rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Lindau isch e politischi Gmäind im Bezirk Pfäffike im Kanton Züri, Schwiiz. Lindau liit im untere Chämttaal. Zue de Gmäind ghööred d Döörfer Lindau, Tagelschwange (Tagelswangen), Winterbèèrg (Winterberg) und Grafschtel (alt Grooschtel, dt. Grafstal) mit Chämtaal oder Chäntel (Kemptthal). S Piet vo de Gmäind umfasst 41,8 % landwirtschaftlichi Flèchi, 34,8 % Wald, 14,2 % Sidligsflechi, 8,8 % Vercheersflechi und 0,2 % Gwässerflechi. Lindau isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 774 als Lintauvia, Tagelschwange 1179 als Dagilswanch, Winterbèèrg 1223 als Wintirberc, Grafschtel 745 als Craolfestale. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 19,7 % (Stand 2011). 41,2% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 25,3% sind römisch-katholisch (Stand 2011). Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 5,0 %, CVP 2,8 %, EDU 7,0 %, EVP 3,1 %, FDP 12,7 %. GLP 9,3 %, GP 10,8 %, SP 14,0 %, SVP 34,9 %, Suschtigi 0,4 %. Gmäindspresidänt isch de Bernard Hosang (Stand 2012). D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 4,1 % gläge. De züritüütsch Tieläkt vo Lindau ghört zue de Oberländer Mundarte. Verein LindauLebt, Gemeinderat Lindau (Hrsg.): Die Gemeinde Lindau. Die neuere Geschichte: Gemeinde, Kirche, Schule (Bd. 2). Druckerei Wetzikon, Wetzikon 2013. Hans Martin Gubler, Die
Lufingä isch e politischi Gmäind im Bezirk Büüli im Kanton Züri, Schwiiz. Lufingä liit im obere Ämbritaal im Zürcher Unterland. Zue de Gmäind ghöört au na de Wiiler Augwiil (Augwil). S Piet vo de Gmäind umfasst 47,6 % landwirtschaftlichi Flèchi, 36,6 % Wald, 11,4 % Sidligsflechi, 3,9 % Vercheersflechi und 0,4 % Gwässerflechi. Lufingä isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 1157 als Luvingin. Augwil isch 1871 zue Lufingä choo. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 18,6 % (Stand 2011). 41,5% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 27,5% sind römisch-katholisch (Stand 2011). Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 5,0 %, CVP 2,8 %, EDU 6,8 %, EVP 3,1 %, FDP 10,8 %. GLP 10,6 %, GP 6,8 %, SP 13,1 %, SVP 40,5 %, Suschtigi 0,5 %. Gmäindspresidänt isch de Jürg Badertscher (Stand 2012). D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 3,4 % gläge. De züritüütsch Tieläkt vo Lufingä ghört zue de Unterländer Mundarte. Hermann Fietz: Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich, Band II: Die Bezirke Bülach, Dielsdorf, Hinwil, Horgen und Meilen. (= Kunstdenkmäler der Schweiz. Band 15). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1943. Commons: Lufingen – Sammlig vo Multimediadateie
Mänidoorf isch e politischi Gmäind im Bezirk Mäile im Kanton Züri, i de Schwiiz. Mänidoorf isch am rächte Ufer vom Zürisee und isch hüt en Täil vo de Agglomeration vo Züri. S Piet vo de Gmäind wird 29,7% für d Landwirtschaft pruucht, 23,4% sind Wald, uf 34,7% stönd Hüüser, 11,8% sind Straasse und 0,2% sind Gwässer. Mänidoorf isch im Jaar 933 s erscht Maal inere Urkund gschribe worde, wil d Ruppertsmatt in loco Mannidorf verchauft worden isch. Di säb Wise isch de Mänidorfer Zipfel vome grössere Gebiet, won z Üetike Oberschtmatt ghäisst – aber nöd uf de Mänidorfer Gmarchig. Im Alte Zürichrieg isch es am 29. Oktober 1445 bi Mänidorf zunere Seeschlacht zwüsched Züri und Rapperschwil gäge Schwyz cho. Nach de Explosion vom indonesische Vulkan Tambora im April 1815 und em Jahr oni Summer 1816 häts e Hungersnot ggee. Drufabe händ de Gmäindrat und de Stillstand – eso häd zu säbere Ziit di (reformierti) Chilepfläge ghäisse – am 13. April 1817 di hüttigi Sozialbehörde gründet. Zerscht hät die e Suppechuchi betribe, zwäi Jaar spöter es Armehuus pout, es Waisehuus, Bourbakisoldate und Asylbewärber betreut und isch au bis 2012 fürs Vormundschaftswese zueständig gsi. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 2011 sind 18.7%
Maschwande isch e politischi Gmäind im Bezirk Affoltere im Kanton Züri, Schwiiz. Maschwande liit am öschtliche Rand vo de Rüüssebeni bi de Loorzemündig. S Piet vo de Gmäind umfasst 59,6 % landwirtschaftlichi Flèchi, 23,7 % Wald, 6 % Sidligsflechi, 3 % Vercheersflechi und 1,5 % Gwässerflechi. Maschwande isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 1189 als Maswondon. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 9,5 % (Stand 2011). 52,0 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 24,0 % sind römisch-katholisch (Stand 2011). Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 4,9 %, CVP 0,8 %, EDU 2,1 %, EVP 12,4 %, FDP 4,3 %. GLP 5,0 %, GP 9,6 %, SP 17,1 %, SVP 43,5 %, Suschtigi 0,3 %. Gmäindspresidänt isch de Andreas Binder (Stand 2012). D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 1,7 % gläge. De züritüütsch Tieläkt vo Maschwande ghört zue de Ämtler Mundarte. Hermann Fietz: Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich, Band I: Die Bezirke Affoltern und Andelfingen. (= Kunstdenkmäler der Schweiz. Band 7). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1938. Bernhard Schneider u. a.: Die eigenständige Entwicklung der Gemeinde Maschwanden. 1991. Commons: Maschwanden – Sammlig vo Multimediadateie www.maschwanden.ch Martin Illi:
Di Neu Zürcher Ziitig (churz NZZ) oder, wie z Züri di Altiihäimische säged, d Züri-Ziitig isch die eltischt Zürcher Tagesziitig. Wäge demm und au will d Redaktion traditionell liberal-bürgerlich (em Zürcher Freisinn nööch) isch, seit men ere au die alt Tante vo de Falkestraass. D NZZ isch aber au e groosses Schwizer Medjeundernäme. Hüt hät si än internationale Rueff als e seriösi und aaschpruchvolli Ziitig, und bsunders als Wirtschaftsblatt. Si gilt als die drittbescht Ziitig vo de Wält, nach de New York Times us de Staate und de Financial Times vo Ängland. D Tagesuusgab hät im Jaar 2014 en Uuflag vo ungfäär 108'000 Exemplar, wo s im Jaar 2004 no 166'000 gsi si. I Sache Ussland, Wirtschaft, Börse, Kultur und Biilage isch d NZZ i de Schwiz füerend und hät au z Tüütschland en sehr en guete Ruef. I Sache Schwiz und Züri isch si als liberali Ziitig partejisch, aber laat au di politische Gägner uusfüerlich z Wort cho. D NZZ tuet lieber im Zämehäng prichte als «Njus» uselaa. Und das chan si psunders guet. Iri Redaktore sind in erschter Linje Fachlüüt uf dem Gebiet, wo si schriibed. Wüchentlichi Biilage gits zu de Theeme Mäntsch und Arbet, Forschig und Technik,
Muur isch e politischi Gmäind im Bezirk Uschter im Kanton Züri, Schwiiz. Muur liit am südweschtliche Ufer vom Griifesee. Zue de Gmäind ghööred au na d Ortschafte Ääsch (Aesch), Ebädinge (Ebmatingen), Binz und Üessike (Uessikon). S Piet vo de Gmäind umfasst 51,5 % landwirtschaftlichi Flèchi, 25,4 % Wald, 17 % Sidligsflechi und 5,5 % Vercheersflechi. Muur isch zum eschte Mal gnamset worde 874/887 als de Mure. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 18,5 % (Stand 2011). 41,2 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 23,4 % sind römisch-katholisch (Stand 2011). Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 5,4 %, CVP 3,7 %, EDU 2,3 %, EVP 2,0 %, FDP 16,9 %. GLP 15,2 %, GP 5,5 %, SP 12,4 %, SVP 34,8 %, Suschtigi 1,8 %. Gmäindspresidänt isch de Roland Humm (SVP, Stand 2016). Di reschtliche Gmäindrät sind: Delia Jäggi-Lüthi (FDP), Stephan Pahls (FDP), Thomas Frauenfelder (SVP), Urs Rechsteiner (CVP), Felix Senn (SP). D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 2,5 % gläge. De züritüütsch Tieläkt vo Muur ghört zue de Seemundarte. Kulturkommission und Gemeinderat der Gemeinde Maur (Hrsg.): Burg Maur. Maur 1976. (Festschrift zur Einweihung der renovierten Burg) Hans Martin Gubler: Die Kunstdenkmäler des
Gossau heissed folgendi Ort: Gossau SG, e Stadt und politischi Gmeind im Kanton Sanggalle, Schwiz Gossau ZH, e politischi Gmeind im Kanton Züri, Schwiz oder au: Bezirk Gossau, e ehemoligi Verwaltigseinheit im Kanton Sanggalle, Schwiz
Marbach isch de Name vo folgende Ort z Dütschland: Bade-Würteberg Marbach am Neckar, Stadt im Landkreis Ludwigsburg Marbach an der Lauter, Ortsteil vo de Gmeind Gomadingen, Landkreis Reutlingen Marbach (Herbertingen), Ortsteil vo de Gmeind Herbertingen, Landkreis Sigmaringen Marbach (Villingen-Schwenningen), Ortsteil vo de Stadt Villingen-Schwenningen, Schwarzwald-Baar-Kreis Marbach (Lauda-Königshofen), Ortsteil vo de Stadt Lauda-Königshofen, Main-Tauber-Kreis Bayern Marbach (Arnstein), Ortsteil vo de Stadt Arnstein, Landkreis Main-Spessart Marbach (Eppenschlag), Ortsteil vo de Gmeind Eppenschlag, Landkreis Freyung-Grafenau Marbach (Fischbachau), Ortsteil vo de Gmeind Fischbachau, Landkreis Miesbach Marbach (Harburg), Ortsteil vo de Stadt Harburg, Landkreis Donau-Ries Marbach (Maroldsweisach), Ortsteil vo de Marktgmeind Maroldsweisach, Landkreis Haßberge Marbach (Neu-Ulm), Ortsteil vo de Stadt Neu-Ulm, Landkreis Neu-Ulm Marbach (Neuburg an der Kammel), Ortsteil vo de Marktgmeind Neuburg an der Kammel, Landkreis Günzburg Marbach isch de Name vo folgende Ort z Öschtriich: Marbach an der Donau, e Gmeind z Nideröschtriich Marbach an der Kleinen Krems, e Katastralgmeind z Nideröschtriich Marbach am Walde, e Katastralgmeind z Nideröschtriich Marbach im Felde, e Katastralgmeind z Nideröschtriich d Katastralgmeind Marbach mit de Ortschaft Marbach an der Kleinen Erlauf i de Gmeind Wieselburg-Land z Nideröschtriich Marbach (Gemeinde Ried), e Katastralgmeind z Ried i de Riedmark, z Oberöschtriich Marbach (Gemeinde Auberg), en Ortsteil z Auberg, z
Mönchaltoorf isch e politischi Gmäind im Bezirk Uschter im Kanton Züri, Schwiiz. Mönchaltoorf liit südöschtlich vom Griifesee. Zue de Gmäind ghööred au na d Wiiler Burg, Brand, Lindhof, Wühre, d Exklave Hüüschbèèr (Heusberg) und e Huuffe Äinzelhööf. S Piet vo de Gmäind umfasst 65,5 % landwirtschaftlichi Flèchi, 11,4 % Wald, 14,4 % Sidligsflechi, 4,2 % Vercheersflechi und 0,5 % Gwässerflechi. Mönchaltoorf isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 741 als Villa Altorf (872 Altorf monachorum). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 13,5 % (Stand 2011). 44,0 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 21,5 % sind römisch-katholisch (Stand 2011). Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 9,6 %, CVP 1,1 %, EDU 3,8 %, EVP 3,7 %, FDP 12,7 %. GLP 11,5 %, GP 7,6 %, SP 18,1 %, SVP 30,8 %, Suschtigi 1,2 %. Gmäindspresidäntin isch d Annemarie Beglinger-Vögeli (FDP, Stand 2012). D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 2,5 % gläge. De züritüütsch Tieläkt vo Mönchaltoorf ghört zue de Zürioberländer Mundarte. Dorfbrunne vor em Mönchhof Restaurant Müli Rigelhuus im Doorfzentrum Mönchaltorfer Aa im Zentrum vom Doorf Hans Martin Gubler: Kunstdenkmäler der Schweiz Band 66 "Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich Band 3: Die
Neeri isch e politischi Gmäind im Bezirk Tielschtoorf im Kanton Züri, Schwiiz. Neeri liit im Norde vom Kanton Züri und umfasst die bode Döörffer Neeri und Ried. S Piet vo de Gmäind umfasst 61,8 % landwirtschaftlichi Flèchi, 5,7 % Wald, 12,7 % Sidligsflechi, 6,5 % Vercheersflechi und 1,5 % Gwässerflechi. Neeri isch zum eschte Mal gnamset worde um 1160 als Neracho,Ried im Jaar 1149 als Riete. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 12,6 % (Stand 2011). 43,3% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 23,0% sind römisch-katholisch (Stand 2011). Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 2,7 %, CVP 2,1 %, EDU 6,3 %, EVP 1,8 %, FDP 11,7 %. GLP 9,4 %, GP 5,5 %, SP 10,6 %, SVP 49,5 %, Suschtigi 0,3 %. Gmäindspresidänt isch de Beat Lienhard (Stand 2012). D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 2,5 % gläge. De züritüütsch Tieläkt vo Neeri ghört zue de Unterländer Mundarte. Hermann Fietz: Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich, Band II: Die Bezirke Bülach, Dielsdorf, Hinwil, Horgen und Meilen. (= Kunstdenkmäler der Schweiz. Band 15). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1943. Commons: Neerach – Sammlig vo Multimediadateie www.neerach.ch Martin Illi: Neerach. In:
Niderglatt (amtlich Niederglatt) isch e politischi Gmäind im Bezirk Tielschtoorf im Kanton Züri, Schwiiz. Niderglatt liit uf bode Siite vo de Glatt und umfasst die bode Döörffer Niderglatt und Nöschike (Nöschikon). S Piet vo de Gmäind umfasst 55,3 % landwirtschaftlichi Flèchi, 7,8 % Wald, 26,1 % Sidligsflechi, 6,9 % Vercheersflechi und 1,9 % Gwässerflechi. Niderglatt isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 1149 als Niderunglatto (1153-55 Nidrunglate). Bis 1840 hät Niderglatt zue Niderhasli ghöört. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 23,8 % (Stand 2011). 37,9% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 28,3% sind römisch-katholisch (Stand 2011). Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 2,9 %, CVP 4,3 %, EDU 6,3 %, EVP 0,9 %, FDP 10,3 %. GLP 8,3 %, GP 5,3 %, SP 13,2 %, SVP 48,2 %, Suschtigi 0,3 %. Gmäindspresidänt isch de Luzius Hartmann (Stand 2012). D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 4,6 % gläge. De züritüütsch Tieläkt vo Niderglatt ghöört zue de Unterländer Mundarte. Poschtstell Niederglatt Bruck über d Glatt Baanhoof Niderglatt Avia-Tankstell Schuel Bezirkssparkasse Tielschtoorf z Niderglatt Restaurant Löie Gschäftshuus Sagereistrass 3+5 Hermann Fietz: Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich, Band II: Die Bezirke Bülach, Dielsdorf, Hinwil, Horgen und
Niderhasli isch e politischi Gmäind im Bezirk Tielschtoorf im Kanton Züri, Schwiiz. Niderhasli liit im untere Glatttaal, am Iigang ins Weentel. Zue de Gmäind ghööred d Döörffer Niderhasli, Oberhasli, Mäpmehasli (Mettmenhasli) und Nassewiil (Nassenwil). S Piet vo de Gmäind umfasst 55,3 % landwirtschaftlichi Flèchi, 21,2 % Wald, 16,7 % Sidligsflechi, 4,9 % Vercheersflechi und 1,2 % Gwässerflechi. Niderhasli isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 931 als Hasila. Bis 1840 hät au Niderglatt zue Niderhasli ghöört. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 24 % (Stand 2011). 35,2% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 28,5% sind römisch-katholisch (Stand 2011). Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 2,7 %, CVP 6,8 %, EDU 4,1 %, EVP 1,5 %, FDP 8,7 %. GLP 10,3 %, GP 6,2 %, SP 19,3 %, SVP 40,1 %, Suschtigi 0,2 %. Gmäindspresidänt isch de Marco Kurer (Stand 2012). D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 3,2 % gläge. De züritüütsch Tieläkt vo Niderhasli ghört zue de Unterländer Mundarte. Niderhasli, Buurehuus und Reformierti Chile Niderhasli, Rigelhuus im Dorfzentrum Baanhoof Niderhasli Mäpmehasli mit Rägischbèèrg und Lägere Buurehuus z Mäpmehasli Mäpmehaslisee (Näppi) alti Baanbrick bi Oberhasli Reformierti Chile Oberhasli Oberhasli, Dorfplatz mit Linde Hermann
Nüereschtoorf isch e politischi Gmäind im Bezirk Büüli im Kanton Züri, Schwiiz. Nüereschtoorf isch es Huusedoorff am südweschtliche Hang vom Plateau vo Brütte. Zue de Gmäind ghööred d Ortstäil Nüereschtoorf, Birchwiil (Birchwil), Bräiti (Breite) und Oberwiil (Oberwil), d Wiiler Hakeb (Hakab), Bräitiloo (Breitenloo), Chliihuus (Kleinhaus). S Piet vo de Gmäind umfasst 46,7 % landwirtschaftlichi Flèchi, 31,3 % Wald, 16,7 % Sidligsflechi und 5,3 % Vercheersflechi. Naachbergmäinde sind Baserschtoorf, Chloote, Oberämbri, Brütte und Lindau. Nüereschtoorf isch zum eschte Mal gnamset worde um 1150 als Noelistorf (1277 Nueristorf), Birchwiul um 1155 als Byrchenwilare. Bis 1931 isch au Baltischwiil (Baltenswil), wo hüt zue Baserschtoorf ghöört, Täil vo de Gmäind Nüereschtoorf gsii. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 14,1 % (Stand 2011). 43,3% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 25,6% sind römisch-katholisch (Stand 2011). Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 6,0 %, CVP 3,6 %, EDU 3,4 %, EVP 3,6 %, FDP 13,2 %. GLP 10,1 %, GP 6,0 %, SP 12,1 %, SVP 40,8 %, Suschtigi 1,1 %. Gmäindspresidänt isch de Franz Brunner (Stand 2012). D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 2,5 % gläge. De züritüütsch Tieläkt vo Nüereschtoorf ghört zue de Oberländer Mundarte. Hermann Fietz:
D Cholera (griechisch ‚Gallebrächdurchfall‘) isch e schweeri, bakterielli Infekzioonschranket vor allem vom Dünndarm, wo vom Bakterium Vibrio cholerae verursacht wird. D Infekzioon bassiert mäistens, wenn mä infizierts Wasser drinkt oder Nahrig mit Cholerabaktierie din isst. D Bakterie chönne en extreem starke Durchfall und starks Chotze verursache, was zun ere schnälle Usdröchnig (Exsikkose) mit Elektrolytverlust cha füere. Au wemm mä bi öbbe 85% vo de Infekzioone käini Sümptoom het, isch d Stärblikäit zwüsche 20 und 70 %, wenn d Chranket nid behandlet wird, wenn si usbricht. D Chranket cha epidemisch ufdräte und muess z Dütschland und in Östriich gmäldet wärde. In d Mäldig ghöört dr Chranketsverdacht, d Erchrankig, dr Dood, z Dütschland muess au dr Erreeger noochgwiise wärde. In dr Schwiz muess mä chranki, infizierti und exponierti Persoone mälde, eso ass si chönne identifiziert wärde. D Cholera wird vom Bakterium Vibrio cholerae usglööst. Si Exotoxin, s Choleratoxin, verursacht e starke, reiswasserartige Durchfall (fast eso flüssig wie Wasser und isch wiss-drüeb gfärbt) und dr Chranki verliert e Hufe Flüssigkäit. Dr Erreeger isch zum erste Mol vom Filippo Pacini 1854 as chrumms, kommaförmigs und hoochbeweegligs Bakterium beschriibe worde. Dr John Snow het im gliiche Joor uusegfunde, ass d Cholera, wo denn z London
Dr Tüfus isch en Infekzioonschranket, wo iiri Kennzäiche e charakteristische Chranketsverlauf si: s Fieber wird in Stuefe hööcher, mä het Buuchwee, dr Darm isch verstopft (Obstipation) und dr Härzschlaag isch für die hoochi Körpertämpratuur eender langsam (relativi Bradykardii). D Chranket wird dur s Bakterium Salmonella Typhi (Salmonella enterica ssp. enterica Serovar Typhi) usglööst. Wenn si nid behandlet wird, cha d Chranket seer gföörlig wärde und zum Dood füere. Z Dütschland, in Östriich und in dr Schwiz muess mä e Verdacht uf Tüfus, wn Erchrankig und e Dood mälde. Als Paratüfus bezäichnet mä en abgschwechts Chrankhäitsbild vom Tüfus, wo dr Erreeger nit Salmonella Typhi isch sondern Salmonella Paratyphi. Dr Tüfus isch sit em Alterdum bekannt. 1546 het em dr Fracastoro dr Naame morbus lenticularis gee und het au gmerkt, ass d Chranket vo Mensch zu Mensch cha überdräit wärde. Das het sich 1556 in de Epidemie z Neapel und z Ungarn bestäätiget. Erst 1760 het dr Boissier de Sauvages dr Naame Tüfus vorgschlaage. Früener het mä Närvefieber brucht. Dr Erreeger isch s Tüfusbakterium (Salmonella enterica subsp. enterica Serovar Typhi), e gram-negativs Bakterium mit ere Gäissle, wo fäkal-oral überdräit wird, also zum Bischbil dur verunräinigti Naarigsmiddel oder versüüchts Wasser. Hützudaag isch dr
Süüferigskommission (hochdütsch: Säuberungskommission, französisch: Commisssion d'Épuration) isch e Bezeichnig für verschiedene Inschtitutione un Verfahre, wo am Änd vom Zweite Wältchrieg un au no in de Johre drnoch gege tatsächlichi oder au numme vermeintlichi Kollaboratör - us dr französische Bevölkerig un us em Verwaltigsapperat - mit de dütsche Nazis oder mit em Reschim vo Vichy g'bildet un duregfiehrt worde sin mit em Ziel, sie als Schandfläck us ihre Positione use z'hole un für ihri Handlige z'beschtrofe. Uf die Wiis, het me dänkt, chönnt wider e "suuferes" Frankrich entschtoh. Am Aafang, direkt noch dr Befreiig vo de Nazis, hänn bsunders viele wildi Süüferige (hochdütsch: wilde Säuberungen, französisch: épurations sauvages) ohni rächtlichi Verfahre gege Denunziante un anderi "Kollaboratör" schtattgfunde, un zue dene het me au vieli Maidli un Fraue zellt, wo ne Verhältnis mit dütsche Soldate gha hänn. Nit immer sin die Vorwürf berächtigt gsi, un die Bschuldigte hän sich gege die Aaklage so guet wie nie chönne wehre. Öffentlichi Bloosschtellige, Beschimpfige un Misshandlige sin an dr Tagesornig gsi, un öbbe 7000 bis 10000 Lüt sin ohni rächtssschtaatliche Prozess umbrocht worde. Die wilde Süüferige sin schpöter nit vo dr französische Juschtiz verfolgt worde. Bal scho (sit Aafang '45) sin aber Regle für formelli
Oberämbri isch e politischi Gmäind im Bezirk Büüli im Kanton Züri, Schwiiz. Oberämbri isch es Huufedoorff im obere Wildbachtaal. Zue de Gmäind ghöörede au na d Wiiler und Ghööft Huuse (Hausen), Madlike (Madlikon), Mülbèèrg (Mühlberg), Obermäpmischtette (Obermettmenstetten), Oberwageburg (Oberwagenburg-), Rootefluu (Rotenfluh), Sunnebüel (Sonnenbühl), Stige (Stigen) und Stüürzike (Stürzikon), Untermäpmischtette (Untermettmenstetten) und Unterwageburg (Unterwagenburg). S Piet vo de Gmäind umfasst 58,5 % landwirtschaftlichi Flèchi, 34,3 % Wald, 4 % Sidligsflechi, 2,8 % Vercheersflechi und 0,2 % Gwässerflechi. Oberämbri isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar Um 1274 als Obern-Emmerach. Bis 1809 hät Oberämbri na zue Ämbri ghöört. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 9,8 % (Stand 2011). 58,5% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 17,9% sind römisch-katholisch (Stand 2011). Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 6,1 %, CVP 3,7 %, EDU 8,4 %, EVP 1,4 %, FDP 8,0 %. GLP 5,7 %, GP 6,0 %, SP 13,1 %, SVP 47,3 %, Suschtigi 0,3 %. Gmäindspresidänt isch de Bernhard Haas (Stand 2012). D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 2,6 % gläge. De züritüütsch Tieläkt vo Oberämbri ghöört zue de Unterländer Mundarte. Hermann Fietz: Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich, Band II: Die Bezirke Bülach, Dielsdorf,
Oberäischtringe isch e politischi Gmäind im Bezirk Dietike im Kanton Züri, Schwiiz. Oberäischtringe liit uf de rächte Siite vo de Limmet an de Strass vo Züri uf Bade. S Piet vo de Gmäind umfasst 20,1 % landwirtschaftlichi Flèchi, 25,2 % Wald, 43 % Sidligsflechi, 7,5 % Vercheersflechi und 4,2 % Gwässerflechi. Oberäischtringe isch zum eschte Mal gnamset worde im Jaar 870 als Enstelingon (1306 Obren Enstringen). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 27,5 % (Stand 2011). 28,7% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 33,8% sind römisch-katholisch (Stand 2011). Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 1,9 %, CVP 6,4 %, EDU 0,6 %, EVP 6,5 %, FDP 14,2 %. GLP 5,8 %, GP 7,0 %, SP 22,2 %, SVP 34,4 %, Suschtigi 1,1 %. Gmäindspresidänt isch de André Bender (Stand 2012). D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 4,5 % gläge. De züritüütsch Tieläkt vo Oberäischtringe ghört zue de Zürcher Stadtmundart. Karl Grunder: Die Kunstdenkmäler des Kanton Zürich Band 9: Der Bezirk Dietikon. Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1997 (Kunstdenkmäler der Schweiz Band 88). ISBN 3-909164-57-9. S. 151–169. Commons: Oberengstringen – Sammlig vo Multimediadateie www.oberengstringen.ch Martin Illi: Oberengstringen. In: Historisches Lexikon
Oberglatt isch e politischi Gmäind im Bezirk Tielschtoorf im Kanton Züri, Schwiiz. Oberglatt liit im Zürcher Unterland an de Glatt. Im Oschte gränzt d Gmäind an de Flughafe Chloote. Zue de Gmäind ghöört au na de Wiiler Hofstette (Hofstetten). S Piet vo de Gmäind umfasst 49,7 % landwirtschaftlichi Flèchi, 10,6 % Wald, 13,4 % Sidligsflechi, 17,9 % Vercheersflechi und 2,1 % Gwässerflechi. Naachbergmäinde sind Hööri im Norde, Bachebüüli im Nordoste, Winkel im Oschte, Rümlig im Süde, Niderglatt im Südweschte und Niderhasli im Nordweschte. Oberglatt isch zum eschte Mal gnamset worde 1153-55 als Obrunglate. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 33,8 % (Stand 2011). 26,8% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 28,1% sind römisch-katholisch (Stand 2011). Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 1,3 %, CVP 2,3 %, EDU 6,3 %, EVP 2,4 %, FDP 13,3 %. GLP 7,4 %, GP 8,5 %, SP 18,3 %, SVP 39,6 %, Suschtigi 0,7 %. Gmäindspresidänt isch de Werner Stähli (Stand 2012). D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 4,5 % gläge. De züritüütsch Tieläkt vo Oberglatt ghört zue de Unterländer Mundarte. Reformierti Chile Glattbruck Naturschutzbiet Altläuf vo de Glatt Dorfzentrum Gmäindshuus Hermann Fietz: Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich,