt 1818) un syt 1842 d Garteböuschuel. Di
Vorlage:Infobox Fluss/Veraltet De Negger isch de Hoptfluss vo Württeberg. Er het sini Quelle am östliche Rand vom Schwarzwald und mündet bi Mannem in Rhy. Er isch 367 km lang und het e Gfäll vo 611 Meter. D Quelle vom Negger liged im Schwenninger Moos bi Schwenninge ufere Höchi vo 706 müM. As chliine Bach flüsst er nordwärts und entwicklet sich nodisno zumene Flüssli. Öppe bi Sulz macht er e Boge und flüsst den nordöstlich a Dübenge ferbii. Bi Wenau, wo d Fils in Negger flüsst, macht er e starche Rank und flüsst den geg Nordweste a Esslenge vorbii und ab Stuggart flüsst er wider me oder weniger geg Norde. Er nint den d Rems und underhalb vo Ludwigsburg d Murr uuf, zwee rechti Nebflüss, und bi Besigheim ninnt er d Enz uuf, e linke Nebefluss. De Negger flüsst witter a Halbrunn verbii und gegenöber vo Bad Wimpfe ninnt er de Kocher und d Joogst uuf. Drufabe verloot er Württeberg und dörflüsst s Land Bade i westlicher Richtig, wobii er e chorzes Stugg wiit d Grenze zwöschet Bade und Hesse bildet. De Negger flüüst denn no a Haidelbärig verbii und mündet nocheme Weeg vo 367 Kilometer bi Mannem in Rhy ine,
Horge isch e politischi Gmäind und de Hauptort vom Bezirk Horge im Kanton Züri, Schwiiz. Horge liit am lingge, westliche Ufer vom Zürisee und isch öppe 18 km vom Kantonshauptort Züri ewegg. Es isch Teil vo de Agglomeration Züri. D Iiwoner gheissed «Horgner». Vo de Gmeind isch öppe d Helfti Wald, ufeme Viertel tüends purä, en Achtel sind Hüser und de Räschte sind Strasse. Im Wappe häts en wiisse Schwan uf rotem Tuech. Horge liit am Hang vom Zimmerberg, das isch e Sitemoräne wo de Linthgletscher bi de letschte Iisziit ligge la hät. D Gmeind gaht vom See über s Sihltal übere bis zum Albis. Vo de Urgschicht kännt mer nöd vil. E paar Versteinerige us em Choleflöz Chäpfne zeiged, das es früener, vor öppe 16 Millione Jaar, vil wärmer gsii isch. Dozmal händ da Mastodon, e Art vo Mammut, gläbt und es hät viili Pflanze, vorallem Farn, Schachtelhalm und Greser gha, so ähnlich wie hüt i Südflorida. Die erschte Spure vo Horgner hät mer am Seeufer bim Scheller, a de Grenze zu Oberriede, und bim Dampfschiffsteg gfunde. Es sind di jungsteiziitliche Reschte vo de Pfahlbouer, wo vor öppe 5000 Jaar da gläbt händ. De Fundplatz vo de Horgener Kultur,
Sigrist isch en alemannische Familiname, wo bsunders i de Schwiiz verbraitet isch. De Familiname werd nöd aihaitlich gschribe: Sigrist, Sigerist, Sigriz, Siegrist, Siegerist, Siegeris, Siegriß und äänlichi Forme chömet vor. De Name isch e Bruefsbizaichnig und bidüütet »Chiletiener, Mesmer« oder nordtütsch »Küster«. De Name isch i de Schwiiz und z Südwesttütschland verbraitet und ghört zu verschidnige Familie mit verschidnige Herkunft. Di ältiste Bileeg vom Familiname stamet usem End vom 13. Joorhundert, so ane 1285 Chuonrat der Sigeriste us Riehe im Aargau oder 1296 Berhtolt der Sigeriste vo Friiburg im Briisgi. Natüürli sind spööter Lüüt mit dem Familiname uusgwanderet, so as de Name hüt au usserhalb vom alemannische Sproochruum vorchunnt. Sigrist (ahd. sigristo; mhd. sigriste) chunnt as Bruefsbizaichnig vor i de Schwiiz mit Uusnaam vo de Ostschwiiz und vo Graubünde, denn im Elsass und imene Tail vom Briisgi: Züripiet, östl. Aargau: sigerscht u.ä.; Bernpiet: sig(e)rischt u. ä.; Wallis und Südwalser: sigruschtu, sigurschtu; Oberelsass: sigrischt; Colmer, Strossburg: sejerscht, säjerscht. S Wort chunnt usem Latiinisch, wo de sacrista en »Tiener imene Hailigtum« isch. Im Bündnerland, i de Ostschwiiz und im übrige alemannische Sproochpiet werd degege s Wort Mesmer oder Mesner bruucht (mhd. mesnære; us lat. mansionarius »Hüeter vom Gotteshuus«), und s hochtütschi Wort
10vor10 isch e Nochrichtesändig vom Schwizer Färnseh, wos sit 1990 git und zwüschem Mäntig und em Fritig am zäh vor Zähni z Nacht gsändet wird. Im Gägesatz zur Tagesschau, wo d Nachrichte inere churze Form usstraut, sändet 10vor10 meh Hingergrundbricht, Reportage und Interviews. Dä Nachrichtestiu cha me aus Infotainment bezeichne und Bricht si mängisch sehr genau recherchiert. D Sändig wird uf Hochdütsch moderiert, d Interviews bi de Iispilige oder im Studio si aber, wes mit em Gspröchspartner geit, uf Schwizerdütsch. D Erschtusstrahlig fingt uf SRF 1 statt, 10vor10 wird aber au uf SRF Info und uf 3sat gsändet. d Site vo de Sändig
Als Bärner Oberland bezeichned mu e Region im Kanton Bärn. Si umfasst ds Haslital, d'Gägend ume Brienzersee und ume Thunersee, d'Litschinetäller, ds Tal von dr Chander, ds Sibetal (Simme) und ds Tal um Saane. Im Bärner Oberland het s en huufen Bäch. Das Wasser geid alls i d Aara, wan ihri Quella im Haslital hed und wa nähr diren Brienzer- und Thunersee fliesst. Sidlich von dene Seenen gan mehreri Täller i d Bärga uehi. Gäg Norden het s o Täller, aber chlinderi. Us dene meh ol minder stotzigen Chrächen chemen äben die Bäch. D Uusnahm ischt natirli ds Tal um Saane. Nid wils glääger wän, aber wil das Wasser en grossa Umwäg macht, sogar d Statt Friburg umrunded, bis s den im Underland bin Gimmenen i d Aara fliesst. U där Umwäg heisst Saana oder Sarine, wie die Wältschen derzue sägen. Gäge Weschten ischt ds Bärner Oberland offes, gäg Norde, Oschte und Siiden isches vo heien Bärgen umgähn. Dr Brinigpass verbindet ds Haslital mid Obwalden, dr Suschten fierd i ds Urnerland und d Grimsla i ds Wallis. D BLS verbindet Bären mit Thun, Chanderstäg u diren Letschbärg mit dm Wallis. Ds Saaneland isch hingäge mid der MOB gäg Weschten verbunden.
D Universitet Konschtanz isch mit unter 10.000 Studänte eini vu dr chleinere dytsche Universitete. Si lyt sidlig vu dr Insle Mainau am Bodesee un isch 1966 as Reformuniversität „uf dr griene Matte“ as kompakti Campus-Universitet böue wore. Konschtanz isch dodermit di sidligscht Universitetsstadt vu Dytschland wore. D Universitet isch in dr Exzellänzinitiative in allne drej Ferderlinie erfolgryych gsi. Dr Komplex vu dr Universitet lyt zmittsen im Mainauwald im Konschtanzer Stadtteil Egg, 200 Meter sidweschtlig vu alte Dorf Egg gegeniber vu dr Mainaustroß. S Universitetsgländ isch mit em Dorf iber zwo Brucke verbunde, wu fir Chraffahrzyyg gspert sin. S Sportgländ vu dr Universitet isch wie s Dorf uf dr Syte vu dr Stroß, wu em See zues lyt, diräkt nordeschtlig vu Egg. Bis zue dr Yygmeindig vu dr friejere Gmei Allmannsdorf in d Stadt Konschtanz am 1. Jänner 1915 het s ganz Biet zue dr domolige Gmei ghert. Scho im 17. und 18. Johrhundert het s z Konschtanz e Universitet gee. Dr Ableger vu dr Fryybeger Universitet isch im Lanzehof unterbrocht gsi (hite Justizverwaltig an dr Untere Laube) un isch in dr Johr 1686 – 1698 un 1713 – 1715 bedribe wore. D Universitet Konschtanz isch 1966 as Reformuniversitet grindet wore,
De Stephan Siegrist (* 17. Dezember 1972 bi Bern) isch e Extrembergstiiger und Bergfüerer. De Stephan Siegrist het mit 16i afange Chlettere und nochere Lehr as Zimmermaa sich zum Bergfüerer uusbilde loo. Sit denn het er meriri Bergtuure undernoo und au e par noiji Chletterruute erröffnet. Bikannt wore isch er, well er ane 1999 a de Liveöberträägig vom Schwiizer Fernsee tailgnoo, woo zwai Team d Eiger-Nordwand ufegchletteret sind. Druf abe het en die Eiger-Nordwand nüme losloo und er het mit anderne Extrembergstiiger meriri noiji Chletterruute erchundet. De Stephan Siegrist het au meriri Berge z Patagonie, im Himalaya und i de Staate bestige. Ane 2008 het er zwee Berge i de Antarktis besitige. Stephan Siegrist im Munzinger-Archiv (Artikelaafang frei abruefbar) Röbi Koller: Stephan Siegrist – Balance zwischen Berg und Alltag. AS Verlag, Züri 2007, ISBN 978-3-909111-32-9. Stephan Siegrist, Christian Ewers: Stephan Siegrist – Unterwegs zwischen Himmel und Erde. Delius Klasing Verlag, Bielefeld 2013, ISBN 978-3-7688-3586-2. Stephan Siegrist – Beyond the Element. Delius Klasing Verlag, Bielefeld 2013, ISBN 978-3-7688-3627-2. Leben im Sturm. Selbstporträt eines Extrembergsteigers. Orell Füssli, Züri 2016, ISBN 978-3-280-05616-5. Internetuuftritt vom Stephan Siegrist Profil vom Stephan Siegrist uf mammut.ch Bericht zue dr Antarktis-Expedition uf huberbuam.de Nadja Pastega, Dominik Balmer: «Ueli
Milchmaa cha sii de Pruef Milchmaa de Künschtlername vom serbisch-schwiizerische Rapper Goran Vulovic (* 1984) us Chur, lueg Milchmaa "Milchmaa" chunt au im Titel vom bekannte Buech Eigentlich möchte Frau Blum den Milchmann kennenlernen vom Schriftsteller Peter Bichsel vor.
De Himalaya (Sanskrit: हिमालय, Himālaya, IPA: [himˡalaɪ̯ɐ]) isch s höchst Gebirge und litt in Asie. De Mount Everest, wo im Himalaya stoot, isch mit 8848 müM. de höchst Berg uf de Erde. Entstande isch de Himalaya well de Indisch Subkontinent nordwäärts gege di Eurasischi Platte druckt. De Name Himalaya chunnt usem Sanskrit und isch e Zämesetzig vo hima »Schnee« und alaya »Ort«. Im ältere Sanskrit werd er Himavan »Schneeriich« gnennt, wa i de Antiiki as Emaon mons und Imaus mons öbernoo woren isch. De Himalaya fangt im Weste z Pakistan aa. De Südfuess erstreckt sich öber Indie, de grööst Tail aber ghört zu China bzw. Tibet. Nepal und Bhutan sind Bergstaate, wo im Himalaya liged. Vo de Berge wo öber 8000 Meter höch sind, liged zee im Himalaya und vier im Karakorum, wo zum Himalayasystem ghört. De Mount Everest (nepal.: Sagarmatha; tibet.: Qomolangma) isch mit 8848 de höchst Berg uf de Erde und litt a de Grenze vo Nepal und vom Tibet. De Kailasch (6714 m) gelt as de hailigst Berg im Himalaya und spillt im Hinduismus, Buddhismus und Jainismus e wichtigi Rolle und au im Bön, a de vorbuddhistische Religioo vom Tibet. Im Himalaya liget au di grööste Gletscher,
Schübelbach isch en politischi Gmeind im Bezirk March im Kanton Schwyz i dr Schwiiz. Zu Schübelbach ghöret d Ort Buttikä und en Teil vo Sibnä. Schübelbach lit idr Nöichi vom oberä Teil vom Zürisee und gouht bis zur Linth use. De höichschti Punkt isch de Chopfäbärg mit 1879 Meter übrem Meer. Dä "Schübelbachner Bann" isch es Waldgebiät zwüschet em Müllerspitz und em Stockbärg und bedeckt ganzi 43 Prozänt vo dä Gmeindsflächi. Er isch rächt steil und drum nöd sehr produktiv. D Helfti vo de Flächi macht d Talsohle uus, wo i de Linthebeni lit. Sie wird landwirtschaftlich gnutzt. Im Jour 972 isch Sibnä erschtmals in Urkunde vom Klouschter Einsidlä erwähnt worde. Buttikä isch als Butinchouen anno 1045 z erscht Mal erwähnt worde. Erscht im Jour 1184 wird s Dorf Schübelbach inere Urkunde vom Papst Lucius em Dritte als Subelnebach gnännt. Früener isch Schübelbach am Tuggnersee glägä. De See isch mitem Zürisee und em Waläsee verbunde gsi. Bekannti Gschlächter im Dorf sind «Schalch» und «Bruhin» und im Dorf Buttikä «Ruoss» Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 26,5 % gläge. 63,6 % vu de Iiwoner sind im Jaar 2000 römisch-katholisch gsii, 16 % evangelisch-reformiert. Bi de Volchszellig 2000
S Werterbuech vu dr donauschwebische Fachwortschätz erfasst un bschrybt dr Wortschatz vu dr Handwärcher un dr Landwirtschaft vu dr donauschwebische Dieläkt. S Werterbuech konzäntriert sich uf dää Uusschnitt us em Gsamtwortschatz, wel die Beraich fir s Läbe un s Schaffe vu dr dytschsprochige Bevelkerig in däre Region represäntativ sin. D Bschränkig isch e Voruussetzig derfir gsi, ass d Bänd in ere absähbare Zyt hän chenne bearbeitet un vereffentligt wäre. Si isch au notwändig gsi, wel sich di donauschwebische Dieläkt dur Flucht, Verdryybig un Uuswanderig allmeh uflese, un dodermit d Gwährslyt bal nimmi z Verfiegig stehn. D Yydreg vum Werterbuech sin alfabetisch aagordnet, dr Aasatz vu dr Stichwerter isch wie in dr meischte große Dieläktwerterbiecher hochdytsch. Wel sich di donauschwebische Sprochgmeinschafte allmeh uflese, het sich fir dr Forschigsberaich Donauschwebischi Mundartforschig d Ufgab gstellt, d Dieläkt in dr donauschwebische Sidligsbiet, d Fachsproche vu dr Handwärcher un vu dr Bure, di dytsche Stadtsproche un di sprochlige Interferänze z Sidoschteuropa z untersueche un darzstelle, derzue di sprochlig Integration vu dr uusgsidlete Donauschwobe. S Projäkt het zerscht an d Vorarbete un di frieje Ziil vu dr ungarndytsche un dr Banater Mundartforschig aagchnipft. Am Aafang isch s Ziil gsi, di donauschwebische Dieläkt z dokumäntiere un wisseschaftlig