rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Feschbech (amtlech Fischbach) esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Willisou im Kanton Lozärn, Schwiiz. Feschbech liid am glichnamige Bach a dr Strass vo Zäu uf St. Urban. Zue dr Gmeind ghöred ou na d Wiiler Leimbütz (649 m ü.M.) ond Schönenthül. Vo dr Gmeindsflechi send 80,6 % Landwirtschaftlechi Flechi, 13,9 % Waud, 5,3 % Sidligsflechi ond 0,1 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Feschbech send di lozärnische Gmeinde Autishofe, Grossdietu, Ufhuuse ond Zäu ond Gummiswiu im Kanton Bärn. Feschbech esch zom erschte Mau gnamsed worde im Jahr 1224 aus Viscebach. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2010 bi 10,7 % gläge. 70,1 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 18 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 2,0 %, CVP 30,3 %, FDP 14,1 %, GLP 0,5 %, GP 2,1 %, SP 1,8 %, SVP 45,9 %, Süschtigi 3,2 %. D Gmeindspräsidentin vo Feschbech esch d Martha Stöckli-Riedweg (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 1,8 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 678 Iiwohner 94 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,6 % Italienisch ond 5,4 % anderi Sprache. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Feschbech ghört zue
Flüeli esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Äntlibuech im Kanton Lozärn, Schwiiz. Flüeli liid i de Zäntralschwizer Voraupe. Uf em Gmeindsbiet lige zwei vo dr gröschte Mooslandschafte vo dr Schwiz: Glaubenberg ond Sörenberg. Zue dr Gmeind ghört ou na dr Ortsteil Sörenberg. Dr höchscht Punkt vo dr Gmeind isch ds Brienzer Rothorn (2350 m ü.M.). Vo dr Gmeindsflechi send 44,8 % Landwirtschaftlechi Flechi, 37,9 % Waud, 2,2 % Sidligsflechi ond 15,1 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Flüeli send di lozärnische Gmeinde Äschlismatt-Marbach, Hasli ond Schüpfe, d Bärner Gmeinde Briens, Habkere, Oberried, Schangnou ond Schwanden ond im Kanton Obwaude Giswil ond Saarne. Flüeli esch zom erschte Mau gnamsed worde i dr 1. Heulfti vom 17. Jh. aus Flüli. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 17,3 % gläge. 81,3 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 7,8 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 0,5% , CVP 36,1% , FDP 20,9% , GLP 0,8% , GP 1,2% , SP 2,1% , SVP 36,6% , Süschtigi 1,8%. D Gmeindspräsidentin vo Flüeli esch d Sabine Wermelinger-Lötscher (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 0,3 % gläge. Bi dr Volkszellig
Gättnou esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Willisou im Kanton Lozärn, Schwiiz. Gättnou liid südlech vo dr Luutere, in ere ‚Ebeni nordweschtlech vo Willisau. Vo dr Gmeindsflechi send 53 % Landwirtschaftlechi Flechi, 36,7 % Waud, 9,8 % Sidligsflechi ond 0,5 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Gättnou send Schööz im Nordoschte, Auberswiu im Oschte, Willisou im Süde ond Zäu im Weschte. Gättnou esch zom erschte Mau gnamsed worde im Jahr 893 aus Kepinhouva. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2010 bi 13,7 % gläge. 80,2 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 11,5 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 0,3% , CVP 37,7% , FDP 20,9% , GLP 1,1% , GP 1,0% , SP 3,0% , SVP 32,7% , Süschtigi 3,3%. Dr Gmeindspräsident vo Gättnou esch dr Urs Vollenwyder (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 1,3 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 990 Iiwohner 89 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,6 % Französisch, 0,9 % Italienisch ond 9,5 % anderi Sprache. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Gättnou ghört zue dr Übergangsmundarte zwösche dr Weschtschwiizer ond dr Oschtschwiizer Dialäkt. Commons: Gättnou – Sammlig vo Multimediadateie
Göiesee esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Soorsi im Kanton Lozärn, Schwiiz. Göiesee liid am Oschtrand vom Suretau. Zue dr Gmeind ghöred ou na d Wiiler Krumbach (690 m ü. M.) ond Hunzikon (729 m ü. M.). Vo dr Gmeindsflechi send 74,5 % Landwirtschaftlechi Flechi, 15,1 % Waud, 10,3 % Sidligsflechi ond 0,2 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Göiesee send Büre, Chnuutu, Möischter, Reckebach, Schänke, Schlierpech ond Soorsi. Göiesee esch zom erschte Mau gnamsed worde 1217/22 aus Geinwison. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 21,7 % gläge. 68,9 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 10,4 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 1,3% , CVP 22,2% , FDP 17,0% , GLP 5,7% , GP 7,4% , SP 11,2% , SVP 28,2% , Süschtigi 6,9%. Dr Gmeindspräsident vo Göiesee esch dr Paul Gerig (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 2,3 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 1946 Iiwohner 85,9 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,4 % Französisch, 0,7 % Italienisch ond 13 % anderi Sprache. Z Göiesee redt me s hochalemannisch Lozärntütsch. Commons: Göiesee – Sammlig vo Multimediadateie www.geuensee.ch Walter Frey:
Gisike esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Lozärn-Land im Kanton Lozärn, Schwiiz. Gisike liid im Rüüsstau am Fuess vom Rooterberg. Vo dr Gmeindsflechi send 50 % Landwirtschaftlechi Flechi, 20 % Waud, 24,5 % Sidligsflechi ond 5,5 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Gisike send Honau, Eibu ond Root. Gisike esch zom erschte Mau gnamsed worde im Jahr 1270. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 17,5 % gläge. 69,1 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 17,2 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 1,2% , CVP 16,5% , FDP 19,0% , GLP 4,2% , GP 1,8% , SP 7,6% , SVP 43,9% , Süschtigi 5,9%. Dr Gmeindspräsident vo Gisike esch dr Alois Muri (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 2,5 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 847 Iiwohner 92,3 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 1,2 % Französisch, 0,2 % Italienisch ond 6,3 % anderi Sprache. Z Gisike redt me s hochalemannisch Lozärntütsch. Commons: Gisike – Sammlig vo Multimediadateie www.gisikon.ch Waltraud Hörsch: Gisikon. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen
Grossdietu esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Willisou im Kanton Lozärn, Schwiiz. Grossdietu liid uf dr rächte Site vom Rotbach. Zue dr Gmeind ghöred ou na d Exklave Eppenwil (668 m.ü.M), Erpolingen (700 m.ü.M.) ond Kället (631 m.ü.M.). Vo dr Gmeindsflechi send 72,2 % Landwirtschaftlechi Flechi, 22 % Waud ond 5,8 % Sidligsflechi. Nachbergmeinde vo Grossdietu send d Lozärner Gmeinde Äbersecke, Autbüre, Feschbech, Pfaffnou, Räide, Roggu ond Schööz ond im Kanton Bärn Gummiswiu ond Mäuchnou. Grossdietu esch zom erschte Mau gnamsed worde 1184/90 aus Toutewilare. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2010 bi 6,2 % gläge. 81,7 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 9,7 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 0,7% , CVP 40,8% , FDP 16,0% , GLP 2,4% , GP 3,3% , SP 4,1% , SVP 30,3% , Süschtigi 2,5%. Dr Gmeindspräsident vo Grossdietu esch dr Christian Leuenberger-Lingg (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 0,8 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 808 Iiwohner 93,4 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,2 % Französisch, 0,4 % Italienisch ond 6 % anderi Sprache. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Grossdietu ghört zue dr Übergangsmundarte
Grosswange esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Soorsi im Kanton Lozärn, Schwiiz. Grosswange liid im Rottau. Vo dr Gmeindsflechi send 78,3 % Landwirtschaftlechi Flechi, 15,3 % Waud, 5,9 % Sidligsflechi ond 0,5 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Grosswange send Mouesee ond Oberchöuch im Norde, Budishouz im Oschte, Mänznou ond Willisou im Süde ond Ettiswiu im Weschte. Grosswange esch zom erschte Mau gnamsed worde im Jahr 893 aus Wanga. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 11,8 % gläge. 86,3 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 4,8 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 0,9% , CVP 33,6% , FDP 25,3% , GLP 2,7% , GP 2,7% , SP 4,4% , SVP 26,8% , Süschtigi 3,7%. Dr Gmeindspräsident vo Grosswange esch dr Beat Fischer (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 0,7 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 2731 Iiwohner 93,6 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,4 % Italienisch ond 6 % anderi Sprache. Z Grosswange redt me s hochalemannisch Lozärntütsch. Commons: Grosswange – Sammlig vo Multimediadateie www.grosswangen.ch Walter Frey: Grosswangen In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und
Hasli (amtlech Hasle) esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Äntlibuech im Kanton Lozärn, Schwiiz. Hasli liid uf dr rächte Site vo dr Chliine Ämme. Zue dr Gmeind ghöred ou na d Ortsteil Habschwanden (849 m ü.M.), (822 m ü.M.) ond Heiligkreuz (1'127 m ü.M.). Vo dr Gmeindsflechi send 50,6 % Landwirtschaftlechi Flechi, 39,6 % Waud, 2,9 % Sidligsflechi ond 6,9 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Hasli send Dopplischwand, Äntlibuech, Flüeli, Romoos ond Schüpfe im Kanton Lozärn ond Giswil im Kanton Obwaude. Hasli esch zom erschte Mau gnamsed worde im Jahr 1236. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 4,8 % gläge. 93,7 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 3,2 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 0,9 % , CVP 34,1 % , FDP 15,8 % , GLP 0,8 % , GP 0,8 % , SP 3,9 % , SVP 41,4 % , Süschtigi 2,3 %. Dr Gmeindspräsident vo Hasli esch dr Bruno Schnider-Roos (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 0,7 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 1701 Iiwohner 96,4 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,2 % Französisch, 0,5 % Italienisch
Hergiswiu bi Wilisou esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Willisou im Kanton Lozärn, Schwiiz. Hergiswiu liid nördlech vom Napf. Zue dr Gmeind ghöred ou na d Ortsteil Hübeli (704 m ü. M.), Opfersei (708–715 m ü. M.), Unterskapf (860–879 m) ond St. Joder (945 m). Vo dr Gmeindsflechi send 59,3 % Landwirtschaftlechi Flechi, 36,6 % Waud, 3,5 % Sidligsflechi ond 0,5 % süschtigi Flechi. Nochbergmeinde vo Hergiswiu bi Wilisou send Luutere, Wilisou, Mänznou ond Romoos im Wauchreis Äntlibuech. Hergiswiu esch zom erschte Mau gnamsed worde 1217/22 aus Hergiswile. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2010 bi 3,1 % gläge. 86,1 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 7,5 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 0,4 %, CVP 44,1 %, FDP 12,6 %, GLP 1,1 %, GP 1,8 %, SP 1,6 %, SVP 36,3 %, Süschtigi 2 %. Dr Gmeindspräsident vo Hergiswiu bi Wilisou esch dr Urs Kiener-Schmid (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 0,5 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 1809 Iiwohner 98 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,1 % Französisch, 0,2 % Italienisch ond 1,7 % anderi Sprache. Dr hochalemannisch Dialäkt
Höudisriede esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Soorsi im Kanton Lozärn, Schwiiz. Höudisriede liid uf dr Erlosen oberhaub vo dr Gedänkstätte zue dr Schlacht bi Sämpech. Zue dr Gmeind ghöred ou na d Wiiler Breite, Mühlacker, Gimmermeh (616-628 m.ü.M.), Ohmelingen (657 m.ü.M.) ond Traselingen (680 m.ü.M.). Vo dr Gmeindsflechi send 78 % Landwirtschaftlechi Flechi, 11,9 % Waud ond 10,2 % Sidligsflechi. Nachbergmeinde vo Höudisriede send Möischter, Nöiechöuch, Räin, Römerswiu ond Sämpech. Höudisriede esch zom erschte Mau gnamsed worde 1077/1101 aus Hiltegesrein. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 8,3 % gläge. 78,8 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 10,9 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 1,4% , CVP 31,3% , FDP 18,6% , GLP 5,5% , GP 3,1% , SP 6,3% , SVP 27,4% , Süschtigi 6,4%. Dr Gmeindspräsident vo Höudisriede esch dr Christoph Troxler (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 1,4 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 1675 Iiwohner 95,8 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,3 % Französisch, 0,7 % Italienisch ond 3,2 % anderi Sprache. Z Höudisriede redt me s hochalemannisch Lozärntütsch. Commons: Höudisriede – Sammlig vo Multimediadateie
Hoofdere (amtlech Hochdorf) esch e politischi Gmeind im Wahlchreis Hoofdere im Kanton Lozärn, Schwiiz. Hoofdere liid im Lozärner Seetau. Zue dr Gmeind ghöred ou no d Ortsteil Baldegg, Ligschwil ond Urswil. Vo dr Gmeindsflechi send 68,1 % Landwirtschaftlechi Flechi, 10,1 % Waud, 21,3 % Sedligsflechi ond 0,5 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Hoofdere send Hoonri, Baubu, Öschebach, Räin ond Römerswiu. Hoofdere esch zom erschte Mou gnamsed worde im Johr 851 aus Hoftrahun. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 20,9 % gläge. 77,3 % vo de Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 8,6 % evangelisch-reformiert. Bi de Nationaurootswahle 2015 hed s das Ergebnis ggää: BDP 1,3 %, CVP 30,4 %, FDP 16,7 %, GLP 4,7 %, GP 5,2 %, SP 10,0% , SVP 26,2 %, Süschtigi 5,4 %. Dr Gmeindspräsident vo Hoofdere esch dr Peter Huber (Stand Februar 2016). Em Johr 2011 send 2,1 % arbetslos gsii. Bi dr Vouchszellig 2000 hend vo de 7761 Iiwohner 87,2 % Tüütsch aus Houptsprooch aaggää, 0,5 % Französisch, 2,6 % Italienisch ond 9,7 % anderi Sprooche. Z Hoofdere redt me s hochalemannisch Lozärntütsch. Commons: Hoofdere – Sammlig vo Multimediadateie www.hochdorf.ch Othmar Wey und Waltraud Hörsch: Hochdorf (Gemeinde). In: Historisches
Hoonri esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Hofdere im Kanton Lozärn, Schwiiz. Hoonri liid am Lindebärg. Zue dr Gmeind ghöred ou na d Wiiler Günikon (−2.367 m unter M.), Oberebersol (570 m ü. M.), Ottenhusen (526 m ü. M.), Unterebersol (530 m ü. M.), Kleinwangen (−2.305 m unter M.), Ferren (499 m ü. M.), Sennenmoos ond Ober-Ilau (807 m ü. M.).- Vo dr Gmeindsflechi send 75,5 % Landwirtschaftlechi Flechi, 19 % Waud ond 5,6 % Sidligsflechi. Nachbergmeinde vo Hoonri send Baubu, Hetzchöuch ond Hoofdere im Kanton Lozärn ond Apel, Au, Boiel ond Seis im Kanton Aargau. Hoonri esch om 1182 gründet worde aus Kommende vom Johanniterorde. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 6,6 % gläge. 82,9 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 7,5 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 1,0% , CVP 31,1% , FDP 9,4% , GLP 3,7% , GP 3,5% , SP 6,1% , SVP 38,8% , Süschtigi 6,4%. Dr Gmeindspräsident vo Hoonri esch dr Herbert Schmid (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 0,9 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 0 Iiwohner 95,9 % Dütsch aus Houptsprach
Honau esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Lozärn-Land im Kanton Lozärn, Schwiiz. Honau liid zwösche Rüüss ond Rooterberg. Dr höchscht Punkt vo dr Gmeind esch uf 652 m ü. M.. Vo dr Gmeindsflechi send 68,8 % Landwirtschaftlechi Flechi, 19,2 % Waud, 9,6 % Sidligsflechi ond 2,4 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Honau send Gisike ond Root im Kanton Lozärn, Riisch im Kanton Zug ond Dietel im Kanton Aargau. Im Jahr 1344 werd zom erschte Mau en Ulrico de Honowa aus Züüpf in ere Urkund ufgfüert. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 8,7 % gläge. 60,3 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 20,6 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 0,5% , CVP 20,3% , FDP 10,4% , GLP 5,3% , GP 5,4% , SP 12,3% , SVP 40,5% , Süschtigi 5,3%. Dr Gmeindspräsident vo Honau esch dr Amadé Koller (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 0,4 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 320 Iiwohner 94,1 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,3 % Italienisch ond 5,6 % anderi Sprache. Z Honau redt me s hochalemannisch Lozärntütsch. Commons: Honau – Sammlig vo
D Medizin (v. lat. ars medicina „Heilkunscht“; au Heilkund) befasst sich mit dr Erkennig (Diagnostik) und Behandlig (Therapie, Linderig, Heilig) von körperlige (physische) und seelische (psychische) Erkrankige und Unfallschäde sowie mit Züügig, Schwangerschaft, Geburt und Tod und au dr Vorbeugig (Prophylaxe) gege Erkrankige. Wichtigi Diszipline in dr Humanmedizin sind d Chirurgie (inneri Operatione), d Intensivmedizin (Intensivschtatione), d Orthopädie (Knoche und Muskle), die inneri Medizin, die pathologischi Anatomie, d Gynäkologie (Frauemedizin) und d Psychiatrie. Me unterscheidet zwüsche dr konventionelle und dr alternative Medizin. Die konventionelli Medizin basiert uf wüsseschaftlige Prinzipie und wird an Universitete unterrichtet und siini Praktiker wärde staatlig brüeft und lizensiert. Ihri Methode, au wenn si nit immer ganz verstande wärde, understönde Kriterie und müesse uf ihri Ergäbnis hi statistisch für ä Patient positiv si. Die konventionelli Medizin bedont physische Mittel und vernochlässigt hüfig die psychischi Komponänte vom Chranksii und Gsundwärde. Drzue chunnt, ass es Erchrankige git, wo si kei Mittel het für zum z hälfe. D Patiente füehle sich dorum mänggisch im Stich glo oder unverstande und wände sich an alternativi Heiler, wo sich mit grossem Ziitufwand ihne widme und uf ihri Ängst igöhn, au wenn die alternativi Medizin Mittel (meischt pflanzlichi) awändet, wo vielfach naturwüsseschaftlig d Wirkig
Eibu esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Hofdere im Kanton Lozärn, Schwiiz. Eibu liid zwösche Inwilerberg 551 m ü. M. ond Rüüss. Zue dr Gmeind ghöred ou na d Wiiler Oberhofen 420 m ü. M., Pfaffwil 411 m ü. M. ond Ausserschachen 415 m ü. M. ond s ehmaulig Chloschter St. Kathrinen. Vo dr Gmeindsflechi send 70,8 % Landwirtschaftlechi Flechi, 16,3 % Waud, 11,4 % Sidligsflechi ond 1,5 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Eibu send Baubu, Bueri, Öschebach, Gisike, Honau ond Root im Kanton Lozärn ond Dietel ond Seis im Kanton Aargau. Eibu esch zom erschte Mau gnamsed worde im Jahr 1145 aus Ingenwilare, Utigen scho 1045 Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 10,3 % gläge. 83,3 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 7,3 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 1,7% , CVP 25,6% , FDP 20,3% , GLP 4,8% , GP 3,2% , SP 6,3% , SVP 33,2% , Süschtigi 5,0%. Dr Gmeindspräsident vo Eibu esch dr Josef Mattmann (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 0,7 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 1783 Iiwohner 95,6 % Dütsch aus
Chnuutu esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Soorsi im Kanton Lozärn, Schwiiz. Chnuutu liid a dr Verzwiigig vo Hürn- ond Suretau. Zue dr Gmeind ghöred ou na dr Wiiler Eriswil (574 m ü. M.), ond dr Ortsrteil Teret (St. Erhard, 526 m.ü.M.). Vo dr Gmeindsflechi send 69 % Landwirtschaftlechi Flechi, 20 % Waud, 10,7 % Sidligsflechi ond 0,2 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Chnuutu send Dammersöue, Büre, Göiesee, Mouesee, Soorsi ond Trienge. Chnuutu esch zom erschte Mau gnamsed worde im Jahr 1050 aus Gnuthwilare. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 9,6 % gläge. 81,6 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 8,8 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 1,5% , CVP 27,9% , FDP 20,8% , GLP 3,7% , GP 5,7% , SP 8,5% , SVP 27,7% , Süschtigi 4,3%. Dr Gmeindsammann vo Chnuutu esch dr Peter Boog (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 1,3 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 1583 Iiwohner 97,2 % Dütsch aus Houptsprach aaggää, 0,4 % Französisch, 0,3 % Italienisch ond 2,1 % anderi Sprache. Z Chnuutu redt me s hochalemannisch Lozärntütsch. Helen Christen (*
Luutere esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Willisou im Kanton Lozärn. S Doorff und d Gmeind Luutere ligge im Luuteretau. Dur das Tau flüsst vom Napf (1'406 m ü. M.) und vom Hochänzi häär gäge Norde der Bärgbach Luutere. Dää isch 27 Kilometer läng und lauft bi Näbike id Wiggere. Er isch auso e Teil vom Gwässersischteem vo dr Aare. Die oberi Helfti vom ganze Bachlauf isch im Gmeindbann vo Luutere. Im Schache bi Eimatt lauft dr Bach us em Piet vo Luutere use uf Ruefswil abe. Der Name Luutere chunt vom alte Wort luuter, und er bedüütet so vill wie «der Bach mit klarem Wasser». Wyt hingen im Tau isch dr Wyler Luutere-Bad und ganz z’hingerscht de no dr Hof Hinger Ey. Us de Grääbe us beide Site vom Tau chöme vill Sitebech ad Luutere abe, so wie dr Älbach, s Niespelbächli, dr Schwarzebach, dr Wilmisbach, dr Änzibach, s Niespelbächli und s Badbechli bim Luutere-Bad. Unden im Tau sind d Wyler Hofstatt, Rüediswil, Chrutzi, und Warmisbach ligt im ene Näbetau im Weschte vom Luuteretau. Uf de Höger, den Eggen un de Kreete zwüsche de Grääben un Tääler obe sind vil einzelne Puurehööf, und am Napf es paar Alpbetriib: d
Mouesee (amtlech Mauensee) esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Soorsi im Kanton Lozärn, Schwiiz. Mouesee liid am Oschtrand vom Wauwilermoos. Zue dr Gmeind ghöred ou na d Wiiler Kaltbach (521 m ü. M.) ond Bognau (517 m ü. M.). Vo dr Gmeindsflechi send 68,5 % Landwirtschaftlechi Flechi, 17,2 % Waud, 6,8 % Sidligsflechi ond 7,5 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Mouesee send Dammersöue im Nordweschte, Chnuutu im Norde, Soorsi im Nordoschte, Oberchöuch im Südoschte, Grosswange im Süde, Ettiswiu im Südweschte ond Wauwu im Weschte. Mouesee esch zom erschte Mau gnamsed worde 1184/90 aus Moginse. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 8 % gläge. 83,1 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 9,9 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 1,1 %, CVP 26,4 %, FDP 19,1 %, GLP 4,5 %, GP 6,7 %, SP 9,2 %, SVP 26,1 %, Süschtigi 7 %. Dr Gmeindspräsident vo Mouesee esch dr Urs Niffeler (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 1,4 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 958 Iiwohner 96,1 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,3 % Italienisch ond 3,6 % anderi Sprache. Z Mouesee
Mäierschappu esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Lozärn-Land im Kanton Lozärn, Schwiiz. Mäierschappu liid uf mene Uuslöufer vom Rooterberg ond gränzt a de Zugersee. Zue dr Gmeind ghöred d Ortsteil Dörfli, Oberbuonas, Dietisberg, Böschenrot, Ländiswil, Brünnismatt, Laubbach ond Robmatt. Vo dr Gmeindsflechi send 66,1 % Landwirtschaftlechi Flechi, 25,2 % Waud ond 8,7 % Sidligsflechi. Nachbergmeinde vo Mäierschappu send Root ond Udlige im Kanton Lozärn, Riisch im Kanton Zug ond Chüsnacht im Kanton Schwyz. Mäierschappu esch zom erschte Mau gnamsed worde im Jahr 858. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 13,6 % gläge. 65,8 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 17,7 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 3,1% , CVP 12,0% , FDP 18,8% , GLP 5,9% , GP 3,2% , SP 11,0% , SVP 41,0% , Süschtigi 5,1%. Dr Gmeindspräsident vo Mäierschappu esch dr André Iten (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 1,5 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 1019 Iiwohner 94,4 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,1 % Französisch, 0,3 % Italienisch ond 5,2 % anderi Sprache. Z Mäierschappu redt me s hochalemannisch Lozärntütsch. Commons: Mäierschappu – Sammlig
Mänznou esch e politischi Gmeind im Wahlchreis Willisou im Kanton Lozärn, Schwiiz. Mänznou liid zwösche Krachebach ond Chliiner Fontanne. Zue dr Gmeind ghöred d Ortsteil Geiss (616 m ü.M.), Twerenegg (910 m ü.M.), Mänzbärg (1'016 m ü.M.), Elsnou (610 m ü.M.), Elswiu (600 m ü.M.), Tutesee (618 m ü.M.), Rengg (896–933 m ü.M.), Rötelbärg (612 m ü.M.), Seehof (602 m ü.M.) ond Blochwil (576 m ü.M.). Vo dr Gmeindsflechi send 59,3 % Landwirtschaftlechi Flechi, 34,7 % Waud, 5,4 % Sidligsflechi ond 0,6 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Mänznou send Budishouz, Grosswange, Hergiswiu, Romoos, Ruusmu, Wouhuuse ond Willisou. Mänznou esch zom erschte Mau gnamsed worde im Jahr 1185 aus Menzenowa. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2010 bi 7,9 % gläge. 83,8 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 7,4 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 0,8 %, CVP 36,5 %, FDP 24,1 %, GLP 1,6 %, GP 1,9 %, SP 2,4 %, SVP 29,8 % ond Süschtigi 2,9 %. Dr Gmeindspräsident vo Mänznou esch dr Adrian J. Duss-Kiener (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 0,7 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 2850