rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Boulder isch die viertgröschti Stadt im US-Bundesstaat Colorado, wo grad uf em Rand vo de Rocky Mountains lit. Es het öppe 150000 Iiwohner, vo dene händ öppe en Drittel öppis met de Colorado University z'tue, wo d'Hauptuni vo Colorado isch. Boulder lit 1600m über em Meer, in em ene trockene Tal met 300 Sunnetag im Jahr. D'Stadt läbt vil vo de Uni. Met 50000 Studente wird vil Gäld uusgäh. Usserdem isch Boulder au s Heim vom National Oceanic and Atmospheric Research Center ond vom National Center for Atmospheric Research. Darum gits viel Forschig ond vor allem viel uusbilditi Lüüt. S'Gschäft Celestial Seasonings chomt au uursprünglich us Boulder. Uuf de lebändige, verkehrsfreie Strass ide Altstadt hets Musikaante, Schauspieler, ond Künstler. Wiiters hets im Summer s'Shakespeare Festival a de Uni vo Colorado ond s'Colorado Music Festival im Chataqua Park. De Sport spilt au e wichtige Rolle für d'Stadt, da vil Olympia-Teilnehmer döt trainiered. D'Stadt isch au bekannt für s'Velofahre, Ränne, Wandere, Schneeschuelaufe, ond Schiifahre. Bis im 19. Johrhundert händ verschiedeni nomadischi Indianerstämm mängisch i dem Gebiet gläbt. Im Jahr 1858 sind die erschte Europäer wägem Gold cho. Di erschti Schuel isch 1860 baut worde. Im Jahr 1871 isch d'Stadt Boulder gründet worde.
Allegra (Ussprooch: ; oder adverbial bruucht: Allegramaing!) isch e rätoromanische Gruess, wo i de Engadiner Tielekt Vallader und Putèr bruucht werd, und zwoor zwösched em früene Vormittaag und em spöötere Nomitaag. Allegra! bidüttet »Froi (di)!«. De Gruess isch e sproochlichs Unikum, wenigstens i de indoeuropäische Sprooche. I de Sproochwösseschaft werd da performativi Sproochhandlig gnennt, well de Wunsch vom sich froie wäred em Rede real werd. Entstande isch de Gruess us em längere Cha Dieu ans allegra! »Mög Gott üüs erfroie!«
Hoi isch e Gruess, wo i de Schwiz und i den agrenzende Gebiet bruucht werd under Fründ, wenn si sich bigegnet. Bim Abschiid cha mer en nöd säge. Um 1925 isch hoi! nu im Apizellische, im Toggeborg und im Werdebergische bruucht wore, und zwoor under Chind und junge Mane, wo sich guet gchennt hend. Da Gruesswort het sich aber uusbraitet und werd hütt bsunders i de östliche Landestail vo de Schwiz bruucht. Vili Lütt finded hüt, hoi! seg e typische Zörcher Gruess. Abä dä Gruess wäd döruus au vil witer ume bruucht. Näbet hoi! chan o hoi du!, hoi zäme! oder im Plural hoiet! (Nüd z verwächslid mit «Heuen») bruucht were. Im Sanggaller Rintl gelt unter Fründ de Gruess hop! und z Brienz GR isch under Chind hoop! oder hoopid! üblich. Hoi!, hop!, hallo! oder englisch hi!, holländisch hoi! und schwedisch hej! sind uursprüngli Rüef oder Interjektione, zum Persone uf sich uufmerksam z mache und grad im Fall vo hoi! au Tier aztriibe. Grüezi Elvira Glaser: Hoi! In: Arno Ruoff, Peter Löffelad (Hrsg.): Syntax und Stilistik der Alltagssprache. Beiträge der 12. Arbeitstagung zur alemannischen Dialektologie 25. bis 29. September 1996 in Ellwangen/Jagst. Tübingen 1997 (Idiomatica 18), S. 257–262. Christoph Landolt:
Dr Martinsdag oder au Martini am 11. Novämber isch dr Feschtdag vum Heilige Martin vu Tours. Ä isch z Europa vu vile Bryych bregt, zem Byschpel s Martinsgansässe, dr Martinszug un s Martinssinge. Di verschidene Bryych wurzle in zwee Umständ, wu wahrschyns zämmehange. In dr Chrischteheit, wu vu Byzanz beyyflusst woren isch, isch dr Martinsdag zerscht am Aafang vu dr vierzgdägige Faschtezyt ab em 11. Novämber gläge, wu vum Mittelalter bis in d Nejzyt – in dr orthodoxe Chilche deilwyys bis hite – vor dr Wynäächte begange woren isch. Am letschte Dag vor däre Faschtezyt hän d Lyt – wie an dr Fasnet – nomol chenne spachtle. Vu dohär wird hite no bim rhyynische Karneval di nej „Session“ am 11. Novämber uusgruefe. Dernäbe isch dr Martinsdag au dr draditionäll Dag vum Zehnte. D Styyre sin friejer in Naturalie zahlt wore, au in Gäns, wel iber d Winterzyt weniger Dier hän chenne gfuetteret wäre. An däm Dag hän au Dienschtverhältnis, Paacht-, Zins- un Bsoldigsfrischte aagfange un ufghert. Landpaachtverdreg beziehn sich au hite vilmol no uf „Martini“ as Aafangs- un Ändtermin, wel dää Zytpunkt au s Änd vu dr natylige Bewirtschaftigsperiode vu dr Buure isch. Dr Martinsdag isch wäge däm au Zinsdag
D Gruppe vu dr zwanzg wichtigschte Induschtrii- un Schwelleländer (G-20) isch e informälle Zämmeschluss vu 19 Staate un dr Europäische Union, wu s syter anne 1999 git. Si soll as Forum diene fir d Kooperation un Konsultation bi Froge vum internationale Finanzsyschtem. An dr Dräffe vu dr G-20 nämme d Finanzminischter un Zentralbankchef vu dr G8 un vu elf wytere Staate deil, derzue EU-Bresidäntschaft (wänn die zue däm Zytpunkt nit vun eme G8-Staat gfiert wird), dr Bresidäntvu dr Europäische Zentralbank, dr Gschäftsfierend Diräkter (Managing Director) vum Internationale Währigsfond, dr Vorsitzer vum Internationale Währigs- un Finanzuusschuss (IMFC), dr Bresidänt vu dr Wältbank un dr Vorsitzer vum Development Committee vu Wältbank un Internationalem Währigsfond. In dr Staate, wu in dr Gruppe vu dr zwanzg wichtigschte Induschtrii- un Schwelleländer diräkt oder indiräkt verdrätte sin, dien zwei Drittelvu dr Wältbevelkerig rund 90 Brozänt vum wältwyte Bruttoinlandsprodukt (BIP) erwirtschafte un 80 Brozänt vum Wälthandel bstryte. Di glyychmäßiger regional un kulturäll Verdeilig vu dr Mitglider (dur di zämmegfasst europäisch Verdrättig) git dr G-20 e zuesätzligi Legitimation. In Reaktion uf d Asiekrise isch uf em Gipfel vu dr APEC-Länder im Novämber 1997 z Vancouver (Kanada) uf Initiative vum dodmolige US-Bresidänt Bill Clinton e au Willard Group gnännti
G 20 stoht fir: d Gruppe vu dr zwanzg wichtigschte Induschtrii- un Schwelleländer d Gruppe vu dr 20, e Zämmeschluss vu 20 Entwickligs- un Schwelleländer d „Gruppe der 20“, wu im Oktober 1989 z Dresden spontan zue Sprächer vu dr Demonstrante mit dr SED-Fierig ernännt wore sin e arbetsmedizinischi Vorsorgeuntersuechig bi Lärmexposition Chevrolet G20, e friejere Fullsize-Van vu Chevrolet
S römisch-katholische Bistum Basel (uf Latiinisch Dioecesis Basileensis) isch eini vo de sechs Diözesene i de Schwizer Bischofskomferänz. Es umfasst zää Kantöön und het sin Sitz in dr Stadt Soledurn. S Bistum Basel isch s einzige Bistum uf de Wält, wo hütte d Stadt im Name vom Bistum nöd glichzytig au de Sitz vom Bischof isch. Da isch us historische Gründ so; um s Johr 400 wird Basilia zum erste Mol as Bischofsstadt erwähnt. S Bistum het dr Name bhalte, wo d Stadt Basel im früene 16. Joorhundert reformiert worden isch, und wo dr Bischof 1528 uf Pruntrut im Jura züglet isch. Sit 1828 isch d Stadt Soledurn dr offizielli Amtssitz vom Bischof vo Basel und die früehklassizistischi St. Ursekathedrale z Soledurn isch d Hauptchile vom Bistum. Vo 999 bis 1802 isch dr Bischof vo Basel au de Fürstbischof im glichnamige Fürstbistum gsi, er isch also Bischof und gliichzitig Fürst im Heilige Römische Riich gsi und as sonige isch er dr wältlig Landesherr im hütige Kanton Jura, im Bärner Jura, im Birsegg und im Laufedaal gsi. Hüte het s Bistum Basel e Flechi vo 12'585 km². Drzue ghöre d Kantöön Aargau, Basel-Landschaft, Basel-Stadt, Bärn, Jura, Luzärn, Schaffhuuse, Soledurn, Thurgau, und
Dr Ricardo Lumengo (* 22. Februar 1962 z Lussenga, Uíge, Angola) isch e Schwyzer Bolitiker. Är isch am 21. Oktober 2007 bi dr Schwyzer Parlamäntswahle as zweite Schwarze (noch dr Tilo Frey 1971–1975) un as erschte ehmolige Asylbewärber in dr Nationalrot gwehlt wore. Dr Ricardo Lumengo isch im Alter vu 20 Johr us syym Geburtsland Angola gflichtet, wel er as bolitisch aktive Studänt verfolgt woren isch, un isch 1982 as Asylbewärber in d Schwyz chuu. E baar Johr speter het er d Ufenthaltsbewilligung iberchuu un 1997 dr Schwyzer Bass. Är het an dr Universitet Friiburg Rächtswisseschafte studiert un schafft hite as juristische Beroter am interkulturälle Begegnigszäntrum Multimondo z Biel. Dr Lumengo isch ledig un Vater vu zwei Chinder, wu mit ihre Mueter z Afrika läbe. Är schwätzt acht Sproche (Franzesisch, Dytsch, Portugisisch, Änglisch, Spanisch un drej afrikanischi Sproche: Kikongo, Kikongo ya Leta un Lingála). Dr Lumengo isch vu 1996 bis zue syym Uusdritt 2010 Mitgliid vu dr SP Schwyz gsi. Anne 2004 isch er in dr Stadtrot vu syyre Wohngmei Biel gwehlt wore un 2006 in dr Gross Rot vum Kanton Bärn. Im Spotsummer 2007 isch dr Lumengo schwyzwyt bekannt wore, wel er bin ere Sitzig vum Bieler Stadtrot Delegierti
D Johanna Louise Spyri geb. Heusser (* 12. Juni 1827 z Hirzel em Kanton Zürich; † 7. Juli 1901 en dr Stadt Zirich) isch a Schweizer Jugendchriftstellere gwäa. Ihr bekanndescht Romanfigur isch des Mädle Heidi. D Johanna Spyri isch am 12. Juni 1827 z Hirzel uf d Welt komma. Ihr Vaddr isch dr Arzt Johann Jakob Heusser ond ihr Muadr dui Dichtere Meta Heusser-Schweizer gwäa. Zamma hend dia zwoi sechs Kendr gheet, ond d Johanna isch s virde vo-nen gwäa. Ufgwachsa isch se en ihrem Geburtsort. Wia se 15 Johr alt gwäa ischt, isch se zo-ra Dande nôch Zirich zoga, wo se au en d Schual ganga ischt. Em Sommer 1844 ischt se en a Pensionat nôch Yverdon em Kanton Waadt gschickt worra, om Franzeesisch zlernet. S Johr druf isch se wiidr zo ihre Eltra nôch Hirzel zruckkomma, wo se bis zo ihrem 25. Lebensjohr gwohnt hot. Dô drbei hot se ihre jengere Gschwischtr Onderricht gäa ond ihrer Muadr em Haushalt gholfa. Em Johr 1851 hot sich d Johanna mit-em Johann Bernhard Spyri (1821 bis 1884) vrlobt, wo en Zirich Jurischt ond Redakteur gwäa isch. S Johr druf hend se z Wollishofa (1893 zo Zirich eigmeindet) gheiradet. Deet hend se
Zambo isch es trimedials Chinderprogrammfenschter vom Radio SRF 1 und em Schwiizer Fernseh. Es isch täglich zwüschet siebni und achti am Abig uf Radio SRF 1 zghöre. Bis Endi Oktober 2016 isch Zambo au am Wärchtig vom halbi drüü bis am halbi siebni sowie am Wuchenänd vom halbi achti bis am halbi zehni am Morge uf SRF zwei uf Sendig gsii. Dademit isch Zambo de Nachfolger vo de Radiosendig DRS Pirando und de Fernsehsendig tubii. Zambo isch vo de Berliner Agentur gosub communications entwicklet worde. Zambo isch mit de Fusion vo de Chinderredaktione vo Schwiizer Fernseheh und Schwiizer Radio entstande. Zamborium: E Sendig mit Bastel- Koch- und Zauberexperiment. Es werded au Biiträg übers Lebe vo Chind gsendet, wo uf de Website en lesenswerte Blog - bischpielswiis über ihres Privatlebe, ihres Huustier oder ihres Hobby - gschriebe händ. Die werded dänn mit Kamera und Mikrofon dihei, oder bim Verbringe vo ihrere Freiziit bsuecht. Zambooster: E Schpielshow, wos Konzept vo SMS Galaxy vo de Vorgängersendig tubii übernoh hät. Chind, wo Mitglied i de Community sind, chönd per Internet, SMS und Telefon Quizfrage beantworte. De Zuefallsgenerator wählt dänn ein Mitschpieler us, wo alli Frage richtig beantwortet hät. myZambo: E Senduih mit Studiogescht (meischtens
Di Schdadd Isny im Allgai isch ä hailklimatischer Luftkurord im wyrddebergischa Allgai im Landkreis Raveschburg in Bade-Wirttaberg. S isch a ehemaalige freie Reichsschdadt und liegt an dr Haubtruute von dr Oberschwäbischä Barockschdrôôß. Em Oschte - ge Baire nom - erhebt sich d'Adelegg. Des isch a middlers Middelgebirg mit'm hechschte Berg vo Württeberg - em Schwarze Grot (1118 m). Die Adelegg isch au schuld am Klima vo Isny - des isch nemlich so kurios, dass Isny sogar in de Erdkundebücher als Beischpiel für Schtauwetterlage auftaucht. Isny hot oine vo de höchschte Niederschlagsmenge in Deitschland - ond gleichzeitig oine vo de höchschte Sonnescheindaure in dr Republik. Wenn's regnet, regnet's richtig - s'isch abr au schnell wieder vorbei. Wege dem Reiz-Klima isch Isny "Heilklimatischer Kurort". Zue Isny g'heret d'Ortsdoil Isny, Beira (Beuren), Holzleide (Großholzleute), Neidrauchburg (Neutrauchburg) und Rohrdorf (Rohrdorf). Isni ischt zum erschte Mol anno 1096 gnannt worre, abr scho d'Römer wared drvor do und hont in Kleinhaslach a Kaschtell na'gschtellt. Des war Doil vom Donau-Iller-Rhein-Limes und isch um de 280 noch Jesu Geburt baut worre. 1365 hont d'Isnyer sich vo de Fürschte loskauft (s'Geld hont se mit Flachshandel verdient ghett) und 's war drnoch oine vo de Freie Reichschtädt. 1631 isch dr
Grüezi, Grüessech oder Grüessi isch e typische Schwizer Gruess, wo imene groose Tail vo de Tütschschwiz bruucht werd. De Gruess isch e Abchörzig vo Gott grüez-i, werd aber volksetymologisch as 1. Person Singular uufgfasst. D Endig -i isch s nödbitoonti enklitische Pronome för oi, do früener s Iirze üblich gsii isch, astell vom hüttige Siize. De Gruess isch scho im Mittelalemannische as Got grüeze üch bruucht wore. D Duzform isch abem 16. Joorhundert as Gott grüez dich öberliferet, im Dialekt isch si aber mit Gott grüez i zemegfalle. D Iirzform (Gott) grüez-i isch allgimain verbraitet, wääred d Duzform (Gott) grüez-di seltniger bruucht werd. Im Toggeborg werd Grüezi au as Duzform bruucht. I Piet, wo grüesse statt grüeze gsait werd, aso i de Westschwiz, luutet d Form entsprechend (Gott) grüess-ech und (Gott) grüess-di. Hüt werd s Wort Gott i de Regle ganz ewegg loo. I de Ostschwiz werd die Begrüessig au umkehrt pruucht, aso Grüess Gott. Bi eltere Appezäller chame au ghöre Grüess Gott wohl. Im 19. Joorhundert und im früene 20. Joorhundert het Grüezi as e «reformierte Gruess» ggulte und die Form isch i de maiste katholische Piet nöd bruucht wore, so im Wallis, i de Innerschwyz, im Senslerland, Solethurn
D Aung San Suu Kyi (birmanisch ; [àuɴ sʰáɴ sṵ tɕì]; * 19. Juni 1945 z Rangun, Britisch-Birma, hite Myanmar) isch e burmesischi Bolitikeri, wu sich syt dr spote 1980er-Johr fir e gwaltlosi Demokratisierig vu ihrem Heimetland yysetzt. Anne 1991 het si dr Friidesnobelbryys iberchuu. Am 13. Novämber 2010 het d Militärregierig vu Myanmar d Aung San Suu Kyi us ihrem Huusarräscht entloo, wu insgsamt 15 Johr gangen isch. Bi dr Noowahle zum birmanische Unterhuus Pyithu Hluttaw vum 1. April 2012 het si d Abgordnetewahl im Wahlkrais Kawhmu gwunne. Ihri Bartei het 43 vu dr nej gwehlte 45 Barlemäntssitz gwunne. Am 8. November 2015 het d NLD unter ihrer Fierig bi dr Barlemäntswahle s absolut Meh vu dr Sitz gwunne un het im Merz 2016 dr Suu Kyis ihre Barteifrynd Htin Kyaw zum Bresidänt gwehlt. D Suu Kyi isch unter ihm as Staatsbereteri Regierungsschefi, Minischteri vum Biro vum Bresidänt un Usseminischteri vu Myanmar wore. Syt eme Militerbutsch im Februar 2021 stoht si wider unter Huusarräscht. D Aung San Suu Kyi isch d Dochter vum Aung San, em Kommandeur vu dr Burma Independence Army (BIA), Bresidänt vu dr Anti-Fascist People's Freedom League (AFPFL) un eme Vorkämpfer fir d Uaabhängigkeit vum domolige
Moin oder Mojn isch e Gruess, wo z Nordtütschland und z Süddänimark bruucht werd. Moin isch uursprüngli e nordweschtnidertütsche Gruess gsii und bedütet aigetli «(en) Schöne», gchürzt us mooien Dag «schööne Taag». Er het sich denn uf Schleswig-Holstai und witeri Gägete z Nordweschttütschland uusbraitet. Er werd hütt au i de Weltstadt Hamburg und z Bremen bruucht, vo wo de Gruess sin Weg i braiti Schichte findt. De Gruess isch um 1925 au i merere Schwizer Stät, so z Basel, z Bern, z Frauefeld und z Zöri under Studente, Kantischüeler und Arbaiter bruucht wore, isch hütt aber verschwunde. Nume im Bündnerland werd hüt no Moi! oder Moi zäme! bruucht. Atlas zur deutschen Alltagssprache: Frog «Gruss beim Betreten eines Geschäfts am Nachmittag.» Christoph Landolt: Moin – die Ostfriesen erobern die Schweiz, i: Wortgschicht vom 28. April 2015, ug. vom Schwizerische Idiotikon. Anna Zollinger-Escher: Die Grussformeln der deutschen Schweiz. Friburg i. B. 1925. Atlas zur deutschen Alltagssprache, Stand 2011 Anna Zollinger-Escher: Die Grußformeln der deutschen Schweiz. Friburg i. B. 1925
Laudetur Jesus Christus (lat. »Globt si Jesis Christ«) isch de offiziell Gruess vo de Kotholike. De Gegegruess luutet In aternum! Amen! (»In Eebigkait! Amen.«). Laudetur Jesus Christus isch au de Waalspruch vom Radio Vatikan. De Gruess isch ane 1728 vom Poopscht empfole wore. I de Schwiiz isch no um 1925 i katolische Piet astell vo Gott grüez-i! de Gruess Globt s Jesis Christ und äänli bruucht wore. D Entgegning vom Gruess isch In Eewigkeit gsii. Hütt werd de Gruess im gsamte tütsche Sproochruum nu ganz selte bruucht. Anna Zollinger-Escher: Die Grußformeln der deutschen Schweiz. Friburg i. B. 1925
Namaste ( [nʌmʌsˈteː](info); Sanskrit, Hindi: नमस्ते, namaste [nʌmʌsˈteː]) isch de typischi Gruess vo Indie und Nepal, wo aber au vo Hindu i verschidnige Länder bruucht werd. Au im Yoga werd de Gruess mengisch bruucht. Verbunde werd de Gruess mitere Geste, em añjali-mudra, wo d Händ vor de Brust gfaltet wered. De Gruess cha au nume mit dere Geste uusdruckt were. De Gruess isch uralt und chunnt scho im Rigveda III,33,8 vor und isch au im Avestische as nəmasə.tē bikannt. Namas-te isch zämegsetzt usem Substantiv námas »Vereerig« und em enklitische Pronome im Dativ -te »dir«. De Gruess bidüttet aso »Vereerig dir!«. S Verb nam- bidütete "grüeze, sich verbüüge, vereere«. Nebet de gwönliche Bidüttig gits ono spirituelli Bidüttige wie »s Göttliche i mer grüezt s Göttliche i der!« Commons: Namaste – Sammlig vo Multimediadateie
Chüsnacht isch e politischi Gmäind im Bezirk Mäile im Kanton Züri, Schwiiz. Sie liit a de sogenannte Goldküste am undere rächte Züriseeuufer und isch nöd z verwächsle mit de Schwyyzergmeind Chüsnacht am Fuess vom Rigi. 2006 isch Chüsnacht im ene Stadtränking vo de Ziitschrift Bilanz als läbeswèrtischti Stadt vo de Schwiiz iigstuuft woorde. Zu Chüsnacht ghööred näbed em Chüsnachter Doorfzäntrum d Ortsteil Goldbach (Norde) und Heslibach (Süde), wo beed am Zürisee ligged. A d Gäind Zolike gränzt s Quartier Itschnach am Bèèrg obe. I de Nööchi vo de Quäle vom Dorfbach d Wiiler Chüsnachterberg, Schmalzgrueb, Limberg, Wiserholz, Hohrüti, Wange, Chaltestäi und d Sidlig Forch. Vom Piet vo de Gmäind sind 34,1 % landwirtschaftlichi Flèchi, 31,2 % Wald, 27,7 % Sidligsflèchi, 6,2 % Vercheersflèchi und 0,6 % Gwässerflèchi. Chüsnacht isch zum eerschte Maal im Jaar 1188 als de Cussenacho gnamset woorde. 1832 isch z Chüsnacht s Zürcher Leererseminaar gründet woorde. Hüt isch das d Kantonsschuel Chüsnacht. Quäle: Bundesamt für Statistik 2005 De Ussländeraatäil liit bi 22,8 % (Stand 2011). 38,7 % vo den Iiwooner sind evangeelisch-reformiert, 26,0% sind röömisch-katolisch (Stand 2011). Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggèè: BDP 2,4 %, CVP 4,2 %, EDU 0,9 %, EVP 2,2
Stans isch dä Haiptort vum Kanton Nidwaldä. Mid 7803 Eywoner isch Stans diä bevelkärigsschtärchscht Gmäind vu Nidwaldä. Stans isch abär ai diä chliinscht Gmäind mit ärä Flechi vu guet elf Quadratkilometär. Vu dr Gmeindflechi sind 43,7 % landwirtschaftlechi Flechi, 36,5 % Waud, 17,2 % Sidligsflechi und 2,6 % suschtigi Flechi. Stans liid am Stanserhorn, oder Horn, won ä turistischi Attrakzioon isch. Zum Uifäfaarä bruichd mä zwee Baanä: d Standsäilbaan im underä Täil und diä niiwartig Luftsäilbaan mid ärä Terrassä ufem Tach («Cabrio-Baan») im obrä Täil. Stans isch zum eerschte Mau gnennt wordä im Jaar 1100 aus Tannis (1124 Stannes/Stannis). Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Ussländeraateiu isch 2015 bi 12 % gläge. 76,7 % vu dr Eywoner sind im Jaar 2000 remisch-katholisch gsii, 10,8 % evangelisch-reformiert. Im Dezember vom Jaar 1481 isch es a de Tagsatzig z Stans zum sogenanntä Stanser Verkommnis cho, wo de Rat vom Brueder Chlais e wichtigi Rolle gspillt hed. Bis 1996 isch z Oberdorf bi Stans all Jaar d Landsgmäind vom Kanton Nidwaldä abghalte worde. Zur Zit sind folgendi Persone i de Gmäindsläitig: (Stand 2020) Lukas Arnold (Griäni Nidwalde, sit 2016, Präsidänt sit 2020) Florian Grendelmeier (FDP, sit 2020, Vizepräsidänt sit 2020) Markus Elsener (CVP)
Dr Lorenz Bock (* 12. Augschte 1883 z Nordstette; † 3. Augschte 1948 z Rautweil) isch e dytsche Jurischt un Bolitiker (Zäntrum, speter CDU) gsi. Vum 8. Juli 1947 bis zue sym Dod isch er dr erscht Staatsbresidänt vu Wirttebärg-Hauezollre gsii. Dr Lorenz Bock isch am 12. Augschte 1883 z Nordstette uf d Wält chuu. Noch em Bsuech vu dr Gymnasie z Horb un z Rautweil het er vu 1902 bis 1907 Rächtswisseschaft an dr Universitete z Münche un z Dibenga studiert. Derwylscht er studiert gha het, isch er in di katholisch Studänteverbindig K.St.V. Alamannia Dibenga yydrätte. Ä het s Referändariat am Amtsgricht Riedlenge, am Landgricht Raveschburg un bi dr Staatsaawaltschaft z Stuegert absolviert, het zum Dr. jur. promoviert un het syt 1910 as Rächtsaawalt z Rautweil gschafft. Vu 1915 bis 1918 het er as Soldat am Erschte Wältchrieg deilgnuu. Noch em Änd vum Chrieg het dr Bock wider as Rächtsaaawalt gschafft. Speter isch er au as Notar zuegloo wore. Im Augschte 1944 isch er vu dr Gestapo verhaftet wore. Dr Lorenz Bock isch am Oobe vum 3. Augschte 1948 z Rautweil an dr Folge vun ere Darmlehmig gstorbe. Dr Bock isch scho vor em Erschte Wältchrieg in d Zäntrumsbardej
Dr Christian Julius Mergenthaler (* 8. Novämber 1884 z Woeblenge; † 11. Septämber 1980 z Bad Dirre) isch e nationalsozialistische Bolitiker, Mitglid vum wirttebärgische Landdag, vum Ryychsdag un wirttebärgische Minischterbresidänt un Kultminischter im Kabinett Mergenthaler gsi. Dr Christian Mergenthaler isch z Woeblenge as Suhn vun eme Beck uf d Wält chuu, isch vu 1894 bis 1898 uf d Latyynschuel un d Realschuel z Woeblenge gange un ab 1898 uf d Realschuel z Cannstatt, wun er 1902 abgschlosse het. Noch eme Studium z Stuegert, z Dibenge un z Gettinge het er anne 1907 di erscht Dienschtbriefig fir s hecher Lehramt abgleit, het vu 1908 bis 1909 dr Militerdienscht as Eijehrige-Frejwillige gleischtet un isch no dr zwote Dienschtbriefig 1911 Oberlehrer in dr Latein- un Realschuel Leaberg wore. Är het as Offizier vun ere Artillerieiheit am gsamte Erschte Wältchrieg deilgnuu, di meischt Zyt dervu an dr Front. Noch eme Zwischespil z Stuegert isch er 1920 Gymnasialbrofessor z Schwäbisch Hall wore. E konservativ-dytschnationali, antisemitischi Bregig, s radikalisierend Chriegserläbnis un syy aagäbli Empfinde fir soziali Froge hän dr Mergenthaler bolitisch in di extrem Rächt gfiert. Z Schwäbisch Hall isch er 1922 e Mitgrinder vu dr NSDAP-Ortsgruppe gsi, wun er sich as Redner stark derfir engaschiert
D Fatah ([ˈfataħ], eigentlig richdig [fatħ] – arabisch فتح‎, DMG fatḥ ‚Eroberig, Siig‘) isch e politischi Bartei in de Palästinensische Autonomiigebiet. Dr Name isch en Akronym und Ananym vo arabisch حركة التحرير الوطني الفلسطيني‎ Ḥarakat at-Taḥrīr al-waṭanī al-Filasṭīnī ‚Bewegig zur nationale Befreijig vo Palestina‘. Die Aafangsbuechstabe gäbe wenn mä se zsämmesetzt und ruckwärts liist, s Wort für „Öffnig, Eröffnig, Befreie; (Hindernisse wägschaffe)“. D Organisation verfolgt lut ihrer Verfassig vo 1964 as Ziil die „kompletti Befreijig vo Palestina“, d „Gründig vom ene unabhängige demokratische Staat mit vollständiger Souveränität über die palestinensische Gebiet und Jerusalem as Hauptstadt“ und d „Usrottig vo dr ökonomische, politische, militärische und kulturelle Existänz vom Zionismus“. In dr gliiche Verfassig betrachtet si die „israelischi Existänz in Palestina“ as „zionistischi Invasion mit kolonialer Expansionsbasis“. Im Rahme vom Oslo-Friidensprozäss het d Fatah 1993 under ihrem Vorsitzende Jassir Arafat s Existänzrächt vo Israel anerkennt, sich zum Friidensprozäss bekennt und em Terrorismus as politischem Mittel abgschwore, het aber ihri Konstitution nie offiziell gänderet. Dr Arafat het nume gsait, si siig «caduque» (hifällig, ungültig). D Fatah het in dr Vergangeheit au terroristischi Mittel brucht, zum ihri Ziil z erreiche. Terroristischi Aaschleg vo Fatah-aahänger gegen Israel, wo s immer wider eine drvo git, entspräche