rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Hans Stocker (* 28. Februar 1896 z Baasel; † 14. Januar 1983 z Baasel) isch e Schwizer Kunstmooler gsi und e Pionier vo dr modärne schwizerische sakraale Glaasmoolerei. Dr Hans Stocker isch as dritts Chind vo fümf z Baasel uf d Wält cho. Si Brueder Ärnst, wo nüün Joor jünger gsi isch, isch dr Künstler Ärnst Stocker gsi. Er isch z Baasel uf d Schuel, het e Leer as Kunstschlosser gmacht und het bim Albrächt Mayer an dr Allgemäine Gwärbeschuel Basel moole gleert. Vo 1920 aa isch dr Stocker GSMBA Mitgliid vo dr Sekzioon Baasel gsi und het an e Hufe Äinzel- und Grubbenusstellige in dr Schwiz und im Usland usgstellt. Dr Stocker het vo 1919 bis 1921 z Gämf gwoont. Dört het er d Wärk vom Ferdinand Hodler und vom Paul Cézanne kennegleert und isch e Fründ vo de Mooler Alexandre Blanchet und Hans Bärger worde. Druf isch er bis 1924 uf Positano und het sich no e baar Mööned z Tunis ufghalte. 1925 het er sich z Frankriich niidergloo und im Summer z Montigny-sur-Loing bi Fontainebleau und im Winter z Bariis gwoont. 1928 het dr Stocker mit sim Brueder und em Paul Camenisch, Otto Staiger, Charles Hindenlang
Rot-Blau, au Grubbe Rot-Blau het e Baasler Künstlerveräinigung in de 1920er Joor ghäisse. Si isch em Expressionismus noochgstande und mä underschäidet zwäi Faase, wo mit «Rot-Blau I» und «Rot-Blau II» bezäichnet wärde. D Grubbe «Rot-Blau» isch am Silvester 1924/1925 vom Albert Müller, Paul Camenisch und Hermann Scherer gründet worde. Bald druf isch dr Werner Neuhaus s vierte Mitgliid worde. D Grubbe isch entstande wil d Aarbetsbedingige für jungi Mooler und Plastiker z Baasel schwiirig gsi sin. En elteri Generazioon (Paul Basilius Barth, Jean Jacques Lüscher, Numa Donzé und Karl Dick) het d Usstellige in dr Kunsthalle BaselKunsthalle Baasel und d Ufdrääg vom staatlige Kunstkredit für sich in Aaspruch gnoo. «Rot-Blau» häi das Monopol welle zerstööre, so dass sii au vo de Usstellige, vom Verchauf und vo dr Vermittlig vo öffentlige Ufdrääg chönne brofitiere. Drzue isch choo, ass «Rot-Blau» no gesellschaftskritisch gsi isch und e nöiji stilistischi Richdig gege d Walöörmoolerei, wo vorgherrscht het, het welle duuresetze. E groosse Iifluss in dere Richdig häi «d Künstlergrubbe Brugg» und dr Ernst Ludwig Kirchner gha. Däm si Wärk isch 1923 z Züüri usgstellt worde und d Baasler Mooler häi persönlige Kontakt mit em gha. Im Kirchner si Iifluss gseet mä bsundrigs in Daarstellige
S Kabinett Segitz isch vum 1. Merz bis 17. Merz 1919 d Landesregierig vu Bayern gsii. D Minischterlischt isch vum Reetkongräss verabschidet, vu dr burgerlige Barteie un dr MSPD aber abglähnt wore. S Kabinett sich in däre Form nie zämedrätte. Die Minischter, wu scho zum Kabinett Eisner ghert hän, hän iri Gschäft aber wytergfiert. Johannes Merz: Auf dem Weg zur Räterepublik. Staatskrise und Regierungsbildung in Bayern nach dem Tode Eisners (Februar/März 1919). In: Zeitschrift für bayerische Landesgeschichte 66 (2003), S. 541–564 online Kabinett Segitz, Historisches Lexikon Bayerns
Dr Urban VII. (* 4. Augschte 1521 as Giambattista (Giovanni Battista) Castagna z Rom; † 27. Septämber 1590 au dert) isch vum 15. bis zum 27. Septämber 1590 Papscht vu dr kadolische Chilche gsii. Wämer vum Stephan (II.) absiit, wu syter 1961 offiziäll nimi as Papscht zellt wird, isch sy Pontifikat s chirzescht in dr Gschicht gsii. Dr Giovanni Battista Castagna isch e Suhn vum Genues Cosimo Castagna un däm syre Frau, dr Remeri Costanza Ricci, gsii. Är het Zivil- un Chilcherächt an verschidene Universitete z Italie studiert. Beedi Studiegäng het er z Bologna mit eme Doktortitel abgschlosse, isch dermit Doctor iuris utriusque gsii. Är isch druf in d Dienscht vu sym Unkel drätte, em päpschtlige Legat z Frankrych, em Girolamo Kardinal Verallo. Am 1. Merz 1553 het en dr Papscht Julius III. zum Erzbischof vu Rossano ernännt. Wel er no kai Prieschter gsii isch, isch er am 30. Merz 1553 zum Prieschter un am 4. April 1553 schließli zum Bischof gweit wore. Dr Papscht Julius III.het en 1555 zum Gouverneur vu Fano gmacht. Dr Papscht Paul IV. bald ruf no zum Gouverneur vu Perugia un Umbria. In syre Aigeschaft as Erzbischof vu Rossano isch er Dailnämer vum Konzil vu
S Kabinett Hoffmann I isch vum 17. Merz bis zum 31. Mai 1919 d Landesregierig vu Bayern gsii. Am 7. April isch dr Johannes Hoffmann zwunge gsii, wäg dr Uusruefig vu dr Münchner Räterepublik mit sym Kabinett un em Landdag uf Bamberg uuszwyche. www.historisches-lexikon-bayerns.de: Kabinett Hoffmann I, 1919 Bayerischer Landtag: Verhandlungen 1919-1933. Band 1: Berichte 1919 Nr. 1-27 Horst Nusser: Militärischer Druck auf die Landesregierung Johannes Hoffmann vom Mai 1919 bis zum Kapputsch. Unter besonderer Berücksichtigung der geheimdienstlichen Überwachung der USP und KP, in München und Umgebung, in ZBLG 33 (1970), S. 818–850.
S Max-Planck-Inschtitut fir Chärnfisik isch e Inschtitut vu dr Max-Planck-Gsellschaft un het sy Sitz am Fueß vum Königstuhl z Haidelberch. Uf Initiativ vum Walther Bothe isch s anne 1958 us em Inschtitut fir Fisik im Max-Planck-Inschtitut fir medizinischi Forschig entstande, wu s syter 1930 git. S MPIK macht hite Grundlageforschig in dr Biet Aschtrodaillifisik un Quantedynamik. Erschte Laiter isch dr Wolfgang Gentner gsii. Syter 1966 wird s Inschtitut vun eme Diräkterkollegium glaitet. Zurzyt git s segs Abdailige un e baar anderi Forschergruppe un Noowugsgruppe. Wisseschaftligi un tächnischi Serviceberaich un d Verwaltig unterstitze d Forscher*ne. Am Inschtitut schaffe rund 390 Lyt, derzue cheme Diplomande*ne un Gaschtwisseschaftler*ne. Wisseschaftler*ne vum MPIK schaffe zäme mit andere Forschigsgruppe vu Europa un dr ganze Wält un wirke in zahlryche internationale Kollaboratione mit, zum Dail in Fäderfierig. Bsundersch intensivi Bezieige git s zue verschidene Großforschigsyyrichtige em GSI Helmholtzzäntrum fir Schwärioneforschig (Darmstadt), em Dytsche Elektrone-Synchrotron DESY (Hamburg), em CERN (Gämf), em Istituto Nazionale di Fisica Nucleare-Laboratori Nazionali del Gran Sasso INFN-LNGS (Assergi L‘Aquila) oder em Weizmann-Inschtitut z Israel. In dr Metropolregion kooperiert s Inschtitut äng mit dr Uniwersidet Haidelberch, wu d Diräkter un anderi Mitarbaiter*ne vum Inschtitut lehre. Dr wisseschaftli Noowugs wird in drei International Max Planck Research
Dr Patrick Knothe (* 1987 z Singe) isch e dytsche Autor. Dr Knothe het Chaufmann glehrt un derno Filosofy studiert. Är läbt z Ehinge. Är het Gedicht in verschidene Anthologie un Zytschrifte vereffetligt, unter anderem in „Der Mauerläufer“. Anne 2014 isch im Leipziger Engelsdorfer Verlag sy erschte Roman „Der gefesselte Dionysos“ uusechuu, 2015 het er „Schwarzweiß – oder eine Geschichte über den Tod“ publiziert, 2017 „Psychodelica“ un 2018 „Sätze“. Anne 2018 het er bim Gerhard-Jung-Wettbewärb mit em Gedicht „Die Iefältige“ en zweete Bryys in dr Kategory Lyrik gwunne. Är isch Mitglid vum Konschtanzer Chinschtlerzirkel „Eule“ un vu dr Meerschburger „Autorenrunde“. Der gefesselte Dionysos. Engelsdorfer Verlag. Leipzig 2014. ISBN 978-3-95488-755-2 Schwarzweiß – oder eine Geschichte über den Tod. Engelsdorfer Verlag. Leipzig 2015. ISBN 978-3-96008-064-0 Psychodelica. Engelsdorfer Verlag. Leipzig 2017. ISBN 978-3-96008-916-2. Sätze. Engelsdorfer Verlag. Leipzig 2018. 978-3-96145-373-3 Die Iefältige. In: Alemannisch dunkt üs guet, 1/2018, S. 72 (Online)
Dr Joachim Zenger (* 7. Juli 1951 z Konschtanz) isch e dytsche Dialäktautor un Kabarettischt. Dr Zenger isch z Konschtanz ufgwagse un het iber 30 Johr lang as Beruefsoffizier bi dr Bundeswehr gschafft. Är läbt z Meßstette. Syter anne 2000 schrybt er humorvolli un satirischi Gedicht, Churzgschichte un Anekdote uf Alemannisch, zum Dail au uf Hochdytsch. E Uuswahl drus het er in fimf Biechli im Sälbschtverlag publiziert. Mit em Kabarett „Maultrommel“ isch er syter 2002 im Ruum Semmerenga un Duttlinge unterwägs. Blosrehrle. Selbstverlag, Meßstetten 2000 Frichtlejohr. Selbstverlag, Meßstetten 2000 Die Truppensau. Selbstverlag, Meßstetten 2001 Satt-tierisch. Selbstverlag, Meßstetten 2001 Buureglächter. Selbstverlag, Meßstetten 2002 Täxtprobe uf dr Websyte vu dr Muettersproch-Gsellschaft
D Anna Thommen (* 1980 z Arlese) isch e Schwyzer Filmmacheri un Reschiseeri. Dr Anna Thommen het noch em Diplom 2002 bis 2004 as Primarlehreri gschafft. 2004/2005 het si dr Vorkurs an dr Schuel fir Gstaltig Basel bsuecht un 2007 e Praktikum bi dr Filmproduktionsfirma point de vue gnmacht. 2008 het si mit em Film Second me dr Bachelor «Video» an dr HSLU abgschlosse un 2013 mit em Dokumentarfilm Neuland dr Master in Filmreschy an dr ZHdK. Mit em Film Neuland het si ne verschideni Feschtivalbryys gwunne, u. a. 2013 s «Goldene Auge» vum Zurich Film Festival. 2019 isch ire neie Film Volunteer in Zämenarbet mit em Lorenz Nufer uusechuu un u. a. dr Basler Film- un Mediekunschtpriis gwunne. D Film vu dr Anna Thommen porträtiere Mänsche un Situatione vum Lääbe, wu drotz ire indiwiduälle Gschichte, gsellschaftligi Phänomen bschrybe. Dr Film Second me (2008) referänziert uf di wirtuäll Wält „Second Life“ un porträtiert e User in sym Umfäld vor em Computer un sy Avatar online. In Neuland (2013) isch d Filmmacheri mit Schueler*ne vun ere Integrationsklass un däne iri Lehrperson iber zwai Johr uf em Wäg ins Beruefsläbe gange. Dr Film Volunteer (2019) fokussiert Lyt us dr Schwyz, wu iri
D Dorothea Rust (aigetli Dora Anna Rust; 15. Novämber 1955 z Zog, haimatberächtigt z Walchwil, Zog) isch e Schwyzer Performancechinschtleri un Dänzeri. Si läbt un schafft z Züri. Anne 2016 isch si mit em «Performance Bryys Schwyz» uuszaichnet woore. D Dorothea Rust het vu 1979 bis 1983 modäärne Danz z Züri un z Bärn studiert (rhythmischi Gymnaschtik un Uusdrucksdanz no Laban-Tächnik, Graham-Tächnik, Cunningham un Limon-Tächnik, Improwisazioon, klassisch Ballett, Eutony no Gerda Alexander, Stimmbildig/Gsangsunterriicht u. a.) Derno isch si uf New York wooge, wu si vu 1983 bis 1991 Poschtmodäärne Danz un Performance studiert het. Breegt hän si di freie Improwisazioone zwische verschiidene Genre, s instant composition and choreography Verfahre, wie s in däne transdisziplineere Zämenaarbete uusgschafft wooren isch. Si het z New York au mit dr Khoreograafi Deborah Gladstein gschafft, wu si vu 1984 bis 1990 internazionaal mit tuurt het. In dr 1980er un 1990er Johr het si mit Muusiker*ne un Dänzer*ne performt wie Hildegard Kleeb, Malcolm Golstein, Margit Schenker , Jeremias Schwarzer, Charlotte Hug, Omri Ziegele un Eva Karczag. Vu 1994 bis 1997 het d Dorothea Rust z Züri un z New York e Uusbildig gmacht zur Lehreri vu dr Alexander-Tächnik (ACAT). 1999 bis 2003 het si an dr
Dr Christof Schöibli (* 4. Merz 1941 z Baasel) isch e Schwizer Altfiloloog. Dr Christof Schöibli het Klassischi Filologii an dr Uni Baasel studiert, won er 1967 bim Bernhard Wyss bromowiert und 1973 habilitiert worde isch. In sinere Studiezit isch er Mitgliid vom Schwizerische Zofingerveräin worde. Denn het er als Brivatdozänt gleert, sit 1979 as usserordentlige Brofässer an dr Uniwersidäät Baasel. 1982 isch er an d Uniwersidäät Bärn uf e Leerstuel für Latiinischi Filologii gange. 1995 isch er zum Räkter vo dr Uniwersidäät gweelt worde. Dä Boste het er bis zu sinere Emeritierig (2005) ghaa, sit 1997 hauptamtlig. Dr Christof Schöibli beschäftigt sich hauptsächlig mit dr latiinische Litratuur vo dr Antike. Er behandlet pagaani wie au christligi Autore und isch Spezialist für römischi und christligi Religioon. Christoph Schäublin. In: Werner Schuder (Hrsg.): Kürschners Deutscher Gelehrten-Kalender. Begründet von Joseph Kürschner. 18. Auflage. De Gruyter, Berlin [u. a.] 2001, ISBN 3-598-23603-4, S. 2734 (degruyter.com – ständig aktualisierti zuegangsbschränkti Onlineuusgab). Literatur vu un iber Christoph Schäublin im Katalog vu dr Dütsche Nazionalbibliothek Schweizerischer Zofingerverein, Schweizerischer Altzofingerverein (Hrsg.): Mitgliederverzeichnis 1997. Zofinge 1997, S. 35. (Verfüegbar in dr Schwizerische Nazionalbibliothek, Signatur SWR 1338.) Normdate: GND: 108338509 | LCCN: n85368929 | SUDOC/IdRef: 028797779 | VIAF: 94668384
Dr Riechedych im Kanton Baasel-Stadt (bis zum Aafang vom 20. Joorhundert au Chläibaasler Dych) isch e künstligs Fliessgwässer, wo öbbe 5 m³/s Wasser us em Fluss Wiise über e Strecki vo 3,8 Kilometer abläitet, fast d Helfti vom middlere Wasserfluss vo dr Wiise. Mä het 1225 mit em Baue aagfange und s ganze Kanalsüstem isch 1280 fertig gsi. Er isch as Gwärbkanaal blaant gsi und isch in Rhii gmündet. Im 20/ Joorhundert isch er technisch überhoolt gsi und er 1907/17 isch er in zwäi Etappe zum grösste Däil stillgläit worde. Nume äi Däilstück git s no, wo sit 1923 zum Chraftwärk Riechedych, won e Grundwasserbumpwärk im Waldpark Langi Erle isch, und underirdisch wider zrugg in d Wiise füert . D Brodukzioonsmöögligkäite, wo mit em Kanaal zsämmehänge, häi im 19. Joorhundert d Entwigglig vom Chläibaasel as Industriistandort gförderet. Uursprünglig het d Bischofsstadt Basel nume us dr linggsrhiinische Siidlig bestande, und s Gwärb het sich im Hochmiddelalter vermeert und d Stadt isch e regionals Zentrum und e Verkeersknootepunggt worde. S Grossbaasel het scho im 12. Joorhundert Gwärbkanääl baut, dr Dalbedych und dr Rümelibach. Wo d Zääringer usgstorbe gsi si, häi im Joor 1225 d Baasler Bischöf die erst Baasler Brugg über e
Dr Birkhüüser Verlaag us Baasel isch vo öbbe 1900 bis 2012 e Schwizer Wüsseschafts- und Fachbuechverlaag gsi. D Archidektuur- und Disäintitel si 2009 an dr spanisch Verlaag Actar vrchauft worde. Wo dä insolwänt worde isch, het De Gruyter 2012 die Brogrammsegmänt übernoo und het für sä witer s Imprint Birkhüüser brucht. Anderi bedütendi Brogramm vo naturwüsseschaftlige Büecher und Zitschrifte (Mathematik, Wüsseschaftsgschicht, Bio- und Ärdwüsseschafte) si sit 1985 bim Springer Basel AG (jetz Springer International Publishing) bliibe, wo für die Ditel s Imprint Birkhäuser Science brucht. Dr Emil Birkhüüser (1850–1930) isch vo Thüringe as junge Schriftsetzer in d Schwiz choo und het 1879 z Baasel en äigeni chliini Druckerei ufdoo. Us dere het sich churz vor 1900 dr Birkhüüser Verlaag entwigglet. 1884 isch er z Baasel iibürgeret worde, und zum Dank an d Schwiz, won em s mööglig gmacht het, erfolgriich chönne z schaffe, het er welle e „patriotischer Werk … von bleibendem Wert“ uusegee. Das isch Bilder aus der Schweizergeschichte vom Historiemooler Karl Jauslin gsi. Am Aafang het Birkhüüser hauptsächlig Regionallitratuur uusegee, in de 1920er Joor si Fachzitschrifte, Monografie und Leerbüecher drzue choo. In de 1940er Joor isch s Wüsseschaftsbrogramm stark erweiteret worde, wil e Hufe Autore us Dütschland us
D Lore Fischer geborena Pflug (* 12. Mai 1934 z Dibenga; † 27. Juni 1983 z Balenga) isch a schwäbischa Dichdere gwäa. Se hådd z Rosafäld em Graes Balenga gläabd. Ir Vaddr isch dr Max Pflug gwäa, Buachdruggrmåeschdr, ir Muadr d Albertine Pflug geborena Bühler. Am 24. Dezember 1952 hådd se da Eberhard Fischer aus Aschaffaburg gheiråd. Gschriiba hådd-se zwåe Gedichdbändla: Von Adam ond Eva bis zu de Schwoba ond So semmer halt. Ihre Gediichd send humorvool ond guad zomm läasa. Emm aersda Biachle diichded-se ibr Gschiichda aus dr Bibel gnaoso wia ibr Vorfäll aus-m Remischa Reich, ond selbsdvorsdendlich ibr kuriose Szena aus-m schwäbischa Alldag. Ir zwåeds Biachle gåd de Jåreszeida nåch ond isch a Sammlong vo de Gediichd, dia må ibr a leengora Zeid emm Zollern-Alb-Kurier rauskomma send. Lore Fischer, Von Adam ond Eva bis zu de Schwoba, Knödler-Verlag Reutlingen 1980, ISBN 3-87421-093-6 Lore Fischer, So semmer halt, Druck- und Verlagshaus Hermann Daniel GmbH, Balingen 1982.
Dr Rolf Rosendahl (* 17. Februar 1950 z Wyyl; † 15. April 2020) isch e dytsche Lehrer, Chinschtler un Musiker gsii. Dr Rosendahl isch z Wyyl ufgwagse. No dr Schuel het er an dr Pedagogische Hochschuel Löörech Änglisch, Psichology un bolitischi Bildig studiert. Ab 1975 het er an dr Grund- un Hauptschuele z Zäll unterrichtet. Anne 2005 isch er as Konrätkter an d Buechebach-Grundschuel z Schännau gwägslet. Är het mitghulfe d Gmainschaftsschuel Oberes Wisedal ufzböue un het dert derno ne Großdail vu syne Unterrichtsstunde abghalte. Anne 2015 isch er in Ruestand gange, het aber no bis 2018 as Lehrer unterrichtet. Syt dr 1980er Johr het er au as Chinschtler gschafft. Är het gmolt un zaichnet, unter anderem Landschaftsmotiv, Stillläbe, Akt in Aquarell un Acryl un derzue het er au Karikature zaichnet. Sy erschti Uusstellig het er anne 1987 z Untermünstertal zäme mit em Berthold Hünenberger ghaa. Iber d Johr het er verschideni Uustellige ghaa, vor allem in dr Gegnig, aber 2005 au z Berlin. Är het au ne Chunschtkaländer uusegee. An dr Volkshochschuel het er langi Johr Kirs gee, unter anderem in Aquarällmolerei un Zaichne. Syt 1986 het mer dr Rosendahl in dr Region au gchännt as alemannische Musiker, wu
Dr Hans Thill (* 1. Oktober 1954 z Baade-Baade) isch e dütsche Autor und Übersetzer. Er läbt z Häidelbärg und isch Mitgliid vom PEN-Zentrum Dütschland. Dr Thill isch z Biil ufgwaggse. Er het z Häidelbärg Sprooche und Jura, Germanistik und Gschicht studiert. 1978 het er zsämme mit dr Angelika Andruchowicz, em Manfred Metzner, Ulla Tripp und Dorothea Lang dr Verlaag Das Wunderhorn gründet. Er het e Hufe Büecher us em Französisch übersetzt. Sit 2000 isch er Läiter vo dr Räije Poesie der Nachbarn – Dichter übersetzen Dichter, sit 2010 künstlerische Läiter vom Künstlerhuus Edenkobe. 2012 het er d Poetikvorlääsig an dr Theologische Fakultäät vo dr Humboldt-Uniwersidäät Berlin ghalte. Dr Hans Thill, isch au Beufdragte für »Writers-for-Peace« gsi, bis April 2017 isch er im Bresidium vom dütsche PEN gsässe. Gelächter Sirenen. Gedichte. Wunderhorn, Häidelbärg 1985. Zivile Ziele. Gedichte. Wunderhorn, Häidelbärg 1995. Kopfsteinperspektive. Post aus Plovdiv und Sofia. Wunderhorn, Häidelbärg 2000. Wetterseite. Gedichte. In: Gregor Laschen (Hg.): An die sieben Himmel. Sieben Dichter besuchen sieben Landschaften. Wunderhorn, Häidelbärg 2002. Kühle Religionen. Gedichte. Wunderhorn, Häidelbärg 2003, ISBN 978-3-88423-212-5. Museum der Ungeduld. Gedichte. Wunderhorn, Häidelbärg 2010. Das Buch der Dörfer. Berlin (Matthes & Seitz) 2014. Ratgeber für Zeugleute. Gedichte. Berlin (Brueterich Press) 2015. Der
D Eva Maria Löijebärger (* 1991) isch e Bärner Dichtere. D Eva Maria Löijebärger isch 1991 z Bärn uf d Wält choo. Si het an dr Uni dört studiert und an dr Hoochschuel für Künst Bärn.SI isch zwäimol, 2014 und 2017, Finalistin am open mike Berlin worde. 2016 het si s Stipendium »Weiterschreiben« vo dr Stadt Bärn überchoo. Im Joor 2020 isch dekarnation as ersts Lüürikdebü mit em Baasler Lürikbriis uszäichnet worde, Im gliiche Joor het si au dr Litratuurbriis vom Kanton Bärn und dr Orphil Debübriis vo dr Stadt Wisbaade überchoo, und 2021 dr PoesieDebütPreis Düsseldorf. D Eva Maria Löijebärger läbt z Biel. dekarnation, Literaturverlag Droschl. 2019 kyung, Literaturverlag Droschl. 2021 Literaturverlag Droschl: Eva Maria Leuenberger Anthologies of young poets
Wunderfitz sin e Musikband gsii, wu in Region Sidbade mit alemannische Lieder ufdrätte sin. D Band isch anne 2002 as Duo vum Rolf Rosendahl un em Horst Kahl grindet wore. Dr Rosendahl un dr Kahl hän si scho lenger gchänt un zäme musiziert ghaa. 2002 hän si bschlosse, vu dr Akuschtik-Gitarre uf E-Gitarre umzschtyge un hän s Duo „Wunderfitz“ grindet. Anne 2006 bi me Ufdritt vum Duo bi dr KuK-Museumsnacht isch dr Bluesharp-Spiler Dieter Schwarzwälder spontan mit yygstige un isch derno bi dr Band blibe. Noch em Uusstiig vum Kahl 2016 hän dr Rosendahl un dr Schwarzwälder no as Duo „Zwei Wunderfitze“ wytergmacht. Mit em Dod vum Rosendahl anne 2020 isch d Band ufglest wore. Si hän Lieder gspilt un gsunge, wu in dr Hauptsach vum Rosendahl gschribe wore sin, stilistisch hän si ne braiti Mischig us Country, Blues, Ballade, Ländler un Tango gspilt. Rolf Rosendahl, Gsang, E-Gitarre, Akuschtik-Gitarre, E-Bass Horst Kahl, E-Gitarre, E-Bass, Percussion Dieter Schwarzwälder, Gsang, E-Bass, Mundharmonika Chumm mr göhn go träume. CD 2003 Gruusig schön. CD 2005 Silke Hartenstein: Wunderfitzige Mundart, Badische Zeitung, 20. März 2010 Ines Bode: Neues aus der Liederschmiede der Wunderfitze, Badische Zeitung, 9. Juli 2016
D Katharina Schultens (* 1980 z Kirche an dr Siig) isch e dütschi Schriftstellere. D Schultens isch z Betzdorf (Rhiiland-Pfalz) ufgwaggse, und het dört 1999 am Freiherr-vom-Stein-Gümnasium s Abitur gmacht. Denn het si z Hildeshäim, z St. Louis und z Bologna Kulturwüsseschafte stzudiert. Sit 2006 schafft si an dr Humboldt-Uniwersidäät z Berlin. Dört isch si vo 2012 bis 2021 Gschäftsfüerere vo dr School of Analytical Sciences Adlershof (SALSA) gsi. Sit September 2022 läitet si s Berliner Huus für Poesi. Si het sit 1998 Lüürik veröffentligt und poetologischi Teggst in Zitschrifte (u. a. in Bella triste, randnummer, Ostragehege, Sprache im technischen Zeitalter) und Anthologie (Lyrik von Jetzt 2, Neubuch u. a.). Sit 2004 si au vier Lüürikbänd und zwäi Essey erschiine. Vo 2007 bis 2009 isch si Mitgliid im Forum der 13 gsi. Iiri Teggst si uf Änglisch, Russisch, Spanisch und Tschechisch übersetzt worde. Bim Ingeborg-Bachmaa-Briis 2019 het d Katharina Schultens am erste Daag bim „Wettlääse“ mit eme Uszuug us iirem Roman „Urmünder“ täilgnoo. 2005 Martha-Saalfeld-Förderpreis 2007 Förderpreis zum Georg-K.-Glaser-Preis 2009 Förderpreis zum Kunstbriis Rhiiland-Pfalz 2013 Leonce-und-Lena-Preis im Raame vom Literarische Merz 2013 2014 Zwäiti Briisdräägere bim lauter niemand-Preis für politische Lyrik IV 2015 Briisdrääger vom Spycher: Literaturpreis Leuk 2019 Aarbetsstipändium
S Fraunhofer-Inschtitut fir Aagwändti Feschtkerperfisik isch e Yyrichtig vu dr Fraunhofer-Gsellschaft (FhG) un het sy Sitz z Fryburg. S Inschtitut entwicklet elektronischi un optoelektronischi Böuelemänt uf dr Basis vu Halblaitermaterialie un sintetischem Diamant. Sy Tächnologie setzt mer in Beraich yy wie Sicherhait, Energy, Kommunikation, Gsundhait un Mobilitet. S Fraunhofer IAF isch Mitglid im Fraunhofer-Verbund Mikroelektronik (VµE) un em Fraunhofer-Laistigsberaich Verdaidigung, Vorbeibig un Sicherhait (VVS). Syt 2017 isch s Inschtitut Mitgliid vu dr Forschigsfabrik Mikroelektronik Dytschland (FMD) un syt 2020 koordiniert s zäme mit em Fraunhofer IAO s Kompetänzzäntrum „Quantecomputing Bade-Wirttebärg“. S Fraunhofer IAF isch am 1. Juli 1957 as fimft Inschtitut vu dr Fraunhofer-Gsellschaft unter em Name „Institut für Elektrowerkstoffe“ (IEW) us em Inschtitut fir fisikalischi Chemy vu dr Uniwersitet Fryburg uuse grindet wore. Ufgabestellig isch s gsii, di fysikalische un chemische Aigeschafte vu Stoff z untersueche, „soweit sie für Werkstoffe mit elektrischen Zwecken in Betracht kommen“. In eme zweete Forschigsaasatz het s Inschtitut Froge vu dr Halblaitertächnik un doderby Lumineszänzerschynige solle untersueche. Anne 2021 het s Fraunhofer IAF e Belegschaft vu rund 305 Mitarbaiter*ne ghaa, dodervu 219 Wisseschaftler*ne un Ingenieur*ne. Dr Gsamthuushalt vum Inschtitut isch bi 50,6 Mio. € gläge. E Forschigsgebei mit 8.000 m² Labor- un Biroflechene un
D Gschicht vo de Juude in dr Nöiste Zit beschribt s Schiggsaal vo de Juude im 20. Joohrhundert bis zur Geegewart. D Diaspora, wo bis in die erste Helfti vom 20. Joorhundert fast alli Juude gläbt häi, cha grob in drei Regioone iidäilt wärde: Öiropa, Nord Afrika und dr Middler Oste und dr Räst vo dr Wält. Vor allem in West- und Middelöiropa cha mä drei Perioode underschäide: die erste drei Joorzäänt, wo sich d Juude immer mee in die nazionaale Ziviilgsellschafte häi chönne integriere, s Ufchoo vom Faschismus wo in dr Schoa mit em Mord vo Millioone Juude gändet het und d Noochchriegszit, wo dr Staat Israel gründet worde isch und e Hufe Überlääbendi ufgnoo het, wääred sich die bürgerligi Rächtssituazioon vo de Juude, wo bliibe sin, dere vo de Nidjuude aagliche het. In dr islamische Wält isch dr Umbruch noch dr Gründig vo Israel choo, wo hundertduusigi vo Juude verdriibe worde si odr häi müesse flüchte, und jüüdischi Gmäinde, wo vilmol Hunderti und sogar Duusigi vo Joor existiert häi, verschwunde si. In Amerika und andere Regioone isch d Emanzipazioon vo de Juude mit chliine Uf und Ab die ganz Zit witer fortgschritte. Dass sich Eretz Israel zum Wältzentrum