rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De stimmlosi uvulari Plosiv isch en Konsonant vo dr mänschliche Sprooch. S Zeiche im Internationale Phonetische Alphabet defür isch [q]. Im Alemannische git es de Luut nit, er wird aber wie es [k] ussgsproche, nùmme wyter hinte im Rache. Es isch en Verschlùssluut; dr Lùftstrom im Muul wird ganz blockiert ùn deno wird d Lùft ùff eimool dur s Muul abgloo. De Artikulationsort isch uvular; de hinteri Zùngerùgge bildet mitem Gaumezäpfli en Verschlùss. D Phonation isch stimmlos; derwyylscht er produziert wird, vibriere d Stimmbänder nit. Es isch en orale Konsonant; d Lùft goot dur s Muul usse. Es isch en egressive Konsonant; er wird allei dur s Usstoosse vo Lùft mit de Lunge ùn em Zwerchfell erzüügt, wie die meischte mänschliche Sproochluut. Ladefoged (2005:165) Watson (2002:13) McCarus (1977:266) Khan & Weise (2013:235) Ladefoged (2005:149) Sjoberg (1963:11)
E Waie isch e traditionells alemannischs Gebäck. Es isch im Wäsentliche e flache Blächkueche mit emene Belag und emene Guss. D Waie heisst nid im ganzen alemannische Sprachruum glych. Anderi Bezeichnige sin Chueche, Tünnä/Dünnele/Tülä, Bierde, Datsche oder Flade. Grundzuetate sind Mürbedaig (regional au Hefedaig, sälte Blätterdaig) und e Belag us Frücht, Gmies oder au Kääs. Drüber kunnt e Guss us Milch und Eier oder us Rahm und Eier. Dä Guss wird denn bim Bache dick und gääl. Dr Belag wird bi de Waje immer mitbache. Im gsamte ähnlet e Waie dr französische Quiche oder Tarte, eifach mit em Unterschiid, dass bi dr Waie dr Guss au no zuggeret oder gsalzt wird, drumm gits au als Hauptrichtige siessi und salzigi Waje. Waie sottme nit verwechsle mit Faschtewaie, was im Prinzip e Weggli mit Kümmel druf isch. Die frieschte Beleg, wo s Schwiizerisch Idiotikon chan afiere, stamme us der Zit um 1550 ume. Noch em Volkskundler Albert Spycher isch d Waie in dr Huusbäckerei entstande. Me het bim Brotbache Daigräscht bruucht, wo in dr Brotschüssle liige bliibe sin. Denn het me d Räschte zumene dünne Flade usgwallt und dr Daigrand zumene Wulscht zämmedruggt, will susch dr Belag und dr Guss usgloffe wäri.
In de Sprochwüsseschaft isch e Trigraph e Kombination uss drei Schriftzeiche, wo als Eiheit behandelt werre und/oder ei einzige Lut widdergänn. E glychartigi Kombination vo zwei Schriftzeiche nännt mer Digraph. E Bispyl für e Trigraph isch s <sch>, wo im Dütsche, Alemannische und Luxeburgische mit em Lutwert [ʃ] verwändet wird oder <dzs> im Ungarische wo für de Lut [dʒ] stoot. In de Programmiersproch C werre nün Drei-Zeiche-Sequänze als Trigraphe bezeichnet, wo alli mit ?? agange und jewyls für ei einzels Zeiche verwändet werre. Si repräsentiere Interpunktionszeiche, wo's in Zeichesätz, wo nit im ASCII entspräche, nit git. Säll betrifft bsunders nationali Variante noch de ISO 646. D Programmiersproch C verwändet aber fast de ganz ASCII-Zeichesatz. Hütt müeß mer in de Programmiersproch C fast nümmi verwände, wyl uff aktuälle Computersystem de komplätt ASCII-Zeichesatz dargstellt werre cha.
De stimmhafti uvulari Plosiv isch en Konsonant vo dr mänschliche Sprooch, wo sehr sälte isch. S Zeiche im Internationale Phonetische Alphabet defür isch [ɢ]. Im Alemannische git es de Luut nit, er wird aber wie es [g] ussgsproche, nùmme wyter hinte im Rache. Es isch en Verschlùssluut; dr Lùftstrom im Muul wird ganz blockiert ùn deno wird d Lùft ùff eimool dur s Muul abgloo. De Artikulationsort isch uvular; de hinteri Zùngerùgge bildet mitem Gaumezäpfli en Verschlùss. D Phonation isch stimmhaft; derwyylscht er produziert wird, vibriere d Stimmbänder. Es isch en orale Konsonant; d Lùft goot dur s Muul usse. Es isch en egressive Konsonant; er wird allei dur s Usstoosse vo Lùft mit de Lunge ùn em Zwerchfell erzüügt, wie die meischte mänschliche Sproochluut. Watson (2002:13) Mannell, Cox & Harrington (2009) Georg (2007:49, 67 and 77) Chirkova & Chen (2013:365–366) Chirkova, Chen & Kocjančič Antolík (2013:383, 387) Ladefoged & Maddieson (1996:34-35)
De Odin vo Lejre oder o Lejre Lady („Dame von Lejre“) isch e chliini ggossni Siberstatuette, wo nochere früene Interpretazioo de Odin uf sim Thron Hlidskjalf zaige söll, der Hoptgott vo de Nordische Mythologii. Hütt gitses verschidnigi Vorschlääg, wa da Figüürli darstellt und die wered kontrovers dischgeriert; nämmli öbs e Maa oder e Frau isch und o öbs e Gotthait oder de weltlichi Person darstellt. S Figürli isch i de Wikingerzitt öppe um 900 n. Chr. gmacht wore. S Figürli isch vom lokaale Amatöörarchäolog Tommy Olesen am 2. September 2009 gfunde wore, wääred de Uusgrabige vom Roskilde Museum im chliine Dörfli Gammel Lejre (Alt-Lejre), i de Nöchi vo de Stadt Lejre. Sit em 13. November 2009 isch s Figürli im Roskilde Museum uusgstellt und isch e Tail vo de permanente Uusstellig. S Figürli isch us ggossnigem Silber mit schwarze Niello-Iilage. D Hööchi isch nume 18 Milimeter und s Gwicht bitrait 9 Gramm. De Odin het e wiite Mantel aa und sitzt uf sim Thron Hlidskjalf, vo wo er öber di ganz Welt luege cha und so mitöberchunnt, wa so abgoot. Di beede Vögel nebet em stelet di beede Rappe Huginn und Muninn dar, wo jede Morge uusflüüget und em Oobe
Honduras isch en Schtaat z Latinamerika. Er ligt uf de Landbrugg zwüsche Nord- und Südamerika, also z Mittelamerika. Nachbarländer sind Guatemala, Nicaragua, El Salvador. Im Norde und im Süde gränzt Honduras jewils ans Meer, d Nordküschte and Karibik, d Südküschte an de Pazifik. Di karibisch Küschte vo Honduras isch öppe 644 km und d Pazifikküschte 124 km lang. Vo Oscht nach Wescht ischs Land vo eme Bärg massiv durchzoge. De höchschti Bärg isch mit 2870 Meter ü.M. de Cerro de Celaque. Di meischte Lüt läbet im Weschte vom Land und nördlich vom Yojoasee. S Klima vo Honduras isch in de Tüüflage tropisch. Es isch derte s ganz Johr füücht und Temperature sind bi öppe 26 °C im Schnitt. An de Pazifikküschte isch es im Winter troche und s Johresmittel vo de Temperatur isch bi öppe 31 °C. No einisch anderscht isch Klima im Landesinnere, wo d Bärge sind. Klimatisch ghört Hochland zu de gmässigte Zone het e e Johersdurchschnittstemperatur vo öppe 20 °C. Di meischte Flüss flüsset zum Atlantik reschpektiv zu de Karibik. De längschti Fluss isch de Rio Patuca mit 320 km und de Rio Ulua mit 240 km. De Yojoasee isch mit ere Flächi vo 285 Quadratkilometer de
De Tom Keenig (* z Basel) isch e Schwiizer Hip-Hop-Beatmaker un -Produzänt. Sit em 2005i isch dr Tom Keenig mit Beatz baschtle beschäftigt. De Tom Keenig produziert Instrumentals für diversi nationali Hip-Hop-Künschtler. Är het au an internationale Wettbewärb dailgno, u. a. am Enemy Soil Records Remix Contest. Vo 2011 bis 2018 het de Tom uf Radio X d Hip-Hop-Sändig Xplicit Contents moderiert. 2012 het de Jack the Ripper als Rapper und dr Kaen vo «neumondaufnahmen» und dr Tom Keenig als Produzänte s Album „Time Paradox_MC“ released. Vo 2013 bis 2016 het dr Tom Keenig im Metro4000-Studio mitgwirkt. Im Metro4000-Studio sin TNN (Kalmoo, Red Gee und DJ Philister) und ehemoligi „UnderClassMen“-Members wie dr DJ ALK oder Kaotic Concrete am musiziere, probe etc. Zuedäm recordet dr Tom Keenig immer wider diversi Untergrund-Rappers us Basel und Umgäbig im Metro4000-Studio. Im Januar 2014 isch de Tom Keenig as «Basler Beat-Meister» bezaichnet worde. Doktor Fisch schriibt in sim Review übr s Album „4057” vom Levo rimeD übr de Tom Keenig als Broduzänt «der mit der sexy-raumgreifenden Bassdrum». 2007: Tom Keenig presents TKBeatz XMAS Special Edition 2007 2008: Tom Keenig presents TKBeatz XMAS Special Edition 2008 2008: Mixroom Sampler Vol. 1 (Beat für Track „SOS“ feat.
De Abderhalden Jörg (* 28. August 1979) isch en Schwiizer Schwinger. Bi ere Körperlängi vo 188 cm het er es Gwicht vo 120 kg. Er gilt wäge sine villne Titel als eine vo de beschte Schwinger. De Abderhalden Jörg isch eine vo de drü Schwinger in de Gschicht vom Schwinge, wo drü mol Schwingerkönig isch worde, en Titel wo me numm all drü Johr cha erreiche. In der Johr 1998, 2004 und 2007 het er s Eidgnössischi Schwinger- und Älplerfäscht gwunne. Au s Unschpunnefäscht, wo numme alli sächs Johr schtattfindt, het er im 1999 chönne gwünne. Im Jänner 2008 isch der Abderhalden Jörg au zum Schwiizer vom Johr 2007 gwählt worde. Am 14. Oktober 2010 het er si Ruggtritt bekannt gää. De Abderhalden Jörg isch ghürote und het drü Chind. Er isch im Toggeburg ufgwachse und wohnt z Nesslau. Di persönlich Website vom Abderhalden Jörg
De Bieri Christoph (* 18. November 1985) isch en Schwiizer Schwinger. Er het e Körperlängi vo 189 cm und es Gwicht vo 110 kg. Bisher het er 77 Kränz gwunne, dodervo drü Eidgnössische, 15 vo Teilverbänd, 14 Bergkränz und 45 Kantonali. De Bieri Christoph het im 2003 sin erschte Kranz gwunne und het sither bi 48 Schwingerfäscht gwunne, dodervo bi 20 Krantzfäscht und bi 28 Regionalfäscht. Er ghört zum Schwingerclub Bade-Brugg. Ufgwachse isch de Bieri Christoph im Wiler Steinebüehl uf eme Buurehof, wo zu de Gmeind Undersiggetal ghört. Scho sin Vater, de Bieri Max, isch en aktive Schwinger gsi. Nach de Schuel het er e Lehr zum Laschtwagemech gmacht und drü Johr uf em Bruef gschaffet. Sit em 2009 isch er Product Manager bi de Bucher AG z Langetal. Commons: Christoph Bieri – Sammlig vo Multimediadateie d Website vom Bieri Christoph (Memento vom 18. Mai 2019 im Internet Archive) Bieri Christoph (Untersiggenthal) s Porträt uf de Website vom Eidgenössische Schwingerverband
De Pellet Hans-Peter (* 7. Oktober 1970) isch en Schwiizer Schwinger. Er het e Körperlängi vo 175 cm und es Gwicht vo 100 kg. Bisher het er 136 Kränz gwunne, meh wi jeder anderi Schwinger bisher. De Pellet Hans-Peter het im 1991 sin erscht Kranz gwunne. Sither sind es wit über hundert. Eidgnössischi Kränz het er in de Johr 1998, 2001, 2004 2007 und 2010 gwunne. Sin Verei isch de Schwingerclub Sense. De Pellet Hans-Peter isch mit sine elf Gschwischterte uf eme Buurehof z Oberschrot im Friburgsche ufgwachse. Sini sächs Brüedere sind au alli Schwinger, aber er isch de erfolgriichscht. Vo Bruef isch er Schriiner. Im Pellet Hans-Peter sis Profil uf de Website vom Eidgnössische Schwingerverband „Wo Pellet zupackt, fliegen die Späne“ in de Aargauer Zitig vom 21. Ougschte 2010 uf Site 17
De Thürig Guido (* 14. Oktober 1981) isch en Schwiizer Schwinger. Er het e Körperlängi vo 185 cm und es Gwicht vo 116 kg. Bisher het er 58 Kränz gwunne, dodervo ein Eidgnössische im 2007. De Thürig Guido het im 1998i bim Baselländische Kantonalschwingfäscht sin erschte Kranz gwunne. Sini gröschte Erfolg sin de 3. Rang bim Unspunnefäscht im 2006 gsi und de 1. Rang bi de Kantonlakranzfescht vom Aargau im 2006 und vom Baselbiet im 2004, 2005, 2006 und 2009. De Thürig Guido isch Betriibsökonom vo Bruef und läbt z Zofige. Sin Brueder isch de Schwinger Thürig Mario. Di offizielli Website vom Thürig Guido und sim Brueder Mario
De Thürig Mario (* 17. März 1985) isch en Schwiizer Schwinger. Er het e Körperlängi vo 192 cm und es Gwicht vo 110 kg. Bisher het er 57 Kränz gwunne, dodervo drei eidgnössischi im 2004i, im 2007i und im 2010i. De Thürig Mario het im 2002 bim Baselländische Kantonalschwingfäscht sin erschte Kranz gwunne. Sini gröschte Erfolg sin näbe de beide Eidgnössische Kränz d Siig bim Innerschwiizer Schwingfäscht und am Schwarzsee im 2006 gsi. Bim Kilchbärgschwinget im 2008 het er de 5. Rang belait und d Kantonali Schwingfäscht het er im 2005, 2006 und im 2007 im Aargau gwunne, im 2008 und 2009 im Baselbiet, im 2005 und 2006 z Basel-Stadt und im 2009 z Soledurn. De Thürig Guido isch Zimmermaa vo Bruef und läbt z Mörike. Sin Brueder isch de Schwinger Thürig Guido. Di offizielli Website vom Thürig Mario und sim Brueder Guido
De Eidgnössischi Schwingerverband (ESV) ischim 1894i gründt worde und het foif Teilverbänd. S Ziil vom ESV isch d Förderig vom Schwinge und d Tradition vo dem Schport z pfläge. De ESV het me wi 50'000 Mitglieder. Scho bim Eidgnössische Schwingfäscht im 1894i isch de OK-Präsident, de J.J. Müller uf d Idee cho, en Eidgnössische Verband z gründe. Um des Vorhabe chönne um z setze isch es Komitee gründt worde, wo di Gründig het solle vorbereite. Am 11. März 1895 isch dann im Café Born z Bärn de Verband gründt worde. De erschti Obmann isch de Fritz Flück gsi. D foif Teilverbänd, wo zum ESV ghöred sind di folgende: De Bernisch-kantonali Schwingerverband (BKSV) De Innerschwiizerischi Schwingerverband (ISV) De Nordoschtschwiizerischi Schwingerverband (NOSV) De Nordweschtschwiizerischi Schwingerverband (NWSV) De Südweschtschwiizerischi Schwingerverband (SWSV) D Website vom Eidgnössische Schwingerverband
Di stimmhafti alveolari Affrikat isch e Konsonant vo de mänschliche Sprooch. S Zeiche im Internationale Phonetische Alphabet für de Luut isch [dz], oder [d͡z], wemmer eidütig wott kennzeichne dass es e Affrikate isch. Es isch e Affrikate; d Artikulation fängt wie bimene Verschlùssluut demit aa, dass d Lùft im Muul ùffgstaut wird, ùn s Lööse vùm Lùftstrom duuret lang gnue, dass en Frikativ entstoot. De Artikulationsort isch alveolar; si wird dur diräkte Kontakt vo de Zùng mit de Alveole produziert. D Phonation isch stimmhaft; derwyylscht er produziert wird, vibriere d Stimmbänder. Es isch en orale Konsonant; d Lùft goot dur s Muul usse. Es isch en egressive Konsonant; er wird allei dur s Usstoosse vo Lùft mit de Lunge ùn em Zwerchfell erzüügt, wie die meischte mänschliche Sproochluut. Hualde (1992:370) Shosted & Chikovani (2006:255) Rogers & d'Arcangeli (2004:117) Jassem (2003:103)
S Eidgnössischi Schwing- und Älplerfäscht gits sit em 1895, wo z Biu s erscht Fäscht schtattgfunde hät. S findet numme all drü Johr schtatt. Uf schportlicher Ebeni werdet di drü traditionelle Schwiizer Schportarte Schwinge, Hornusse und Steischtosse usgüebt. S Schwinge schtoht im Zentrum vo de Veraaschtaltig und de Siger vom Eidgnössische isch de Schwingerkönig. Alli Schwingerkönig sit de Gründig vom Eidgnössische Schwingerverband (PDF; 72 kB) Website vom Eidgnössische Schwing- und Älplerfäscht 2022 in Brattle Website vom Eidgnössische Schwing- und Älplerfäscht 2019 z Zug Website vom Eidgnössische Schwing- und Älplerfäscht 2016 z Estavayer-le-Lac Website vom Eidgnössische Schwing- und Älplerfäscht 2013 z Burdlef
Di stimmlosi alveolari Affrikat isch e Konsonant vo dr mänschliche Sprooch. Es isch de Luut, wo im Alemannische meischt mit <z> gschriibe wird, wie in „Zytig“. S Zeiche im Internationale Phonetische Alphabet für de Luut isch [ts], oder [t͡s] wemmer eidütig wott kennzeichne, dass es e Affrikate isch. Es isch e Affrikate; d Artikulation fängt wie bimene Verschlùssluut demit aa, dass d Lùft im Muul ùffgstaut wird, ùn s Lööse vùm Lùftstrom duuret lang gnue, dass en Frikativ entstoot. De Artikulationsort isch alveolar; si wird dur diräkte Kontakt vo de Zùng mit de Alveole produziert. D Phonation isch stimmlos; derwyylscht si produziert wird, vibriere d Stimmbänder nit. Es isch en orale Konsonant; d Lùft goot dur s Muul usse. Es isch en egressive Konsonant; er wird allei dur s Usstoosse vo Lùft mit de Lunge ùn em Zwerchfell erzüügt, wie die meischte mänschliche Sproochluut. Recasens & Espinoza (2007:144) Rogers & d'Arcangeli (2004:117) Jassem (2003:103)
De stimmhafti palatali Frikativ isch en Luut vo dr mänschliche Sprooch. S Zeiche im Internationale Phonetische Alphabet defür isch [ʝ]. De Luut het e groossi Äänlichkeit mit [j] wie im Wort „jùng“, aber d Zùng bildet e Engi, wo deno Lùft duredrùggt wird, statt dass d Lùft wie bi [j] frei cha usströmme. Als eigeständigs Phonem isch de Luut sehr sälte, aber viilmool chùnt er als Ussproochmöglichkeit vùm /j/ vor. Es isch en Frikativ; es wird e Engi im Muul bildet, wo de Lùftstrom duredrùggt wird. De Artikulationsort isch palatal; d Zùng bildet mitem harte Gaume e Engi. D Phonation isch stimmhaft; derwyylscht er produziert wird, vibriere d Stimmbänder. Es isch en orale Konsonant; d Lùft goot dur s Muul usse. Es isch en egressive Konsonant; er wird allei dur s Usstoosse vo Lùft mit de Lunge ùn em Zwerchfell erzüügt, wie die meischte mänschliche Sproochluut. Basbøll (2005:212) Mangold (2005:51) Krech et al. (2009:83) Kohler (1999:86) Moosmüller, Schmid & Brandstätter (2015:340) Hall (2003:48) Ó Sé (2000:17) Wheeler (2005:22–23) Augustaitis (1964:23) Ambrazas et al. (1997:46–47) Mathiassen (1996:22–23) Sadowsky et al. (2013:91) Arvaniti (2010:116–117) Collins & Mees (2003:198) Strandskogen (1979:33) Vanvik (1979:41) Henderson (1983:595) Oftedal (1956:?) Pavlík (2004:106) Martínez-Celdrán, Fernández-Planas & Carrera-Sabaté
Russisch, in de Eigebezeichnig русский язык, isch e slawischi Sproch un bildet zämme mit em Ukraiinische, Wißrussische un Russiinische de ostslawisch Sprochzwiig. Mit rund 145 Millione Sprächer isch s Russisch die slawischi Sproch mit de witeste Verbreitig un ghört au zu de Wältsproche. Russisch isch bi witem di meistgsprocheni Sproch vu Russland, es isch uff em ganze Staatsgebiet Amtssproch. Als Folg vu de Russifikation in de Sowjetunion isch es in de Nochfolgestaate, d. h. in de Ukraiine, z Wißrussland, Kasachstan, Kirgisistan, Abchasie, Südossetie, Transnistrie un Kirgistan all no wit verbreitet un wird nit numme vu de russischsprochige Minderheite gschwätzt, sundern findet au bi de Völcher Verbreitig, wu jewiils in de Übberzahl sin. Säll gältet bsunders für d'Agglomeratione un für d'Gebiet in uumittelbarer Nöchi zu de russische Gränze (Oste vu de Ukraiine, Krim, Norde un Weste vu Kasachstan uew.). Di verschidene Völcher z Zäntralasie un im Kaukasus bruuche's unterenand viilmol als Verchehrssproch. In viile Nochfolgestaate vu de Sowjetunion gitt's (gradd in de Stedt) Lüt, wu Russisch besser chönne schriibe wie ihri eigeni Sproch, was de russische Präss dört s Übberläbe ermögligt. Im Baltikum hät d'Uuabhängigkeit degege dezüe gfiehrt, dass di russischi Sproch an Bedütig verlore hät un dass di russische Minderheite
De Forrer Arnold (Nöldi) (* 7. Oktober 1978) isch en Ostschwizer Schwinger. Bisher het er 44 Kranzfäscht gwunne und isch im 2001 Schwingerkönig gsi. Mit nüni het de Forrer Nöldi mit em Schwinge aagfange und im 1996 bim Nordoschtschwiizerische Schwingfäst sin erschte Kranz gwunne. Insgsamt het er 110 Chränz (Stand: August 2012) gwunne und s vierti mol s Schwingfäscht uf de Schwägalp. Er ghört zum Nordostschwizer Schwingerverband und isch Mitglid vom Schwingclub Wattwil und Umgebig. De Forrer Nöldi isch z Stai im Toggeburg ufgwachse. Er hät Chäser glärnt (Lehrabschluss 1997) und isch sit 2004 Chäsermaister. Hüt schafft er bi de Micarna (Migros-Betriib) as Flaischhändler. Er het e Körperlängi vo 194 cm, es Gwicht vo 120 kg und d Schuegrössi 52. Di persönlich Website vom Forrer Nöldi Forrer gewinnt auf der Schwägalp Artikel im Tagi-Online vom 18. Augste 2013 über Nöldi uf de persönliche Website, abgruefe am 19. Augste 2013
Uruguay isch en Schtaat z Südamerika zwüsche Brasilien und Argentinien. D Hauptstadt isch Montevideo. Wil d Region frühener e Schpanischi Kolonii isch gsi, schwätzt me z Uruguay au hüt no Schpanisch. S Land het sin Name vom Fluss Uruguay, wo im Weschte d Landesgränz bildet. Im vollschtändige Landesname wird des dütlich, wills als des Land deffiniirt wird, wo im Oschte vom Fluss Uruguay ligt. De Name Uruguay chunnt us de Sproch vo de Guarani, de Uriiwohner vo dere südamerikanische Region. D Interpretation vom Wort variirt: Fluss vo de bunte Vögel (meint de Juan Zorrilla de San Martín) Schneggfluss („arugua” = Schnegg, „y” = Wasser) Fluss vom Uruland (meint de Felix de Azara: „Urú” = Name vo eme Vogel, „gua” = Land, „y” = Wasser) Fluss vo de Essensbringer (Lucas Marton) Uruguay isch näbe Suriname s zweitchleinst Land vu Südamerika; zwar isch au Französisch-Guayana chleiner, isch allerdings kei uuabhängige Staat, sundern e Übberseegebiet vu Frankriich. Näbem fruchtbare Flachland in de Umgebig vum Meer gitt's zwei wälleartigi Gebirgszüg: d Cuchilla de Haedo, wu sich im mittlere Deil vu Uruguay vu Norde noch Süde ziehn, un d Cuchilla de Grande im Oste. De höchst Punkt isch de Cerro Catedral mit 514 Meter. Im
D Sigismundsüüle isch es Dänkmool im Härze vo de Stadt Warschau uf em Schlossplatz. Es isch eini vo de Sehenswürdigkeite vo de polnische Hauptstadt. Die barocki Süüle isch im Joor 1644 vom Chönig Władysław IV. Wasa für d'Erinnerig a sym Vater Sigismund III. Wasa buut worde, will er Warschau 1596 zuer Hauptstadt bestumme hät. S zweiehalb Meter höche Dänkmal isch vom italiänische Bildhauer Clemente Molli gmacht worde. S Dänkmal hät es chöniglichs Ornat mitere Chrone uf em Chopf, em grosse Chrüz i de einte Hand, i de andere en Sabel. D Süüle isch 20 Meter gross und hät vier Dafele dra. Sie zeiged die grösste Leischtige vom Chönig. I dere Uufmachig tuet d Süüle ender anes religiöses Sybol erinnere weder anes nationals Symbol, wo mit de änge Nöchi vom Chönig mit de katholische Chile sicher nöd zuefällig isch. D Sigismundssüüle isch 1944 vo de Dütsche zerstört worde, aber schoo füüf Joor spöter hät me se fascht am alte Platz wiederuufbuut, ab dänn au als Symbol für de Wiederuufbuu vo de ganz kabute Stadt. d Sigismundsüle Commons: Sigismundssäule – Sammlig vo Multimediadateie 52.24732777777821.013452777778Koordinate: 52° 14′ 50,4″ N, 21° 0′ 48,4″ O
Raprswilä, uf Hochdütsch Raperswilen, isch ä politischi Gmeind im ehemolige Bezirk Steckbore, sit 2011 ghörts zum Bezirk Chrüzlinge vom Kanton Thurgau i dä Schwiiz. Raprswilä isch uf em Seerugge am Untersee. D Gmeind Raprswilä bestaat us de Ortschaft Raprswilä und de Wiiler Müllbärg, Büre, Fischbach und Helsighuuse. Quelle: Bundesamt für Statistik 2005 Raprswilä Chilche z Raprswilä Huus im Wiilr Fischbach Wiilr Helsighuuse Hop dä Bäsä z Raprswilä Alfons Raimann, Peter Erni: Die Kunstdenkmäler des Kantons Thurgau, Thurgau VI. Der Bezirk Steckborn. Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 2001 (Kunstdenkmäler der Schweiz Band 98). Commons: Raprswilä – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Wäbsite vo de Gmaind Raprswilä Erich Trösch: Raprswilä. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Date im Aahang (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[3] [4] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch) Wohnbevölkerung im Kanton Thurgau nach Gemeinden, 1850–2000 Archivlink (Memento vom 14. April 2010 im Internet Archive) Kanton Thurgau, Dienststelle für
Mit Artikulationsart meint mer in de Phonetik die Art, wie mit de Zung, de Lippe un andre Artikulationsorgan en Luut bildet wird. Meist werde demit numme Konsonante beschrybe. Wemmer e Konsonant artikuliert werde verschidni Enge un Öffnige im Mund bildet, wo deno de Artikulationsstrom (=de Luftsstrom uss de Lunge) duregoot. Je nooch Artikulationsart erzüügt des de andri Arte vo Luut. S wichtigscht Merchmool zur Unterscheidig vo verschidne Artikulationsarte isch de Engegrad, also wie vil d Artikulationsorgan de Mundruum verschliesse. Bi Plosiv isch de Mundruum ganz verschlosse, bi Approximante dergege praktisch ganz offe. Dernäbe unterscheidet mer au no zwüsche nasale un orale Artikulationsarte, also ob de Mundruum vum Naseruum drännt isch. Usserdäm git's au no sognannti Taps, Flaps, Vibrante un Laterale, wo sich nit mit em Engegrad beschrybe lönn. D Artikulationsart isch näbem Artikulationsort un dr Stimmhaftigkeit eis vo de drüü Hauptmerchmool, wo mer di meischte Konsonante, wo in de menschliche Sprooche vorchömme, mit cha beschrybe. Bi de Plosiv (au Verschlussluut oder veraltet Explosiv gnännt) wird mit de Artikulatore (lueg: Artikulationsort) e Verschluss neume im Mund bildet. De Artikulationsstrom wird dört uffgstaut un nooch e paar hundert Milisekunde uff ei Mool glööst (Lösig vum Verschluss). Durch des entstoot e akustischs Signal