rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Vorlage:Infobox Fluss/QUELLE-KoordinatenformatVorlage:Infobox Fluss/MÜNDUNG-KoordinatenformatVorlage:Infobox Fluss/VeraltetVorlage:Infobox Fluss/VeraltetVorlage:Infobox Fluss/VeraltetVorlage:Infobox Fluss/Veraltet Dor Lech isch a rächdor Näabafluss vo dor Donau, en Östreich und en Deidschland. Är isch 264 km laang. Sae Quäll isch en Vorarlberg; dornåch laofd-or durch s esdreichische Bundesland Tirol ond gåd emm siidbåerischa Rain en d Donau nae. Ãfanga duad dor Lech bei Zürs-Lech em Lechquellagebirg, nordesdlich vom Arlbärgpass em esdreichischa Bundesland Vorarlberg. Firrs aerschde bilded-or d Grenz zwischa de „Lechtaler Alpen“ ond de „Allgäuer Alpen“. Bei Fissa gåd-or ens „Alpenvorland“ ibor. Uff saem Wäag zor Donau kommd-or an folgende graeßore Sdedd vorbei: Reutte (en Tirol, älle weidore Städt en Bayern:) Fissa, Lächbrugg, Schongau, Landsbärg, Augsburg (Sitz vom båerischa Regiirungsbezirk Schwaba). Ogfär 10 km ondorhalb vo Donauwörth gåd-or en d Donau nae. Nåch dor deidsch-esdreichischa Grenz nemmd-or Vils uff. Bei Fissa isch dor Lechfall ond nå durchquerd dor Lech Båerisch-Schwåba und Oberbåera. D graesde Sdedd am send Landsberg am Lech ond Augsburg. Dord nemmd-or ao saen gräesdaa Näabafluss, d Wärdach uff. Bei Rain gåd-or en d Donau. Dor Lech isch en dor Velgorwandorung em Graosa und Ganza d Grenz zwisch-m alemanischa ond-m båerischa Sdammesgebiid gwäa. Aus demm Grond isch-or bis haed uff weide Stregga ao d Språchgrenz vom schwäbischa und vom
De Swami Sivananda Saraswati (skt. Svāmī Śivānanda Sarasvatī; * 8. September 1887 z Pattamadai, Tamil Nadu, Indie, † 14. Juli 1963 z Rishikesh, Indie) isch en südindische Arzt, Yogalehrer und spirituelle Maister gsii. De Sivananda isch am 8. September 1887 as jüngste vo drai Söö vom Vengu Iyer (sprich: Aier) und vo de Parvati Ammal uf d Welt choo und het de Name Kuppuswamy öberchoo und stammt usere orthodoxe südindische Brahmanefamili mit birüemte Vorfaare. Scho as Chind isch er dör sini starchi Nöchsteliebi uufgfalle. Er het denn z Tanjavur (Tamil Nadu, Indie) a de Medical School Medizin studiert und het as üsserst fliissige und hilfsberaite Student vill Understützig öberchoo. Au het er e medizinischi Zitschrift mitem Name Ambrosia usegee. Obwoll er usere strenge Brahmanefamilie cho isch, het er sich wenig um d Chasteregle gchümmeret und sich au um Lüüt vo de undere Chaste persönlich gwidmet. Churz nochem Tod vo sim Vatter isch de Kuppuswamy ane 1913 uf Malaysia ggange und het glii chöne d Laitig vomene chliine Spitool vonere Gummiplantage öbernee. Obwoll er vill Erfolg gha het und au zu Geld cho isch, het er sich 1923 entschide, ales uufzgee. Er isch mitem Schiff uf Chennai (Madras, Indie) zrugg und
De Swami Omkarananda Saraswati (* 25. Dezember 1929 z Hyderabad, Indie; † 4. Jänner 2000 z Lange bi Bregez, Österriich) isch en indische Sannyasi (Mönch) gsii und e Schüeler vom Swami Sivananda. Er isch de Gründer vom Divine Light Zentrum z Winterthur. De Omkarananda isch am 25. Dezember 1929 im indische Hyderabad uf d Welt cho und het de Name Hari Krishna öberchoo. Er het sini Eltere früe verlore und isch vo christliche Ordeschwöstere underrichtet wore und spöter uf s Islamia-College gange. Mit vierzeni het er e Vision vom Shirdi Sai Baba ghaa und isch mit sechzeni uf Rishikesh ggange und dai scho glii en enge Schüeler vom Swami Sivananda wore. Ane 1965 isch de Omkarananda i d Schwiiz cho und het sich z Winterthur niderloo, woner ane 1966 s Divine Light Zentrum (DLZ) gründet het. Da Zentrum het guete Erfolg ghaa und namhafti Förderer und Schüeler gwune, isch aber au immer stärcher i s Schussfeld vo Kritike cho. I de sibezger Joor isch s DLZ is Blickfeld vo de Öffetlichkait groote, well militanti Aahänger vom Omkarananda mit kriminelle Aktione versuecht hend gege iri Kritiker azgoo. Die hend im Oktober 1975 i zwee Bombeaschläg gipflet. Ai Bombe isch z Söizi
De Surya Namaskar oder de Sunnegruez (Sanskrit: सूर्य नमस्कार, sūrya namaskāra m.) isch e dynamischi Raije vo 12 Yogastelige, wo d Biweglichkait förderet. De Sunegruez bistoot us zwölf Yogastelige (Asanas), wobi e paar zwaimol vorchömed. Si weret mit em Schnuuf koordiniert und je noch Wunsch au mit Mantre verbunde, wo de Hindu-Sunegott Surya mit zwölf verschidnige Näme grüezet (u. a. Mitra, Pushan, Marichi, Aditya und Savitar). De Sunegruez werd em Morge nochem Uufstoo oder bi Suneufgang zwölfmoll nochenand döregfüert, dient aber au zum Uufwärme vorere Yogastund. Die Abfolg vo de Üebige regt de Chraislauf aa, förderet d Biweglichkait und aktiviert au d Muskle. Zudem werdet au die sibe Chakre (Energizentre) agregt. Bāḷā Sāhiba Panta Pratinidhi: Das Sonnengebet. Yoga-Übungen für Jedermann, 18. Uflaag, Haslach 1995, Artha-Verlag, ISBN 3-89575-096-4 Sebastian Painadath: Das Sonnengebet. Ein Übungsbuch zum Tagesbeginn, 5. Uflaag, Münche 2007, Kösel-Verlag, ISBN 978-3-466-36553-1 Cai Pfannstiel: Der Sonnengruß. Mit Yoga den Tag beginnen, Münche 1997, dtv, ISBN 3-423-36071-2 Swami Prakashananda Saraswati: Surya Namaskara, ISBN 3-928831-16-X. Hubert Wurz: Das Sonnengebet, Herder-Verlag, Friiburg im Briisgi, ISBN 3-451-27598-8
Mit dr Ordinatio Imperii het dr Ludwig dr Fromm brobiert, em fränkische Riich e neui Ornig z ge. D Reglig, wo us 18 Kapitel bestanden isch, isch im Johr 817 im Reformriichsdag z Aache mit dr Zuestimmig vom Adel und dr Chille erlo worde. Dr Ludwig het siis Erb welle in Ornig bringe, nochdäm er drei Möned vorhär am Grüendonnstig in däm Johr bim ene Unglück, wo vili anderi dödet het, fast umcho wer. Noch de klassische Beschriibige het dr Ludwig d Uffassig, wo denn in dr Chille gherrscht het, agnoh, wo as Ideal e vereints Christetum under eme einzige Herrscher gha het, und het sich drbii uf en Adel gstützt, wo mit de Karolinger gross worden isch und wo Angst gha het, ass er bi nere Riichsdeilig Bsitz wurd verliere. Mit dr Ordinatio Imperii het me welle d Erbregelig verändere, wo gsait het, ass s Riich under de Nochkomme zu gliiche Deil sött ufdeilt wärde. S neue Ziil isch s gsi, dass s fränkische Riich en Eiheit wurd bliibe. Noch dr Ordinatio het dr eltist Sohn vom Ludwig em Fromme, dr Lothar I., Kaiser vom Riich sötte wärde, siini Brüeder, dr Pippin und dr Ludwig dr Dütsch hätte sötte
Under em Alte Ägypte verstoot mer s historische Ägypte vo de Vorgschicht bis zu de Römerzit. D Egypter sälber häi iirem Land Kemet gsäit, was übersetzt „Schwarzes Land“ bedütet. Dä Naame chunnt vom schwarze Schlamm, wo dr Nil noch dr jöörlige Schwemmi zruggloo het und won e fruchtbari Ärnt garantiert het. En anderi Bezäichnig für s Land, wo im Alterdums brucht worden isch, isch „Ta meri“ (T3 mrj) gsi, was gliebts Land bedütet. Die egyptischi Gschicht umfasst d Periode vo dr Früezit bis zur Eroberig dur s Römische Riich oder alternativ bis zur Eroberig dur d Araber. Die egyptischi Kultur isch in färne Urzite entstande, d Hochkultur het in dr Früedynastische Periode aagfange, wo in Oberegypte en ersts Riich entstande isch. Das het sich milidäärisch in dr Richdig vom Nildelta vergröösseret, bis es ganz Unteregypte erooberet het und sich die bäide Däil zum Egyptische Riich veräinigt häi. Verschidnige Periode werded underschide: di Prädynastischi Zit (bis öppe 3150 v. Chr.) di Früedynastischi Zit 1.-2. Dynastii (3150-2700 v. Chr.) s Alti Riich: 3.-6. Dynastii (2700-2200 v. Chr) di Ersti Zwüschezit: 7.-10. Dynastii (2200-2020 v. Chr.) s Mittleri Riich: 11.-12. Dynastii (2020-1790 v. Chr.) di Zwaiti Zwüschezit: 13.-17- Dynastii (1790-1570 v. Chr.) s
Dr Grüendonnstig oder Hoh Donnstig isch dr Name vom fümfte Dag vo dr christlige Karwuche. Dr Grüendonnstig isch dr Gedänkdag vom letzte Obemohl vom Jesus und siine zwölf Apostel am Obe vor siiner Chrüzigung. Dr Grüendonnstig isch dr Dag vor em Karfritig und isch ein vo de drei Kardäg im ängere Sinn. Mit dr Vesper foot am Obe vom Grüendonnstig s so genannte Triduum Sacrum (oder Triduum Paschale) aa, also d Fiir vo de drei österlige Däg (Karfritig, Karsamstig und Ostersunndig). In dr Liturgie het er e hoche Rang as dr Gedächtnisdag vom Letzte Obemohl und dr Iisetzig vo dr Eucharistii dur e Jesus Christus sälber. Wil d Kardäg grundsätzlig Druurdäg si, isch e bsundrigi Prachtentfaltig nit erlaubt. Sit em Vierte Laterankonzil het me aber d Realpräsenz vom Liib und em Bluet vom Jesus in dr Eucharistii welle verehre, dorum isch in dr katholische Chille sit em 13. Johrhundert as zweits eucharistischs Hochfest, s Fronliichnamsfest am zweite Donnstig noch Pfingste iigfüehrt worde, wo so mit em Grüendonnstig äng verbunden ischt. Wärend em Gottesdienst am Hohe Donnstig Obig gits e paar Bsunderhaite im Ablauf vo de Liturgii. Noch em Gsang zum Gloria, wo mit de Orgle, em lüüte vo de Glöggli
Vorlage:Infobox Fluss/Veraltet D Donnä oder Donau isch dä zwaitlängschte Fluss in Eyropa. Er entstaht dur dä Zammefluss vo dä Brig ond dä Breg i dä Baar und flüüsst nach fascht 2900 Kilometer in Rumänie is Schwarzi Meer. S'Iizugsgebiet vo de obere Donau gränzt a das vom Rii, und die oberi Donau, bis ungfähr bi Sigmaringe, flüüsst zum Rii fasch parallel, öppe 50 Kilometer nördlich am Bodesee verbii, aber in entgägegsetzti Richtig, nach Oschte. D' Donau isch de zweitlängschti Fluss vu Eyropa (numme d'Wolga isch länger), un isch vum Urschprung, em Zsämmefluss vu Brigach un Breg bi Eschinge us grechnet bis ins schwarz Meer 2845 Kilometer lang. Vu dr Quell vum längschte Quellfluss, dr Bregquell bi Furtwange im Schwarzwald ischer no e weng länger, nämli 2888,7 Kilometer. D' Donau isch eine vo de wichtigschte Flüss, wo im alemannische Sproochrum entschpringe tüend. Si fliesst dur zää eyropäischi Länder: Düütschland, Öschtrych, d Slowakei, Ungarn, Kroazie, Serbie, Rumänie, Bulgarie, d Republik Moldau un d Ukraine. Di wichtigste Nebeflüss sind de Lech, d Isar, de Inn, d March, d Drau, d Save, d Theiss, de Alt und de Pruth. Dr Main-Donau-Kanal, wo 171 Kilometer läng isch, macht für d Schiff e Verbindig vo dr Donau
D Christlich Demokratische Union Deutschlands (churz CDU) isch e dütschi Partei, wo uff chrischtliche un demokratische Grundwerte zehlt. D CDU het ihri Wurzle vor allem in dr früehere, katholische Zentrumspartei. Nachem Zsämmebruch vo de NS-Diktatur hän sich in Ditschland mehreri chrischtlich orientirti Ortsverband zämetue und 1945 d CDU gründet, wo aber im Gegesatz zum Zentrum iberkonfessionell aglegt worre isch. D CDU isch zerscht numme uf Länderebene organisiert gsi, wil die Allierte e ditschlandwitti Zsämmearbet verbotte gha hän. D CDU in dr Sowjetzone isch aber politisch mit dr SED glichgschaltet worre, so dass d Kooperation vu dr Wescht-CDU igstellt worre isch. D Oscht-CDU isch aber nooch dr ditsche Wiidervereinigung 1990 dr Wescht-CDU biträtte. Mit Usnahm vu Bayere, wo sich dr Landesverband Chrischtlich Soziali Union (CSU) gnennt het, hän sich die weschtditsche CDU-Landesverbänd 1950 zue dr Bundes-CDU zsämmegschlosse. Mit dr CSU het mer sither im Bundestag e Fraktionsgmeinschaft. D Gschicht vu dr Chrischtdemokrate (wie au vu dr Sozialdemokrate) im Saarland isch e besundere Fall, wil sich alli Parteie iber s Saarstatut in sich zerstritte hän. Zwische 1953 un 1960 het es dorum dert bis zue vier chrischtlich-konservativi (un zwei sozialdemokratischi Parteie) gä, wo sich vor allem in ihrer Haltig zue dr Zuekumft
Dr Ludwig I., au Ludwig dr Fromm, frz. Louis le Pieux (* Juni/August 778 z Chasseneuil bi Poitiers; † 20. Juni 840 z Ingelheim am Rhii), isch König vom Fränkische Riich (z Aquitanie sit 781, im Gsamtriich sit 814) und Kaiser (813–840) gsi. Er isch dr Sohn und Nochfolger vom Karls em Grosse gsi und het zerst mit däm siiner Reformpolitik mit Erfolg witergmacht. Siini eigene Söhn hai en zweimol, 830 und 833/34, für e Ziit lang wäge dr Erbfolg abgsetzt. Mit dr Ordinatio imperii het er brobiert e fränkischs Grossriich z schaffe, wo chönnt überläbe. Drei Johr noch siim Dod isch s Frankeriich vo siine Söhn im Verdrag vo Verdun (843) ufdeilt worde und nume no eimol under em Karl em Dicke für e baar Johr wider vereinigt gsi.
De Swami Vishnu-devananda (* 31. Dezember 1927 z Kannimangalam, Kerala, Indie; † 9. November 1993 Mangaluru, Karnata, Indie) isch en Yogamaister und ghört zu de Pioniere vom Yoga im Weste. Er isch au underem Name „de flügedi Swami“ bikannt und isch e Schüeler vom Swami Sivananda gsii. De Vishnu-devananda isch am 31. Dezember 1927 as Soo vo riche Guetsbsitzer z Kannimangalam im südindische Staat Kerala uf d Welt choo. As junge Maa isch er i d Armee trete. E Flugblatt mit spirituelle Aalaitige vom Swami Sivananda, won er zuefällig gfunde het, het en biwoge wäred eme Urlaub uf Rishikesh z raise, um de Sivananda z treffe. Er het denn sini Militärlaufbaan ufgee und isch 1947 Sannyasin (Mönch) wore und denn en enge Schüeler vom Sivananda gsii. Er het ununderbroche Hatha-Yoga güebt und isch ann vo de gorosse Maister i dere Disziplin wore und isch de erst Yogalehrer i de Sivananda Yoga Vedanta Forest Academy z Rishikesh gsii. Ane 1957 het en de Sivananda in Weste gschickt, um dai de Yoga zunderrichte. Er isch uf Kanada und het z Montreal s Sivananda Yoga Vedanta Centre ggründet. Im Verlauf vo de Ziit het er z Amerika, z Europa und z Indie meriri
De Ganges (Sanskrit: गंगा oder गङ्गा, Gaṅga f.) isch ann vo de wichtigte Flüss vo Indie und Bangladesch und ghöört zu de sibe hailigste Flüss vom Hinduismus. Sini Quele liget im Himalaya und er flüüsst in Bengalische Golf. Sini Längi bitrait 2511 Kilometer. De Ganges entspringt im mittlere Himalaya. De obersti Lauf bis zum Zämefluss vom Alaknanda werd aber Bhagirathi gnennt. Im Bergland flüüsst er geg Südweste und verloot den de Himalaya bi Haridwar, wo aini vo de sibe hailige Stätte am Ganges isch. Denn flüüsst de Ganges imene groosse Boge südwärts und denn ostwärts. Z Bengale wendet er sich geg Süüde und bildet denn z Bangladesch zäme mit de Ärm vom Brahmaputra und em Meghna ais vo de grösste Flussdelta weltwiit, wo in Golf vo Bengale mündet. Am Fluss liget meriri wichtigi Städt. Am Zämefluss mit de Yamuna lit Allahabad und witer flussabwärts Varanasi, aini vo de hailigste Städt vo Indie. Im indische Staat Bihar lit Patna und am ene Siitearm am Westrand vom Gangesdelta lit Kalkutta (Kolkata). Im Hinduismus isch d Ganga e Göttin und zält zu de hailigste Flüss, nebet de Yamuna und de Sarasvati, wo hüt nüme lokalisiert were cha. D Ganga entspring im Himmel und
In dere Liste vo de Herrscher vo Frankriich si alli König und Kaiser vom Land, sit em Verdrag vo Verdun 843 bis zum Ändi vom Zweite Kaiserriich 1870. D Monarchii as Herrschaftsform isch in dr Erste (1792–1804) und Zweite Republik (1848–1852) für e Ziit abgschafft gsi. Erst mit dr Dritte Republik (ab 1871) het sich die republikanischi Staatsform ändgültig chönne duresetze. Frankriich isch im Mittelalter us em Westfrankeriich entstande. Lueg au: S Salfränkische Riich (ab 420) S Riich vo Soissons (ab 486) Neustrie (ab 584) Westfrankeriich (ab 840) En eidütigi Abgränzig zwüschen em Fränkische Riich und em spötere Königriich Frankriich git s nit. Me cha s Problem uf drei Arte aluege: Me cha beidi as ei Eiheit aluege, und denn wäre d Merowinger, sit Faramund (um 420–428), wo wohrschiinli nit e historischi Person gsi isch. oder sit em Chlodio (um 425-450) die erste französische Herrscher. Anderi ziehn s vor, dr Verdrag vo Verdun as dr Afang vo Frankriich z neh, wil vo denn a s West- und s Ostfrankeriich drennt gsi si und sich die modärne Staate Frankriich und Dütschland hai afo entwiggle. Oder aber me nimmt dr Hugo Capet as dr erst französisch König und gseht im Westfrankeriich nume
Sanskrit (skt. संस्कृत, n., saṃs-kṛta »zweeggmacht«) isch de Name vom klassische Altindische und isch di hailig Sprooch vom Hinduismus und werd au hüt no vo de Glehrte bruucht. S Sanskrit werd i de Regle i de Devanagari-Schrift öberliferet. S Sanskrit isch di klassischi Form vom Altindische, sini ältisti Form werd Vedisch gnennt. Die Sprooch ghört zum indoiranische Zwiig vo de indoeuropäische Sprooche und isch am nöchste verwandt mit iranische Sprooche, wie em Avestische oder Persische. S Sanskrit isch nochem Hethitische die ältisti öberlifreti indoeuropäischi Sprooch. S Altindische het älteri Sprooche ufem indische Subkontinent verdrängt, nämli s Dravidische, wo hüt no im Dekkhan gredt werd (Tamil, Malayalam, Kannada und Telugu u. a.) und s Munda, wo hüt no vo Stämm in Zentralindie gredt werd. Natürli het s Sanskrit vill Wörter us dene Sprooche uufgnoo. Weli Sprooch as d Träger vo de Industalkultur gredt hend, wo vo de Inder öberlageret woren isch, isch bis hüt nöd bikannt. Di ältiste sprochliche Zügnis vom Altindische findet sich i Kailschrifttext ausem nöche Orient im Zämehang mit de Mitanni. D Könige vo dem bronzezitliche Riich träget aidütig indischi Näme (z. B. Artatama; skt. Ṛtá-dhāmā; Tuisratta skt. Tveṣá-rathaḥ). Imene Vertrag zwüschet de Mitanni und de Hethiter werdet
Rishikesh (Hindi: ऋषिकेश, Ṛṣikeś) oder Hrishikesh (Sanskrit: Hṛṣīkeśa) isch e Pilgerort und e Stadt im indische Bundesstaat Uttarakhand mit öppe 60’000 Iiwooner. Rishikesh litt am hailige Fluss Ganges am südliche Fuess vom Himalaya und isch en alte Pilgerort vom Hinduismus. De Ort isch binennt nochem Hrishikesha, emene Biiname vom Gott Vishnu. De modern Name werd aber au vom Sanskritwort Rishi (ṛṣi- m.) „Waise, Seher“ abglaitet. Di vile Tempel und Aschram vo Rishikesh liget uf baidne Flussufer und weret dör e Fuessgängerbrugg verbunde. I de Oobedämmerig werd am Triveni Ghat jede Tag e Gangaarati (Vereerig vom Fluss Ganges und vo de Flussgöttin Ganga) döregfüert, hüüffig mit Prominente. Entlang vom Fluss lebet i de Wälder vill Sadhu und Sannyasin (Askete und Mönch) und z Lakshman Jhula, wo e zwaiti Fuessgängerbrugg isch, hets en Underchumpft för Wandermönch. De Ort isch im Weste bikannt wore, well i de sechzger Joor d Beatles, d Beach Boys, de Donovan und anderi Musiker z Rishikesh sind goge meditiere. De John Lennon het gär e Lied mitem Titel The Happy Hrishikesh Song komponiert. Hüt gönd vill Mensche vo de ganze Welt uf Rishikesh zum Yoga lerne und de Ort het de Ruef d „Hoptstadt vom Yoga“ z sii.
Dr Jimmy Donal „Jimbo“ Wales, * 7. August 1966 z'Huntsville, Alabama, USA) isch anno 2001 Gründer vu dr freie Enzyklopädi Wikipedia gsi un vu 2003 bis 2006 dr Vorsitzend vu dr Wikimedia Foundation. Im Oktober 2006 het er d'Leitig vu Wikimedia an d'Französi Florence Nibart-Devouard abgä. Gegewärtig het er im Wikimedia-Projekt d'Rolle vume chairman emeritus un isch in sällere Rolle witterhi au im Vorstand verträtte. Anno 2004 het er zämme mit dr Angela Beesley s'Internetportal Wikia gründet. Im Wales si Rolle in dr Wikipedia isch nit unumstritte, wie mer in dr Diskussione zu sinem Lemma uf diverse Wikisproche sähe cha. Uf ere humoristisch gmeinte Undersite vu sinere englische Nutzersite het dr Jimmy Wales d'Wikipedianer ufgforderet, si Namme in verschideni Sproche un Usdrucksforme z'ibersetze. Commons: Jimmy Wales – Sammlig vo Multimediadateie Blog vom Jimmy Wales (Englisch) im Jimmy Wales si englischi Anwendersite Interview mit em Wales in dr Berliner Zeitung, 11. Oktober 2008 die englisch Anwendersite vum Köbi Wales Normdate: GND: 171494229 | LCCN: no2009117557 | SUDOC/IdRef: 169103838 | VIAF: 96800423
De Patañjali (Sanskrit: पतञ्जलि, Patañjali, [pʌtʌɲʤʌlɪ]) isch en indische Waise gsii, wo schätzigswiis zwöschet em 2. und 4. Jh.n. Chr. glebt het. Er isch de Verfasser vom Yogasutra und gelt as Vatter vom Yoga. Denebet weret em no e Grammatik und e ayurvedischi Schrift zuegwise. Öber d Lebesdate vom Patañjali isch nünt bikannt. Noch de Legende isch sini Muetter d Gonika (skt. Goṇikā) gsii, en Asketin, wo elai as Aisidleri glebt het. Do si kai Schüeler gfunde het um eres Wüsse witterzgee, het si zum Sunegott Surya bette. Do isch e chliini Schlange vom Himmel i eri Händ ghait, wo denn zumene Bueb woren isch und de Name Patañjali öbercho het (skt. pat- „flüüge, abeghaie“; añjali- „Händ i Gruess- und Bethaltig“). De Patañjali gelt as Inkarnation vo de Weltschlange Shesha (skt. Śeṣa) De Patañjali werd i de indische Kunst as e Mischwese dargstellt. Siin Underliib ab de Hüft isch e Schlange, wo zämegringlet isch. Sini Händ het er vor de Brust i de Gruesshaltig (skt. añjalimudrā) zämegfaltet. Öber sim Chopf braitet sich e villchöpfigi Schlange wiene Scherm uus. De Patañjali werd as de Autor vom Yogasutra (skt. Yogasūtram, n. „Laitfade vom Yoga“) aggee und gelt drum as Vatter vom Yoga.
Dr Chillestaat isch vo 756 bis 1870 s wältlig-politische Herrschaftsgebiet vom Papstdum gsi. Dä Staat (stato pontificio, stato della Santa Chiesa) isch 756 mit dr Pippinische Schänkig vo Ländereie an dr Bischof vo Rom (Patrimonium Petri) entstande. Er isch im Grund e Staateverbund gsi, wo im Lauf vom Mittelalter vo Rom und Latium us immer grösseri Deil vo Mittelitalie bis zur Adria umfasst het. Drzue hai au zwei süditaliänischi Exklave, wo vo neapolitanischem Gebiet umschlosse gsi si—Benevent und Pontecorvo—zum Chillestaat ghört. Sit im 14. Johrhundert e Ziit lang d Päpst vo Frankriich zwunge gsi si z Avignon z residiere, hai bis zur Französische Revolution au d Grafschaft Avignon und s Comtat Venaissin drzue ghört. Dr Napoléon Bonaparte het dr Chillestaat 1798/99 und no einisch 1809–1814 ufglöst, und noch dr Restauration isch er währed dr Revolution vo 1848 wider erschütteret worde – aber beidi Mol hai die europäische Grossmächt, vor allem Östriich, die päpstligi Herrschaft wider erneueret. Wo im Risorgimento 1859/60 dr Garibaldi, understützt vo Frankriich und Sardinie-Piemont, en italiänische Nationalstaat bildet het, isch dr Grossdeil vom Chillestaat zum Königriich Italie cho, und dr Papst het under französischem Schutz nume über s alte päpstlige Kärngebiet Latium gherrscht. Au dä Räststaat mit
Dr Napoleon Bonaparte, as Kaiser Napoleon I. (frz. Napoléon Bonaparte bzw. Napoléon Ier; * 15. August 1769 z Ajaccio uf Korsika as Napoleone Buonaparte; † 5. Mai 1821 y Longwood House uf St. Helena im Südatlantik) isch e französische General, Staatsma und Kaiser gsi. Dr Bonaparte isch us ere korsische Familie cho und isch währed dr Französische Revolution in dr Armee zum General ufgstiige. Er isch e militärischs Talänt vom erste Rang gsi. Vor allem d Feldzüg z Italie und z Ägypte hai en populär und zum ene politische Hoffnigsdräger gmacht. Dank dere Popularität het er im Staatsstreich vom 18. Brumaire d Macht in Frankriich chönne überneh. Zerst vo 1799 bis 1804 as Erste Konsul vo dr Französische Republik und denn bis 1814 as Kaiser vo de Franzose, het er es halbdiktatorischs Regime mit plebiszitäre Elemänt iigfüehrt. Mit verschiidnige Reforme – öbbe vo dr Justiz mit em Code Civil, wo d Rächtsgliichheit verbesseret het, oder vo dr Verwaltig – het dr Napoleon die staatlige Strukture vo Frankriich bis in d Gegewart ine prägt. Ussepolitisch het er mit dr französische Armee zitwiis wiiti Deil vom kontinentale Europa kontrolliert. Au in de eroberte Gebiet het der Napoleon Reforme entwäder uferlegt – z.
As (Italiänisch für Widergeburt/Widererstehig) bezeichnet me in dr italiänische Gschichtsschriibig s Ziitalter noch em Wiener Kongräss vo 1814/15, wo d Vereinigung vo de Fürstedümer und Regione uf dr Apennine-Halbinsle, wo denn sälbständigi Staate gsi oder vo fremde Mächt beherrscht worde si, in e unabhängige Nationalstaat Italie agsträbt worden isch, und au die politische und soziale Bewegige z Italie zwüsche 1815 und 1870, wo wältaschaulig sehr heterogen gsi si. Dr italiänisch Staat isch as konstitutionelli Monarchii noch mehrere revolutionäre Ufständ und de Italiänische Unabhängigkeitschrieg 1861 as Königriich Italie gründet und 1870 mit dr militärische Eroberig vom Chillestaat und däm siiner Hauptstadt Rom dur italiänischi Druppe volländet worde. Commons: Risorgimento – Sammlig vo Multimediadateie Risorgimento wüsseschaftlich-publizisteschi Plattform vo de dütsch-italienische Forschig zur Epoche vo de italienische Nationalstaats- und Nationsbildig uf risorgimento.info Themeportal Risorgimento uf historicum.net