rlitschk/wikidir huggingface dataset:
S Département Jura [ʒyˈʀa] ésch e Département z Frànkrich. S ghert zr Region Bourgogne-Franche-Comté un tràjt de N° 39 nooch de àlfabetisch Räiefolg vun de frànzeesche Départements. De Nàmme kummt vum Gebiri Jura. S Département Jura leit ìm Oschte vun Frànkrich. S granzt a d Département Haute-Saône, Doubs, Ain, Saône-et-Loire un Côte-d’Or, drzüe öi án dr Schwizer Kanton Waadt. Di 5 greeschte Städt sìn: Commons: Département Jura – Sammlig vo Multimediadateie Generàlrot vum Département Jura Prafektür vum Département Jura Normdate: GND: 4126127-6 | LCCN: n81141839 | SUDOC/IdRef: 027296946 | VIAF: 234191213
Affringues isch e franzesische Gmeind mit 256 Ywooner (Stang 1. Januar 2020) im Département Pas-de-Calais i dr Region Hauts-de-France. D Gmeind ghört zum Kanton Lumbres im Arrondissement Saint-Omer. D Ywooner wärde Affringuois gnennt. D Sidlig wird um 1182 ume aus Hafferdinges u 1186 Harfrenges gnennt. D Nachbergmeinde vo Affringues si Seninghem im Nordweschte und Weschte, Bayenghem-lès-Seninghem im Norde, Lumbres im Nordoschte, Elnes im Oschte, Nielles-lès-Bléquin im Südweschte u Wismes im Süde u Südoschte. d Chiuche Saint-Léger s Chriegerdänkmau, wo grad näbe dr Chiuche steit Commons: Affringues – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Saint-Just isch e französischi Gmeind mit 955 Yywohner (Stang 1. Januar 2020) im Département Ain in dr Region Auvergne-Rhône-Alpes. D Gmai ghert zum Kanton Ceyzériat im Arrondissement Bourg-en-Bresse. Saint-Just liit öppe vier Kilometer oschtsüdoschtlich vo Bourg-en-Bresse in dr historische Browinz Revermont. D Nachbergmeinde vo Saint-Just sind Jasseron im Norde und Nordoschte, Ceyzériat im Oschte und Südoschte, Montagnat im Süde und Bourg-en-Bresse im Weschte. Chiuche Saint-Bernard Commons: Saint-Just (Ain) – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Dr julianisch Kalender isch vum Gaius Julius Cäsar 46 v. Chr. igfüehrt worre un in manche Deile vu dr Welt noch bis ins 20. Johrhundert gültig gsi, im chilchliche Beriich deilwiis bis hüt. Er wird hüt in dr Wisseschaft ruckwirkend au fer die Johr vorem Julius Caesar verwendet. Er isch abglöst worre dur dr gregorianisch Kalender, wo im Grund gnumme e chleini Ergänzig vu dr Kalenderregle isch. Dr julianische Kalender isch ebbis anders wie s Julianisch Datum. E Kalender isch kei Zittrechnig (Ära), sundern e Kalender strukturiert e Johr. E Ära zellt degege d Johr ab eme bestimmte Zittpunkt (Epoche). E Kalender cha mit underschidliche Epoche gnutzt werre. So rechnet mer z. B. in Japan d Johr nooch dr Thronbestigig vum Kaiser. S Johr 1 vu dr aktuelle Ära Heisei isch s Johr 1989 vu dr Christliche Ära. Beidi Äre nutze aber dr gregorianisch Kalender. Umchehrt cha e Epoche un die dezueghörig Ära au vu verschidene Kalender gnutzt werre. So isch z. B. die Christlich Ära in Rom 1582 vum Julianische uf dr gregorianisch Kalender umgstellt worre. Dr ald römisch Kalender isch ursprünglich e vu dr Griche ibernummene Mokalender gsi. Säller isch je nooch Bedarf in uregelmässige Abständ an s
Belley isch e französeschi Gmeind mit 9207 Yywohner (Stand 1. Januar 2020) im Département Ain i de Region Auvergne-Rhône-Alpes. D Stadt isch Sitz vo de Underpräfektur vom Arrondissement Belley, Houptort vom Kanton Belley und Sitz vom Gmeindsverband Bugey Sud. Belley liit am Südweschtrand vom Jura, öppe i de Mitte vom Stadtdrüeck Lyon-Gämf-Grenoble. Im Weschte begränzt de Fluss Furans s Gmeindsgebiet, öschtlich vo de Chärnstadt verlauft de Canal de Dérivation du Rhône, en umgleitete Arm vo de Rhone, wo demit es Wasserchraftwärch gspise wörd. Zue de Gmeind ghöre d Ortsteil Billgnin, Les Ecassaz, Coron und Meuillens. Belley isch di historeschi Hauptstadt vom Bugey (Pagus Belliceusis); am Endi vom 10. Johrhundert het si zum Heilige Römische Riich ghört, ab em 11. Johrhundert stoot de Ort under de Oberhoheit vo de Grafe vo Savoye. 1385 isch fascht di gsamti Stadt dur es Füür zerstört worde. Belley isch sit em 5. Johrhundert Sitz vom e Bischof. Commons: Belley – Sammlig vo Multimediadateie d Website vo de Stadt Belley Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) Normdate: GND: 4087127-7 | VIAF: 238372672
Nantua isch e französischi Gmeind mit 3453 Yywohner (Stand 1. Januar 2020) im Département Ain i dr Region Auvergne-Rhône-Alpes. I dr Stadt isch d Underpräfektur vom Arrondissement Nantua und vom Kanton Nantua. Dr zueghörig Gmeindsverband isch d Communauté de communes Haut-Bugey. Nantua liit uf 480 m am Nantuasee, öpe 30 Kilometer öschtlech vo Bourg-en-Bresse und 45 Kilometer weschtlech vo Gämf. D Nachbergmeinde vo Nantua sind Apremont und Charix im Nordoschte, Les Neyrolles im Oschte, Saint-Martin-du-Frêne im Südweschte, Port im Weschte und Montréal-la-Cluse im Nordweschte. Dr Ort isch in ere Kwelle vo ane 757 s erschte Mool gnännt. Commons: Nantua – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
S Chönigriich Schwede (schwedisch Konungariket Sverige oder eifach Sverige ) isch e parlamentarischi Monarchi z Skandinavie. S Staatsgebiet schließt, näbe em öschtliche Teil vo dr skandinavische Halbinsel, d Insle Gotland und Öland mit i. Schwede isch Mitglid vo dr EU und vom Nordische Rot und hätt öppe 450.000 qkm und ca. 10,2 Mio. Iwohner. D Hauptstadt isch Stockholm. Witere wichtige Städt sind Malmö, Göteborg, Västerås, Norrköping, Linköping, Umeå, Örebro, Lund, Halmstad und Uppsala. Schwede gränzt im Weschte ans Skagerrak, s Meer zwüsche Schwede, Norwege und Dänemark) und s Kattegat, d Meerängi zwüsche Schwede und Dänemark, und im Süde und Oschte an d Oschtsee. Zue Schwede ghöre öppe 221.800 Insle, die drei gröschte sin Gotland (2.994 km²), Öland (1.347 km², beidi liege in dr Oschtsee) sowie Orust (346 km², sälli liegt nördlich vo Göteborg). Die längschti Usdehnung vo Norde noch Süde isch 1.572 km, un vo Oschte noch Weschte 499 km. D Landesgränze zue Norweege isch 1.619 km lang, die zue Finnland 586 km. In Schwede isch Schwedisch d Amtssproch (syt em 1. Juli 2009 au offiziell). Dialäkt, wo ender vil vom Standardschwedische abwyched, sin under anderem Schonisch (skånska) im Süde, s Älvdalisch (älvdalska) im innere Weschte und s Gotländisch (gotländska)
Skandinavie isch uf der eine Sitta d Bezeichnig für d Halbinsla in Nordeuropa und uf dr andra Sitta oo a Bezeichnig für an Kulturruum. Di Skandinavisch Halbinsla liit im Norda fa Europa und goot fa Trelleborg in Südschweda bis uffe zum Nordkap. Für d Geografe ghörand zue Skandinavie die Länder Norwega und Schweda und dr Nordweschta fa Finnland. Di Geologe zelland au ganz Finnland und di russischa Gebiet Karelie und Kola drzue; si redand drum fa Fennoskandinavie. Zur skandinavischa Kulturgemeinschaft – gschichtlich und sproochlich – khörand die Länder: Dänemark; Hoptstadt: Kopehage Schweda; Hoptstadt: Stockholm Norwega; Hoptstadt: Oslo Island; Hoptstadt: Reykjavik Färöer-Insla; Hoptstadt: Tórshavn. Dänemark, Island, Norwega und Schweda bildand sit 1952 zämma dr Nordisch Rat. Commons: Skandinavie – Sammlig vo Multimediadateie
E Sling Bikini isch e eiteilig Badonzug, wu nit viil verdeckt wird, oder zmindescht soviil wie mit eme Bikini zeigt wird. Trait wird er wie e Bikinihos mit Bändel, nur dass die nit um d Huft, sundern um de Nacke bunde werre. Des losst di gonz Syte vum Liib unbedeckt. D Streife gihn zwische oder uf de Ussesyte vun de Brischt durich, wenn si breiter sin, kinne si au driiber gihn, kinne aber licht zum "obe ohni" sunne uf d Syt gschobe werre. Hinte gihn d Bändel meischt bis zwische d Pobacke runter. Des siht dene esu ähnlig us wie e Thong. Slings werre au zum Teil Monokini gnennt, des isch aber nit gonz richtig, will des isch eigetlig ohni Bikini-Oberteil gmeint. Slingshots uf Bikiniscience (änglisch)
Under re Johrhundertwändi verstoht mer im allgemeine de Zitruum vo e baar Johr um de Übergang vo einem Johrhundert in s ander. Wë mer genauer anelüegt, no ßin's numme d Johr mit de Ändziffere 00 und 01 (Epochesprung); di meiste Lüt finde aber de Wechsel vo de Ändziffer vo 99 uff 00 wichtiger. Im speziälle hät d Johrhundertwändi de Wechsel vom 19. zum 20. Johrhundert bedütet, also öbbe d Johr vo 1896 bis 1910 ("Fin de siècle"). Säll isch z Europa d Belle Époque gsi, e Zit mit starke bolitische und soziale Änderige vo de Gründerzit und de Johr vor em Erschte Wältchrieg - und glychzitig mit usbrägte Styl in de Architektur, Literatur und Kunscht. Dass di kulturälli Zitewändi vom 19. Johrhundert erscht in de 1910er stattfindet, nännt mer s lang nünzähnt Johrhundert. Sit de letschte Johrdausendwändi vom 20. zum 21. Johrhundert isch de Begriff missverständlig und überholt.
Liberalisierung (lat. libertas - Freyheit) beditet dr Abbau vun schtaatlichi oder gsellschaftlige Iischränkunge, Iigriff un Vorschrifte. Politischi Liberlaisierung isch e Abbau vu repressive Funktione vum Staat. Der Uusdruck wird vilmol im Kontext vun Minderheiteschutz, Menscherecht, Verbot un dr Umwendlung oder Abschwächung vun Schtrofe. Wirtschaftligi Liberalisierung isch dr Ruckzug vum Staat us dr Wirtschaftsprozess zue Gunschte vun private Unternemme un zuem Teil zue Unguschte vun dr eifache Lit. Dr Liberalisierungsbegriff in dr Wirtschaft isch noch em zweite Weltkrieg durich d OECD prägt worre. Am Ofong isch bloss dr Abbau vun mängemässige Hondelsbschänkunge gmeint gsi.
Hinter dr Lewensiistellung verberge sich d Wert, wu mit einre – noch dr persenlige Uffassung – richtige Lewensfiehrung verbunde sin. Unter dr Lewensiistellung isch also im Gegesatz zuem Lewensstil, wu des „wiä“ d Lewesgschtaltung verdiitligt un dodemit d' matrialischtisch Usgschtaltung nächer definiert, des „wege was“ z verstih, wu d' Ontwort uf d' Frog git, wurum mir e bstimmter Lewensschtil lewe. D Lewensischtellung konn us bewusste philosophische, religiese, politische oder au ondri Iberlegunge un Iberzejgunge rus resultiere un mit ongstrebte Regelverschtess gege s Umfeld (Familie, Schuel, Beruef, im witre Sinn d Gsellschaft usw.) verbudne sii. Vilmol schine awer bewusste wie unbewusste un ender ureflektierti Ibernohme vo vorglebte Lewensiistellunge un dodemit e konformistischi Lewensgschtaltung vorzherrsche. Die konformistisch Lewensgschtaltung wird allefalls vun entwicklungsbedingte Grenziwerschrittunge begleitet, wu e feschter Platz in de Sozialisation vum Kind zuem Erwachsene hän. Diä zuegrundglegte Grenze sin dodebi awer nit schtatisch, sundern entwickle sich vun Generation zue Generation un au innerhalb vun ere ständig un vilfälti furt.
Adolf, mänggisch au Adolph, in dr Vergangeheit latinisiert as Adolphus isch en männliche Vorname. Er isch früehner in dütschschbroochige Länder, in Skandinavie und Holland sehr beliebt gsi, weniger in de oschdeuropäische Länder. Wägem Adolf Hitler, wo dr Zweit Wältchrieg und d Vernichtig vo Millione vo unschuldige Mensche verschuldet het, isch dr Name ehnder sälte worde. Z Frankriich, wo Adolphe as Vorname nit sälte gsi isch, isch er braktisch ganz verschwunde. Z Schbanie und in Südamerika wo nid vo de Nazi bsetzt worde si, isch die schbanisch Version Adolfo immer no gang und gäb. Althochdytsch, zämägsetzt us adal (edel, vornähm) u wolf = dr edli Wolf oder edle Wolf. 11. Januar, 17. Juli Adolph Adam (1803–1856), französische Opere u Ballet Komponischt Adolf Butenandt (1903–1995), dütsche Chemiker, Nobelpreisträger 1939 Adolf Clarenbach (um 1500–1529), dütsche Theologe, evangelische Märtyrer Adolph Coors III, (1915-1960), amerikanische Undernämer u Mordopfer Adolf Dassler (1900–1978), dütsche Ungernehmer, Gründer vo Adidas Adolf Eichmann (1906–1962), SS-Sturmbannführer, verurteilt wege Verbreche gegä das jüdische Volk, gege d Menschlichkeit und Kriegsverbreche Adolf von Essen (Adophus de Assindia, de Essendia) (1350–1439) Adi Furler (1933–2000), dütsche Sportreporter Adolf Glaßbrenner (1810–1876), dütsche Humorischt und Komiker Adolph Gottlieb (1903–1974), US-amerikanische Maler vom Abstrakten Expressionismus Adolf Grimme (1889–1963), deutscher
D' Okzitanische Sproch isch ä galloromanische Sproch, wu im sydliche Drittel vun Frankrich, in abglegene Biet vo Italie (de (piemontesische Alpe) un Spanie (Val d'Aran in Katalonie) gschproche wird. Sprochcodes: ISO 639-1: oc ISO 639-2: oci Dr Name okzitanisch isch abgleitet vum okzitanische Wort òc fyr 'ja'. D'galloromanische Sproche (Französisch un Okzitanisch) werde iteilt in d' Langues d'oïl (oïl = altfranzösisch fyr 'ja', wo sich s'hitige oui drus entwicklt het) un d' langue d'oc (òc = altokzitanisch fyr 'ja'), vu derre Bezeichnung kummt au dr Name fyr d'Region Languedoc, wu aber numme ä Teil vum okzitanische Sprochruum isch. Erschtmôls erwähnt worre isch diä Unterscheidung vun de galloromanische Sproche (mitem Italienische, dr langue de sì) vum italienische Dichter Dante. Zwüschem 18. un em friehje 20. Johrhundert isch viilmol au s Wort provençal für s Okzitanisch. Uff Änglisch wird säll zum Deil hütt no als Bezeichnig für s ganz Okzitanisch bruucht. Es isch allerdings e zweidütigs Wort: provençal isch au de Namme vu'me-ne Dialäkt vum Okzitanische, deilwis au als eigeni Sproch aaglüegt. De Usdruck Langue d'oc (im Gegesatz zu de Langues d'oïl) cha mit em Languedokische verwechslt were, sällewäg hät sich d'Bezeichnig Okzitanisch als chlarsti erwise. Z Spanie wird si allerdings mänkmoll
52.483333333333-1.5666666666667Koordinate: 52° 29′ N, 1° 34′ W Ängland isch e Deil vom Vereinigte Kenigrych. Mit sinne 130.000 km² isch es dr Hauptdeil vom Kenigrych. Es läbe dert au yber 85 % vu dr Brite, eppe 56 Millione (2018). Geografisch gsee isch es dr gröscht Deil vo dr Insle Grossbritannie. Andersch as Schottland, Wales und Nordirland isch Ängland aber ekäi politischi Gebietskörperschaft, s isch äifach e hischtorischi und emotionali Landschaft. Di traditionell änglischi Hauptstadt isch London. Immerhin gits Gsetz, wo nu z Ängland gälted, aber die erlaat s Parlamänt vom Veräinigte Königrych – en änglischs Parlamänt gits nöd. Di andere, autonome Regione händ degäge äigeni Parlamänt und chönd drum au äigeni Gsetz erlaa. Nu für di anglikanisch Chile, wo z Ängland d Staatschilen isch, isch es würkli e Gebietskörperschaft. Ängland hät au en äigene Faanen (s root Georgschrüüz uf wyssem Grund) und en äiges Wappe (drei goldigi Löien uf rootem Grund). Wil England dr Rest vu Grossbritannie eroberet (Wales, Nordirland) oder mit em fusioniert (Schottland) het, wirds – zum Leidwese vu dr Waliser und vor allem vu dr Schotte – hüffig umgangssprochlich mit Grossbritannie gliichgsetzt. D eigedliche Engländer, des send d Nachfahre von de Angelsachse. Dia send älle mit de Jüta
Schottland (änglisch und scots: Scotland, schottisch-gälisch: Alba (IPA: [ˈal̪ˠapə] ) isch es Land im Nordweste vo Europa und isch de nördlich Landesteil vom Vereinigte Königrich vo Grossbritannie. Schottland grenzt im Süde a England, suscht isches vom Meer umgäh. Im Weste und im Norde hets no diversi Insle. Insgesammt het Schottland über 790 Insle. D Hauptstadt vo Schottland isch Edinburgh. Schottland isch s nördlichste Drittel vo de gröschte Insle vo Grossbritannie. Schottland wird i drü Teil underteilt, i d Highlands, d Central Lowlands und d Southern Uplands. De höchsti Berg vo Schottland isch de Ben Nevis, wo glichzitig au de gröschti Berg vo Grossbritannie isch. D Highlands sind ganz im Norde vo Schottland. S Markezeiche vo de Highlands isch die hügelig Landschaft. Im Weste vo Schottland ligged d Hebride, weli id üssere- und innere Hebride underteilt sind. Im Norde liget d Orkney-Insle und no wiiter usse liget d Shetland-Insle De gröschti See isch s Loch Lomond, er liit nordwestlich vo Glasgow. Er isch en Teil vom Trossachs Nationalpark, de gröscht und de eltischt Nationalpark in Schottland. De tüfschti See isch s Loch Ness, wo glichzitig au die gröscht Wassermengi bsitzt. Schottland het es gmässigts Klima. Dur de Golfstrom wird d Temperatur
Wales isch de chlinschti Teil vo de Britische Insle und im Vereinigte Chönigriich. Es hät e Flechi vo 20.779 km². D Hauptstadt isch Cardiff. Tanygrisiau, Gwynedd, im Norde vo Wales, mit de Moelwyn-Bärge im Hintergrund Satellitebild vu Wales Wales isch e Halbinsle weschtlich vu England un ragt in die Irisch See ini. In Wales isch näbe Änglisch o s Walisische, a keltische Sprooch, Amtssprooch, won gwüssi Änlichkeite mit em Bretonische häd. Wales hät früener eigeti Herrscher ghaa. Im 13. Johrhundert händ sich d Fürschte vo Gwynedd (Guines) chönne gägenüber den andere walisische Fürschte duresetze. De Chünig Eduard I. hät aber bis 1283 Wales eroberet. Sit doo isch de Chronprinz vo Ängland reschpäktive vom Vereinigte Chünigriich vo Amts wäge amigs Fürscht vo Wales (änglisch Prince of Wales, walisisch Tywysog Cymru). 1535/42 isch Wales definitiv is änglich Chünigriich integriert worde, und sit doo gilt z Wales au s änglisch Rächt. 1966 hät d Partei Plaid Cymru („Partei vo Wales“) zum erschte Mol en Parlamäntssitz gunne. Si setzt sich für politischi Autonomii und die walisisch Sprooch ii. Au d Labour-Partei isch mee und mee für e walisischi Autonomii gsi. 1998 schliessli isch Wales en autonomi Region im Vereinigte Chünigriich worde und hät en
London isch d Hauptstadt und s wirtschaftlichi und kullturelli Zäntrum vu Grossbritanniä. D Schdat hät öppe 7.5 Mio. Iwohnär, dä Balligsruum sogar übär 12 Millionä. Dä Hauptfluss, wo dur d Schdat flüsst, isch d Themse. Im Jahr 61 n. Chrischtus händ d Römär s Militärlagär Londinium gründät, wo sich bald zu dä bedütänschtä Handälschdat vu Brittaniä entwicklä hetti söllä. Am Afang vum 12. Jahrhundärt isch London ändgültig d Hauptschdat vum Land gsi. I dä Mitti vum 17. Jahrhundärt händ det bereits 500'000 Lüt gläbt. 1666 hät äs Grossfür in London gwüätät, bi dem viär Foiftäl vu dicht anänandärdrängtä Holzhüsär Opfär vu dä Flammä wordä sind. Nach dem värherrändä Brand hät mär us dä lehmigä Ablagärigä i dä Flussniidärig vu dä Themse Backstäi gformt und hät mit dem Matärial d Schdat widär ufbout. Dä Sitz vu dä bäidä Chammärä vum brittischä Parlamänt erschtreckät sich übär ä Längi vu 275 m am linggä Ufär vu dä Themsä. Das gwaltig Bouwerk, wo vu 1840 bis 1852 im neugotischä Schtil errichtät wordä isch, hät meh als tuusig Rüüm. Am rächtä Rand vum Gebäudekomplex ragt dä Clock Tower mit dä 13 t schwerä Gloggä Big Ben i d Höchi. D Westminster Abbey, wo d Chrönige
D Themse isch a Fluss in Südengland und dr bedütendscht in ganz England. Er isch vor allem bekannt weil er direkt durch London fliaßt und oh für d Schiffahrt gnutzt weda ka. D Themse het siini Quelle in de Cotswold Hills, bis Oxford sait män erä au Isis. Underhalb vo London duet sich dr Fluss schdark verbreitere wägem Iifluss vo dr Fluet–bi Gravesend isch si 730 Meter breit. Ihri Längi isch 346 km, drfo si 311 km schiffbar. In dr Vergangeheit het London eine vo de wichtigschde Seehäfe vo Ängland gha (London Docks), wo mä über d Themse erreicht het. Au moderni Seeschiff chönne währed dr Fluet in Hafe iine, aber si wirtschaftligi Wichtigkeit isch sehr reduziert hützudag. S Zentrum vo dr Schdadt London lit a dr Themse und vili Sehenswürdigkeite: s Parlament mit em Big Ben, dr Tower, d Tower Bridge, d London Bridge, d Millennium Fuessgängerbrugg, s Riiserad. dtv-Lexikon, Deutscher Taschenbuchverlag, München 1970, Band 18, S. 192.
Konschdanz, au Koschdanz,, elter i der Nochberschaft Choschtez, isch di gröscht Stadt am Bodesee und do wohnet so um die 80.000 Lüt. Si ghört zum dütsche Bundesland Bade-Württeberg und isch e Großi Kreisstadt. Zamme mit dr Schwizer Nachbarstadt Krüzlinge und witere Schwizer Gmeinde het d Agglomeration Konschdanz iber 110.000 Iwohner. Z Konschdanz schwätzt mer vu all de alemannische Sprochweise es Bodeseealemannisch. In alte Verzeichnisse vun de Usbreitung vum Alemannische isch d benachbarte Höri und der südliche Hegau scho e Gegend, wo mer Hochalemannisch schwätzt. Onnige seealemannische Wörter sind au für Hochdeutsch schwätzende Leut zu verstande. Uf französisch heisst dr Bodesee Lac de Constance, des mont Konschdanzer See. Als e bsunderi Kuriosität liige mit em Tägermoos 1,54 km² vum Konschdanzer Bann im schwizer Kanton Thurgau. Di ältisti nametlichi Nennig Constantia stoot bim Geograf vo Ravenna. Ufem Hoger am See isch es Kastell vo de Römer gstande. Der Ortsname chunt vom römische Kaiser Constantius I. oder em Constantius II., wo in dr Spotantike gäge d Alemanne kämpft händ. Constantia isch i dr römische Provinz Raetia Prima gläge. Konschdanz isch vor allem usm Konzil vo Konschdanz bekannt, wo zwei Gegepäpscht abgsetzt wore sind und dr Jan Hus ufm Schitterhuffe verbrennt wore isch. Viel
De Jean Ziegler (* 19. April 1934 als Hans Ziegler z Thun, Schwiiz) isch e Schwiizer Soziolog, Politiker un Sachbuechautor. Er isch au UN-Sonderbotschafter fir s Recht uf Nahrung un Mitglid vun de UN-Task-Force fir humanitäri Hilf im Irak. De Ziegler isch 1967-1983 un 1987-1999 Gämfer Abgordneter im Nationalrat fir d Sozialdemokratisch Partei vo de Schwiiz gsi. De Ziegler gilt als e scharfzingiger Globalisierungkritiker. Er moniert unter ondrem, dass d Konzern jurischtischi Persone si derfe. Wege massiver Kritik on Schwyzer Banke in sinem Buech "Die Schweiz wäscht weißer" isch er als "Landesverräter" ogriffe un vu mehrere Inschtitute, zuem Teil erfolgrich, verklagt worre. Dr Prozess wege "Landesverrat" het aber zue me Freyschpruch gfiert. De Jean Ziegler isch de Suhn vun eme ditschsprochige protestantische Omtsrichter gsi. In sinem Schtudium vun de Rechzswisseschafte isch er in dr Schwiizer Zofingerverein iitrette un het als iberzigter Antikommunischt gulte. Noch sine eigene Ussage isch er durich e zweijähriger Afrika-Ufenthalt als UN-Expert umittelbar noch dr Ermordung vum kongolesische Schtaatschef Patrice Lumumba un noch em Elend, wu ner dert gsehne het, zue re radikale Ändrung vun sine Grunduffassunge kumme. De Ziegler het iberlegt, uf Kuba uszwandre. Aber noch sine eigene Ussage het em de Che Guevara gsait: "De
De Erdmannlischtei isch en Uuftürmig vo drüü Findling im Wald zwüsched Wohle und Bremgarte. Si sind warschiinlich abglageret vom Rüssgletscher am Ändi vo de letschte Iisziit. Me verzellt sich i dr Saag: näbet de Schtei isch emal de Iigang zu de Hööli vo Erdmannli gsii, bis si vo übermüetige Purschte verschüücht worde segid. De Erdmannlischtei hät au as Chindlischtei ggulte. Ganz noch gits en Halt vo de Bremgarte–Dietike-Bahn, wo «Erdmannlistei» heisst und vor allem bruucht wird vo Lüüt, wo de Erdmannlistei wänd go luege und uf em Platz näbedra öppis ässe. Sage um den Erdmannli-Findling (PDF), Archivversion vom 6. Jänner 2016 47.3472222222228.3141666666667200Koordinate: 47° 20′ 50″ N, 8° 18′ 51″ O; CH1903: 666158 / 244410
Tschutte oder Tschuute oder au Schutte (aues vo änglisch to shoot) und vom Hochdütsche überno: Fuessball, isch e Ballsport, wo zwei Mannschafte mit je elf Spiiler (eim Torhüeter u zäh Fäudspieler) gägenang aträte. Ziil isch es derbi, d Balle is gägnerische Goal ds bringe. Fuessball wird hauptsächli mit em Fuess gspiut, jedoch dürfe d Tschütteler o anderi Körperteil, usgno si ihr Häng u Arme, verwände. Dr Goalie isch der einzig Spiiler vor jewilige Mannschaft, wo d Balle innerhaub vom eigene Strofruum mit dr Hang spiile darf. Fuessball isch hüt eini vo de beliebtischte u am witischte verbreiteti Sportarte wäutweit, rangiert auerdings bir Zauh vo de regischtrierte Spiler dütlech hinger Volleyball uf Rang zwöi. Lut Agab vom Wäutfuessballverband FIFA hei im Jahr 2001 über 240 Millione Mönsche, wo i Verein organisiert si, i über 200 Länder Fuessball gschpiut. 207 Länder u autonomi Regione si Mitgliider vor FIFA. Vor auem di eifache Grundregle sowie di gringi Usrüstig, wo zur Usüebig vo däm Sport notwändig isch, hei das Spiu, wo wäutwit di gliche Regle het, so populär gmacht und het sini Usbreitig gförderet. D Mönsche verfolge Fuessball nid nur aus Zueschouer, är wird o vo viele im Amatörberich gspiut. Allei z Dütschland si