rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Reigetschwyl umgangssprochlich au Reigeli, isch e politischi Gmeind im Bezirk Waldeburg vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz. Reigetschwyl liggt inere natyrlige Mulde z'hinderscht im Tal vo dr hindere Fränke am Fuess vo dr Wasserfalle. D Gmeind isch wird sitt yber hundert Joor mit dr erschte konzessionierte Buslinie vo dr Schwiiz (durch d Autibus AG Lieschtel (AAGL)) vo Lieschtel här erschlosse. Reigetschwyl isch Talstation vor Wasserfallebahn, wo uff 928 m. ü. M. uff d Wasserfalle, emene Höhezug vom Faltejura, fiehrt. Die Gondelbahn isch 2006 neu baut worde und isch die einzigi Gondelbahn vo dr Nordweschtschwiiz. Reigetschwyl gheert zu de gressere Gmeinde vom Bezirk Waldeburg und duet ihn im Oschte vo Nord bis Süd langzoge usfylle. Nochbergmeinde vo Reigetschwyl gitts vili (im Norde agfange, yber Oschte): Ziefe, Arbetschwyl, Ditterte, dr Tschoppehof, Waldeburg, Louel, Brätzbl und die soledurnische Mümliswil-Ramiswil im Süde und Seewe im Nordweschte. S Wappe gitts sit 1937 und isch in zwei Helftene teilt. Unte isch uff blauem Grund e silbrige wälleartige Schregbalke abbildet, in dr obere Helfti uff goldigem Grund en Adler mit rote Fäng und Schnabel, wone villfarbigs Fäderkleid hett. Die under Helfti wiist uff d Lag vor Gmeind hi: unterhalb vo dr Wasserfalle, vo wo uss vili Bächli
Dr Tschoppehof, offiziell Liedertschwyl isch e politischi Gmeind im Bezirk Waldeburg vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz. Fir Irritatione sorgt hyffig dr Umstand, dass me em Ort im Baselbiet normalerwys nid Liedertschwyl (Liedertswil), wiener offiziell heisst, sait, sondern Tschoppehof. 1194 wird dr Ort s'erschti Moll als Liedirwilre (Wiiler vom Liothard), erwähnt. Uff das stützt sichs hyttige Liedertschwyl (Liedertswil). Bis hytte hett sich aber im Dialäkt d' Bezeichnig Tschoppehof (mit Artikel) ghalte. Dä Name goht uff en Durs Tschopp (emene typische Baselbieter Gschlächt) zrugg, wo 1530 d Buurehöf im Ort gheert hän. Do dazumols Liedertschwyl nur uss drei Hööf bestande hett, hett em Durs Tschopp also dr ganz Ort gheert > Tschoppehof. Dr Tschoppehof liggt inere Mulde zwische Waldeburger- und Reigetschwylertal uff im Schnitt 629 m.ü.M, tiefschti Punkt 570 m.ü.M., höchschti Punkt 1042 m.ü.M. Nochbergmeinde sin Ditterte, Oberdorf, Waldeburg und Reigetschwyl. Durchs Dorf fliest s'Weigischtbächli, wo z'Oberdorf in die Vorderi Fränke mündet. S Wappe (vo 1940) zaigt drei Baselbieter Dreisässehüüser mit Wohnhus, Schüre und Stall überenand. D Dächer sin blau, dr Hintergrund goldig, was an d Herrschaft vo de Froburger erinneret. Die drei Hyser erinnere dra, ass Liedertschwyl uss drei Einzelhöf hervorgange isch (vo obe noch abe: Niiderhof, Mittelhof, Hinterhof). S
Mit em Versailler Verdrag vu 1919 hän Ditschland un Frankrich noch em Erschte Wältgrieg Friide gschlosse. D Gegner vu däm Friide hän vum „Versailler Diktat“ gredt. Am Änd vum Erschte Wältgriäg het s ditsch Kaiserrich faktisch kapituliärt (11. November 1918). Am 18. Jänner 1919 isch z Versailles bi Paris e sognännti „Friedenskonferenz“ zämme drätte – an däre hän numme d Siiger vum Wältgriäg deilgnumme; diä bsiigte Staate Ditschland, Eschtrich un Ungarn, aber aü s revolutionär Russland sin üsgschlosse gsii. Am 16. Jünni het Ditschland dr ändgiltig Vertragstext zum Unterzeichne innerhalb vu fimpf Dag vorglegt bikumme. Wänn des Ultimatum nit iighalte wird, wird iimarschiärt, isch adroht wore. So het dr ditsch Richsdag z Weimar am 22. Jülli mehrheitlig zuegstimmt; e Weigerig hätt bedittet, ass witteri Deil vu Ditschland bsetzt wäre, dr Hunger verlengeret wird un d Griägsgfangene lenger zruckghalte wäre. Am 28. Jünni 1919 het d ditsch Delegation z Versailles im Spiägelsaal dä Vertrag miäße unterschriibe – do wu 48 Johr vorhär s ditsch Kaiserrich üsgruefe wore isch. Dr Kernpunkt vum Versailler Verdrag isch d Bstimmig, ass Ditschland ellei am Griäg Schuld seig (§ 231). Dodrüs isch d moralisch Berächtigig abgleitet wore, ass Ditschland Gebiätsabdrättige un Reparationszahlige an d Siigermächt miäß
Wolb(e)rg, Wolbeg, Waldeburg oder Waldebuug (hochdytsch Waldenburg) isch e Yywoonergmeind und Hauptort vom glyychnaamige Bezirk im Kanton Basel-Landschaft. Wolbrg liggt am obere Änd vom Tal vo dr vordere Fränke, wo au Waldeburgertal heisst, am Fuess vom Obere Hauestai. Wolbrg isch die oberi Ändstation vom «Waldeburgerli», dr Ysebaan vo Lieschtel här. D Nochbergmeinde sin Oberdorf, Langebrugg, s soledurnische Mümliswil-Ramiswil, Reigetschwyl und dr Tschoppehof. Im Weschte vom Gmeindbann isch dr höchscht Närg vom Baselbiet, di Hinteri Egg. Sit 1926 hett Wolbrg e Wappe. Es zeigt en Adler mit blau-wyss gmuschterte Fädere, rotem Schnabel, roter Zunge und rote Kralle uff eme goldige Schild. Es isch dr Adler vom Schild vo de Grafe vo dr Frohburg. Denne hett friener moll dr ganz hyttig Bezirk Wolbrg und no meh gheert. 1244 wird Wolbrg s erschti Moll urkundli erwäänt als Waldenburch. Dr Name isch vermuetli e Umdytig vo Walenburg, was «Burg vo de Walche (Wälsche)» bedytet, vilicht aber au e Zämesetzig mit em althochdytsche Personename Waldo. Die erschti Besiidlig isch aber woohrschyyns zu Zytte vo de Römer gsi, wo zur Sicherig vo ihrer Stroos iber dr Hauestai z Wolbrg vilecht e Wehralag baut hän. Im friene Mittelalter hetts Dorf no zue Onoldswil (hytte Ober- und Niiderdorf)
Dr Name Waldenburg bezeichnet: im alemannische Sprochruum Waldenburg BL, e Gmeind im Kanton Basel-Landschaft, Schwiiz Waldenburg (Württemberg), e Stadt im Hohelohechreis z Bade-Würtebärg, Dytschland Bezirk Waldenburg, en Bezirk im Kanton Basel-Landschaft, Schwiiz anderi Waldenburg (Sachsen), e Stadt im Landkreis Chemnitzer Land in Sachse, Dytschland Waldenburg, e Gmeind in Arkansas, USA Waldenburg, de dütsch Name vo de Stadt Wałbrzych z Schlesie, Pole Waldenburg, de dütsch Name vo de Gmeind Bělá pod Pradědem im Altvatergebirge, Tschechie Waldenburg, e Burgruine z Attendorn im Sauerland, Nordrhy-Westfale, Dytschland Waldenburg, es dütsches Adelsgschlächt, wo 1473 usgstorbe isch Grafschaft Waldenburg, e ehemolegi Grafschaft im hütige Chrais Olpe z Nordrhy-Westfale, Dytschland Amt Waldenburg, es ehemoligs Amt im Sauerland, Nordrhy-Westfale, Dytschland Waldenburg isch de Familiename vo folgende Persone: Hermann Prinz von Schönburg-Waldenburg (1865–1943), en dytsche Diplomat, Fideikommissherr und Ritterguetsbsitzer Hermann Waldenburg (* 1940), en dytsche Künstler und Designer Karoline Friederike von Waldenburg (1781–1844), d Läbesgfährti vom Prinze August von Preuße Louis Waldenburg (1837–1881), en dytsche Internist Otto Friedrich von Schönburg-Waldenburg (1819–1893), de Fürst vo Schönburg und sächsische Landtagsabgordnete Sophie von Schönburg-Waldenburg (1885–1936), e dytschi Adeligi, Fürstin vo Albanie, Sängeri Lueg au: Waldburg Wallenburg
D Hamburger Symphoniker sy 1957 gründet worde. Dr erscht Houptdirigänt vom Hamburger Orcheschter isch dr Robert Heger gsy. Unger syne Nachfolger sy dr Imre Kertesz, dr Carlos Kalmar und dr Miguel Gómez-Martinez gsy. Am Afang vo der Sesong 2004/2005 isch der Andrey Boreyko dr nöi Houptdirigänt vom Orcheschter worde. Zwüsche ihm und de Hamburger Symponiker het sech en eimaligi und künschtlerisch ufregendi Zämearbeit entwicklet. D Hamburger Symphoniker hei ds Privileg, dass si ds einzige Orcheschter mit Sitz i dr Laeiszhalle Hamburg sy. Ds Orcheschter het mit namhafte Dirigänte wi em Charles Mackerras, Christian Thielemann, Peter Ruzicka, Horst Stein, Ralf Weikert und Sebastian Weigle zämegschaffet. Es paar vo de wältbeschte Solischte, wi dr Christian Tetzlaff, d Elisabeth Leonskaja, dr Frank Peter Zimmermann, d Edita Gruberova, dr Placido Domingo und d Grace Bumbry sy mit em Orcheschter i de letschte Jahr ufträtte. D Hamburger Symphoniker schpile regelmässig öppe 20 Opere und Ballet i jeder Sesong i dr Hamburger Staatsoper. Ds Orcheschter het internationali Anerkennig dür vil Konzärttournees nach Ängland, Italie, Frankrych, Schpanie, Skandinavie, Pole und id Türkei gwunne. Ufnahme mit de Hamburger Symphoniker sy bi Dabrinsghaus und Grimm, edel classics und der Deutsche Grammophon erschine (Dütsche Schallplattepriis ECHO Klassik). Syt vilne Jahr
De Peter „Cool Man“ Steiner (* 22. Januar 1917 z Walestadt, Kanton Sanggalle; † 12. November 2007 au dört) isch en Schwiizer gsi, wo i de 90er Jahr als musikalische Werbeträger unter em Name „Cool Man“ Berüemtheit erlangt het, i bereits fortgschrittnem Alter und mit sim Bart als Markezeiche. Sini erschte Singel "It's cool man" und "Geierwally" händ sich über 1 Million Mal verchauft, de Steiner het i de Schwiiz und z Dütschland je en goldnigi CD iigschpillt. De Steiner isch Vatter vo 10 Chind und Grossvatter vo 9 Änkel gsi. Sini Chind heissed Mario, Bernadetta, Arno, Andrin, Urs (de Dirigent vom Symphonieorchester „Sinfonietta“ z San Francisco), Rea, Rita, Irene, Silvio und Patrik. Sini Frau Katharina isch au sini Manageri gsi. Sis gröschte Hobby isch ds Bsueche vo Viehusschtellige gsi. De Steiner hed Färnsehwerbig für „Milka“-Schoggi gmacht. I däre Werbig isch är de „Cool Man“ gsi. Dezue isch under de Interpretebezeichnig „XXL feat. Peter 'Cool Man' Steiner“ d Singel „It’s Cool Man“ erschine. Ds Lied hed aagfange mit em Steiner sim Spruch „Ah - ein Stadtmensch .... / Sie glauben wohl auch, dass wir hier Oben etwas altmodisch sind .... / Aber Vorsicht: It’s cool man!“. De Teil "It's cool
Fribourg-Gotteron isch e Ishockey-Club us Fryburg. 1. Dezember 1937: Gründig vom HC Gottéron 1941: Erschte offizielle Mischterschaftsschpöu 1946/47: Gottéron wird Siiger vo de Serii B. Uufstig i d Serie A 1950: Ischbahn im Schwarzseh wird buut 1953: Uufstig i d NLB 1967: HC Gotteron würd umbenennt: nüa name isch HC Fribourg-Gotteron 1980: Fribourg schafft de uufschtig i d NLA 1982: Gotteron zieht i di nüüi ischhalla "Patinoire Saint-Léonard" 1982/83: Fribourg wird underum Paul André Cadieux Vize-Schwizermeischter 1986/87: Jean-François Sauvé würd NLA Topskorer mit 91 Pünkt, trotzdem schafft de Club nume de 7. Platz. Endi Saison wiist d Bilanz vom Club a Verluscht vo Fr. 900'000.- us, Endi Januar 1988 bereits 1,3 Mio Fr. Innerhaub vo eim Monet hei 500'000 Fr. müesse gfune cho schüsch hetti de HCFG i di 4. Liga müesse abstige. Dürna grossi Spendeaktion het de Club gnüegend Mittu für z witera überläbe i de NLA gfune 1987/88 Negativrekord: I 36 Schpöu het Gotteron 9 Stängeli kassiert. 1990/91: Fribourg verpflichtet z'Dream-Team' Slava Bykov u Andrej Chomutov. 1991/92: 1. Platz i de Qualifikation. De Club schiiteret aber im Finau am SC Bern mit 3:2 1992/93: 2. Platz i de Qualifikation. Schomi gschiiteret im Finau – dismau gäge Chlote 3:0
De Büeler oder offiziell d Bühler AG isch en bedütende schwizer Technologikonzern. De Familibetriib isch weltwiit Martfüerer för Maschine i de Naarigsmittelindustrii, im Druckguss und i de chemische Verfahrestächnick. Er hät sin Hauptsitz z Uzwil. Im Joor 1860 hät de Adolf Bühler e Isegüsserei gründet. Elf Joor spöter isch a die Güsserei e mechanischi Werkstatt aglideret worde. Döt sind bald di erste Gusswalzene agfärtiget worde, und 1890 isch den di erst Getraidemüli us Büeler-Teil zämebaut worde. Spöter isch de Büeler uf vill verschidene Märt aktiv gsi, unter anderem sind Taigware-, Schoggi-, Brauerai- und Farbmaschine baut worde. Hüt isch de Büeler i vilne verschidene Gschäftsfälder tätig. Die sind i drei Produktionsdivisione glideret: Division Grain Processing: Getraidemüllerei, Brauerai, Riismüllerai etc. Division Engineered Products: Schoggi & Gaggo, Taigware, Farbe, Lagg und Chemikalie etc. Division Die Casting: Druckguss De Büeler hät hüt i über 100 Länder uf de ganze Welt Niderlassige und er beschäftigt öppe 7'800 Mitarbeiter, dävo knapp 2'500 i de Schwiz. Im gsammte sind zuedäm no fascht 500 Lehrling. Zur Ziit isch de Urs Bühler Verwaltigsrotspräsident, de Calvin Grieder isch dä CEO. Im Johr 2010 hät de Büeler en Umsatz vo zirka 1,9 Milliarde Franke gmacht. Commons: Bühler AG – Sammlig vo
D Griechische Makedonier (griechisch: Μακεδόνες/Makedones bzw. Makedhones) sen d griechischsprochige Eiwohner vo dr Landschaft Makedonie bzw. dr Region Makedonie im nerdlichè Griecheland. Zu dene seit mr au oft Makedonier oder Mazedonier, abr dr zwoide Begriff isch missvrständlich, weil er im Daitscha haifig fir d slawische Mazedonier braucht wird. Dr Begriff Makedone moint drgega in dr Regl d antike Bvölkerung vo Makedonie, wo d griechische Makedonier a Verwandtschaft mit era hen. D griechische Makedonier stellat met ca. 2.6 Milliona Eiwohner ca. a Viertl vo dr Bevölkerung vo Griecheland dar. Viile Makedonier send vor allem in de Johr 1924-1974 nach Australie, Kanada ond in d USA emigriert. In dr australischa Stadt Melbourne isch mit ca. 250.000 Menscha d gröschda Gmoind (nach Thessaloniki) vo dr griechische Makedonier. "Macedonian Information Center" isch s Information Zentrum vo de Makedonier "Pan-Macedonian Association" isch dr Verai vo de griechische Makedonier in de Vereinigte Staaten(USA) "Pan-Macedonian Association" isch dr Verai vo de griechische Makedonier in Kanada "Pan-Macedonian Association" isch dr Verai vo de griechische Makedonier in Ver. Königreich "Makedones" isch dr Verai vo de griechische Makedonier in Müncha und Umgebung e. V. "Alexander der Große" isch dr Verai vo de griechische Makedonier in Nordrhein-Westfalen "Alexander der Große" isch
Gämf isch die zwäitgröscht Stadt vo de Schwiiz und d Hauptstadt vom gliichnamige Kanton. Gämf liit am Gämfersee, wo im französische Lac Léman heisst. D Altstadt isch uf emene Hoger über der Seebucht, wo druus d Rhone use flüsst. Dä Fluss lauft dänn dur d Stadt Gämf gäge Südweschte wyter. De ander Fluss, wo vom französische Bärgland vo Hochsavoie her chunnt und z Gämf i d Rhone mündet, isch d Arve. D Stadt Gämf hät öppe 202'000 Iiwohner, im ganze Kanton sind’s öppe so 470'000 Iiwohner und i de Metropolregion wohned gut 1'250'000 Persone. D Stadt het vier Stadtviertel: Cité, Plainpalais, Eaux-Vices und Petit-Saconnex und sächzää Kwartier. Plainpalais, Eaux-Vices und Petit-Saconnex sind ehemoligi Gmeinde, wo men anne 1931 uf Gämf ygmeindet het. Ringsum d Stadt sind d Gmeinde Cologny, Chêne-Bougeries, Veyrier, Carouge, Lancy, Vernier, Le Grand-Saconnex und Pregny-Chambésy. Chly wyter usse lyt d Landesgränze vo dr Schwyz zu Frankrych. D Stadt Gämf chunt nit diräkt a d Gränzen aa. S Piet vo Gämf isch scho i de jüngere Staizitt bisidlet gsii, wie Füürstele us dere Zitt biwiiset. I de Bronzezitt isch den d Geged um Gämf dicht bisidlet gsii, spöter aber het d Bivölkerig abgnoo. D Allobroger, en keltische Stamm,
Dr Landchrais Rautweil (verhochdytscht Rottweil) isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg ùn bschdood us ehemals Wiirdebärgische, Baadische ùn Hohezollerische Oordschafde. Är ghèèrd zue dr Region Schwaarzwald-Baar-Heubärg im Regierigsbezirk Fryybeg. D'Kraisstadt isch Rautweil. De Landchreis Rautweil erstreckt sich von da eme kleine Deil vo de Schwäbischi Alb im Oschde, bis zum Schwarzwald im Weschda. Im Eschdliche Deil flieaßt de Neckar. Dä Landkrais gränzd im Norde an dr Landchrais Frèideschdad, im Oschde an dr Zolerealbchrais, im Siide an dr Landchrais Duttlinge ùn an dr Schwaarzwald-Baar-Chrais ùn isch Weschde an dr Ortenauchrais. Zem Landchrais Rautweil ghèère 6 Schded ùn 15 Gmaine. Das Land Baden-Württemberg. Band VI: Regierungsbezirk Freiburg. Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden). Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg. Stuttgart 1982, ISBN 3-17-007174-2. Der Landkreis Rottweil. (= Baden-Württemberg, das Land in seinen Kreisen). Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg in Verbindung mit dem Landkreis Rottweil; 2 Bände. Jan Thorbecke Verlag, Stuttgart 2003, ISBN 3-7995-1365-5. Commons: Landkreis Rottweil – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Internetsyte vum Landchrais Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Normdate: GND: 4050743-9 | LCCN: n83012834 | SUDOC/IdRef: 08680264X | VIAF: 130219310
Dr ditsch un alemannisch Dichter Hermann Burte het 1934 si Buech Gedichte Voltaires vereffentligt - un zwar im R. Oldenbourg Verlag München-Berlin-Zürich. Dr het des Buech mit ere Widmig versähne: Werner Reinhart in Freundschaft; dr Werner Reinhart (1884–1951) isch e Kaüfmann un Mäzen üs Winterthur gsii. In däm Buech het dr Burte uf 70 Sitte 46 Gedicht vum Voltaire vereffentligt, wun er ab 1930 üs em Franzesische ins Ditsch ibersetzt gha het. Anderscht wiä in sinem spetere franzesisch-ditsche Ibersetzigswärch, in Adler und Rose (1949), sin do numme diä ditsche Ibersetzige ohni d franzesische Orginaltext abdruckt. Dr Voltaire (1694 - 1778) isch fir dr Burte "Herrscher im Haus des europäischen Geistes" gsii, eins vu dr "hellsten und heitersten Genien aller Zeiten". Dr Burte nännt-e im Vorwort aü "Kämpfer für die Herrschaft des Geistes auf der Erde" - diä Floskel het dr Burte speter aü fir dr eige Kampf brücht, wun er mit dr Nazi mitgloffe isch un sich aber änewäg het welle absetze vun ene. Textbiispiil: In sinem Gedicht "An Friedrich" (wohl an dr Friedrich II vu Preuße) sait dr Voltaire (in dr Ibersetzig vum Burte): Wie soll ich nun zuletzt die langen Sätze schließen? An Vorurteile glaubt der Dumme als
Ammel isch e politischi Gmeind im Bezirk Sissech vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz. Ammel ligt uff 600 m ü.M. in ere Mulde vom Tafeljura. Es isch die öschtligschti Gmeind vom Baselbiet. Sini Nochbergmeinde sin Oltige, Wäislinge und Roteflueh plus d Aargauer Gmeind Wittnau und d Gmeind Chienbärg im soledurnische. S Dorf wird vo Gälterchindä us per Poschtauti erschlosse. Als eis vo de wenige Baselbieter Wappe isch s Ammeler Wappe sträng geometrisch: E goldige Querstreife und drunter links e schwarzi und rächts e silbrige Helfti. S goldige Schildhaupt dyttet uff die ehemoolig Herrschaft vo dr Homburg hi und s Schwarz bzw. Silber erinnere an d Stadt Basel bzw. d Herre vo Chienbärg. Ammel isch 1276 als Weiler des Arno serschti Moll in ere Urkunde uftaucht. Im Mittelalter ischs Dorf im Bsitz vo de Grafe vo dr alte Homburg gsi. Vo 1400 bis 1534 isch es schrittwys an d Stadt Basel ybere gange. Bis 1801 isch Ammel e wichtige Zollort gsi, wills diräkt an dozemol no öschtriichische (habsburgische) Aargau gränzt hett. Bi dr Kantonstrennig hett Ammel mit Härzbluet de Stadtbasler d Stange ghalte. Wo die aber verlore hän, hän sich d Ammeler de Baselbieter miesse aschliesse. Vo däm här isches fascht
Böckte oder Beckte isch e politischi Gmeind im Bezirk Sissech vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz. Böckte ligt im mittlere Ergolztal uff 385 m. ü. M. Diräkti Nochberdörfer sin talabwärts dr Bezirkshauptort Sissech und talufwärts Gälterchindä, mit däms au zämmegwaggse isch. Witeri Nochbere sind Dürne und Rickebach. Fyr e Dorf vo dr Grössi vo Böckte isches sehr guet erschlosse: En Bus verbindet dr Ort, wo sich vor allem an dr Hauptstroos entlang usbreitet het, mit Sissech und Gälterchindä, vo wo us d Ysebahn witerfahrt. Z'Sissech, nur 4 km vo Böckte ewäg, isch au dr Autibahnaschluss. Sächs silbrigi und blaui Querbalke wäggsle sich ab, es foht obe mit silber a. Das ischs Wappe vo de Truchsesse vo Rhyfälde, de letschte Adlige, wo Böckte ghört hett. Böckte hett friener Bettinghofen gheisse. Dä Name het zue de Sippename, wo uff -ingen mit druffolgendäm -hofen g'ändet hän gheert. S'erschti Moll isch Böckte 1246 als Bettinchon bereits verkürzt urkundlig erwähnt, 1339 denn witer vereifacht bereits als Betkon. Druffabe hett sich, ähnlig wie z'Buckte, e Umstellig de Konsonante im Dialäkt ergeh (vo tk zu kt). Dr urspryngligi Kärn vor Gmeind isch e alts Hofguet gsi, wo am Änd vo 1836-1954 no als Schuel brucht worde isch,
Buckte isch e politischi Gmeind im Bezirk Sissech vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz. Buckte ligt uff 480 m. ü. M. am Fuess vom Untere Hauestai im mittlere Homburgertal. Es liggt an dr alte Hauestailinie vo dr SBB, wo 1858 eröffnet worde isch. Hytte hett Buckte no immer en - bizz abglägene - Bahnhof, wo all Stund d S 9 vo dr S-Bahn Basel haltet. D Streggi isch besser als "Läufelfingerli" bekannt. Nochbergmeinde vo Buckte sin talabwärts Rümlike und taluffwärts Läufelfinge. A de Häng gränze Wittschbrg, Chärnerchindä und Häfelfinge an Buckte. S Wappe stammt vo 1944 und isch ganz in gäl (gold) und schwarz ghalte. Es isch in dr Mitti durch en woogrächte Strich in zwei Hälftene teilt. Obe wird e goldigs Poschthorn uff schwarzem Grund zeigt, unde e schwarzes Wagerad uff goldigem Grund. Die Symbol erinnere dra, dass friener Buckte als Passfussort am Fuess vom Hauestai e gresseri Bedytig gha hett: Z'Buckte hett me fyr d Passyberquerig meh Rösser zer Verstärkig vor d Wäge gspannt und dr Stroossezoll ikassiert. Scho in voralemannischer Zyt hän wohrschiins Mensche i däm Gebiet gläbt. Buckte wird 1323 als Butkon erwähnt, druffabe Buttikon und 1417 als Butken. Uffgrund vonere Konsonanteverschiebig wie z'Böckte isch denn
Buus (hochdytsch glichlutend) isch e politischi Gmeind im Bezirk Sissech vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz. Buus isch mit sine knapp nün Quadratkilometer Flechi die drittgreschti Gmeind im Bezirk Sissech. Sii liggt uff 445 m ü. M. ganz im Oschte vom Kanton im ene Sitetal vom Fricktal zoberscht im ene Talbode, wo mehreri anderi glaini Täli münde. Vom übrige Baselbiet - usser Maisprch isch Buus durch Hügelzüg trennt. Witeri Nochbergmeinde näbe Maisprch sin Wintersinge, Rickebach, Ormalinge, Hemmike und die aargauische Gmeinde Zeinige und Zuzge. S Wappe vo 1945 zeigt e rote Räbstäcke mit eme Wyystock mit blaue Trübel uff eme schwarze Bode vor wyssem Hintergrund. S Wappe stoot fyr dr bys hyt kultivierti Räbbau, wo vor allem Glaiproduzänte uff enere Flechi vo total 8 Hektare betriibe düen. Archäologischi Fünd hän zeigt, dass d Gegend um Buus bereits zer Bronzezyt bsidlet gsi isch. Me nimmt a, dass dr Ort im Mittelalter zem Kloschter Beromünster ghört hett und denn iber d Grafe vo Länzburg, dene vo dr Frohburg, vo Habsburg-Laufeburg schliesslig a d Thiersteiner ibergange isch. 1461 isch Buus a d Stadt Basel verkauft worde und iber 300 Joor vo de Basler Landvögt regiert worde. Vom ursprynglige Name vo Buus, "Bus", leitet
Märli si Gschichte, wo im allgemeine zimli churz sind und wunderbari und zauberhafti Sache verzelle. D Franzose sägen em conte de fées, also eigendlig «Gschichte vo Feä». S Wort Märli schtammt zwar vom enä hochdütsche Wort für «Noochricht» ab, aber dr Inhalt vo de Märli isch frei erfunde. Si sind uursprünglich Gschichte gsi, wo erwachsnigi Mensche sich und ihre Chinder verzellt hai. Es si d Sammler vo de Volksmärli gsi, wo d Märli däm aabasst hai, wo si dänkt hai, ass es für Chinder richtig siig. In dr zweite Hälfti vom zwanzigschte Johrhundert hai vili Lüt dänkt, ass d Brutalidet und d Diräktheit vo de Märli für d Psyche vo de Chinder ungsund siige, ä Drend wo hüt wider am Verschwinden isch. Märli verzelle numme s Wäsentlige, si sin schablonehaft und hai ä eifachi Moral, wo au Chinder chönne verschtoh und verinnerlige. Dr Underschiid zwüsche Guet und Bös isch klar, und d Sache, wo d Persone in de Gschichte müesse mache, entscheide zwüsche Läbe und Dod für alli Ewigkeit. D Gschicht lauft guet us für d Hauptperson, während die Böse ä Schtroof überchömme. Märli si anonym: D Handlig schbiilt sich an geografisch nit definierte Ört ab, und Persone si öfters