rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Lohr isch dr Name vu: Lohr, Näbefluss vum Main Lohr Industrie, franzesisch Unternämme Lohr, e Fyyrwehrfahrzyyghärsteller z Kainbach bi Graz, ab 1997 as LOHR-MAGIRUS zum Konzärn IVECO-MAGIRUS Ort un Ortsdail: Lohr am Main, Stadt im Landkreis Main-Spessart, Bayern Lohr, Gmai im Elsass Lohr, Ortsdail vu dr Stadt Crailsheim, Landkrais Schwäbisch Hall, Bade-Wirttebärg Lohr, Ortsdail vu dr Gmai Insingen, Landkrais Ansbach, Bayern Lohr, Ortsdail vu dr Gmai Pfarrweisach, Landkrais Haßberge, Bayern Lohr, Ortsdail vu dr Gmai Pleiskirchen, Landkrais Altötting, Bayern bis 1947 Lohr, hite Lhor, Gmai im Département Moselle z Frankrych Burg Lohr, abgangeni Burg bi Craalse im Landkrais Schwäbisch Hall, Bade-Wirttebärg Burg Lohr, abgangeni Burg bi Lohr im Landkrais Ansbach, Bayern Persone: Christian Lohr (* 1962), Schwyzer Bolitiker (CVP) Dieter Lohr (* 1965), dytsche Schriftsteller un Herbuech-Verleger Ellen Lohr (* 1965), dytschi Rännfahreri Erwin Lohr (1880–1951), eschtrychische Physiker Horst Lohr (* 1938), dytsche Endurosportler Johannes Lohr (1875–1941), dytsche evangelische Gaischtlige un Widerstandskämpfer gege dr Nationalsozialismus Julius Lohr (1850–1921), dytsche Dierzichter Kinga Lohr (* 1969), dytschi Dischtennisspiileri Marie-Theresa Lohr (* 1983), dytschi Schauspiileri Michael Lohr (1591–1654), dytsche Komponischt Robert Lohr (* 1967), dytsche Schauspiiler Vera Lohr (* 1950), dytschi Schauspiileri un Herspiilsprächeri Werner Lohr, dytsche Herfunkmoderator un Jazzmusiker Wilhelm Lohr (Landrat)
Dr Gion Deplazes (* 22. Merz 1918 z Surrein bi Sumvitg; † 8. Oktober 2015; haimetbrächtigt z Vrin) isch e Schwyzer Schriftsteller gsii, wu syni Wärch uf Rätoromanisch verfasst het. Dr Gion Deplazes isch as erschte Suhn vum Giachen Mudest Deplazes, eme Buur un Ofesetzer, un dr Onna Maria Cristgina geb. Solèr uf d Wält chuu. Är het vier Gschwischter ghaa. Wun er nyyn gsii isch, isch sy Mueter gstorbe noch ere lange Chranket. Vu 1933 bis 1939 isch er uf d Chloschterschuel z Disentis gange, derno uf s Seminar z Kuur. An dr Universitete vu Friburg im Üechtland un Züri het er Gschicht, dytschi Literatur un Pädagogik studiert. Anne 1949 het er promoviert mit eme Thema «Geschichte der sprachlichen Lehrmittel im romanischen Rheingebiet» un het derno am Gymnasium z Kuur aagange mit Gschicht un Dytsch unterrichte. Speter isch er Konrektor vum Gymnasium wore. No syre Pensionierig het er sibe Johr lang Rätoromanisch an dr Kuurer Fraueschuel unterrichtet. Är het au as Lektor fir Rätoromanisch an dr Universitet Züri un dr Hochschuel St. Galle gschafft. Vu 1953 bis 1963 isch dr Deplazes Redaktor und Rusgeber vu dr literarische Raie «Nies Tschespet» gsii. Derzue isch er vu 1963 bis 1988 Bresidänt
Midrasch isch d Usleegig vo religiöse Teggst im rabbinische Juudedum. Dr Midrasch isch zerst emol e mündligi Form vo dr Usleegig vo dr Schrift. Die erste schriftlige Bischbil git s aber scho in dr Bible sälber. So cha mä zum Bischbil d Büecher vo dr Chronik as Midraschim zu de Büecher Samuel und Köönig verstoo. Au in dr jüdische Gmäinschaft vo Qumran (um 130 v. d. Z. bis 70 n. d. Z.) het s Midraschim (Pescher) gee. Die grössti Bedütig het dr Midrasch aber in dr Zit vom rabbinische Juudedum vom Joor 70 n. d. Z. ghaa. Us dere Zit stamme die wääsentlige schriftlige Beleeg. Es handlet sich drbii um äigeständigi Teggstsammlige, wo näbe de Wärk vo dr Mischna und vom Talmud entstande si. Die mäiste Midraschim si im Land Israel entstande, dr Biidrag vom babylonische Juudedum zu dere Gattig isch chlii. Günter Stemberger: Einleitung in Talmud und Midrasch. Beck, Münche 1992, ISBN 3-406-36695-3. Jacob Neusner, Alan J. Avery-Peck (Hrsg.): Encyclopedia of Midrash. Brill, Leiden 2005, ISBN 90-04-14166-9. S. Talabardon: Midrasch. In: Michaela Bauks, Klaus Koenen, Stefan Alkier (Hrsg.): Das wissenschaftliche Bibellexikon im Internet (WiBiLex), Stuttgart 2006 ff. August Wünsche: Bibliotheca Rabbinica. Eine Sammlung alter Midraschim, zum ersten Male ins
Eretz Israel (hebräisch ‏ארץ ישראל‎, dütsch Land Israel) isch e biblischi Bezäichnig für s Land vo de Hebräer und denn vo de Juude. Dr Begriff isch sit em Aafang vom politische Zionismus im 19. Joorhundert wider im Gebruuch und wird au im hütige Staat Israel vilmol verwändet. Hüte wird für das Gebiet vilmol dr Naame Häiligs Land (hebräisch ארץ הקודש) brucht. Die Nomenklatur isch historisch seer beliebt worde, bsundrigs dur d Zit vo de Chrüzzüüg. In dr Bibelkund isch dr Begriff Eretz Israel aber nid idäntisch mit Häiligem Land, sondern eender mit Globtem Land. Das bezieht sich uf d Stelle in dr Bible, wo vom göttlige Verspräche d Reed isch, ass s Land im Abraham und sine Noochkomme söll ghööre. S erste Mol chunnt s im 1. Buech Moses, 15, 18 vor. Die hebräischi Bezäichnig Eretz Israel isch sit em Aafang vom politische Zionismus im 19. Joorhundert wider ufgriffe worde: Im Raame vo dr Alija (vo öbbe 1880 aa) si jüüdischi Siidler uf Palestina choo und so isch dört dr Nöiji Jischuv entstande. In zionistische Kräis isch die undrennbari Äihäit vo Am Israel, Torath Israel und Eretz Israel brobagiert worde: s Volk Israel, die jüüdischi Leer und s Land Israel.
D Ketuvim (au Ketubim, Ketuwim, hebräisch ‏כְּתוּבִים‎ - d Schrifte) si dr dritt Däil vom Tanach näbe dr Tora (Wiisig) und de Nevi’im (Brofeete). Si umfasse d Psalm s Buech Ijob s Buech vo de Sprichwörter fümf Megillot: s Buech Rut, s Hoochilied, Kohelet, d Chlaaglieder vom Jeremias, s Buech Ester vier Gschichtsbüecher: s Buech Daniel, s Buech Esra, Nehemia und die bäide Büecher vo dr Chronik, wo as äi Buech zele. D Ketuvim si vermuetlig um 100 n. d. Z. kanonisiert worde, aber die mäiste vo dene Büecher häi scho um 190 v. d. Z. as häiligi Schrifte gulte. D Ketuvim umfasse 11 Büecher, die drei Büecher Emet (hebr. אמ"ת) wo nach de Afangsbuechschtabe vo de Büechernäme in umkehrter Reijefolg eso heisse: Tehilim (Psalter) Mischlei (Schbrüch vom Salomo) Iov (Hiob) fümf Megillot: Schir ha Schirim (S Hochelied) Ruth Eicha (d Klaagelieder vom Jeremias) Kohelet (dr Brediger Salomo) Esther und die zuesätzlige Büecher: Daniel Esra Divrei ha Jamim (Chronik) in zwei Deil In de Ketuvim isch weniger vo Gott d Reed as vo de Mensche. Si sin alli noch em Exil enstande, mäistens vo 200 vor dr Zitewändi aa und spööter als die „klassische“ Brofeete, e baar von ene vor
Nevi’im oder Nebiim (hebräisch ‏נְבִיאִים‎, Brofeete) isch die hebräischi Bezäichnig für die biblische Brofeetebüecher. Sie bilde dr zwäit Däil vom Tanach. D Brofeetebüecher wärde in die vordere Brofeete und die hindere Brofeete iidäilt. Die vordere Brofeete verzelle, was im Volk Israel bassiert isch und wärde in de mäiste dütsche Bibleübersetzige nit as Brofeetebüecher, sondern as "Gschichtsbüecher" iigordnet. S Thema vo de hindere Brofeete hingege si d Brofeete sälber und beschriibe iiri Gschicht und was si gsäit häi. Uf Dütsch wärde die Büecher au as Schriftbrofeete bezäichnet. S Buech Daniel zelt im Tanach nit zu de Brofeete, sonder zu de Ketuvim, de Schrifte. Im Tanach het s 19 Büecher vo Brofeete, vier vo de erschte oder vordere Brofeete: Jehoshua (Josua) Schoftim (Richter) Schmuel (Samuel): zwei Deil Mlachim (König): zwei Deil drei Büecher vo de letschte oder hindere Brofeete: Jeschaiahu (Jesaia) Irmiahu (Jeremias) Jehezkel (Hesekiel) und zwölf Büecher vo de mindere Brofeete: Hoschea (Hosea) Joel (Joel) Amos (Amos) Ovadia (Obadja) Jona (Jona) Micha (Micha) Nahum (Nahum) Habakuk (Habakuk) Zephania (Zephanja) Hagai (Hagai) Secharia (Sacharja) Maleachi (Maleachi) Die Büecher verzele d Gschicht vo Israel vom Dood vom Moses, dr Landnaam und dr Verdäilig vom Land an d Stämm bis zum Ändi vo de
Unter eme Änteklemmer (au Entaklemmer) verstoht me, vor allem im Schwäbische, e gyzige Mensch. Dr Usdrugg soll eso entstande sii: wil d'Änte iiri Eier nit nur im Näscht sondern au in dr freie Wildbahn lege dien, solls Lyt gäh, wo die Tier mit Duume und Zeigfinger am Hinter drugge, bevor si si zum Stall uuselöhn, um z'luege, öb nid bald en Ei chunnt. Wenn eis im "Amarsch" isch, dörf die Änte denn nid zum Stall uuse, wil sunscht s'Ei verlohre könnti goo. Au e Bsitzer, wo kurz vorem Verkauf vor Änte no luegt, ob si ächt no e Ei gitt, wird Änteklemmer gnennt. Dr schwöbischi Schriftsteller Thaddäus Troll (Pseudonym für Dr. Hans Bayer) het im 1976 em Molière sy Gyzige (L'avare) zumene Lustspiel mit em Namme Der Entaklemmer adaptiert.
Dr Christian Scheufele (* 18. Merz 1884 z Weila, † 23. Sebdember 1915 bei Bischdriza) ischt a deitscher Bildhauer us-em Schwôbalendle gwäa. Dr Christian Scheufele kommt am 18. Merz 1884 z Weile an dr Teck uff d Welt. Sei Vadder isch dr Landwirt Johann Michael Scheufele (1845 bis 1922) ond sei Mueder d Catharina geborene Schaich (1851 bis 1918). Scho en seira Jugend isch sellem Bua sei greeschder Wonsch, schbäder amôl Bildhauer zo werra. Seine Eltra hend abr et gnuag Geld, om da Soh uff d Kunscht-Akademii schicka zo kenna, abr dr Schweizer Bildhauer Jakob Brüllmann (1872 bis 1938), a Soh vo-ma Thurgauer Stoimetza, wo z Stuegert zuagwandret ischt, nemmt dean hochbegabda Kerle en d Lehr. Dr berihmde schwäbische Archidekt Martin Elsaesser vrschafft em Christian Scheufele sein erschda Ufftrag en dr Stuegerter Markthalle. Hendrher kommet noh Arbeida fir de evangelische Kircha em Stuegerter Stadtdoil Gaisburg, z Massabach em Ondrland ond en Großgartach. Mit deane Arbeida vrdeant dr Scheufele jedafalls so viil, dass’r sich 1913 sogar a oiges Atelier en dr Stuegerter Reuchlinstrôß leischda kôô. Abr scho zwoi Jôhr schbäder bricht dr Erschde Weltkriag aus, ond der Omstand wuud em Scheufele zom Vorhengnis: er muaß en da Kriag ziha. An dr
Medina (von arabisch المدينة المنورة‎ al-Madīna al-munawwara ‚die erlüüchteti Stadt‘; ursprünglige Naame Yathrib / يثرب‎ / Yaṯrib, denn Madīnat an-Nabī = „Stadt vom Brofeet“) isch e Stadt mit öppe 1,3 Millione Iiwooner (2017) im westligen Saudi-Arabie. Noch Mekka isch Medina die zwäitwichdigsti häiligi Stadt im Islam. D Stadt isch noch islamischem Rächt wie Mekka brinzipiell für Nitmuslime gsperrt. Madīna isch au s allgemäine arabische Wort für „Stadt“. Hützudags wird dr Begriff au as e bsundrigi Bezäichnig für d Altstadt vo nordafrikanische Stedt verwändet Barbara Finster: Mekka und Medina in frühislamischer Zeit. In: Roads of Arabia – Archäologische Schätze aus Saudi-Arabien. [Ausstellungskatalog]. Hrsg.: Museum für Islamische Kunst – Staatliche Museen zu Berlin. Berlin 2011, ISBN 978-3-88609-721-0, S. 225-235. Barbara Keller-Heinkele: Die Heiligen Stätten Mekka und Medina in osmanischer Zeit. In: Roads of Arabia – Archäologische Schätze aus Saudi-Arabien. [Ausstellungskatalog]. Hrsg.: Museum für Islamische Kunst – Staatliche Museen zu Berlin. Berlin 2011, ISBN 978-3-88609-721-0, S. 239-257. F.V.Winnett and W.L.Reed, "Ancient Records from North Arabia", University of Toronto Press, 1970, Site 91. Ernst Klippel: Die mohammedanische Pilgerfahrt Mit sieben Abb. nach photographischen Aufnahmen. In: Reclams Universum: Moderne illustrierte Wochenschrift 27.2 (1911), S. 678-682. Ekkehart Rotter: Mohammed in der Stadt. Die Kenntnis um die
Gaon (hebr.: גאון, Herligkäit, Plural: Geonim/גאונים) isch ursprünglig dr Titel vo de Läiter vo de jüdische Akademie z Babylonie im sibte bis elfte Joorhundert n. d. Z. gsi, wo als Talmudinterprete bekannt worde si. Aber au spööter brucht mä dr Begriff no für bedütendi Usleeger vo de Schrifte, wie zum Bischbil für e Elijah Ben Salomon Salman im 18. Joorhundert, wo as Gaon vo Wilna bekannt isch. S Amt vom Gaon wird as Gaonat bezäichnet (mittellat. gaonatus). Die babylonische Geonim häi as die religiöse Füerer vom Juudedum im früeje Middelalter gälte, wääred dr Resch Galuta (Exilarch) dr wältlig Füerer vo de Juude in de islamische Länder gsi isch. D Geonim häi in dr Übermiddlig und dr Leer vo dr Tora und em jüdische Gsetz (Halacha) e wichdigi und entschäidendi Rolle gspiilt. Si häi dr Talmud gleert und über Diskürs entschiide, wo in dr Zit vom Talmud no käni Reegle für sä gmacht worde si. D Periode vo de Geonim het 589 n. d. Z. aagfange, im Joor 4349 noch em jüdische Kaländer, noch dr Periode vo de Sevora'im, und isch 1038 ume gsi, im Joor 4798 noch em jüdische Kaländer. Dr erst Gaon vo Sura isch noch dr Sherira Gaon
D École pour l'informatique et les nouvelles technologies esch e Technischi Hochschuel (informatif) vu Le Kremlin-Bicêtre, Bordeaux, Rennes, Marseille, Lille, Lyon, Montpellier, Nancy, Nantes, Nice, Strossburi, Toulouse, Saint-André (Réunion) (Frànkrich). Si isch Mitgliid vo der IONIS Education Group. D EPITECH lit zmidzt in dr sogenannte Campus Paritalie uf em Campus IONIS Education Group. Commons: Ecole pour l'informatique et les nouvelles technologies – Sammlig vo Multimediadateie www.epitech.eu (frànzeesch)
D Karäer (karaim. Къарайм/Qarajm, Къараймлер/Qarajmler) si uf dr äinte Site e jüdischi Religionsgmäinschaft, uf dr andere en Volksgrubbe innerhalb vo de Turkvölker. Iiri Sprooch, s Karaimisch, ordnet mä bi de Krim-Karäer dr pontisch-aralische Undergrubbe vo de westtürkische (kiptschakische) Sprooche zue. Iiri Religion und religiöse Braktike underschäide sich zum Däil dütlig vom rabbinische Juudedum oder andere jüdische Ströömige. Dr Ursprung in bäide Hiisichte isch umbekannt, es git aber meereri Gründigslegände. Bedütendi Zentrum vo de Karäer si d Halbinsle Krim und Anatolie gsi. Hüte git s uf dr ganze Wält öbbe 45'000 Karäer. Vo dene häi im Joor 2002 öbbe 25'000 z Israel gläbt, drei bis vier duusig in dr Ukraine und in Litaue, dr Räst vor allem z Pole und in Australie. No uf dr Krim häi d Karäer die tatarisch Sprooch übernoo, die hebräischi Schrift aber bhalte. S Karaimisch ghört zu de Turksprooche, het verschiideni Dialäkt und isch am Usstärbe. Für d Karäer isch die jüdischi Religion e strikti Buechreligion. Si interpretiere d Gebot (hebr. Mitzwot) usschliesslig us dr Tora und nit us de übrige Däil vo dr jüdische Bible oder us dr mündlige Tora vom rabbinische Juudedum, d. h. us em Talmud. Hützudags wärde d Karäer z Israel as
Dr Sixtus I. († um 125) (lat.-griechisch Xystus) isch vu ebbe 115 bis zue sym Dod Bischof vu Rom gsii un wird as Märtyrer gnännt. Biografischi Date von em sin nit iberliferet. Är giltet as Remer un wird zum erschte Mol in dr Papschtlischt vum Irenäus vu Lyon gnännt. Dr katholisch Gedänkdag vum Sixtus isch dr 3. April. Greßeri Verehrig as Hailige het scho frie dr Märtyrer Sixtus II. gnosse. Sy Name bedytet S(e)xtus = dr Sechst (lat..) bzw. Xystos = dr Glättet (griech.). Erich Kettenhofen: Sixtus I. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 10, Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X, Sp. 575–577. Commons: Sixtus I. – Sammlig vo Multimediadateie Michael Ott: Pope St. Sixtus I. In: Catholic Encyclopedia, Band 14, Robert Appleton Company, New York 1912 (änglisch) Sixtus I. (Xystus) im Ökumenische Heiligenlexikon Gsamtwärch vu Migne Patrologia Latina mit Inhaltsverzaichnis Normdate: GND: 11922125X | LCCN: nb2007022964 | VIAF: 816928
Dr Telesphorus (* z Griecheland; † 136 oder 137 z Rom) isch Bischof vu Rom (um 125/126–136/137) in dr Regierigszyt vum Chaiser Hadrian gsii. D Tradition vu dr Mitternachtsmäss an dr Wynächte, d Fyyr vu dr Oschtere am e Sunntig, di sibe Wuche Faschtezyt vor dr Oschtere un s Singe vum Gloria wäre normal ihm zuegschribe, au wänn Hischtoriker des aazwyyfle. Dr Irenäus vu Lyon nännt dr Telesphorus e Märtyrer. In dr katholische Tradition wird sy Gedänkdag am 5. Jänner begange, in dr orthodoxen am 22. Februar. D Karmelite verehre dr Telesphorus as ihre Schutzhailige, wel er uf em Bärg Karmel as Eremit soll gläbt haa. Ekkart Sauser: Telesphorus. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 11, Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6, Sp. 625. Ytrag in d Catholic Encyclopedia, Robert Appleton Company, New York 1913 (änglisch) Commons: Telesphorus – Sammlig vo Multimediadateie Telesphorus im Ökumenische Heiligelexikon Gsamtwärch vu Migne Patrologia Latina mit Inhaltsverzaichnis Normdate: GND: 119222752 | LCCN: nb2007022959 | VIAF: 21672405
Dr Hyginus (* ane 74 z Griecheland, villicht z Athen; † 142 z Rom) isch Bischof vu Rom (ebbe 138–142) gsii. Iber dr Hyginus isch fascht nyt iberliferet. Är soll Athener un Philosoph gsii syy oder aber dr Suhn vun eme Athener Philosoph. In dr Zyt vu sym Pontifikat sin d Gnoschtiker Valentinos un Kerdon, wu speter us dr Chilchen uusgschlosse wore sin, uf Rom chuu go dert lehre. Är giltet as Märtyrer, s git doderfir aber kaini Quälle me. Sy Fescht isch dr 11. Jänner. Kristina Lohrmann: Hyginus. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 2, Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8, Sp. 1231–1232. Ytrag in d Catholic Encyclopedia, Robert Appleton Company, New York 1913 (änglisch) Commons: Hyginus – Sammlig vo Multimediadateie Gsamtwärch vu Migne Patrologia Latina mit Inhaltsverzaichnis Normdate: GND: 119222787 | LCCN: nb2007022952 | VIAF: 9375118
S Lokàlracht ìn Elsàss-Mosel ìsch a gsetzliga Bsunderheit vu drèi frànzeescha Départements, wo vu 1871 bis 1918 zum ditscha Kaiserreich gheert han. Noh-n-em Erschta Waltkriag, wo dia Gegend wìder frànzeesch worra ìsch, sìn vìel ditscha Gsetzer blìewa. So ìsch s Lokàlracht vu Elsàss-Mosel ànna 1919 grìnda worra. Àlla Gsetzer vu dam Lokàlracht wara ìm "Institut du Droit Local Alsacien-Mosellan" z Stroßburg ufbewàhrt. And 2019 hàt's s erschta Mol a Büech gaa, wo dia gànza Gsetzer beschribt. A Teil vum Elsàss un vu Lothrìnga ìsch ànna 1870 vu Frànkrìch ìns Ditschlànd gànga. Dàs ditscha Teil ìsch „Elsàss-Lothrìnga“ vu da Ditscha gnennt worra, àwer 's ìsch tàtsachlig nìt s Gliicha gsìì às d zwei frànzeescha Gegend wo vu da Frànzoosa „Alsace“ un „Lorraine“ gnennt wara. Àm 10. Mai 1871 ìsch d „Frìeda vu Frankfurt“ unterschrìewa worra, zwìschem ditscha Kaiserreich un dr frànzeescha Repüblik. Àm Ànd vum Erschta Waltkriag ìsch dr Wàffastìllstànd vu Compiègne zwìscha Frànkrìch un Ditschlànd àm 11. Novamber 1918 unterschrìewa worra un àm 28. Juni 1919 ìsch dr Versailler Vertràg unterschrìewa worra. D ditscha Elsàss-Lothrìnga ìsch zum Frànkrìch zruck kumma. D Granza vu da Départements sìn àwer nìmm wia vor 1871 blìewa: s Territoire de Belfort ìsch nìt zum Elsàss
Dr Pius I. (* z Aquileia (?); † 155 (?) z Rom) isch Bischof vu Rom (140/142(?)–155 (?)) gsii. Im Kanon Muratori wird dr Hermas, dr Autor vum Wärch Dr Hirt vum Hermas, Brueder vum Pius I. gnännt. Wel dr Hermas e Sklav gsii isch wird aagnuu, ass au dr Pius e Sklav gsii sei. Är soll z Aquileia as Suhn vum Rufinus uf d Wält chuu syy. Är heb d Santa Pudenziana böue, no dr Iberliferig di eltscht Chilche vu Rom. Speter wird er as Märtyrer gnännt, aber doderfir git s kai historischi Beleg. Vylmol wird er dr erscht richtig Bischof z Rom gnännt. Dr Pius het si vor allem mit dr frieje Gnoschtiker usenander gsetzt, vor allem mit em Valentinus, em Cerdon un em Marcion, wun er as Häretiker exkommuniziert ghaa het. Är soll d Bstimmig erloo haa, ass d Oschtere alliwyl an eme Sunntig soll gfyyrt wäre. Di wenige Brief unter sym Name hän si as Felschige rusgstellt. Sy Feschtdag as Hailge isch dr 11. Juli. Sy Name bedytet: dr Frumm (latynisch) Georg Denzler: PIUS I.. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 7, Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4, Sp. 658–659. Commons: Pius I. – Sammlig vo Multimediadateie Ytrag in
Dr Jean Maurice Eugène Clément Cocteau (* 5. Juli 1889 z Maisons-Laffitte, Frankriich); † 11. Oktober 1963 z Milly-la-Forêt, Frankriich) isch e franzesischer, Schriftsteller, Reschissöör und Mooler gsi. Är gilt als eine vu de bedütendschte Künstler vom 20. Johrhundert. Dr Cocteau isch àm 5. Juli 1889 z Maisons-Laffitte, ere Chliistadt bi Paris, uf d Wält cho, as Sohn vum Aawald Georges Alfred Cocteau un sin’r Ehefrau Marie Junia Émilie Eugénie Lecomte. Er isch denn Fründ vo vile iiflussriiche Künstler worde, wie vom Kenneth Anger, Pablo Picasso, Jean Hugo, Jean Marais, Henri Bernstein, Yul Brynner, Marlene Dietrich, Coco Chanel, Erik Satie, Albert Gleizes, Igor Stravinsky, Marie Laurencin, María Félix, Édith Piaf, Panama Al Brown, Colette, Jean Genet, and Raymond Radiguet. Dr Cocteau isch süchtig gsi nach Opium. Gstorbe isch dr Jean Cocteau am 11. Oktober 1963 z Milly-la-Forêt, nu Schtunde nach dem Tod von Édith Piaf. Geneviève Laporte: Sous le manteau de feu, poèmes, illuschtriert vom Jean Cocteau, Vorwort vom Armand Lanoux. Éditions d’art J. Foret, Paris 1955 Geneviève Laporte: Poèmes, illuschtriert vom Pablo Picasso und em Jean Cocteau. Éditions d’art J. Foret, Paris 1956 1943: Le baron fantôme, Dialoge, Film vom Serge de Poligny 1943: Der ewige Bann, (L'Éternel Retour),
Dr Anicetus (* um 92/100 z Emesa, em hitige Homs am Fluss Orontes; † 17. April (?) 160/166 (?) z Rom) isch vu ebbe 154 bis 166 Bischof vu Rom gsii. Är isch e Assyrer gsii vu Emesa. In dr Zyt vu sym Pontifikat het dr Polykarp vu Smyrna di remisch Chilche bsuecht. Är un dr Anicetus hän s Datum vum Oschterfescht dischpetiert, wu d Chilche vu Smyrna zum jidische Pessachfescht gfyyrt het, dewrwylscht s di remisch Chilche alliwyl am e Suntig gfyyrt ghaah het, wel des dr Ag vu dr Uferstehig vum Herr gsii isch. Wäge däm isch au dr Suntig im Chrischtetum dr hailig Dag. Dr Anicetus un dr Polycarp hän si nit chennen ainige, aber dr Anicetus het em Polycarp erlaubt, sy Tradition wyter z pfläge. Die Kontrovers isch in dr Johrhundert derno as Oschterfeschtstryt wider ufgflammt. Au dr chrischtli Hischtoriker Hegesippus het Rom in däre Zyt bsuecht. Dää Bsuech wird vylmol as Beleg fir d Bedytig vu dr Bischef vu Rom fir d Chilche gnuu. Dr Anicetus isch dr erscht Bischof vu Rom gsii, wu ne Häresy verdammt het, indäm er dr Montanismus verbote het. Är het si au effetli gege d Gnoschtiker un dr Markionismus
Dr Soterus, au Soter, († 174 oder 175) au Papscht vu dr Barmhärzigkait gnännt, isch vu 166 bis 174 oder 175 Bischof vu Rom gsii. Dr Soter isch z Fondi (Italie) uf d Wält chuu un isch no dr Legänd as Märtyrer in dr Zyt vu dr Chrischteverfolgige unter em Marcus Aurelius gstorbe. Är isch in dr Calixtus-Katakombe z Rom begrabe wore. Sy Gedänkdag isch dr 22. April. Soter (griechisch Σωτήρ) bedytet Retter, Hailand, Erleser. Ekkart Sauser: SOTER. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 14, Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5, Sp. 1492–1493. John Chapman: Caius and Soter, Saints and Popes. In: Catholic Encyclopedia, Band 3, Robert Appleton Company, New York 1908 (änglisch) Commons: Soterus – Sammlig vo Multimediadateie Gsamtwärch vu Migne Patrologia Latina mit Inhaltsverzaichnis Normdate: GND: 119221357 | LCCN: nb2007022944 | VIAF: 64812635
Saadia ben Joseph Gaon (* 882 im obere Egüpte; † 942 z Sura in Babylonie), arabisch Saʻīd bin Yūsuf al-Fayyūmi, isch worschinlig dr grösst und bekanntist vo de Gaonim gsi. Er isch Rabbiner und e brominänte jüdische Filosoof und Exegeet gsi. Dr Naame „Saadia“ isch offesichtlig s hebräische Ekwiwalänt vo sim arabische Naame „Saʿīd“. Im ene Akrostichon zur hebräische Iiläitig vo sim erste Wärk, em ’Egron, het er si Naame as „Said ben Josef“ aagee, spööter het er denn „Saadia“ brucht. Tafsīr Under em Ditel Tafsīr (Exegese) het dr Saadia Gaon die iiflussriichsti arabischi Bibleübersetzig verfasst, wo e groosse Däil vom Tanach umfasst het. Dr Tafsīr het sich schnäll under Juude, Samaritaner und Christe verbräitet und si Verfasser het en in Usenandersetzige mit de Karäer verwändet. D Karäer und s rabbinische Juudedum si für e Saadia Gaon au en Aalass gsi, äänlig wie für e Abraham ibn Daud, d Chasare positiv z erwääne, wil die nit de Karäer, sondern em rabbinische Juudedum gfolgt si. Dr Tafsīr isch uf Judäo-Arabisch gschriibe in hebräische Buechstaabe. Spööter häi en d Samaritaner und d Christe adaptiert und in arabische Buechstabe überliiferet. Hebräischi Linguistik ’Egron Kutub al-Lughah Tafsir al-Sab'ina Lafẓah, e Liste vo sibzig (äigentlig