rlitschk/wikidir huggingface dataset:
f9f10f8 Piräus (noigriech. Πειραιάς m. Sg. [pirɛˈas], Pireas, altgriech. Πειραιεύς, Peiraieus) isch e Gmäind in Attika, e wichdigs Industriizentrum in Griecheland und dr drittgrösst Hafe am Middelmeer. Die äigentligi Gmäind het 2011 163'910 Iiwooner ghaa, zämme mit de übrige Gmäinde vom Regionalbezirk Piräus 449'070, dr ganzi Balligsruum Athen-Piräus het öbbe 3,5 Millione Iiwooner. Piräus isch dr historischi Haafe vo dr griechische Hauptstadt Athen und dr südligi Ändpunggt vo de wichdige Vercheersverbindige, wo vo Thessaloniki bzw. Patras us kwer dur s Land gönge. Öbbe 20 Millione Passaschier chömme jeedes Joor dur Piräus und machen en zum grösste Passaschierhaafe in Öiropa und zum drittgrösste uf dr Wält. 1,6 Millione TEU wärde im Haafe vo Piräus verlaade und machen en zu äim vo de zää grösste Hääfe im Konteiner-Vercheer in Öiropa. Commons: Piräus – Sammlig vo Multimediadateie Hellenic Statistical Authority: Publication of provisional results of the 2011 Population Census. (PDF) 22. Juli 2011, archiviert vom Original am 13. November 2011; abgruefen am 28. November 2012 (änglisch).
D Sofiste (altgriech. σοφιστής, sophistḗs Sg., latiinisch sophistae Pl.) si e Grubbe vo Manne im antike Griecheland gsi, wo uf theoretischem oder braktischem Gebiet bsundrigs Wüsse gha häi und mäistens gege Gäld Underricht gee häi. Si häi vo öbbe 450 v. d. Z. bis öbbe 380 v. d. Z. gschafft, under iine dr Protagoras, dr Gorgias, dr Xeniades, dr Thrasymachos, dr Prodikos und dr Hippias. D Beweegig vo de Schriftsteller und Rhetore im Oste vom römische Riich, wo im 2. Joorhundert sich an die griechischi Kultur vo dr klassische Zit aagläänt häi, wird sit em Philostrat as die „zwäiti Sofistik“ bezäichnet. Bekannti Verdräter si z. B. dr Dio Chrysostomus, Herodes Atticus, Aelius Aristides und dr Polemon vo Laodikeia. Dr Begriff „Sofist“ het s scho in dr Antike gee und au d Sofiste häi sich sälber eso bezäichnet. Si häi aber weder e gschlossnigi filosofischi Ströömig bildet, no het s sofistischi Schuele gee, no häi iiri Leere usser an e baar Pünggt, wo si äänligi Aasichte verdrätte häi, vil Gmäinsams ghaa. D Sofiste häi as Wanderleerer gschafft, und si vo äinere Stadt in dr domoolige griechische Wält zur neggste gräist (vor allem uf em Peloponnes, in Thessalie und Süditalie). S Zentrum
S Ridicule isch e vorfasnächtligi Veraastaltig, wo sit 1999 jeedes Joor wääred de zwäi Mööned vor dr Faasnacht im Förnbacher Theater im Baadische Baanhoof z Baasel stattfindet. Wie bi de mäiste andere vorfaasnächtlige Uffüerige si au bim Ridicule d Nummere mit de Dambuure und Pfiffer s Rugggroot vo dr Vorstellig. Schnitzelbängg kritisiere satiirisch d Gsellschaft und d Politik wie s üüblig isch an dr Baasler Fasnacht. Balkon-Szene, wo Schauspiiler drbii intrigiere, sorge für witzigi Iilaage. «Alti Dante» hai maischtens e Handdäschli, s «Ridicule», bi sech, wos Syessikeite din het. S Ridicule wird zum e groosse Däil vo Mitgliider vo dr Förnbacher Theater Company bestritte und isch dorum mee Theater as anderi Veraastaltige. Bis 2013 isch au dr Basler Politiker Carl Miville mit sinere Süscheliste ufdräte, het aber ufghöört, won er 92 worde isch. Baasler Faasnacht bz: «Fasnacht für s Herz - Vorfreude geweckt» (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/m.basellandschaftlichezeitung.ch, abgrüeft am 10. Januar 2014 bazonline: «Start mit Pfyfferli und Ridicule», abgrüeft am 10. Januar 2014
Ds Schloss Hünegg isch es Schloss us em 19. Jahrhundert i der Hilterfingen am Thunersee im Kanton Bärn Ds Schloss isch e herrschaftleche Landsitz mit ere ne mume no säute vorhandene Inneirichtig. Die läbigi Atmosphäre vom Hushaut hiterlat e Ydruck, dass der Eigetümer nur churz abwäsend isch. Ds Schloss isch vom dütsche Architekt Heino Schmied entworfe u i de Jahr 1861 bis 1863 für e Baron Albert von Papart im Styl vom Historismus im Usgsee vo me ne Schloss a der Lore bout worde. Ds Herrschaftshuus isch im Jahr 1900 dür de Gustav Lemke-Schuckert liecht erwiteret u zu emene grosse Teil im Jugendstil neu ygrichtet worde. D’Inneirichtig isch prägt dür usgsuechti kostbari Materialie u re richhaltige Usgstautig. Im Schloss befindet sech ds Museum für Wohnkultur vom Historismus u em Jugendstil. Ds Schloss wi ou si Schlosspark stö für Ussteuige zur Verfüegig. So het zum Bischpiu im Summerhaubjahr 2012 u 2013 jewils vom Mei bis i Oktober e Sonderussteuig über Bärgbahne stattgfunde. Im Summerhaubjahr 2014 wird die Sonderussteuig e witeri Saison zeigt wärde., D Sonderussteuig Bärgbahne zeigt Pionierwärk über die Schwizerische Bärgbahne. D Ussteuig, wo vom Robert Ganz und Roger Rieker mit emene Budget vo 95'000.- Franke gstautet isch worde, zeigt
Dr Carl Miville-Seiler (* 26. Juli 1921 z Baasel; Bürger vo Baasel; † 18. Juni 2021 au dert) isch e Schwizer Politiker (SP) gsi. Dr Carl Miville isch dr Soon vom Regierigs- und Nazionalroot Carl Miville senior gsi. 1941 het er aagfange, Jura z studiere, het denn aber in Aktivdienst müesse. Noch em Zwäite Wältchrieg het er as Sekretär vo dr SP Basel-Stadt gschafft (1946/47, 1951–56), as Redakzionssekretär vom VHTL z Züüri (1948–51) und as Redakder vo dr Basler AZ (1956–61). Vo 1961 bis 1964 isch er Amtsvormund gsi. Vo 1964 bis 1986 het er d AHV vom Kanton Basel-Stadt gläitet und vo 1978 bis 1986 au no d Usgliichskasse Basel-Stadt. 1947/48, vo 1953 bis 1964 und no äinisch vo 1968 bis 1978 isch dr Miville im Groosse Root vom Kanton Basel-Stadt gsässe, 1977/78 isch er au dr Bresidänt gsi. 1978/79 isch dr Miville Nazionalroot gsi und vo 1979 bis 1991 Ständeroot. Vo 1986 bis 1991 isch er au Mitgliid vo dr Parlamentarische Versammlig vom Öiroparoot gsi. Vo 1972 bis 1977 isch dr Miville Bresidänt vo dr SP Baasel-Stadt gsi und vo 1978 bis 1985 vom VPOD Baasel-Stadt. Vo 1956 bis 1980 isch er im Bankroot vo dr Baasler Kantonalbangg
Dr Themistokles (altgriech. Θεμιστοκλῆς, * um 525 v. d. Z.; † um 459 v. d. Z. z Magnesia am Mäander) isch e Staatsmaa und Fäldheer vo Athen gsi in dr Zit vo de Perserchrieg. Er het d Athener in dr Seeschlacht vo Salamis zum Siig gfüert und het dr Wääg vo Athen zur Demokratii ufdoo. Dr Themistokles isch dr Soon vom Neokles us em alt-attische und aagseene Prietsergschlächt vo de Lykomide (Lykomidai) gsi. Wil si Mueter kä Athenere gsi isch, isch dr Themistokles nit „vollbürtig“ gsi und het an de Üebige in de Ringschuele vo dr Akademii und vom Lykeion nid döfe mitmache. Die mäiste Historiker näämen an, ass dr Mnesiphilos, wo d Filosofii noch em Solon gleert het, si Leerer gsi isch. Wo d Athener 510 v. d. Z. iire letschti Tyrann, dr Hippias, us dr Stadt verdriibe häi, het dr Kleisthenes dr Polis e nöiji Verfassig gee, wo bräitere Schichte vom Volk (demos) s Rächt gee het, sich politisch in dr Stadt z bedäilige. Eso het au dr Themistokles in politischi Ämter chönne gweelt wärde. Vo 493 bis 492 v. d. Z. isch er Archont gsi. Wil mä en Inwasioon vo de Perser erwartet het, het er zum
Dr Aischylos (altgriech. Αἰσχύλος, klassischi Ussprooch [ai̯skʰýlos]; latinisiert Äschylus, Aeschylus; * 525 v. d. Z. z Eleusis, Attika; † 456 v. d. Z. z Gela, Sizilie) isch vor em Sophokles und Euripides dr eltist vo de drei groosse griechische Dragödiedichder. Vo sine siibe erhaltene Stück wärde vor allem d Perser und d Orestii immer no uf dr ganze Wält ufgfüert. Dr Aischylos stammt us eme alte Adelsgschlächt. As junge Maa het er dr Sturz vo de Söön vom Peisistratos und s Ändi vo dr Tyrannis erläbt und die demokratische Reforme vom Kleisthenes. In sine erste Stück het no sälber as Schauspiiler mithmacht. Mit fümfezwanzig het er bim Dichderwettbewärb vo dr Stadt Athen, em Agon vo de Dionysie, mitgmacht, het aber verloore. 490 v. d. Z. het er as Soldat für Athen in dr Schlacht bi Marathon gege d Perser mitkämpft und indere Schlacht si Brueder Kynaigeiros verloore. Er het im Joor 480 uf eme griechische Chriegsschiff bi dr Seeschlacht vo Salamis mitkämpft. Dr Köönig Hieron I. vo Syrakus het en iiglaade und er isch e baar Mol uf Sizilie gräist. Dört het er d Lüriker Simonides, Pindar und Bakchylides driffe. Für e Hieron het er s Festspiil D Ätnäerinne verfasst.
Siibe gege Thebe (altgriech. Ἑπτὰ ἐπὶ Θήβας, Hepta epi Thēbas) isch e Dragödie vom Aischylos us em Joor 467 v. d. Z.. Si verzelt d Schlacht zwüschen em Eteokles und dr Armee vo Thebe gege dr Polyneikes und sini Understützer. Es isch dr letschti Däil in dr Ödipus-Drilogii vom Aischylos. Die Schlacht isch us dr Griechische Müthologii under de Bezäichnige Dr Erst Thebanisch Chrieg und Dr Zuug vo de Siiben gege Thebe bekannt. Wo dr Ödipus usegfunde het, ass är dr Soon und au dr Mörder vom Laios isch, het er sich blind gmacht und isch as Köönig zruggdrätte. und d Iokaste, si Frau, won er ghürotet het ooni z wüsse ass si si Mueter isch, het sich ufghänkt. Zämme häi si vier Chinder gha, dr Eteokles, dr Polyneikes, d Antigone und d Ismene. Dr Eteokles und dr Polyneikes häi abgmacht, ass jeede e Joor lang wurd regiere und ass si denn wurde abwäggsle. Dr Eteokles het aber noch eme Joor nid welle zruggdrätte, und dr Polyneikes het en mit sine Verbündete (die Siiben gege Thebe) aagriffe. Im Kampf si bäidi Brüeder umchoo. Aeschyli tragoediae. Cum incerti poetae Prometheo (= Bibliotheca scriptorum Graecorum et Romanorum Teubneriana). Edidit Martin L. West.
D Perser (altgriech. Πέρσαι Persai) si äini vo de groosse Dragöödie vom griechische Dichder Aischylos. Si isch im Joor 472 v. d. Z. urufgfüert worde und gälte as s eltiste Drama, wo erhalte isch, uf dr ganze Wält. D Perser behandle dr Undergang vo dr persische Flotte in dr Seeschlacht vo Salamis us dr fiktive Sicht vom persische Köönigshoof. „D Perser“ basiere uf dr historische Niiderlaag vom persische Groosskönig Xerxes I. in dr Schlacht vo Salamis im Joor 480 v. d. Z., wo dr Aischylos sälber uf eme griechische Schiff mitkämpft het. Bi de Dionysie het s Wärk dr erst Briis überchoo. Zämme mit de Dragöödie Phineus und Glaukos Potnieus, wo verlooregange si, und em Satyrspiil Prometheus Pyrkaios het s e Tetralogii bildet. Au wenn in dr Dragödie dr Stolz über e Siig Usdruck findet, wird doch dr Find nid aabegmacht. Im Stück wird s Schiggsaal vom draagische Held Xerxes nid bestimmt dur daas, was er sälber macht, sondern d Götter, wo wüetig si über d Hybris und d Schändig vo Häiligdümer, entschäide drüber. Dietrich Böer: Aischylos. Die Perser. Grundlagen und Gedanken zum Verständnis des Dramas. Für d Schuel zämmegstellt. Frankfurt a. M., Berlin, Münche, 1972. Karl Deichgräber: Die Persertetralogie
D Orestii (᾿Ορέστεια) vom Dichder Aischylos isch äini vo de bedütende griechische Dragöödie. Si isch im Joor 458 v. d. Z. entstande. S Stück het drei Däil, Agamemnon, Choephore und Eumenide, und behandlet s Ändi vom Fluech, wo s Huus Atreus drunder stoot. Es zäigt d Entwigglig vom antike Rächtsverständnis vom Brinzip vo dr indiwiduelle Rach zun ere gordnete Rächtssprächig dur e Grubbe vo Richder und Gschworene, wo d Gsellschaft representiere. D Orestii isch die äinzigi antiki griechischi Drilogii, wo erhalte isch. Der vierti Däil, e Satyrspiil, gältet as verscholle. Bi dr Erstuffüerig zu de Dionysie 458 v. d. Z. z Athen het dr Aischylos mit däm Stück dr erst Briis gwunne. Frederik D. Tunnat: Karl Vollmoeller. Dichter und Kulturmanager. Eine Biographie. Tredition, 2008 Claudia Gründig: Elektra durch die Jahrhunderte. Ein antiker Mythos in Dramen der Moderne. Martin Meidenbauer, Münche 2004 ISBN 3899754824 Anton Bierl: Die Orestie des Aischylos auf der modernen Bühne. Theoretische Konzeptionen und ihre szenische Realisierung. M & P Verlag, Stuttgart 1996 Agamemnon as Onläin-Teggst im Projekt Gutenberg-DE Choephoren as Onläin-Teggst im Projekt Gutenberg-DE Eumeniden as Onläin-Teggst im Projekt Gutenberg-DE
S Drummeli oder Monsterdrummelkonzärt isch e dradizionelli vorfaasnächtligi Veraastaltig im ene Baasler Saal, in de letschte Joor im Musical Theater Basel. Si wird vom Fasnachts-Comité in de letschte zwäi Wuche vor dr Faasnacht organisiert. S Drummeli bestoot us Ufdritt vo Faasnachtsgligge, wo vo Raamestiggli, das si satiirischi Sketsch, wo vo Schauspiiler ufgfüert wärde, zämmeghalte wärde. S erst Monstre isch am 26. Februar 1906 vom ene Gomitee, wo us Verdräter vom Groossbaasler Veräin Quodlibet und vom Gläibaasler Wurzegraber-Kämmerli bestande het, in dr Burgvogtei-Halle, em hytige Volggshuus, organisiert worde und wäärend Joore si nume Dambuure und Bloosmuusige ufdräte. 1911 isch s Faasnachtsgomitee gründet worde und s Drummeli isch ins Stadtcasino züüglet und 1914 ins Kiechli. Sit de 1920er Joor het s drei Vorstellige gee und in de 1930 häi au Fraue afo ufdrätte. Wäärend em Zwäite Wältchrieg het s kä Stroossefaasnacht gee und in de Raamestiggli vom Drummeli het s Duo «Dipflischysser und Haimlifaiss» afo si Sämf drzuegee und isch e Däil vo dr Voorstellig bliibe bis zum Ändi vo de 1950er Joor. Vo 1948 aa het s acht Vorstellige gee und vo 1956 aa d Balkonszeene mit em Heer und dr Frau Dr. Gläppersämi, em Frailain Glepfgatter und dr Frau Hibsch.
D Antigone [an'ti:gɔne], au Antigonae oder Antigonä (altgriech. Ἀντιγόνη) isch e Dragödie vom antike griechische Dichder Sofokles. S Stück isch woorschinlig im Joor 442 v. d. Z. z Athen urufgfüert worde. Es isch as dr erst Däil vom Sofokles sinere „Thebanische Drilogii“ ufgfüert worde, wo no König Ödipus und Ödipus auf Kolonos drzue ghööre. Im Stück goot s drum, was wichdiger isch, d Gebot vo de Götter oder d Befääl vom e wältlige Machthaaber. Es spiilt noch em Ändi vom Erste Thebanische Chrieg, wo usbroche isch, wo dr Eteokles sim Brueder Polyneikes nid d Macht het welle abdrätte, wie s vorgsee gsi isch. Im Kampf häi sich die bäide Brüeder geegesitig döödet. Dr Kreon isch druf Köönig vo Thebe worde. S Stück «Antigone» foot aa, wo dr Kreon verbote het, dr Polyneikes z beärdige, wil dä gege d Stadt Chrieg gfüert het. D Antigone, im Polyneikes si Schwöster isch, loost aber nid uf s Verbot; und zur Stroof loot dr Kreon si lääbig iimuure. Das lööst e Chetti vo Sälbstmord us: d Antigone bringt sich um, denn iire Verlobte, im Kreon si Soon Haimon, und schliesslig nimmt sich d Eurydike s Lääbe, im Kreon si Frau und d Mueter vom
E Satyrspiil isch e Gattig vom antike Drama, wo dr Pratinas um 500 v. d. Z. in Athen iigfüert het. Am draagische Agon vo de Groosse Dionysie het mä vo drei Draagiker jeedesmol drei Dragöödie und äi Satyrspiil ufgfüert. S Satyrspiil isch e häiters, befreijends Noochspiil, wo noch de drei Dragöödie cho isch. Drei Dragöödie und äi Satyrspiil bilde e Tetralogii. Formal isch s Satyrspiil wie d Dragöödie in e Prolog, Parodos, Stasima & Epeisodia und Exodos iidäilt. In de athenische Satyrspiil het e Grubbe vo Satyr das wo bassiert isch, kommentiert. Si si vom ene Silen aagfüert worde und dä isch au as Schauspiiler in de Epeisodie ufdrätte. S klassische Satyrspiil isch käi Parodii oder Drawestii. Es behandlet häiteri oder wenigstens umbroblematischi Stoff, wo vilmol määrlihaft si. S äinzige Satzrspiil, wo vollständig überliiferet isch, isch Kyklops (öbbe 408 v. d. Z.) vom Euripides. Ussrdäm het mä 1907 in dr Nööchi vo Oxyrhynchus in Egüpte e Fragmänt vom Sophokles sim Ichneutai gfunde. Ralf Krumeich, Nicolaus Pechstein, Bernd Seidensticker (Hrsg.): Das griechische Satyrspiel. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 1999, ISBN 3-534-14593-3. Rebecca Lämmle: Poetik des Satyrspiels. Universitätsverlag Winter, Heidelberg 2013, ISBN 978-3-8253-6064-1. Dütschs Wiktionary: Satyrspiil Brauneck/Scheinlin: Theaterlexikon. Begriffe und Epochen, Bühnen und Ensembles.
Euripides (altgriech. Εὐριπίδης) (* 480 v. d. Z. oder 485/484 v. d. Z. z Salamis; † 406 v. d. Z. z Pella; begraabe in Makedonie) isch äiner vo de groosse klassische griechische Dramatiker. Dr Euripides isch noch em Aischylos und em Sofokles dr jüngsti vo de drei groosse griechische Dragöödiedichder. Er het öbbe 90 Dragöödie verfasst und 18 von ene si erhalte. Usserdäm isch äins vo sine Satyrspiil überliiferet. Mit sine Stück, vor allem Medea, Iphigenie, Elektra und D Bakche, isch dr Euripides äine vo de Dramatiker vo dr Wältlitratuur, wo am mäiste gspiilt wird. Dr Euripides het zwüsche 455 und 408 v. d. Z. regelmäässig im dragische Agon z Athen Tetralogie ufgfüert. Mit sim erste Stück, wo zäigt worde isch, D Peliade (verschollen), isch er uf e dritt Blatz choo. Im Joor 441 het er zum erste Mol gwunne und het das denn no dreimol fertig brocht. Im Joor 408 het en dr makedonisch Köönig Archelaos I. iiglaade, und zwäi Joor spööter isch er in däm sinere Hauptstadt Pella im Früelig gstorbe. Liste vo de verloorene, erhaltene oder fragmentarisch überliiferete Stück vom Euripides mit de überliiferete oder erschlossene Uffüerigsdaate. Papyrussammlig vom Berliner Egüptische Museum Inv.Nr. P 5014 Euripides: Tragödien
Medea (altgriech. Μήδεια) isch e Dragöödie, wo dr griechisch Dichder Euripides 431 v. d. Z. verfasst het. S Stück basiert uf dr Argonautesaag us dr griechische Müthologii. D Köönigsdochder Medea verliebt sich in Jason, wo us dr Fremdi choo isch, und hilft em s goldige Vlies z stääle. Si verrootet für in iiri äigeni Familie und dr Jason verspricht, ass er si wurd hüroote. Si faare zrugg und lande schliesslig z Korinth. Zää Joor häi so dört glücklig gläbt, bis dass d Dochder vom Köönig Kreon sich in Jason verliebt het. Dä het d Medea druf verstoosse. D Medea het sich am Jason grächt und sogar iiri äigene Chinder döödet. Teggstusgoobe Karl Heinz Eller (Hrsg.): Euripides. Medea. Griechisch/Dütsch. Stuttgart 2005, ISBN 3-15-007978-0. Übersetzige Johann Baptist von Alxinger: Medea. Ein Trauerspiel des Euripid, in: Alxinger's neueste Gedichte, Wien 1794 (Digitalisat)) Ernst Buschor: Medea. (Reihe Tusculum). Heimeran Verlag Johann Jakob Christian Donner: Medeia, in: Euripides. Band 1, 1843, S. 227 ff. (Digitalisat) Johann Adolf Hartung: Medea, Leipzig 1848 (Digitalisat; E-Text einer Ausgabe von 1958) Georg Lange: Medeia. In: Sämtliche Tragödien und Fragmente. Band 1. (Reihe Tusculum; 74,1). Heimeran Verlag, 1972 bzw. in: Ausgewählte Tragödien. Band 1 (Reihe Tusculum; 75,1). Artemis und Winkler,
D Drojanerinne (Τρῳάδες) si e Dragöödie vom antike griechische Dramatiker Euripides. S Stück isch 415 wääred em Peloponnesische Chrieg verfasst worde und wird mänggisch as Kommentar aagluegt drüber, wie Athen in däm Joor die egeischi Insle Milos erooberet und iiri Iiwooner umbrocht het. Es isch au mööglig ass d Schändig vo de Herme in däm Joor und dr zwäiti Chriegszuug vo de Athener gege Sizilie en Iifluss uf en Euripides ghaa häi. D Drojanerinne si dr dritti Däil von ere Trilogii, wo sich mit em Droijanische Chrieg befasst. Mit dere Trilogii (Alexandros, Palamedes und D Drojanerinne) und em Satyrspiil Sisyphos het dr Euripdides dr zwäit Briis bi de Dionysie gwunne. Im Stück chömme die gliiche vier drojanische Fraue vor wie im letschte Buech vo dr Ilias, wo über em Liichnaam vom Hektor druure. Claudius Aelianus: Varia Historia 2.8., änglisch
Dr Aristofanes (altgriech. Ἀριστοφάνης; * zwüsche 450 und 444 v. d. Z. z Athen; † um 380 v. d. Z. z Athen) isch e griechische Komödiedichder gsi. Er gältet as äine vo de bedütendste Verdräter vo dr griechische Komödie, bsundrigs vo dr Alte Komödie, und vom griechische Theater überhaupt. Sini Komödie, vor allem d Lysistrata, wärde au hüte immer wider gspiilt. Über si Lääbe isch wenig bekannt. Er isch zwüsche 450 und 444 v. d. Z. as Soon vom Philippos in Kydathen, eme Stadtdäil vo Athen, uf d Wält choo. Vo 430 bis 428 isch er vermuetlig zum Dramatiker usbildet worde. Sini erste drei Stück het er anonüüm vom Kallistratos lo uffüere. Sini Söön Araros und Philippos si au Komödiedichder worde. Dr Araros het die letschte bäide Stück vo sim Vater, Kokalos und Aiolosikon, ufgfüert. Noch 400 v. d. Z. isch er als Prytan in dr Stadtregierig worde. E Zitlang het er uf dr Insle Aigina gläbt, wo 431 v. d. Z. vo Athener kolonisiert worde isch. Dr Aristofanes isch noch 388 v. d. Z. gstorbe, vermuetlig um 380 in Athen, won er dr grösst Däil vo sim Lääbe gläbt het. Im Aristofanes wärde mee as 40 Wärk zuegschriibe. Vo
Lysistrata (us griech. Λυσιστράτη = Lysistrátē, zämmegsetzt us λύσις = Uflöösig, und στρατός = Armee, lat. u. dtsch.: Ly'sistrata), d. h. Die wo d Armee uflööst, ghöört zu de bekanntisten Komödie vom griechische Dichter Aristofanes. Er het s Stück im Früelig 411 v. d. Z. bi de Lenäe lo uffüere - im zwanzigste Joor vom Peloponnesische Chrieg. Im gliiche Joor häi in Athen Aristokrate im ene Putsch die radikaldemokratischi Regierig gstürzt. Lysistrata isch s dritte vo de pazifistische Stück vom Aristofanes. S Stück thematisiert dr Kampf von e baar Fraue gege d Manne, wo Chrieg verursache und d Liide, wo mit Chrieg verbunde isch. D Fraue vo Athen und vo Sparta verschwööre sich, zum d Manne zum Friide z zwinge. Aagfüert vo dr Ditelheldin Lysistrata bsetze d Athenerinne d Akropolis und schloofe nüme mit iire Manne. In Sparta mache d Fraue under dr Lampito Äänligs. Au wenn e baar Fraue sälber wäi zu iire Manne goo und d Manne wäi d Akropolis stürme, häi die pazifistische Fraue schliesslig Erfolg. Wolfgang Dietrich, Lysistrata, in: The Oxford international encyclopedia of peace, 2010, ISBN 978-0-19-533468-5 Aristofanes: Lysistrate / Frauen beim Thesmophorienfest. Sammlung Tusculum. Berlin: Akademie Verlag 2011, ISBN 978-3-05-005275-5 Digitalisierte Volltext vo Lysistrata
D Vöögel (altgriech. Ὄρνιθες, Ornithes) isch e Komödie vom antike griechische Dichder Aristofanes. Si isch im Jahr 414 v. d. Z. wääred em Peloponnesische Chrieg zum erste Mol ufgfüert worde und beschribt, wie zwäi Exilante us Athen de Vöögel hälfe, d Macht z ergriffe. S Theaterstück bestoot us fümf Akt und vili halte s für s glungnigste Stück vom Dichder. Zwäi Athener, dr Peithetairos (vo griech. Πειθεταίρος = „Berooter“) und dr Euelpides (vo griech. Ευελπίδης = „gueti Hoffnig“) zien us Athen furt. Si chömme zum Balast vom Köönig vo de Vöögel. Dä isch ee ehemolige Athener, wo vo sine Mitmensche schlächt behandlet worde isch und denn sälber e Voogel, e Wiidehopf, worde isch. Wil d Macht vo de Vöögel seer chli sig, schloot dr Peithetairos vor, ass si e Stadt im Himmel wurde baue und eso dr Vercheer zwüsche de Mensche und de Götter chönni kontrolliere. Si bringe d Voogelversammlig drzue, däm Blaan zuezstimme und d Stadt, wo dr Naame Wulkeguggershäim überchunnt, wird baut. D Vöögel fliege über Athen, so dass d Stadt kä Sunne me überchunnt und im Voogelmist foot afo versticke, und sich underwirft. Au d Götter si am verhungere, wil si d Opfere vo de Mensche nüme
D Frösch (altgriechisch Βάτραχοι Bátrachoi) isch en antiki griechischi Komödie vom Aristofanes. Si isch woorschinlig 405 v. d. Z. urufgfüert worde und het dr erst Briis bi de Lenää überchoo. Dr Dionysos goot in d Underwält aabe, zum dr Euripides wider ins Lääbe zruggzfüere. Dört wird er zum Schiidsrichder im ene Wettkampf zwüschen em Euripides und em Aischylos. Am Schluss mischt sich dr Pluton ii und dr Aischylos wird zum Siiger erkläärt und cha us dr Unterwält wider zrugg in s Lääbe. Dr Naame vom Stück chunnt vo de Frösch, wo im Dionysos mit iirem «Brekekekèx-koàx-koáx» (Griechisch: Βρεκεκεκὲξ κοὰξ κοάξ) uf d Närve gönge, won er über e See (woorschinlig über e Acheron) gruederet wird zum zum Iigang vo dr Underwält z choo. Dr Dionysos, wo as verwiichligte Feigling daargstellt isch, foot mit de Frösch afo disputiere (Agon). Aristophanes: Die Frösche. Stuttgart: 2003 (Reclam UB 1154)
Dr Laurence Douglas „Larry“ Fink (* 2. November 1952 z Los Angeles) isch en US-amerikanische Unternämer. Dr Fink isch z Van Nuys in Kalifornie ufgwachse und hät dann BWL und Politikwüsseschafte an de University of California (UCLA) z Los Angeles gschtudiert. Noch em Änd vo sim Studium hät er bi de Investment-Bank First Boston gwärchet. Im 1988 hät er d Firma BlackRock mit gründt, wo er sit em 1998 präsidiert. Dr Fink isch ghürote und hät 3 Chind. Woodrow Wilson Award, 2010 Bloomberg Businessweek:Laurence Fink Forbes Magazine:Laurence Douglas Fink