rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Wilhelm II., mit vollem Naame Friedrich Wilhelm Albert Viktor von Preußen (* 27. Januar 1859 z Berliin; † 4. Juni 1941 z Doorn, Niiderlande), us em Huus Hoochezollere isch vo 1888 bis 1918 dr letzt Dütsch Kaiser und Köönig vo Pröisse gsi. Im sogenennte Dreikaiserjoor het dr 29-jöörig Wilhelm II. dr Droon vo Pröisse und vom Dütsche Riich bestiige noch sim Vater Friedrich III., wo nume 99 Daag lang gherrscht het und sim 90-jöörige Groossvater Wilhelm I.. Dur si Mueter Victoria vo Groossbritannie und Irland (1840–1901) isch er en Änkel vo dr britische Königin Victoria gsi. Dr Wilhelm II. isch stockkonserwatiiv gsi und het weenig Verständnis für s Wääse vo dr konstitutionelle Monarchii ghaa und het sich druf verstift, d Regierigspolitik persönlig z läite. Wil er sich undiplomaatisch und groossspuurig benoo het, het immer wider inne- und ussepolitischi Kriise verursacht. Er het die Kaiserligi Mariine stark lo usbaue zum si «Wältpolitik» chönne duuresetze, wo zum Markezäiche vo dr wilhelmiinische Eera worde isch. Vor Komflikt het er nid Angst gha, umd schliesslig het daas zum Erste Wältchrieg gfüert. Erst im Oktober 1918, wo sogar äär d Niiderlaag vo Dütschland und vo de verbündete Middelmächt het müesse iigsee, het dr Wilhelm
D’ Kryszina Kicka (geboorena Michajlenka; wiissrüssisch Крысціна Міхайленка; uff Anglisch schriiwa m’r Kristina Mikhailenko; * 26. März 1992 z’ Minsk) ìsch a wiissrüssischa Volleybàll-Nàzionààlschpììlera, wo àls Diàgonààlààgriffera schpììlt. Sa ìsch ìn ìhrer Haimet Maischtera worra un hàt mìt’m Dresdner SC d’ diitscha Maischterschàft un dr DVV-Pokààl gwunna. D’ Kicka hàt ìhra Kàrriar biim Minchanka Minsk ààgfànga; därt ìsch sa bis 2012 blììwa. Mìt’m Verain hàt sa ànna 2007 zem äärschta Mol d’ wiissrüssischa Maischterschàft gwunna. Ìm Joohr druff ìsch sa Drìtta ìn dr Maischterschàft worra, un ànna 2009 ìsch sa wiissrüssischa Vìzamaischtera worra. Ànna 2010 ìsch sa zem zwaita Mol Maischtera worra un ìsch bis uff Plàtz 5 vu dr öiropäischa Challenge Cup glunga. Ànna 2011 ìsch sa nochamol Vìzamaischtera worra un hàt ìhr äärscht Schpììl mìt dr wiissrüssischa A-Nàzionààlmànnschàft gaa. Ànna 2012 ìsch d’ Kicka zem polnischa Verain Siodemka Legionovia gànga ge schpììla, wo grààd ìn d’ äärschta Liiga uffgschtììga gsìì-n-ìsch. Mìt Wiissrüsslànd ìsch sa bis ìn d’ Playoff-Runda vu dr Öiropäischa Maischterschàft 2013 glunga. Ìm gliicha Joohr hàt sa a Vertrààg biim diitscha Bundesligìschta Desdner SC unterzaichent. Mìt dam Verain hàt sa ìn dr Saison 2013/14 d’ diitscha Maischterschàft gwunna. Ìm Joohr druff hàt sa mìt Dresda ìhra
De Tityos (altgriech. Τιτυός) isch i de griechische Mythologii de Soo vom Zeus und vo de Elara. Wo d Elara vom Zeus schwanger woren isch, het er si innere Hööli versteggt, demit d Hera nünt merki. De Tityos isch i dere unterirdische Hööli uf d Welt choo und dromm au Gegenes d. h. „Erdgiboore“ gnennt wore. Er isch vo de Artemis und vom Apollon mit Pfiil töödt wore, wel er sich a d Leto anegmacht hett. Er litt im Hades, wonem zwee Gaier am Herz und a der Lebere umehacket. Nochem Pindar isch de Tityos de Vatter vo de Europa. Die isch d Muetter vom Euphamos. Paul Dräger. In: Der Neue Pauly (DNP). Metzler, Stuttgart 1996–2003, ISBN 3-476-01470-3.
De Euphemos (Εὔφημος; dorisch: Euphāmos) isch i de griechische Mythologii en Argonaut und de Stammvatter vo de Battiade, wo König öber Kyrene gsii sind. Er und sini Noofaare sind Füerer vo de Minyer gsii. De Euphemos isch de Soo vom Poseidon und vo de Mekionike. Er hett a de Argonautefaart tailgnoo und chöne öbers Wasser lauffe. Verhürootet isch er mit de Laonome gsii, ennere Schwöster vom Herakles. Bim Pindar isch de Euphamos de Soo vom Poseidon und vo de Europa, e Töchter vom Tityos. Er isch am Vorpirg Tainaron uufgwachse und ann vo de Argonaute gsii. Uf de Irrfart vo de Argo sind die z Libye glandet bim Tritonische See. Dai het de Eurypylos, en andere Soo vom Poseidon, em Euphamos en Erdchlumpe ggee und gsait, as sini Noofaare i de vierte Generation Libye bisidle werid. De Erdchlumpe isch aber uf de Faart vom Schiff und is Meer ghait und drus use isch d Insle Thera entstande. D Medeia het drufabe prophetisch verchündt, as wege dem Verlust sini Noofaare erst i de sibezeete Generation Libye bisidle werid. Noch de Argonautefaart loot sich de Euphamos mit anderne Argonaute uf de Insle Lemnos nider, wo d Fraue all eri Mane ermordet ghaa
Dr Robert Karch (* 23. April 1949 z Baasel) isch e Schwyzer Schriftsteller. Dr Karch isch z Baasel uf d Wält chuu un z Rieche ufgwagse. No dr Schuel het er Schriftsetzer glehrt. Är het as Schriftsetzer un Buechilluschtrator gschafft. Dr Karch schrybt Drame, Lyrik un Heerspiil, syt 1973 schrybt er näbe Hochdytsch au im Dialäkt. En Uuswahl vu syne Gedicht het er anne 1981 unter em Titel „Angst, Schmärz und Wuet“ im Verlag Der Stocherkahn uusegee. Im nämlige Johr het er en erschte Brys in dr Kategory Lyrik im Dialäktwettbewärb mundart 81 gwunne. Angst, Schmärz und Wuet. Gedichte und Sprüche im Basler Dialekt. Autorenverlag „Der Stocherkahn“, Herrenberg 1981. 112 S. Ill. (Neue alemannische Mundartdichtung. Reihe 2) Gerhard Jung: Neue alemannische Dichtung am Hochrhein. Versuch einer Bestandsaufnahme. In: Badische Heimat, Heft 2 Juni 1983: S. 331-364 Normdate: GND: 1042259267 | VIAF: 305258050
rächts linggs Panier (Schlachtruef) Helmschmuck Helmwulst Helmdecki Helm Rangchroone Fäld Schild Heroldsbild Gmäini Figuur Schildhalter Schildhalter Postamänt Orde Waalspruch Wabbenelimänt D Blasonierung isch in dr Wabbekund (Heraldik) die fachsproochligi Beschriibig vo ene Wabbe. Brinzipiell verstoot mä under dr gmäine Figuur alli Erschiinige vo dr Realwält, wo mä cha gsee. Si stöön im Geegesatz zum Heroldsbild, wo in ere äifache geometrische Iidäilig vom Schild dur Däiligslinie bestoot und s Schild in verschiidefarbigi „Blätz“ iidäile. E Hufe Wabbeschild kombiniere Heroldsbilder mit Gmäine Figuure. Gmäini Figuure chönne in natüürlige Farbe daargstellt wärde, au wemm mä das nid söt mache. Die heraldische Reegle schriibe e Stilisierig vom Motiiv vor, wo möögligst wit sött goo, so dass s Motiiv aber am beste chaa erkennt wärde. Wenn s Wabbeschild in Fälder iidäilt isch, denn foot d Blasonierig mit dr Beschriibig vo dr Schildiidäilig aa, mit em Heroldsbild oder de Heroldsbilder. Äifarbig Schild si leedig. Vilmol häi si fiini Muster, sodass s Fäld damasziert isch. „Heraldisch rächts“ isch vo däm wo luegt us gsee uf dr lingge Site (mänggisch säit men em au vorne). Entsprächend isch „linggs“ oder hinde die rächti Site vom ene Wabbe. Das chunnt drvo, ass dr rechtshändig Ridder si Schwärt in dr rächte
Dr Bachelor ([ˈbætʃəlɚ] oder [ˈbætʃlɚ], au Bakkalaureus oder Baccalaureus [m.] bzw. Bakkalaurea oder Baccalaurea [f.]) isch dr niidrigst akadeemisch Graad und üübligerwiis dr erst Abschluss vom ene gstuefte Studium an ere Universidäät oder gliichgstellte Hochschuel, Fachhochschuel oder Bruefsakademii. E Bachelor-Studiegang isch mäistens drei bis vier Joor (6–8 Fachsemester) lang, je noch dr Art vom Fach und dr Leeraastalt. Dr Bachelor kwalifiziert für e grundleegendi Bruefsdäätigkäit, für e witerfüerends Masterstudium und in bsundrige Usnaamefäll für d Ufnaam vom ene Promozioonsstudium (änglisch Fast-Track-Promotion). S Wort Baccalaureus underschäidet sich in sinere Bedütig vom Wort Baccalaureatus, wo in e baar Länder dr äi- bis zwäijöörig postgraduaal akadeemisch Graad Bachelor with Honours (Baccalaureatus cum Honore) bezäichnet. Dr Ardikel «Bachelor» uf dr dütsche Wikipedia Bologna-Reader I und II: Texte und Hilfestellungen zur Umsetzung der Ziele des Bologna-Prozesses an deutschen Hochschulen. Herausgegeben von der Hochschulrektorenkonferenz. (PDF-Dateien: B.-R. I, 2004 (Memento vom 2. Juni 2010 im Internet Archive) 3,73 MB; B.-R. II, 2007, 3,16 MB) Georg Bollenbeck (Uusegääber): Der Bologna-Prozess und die Veränderung der Hochschullandschaft. Synchron, Heidelberg 2007, ISBN 978-3-939381-04-4. European University Association: EUA Bologna handbook. “Making Bologna Work”. basic edition including CD-ROM. J. Raabe, Stuttgart 2007, ISBN 978-3-8183-0209-2. Hans Joachim Meyer: Die akademischen Grade im englischen Sprachraum
Rorate lüütet dr Ààfàng vu zwai verschììdana Geegagsang ìn dr Litürgii vu dr reemisch-kàthoolischa Kìrìch ìn dr Àdwantszitt. Dr Täckscht Rorate caeli desuper („Datta tàuija, ìhr Hìmmel, vun owwa“) schtàmmt üss’m Büach Jesaja-n-ìm Àlta Täschtàmant (Jes 45,8 VUL). Àls Roratemassa bezaichna m’r s’ Broot- un Wii-Sàkramant, wo m’r ìm Àdwant friahj àm Morga vor àm Sunna-n-uffgàng — ìn mancka Orta àui àm Oowa — bii Kärzaschiin fiira. Dr Introitus-Geegagsàng Rorate caeli mìt’m Psàlm 19 (Ps 19,2 EU) gheert zem Proprium vum viarta-n-Àdwantssunntig. Dr saalwa Geegagsàng ìsch àui Tail vun’ra Votiivmass àn da Sàmschtiga-n-ìm Àdwant – doo wìrd àwwer dr Psàlm 85 gsunga (Ps 85,2 EU). D’ Roratemass ìsch ìm aigentliga Sìnn d’ Mass vum viarta-n-Àdwantssunntig, wo noh-n-em Geegagsàng vum Introitusgsàng Rorate gnännt ìsch. D’rvuu àbglaita ìsch àui d’ Roratemass àls Votiivmass fìr d’ Mària ehra. Bis züa dr Litürgiireform noh-n-em Zwaita Vàtikànischa Konzil hàt maa dia Votiivmass àn da Sàmschtiga vu dr Àdwantszitt — ìn samtliga Orta àui àn Warktaag ìn dr Àdwantszitt — gfiirt, bunders ìn da Taag àb’m 17. Dezamber. Doo d’rbii hàt maa s’ Evànggelium vu dr Verkìndigung vum Härr dur dr Arzangel Gabriel àn d’ Mària glaasa; wagadam ìsch dia Mass vor àllem ìn da Àlpalander
Dr Flavius Honorius (* 9. Septämber 384; † 15. August 423 z Ravenna) isch zwüsche 395 und 423 dr weströömisch Kaiser gsi. Dr Honorius isch e Soon vom Kaiser Theodosius I. und däm sinere erste Frau Aelia Flacilla gsi. Si elter Brueder isch dr oströömisch Kaiser Arcadius gsi, si jüngeri Halbschwöster Galla Placidia d Mueter vom spöötere Kaiser Valentinian III. Dr Honorius isch zwäimol verhürotet gsi, het aber käni Erbe ghaa. Zerst het er im Joor 398 d Maria, d Dochder vo siner Gusiine Flavia Serena und vom magister militum (Heermäister) Stilicho ghürootet. Wo die gstorbe isch, het er iiri jüngeri Schwöster Thermantia zur Frau gnoo. D Thermantia isch noch em Sturz vo iirem Vater verstoosse worde und 415 gstorbe. Dr Flavius Honorius isch am 15. August 423 z Ravenna gstorbe. Wo si Vadder no gläbt het, het er dr Honorius am 23. Januar 393 in Reakzioon uf d Usurbazioon vom Eugenius in Konstantinopel zum Mitkaiser (Augustus) erhoobe. Noch dr siigriiche Schlacht am Frigidus am 5./6. Septämber 394 het en dr Theodosius zu sich an dr Hoof z Mailand lo choo. Wo si Vadder überraschend gstorbe isch im Januar 395 isch dr zäänjöörig Honorius as iunior Augustus Kaiser vo dr
Mundartliterarische Reihe (MLR) het e Seerie vu Biecher mit Dialäktliteratuur ghaiße, wu zwische 1966 un 1979 im Verlaag J. P. Peter, Gebr. Holstein im mittelfränkische Rothenburg ob der Tauber uusechuu isch. Uusegee het die Zyylede dr Bernhard Doerdelmann, dr Scheflektor vum Verlaag. E jede Band isch mit ere Schallblatte publiziert woore, wu dr Autor en Uuswahl vu syne Sache druf voorglääse het. Aagfange het die Raie mit Biecher vum Wilhelm Staudacher un em Gottlob Haag us dr Regioon, bal sin aber Autoore us em ganze dytsche Sproochruum un alli grooße Dialäktregioone verdrätte gsii. Dr Doerdelmann isch us em weschtfäälische Recklinghausen chuu un het as Schurnalischt un Musikkritiker un as Redakter fir dr Rundfunk gschafft. Vu 1960 bis 1980 isch er Scheflektor bim Rothenburger Verlaag J. P. Peter, Gebr. Holstein gsii. Är het au Gediicht un Verzellige uf Hoochdytsch gschriibe. Im Johr 1977 isch er Redakter vu dr erschte zwoo Uusgaabe vu dr „IDI-Information“ vum Internazionaale Dialäkt-Inschtitut (IDI) gsii. As vyylfach uuszaichnete Diichter un Mitgliid vum P.E.N.-Zäntrum het er fir e hooch literaarisch Niwoo vu däre Seerie vu Dialäktbiecher gsoorgt. Au di bibliophiil Ufmachig mit eme uugweendlige Formaat (20,0 x 20,5 cm) wäg dr Schallblatte zaigt dr Aaspruch, „Mundartdichtung als Literatur
Dichten im Dialekt het e Seerie vu Biecher mit Dialäktliteratuur ghaiße, wu zwische 1987 un 1994 im Verlaag Johann van Acken z Krefeld uusechuu isch. Uusegee het die Seerie s Internazionaal Dialäkt-Inschtitut (IDI) as Noofolgeri vu dr Mundartliterarische Reihe (MLR), wu zwische 1966 un 1979 im Verlaag J. P. Peter, Gebr. Holstein z Rothenburg ob der Tauber uusechuu isch. Um des Zyt isch dr Julian Dillier Bresidänt vum IDI gsii. Är het au ne Band in dr Mundartliterarische Reihe publiziert ghaa, wu anne 1980 yygstelölt wooren isch, wel dr Verlaag J. P. Peter, Gebr. Holstein s ganz Buechbrogramm ufgee het. Im IDI het mer bschlosse ghaa, e Noofolgeri vu dr MLR uusezgee un het schließli mit em Krefelder Verlaag van Acken e Paartner gfunde. S Kunzäpt vu dr Raie Dichten im Dialekt isch s nämlig gsii wie bi dr MLR: bibliophiili Biecher mit ere neie, modäärne Dialäktdiichtig uf eme hooche literaarische Niwoo im Formaat 20 x 21 cm, derzue ne Schallblatte (speeter e CD), wu dr Autoor en Uuswahl vu syne Sache druf voorliist. Us em Alemannische isch nume dr Julian Dillier mit eme Band verdrätte gsii. Dichten im Dialekt. Herausgegeben vom Internationalen Dialektinstitut Wien, Basel, Neuss. Johann van Acken,
Flavius Stilicho (* um 362; † 22. August 408 z Ravenna) isch e röömische Heermeister (magister utriusque militiae) und Politiker gsi. Dr Stilicho isch im Imperium Romanum as Soon vom ene romanisierte Wandaal und ere Römere uf d Wält cho. Er isch as junge Maa Soldaat worde und het under em Kaiser Theodosius I. (379 bis 395) schnäll Karriere gmacht. Im Joor 383 isch er Mitgliid von ere röömische Gsandtschaft am Hoof vom persische Groossköönig Schapur III. gsi. Wäge sine guete Dienst het er dr Diddel vom ene comes üüberchoo und isch in zwäi Joor zum magister militum ufgstiige. 384 het er d Flavia Serena, d Niesse und Pfläägdochder vom Kaiser Theodosius, döfe hüroote. Si häi drei Chinder gha, dr Eucherius, und zwäi Döchder, wo bäidi dr Kaiser Honorius ghürootet häi, d Maria und d Thermantia. Noch em Dood vom weströömische Kaiser Valentinian II. 392 under rätselhafte Umständ (woorschinlig Sälbstmord) het dr magister militum per Gallias Arbogast dr Hoofbeamti Eugenius dur d Armee zum Augustus vom Weste lo usrüefe. Dr Theodosius isch 394 gegen en 394 in s Fäld zooge, understützt vo westgotische foederati und häi dr das Arbogast und dr Eugenius im Septämber 394 in dr Schlacht am Frigidus
S Copyleft isch e Klausle in uurheeberrächtlige Nutzigslizänze, wo dr Lizänznäämer verpflichdet, jeedi Beaarbäitig vom Wärk (z. B. Erwiterig, Veränderig) under d Lizänz vom ursprünglige Wärk z stelle. D Copyleft-Klausle söll verhindere, ass verändereti Fassige vom Wärk mit Nutzigsiischränkige witergee wärde, wo s Originaal nit het. S Copyleft setzt vorus, ass s Kopiere und Bearbäite uf irgend e Wiis erlaubt si. Für sich elläi macht s aber käini Ussaage, wo witergönge über d Art und dr Umfang vo dr äigentlige Lizänz und mä cha s dorum in alli mööglige Lizänze iisetze, wo vom Inhalt us seer underschiidlig si. Dr Ardikel «Copyleft» uf dr dütsche Wikipedia Commons: Copyleft – Sammlig vo Multimediadateie Richard Stallman: Was ist Copyleft? uf gnu.org copyleft.org: What is copyleft? (änglisch)
E Stifdig isch en Iirichdig, wo mit Hilf vom ene Vermööge dr Zwäck verfolgt, wo vom Stifder festgäit worde isch. Sünonüüm wird au dr Begriff Fundation (vom latiinische fundātiō) verwändet. Zum Begriff Stifde bzw. Stifdig stoot bim Johann Christoph Adelung im Grammatisch-kritische Wörterbuech vo dr Hoochdütsche Mundart (1811), ass das e Begriff isch, wo „Ausdehnung in die Höhe, ingleichen Festigkeit, Dauer“, isch. Im letztere Sinn sig dr Begriff für d Stifdig überdräit worde, uf en Iirichdig, wo uf langi Zit aagläit isch. Im Duden chunnt Stift bzw. Stiftung brakdisch nume no in dr modärne Form vor. Bi Stifdige wird in dr Reegel s Vermööge uf Duur erhalte und d Destinäär chönne nume in Gnuss vom Nutze cho, wo s Vermööge abwirft. Stifdige chönne in verschiidene rächtlige Forme (brivaaträchtlig oder öffentlig-rächtli) und für jeede legaal Zwäck errichdet wärde. Die mäiste Stifdige häi e brivaaträchtligi Form und diene gmäinnützige Zwäck. In Dütschland si zum Bispil öbbe 95 % vo alle Stifdige gmäinnützig. In Östriich hingeege si vo 3000 Brivaatstifdige nume öbbe 200 gmäinnützig (also öbbe 7 %). Mä underschäidet Förderstifdige, wo Däätigkäite vo Drittpersoone finanziell fördere, und operatiivi Stifdige, wo dr Zwäck vo dr Stifig isch, sälber Brojekt uszfüere. Mäistens si Stifige
D Louise Mathilda «Tilda» Heck (* 1. Septämber 1877 z Schafuuse; † 1970) isch e Schwyzer Wiirti un Muuse vum japaanisch Schriiftsteller Arishima Takeo. D Mathilda Heck isch d Doochter us eerschter Ee vu dr Bsitzeri vum Schafuuser Wiirtshuus «Schwane», Anna Maria Keller, gsii. Si isch z Schafuuse ufwagse un het er buurgerligi Uusbildig kriegt, des haißt, si isch au in eme Pensionaat in dr franzeesische Schwyz gsii. Mit dr Unterstitzig vu irem Stiefvater Otto Keller het d Heck anne 1897 e Musikstuedium aagfange un isch 1899 uf Frankfurt zooge, go Schueleri vum Julius Stockhausen wääre. Iber ire Beruefswääg z Dytschland waißt mer nyt. Iri Karriere in dr Schweiz het aber Spuure hinterloo, un mer waißt, ass si unter em Chinschtlername «Elly Berghoff aus Frankfurt» d Roll vu dr Fiametta in «Boccaccio» z Winterthur gspiilt ghaa het. Di musikaalisch Karriere vu dr Heck isch schyns nit lang gange, im Privaate isch si aber als fuurt ufdrätte. Im famiilienaigene Hotäl «Schwane» isch si Gaschtgeeberi un Muuse vun eme Salon vu lokaale Chinschtler un Schriiftsteller woore. Zue ire Bekanntschafte un reegelmääßige Salonbsuecher hän dr Hermann Hesse un d Chinschtler Wilfried Buchmann, Gustav Gamper un August Schmid zellt. Derzue het si mit Autoore
D Hotelfachschuel Haidelberich (Fritz-Gabler-Schuel) isch e staatligi Schuel, Schueldreeger isch d Stadt Haidelberich. S git si syter anne 1925 un si isch e raini Wyterbildigsschuel. Dr Name vun ere chunnt vum Haidelbericher Hotelier Fritz Gabler. Dr Hotelier Fritz Gabler (1876–1953) het d Gridnig vu dr Hotelfachschuel Haidelberich firschi driibe, sällewääg drait si mitlerwyyli sy Name. Scho frie het er si in verbands- un beruefsständische Greemie engaschiert. Zäntral Aaliige isch ihm d Verbesserig vu dr Beruefsuusbildig gsii. Zäme mit andere Haidelbericher Hotelier, dodrunter vor allem dr Friedrich Ortenbach, het er d Grindig vun ere Hotelfachschuel fir di chaufmännisch un fachli Wyterbildig vum Beruefsnoowugs firschi driibe. No intänsiive Mieje het di Baadisch Staatsregierig schließlig im April 1925 di Heecher Hotelfachschuel Haidelberich ufgmacht. Bis zue sym Dood isch dr Fritz Gabler dr Schuel as Feerderer un Rootgeeber äng verbunde bliibe. Vu syre Funktzioon as Bresidänt vu dr „Alliance Internationale de l'Hotellerie“ syt 1937 het au d Hotelfachschuel in ihrem internazionaale Bekannthaitsgraad profitiert. Au d Grindig vum Feerderverain vu dr Schuel in dr Chriegsjohr, em hitige Fritz-Gabler-Schuelverain, goht uf sy Iniziatiiv zrugg. D Höhere Hotelfachschule Heidelberg isch am 30. April 1925 as effetligi Schuel vum Land Bade in ere Fyyr ufgmyacht wore. 57 Schueler
Dr Dütsch Orde, au Dütschherrenorde, Dütschridderorde oder Dütschorde, isch e röömisch-katholischi Ordensgmäinschaft. Mit em Malteserorde stoot er in dr (Rächts-)Noochfolg vo de Ridderorde us dr Zit vo de Chrüzzüüg. D Mitgliider vom Orde si sit dr Reform vo dr Ordensregle 1929 regulierti Chorhere. Dr Orde het öbbe 1000 Mitgliider (Stand: 2018), drunder 100 Briester und 200 Ordensschwöstere, wo sich vor allem karitatiive Ufgoobe widme. Dr Hauptsitz isch hüte z Wien. Dr vollständig Naame isch Orde vo de Brüeder vom Dütsche Hospital Sankt Maria z Jerusalem, latiinisch Ordo fratrum domus hospitalis Sanctae Mariae Teutonicorum Ierosolimitanorum. Vo dr latiinische Churzbezäichnig Ordo Theutonicorum bzw. Ordo Teutonicus chunnt d Abchürzig für en Orde OT. D Ursprüng vom Orde lige im ene Fäldhospitaal vo Breemer und Lübecker Kauflüt wääred em Dritte Chrüzzuug um 1190 im Häilige Land bi dr Belaagerig vo dr Stadt Akkon. Dr Bapst Innozenz III. het am 19. Februar 1199 d Umwandlig vo dr Spiddaalgmäinschaft in e Ridderorde mit de Johanniter- und Tämplerreegle für d Brüeder vom Dütsche Huus St. Maria z Jerusalem bestäätigt. Wo us dr karitatiive Spiddaalgmäinschaft e gäistlige Ridderorde worde isch, häi sich sini Mitgliider wääred em 13. Joorhundert im Häilige Röömische Riich angaschiert, im Häilige Land, im Middelmeerruum
Dr Tannhüüser (* um 1230; † noch 1265) isch e dütsche Minnesänger und Spruchdichder gsi. Wenn genau er gläbt het, wäiss mä nid, es git aber in sinere Lüürik Hiiwiis, wo mä histoorisch cha datiere, und noch deene het er zwüsche de Joor 1245 und 1265 gläbt. Über si Lääbe isch weenig bekannt. Dr Tannhüüser isch e faarende Bruefsdichder gsi. E Zit lang het er am Hoof vom Herzog Friedrich d Stritbaar vo Ööstriich gschafft. Dr Codex Manesse bildet en in dr Dracht vom Dütsche Orde ab und in dr Dütschhuuschille z Würzburg befindet sich d Grabblatte vom Siboto vo Tanhusen. Woorscinlig isch er bim Chrüzzuug vom Friedrich II. drbii gsi. Dr Tannhüüser isch e Verdräter vo dr Leich-Dichdig, (Lieder-Dichdig) und si Dichdig het us Minne- und Danzlieder für dr Aadel und s Volk bestande. E baar vo sine Text nääme parodistisch die ärnsti Minnedichdig uf en Arm und enthalte vil Sälbstironii (öbbe Nu heia Tanhusaere) und häi burschikoosi Stroofe, wo an Studäntelieder erinnere. Sini Lieder handle vo Abentüür, Saage und Helde, und enthalte gleerte Blöödsinn und verruckdi Fremdwörter. S Wärk vom Tannhüüser, wo überliiferet si, bestöön us säggs Danz-Leich und 36 Stroofe. Die findet mä in dr Groosse Häidelbärger
Dr Eduard Karl Heinrich Berthold Heyck (* 30. Mai 1862 z Doberan; † 11. Juli 1941 z Ärmetinge, Schwyz) isch e dytsche Kulturhischtoriker, Schriftsteller un Dichter gsii. Dr Eduard Heyck isch e Suhn vum glychnamige Gärtnereibsitzer un Privatier Eduard Heyck (1836–1903) gsii. Är isch uf s Gimnasium z Rostock gange un het z Leipzig, z Jena un z Heidelberg verglychendi Sprochwisseschaft, Gschicht un Chunschtgschicht studiert. Z Heidelberg het er 1885 iber „Genuas Marine in ihrem Verhältniss zur Regierung der Stadt: Die ältere Verfassungsgeschichte Genuas“ promowiert. Derno isch dr Heyck Dozänt z Fryburg wore, 1892 isch er as usserordelige Profässer fir Gschicht uf Heidelberg bstellt wore. Ab 1898 het er as Privatglehrte z München un z Berlin gläbt, isch 1909 uf Ärmetinge in d Schwyz zoge un dert anne 1941 gstorbe. Syni erscht Frau, Maina Heyck-Jensen (1870–1940), e Dochter vum Schriftsteller un Dichter Wilhelm Jensen (1837–1911), isch Chunschtmoleri un Schriftstelleri gsii. In zwooter Eh isch dr Eduard Heyck syt 1907 mit dr Gertrud Schaumann ghyrote gsii. Är isch Vater vu drei Sihn un aire Dochter gsii. Dr Heyck isch e vylsytige Gschichtsforscher, Schriftsteller un Dichter gsii. As junge Dozänt het er 1886 im Ufdrag vu dr Badische Historische Kommission e „Geschichte
Dr Gregor vo Tours (franzöösisch Grégoire de Tours; * 30. Novämber 538 bi Clermont-Ferrand; † vermuetlig 17. Novämber 594 z Tours) isch Bischof vo Tours gsi, e Gschichtsschriiber und Hagiograaf. Sini berüemte Zää Büecher Gschichte ghööre zu de wichdigste Kwelle für d Übergangszit vo dr Spootantike zum Früemiddelalter. S Hauptwärk vom Gregor si die Zää Büecher Gschichte (Decem libri historiarum), wo men e in dr Forschig gwöönlig nume Historiae („Historie“) oder, was aber nid richdig isch, Historia Francorum („Gschicht vo de Franke“) säit. En Originaal vom Gregor existiert nüme, aber s Wärk isch in mee as 50 middelalterlige Handschrifte überliiferet. Die eltiste stamme us em 7. Joorhundert, si aber unvollständig und häi e Hufe Feeler. D Handschrifte, wo mä sich cha druf verloo, stamme us em 11. Joorhundert. Es handlet sich um e christligi Universaalgschicht in dr Dradizioon vo dr Spootantike. D s Absicht vom Gregor isch s gsi, d Gschicht vo dr Gsamtchille us ere eschatologische Sicht daarzstelle, vo dr Schöpfig bis zu de fränkische Köönig vom 6. Joorhundert. S erste Buech beschribt d Zit bis zum Dood vom häilige Martin vo Tours (397), s zwäit d Zit vo de erste Merowinger bis zum Dood vom Köönig Chlodwig I.,