rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Leonhard Ragaz (* 28. Juli 1868 z Tamins; † 6. Dezämber 1945 z Züri) isch e refermierte Schwiizer Theoloog und Uniprofässer gsi. Er isch z Tamins im Bündnerland ufgwachsen und het z Basel, z Jena un z Berlin d Theology studiert. 1890 isch er Pfaarer z Fleerde woorde und 1895 z Chur. Sid 1902 isch er Pfaarer am Basler Münschter gsi, und 1908 het men en als Profässer a di Theologischi Fakultär vo dr Uni Züri gholt. Anne 1913 isch dr Ragaz dr Sozialdemokratische Partei byträtte. Im erschte Wältchrieg isch er für s internazionale Zämegoo vo de sozialdemokratische Bewgegige gsi. Dr Marxismus het em aber nit basst. Bi syne Zürcher Fründ isch dr David Farbstein gsi. 1918 het er sich bim Landesstreik z Züri uf d Syte vo den Arbeiter gstellt. 1921 isch dr Leonhard Ragaz vo dr Uni furt zum sich ganz dr Arbeiterbegegig und dr pazifistische Bewegig z widme. Sys Ideal wäär en gnosseschaftlich organisierte Sozialismus uf ere religiöse wältaschauliche Basis gsi. Do drvo chunt d Ströömig vom religiöse Sozialismus. Do drmit het dr Ragaz au en staarchen Yfluss gha uf s Dänke vo dr Germanischtin Clara Stockmeyer und vom Schriftsteller und Pfaarer Paul Haller gha. Me
Dr Hansjörg Schneider (* 27. März 1938 z Aarau) isch e Schwiizer Schriftsteller. Er isch z Zofigen ufgwachsen und het a dr Uni Basel Germanistik, Gschicht und Psychology studiert. Drno het er als Lehrer und Journalischt und als Regieassistänt am Theater Basel gschaffet. Dr Schneider het Theaterstück, Romään und Verzellige gschribe. Bsunders bekannt woorde sind syni Krimigschichte mit em Kommissär Hunkeler, wo teils vom Färnsee als Mundartgschichte vrfilmt worde sind. Er het sich mit em dichterische Wäärch vom Paul Haller usenandgsetzt. Dr Hansjörg Schneider het 1976 dr Welti-Prys, 1986 dr Aargauer Literaturprys, 1998 dr Phantastik-Prys vo dr Stadt Wetzlar, 2003 en Uszeichnig vo dr Schillerstiftig und 2005 dr Friedrich-Glauser-Prys übercho. 2018 het em d Uni Basel dr Eeredokter ggää. Leköb. Vrzellige, Stuttgart 1970 Die Schlummermutter. Das Leben und die Ansichten einer alten Frau aufgezeichnet von H.S. Basel 1973 Der Bub. Roman. Basel 1976 Lieber Leo. Roman. Zürich 1980 Ein anderes Land. Zürich 1982 Wüstenwind. Notizen November 1982 – April 1983. Zürich 1984 Heimkehr in die Fremde. Zürich 1986 Der Wels. Roman. Zürich 1988 Das Wasserzeichen. Roman. Zürich 1997 Nachtbuch für Astrid. Von der Liebe, vom Sterben, vom Tod und von der Trauer darüber, den geliebten Menschen verloren zu haben. Zürich
Dr Jost Meier (* 15. März 1939 z Soledurn) isch e Schwiizer Komponischt. Er het am Konservatorium z Biel s Musiziere mit em Violoncello studiert. Drno isch er bi diväärse Ensemble und bim Tonhalle-Orcheschter Züri und bi der Camerata Bärn go spiile. Er het bi dr Orcheschtergsellschaft Biel dirigiert und spöter bim Theater Basel. Sit 1983 isch er freischaffend als Komponischt und Dirigänt. Sennentuntschi, Opere ufen Text vom Hansjörg Schneider (1981/82) La vie funambulesque, Ballett Der Drache, Opere Der Zoobär, Chammerooper Augustin, Oopere Dreyfus – die Affäre Marie und Robert, nach em Drama vom Paul Haller, Libretto vom Hansjörg Schneider, Uruffüerig 2017 z Biel Hanspeter Renggli: Jost Meier. In: Andreas Kotte (Hrsg.): Theaterlexikon der Schweiz. Band 2. Chronos, Zürich 2005, ISBN 3-0340-0715-9, S. 1218 f. Normdate: GND: 135006457 | LCCN: n93077390 | VIAF: 29724188
Dr Gottfried Wälchli (* 1899 z Olte; † 1960) isch e Schwiizer Lehrer und Kunschthischtoriker gsi. Er het z Dijon und z Züri d Germanistik studiert. Er het als Mittelschuellehrer z Olte gschaffet. Er het über s Lääbe vo de Künschtler Martin Disteli und Frank Buchser und übere Dichter Paul Haller gschribe. Paul Bodmer. Eine Monographie. Zürich 1954. Buchser, Frank. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 2. Berlin 1955, ISBN 3-428-00183-4, S. 710. Frank Buchser. Mein Leben und Streben in Amerika. Begegnungen und Bekenntnisse eines Schweizer Malers. 1866–1871. Zürich/Leipzig 1942. Frank Buchser 1828–1890. Leben und Werk. Zürich/Leipzig 1941 Disteli, Martin. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 3. Berlin 1957, ISBN 3-428-00184-2, S. 744. Paul Haller 1882–1920. Die Tragödie eines Schweizer Dichters. Olten 1946. Hans Brunner: Gottfried Wälchli (1899–1960). Reihe Solothurner Klassiker. Knapp Verlag, Olten 2015, ISBN 3-90584897-X. Normdate: GND: 141046333 | LCCN: nr99030122 | VIAF: 120297855
Dr Christian Haller, wo am 28. Februar 1943 z Brugg im Kanton Aargau uf d Wält cho isch, isch e Schwiizer Schriftsteller. Er het a dr Uni Basel d Zoology studiert. Acht Joor het er bim Gottlieb Duttweiler Institut und vier Joor bim Theater Claque z Baade gschaffet. E Zyt lang het er z tue gha mit Dureluege vom Filosoof und Schriftsteller Adrien Turel (1890–1957) sym Nochlass. Dr Haller het Romään, modärne Määrli, Vrzellige, Gedicht, Theater und au Kolumne für d Aargauer Zytig gschribe. Er het dr Aargauer Literaturprys, e Wäärchprys vo dr Schillerstiftig, en Eeregaab vo dr Stadt Züri un dr Kunschtprys vom Kanton Aargau übercho. Anne 2007 het dr Haller zäme mit em Fridolin Stähli e Nöiusgab vom Dichter Paul Haller syne Wäärch gmacht. Er isch dr Presidänt vo de Veräinigte Theaterschaffende vo dr Schwiiz gsi und het bi dr Theaterkommission vo dr Stadt Züri und i dr Jury vo dr Schwiizerische Schillerstiftig mitgmacht. Die Hälfte der Träume und andere Geschichten. München 1980 Prinz Ramins Baum. Lenzburg 1984 Strandgut. Roman. Frankfurt am Main 1991 Der Brief ans Meer. Roman. München 1995 Kopfüberland oder die Reise zu den Bäumen. Eine Geschichte. Eggingen 1996, ISBN 3-86142-073-2 Der Fernseher ist kein
Dr Li Wenliang, chineesisch: 李文亮, wo am 12. Oktober 1986 z Beizhen uf d Wält choo und am 7. Februar 2020 z Wuhan gstoorben isch, isch e chineesische Dokter gsi. Er het z Wuhan Medizin studiert und bim Zäntralspital vo dere Metropoole gschaffet. Sy Name isch uf dr ganze Wält bekannt woorde, wil er änds 2019 es paar Koleege über en nöiartigi Lungechranket informiert het, wo denn gly ganz vill Lüüt agsteckt het, und will iim die chinesische Behörde scharfi Vorwürf gmacht hend drwäge; er schüüri i dr Aart vom ene «Whistleblower» öfentlichi Unrue, vrbräiti faltschi Noochrichten und sig tschuld an ere sozialen Unsicherhäit. Drby het me halt de chly spööter doch gmerkt, die Chranket, wo vom früener nit bekante Virus SARS-CoV-2 chunt, het sich i dr Regioon Wuhan un dr ganze Provinz Hubei scho so wyt vrbräitet, ass mee weder achzgtuusig Lüüt chrank worde sind. Und im Februar 2020 isch drvo die wältwyti COVID-19-Pandemy woorde. Dr Li Wenliang isch sälber au vom Virus infiziert woorden und im Alter vo Drüedryssgi a dr Lungenenzündig gstoorbe. Normdate: GND: 1204279187 | SUDOC/IdRef: 200397567 | VIAF: 100149717752010952963
D Erika Burkart, ghürooteni Halter, wo am 8. Februar 1922 z Aarau uf d Wält cho und am 14. April 2010 z Muri gstorben isch, isch en Aargauer Dichterin gsi. Ufgwachsen isch d Erika Burkart z Altüüseren im Fräiamt am Rand vom Rüüsstal. Iire Vatter isch dr Walter Burkart (1883–1961) un d Muetter d Marie Hedwig Glaser (1893–1972) gsii. Voo ire het d Erika vil vernoo über d Saagewält, d Määrli und d Literatur au suscht. Nach em Seminaar het d Burkart es paar Joor Schuel ggää, 1953 het si do drmit aber wägen ere Chranket müössen ufhöre. Iire Maa isch dr Schriftsteller Ernst Halter gsii. Sider het gäärn no mee Gedicht gschriben und spööter au grösseri Gschichten und Romään. Iiri Väärs, wo me vonne säit si sigen öppis vom beschte vo dr modäärne Schwiizer Lyrik, sind guet achoo, und e schööne Teil drvoo isch vo verschidene Musiker vrdoont woorde. Vil vo iirne Sache het si bim Züürcher Ammann-Verlaag lo trucke. Zwöi vo iirne Gedicht und e Ballaade sind im Peter von Matt und em Dirk Vaihinger iireren Anthology Die schönsten Gedichte der Schweiz vo 2002 abtruckt. Und dr Dichter Hermann Burger het iires Gedicht Flocke um Flocke komäntiert für
D Monique Meyer, wo anne 1979 uf d Wält cho isch, isch e Schwiizer Kunschthistorikerin und Germanischtin. Si het Gschicht, Dütschi Literatur un d Sproochwüsseschaft studiert. Drno het si als Kuratorin im Kunschtmuseum Bärn und vo 2010 bis 2015 als wüsseschaftlichi Mitarbeiterin fürs Kunschthuus Züri gschaffet und sit 2015 isch si wüsseschaftlichi Mitarbeiterin am Museum Allerhäilige z Schaffuuse. Si hilft bi Publikazioonen und Uustelligskatalöög mit, und si isch i der Redakzioon vo dr Zytschrift artensuite. Öppe 2019 het si ghulfe, wo dr Germanischt Fridolin Stähli d Websyte www.paulhaller.ch mit Sachen us em Lääben und us de Schrifte vom Aargauer Dichter Paul Haller gmacht het. Alberto Giacometti. Zeichnungen und Aquarelle. Das Legat Bruno Giacometti. Kunsthaus Zürich. Zürich 2014. Alberto Giacometti, Druckgraphik. Die öffentliche Sammlung Gross in Sent. Zürich 2016. mit em Matthias Fischer: Tour de Suisse. Schweizer Kleinmeister aus der Sammlung Bernhard Neher. Ausstellungskatalog Museum zu Allerheiligen 26.11.2017–2.4.2018, München 2017. Mitarbet am Kataloog: Meisterzeichnungen. 100 Jahre Grafische Sammlung im Kunsthaus Zürich. Glanzlichter aus einer der bedeutendsten grafischen Sammlungen der Schweiz. Zürich 2015. Mitarbet am Katalog: Lust und Laster. Die 7 Todsünden von Dürer bis Nauman. Ausstellungskatalog Kunstmuseum Bern und Zentrum Paul Klee zur Ausstellung vom 15. Oktober 2010 bis 20. Februar
S Aargauer Literaturhuus isch e kulturelli Institutioon z Länzbig im Kanton Aargau. Es isch es Huus, wo me d Literatur un algemäin d Sprooch cha uf verschideni Aarten erlääbe: mit rede, lose, lääse, schryben und spiile. Me probiert uus, was me mit Buechstabe, Wörter und Sätz cha mache. D Textstatt isch dr Oort, wo me jungen Autoore bi iirem Schrybe hilft. Es git Vortreeg, me diskutiert drüber was d Literatur isch, was d Dichter und Autoorinne schrybe und was das für d Gsellschaft bedüütet. Me luegt uf d Schwiizer und die ussländischi Literatur. Es wird vo Zyt zu Zyt öpper als Gaschtautoor yglade, wo de im Huus taarff lääben und do cha schrybe. Im Atelier Litera chöme Chinder bi Projäkt vo dr Begabteförderig im Kantoon cho Gschichten und Gedicht schrybe. S Literaturhuus git’s sit 2004. Es schaffet im alte Länzbiger «Müllerhuus» am Bläichiräin. Syni Arbet macht s mit dr Hilf vom Aargauer Kuratorium. Es paar Mol isch im Länzbiger Huus s Literaturfestival für di mödärni Lyrik Neonfische gsi. Am 10. Merz 2020, grad hundert Joor noch em Dichter Paul Haller sym Todestaag, isch en Oobig im Aargauer Literaturhuus gsi under em Motto «Kais Stärndli schickt e Häiteri». D Läitig vom
D Monica Cantieni, wo am 9. März 1965 z Thalwil uf d Wält cho isch, isch e Schwiizer Schriftstellerin. Si schaffet als Läiterin vom Beraich Multimedia für d Abtäilig Kultur bim Schwiizer Radio und Färnsee. Si schrybt Gschichte, und es git von ere au en Roman und e Vrzellig. Für iires bishäärige Wäärch het si Prys und Wäärchbytreeg übercho vo dr Stiftig Pro Helvetia, dr Stadt Züri, em Aargauer Kuratorium und vom Festival Rilke z Siders. Hieronymus’ Kinder. Vrzellig, Züri 1996, ISBN 3-85869-130-5 Grünschnabel. Roman. Frankfurt am Main 2011, ISBN 978-3-89561-345-6 Lucia, Mädchen. Theaterstuck d Websyte vo dr Monica Cantieni Publikatione vo und über Monica Cantieni im Katalog Helveticat vo dr Schwiizerische Nationalbibliothek Yytrag über Monica Cantieni im Lexikon vom Verein Autorinnen und Autoren der Schweiz Normdate: GND: 143520237 | LCCN: n98059590 | SUDOC/IdRef: 156496259 | VIAF: 167865628
Dr Stephan Hunziker, wo anne 1967 uf d Wält cho isch, isch e Musiker us em Kanton Aargau. Er chunt vo Mänzike. Er spiilt Gitarren und di elektrischi Gitarre und macht zäme mit em Schlagzüüger Benno Ernst Musig, iires duo heisst Salut les copains. Si singe französischi Chansons. Beedi sind zämen au als Duo Choommerbuebe bekannt. Im Hunziker und em Ernst iirem Repertoire sind Mundartlieder nach vrdoonte Gedicht vom Paul Haller. Dr Hunziker het scho lang mit em Haller syne Wäärch z tue. Vo iim isch d Musig füre Film Dunkelschwarzi Auge übere berüömt Aargauer Dichter. Café 1930, 2004 Nuages, 2004 Agua & vinho, 2005 Aber Schmützli git's ekäis! vrdoonti und vorglääseni Gedicht vom Paul Haller, zäme mit em Benno Ernst, dr Liliane Gubler und em Michael Wolf Salut les Copains uf artisten.ch
Dr Hansruedi Twerebold, wo am 29. Oktober 1939 z Baden uf d Wält cho isch, isch en Aargauer Schauspiiler. Nach dr Schauspiilusbildig z Züri het er a verschidene Theater chönnen ufträtte. Er isch a dr Landesbüüni Rhynland-Pfalz gsi, am Zimmertheater Heidelberg und z Baden am Theater Claque. Und wyters au no am Stadttheater Chur und em Theater Biel-Soledurn. Sit 1986 isch er freischaffende Schauspiler. Er het sich mit em Wäärch vom Aargauer Dichter Paul Haller usenandgsetzt. Er het für d Pro Argovia dr chly abasst Text vo iim synere Balaade Juramareili in ydrückliche Lääsige vorträit; vo dere Fassig git s au e Sändig vom Schwiizer Radio. Jean Grädel: Hansrudolf Twerenbold. In: Kotte, Andreas (Hg.): Theaterlexikon der Schweiz, Chronos Verlag Zürich 2005, Band 3, S. 1979–1980.
Twerenbold isch e Familiename. Bekanti Lüüt sind: Hansrudolf Twerenbold (* 1939), Schwiizer Schauspiiler Maurus Twerenbold (* 1988), Schwiizer Jazzmusiker Paul Twerenbold (* 1946), Schwiizer Politiker Werner Twerenbold (1946–2015), Schwiizer Undernäämer Twerenbold isch vo do häär au dr Naame von ere Firma: Twerenbold Service, Schwiizer Reiseundernääme
Dr Martin R. Dean, wo am 17. Juli 1955 z Mänziken im Aargau uf d Wält cho isch, isch e Schwiizer Schriftsteller. Nach dr Zyt a dr Alte Kanti z Aarau het er z Basel d Germanistik, d Filosofy und d Ethnology studiert. Er isch vil uf Reise gsi, öppen uf Südamerika, Portugal und Frankrych, und au uf Griecheland und Italien isch er ggange. Vo 1990 bis 1998 isch er z Basel a dr Schuel für Gstaltig Lehrer gsi. Sid 1999 git er am Gimi z Muttez Tüütsch und Filosofy. Syni literarische Wäärch sind zimli vilsytig. Es git vonnem Romään, Theater, Sache für d Schuel, Essay über Schriftsteller un d Literatur und au Hörspiil. Für em Andreas Neeser sys Buech vo anne 2013 mit em Titel Übers Wasser tanzt en Schy zum Wäärch vom Dichter Paul Haller het dr Dean s Gedicht «Moondart» gschribe. Die verborgenen Gärten. Roman. München: Carl Hanser 1982. Begegnungen mit Schweizer Schriftstellern. 9 Interviews. 1986. Literatur in der Schweiz. Ein Überblick über die vier Sprachregionen. 1987. Die gefiederte Frau. Fünf Variationen über die Liebe. München: Carl Hanser 1984. München: DTV 1987: ISBN 3-423-10758-8 Der Mann ohne Licht, Roman. München: Carl Hanser 1988. München: DTV 1996: ISBN
D Brigitte Fuchs, wo anne 1951 z Widnau im Kanton Sanggallen uf d Wält cho isch, isch e Schwiizer Lyrikerin. Si isch z Widnau im Sanggaller Rhintl mit iirem Mäitliname Brigitte Frei ufgwachsen und ufs Leereseminar Mariabäärg z Rorschach ggange und het i de Kantöön Sanggallen und Aargau Schuel ggää. Si het 1973 dr Paul Fuchs ghürootet und läbt sit 1979 z Töüffetu. Näbet dr Schuel het si sich au für s Chinderhilfswäärch Unicef und für e Schriftstellerinneverband femscript engaschiert. vo 1995 bis 2003 het si d Redakzioon vo dr Kulturzytschrift vom Schwizer Ex Libris-club gha. D Fuchs schrybt Lyrik, Prosa und Aforismen und macht sproochspiilerischi Texte. Väärs vo iire sind in Zytige, Lyrikzytschriften und Anthologie usecho und i verschideni anderi Sproochen übertreit. D Lyrikerin isch uff Lääseverastaltige ufträtte, so wie am Rilke-Festival z Siders anne 2003 und bim Internazionale Lyrikfestival Basel 2019. Si isch bim Veräin Autorinnen und Autoren der Schweiz drby. Für em Andreas Neeser sys Buech vo anne 2013 mit em Titel Übers Wasser tanzt en Schy zum Wäärch vom Dichter Paul Haller het d Fuchs s Gedicht «De Fade söl kes Ändi ha» gschribe. D Brigitte Fuchs het dr Joachim-Ringelnatz-Prys, en Prys vom Förderprys Meran, und
Dr Francke-Verlag isch es Verlagshuus z Bäärn. Dr Verlag isch anne 1831 gründet woorde, vom Johann Felix Jacob Dalp, und er het de no J. Dalpsche Buchhandlung gheisse. Sid 1866 het dr Karl Schmid d Firma gchauft. 1884 isch dr Alexander Francke drzuechoo, wo vonnem dr spööter Firmename chunt. Sit 1992 ghöört dr Verlag zum Undernääme Narr Francke Attempto Verlag z Tüübinge. D Büecher, wo bim Francke-Verlag usechöme, sind zmeischt uf de Fachpiet vo dr Sproochwüsseschaft, grad au mit Schrifte zu dr Dialäktforschig, dr Kulturgschicht un dr Theology. Bim Verlagsprogramm isch au d Zytschrift Vox Romanica. Drzue git Francke au Wäärch vo dr Belletristik use. Carl Ludwig Lang: 125 Jahre Francke Verlag Bern. Bern 1957. Carl Ludwig Lang (Hrsg.): 150 Jahre Francke. Bern 1981. d Websyte vo Narr Francke Attempto Verlag GmbH + Co. KG Normdate: GND: 5021365-9 | LCCN: no00087573 | SUDOC/IdRef: 027715868 | VIAF: 135691610
D Schällebrugg isch e Brugg bi Chüddige im Kanton Aargau. Es isch e schteinigi Bogebrugg a dr alte Landstrooss vo Aarau über d Staffelegg uf Frick. Si isch vo 1804 bis 1810 bout worde. Me erkläärt dr Name so: Zum boue het me Häftling usem Zuchthuus z Baden ygsetzt. Früener het men em Chefi au «Schällehuus» gseit und d Arbet vo dr Strööfling usserhalb isch s «Schällewäärch» gsi; das chunt drvo, ass me de Gfangene bim Schaffe chlyni Schälle oder Rölleli agleit het. Di Wörter sind bim schwiizerdütsche Mundartwörterbuech Idiotikon erkläärt. D Brugg isch dr Schauplatz vo de Sache, wo im Paul Haller sym Gedicht De Nussbaum a dr Schällebrugg bassiere. Schweizerisches Idiotikon. Band II, Sp. 1728, Artikel Schallenhūs (Digitalisat) und Band XVI, Sp. 1250, Artikel Schallenwërch (Digitalisat). 47.4239168.054282Koordinate: 47° 25′ 26,1″ N, 8° 3′ 15,4″ O; CH1903: 646454 / 252750
Dr Fridolin Stähli, wo anne 1957 z Brugg uf d Wält cho isch, isch e Schwiizer Ethikprofässer und Literaturhistoriker. Er het z Aarau d Kantonsschuel bsuecht und a dr Uni Züri Germanistik, Gschicht und Kunschtgschicht studert. Er het s Diplom für s Hööchere Leeramt übercho. Drno isch er uf Altdorf as Gimi go Schuel ggää, und sid 1988 schaffet er als Dozänt für Ethik, Kultur und Kommunikation a dr HTL Brugg und sid 1996 als Profässer a dr Fachhochschuel Nordweschtschwiiz. I syne Schrifte redt er meischtens vo dr Ethik und vo dr Literatur. Dr Stähli isch ghüroote und läbt z Aarau. Gefährdete Künstler. Der Briefwechsel zwischen Gottfried Keller und Johann Salomon Hegi. Dissertation. Zürich und München 1985. Der Üetliberg im Spiegel der Literatur. In: Der Üetliberg. Zürich 1986, S. 49–52. «Du hast alles, was mir fehlt…» Gottfried Keller im Briefwechsel mit Paul Heyse. Stäfa 1990. Texte aus dem Aargau. Aarau 1997. Lyrik aus dem Aargau: Erika Burkarts Gedicht «Spätherbst», in: Aargauer Zeitung, 22. November 1997, S. 61. Umweltethik. Die Wissenschaft führt zurück zur Natur. Verlag Sauerländer. Aarau, Frankfurt/M., Salzburg 2000. zäme mit em Peter Gros: Der Aargau liegt am Meer. Ein Streifzug durch seine Literaturlandschaften. Mit Fotos von Werner Erne.
De Beat Dittli (* 26. Mäi 1955 z Geschänä) isch es Zuger Bhöördemitgliid und en Namekundler. De Dittli isch im Urnerland uufgwachse, wo syn Vatter es Chläidergschäft ghaa hät. Spööter hät er sich dän im Zugerpiet niderglaa; wone tuet er deet z Oberwyl. Gstudiert hät er a den Uniwèrsitèète Friburg und Züri, und zwaar im Hauptfach Gèrmanischtik. Syni Tokteraarbet hät de Dittli bim Stefan Sonderegger gschribe; s Theema isch Orts- und Flurnamen im Kanton Zug. Typologie, Chronologie, Siedlungsgeschichte (1992) gsy. 1991, nach de Promozioon, hät er am Schwyzerischen Idiotikon em Peter Dalcher syni Redaktoorestell übernaa. Scho nach nu zwäi Jaar isch er deet aber wider furt; nöi isch er vom Kanton Zuug aagstelt gsy, wo-n-er zum äinten as Leerer am doozmaalige Zuger Leererseminaar gschaffet und zum andere syni Dissertazioon zum föif- reschpäktyv mit em Chaarteband sächsbändige Wèèrch Zuger Ortsnamen. Lexikon der Siedlungs-, Flur- und Gewässernamen im Kanton Zug. Lokalisierung, Deutung, Geschichte (2007) erwyteret hät. I dèm Namebuech wèèrded über 12 000 Örtlichkäitsnämen erlüüteret. De Dittli isch hüt Protokollfüerer vom Zuger Kantonsraat, Presidänt vo de stedtische Nomenklatuurkomissioon (aso die, wo über Oorts-, Fluer- und Straassenäme wachet) und Mitgliid vo de kantonaale Nomenklatuurkomissioon und vo de kantonaale Musigkomissioon. Dezue ane sitzt er
Rätien steht für: Rätien oder alemannisch Räzie, es Gebiet i den Ostalpe Raetia, e römeschi Provinz Kanton Rätien, en Kanton vo de Helvetische Republik (1798–1803) Hohen Rätien, e Burgaalag südlich vo Thusis im Bündnerland, Schwiz Valentin von Rätien (* vor 435; † um 475), en Bischof vo Passau Lueg au: Churrätien Rätikon Räter
Schweizerland isch e Kulturzytschrift i dr Schwiiz gsi. Dr ganz Titel vonere isch zerscht Schweizerland. Monatshefte für Schweizer-Art und -Arbeit und de Schweizerland. Monatshefte für Literatur, Kunst und Politik gsi. S Heft isch vo anne 1914 bis 1921 z Chur usechoo. Usegää h et d Zytschrift dr Paul Kaegi, dr Redakter isch für die meischte Heft dr Schriftsteller Felix Moeschlin (1882–1969) gsi. I dr Zytschrift sind näben anderem Wäärch vo Schwiizer Autooren usecho, so öppen in es paar Folge als Erschtpublikazioon em Paul Haller sys Drama Marie und Robert i de Joor 1915 und 1916. Me taarff se nit verwächlse mit Schweizerland. Internationale Biefmarken-Zeitung, wo vo 1938 bsi 1945 usecho isch. Hans Erhard Gerber: Moeschlin, Felix. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz.
D Chile Chiirchbärg isch e refermierte Chile im Kanton Aargau. Si stoot i dr Gmeind Chüddige. Si chunt s erschte Mol in eren Urkunde vo anne 1036 vor; dr Name Chiirchbärg anne 1245. Di hüttigi gootischi Chile isch öppen um 1500 bout worde, dr Haupttäil vom Turm isch no romanisch. Es het es paar schönni gmooleti Fäischter vom Felix Hoffmann i dr Chile. Näbe dr Chile lyt dr Fridhoof vo dr Pfarräi. Uf der andere Syten isch d Chileterasse, wo im öschtlichen Egge d Nüsperli-Linde stoot. Si isch vom Jakob Nüsperli, wo afangs 19. Joorhundert dr Chiirchbärger Pfaarer gsi isch. I dr Zyt afangs 20. Joorhundert, wo dr Paul Haller doo Pfaarer gsi isch, het er e Teil vo syne literarische Wäärch gschribe. Spöter het dr Aargauer Schriftsteller Hermann Burger uf Chiirchbärg gläbt. Commons: Refermierti Chile Chiirchbärg – Sammlig vo Multimediadateie Ernst Zschokke: Pfarrer Jakob Nüsperli auf Kirchberg. In: Aarauer Neujahrsblätter 1927. 47.4106598.063278Koordinate: 47° 24′ 38,4″ N, 8° 3′ 47,8″ O; CH1903: 647145 / 251281
Dr Werner Erne, wo am 9. April 1931 z Züri uf d Wält cho isch, isch e Schwiizer Fotograf. Er het z Züri i dr Fotofachklass bim Hans Finsler und bim Walter Binder studiert. 1970 isch er em Schwiizer Wäärchbund byträtte. Sid 1960 het er z Aarau es eigets Fotoatelier gha. Und vo 1971 bis 1996 isch er sälber Lehrer a dr Kunschtgwärbschuel z Züri gsi. Passion Pferderennen. Wabern 1967. Glockengiesserei H. Rüetschi AG, Aarau. Fonderie de cloches H. Rüetchi SA, Aarau. Aarau 1968. mit em Fridolin Stähli: Der Aargau liegt am Meer. Ein Streifzug durch seine Literaturlandschaften. Zürich 2003. gegenüber, mit Text vom Markus Kirchhofer, 2011 Werner Erne uf foto-ch.ch de Werner Erne bi dr Fotostiftig Schwiiz
Dr Markus Bundi (* 7. Augschte 1969, Wettige) isch e Schwiizer Literaturwüsseschaftler und Autor. Er het a dr Uni Züri Filosofy, Nöji Dütschi Literatur und Linguistik studiert. Er het als Sport- und Kulturredakter gschaffet und jez isch er Lehrer a dr Alti Kanti z Aarau. Dr Bundi schrybt sit 2001 literarischi Sache. Er isch dr Usegäber vom Wäärch vom Aargauer Schriftsteller Klaus Merz. Aus Zeiten. Wolfbach, 2001. Lichterdings. Wolfbach, 2002. Entsichert. Isele, 2004. Die Schwerkraft im Gleichgewicht. Isele, 2005. Ausgezogen. Edition Epoca, 2006. Das Grinsen des Horizonts. Isele, 2007. 60 Jahre Menschenrechte – 30 literarische Texte. Salis, 2008. Von Unmittelbarkeit zu Unmittelbarkeit. Isele, 2008. Sehr geehrte und andere. Isele, 2009. Gehen am Ort. Isele, 2011. Dass Raubtiere gezähmt werden. Offizin S., 2012. Emilies Schweigen. Klöpfer & Meyer, 2013. Kleine Rolle rückwärts. Edition Isele, 2013. Die Rezeptionistin. Klöpfer & Meyer, 2014. Des Möglichen gewärtig. Innsbruck, Haymon, 2015. Mann ohne Pflichten. Klöpfer & Meyer, 2015. Planglück. Klöpfer & Meyer, 2017. Ankunft der Seifenblasen. Waldgut, 2018. Begründung eines Sprachraums – Ein Essay zum Werk von Marlen Haushofer. Limbus Verlag, 2019. Alte Bande. Wien, Septime, 2019. Die Aufgabe – Handbuch für gute Lehrpersonen. hep Verlag, 2020 Der Junge, der den Hauptbahnhof Zürich in die