rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Hans Kilchmann (* vor 1470 z Baasel, † 1518 z Baasel isch e Baasler Gschäftsmaa und Politiker gsi. Dr Hans Kilchmann isch möögligerwiis dr Soon vom Baasler Politiker Ludwig Kilchmann gsi. Er isch mit dr Anastasia Sürlin verhürootet gsi, dr Dochder vom Thoman Sürlin. Dr Kilchmann isch e Ritter gsi. Vo 1490 bis 1498 isch er Rootsherr vo dr Hooche Stuube, 1498-1506 Drizääner, und in de Joor 1498, 1500, 1502 und 1504 Oberstzumftmäister. 1507 isch er Mitgliid vom Fümfergricht gsi. Er het an säggs äidgenössische Gsandtschafte däilgnoo. Samuel Schüpbach-Guggenbühl: Kilchmann, Hans. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz.
Dr Heinrich Meltinger (* vor 1471 z Baasel, † 1531 z Colmar) isch e Baasler Politiker in dr Zit vor dr Reformazioon gsi und isch nochhär as Altglöibige vom Root usgschlosse worde. Er isch äine vo de füerende Ussepolitiker vom vorreformatorische Baasel gsi. Im Meltinger si Vater isch dr Zumftmäister zum Schlüssel Ulrich Meltinger. Dä het noch eme Brozäss im Joor 1494, wo s um Underschlaagige im Joggeli-Siechehuus gange isch, vo alle politische Ämter het müesse zruggdräte. Wo si Vater iigspert worde isch, isch dr Meltinger für e baar Joor as Söldner uf Frankriich. 1501 isch er noch em Biidritt vo Baasel zur Äidgenosseschaft zrugg khoo. Er isch mit dr Magdalena Meyer, dr Tochter vom Junker und Rootsher Michael Meyer vo Baldersdorf verhürootet gsi. Dank dere Hüroot isch er in dr Hooche Stuube ufgnoo worde. Vo 1509 bis 1512 isch er Vogt z Waldeburg gsi. Vo 1512 bis 1515 isch er denn as äine vo de Verdräter vo dr Hooche Stuube im Root gsässe. Vo 1516 bis 1521 het er dr Boste vom Oberstzumftmäister iignoo. 1518 isch er für elf Joor Drizääner (Ghäime Staatsroot) worde. Dr Meltinger isch au Grichtsher in verschiidene Baasler Gricht gsi: im Stadtgricht, im Fümfergricht und
Dr Johann Rudolf Frey (* 2. Dezämber 1781 z Baasel, † 8. Novämber 1859 z Baasel) isch e Baasler Politiker gsi. Dr Frey isch dr Soon vom Groossroot und Handelsmaa Hans Rudolf Frey und dr Anna Maria Iiseli gsi. Er het e Handelsleer gmacht und isch im Usland umegräist. 1805 het er d Margaretha Stückelberger, d Dochder vom Kaufmaa Johann Rudolf Stückelberger ghürootet. 1821 isch er Vizebresidänt vom Zivil- und Appellazioonsgricht vom Kanton Baasel worde. Vo 1827 aa isch er as Konservative im Chläine Root gsässe und isch 1829 e Mitgliid vo dr Spezialkommission für Handel und Transit worde. Vo 1830 bis 1849 isch er Bürgermäister vo Baasel gsi und het die nöi Kantonsverfassig am 28. Februar 1831 iigfüert. In vile Beziejige isch die zimlig liberaal gsi, het aber die alte Zumftwaalkräis biibhalte und het de Bevölkerigszaale kä Rächnig dräit. D Laag im Baaselbiet het sich rapid verschlächteret, bis es 1833 zur Däilig vom Kanton Basel choo isch. Dr Frey het dr Kanton Baasel-Landschaft nid für überlääbensfäig ghalte, het aber müesse iigsee, ass er drotz alle Schwiirikäite schliesslig doch z rächt choo isch. Zwüsche 1831 und 1845 isch dr Frey im Zwäijooresrhüthmus Gsandte bi dr Daagsatzig gsi. 1843 het er
S Brinzip vo dr Rächtsgliichhäit isch im Grundsatz vom Verfassigsrächt ius respicit aequitatem, «S Rächt luegt uf Gliichhäit» verkörperet. Die Allgemäini Erkläärig vo de Menscherächt vo de Veräinte Nazioone säit s im Ardikel 1 Satz 1 eso: Alli Mensche chömme frei und gliich an Würde und Rächt uf d Wält. S Rächt uf Gliichhäit vor em Gsetz het s scho im antike Griecheland ge, allerdings nume under Vollbürger von ere Polis. Us em jüüdische und christlige Gedankeguet vo dr «Gliichheit vor Gott» und em Konzept, ass dr Mensch im Eebebild vo Goot erschaffe worde sig (Genesis 1, 26–28) het sich d Idee vo dr Gliichhäit bsundrigs sit dr Ufkläärig zur Forderig von ere «Gliichhäit vor em Gsetz» entwigglet. D Unabhängigkäitserkläärig vo de Veräinigte Staate het dä Gedanke im Satz «all men are created equal» zämmegfasst und eso s Gottesgnaadedum vo dr britische Chroone bestritte. In dr Franzöösische Revoluzioon isch das Ideal au zum politische Grundsatz erhoobe worde. Eso het mä dr Föidalismus und ungrächtfertigti soziali Hierarchie welle abschaffe. As Gliichhäitsbrinzip bezäichnet mä dr naturrächtligi Grundsatz, ass mä alli Mensche gliich söll behandle, usser wenn s e sachlige Grund drfür git, öbber nid wie alli andere z behandle. Uf dr Ebeni
Dr Peter Offeburg (* 18. Merz 1458 z Baasel, † 4. Dezämber 1514 z Baasel) isch e Baasler Politiker gsi. Dr Peter Offeburg isch as Soon vom Junker und Baasler Rootsherr und Herr vo Schaueburg Peter (oder Petermann) Offeburg und dr Agnes vo Laufe uf d Wält choo. Er isch en Änkel vom Oberstzumftmäister Henman Offeburg gsi. Dr Peter Offeburg het 1477 d Juliana vo Schöneburg ghürootet und in zwäiter Ee e Schwöster vom Ludwig Kilchmann. 1481 het dr Offeburg dr Zoll vo Augst as Lääche bechoo. Zwüsche 1486 und 1494 het er as Landvogt vo Baasel uf dr Farnsburg amtiert. 1488 het er as Hauptmaa d Baasler Drubbe aagfüert, wo vom Kaiser Friedrich III. für e Zuug gege Flandere ufbote worde si. Ab 1495 isch er as Achtburger im Baasler Root gsässe. 1496 isch er Ooberstzumftmäister worde und 1501 zum Statthalter vom Bürgermäister gweelt worde. Won er denn 1501 zum Ridder gschlaage worde isch, het er au zum Bürgermäister chönne gweelt wärde und er het vo 1502 bis 1514 mit em Wilhelm Zeigler in däm Amt abgwäggslet, äi Joor dr äint und denn äi Joor dr ander. Er het im Root d Bardei aagfüert, wo sich für e Verbindig
Dr Henman Offeburg (* 1379 z Baasel; † 1459 z Baasel) isch e Kaufmaa, Politiker, Diplomat und Chronist z Baasel gsi. Dr Henman Offeburg, Soon vom ene Apideeker us eme Baasler Achtburgergschlächt, het as Kaufmaa sich s Lääbe verdient. Wääred em Konzil z Konstanz het er e Bank gfüert. Er het dr König Sigismund in in Finanzfrooge berootet und dä het em 1417 e Wabbebrief gee und en 1433, won er grad zum Kaiser kröönt worde isch, zum Ridder gschlaage. 1437 het er e Pilgerfaart ins Häilige Land gmacht und isch z Jerusalem zum Ridder vom Häilige Graab ernennt worde. Dr Henman Offeburg isch vo 1406 aa bis zu sim Dood Mitgliid vom Chläine Root gsi, zerst as Verdräter vo de Zümft, denn vo de Achtburger und vo 1435 aa as Ridder. Viermol isch er Oberrstzumftmäister worde. Er isch vo Baasel as Diplomat iigsetzt worde, aber au vom Baasler Konzil und au vom Kaiser Sigismund. Wäge sine ööstriichische Lääche het men en 1445 für e Zitli us em Root usgschlosse. In dere Zit het er en autobiografischi Rächtfertigungsschrift verfasst, won er din e Chronik vo de Joor 1413 bis 1445 ufstellt. Die Chronik Henmann Offenburgs. In: Basler Chroniken, Bd. 5,
Dr Christoph vo Utehäim (um 1450 z Stroossburg,† 16. Merz 1527 z Pruntrut) isch e Bischof vo Baasel gsi. Dr Christoph vo Utehäim isch us eme elsässishe Aadelsgschlächt cho. Si Vater dr Hans vo Utehäim gsi, e Hoofmäister vom Bischof vo Stroossburg, und si Mueter d Susanne Burkhard vo Mülnhäim. Dr Christoph isch scho früe Chorherr worde und 1473 Brobst vom Thomasstift z Stroossburg. 1460 het er z Erfurt Theologii und kanonischs Rächt afo studiere, 1463 dr Baccalaureus und 1466 dr Magister artium gmacht, spööter isch er uf Baasel. 1473-74 isch er dört Räkder vo dr Uniwersidäät gsi und het 1475 dr Ditel Doctor decretalium bechoo. Er isch Domherr worde und 1486 Domkustos. 1499 isch er Statthalter und Verdräter vom Bischof Kaspar zu Rhii gsi. 1502 isch er zum Bischof vo Baasel gweelt worde und 1503 het er die bäpstlig Bestäätigung becho und isch zum Bischof gweiht worde. Dr Utehäim het as gebildete und fromme Humanist gulte und isch e Fründ vom Schlettstadter Humanist Jakob Wimpfeling gsi. Er het sich mit de gäistige und religiööse Umwälzige in sinere Zit usenandergsetzt, het aber deren iiri Folge für s Bistum Baasel nit chönne stüüre. Bsundrigs schwiirig isch s gsi, ass s Hoochstift
Dr Pius II. (ursprünglig Enea Silvio Piccolomini, latiinisch Aeneas, au Eneas Sylvius; * 18. Oktober 1405 z Corsignano, wo noch iim Pienza gnennt wird, bi Siena; † 14. August 1464 z Ancona) isch vo 1458 bis 1464 Bapst gsi. Er isch e bedütende Humanist, Schriftsteller, Historiker, Poet und Gleerte, Vereerer vom Boccaccio gsi und het sich für die latiinische Klassiker begäisteret. Bevor er in dr Chille e Karriere aagfange het het dr Enea Silvio Piccolomini s Lääbe vom ene Dichder und Lääbemaa gfüert und isch scho denn so widersprüchlig gsi wie spööter as Bapst. Er het e humanistischi Bildig zum Jurist bechoo und het 1432 as Begläiter vom Kardinal Domenico Capranica am Konzil z Baasel däilgnoo. Dört het er d Funkzioon vom ene Verdäidiger ghaa und het zur Bardei vo de Konziliariste ghöört. Im Septämber 1432 isch er as Sekretäär vom Fürstbischof Nikodemus della Scala vo Freising uf e Frankfurter Fürstedaag und isch bis zum Januar 1433 in däm sine Dienst gstande. 1440 isch dr Piccolomini Sekretäär vom Geegebapst Felix V. worde und isch vo 1442 aa Gsandte vom Konzil am Frankfurter Riichsdaag gsi. Am Aafang vo 1443 isch er in Dienst vom Köönig Friedrich III. iidrätte, wo immer no
Maske stoot für e Gsichtsbedeggig an dr Fasnacht e Larve an dr Baasler Fasnacht: e Goschtymierte, won e Goschtym und e Larve aahet in dr Bildbearbäitig: e Bedeggig vo Däil vom e Bild, mäistens e Raame in dr Biologii: d Zäichnige uf em Kopf vom ene Dier in dr Kosmetik: e Gsichtsmaske us kosmetische Brodukt Maske isch dr Familienaame vo deene Persoone: Andreas Maske (* 1959), e dütsche Undernäämer und Honorarkonsul Dan Maske (* 1971), en amerikanische Komponist, Keyboarder und Muusigpedagoog Henry Maske (* 1964), e dütsche Boxer Ulrich Maske (* 1950), e dütsche Künstler, Muusiker, Komponist und Muusikbroduzänt
E Maske (vo arabisch maskharat „Narr, Posse, Ziggle, Sträich“) isch e Gsichtssbedeckig und wird im Theater und in dr Kunst und für rituelli und religiöösi Zwäck verwändet. Vilmol chunnt drzue e Verchläidig oder Gostüm. As Schutzmaske cha si s ganze Gsicht oder Däil von em zuedecke und eso schütze. D Bezäichnig Maske wird vilmol au für e Gostümierig vom Körper verwändet, vo dr Halbmaske bis zur Ganzkörpermaske. Im Theater und bim Film wird dr Ort, wo d Maskebildner schaffe, as «d Maske» bezäichnet. Ursprünglig si Maske blastischi Gebild us natürlige Material wie Pflanzedäil, Lääder, Holz, Doon oder Duech gsi, wo s Gsicht versteckt häi. In dr nöijere Zit wärde si mäistens us Kunststoff gmacht. Maske chömme in de underschiidligste Zämmehäng vor. Je noch dr Kultur findet mä sä bi religiööse und andere Ritual, sige s rituelli Dänz bi indigene Volker oder d Fasnacht in dr Alemannia, im Theater und bim Film, in dr Kunst, in dr Medizin as Beootmigsmaske, bi dr Aarbet as Schutzmaske, im Sport bim Dauche oder as mechanische Schutz bim Fächte und andere Sportarte, wo für s Gsicht chönnte gföörlig wärde. E baar Maske us dr ganze Wält Elfebäiküste E Masgge an dr Baasler Fasnacht Römischi Theatermaske
D Baasler Reformazioonsornig isch e Sammlig vo Aaordnige gsi, wo am 1. April 1529 vo dr Baasler Oobrikäit, das häisst vom Chläine Root, vom Groosse Root und vom Bürgermäister erloo worde isch und s religiööse Lääbe in dr Stadt Baasel bis in s 19. Joorhundert greeglet häi. Am 25. Februar 1526 isch dr Johannes Oekolampad zum Lütbriester an dr Martinschille gweelt worde. Wie dr Gottesdienst in dere Zit usgsee het, wäiss mä nit genau, nimmt aber aa, ass jede Pfarer d Gebät vor und noch dr Breedigt sälber bestimmt het. Nume s Sündebekenntnis am Aafang vom Gottesdienst isch vo dr alte Liturgii übernoo worde. 1528 isch im Basler Münster d Mäss zum letschte Mol glääse worde. D Unrue under de Bürger isch immer mee gwaggse und am 8. und 9. Februar 1529 het s uf em Barfi Uflöif gee und e groosse Däil vo de Bürger si bewaffnet gsi drbii. Am nüünte isch au zerst s Münster und denn si no anderi Chille gstürmt worde und und d Wuetbürger häi Bilder, Altäär und Kruzifix afo verschloo. Am 12. Februar het dr Root, wo denn nume no us evangelischi Mitgliider bestande isch, beschlosse, e Reformazioonsornig iizfüere. Er het mit sim Beschluss
Weihnacht oder Wienacht chan folgendes bedüte: Wienacht, es chrischtlichs Fäscht „Weihnacht!“, en Roman vom Karl May Wienacht, es Dorf i de Gmaind Lutzebärg, Kanton Appezäll Usseroode, Schwiz Lueg au: Wihnächtsgschicht, Wihnächtsmaa, Wienachtsbaum und Wienachtschind Weinacht, en Familiename Deutsche Weihnacht oder Deutsche Weihnachten, s Wienachtsbruuchtum im dütsche Sprochruum oder de Nationalsozialistischi Wienachtskult Döörper Weihnacht, en Wienachtsmaart z Ruppichteroth, Regierigsbezirk Köln, Nordrhii-Westfale D Zäller Wiehnacht, es musikalisches Chrippe- und Singspiil vom Paul Burkhard uf Züritütsch
Mortuarium isch e Begriff, wo in dr Rächtswüsseschaft, dr Archidekduur und dr Chloosterkultur voorchunnt. S Mortuarium isch e Naturalabgoob an dr Grundherr gsi, wo bim Dood vom ene Hörige fellig worde isch. Im Lauf vo dr Zit isch die Sachläistig von ere Gäldabgoob verdrängt worde, wo au uf Liibgwünngüeter, Latengüeter oder Zinsgüeter erhoobe worde isch, so dass s Mortuarium ere modärne Erbschaftstüür immer äänliger worde isch. D Abgoob het in underschiidlige Regione verschiideni Bezäichnige gha wie Fall, Hauptfall, Liibfall, Doodfall; Haupträcht, Besthaupt; Kurmede. As Mortuarium bezäichnet mä e Geböid, wo Dooti din begraabe wärde. Es chunnt au vor, ass mä Druurhalle as Mortuarium bezäichnet. In Chlöster isch mit Mortuarium e Dootebuech bzw. e Nekrolog gmäint. Im e sonige Verzäichnis wärde d Nääme vo de Mitgliider vom ene Orde, wo gstorbe si, ufgschriibe; die Nääme wärde regelmäässig im Raame vo dr chlöösterlige Liturgii vorglääse. In e hufe Kapuzinerchlööster isch vor em Choor e Buech bim aktuelle Datum uffdo, wo alli Nääme vo de Kapuziner verzäichnet si, wo an däm Daag gstorbe si. Anne-Marie Dubler: Fall [Todfall]. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Bd. IV 388 f. Artikel Besthaupt, Fall unter Bedeutung II 2, Kurmede usw. im Deutsches Rechtswörterbuch Bd. II 199
Fall stoot für: en Absturz us ere gwüsse Hööchi in dr klassische Füsik: Freie Fall, d Beweegig vom ene Körper, wo dur d Grawitayioon usglöst wird Eräignis, e Vorfall e Chrankhetsfall, e spezielle Chrankhetslauf wo duure isch s Äinzeleräignis von ere Fallstudie, z. B. in dr Sozialforschig in dr Grammatik: Kasus in dr Rächtsgschicht: Mortuarium, en Abgoob wo bim Doodesfall vom ene Liibäigene em Grundher zuestoot Fallrächt, e Rächtsfall, Kasus, rächtligi Situazioon, Rächtssach in der Informatik: e bedingti Aawiisig und Verzwiigig, Bedingig von ere Fallunderschäidig dur e Kontrollstruktur in der Kultur: «Der Fall», im Original La Chute, e Roman vom Albert Camus us em Joor 1956 «Der Fall», e Film vom Kurt Früh (1972) «Der Fall», im Original A Queda, e Film vom Ruy Guerra und Nelson Xavier (1976) «Fall», en amerikanischs Filmdrama vom Eric Schaeffer (1997) «The Fall», e britischi Bänd «The Fall», e Fantasyfilm vom Tarsem Singh us em Joor 2006 Fall isch dr Naame vo dene Ortschafte: en Ortschaft in dr Gmäind Wilhering, Bezirk Linz-Land, Oberööstriich en Ortsdäil vo dr bayrische Gmäind Lenggries Fall isch dr Familienaame vo dene Persoone: Albert B. Fall (1861–1944), en amerikanische Politiker us New Mexico Aminata Sow Fall (* 1941), e senegalesischi
Dr Kasus [ˈkaːzʊs], Meerzaal: d Kasus mit langem u [ˈkaːzuːs], dütsch au: dr Fall, isch e grammatischi Kategorii, das häisst e Kategorii in dr Flexion vo de nominale Wortarte. D Bezäichnig Kasus goot etymologisch uf s latiinische Wort cāsus „Fall“ zrugg. Das latiinisch Wort isch e Leenübersetzig vom griechische Wort ptō̂sis (πτῶσις) 'Fall'. Dr griechisch Grammatiker Dionysios Thrax het d Nomina als Wörter ufgfasst, wo vom Verb 'abfalle', das häisst 'abhängig' si ('öbbe wie s hüte no in dr Dependänzgrammatik aagluegt wird), und das as 'ptō̂sis' bezäichnet. Dr Usdruck „Kasus“ het meereri Bedütige. Im ene ängere Sinn isch mit „Kasus“ dr morfologisch Kasus gmäint, das häisst dr Kasus wird dur grammatischi Morphem markiert. In dr Morfologii isch dr Kasus e morfologischi Kategorii, wo dur e Süsteem vo Formeräije kennzäichnet isch, enander gegenüberstöön und üübligerwiis definiert isch as grammatischi Kategorii vo deklinierbare Wörter, bsundrigs zum syntaktische Funkzioone im Satz Usdruck gee. Dä morfologisch Kasusbegriff cha mä au uf s Dütsche aawände, wil s Dütsche non e usbrägts Flexions­süsteem vo de nominale Wortarte kennt. Im Dütsche wärde in dr Deklinazioon gliichzitig s Genus und dr Numerus mit em Kasus morfologisch kennzäichnet. Dr Kasus cha im Dütsche mit eme räine Flexionskasus markiert wärde
De Inn (lat. Aenus; rätorom. ) isch e Nebefluss vo de Donau und het sini Quelle im Engadin i de Bündner Alpe. Er isch 517 Kilometer lang und flüüsst dör d Schwiiz, Östriich und Tüschtland, woner bi Passau i Donau ine flüüsst. De Inn het sini Quelle bim Lunghinsee (Bündnerland) südwestlig vom Piz Lunghin inere Höchi vo 2'484 m ü. M. nördlich vom Malojapass im Oberengadin und flüüsst as ersts in Silsersee, dänn in Silvaplanersee und nocher in St. Moritzersee. Er flüsst dänn witer i nordöstliche Richtig dör s Ober- und s Underengadin. Noch de schwizerisch-östriichische Grenze werd sis Taal Oberinntal gnännt bis abe uf Innsbruck, em Hoptort vom Tirol, und denn Underinntal. Vo Kufstein bis Erl im Tirol bildet de Inn d Grenze zwüschet Östriich und Tütschland. Nochene flüsst er e Stüggli dör Bayere um denn wider d Grenze zwüschet Östriich und Tütschland z bilde. I de Grenzstadt Passau mündet er noch 517 Kilometer denn i d Donau, wo bis dohi sälber öpe 547 Kilometer zrugglait het. As Alpefluss füert er vill Wasser und het bi sinere Mündig i d Donau mee Wasser im Jooresdurchschnitt as die. Die wichtigste Ort, wo de Inn verbii flüüst sind: Sils Maria, St.
Die Pest (franz. La Peste) isch e Roman vom Albert Camus us em Joor 1947. S Buech isch im Juni 1947 uusechoo und isch glii e groosse Erfolg gsi. S Wärk isch äine vo de bedütendste Romään vo dr Résistance und vo dr franzöösische Noochchriegslitratuur. Es ghöört zum Allgemäinguet vo dr öiropäische Kultur und isch uf dr ganze Wält berüemt. Bsundrigs z Frankriich ghöört s zur Pflichtlektüre an de Schuele. Dr Hindergrund vom Wärk si im Camus sini persöönlige Erfaarige – bsundrigs die us em Zwäite Wältchrieg. Die Pest isch e Reflexion us eme distanzierte Blickwinkel über e Widerstand vo de Mensche gege füüsischi und moralischi Zerstöörig. Gliichzitig isch sis Thema e wichdige Bestanddäil vom Camus sinere Filosofii: d Usenandersetzig mit dr Absurdidäät. Wil d Gschicht wie e Drama in fümf Akt iidäilt isch, isch s Wärk vilerorts as Theaterstück ufgfüert worde. Dr Camus beschribt dr Lauf von ere Pestsüüchi in dr Stadt Oran an dr algerische Küste us dr Sicht vo dr Hauptfigur Dr. Bernard Rieux, wo mä von em am Ändi vom Roman uusefindet, ass äär dr «Verfasser vo dr Chronik» isch. D Gschicht foot im Joor „194…“ aa. E baar dooti Ratte und ein baar harmlosi Fäll
Die sonderbare Buchhandlung des Mr. Penumbra, dr änglisch Originalditel isch Mr. Penumbra's 24-Hour Bookstore, isch s Erstwärk vom amerikanische Schriftsteller Robin Sloan. Dr Roman isch im Joor 2012 uusechoo. Er isch uf dr Liste vo de hundert beste Büecher vom Joor 2012 vom San Francisco Chronicle gstande., isch d Waal vom Redakder vo dr New York Times gsi, und isch au uf dr Bestsellerliste vo dr New York Times und vom amerikanische National Public Radio (NPR) gstande. S Buech kombiniert Elimänt vo dr Fantasy- und dr Krimilitratur und lootet dr modärn Komflikt und dr Übergang vo dr alte Drucktechnologii zur nöije elektronische us. Dr Protagonist het si IT-Dschob in dr wirtschaftlige Kriise verloore und Aarbet as Verköifer in ere alte, verstaubte Buechhandlig gfunde, wo zwar nume seer wenig Kunde gha het und äinewääg 24 Stunde am Daag offe gsi isch. Er het d Nachtschift gha und e hufe freiji Zit, so dass er sich de Ghäimnis vom Büecherlaade het chönne widme. Dank de müsteriööse Büecher in dr Bibliodeekabdäilig, de merkwürdige Kunde und em Inhaaber Mr. Penumbra chunnt er schliesslig ere fümfhundert Joor alte Ghäimgsellschaft uf d Spuur. McMurtrie, John. Best books of 2012: 100 recommended books , San Francisco Chronicle,
Das Leben ist ein listiger Kater, dr franzöösisch Originalditel isch Bon Rétablissement, isch e Roman vo dr franzöösische Schriftstellere Marie-Sabine Roger (* 1957), wo im Joor 2012 bi Éditions du Rouergue uusechoo isch. E Bangsionäär, dr Pierre, wo s vorziet, für sich sälber z lääbe, wird vom ene Auti überfaare und in d Seine gschlöideret, won er si Maudi isch go sueche. Er wacht schweer verletzt im Spiddaal uf, und s ganze Choo und Goo stöört en seer. Won e jungs Mäitli uusefindet, ass er e Kompiuter het, chunnt si immer wider zum dä bruuche, ooni sich drum z kümmere, ass em Maa das gar nid gfallt. Im Lauf vo dr Rehabilitazioon chunnt au e junge Maa verbii, won em verzelt, ass äär in us dr Seine gfischt häig. Wo uusechunnt, ass dä jung Maa dört uf em Strich gsi isch, zum si Studium chönne zaale, regt sich dr Pierre seer über das uf. Er findet sich aber schliesslig drmit ab und säit sim Retter, ass er e groossi Woonig häig und laadet en ii, zu iim cho woone. S Buech isch vom Jean Becker verfilmt worde. Dr Film isch im Joor 2014 uusechoo.
De Martin O. (* 17. November 1975; aigentlich Martin Ulrich) isch en Schwizer Stimmartist, Beatboxer und Musiker. De Ostschwizer Martin Ulrich isch z Abtwil, as mittlere vo drü Brüedere, in ere musikalische Familie ufgwachse. Scho as Chind isch sis Giige- und Klavierspiil und sis musikalische Inträsse gförderet worde. Churz noch em Abschluss vo de Uusbildig zum Primarlehrer hät er sich entschide, d Musig zu sim Bruef z mache. Sis künstlerische Schaffe goht vo klassische Gsangselemänt bis ane zu rhythmischem Beatboxe. Er isch as Komponist för sini aigne Programm aber au för Film, Schauspiil, Zirkus und anderi Musigprojekt tätig. Z Appezöll, gründet (2001) 2007 z Sanggalle, betribt er sini Firma «Stimmart GmbH». Er hät ab 2010 för fööf Johr z Gääss gwohnt. Sit 2015 läbt er mit sinnere Partneri und em Töchterli z Sanggalle. Als Mitgliid vo de A-cappella-Gruppe «hop o’my’thumb» isch de Martin Ulrich während es paar Johr uf de Bühni im In- und Ussland underwägs gsi. Noch däne erfolgriiche gmainsame Johr hät sich die Gruppe 2006 ufglöst und sich vo de Bühni verabschidet. Vo 2006 bis 2011 isch er musikalische Laiter vom «Hitzige Appezöller Chor» gsi. Sit 2007 isch de Martin Ulrich as Martin O. underwägs und es isch
Martin Ulrich isch de Name vo däne Persone: Martin Ulrich (Musiker), Künstlername Martin O., en Schwizer Stimmartist, Beatboxer und Musiker Martin Ulrich (Eishockeyspieler) (* 1969), en ehemolige öschtriichische Yshockeyspiller und jetzige -trainer vo de öschtriichische U18-Nazionalmannschaft Martin Ulrich (Kanute), en dütsche Kanufahrer, wo bim Kanu Club Delphin z Siegburg träniert
E Senn oder Älpler isch e Hirt bzw. e Hirtin, wo mäistens nume im Summer uf ere Alp s Vee vo andere Buure hüetet und deren iiri Milch zu Chääs und vilmol au zu Anke verschafft. Im Hoochgebirg vo de Alpe isch d Sennerei nume wääred de Summermöönet mööglig, mäistens nume vom Juli bis zum Septämber. De Sennereie, wo diefer lige säit mä in dr Schwiz Mäiesäss, wil mä si volmol scho vom Mai aa cha benütze, bevor s Vee im Alpufzuug in die hööchere Regioone cha driibe wärde. Im äigentlige Sinn bezäichnet mä nume d Hirte, wo d Milch au verarbäite, as Senn oder Sennerin. Wenn nume Jungvee, bzw. Goldvee (also dräägendi Chüe) uf dr Alp si, wie s hüte vor allem in de dütsche und ööstriichische Alpe üüblig isch, reedet mä vom ene Hirt. Dr Senn oder d Sennerin as Ollraunder cha mä uf chliinere Alpe finde - uf gröössere findet en Arbetsdäilig statt und d Milch wird dört vom Chäser verarbäitet. Dr Senn oder d Sennerin si mäistens Aagstellti vo dr Gnosseschaft, wo d Bsitzere vo de Bärgwäide isch und si verwaltet und nützt. Iire Loon hängt zum Däil vom Erdraag ab und wird au in Naturalie