rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De Numa Pompilius (752-682 v. Chr.) isch de zwait König vo Rom (715-672 v. Chr.) gsii. Er het di römischi Religioo reformiert und gelt als biispilhafte Sakralgsetzgeber. Er isch mit achtzgi gstorbe und isch ufem Ianiculus bigrabe wore. De Numa Pompilius isch de Soo vomene Pompon gsii, emene Sabiner us Cures. Er het d Tatia, d Töchter vom König Titus Tatius, ghüroote und vonere e Töchter ghaa, d Pompilia, wo denn d Muetter vom König Ancus Marcius woren isch. Mengisch werd as Muetter vo de Pompilia au d Lucretia aggee, wo di dritt Frau vom Numa gsii isch. Di zwait Frau isch d Nymphe Egeria gsii. Si het de Numa i d Gsetz vo de Religioo iigfüert und en mit erem tüüfe Wüsse biroote, woruf er di römischi Religio reformiert hett. Vo dere Verbindig söled di römische Famili vo de Pinarii, Calpurnii, Mamercii und Pomponii abstame. Zu de Noierige ghört e Kalenderreform, wo d Täg i Fest- und Grichtstäg (fasti) und anderi (nefasti) iitailt het. Meriri Fest gönd uf de Numa Pompilius zrugg, under anderem au d Marsspiili und s Ritual vo de Argei. Denn het er meriri Priesterämter iigfüert oder umorganisiert. Er het de Kult vo de Fides und
De Tullus Hostilius isch de dritt König vo Rom (672-640 v. Chr.) gsi. Em Tullus sin Grossvatter isch de Tullus Hostilius gsii, e troie Aahänger vom Romulus. Sini Grossmuetter Hersilia isch nochem Tod vom Tullus Hostilius d Frau vom Romulus wore, dozmol isch sin Vatter Hersilius no e Bueb gsii. De Tullus Hostilius isch e chriegerische und listige Maa gsii. Er het s Heer vo de Römer uusbaut. Er het d Stadt Alba Longa ignoo, wobii d Entschaidig nöd inere Schlacht sondern im Zwaikampf zwöschet de Horatische Drilling und de Curiatische Drilling entschide woren isch. D Biwoner vo Alba Longa hend aber versuecht s römische Joch abzwerfe. Im End het de Tullus Hostilius Alba Longa abegfacklet und d Biwoner z Rom agsidlet und si zu römische Börger gmacht. Nochdem er im Alter chrank woren isch, isch er Priester wore. Glii drufabe aber het de Bliitz i sis Huus igschlage und er isch mit Frau und Chind verbrennt. Sii Nofolger isch de Ancus Marcius wore.
De Ancus Marcius isch de viert König vo Rom (640-616 v. Chr.) gsii. Sin Grossvatter isch de Marcus Marcius gsii. Sin Vatter Numa Marcius isch underem König Numa Pompilius Pontifex gsii und het dem sini Töchter Pompilia ghüroote. Spööter isch de Numa Marcius de Stellvertreter (praefectus urbis) vom König Tullus Hostilius gsii. Sini beede Söö sind a de Ermordig vom König Lucius Tarquinius Priscus bitailigt gsii und drum us de Stadt Rom vertribe wore. Da Thema werd i de Freske vo de etruskische Tomba François dargstellt, wo en Marce Camitlnas de Cneve Tarχunies Rumaχ ermordet. Vom Marcus Ancius stammt di römischi Famili vo de Marcii ab. De Ancus Marcius isch e fridfertige König gsii. Er het de Hafe vo Ostia uusbaut und het so Rom zunere riiche Handelsstadt gmacht. Er het aagornnet, as di sakrale Gsetz, wo de Numa Pompilius erloo het, öffetlich gmacht wered. Er het di rituelli Chriegserchläärig iigfüert und underworfni Nochbuure ufem Aventin agsidlet.
De Lucius Tarquinius Priscus isch de föft König vo Rom (616-578 v. Chr.) gsii und het zu de Famili vo de Tarquinier ghört. Well er e fromme Maa gsii isch, het er de Biiname Priscus ("Fromme") öberchoo. De Lucius Tarquinius het as junge Lucumo (etr. lauχume "König") ghaiise und isch de Soo vom Griech Demaratus und enere adlige Etruskeri us Tarquinii gsii. Zimmli riich, isch er mit sinere Frau Tanaquil uf Rom choo, isch glii zomene agseene Maa wore und schliessli zom Ezücher vo de beede Söö vom König Ancus Marcius wore. Bim Tod vom Ancus Marcius het er di beede Söö uf d Jagd gschickt. Do si drum bi de Königswaale nöd present gsii sind, hend d Römer de Lucius Tarquinius aistimig zum noie König gweelt. Er het s Land am Tiber une melioliere loo und so nöd nume wertvolls Ackerland gwune, sondern ono d Süüchegfoor chöne verringere. Zodem het er au de grossi Abwasserkanal, d Cloaca maxima, baue loo. Uf en goot de Circus maximus und de Jupitertempel ufem Kapitol zrugg. Zodem het er au di Sibyllinische Büecher erworbe. Nochdem de Lucius Tarquinius 38 Joor lang öber Rom gherrscht gha het, isch er vo zwee Hirte ermordet wore,
D Gaia Caecilia Tanaquil (etr. Θanaχvil; agr. Τανακυλλίς, Tanakyllís) isch d Frau vom römische König Lucius Tarquinius Priscus gsii. D Tanaquil isch e vornemi Etruskeri vo de Stadt Tarquinii gsii. Si het de riichi Lucomo ghüroote, wo e Soo vom Griech Demaratus und vonere adlige Etruskeri gsii isch. S Paar het bischlosse uf Rom z goo. Wo si dai achoo sind, het en Adler d Chappe vom Lucomo gschnappt und em aber grad wider uf de Chopf gsetzt. D Tanaquil won e waisi Woorsegeri gsii isch, het em drufabe prophizait, er werdi König vo Rom werde und si het em au agroote, astell vo Lucomo de römisch Name Lucius aznee. Noch de Ermordig vom Lucius Tarquinius het si dör List erraicht, as ere Günstling, de Servius Tullius, zum König gwäält woren isch.
De Servius Tullius isch de sechst König vo Rom (578-534 v. Chr.) gsii. De Servius Tullius isch de Soo vom Servius Tullius us Corniculum gsii. Si Vatter isch im Chrieg geg Rom gfalle und er isch zäme mit sinere Muetter Ocrisia as Gfangne uf Rom cho. D Königin Tanaquil, wo e Woorsegeri gsii isch, het ahand vo Vorzaiche erchennt, as er König vo Rom werdi und het em eri Töchter Tarquinia zur Frau ggee, won em zwoo Töchtere gschenkt het, d Tullia di Älteri und d Tullia di Jüngeri Noch de Ermordig vom Lucius Tarquinius Priscus het d Tanaquil dör e List erraicht, as de Servius Tullius zom König gwäält woren isch. De het di beede Hügel Viminal und Esquilin i d Stadt Rom iiglideret und d Börger vo Rom i sechs Klasse iitailt, jenochdem wie riich si gsii sind. De Lucius Tarquinius Superbus wo d Tullia di Jüngeri ghüroote gha het, het sich i sini Schwöögeri Tullia di Älteri verliebt. Baid hend bischlosse eri Partner z ermorde und denn selber z hüroote. Drufabe het de Lucius grad ono de Servius Tullius öffetlich ermordet und d Königsmacht usurpiert. En alternativi Öberliferig brichtet, as de Etrsuker Mastarna vo Volci zäme mit
D Tomba François isch s Grabmool vo de etruskische Famili Saties i de Nekropole vo Volci us em spoote 4. Jh.v. Chr. D Tomba François isch 1857 vom Archäolog Alessandro François erforscht wore. Si bifindet sich hüt i de Villa Albani z Rom. D Tomba François isch mit guet erhaltne Freske uusgmoolet wore. E paar Freske bildet e Champfszene mit föf Manepaar. S Paar linksusse zaigt de Macstrna, wien er em Caile Vipinas d Handfessle döreschniidet. Denn chömed zwoo Abbildige, wo je e Maa sin Gegner tötet. Die viert Gruppe zaigt de Avle Vipinas, wien er e Gegner tötet und s föfti Bild rechtsusse zaigt, wie de Marce Camitlnas de Cneve Tarχunies Rumaχ ermordet. Noch de römische Öberliferig isch de Mastarna (etr. Macstrna) zäme mit em Brüederpaar Caeles und Aulus Vibenna (etr. Caile & Avle Vipinas) uf Rom choo, um em König Lucius Tarquinius Priscus z helfe, wo aber uf Aastifte vo de beede Söö vom Ancus Marcius ermordet woren isch. De Mastarna isch denn as Servius Tullius König vo Rom wore. De Cneve Tarχunies Rumaχ vom Fresco werd mengisch mit em römische König Lucius Tarquinius Priscus gliichgsetzt, weg em andere Praenomen werd aber au agnoo, s handlet sich um
Volci oder Vulci (etr. Velχ) isch en etruskischi Stadt gsii. D Öberrest liget am Fluss Fiora rund 12 km vo de Chüste ewegg i de hüttige Gmaind Montalto di Castro. De Ort isch scho i de Jungstaizitt bisidlet gsii. Im 9.Jh.v. Chr. isch Volci zonere Stadt aagwachse und het im 6.Jh. zo de riichste etruskische Städt ghört. D Stadt, wo zu de etruskische Zwölfstädt ghört het, het Gschier und Bronzeobjekt bis uf Griecheland und zu de Kelte exportiert. Ane 280 v. Chr. hend d Römer Volci underworfe. Drufabe hets sini Bidüttig verloore. Im 4.Jh.n. Chr. isch de Ort uufgee wore. Nebet de Stadtmuure, enere Brugg und Baute isch vor alem wertvolls Gschierr uusgrabe wore. Di prächtigste Grabbaute vo de Nekropole vo Volci sind d Cuccumella und d Tomba François. Fundobjekt us Volci (uf italienisch)
De Lucius Tarquinius Superbus isch de sibet und letscht König vo Rom (534-507) gsii. Weg sim Stolz und Hochmuet het er de Öbername Superbus »Stolze« öbercho. Er ghört zu de etruskische Famili vo de Tarquinier. De Lucius Tarquinius Superbus isch de Soo vo de Tanaquil und em König Lucius Tarquinius Priscus gsii. Zäme mit de Tullia, enere Töchter vom König Servius Tullius, het er ai Töchter gha, d Tarquinia, woner mit em Först vo Tusculum verhürootet het, und drai Söö, won er i anderne Städt as König iigsetzt het. De Lucius Tarquinius Superbus isch e grausame Herrscher gsii. Scho bivor er König woren isch, het er sini Frau Tullia di Jüngeri ermordet, demit er sini Schwögeri Tullia di Älteri hurööte cha. Drufabe het er sin Schwigervatter, de König Servius Tullius öffetlich ermordet, und d Königsmacht vo Rom a sich grisse. As König het er Prachtbaute errichte loo. Nochdem sii Soo, de Sextus Tarquinius, d Lucretia vergwaltigt het, isches zu Uufständ choo und d Tarquinier sind us Rom vertribe wore. De Neff vom Lucius Tarquinius Superbus, de Lucius Iunius Brutus, und de Lucius Tarquinius Collatinus, de Maa vo de Lucretia, sind as ersti Konsul vo de noie Republik Rom iigsetzt wore.
Tarquinii (etr. Tarχna) isch en etruskischi Stadt gsii, wo noch de Saag vom Tarchon ggründet woren isch. D Öberrest liged am Fluss Marta, rund 4 km sö. vom hüttige Tarquinia, wo bis ane 1922 Corneto ghaisse het. De Ort isch abem 13. Jh.v. Chr. besidlet wore und isch im 9. Jh.v. Chr. zunere Stadt aagwachse, wo sich zomene wichtige Handelszentrum entwicklet het. D Stadt het zom Etruskische Bund vo de Zwölfstädt ghört. Im 7. Jh. v. Chr. macht sich e starche Iifluss vo de griechische Stadt Korinth bimerkbar. Aaghörigi vo de korinthische Tyrannedynastii sind dozmol vertribe wore, drunter au de Demaratos, wo uf Tarquinii gflochen isch. I de erst Hälfti vom 4. Jh.v. Chr. isch es zu merere Zämestööss mit em expandierende Rom cho. Ane 351 isch e Fridesvertrag gschlosse wore, wo ane 308 ernoieret woren isch. 268 v. Chr. isch Tarquinii e Bundesgnoss vo Rom wore. Wäred de Punische Chrieg het Tarquinii a de Römer Segeltuech gliferet und römischi Flüchtling uufgnoo. Im Verlauf vo de Zitt isch di etruskischi Bivölkerig romanisiert wore. Tarquinii isch im 8. Jh. n. Chr. vo de Sarazene zerstört wore. Us de Etruskerzitt sind de Grossi Tempel (Ara della Regina) erhalte und Tail vo de
Demaratos (agr. Δημάρατος, Dēmárātos; dor. Δαμάρατος, Dāmárātos) isch de Name vo merere antike Grieche gsii: Demaratos oder Damaratos (um 510 v. Chr.), König vo Sparta us de Famili vo de Eurypontide. Demaratos oder Demaratus (um 660 v. Chr.), Aaghörige vo de Bakchiade vo Korinth und Vatter vom römische König Lucius Tarquinius Priscus. Demaratos vo Heraia oder Damaratos (520 v. Chr.) erste Olympiasiiger im Waffelauf. Demaratos (um 335 v. Chr.) en Gliebte vom Alexander em Grosse.
De Demaratos (altgriech. Δημάρατος, Dēmárātos, lat. Demaratus) isch e Aaghörige vo de korinthische Tyrannedynastii vo de Bakchiade gsii. De Demaratos isch e korinthische Händler gsii, wo dör de Handel mit Etrusker riich woren isch. Nochem Sturz vo de Bakchiade dör de Kypselos het er müese Korinth verloo. Er het sich denn 657 v. Chr. i de etruskische Stadt Tarquinii niderloo und en adligi Etruskeri ghüroote. Us dere Verbindig söled zwee Söö entstame, de Arruns Tarquinius und de Lucomo, wo spööter as Lucius Tarquinius Priscus König vo Rom gsii isch. Moderni Forscher nemed aa, as de Händler Demaratos wörkli glebt gha het, aber s werd bizwiiflet, as er au de Vatter vom römische König gsii sai.
Als Tauche wird im Allgemeine s Idringe vomne Körper in e Flüssigkeit bezeichnet. Normalerwis isch demit s Tauche vo Mänsche under Wasser gmeint. Im Gegesatz zum Schwümme und Schnorchle isch bim Tauche de ganz Körper under de Wasseroberflächi S Sporttauche oder au Hobby-Tauche hed sich i vili verschideni Unterbereich ufteilt. D Unterschid zeiged sich debi einersits a de Art und em Umfang vo de verwändete Usrüschtig und anderersits au i de bim Tauche verfolgte Zil. Apnoetauche isch Tauche mit aghaltniger Luft und ohni zuesätzlichi Atemluftversorgig. Normalerwis verzichted de Taucher bis uf d Maske, Flosse und Azug au uf anderi Usrüschtig. Bim Grätetauche hed de Taucher e spezielli Tauchusrüschtig zum mit de Umgebigsschwirigkeite zrächt zcho. D Usrüschtig wird veränderet, je nach em Zil vom Tauchgang, de Umweltbedingige, und de Ufenthaltsdur. Debi wird mer entweder über es Druckluftgrät (offene Chreislauf) oder en Rebreather (gschlossene oder halbgschlossene Chreislauf) mit Atemluft versorgt. Zuesätzlich hed de Grätetaucher e ABC-Usrüschtig, en Tauchazug, es Tarierjacket und Bleigwicht. Commons: Tauche – Sammlig vo Multimediadateie
Dr Otto I. vu Hachberg († 9. Juli 1386 bi Sempach) isch vu 1369 bis 1386 Markgrof vu Bade-Hachberg gsi. Dr Otto I. isch e Suhn vum Markgrof Heinrich IV. vu Bade-Hachberg un dr Anna vu Üsenberg gsi. D Markgrofe vu Hachberg hän sich mit em Chauf vu dr Kirnburg anne 1352 zimli iberschuldet. Dr Johann Malterer, e burgerlige Fryybeger Patrizier un Rotsherr mit eme große Vermege, het derno d Pfandsumme vu insgsamt 2020 Gulde ibernuu, wu d Hochburg, d Stammburg vu dr Hachberger, mittlerwyyli dermit belaschtet gsi isch. Doderfir isch d Hochburg in syy Bsitz ibergange. Är het si aber glyy syyre Dochter Elisabeth († 26. Juli 1384) as Mitgift in d Eh mitgee, wu am 11. Juli 1356 dr Otto I. vu Hachberg ghyrote het. Am 9. Juli 1386 isch dr Otto I. in dr Schlacht bi Sempach gfalle, wun er uf dr Syte vu dr Habsburger kämpft het. Är isch im Chloschter Dännebach begrabe. Noch syym Dod isch d Herrschaft Hachberg anne 1389 zwische syyne beede Brieder Johann un Hesso deilt wore. Carl Frantz Haberer: Eydgnössisch-schweytzerischer Regiments Ehren-Spiegel. 1706 Theodor von Liebenau: Die Schlacht bei Sempach. Verlag von C.F. Prell, 1886 Theodor von Liebenau: Die Geschichte des
Dr Johann vu Hachberg († 19. Novämber 1409) isch vu 1386 bis 1409 Markgrof vu Bade-Hachberg gsi. Dr Johann isch e Suhn vum Markgrof Heinrich IV. vu Bade-Hachberg un dr Anna vu Üsenberg gsi. Zämme mit syym Brueder Hesso isch dr Johann anne 1386 Noofolger vu ihrem Brueder Otto I. wore, wu am 9. Juli 1386 in dr Schlacht bi Sempach gfallen isch un kei Chinder gha het. Si hän no im glyyche Johr e Deilig vum Erb veryybart, au dr Hachberger Stammsitz, d Hochburg, hän si ufdeilt, dr Johann het dr hinter Deil iberchuu, dr Hesso dr ober Deil. Anne 1409 isch dr Johann gstorbe. Wel er keini Chinder gha het, isch syy Bsitz an syy Brueder Hesso gfalle, wu derno elai wyter regiert het. Detlev Schwennicke, Europaische Stammtafeln, Neue Folge, Band 1.2, Tafel 273. 1999. ISBN 978-3-465-03020-1 Burg und Information über das Geschlecht von Hachberg
Dr Hesso vu Hachberg († 12. Mai 1410) isch vu 1386 bis 1410 Markgrof vu Bade-Hachberg gsi. Dr Hesso isch e Suhn vum Markgrof Heinrich IV. vu Bade-Hachberg un dr Anna vu Üsenberg gsi. Zämme mit syym Brueder Johann isch dr Hesso anne 1386 Noofolger vu ihrem Brueder Otto I. wore, wu am 9. Juli 1386 in dr Schlacht bi Sempach gfallen isch un kei Chinder gha het. Si hän no im glyyche Johr e Deilig vum Erb veryybart, au dr Hachberger Stammsitz, d Hochburg, hän si ufdeilt, dr Johann het dr hinter Deil iberchuu, dr Hesso dr ober Deil. Anne 1409 isch dr Johann gstorbe. Wel er keini Chinder gha het, isch syy Bsitz an syy Brueder Hesso gfalle, wu derno elai wyter regiert het. Dr Hesso het am 20. April 1381 z Herreberg d Margarete vu Dibenge ghyrote, e Dochter vum Konrad "em Scherer", Grof vu Dibenge. Si hän zämme fimf Chinder gha: Heinrich V. († vor em 27. Dez. 1399) ∞ 17. Sep. 1390 Margareta Malterer, Dochter vum Martin Malterer un dr Anna vu Nellenburg Otto II. († 1418), Markgrof vu Hachberg Hesso II. († 1406) Margarethe, ∞ 25. Juli 1405 Grof Friedrich IX. vu Leiningen (†
Dr Otto II. vu Hachberg († 1418) isch vu 1410 bis 1418 Markgrof vu Bade-Hachberg un Vogt vu Ändinge gsi. Dr Otto II. isch e Suhn vum Markgrof Hesso vu Bade-Hachberg un dr Margarete vu Dibenge gsi. Wel syy Herrschaft zimli iberschuldet gsi isch, het dr Otto II. d Hochburg un d Herrschaft Hachberg anne 1415 an dr Markgrof Bernhard I. vu Bade verchauft. Syy Titel as Markgrof vu Hachberg het er aber chenne bhalte. Mit em Dod vum Otto II. anne 1418 isch d Linie Hachberg derno erlosche. Detlev Schwennicke, Europaische Stammtafeln, Neue Folge, Band 1.2, Tafel 273. 1999. ISBN 978-3-465-03020-1 Burg und Information über das Geschlecht von Hachberg
Dr Rudolf I. vu Hachberg-Suseberg († 1312) isch vu 1306 bis 1312 Markgrof vu Hachberg-Suseberg gsi. Dr Rudolf isch e Suhn vum Markgrof Heinrich II. vu Hachberg un dr Anna vu Üsenberg gsi. 1306 hän dr Heinrich III. un syy Brueder Rudolf I. ihre Erb deilt. Dr Heinrich het d Herrschaft iber Hachberg mit dr Stadt Ämmedinge un em Stammsitz Hochburg iberchuu, dr Rudolf d Landgrofschaft Suseberg mit em neje Stammsitz Suseburg un d Vogtei iber s Chloschter St. Bläsi un d Probschteie dodervu, Bürgle, Sitzechilch un Witenau. Dr Rudolf het derno dodermit Sytelinie Hachberg-Suseberg grindet mit Stammsitz uf dr scho anne 1240 vu dr Markgrofe vu Hachberg böuene Suseburg. Syy Brueder Heinrich III. vu Hachberg het d Hauptlinie wytergfiert mit Sitz uf dr Hochburg bi Ämmedinge. Anne 1311 isch dr Rudolf dur dr Luithold II. vu Röttele († 1316) as Mitregänt vu dr Herrschaft Röttele yygsetzt wore. Dur die Verbindig isch dr Grundstei gleit wore fir dr Ufstiig vum Huus Hachberg-Suseberg. Wel dr Rudolf no vor em Luithold gstorben isch, isch d Herrschaft Röttele 1315 dur Schänkig uf em Rudolf syy Suhn Heinrich iberdrait wore, wu in däm Johr mindig woren isch. Anne 1298/1299 het dr Rudolf d Agnes
[[Vorlage:Bilderwunsch/code/C:{{{Breitengrad}}},{{{Längengrad}}}/D:Gymnasium Liestal|BW]] S Gymnasium Lieschtl isch s Gymnasium vo dr Region Lieschtl und het sis Iizugsgebiet in dä Baselbieter Bezirk Wolbrg, Sissach und teilwiis Lieschtl. Baut wordä isch es 1970. Es het momentan über rund 60 Schulzimmer, 24 drvoh sin im Momänt in Container unterbrocht, do im Schuälhus baut wird. S Gymnasium Lieschtl isch 1970 baut wordä, es wiist ganz typischi Merkmal uuf vo derä Ziit, em Brutalismus, zum Bispiel die verschachtleti Bauwiis mit dä geometrischä Formä und dä nacktä Betonwänd ussä und innä. Wo d Kapazitätä vom ursprünglichä Gebäude nümmä glängt hän, isch en Aabau mit 5 Schuelzimmer, Büros und em Kraftruum erstellt wordä. Au dr «Liechthof», dr jetztig Schuälrarbetsruum isch zu derä Ziit entstandä. Ufgrund vo no grösserem Platzmangel het mä dennä spöter no zwei Pavillons baut, dert drin häts 11 Zimmer. Grob cha mä s Gym in vier Träkt ufteilä: Dr fünfstöckigi Spezialltrakt (mit Zimmer für Bildnerischs Gstalltä, Chemie, Biologie und Physik), dr Klassäzimmertrakt (31 Zimmer für Fächer wie Mathematik, Dütsch u.s.w.), dr Trakt mit dä Musiggzimmer und dr Aula. Dennä git s no dr Turnhallätrakt mit zwei Sporthallä; die sin 2011/2012 neu baut wordä. Am Gymnasium Lieschtl git s au ä Mensa. Zwüsche 2009 und 2011
Dr Heinrich vu Hachberg-Suseberg (* 1300; † 1318) isch vu 1312 bis 1315 Markgrof vu Hachberg-Suseberg gsi. Dr Heinrich isch e Suhn vum Markgrof Rudolf I. vu Hachberg un dr Agnes vu Röttele gsi. Wu dr Heinrich anne 1312 s Erb vu syym Vater aadrätte het, isch er nonig mindig gsi. Mit fufzeh isch er 1315 mindig wore, derno het er dur e Schänkig au no d Herrschaft Röttele iberchuu vu syym Unkel Luithold II. vu Röttele, wu 1316 ohni Erbe gstorben isch. Dur des sin d Herrschafte Röttele un Suseberg zämmechuu, was ei Grundlag gsi isch fir s Entstoh vum Markgreflerland. Noch em frieje Dod vum Heinrich anne 1318 hän syyni Brieder Rudolf un Otto d Regäntschaft iber d Herrschafte Röttele un Suseberg ibernuu. Dr Heinrich isch in dr Chilche vu Sitzechilch begrabe. Fritz Schülin: Rötteln-Haagen, Beiträge zur Orts-, Landschafts- und Siedlungsgeschichte, Lörrach 1965; S. 65. Karl Seith: Die Burg Rötteln im Wandel ihrer Herrengeschlechter, Ein Beitrag zur Geschichte und Baugeschichte der Burg, Sonderdruck herausgegeben vom Röttelbund e. V., Haagen, o.O.; O.J., S. 6; bei Schülin zitiert "In: Markgräflerland, Jg. 3, Heft 1, 1931". Hans Jakob Wörner: Das Markgräflerland: Bemerkungen zu seinem geschichtlichen Werdegang (Das Markgräflerland, Heft 2/1994)
D Sabiner (latiin. Sabīnī) sind en antiks Volch z Italie gsii, wo zu de Osker grechnet were chönet. Si hend nordöstlich vo Rom i de Apennine glebt. Noch de antike Saage stamet d Sabiner vom Sabus ab, em Soo vom Gott Sancus, wo mitem Hercules gliichgsetzt woren isch. D Sabiner hend ursprüngli i de Berge bi Amiternum gwonnt und hend sich den em Tiber noo uusbraitet. Wichtigi Städt vo de Sabiner sind gsii: Amiternum, Reate, Cutilia, Trebula, Eretrum und Cures. D Sabiner hend e schlichti Lebeswiis gha. I de Berge, wo s Lebe hert gsii isch, hends i chline Dörfli gsidlet, i de Ebine une und am Tiber sind Landstädt glege. Nebet Chorn sind vor alem Bömm kultiviert wore. I de Wälder und Berge sind Aichle und Hailchrütli gsammlet wore, wo e wichtigs Exportguet vo de Sabiner gsii sind. D Sabiner hend d Feronia, d Göttin vo de Landwertschaft vereert, de Sancus, wo mitem Hercules gliichgsetzt woren isch und d Vacuna, wo mit de Diana oder Minerva gliichgsetzt woren isch. Di antike Quele nenet no anderi Gotthaite. Vili sabinischi Kult sind vo de Römer öbernoo wore. S Sabinische ghört zu de Italische Sprooche und isch e Tielekt vom Osko-Umbrische. Merchmool
Rhotazismus isch d Bizaichnig för de Luutwandel vomene Konsonant, wo in dr meischte Fäll dental oder alveolar isch, zumene /r/. De Luutwandel chunnt i merere Sprooche vor. Im Urgermanische het sich usem /s/ under bistimmte Bedingige di stimmhafti Variente /z/ bildet, wo i Runeinschrifte i de Regle mit de ᛉ-Ruune gschribe woren isch. Spööter het sich de Luut i de maiste germanische Sprooche, aber nöd z. B. im Gotische, zumene /r/ entwicklet. Us dem Grund gits im tütsche d Wechsel zwöschet war und gewesen oder im Englische zwöschet was und were. De Wechsel werd Grammatische Wechsel gnennt. In dr dütsche Dialekt chunnt dr Rhotazismus vor z. B. im Rhiifränkisch, wo ahd. d (us urgerm. ð) sich zuen eme r entwicklet het: pfälzisch Bruura "Brueder". Au in dr plattdütsche Dialekt vu Mecklenburg und Pommern isch do dr Rhotazismus iiträtte: meckleburgisch Braurer "Brueder". Im Latiinische isch /s/ zwösched zwee Vokääl zomene /r/ wore: Nom.: flos, Gen. floris "Blueme". Im Neapolitanisch findet mer e Rhotazimus vo /d/ zue /r/ und vo /l/ zur /r/: meresemo (ital. medesmo), riaspro (ital. diaspora) bzw. arvero (ital. albero), urdemo (ital. ultimo) Vili altgriechischi Tielekt uf em Peloponnes zaiget Rhotazismus, z. B. z Olympia: Diór för Diós. Rhotazismus
Sabiner (lat. Sabini) isch de Name vo: de Sabiner, emene osko-umbrische Volch i de Appennine nordöstlich vo Rom. de Sabiner, emene rätische Volch im Val Sabbia westlich vom Gardasee. Dezue no di geografischi Bizaichnig: Sabiner Berge (ital. Monti Sabini), e Tail vo de Appennine.
Dr Joseph Julius Schüler, alem. Schieler Sepp Juli (* 7. April 1850 z Ebrige; † 19. September 1914 au dert) isch e Räbbür, Ebriger Vogt un Mitglid vum Ditsche Riichsdag wie au vum Badische Landdag gsi. Dr Schieler Juli isch z Ebrige uf d Volksschuel gange un het vu 1871 bis 1874 bi dr rittende Batterie im 1. Badische Feld-Artillerie-Regiment Nr. 14 dient. Vu anno 1892 bis zue sinem Rucktritt anno 1904 isch er Dorfvogt (Burgemeischter) vu Ebrige gsi. Vu 1904 bis zue sinem Dot isch er no Präsi vum badische Büreverein gsi. Dr Schieler Juli isch vum November 1891 bis 1913 Mitglid vum Badische Landdag gsi. Fier dr Wahlchreis Bade 5 (Offeburg, Kehl) un die Ditsch Zentrumspartei isch er au vu 1900 bis 1912 Abgordneter im Ditsche Riichsdag gsi. Dert isch er Mitglid vu dr Wigsetzkommission un vu dr Zolltarifkommission gsi. Er isch zuedem Träger vu dr Chriegsdenkmünze vu Stahl fier Kombattante, vu dr Erinnerigsmedaille un vum Orde vum Zähringer Laie gsi. Si Ruefnamme isch sällewäg Juli un nit Sepp gsi, wil e drissg Johr äldere Bür us Dalhüse scho as Schieler Sepp bekannt gsi isch un mer sällem si Sippschaft as Schieler-Seppe bezeichnet het. Julius Schüler in dr