rlitschk/wikidir huggingface dataset:
E Virus (vo lat. virus,-i. Pl. vira (neutr.), fer Gift, Schlim, Saft) isch e sehr e kleini infektiösi biologischi Einheit mit eme Durchmässer vo nume öpe füffzää bis drüühundert Nanometer. Vire sin so klei, dass si durch normali Bakteriefilter duuregön. Alli Vire enthalte e genetischs Brogramm (e baar Vire au witeri Hilfskomponänte) zum sich vermeere und usbräite. Wil si aber weder en äigeständigi Replikazioon no en äigene Stoffwäggsel häi und si doorum uf e Stoffwäggsel von ere Wirtszälle aagwiise si, dängge die mäischte Virologe, ass d Vire gar käni eigeni Lääbewääse si. Vo richdige Lääbewääse si bis hüt öbbe 1,8 Millione verschiideni rezänti Arte bekannt, vermuetlig existiere aber seer vil mee. Zu jedere Art chönnt s meereri Virenarte gee, wo an die Art aabasst si. Bis jetz si aber nume öbbe drütuusig Virenarte identifiziert worde (Wiirusklassifikazioon). Vire gryffe Zälle vo Öikariote (Pflanze, Bilz, alli Dier inklusiv em Mensch) und Prokaryote (Bakterie und Archaeä) aa. Dä Vire, wo Prokaryote as Wirt usnütze, säit mä Bakteriofaage. D Wüsseschaft, wo sich mit Vire und iiren Infekzioone beschäftigt, isch d Virologii. Vire bestöhn meischtens us ere Eiwyss-Hülle und eme Kärn, si hän aber keini Organelle, hänn also kei eigene Stoffwächsel. Si könne sich nur
Baye (bretonisch Bei) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Quimperlé un zum Arrondissement Quimper. Bei lyt 41 km vu Quimper un 88 km vu Brest uf ere Hechi zwische 13 m un 70 m iber Normalnull. Baye isch zum erschte Mol gnännt wore im 11. Jh. as Bei (12. Jh. Bei, 12. Jh. Beiam plebem, 1318 Bey, 1516 Bey, 1536 Bey, 1574 Bey). Dr Maire vu Baye isch dr Pascal Bozec. Baye ghert zum Kommunalverband Quimperlé Communauté. Dr traditionäll Dialäkt vu Baye ghert zem Bretonisch. Chilche Mairie Commons: Baye (Finistère) – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Bénodet (bretonisch Benoded) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Fouesnant un zum Arrondissement Quimper. Bénodet lyt in dr Cornouaille am Mindigsarm vum Odet in dr Atlantik, 13 km vu Quimper un 63 km vu Brest uf ere Hechi zwische 0 m un 59 m iber Normalnull. D Nochbergmaine sin Combrit im Nordweschte, Clohars-Fouesnant un Pleuven im Norde, Pleuven un Fouesnant im Nordoschte, Combrit im Weschte, Fouesnant im Oschte, Île-Tudy im Sidweschte, Archipel des Glénan, Fouesnant im Side un Fouesnant im Sidoschte. Bénodet isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1233 as Benodet (1529 Bénaudet, 1636 Benaudet). Dr Maire vu Bénodet isch dr Christian Pennanech. Bénodet ghert zum Kommunalverband Pays Fouesnantais. Dr traditionäll Dialäkt vu Bénodet ghert zem Bretonisch. Chilche Saint-Thomas-Becket Kapäll Sainte-Brigitte de Perguet Menhir de Poulquer Chilche Saint-Thomas-Becket Le Minaret La Grand Phar Menhir de Poulquer Commons: Bénodet – Sammlig vo Multimediadateie https://web.archive.org/web/20191106023817/https://www.benodet.fr/ Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) Normdate: SUDOC/IdRef: 02889958X | VIAF: 235544770
E Computervirus isch e kleini Programmroutine, wo, wenn si emol uff eme Computer isch, sich sälber reproduziere cha. Dr Virus hängt sich an Computerprogramm oder ans Betribsystem aa und veräderet die. Das fiert zu Störige im Betrib oder zu Verluscht vo Date oder Programm. Im schlimmschte Fall isch dr befalleni Computer gar nümmi funktionsfähig und muess vo Grund uff neu installiert wärde. Im Gegesatz zu Computervire, wo einzelni Computer befalle, göhn Computerwürm uff Netzwärk los und befalle die. Und denn gits no sogenannti Trojanischi Ross, wo sich als nützlichi Programm tarne und unter dr Oberflechi doch sogenannti Malware, also schädligi Software enthalte. Computervire finde bsunders gueti Verbreitig uf private Computer, wo d'Anwender deilwiis us Bequemlichkeit, Uwisseheit oder au Notwendigkeit mit Administartorrächte schaffe. Säll isch vor allem bi Rechner mit eme Betribssystem us dr Windows-Familie dr Fall, wil vili Windows-Programm vu Drittabieter ufgrund vu schlampiger Programmierig Administrator-Rächt verlange, oder wil vorkonfigurierti Windows-Rechner ussem Lade vu vorneri so usicher konfiguriert sin. Hauptifallsdor fer Vire sin Computerprogramm, wo yber s'Internet uf d'Trident-Rendering-Engine vu Windows zruckgriffe. Sälli isch dief im Betribssystem verankeret un dorum au bsunders afällig. E ganzi Softwareindustri läbt rächt ordentlich vum Schutz vu so igrichtete Rechner. Es git uf em Märt
A Friedrich-Glück-Gedenkschdedd befendet sich em evangelischa Pfarrhaus vo Schornbach (heit a Stadtdoil vo Schorndorf), ond des widerom fendet mr deet zwischa dr Friedrich-Glück-Strôß ond-em Auerbachweag. Des kloine Museom hôt em Eigangsflur a dokumendarischa Ausstellong ibr da Kombonischda ond Gfengenispfarrer vom Hoha-Aschberg, da Friedrich Glück (1793 bis 1840). Dr sell ischt em Jôhr 1829 als Pfarrer nôch Schornbach vrsetzt wôrra. Em Pfarrhaus hôt’r ondr andrem mit de schwäbische Schriftsteller Rudolf Kausler, Hermann Kurz ond Berthold Auerbach Kondakt pfleagt. Em Friedrich Glück sei bekanndeschda Kombosizioo isch d Vrtonong vom Gedicht In einem kühlen Grunde, da geht ein Mühlenrad vom Joseph von Eichendorff. Au jeweils a Gedenk-Dafl am Rôthaus ond uff-em Friidhof erennret am Friedrich Glück sei Leaba ond Wirka en Schornbach. Hübner, Götz: Friedrich Glück. Pfarrer, Bürger, Komponist im Vormärz. Schorndorf 1983. https://web.archive.org/web/20100228021317/http://www.literaturland-bw.de/museum/info/76/ D Internetpräsenz vo dr Evangelischa Kirchagmoind Schornbach 48.8303729.510681Koordinate: 48° 49′ 49,3″ N, 9° 30′ 38,5″ O http://www.literaturland-bw.de/museum/standort/76/ (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.literaturland-bw.de
D Prinzessin Anna, Princess Royal und Brinzässin vo Oranie (* (* 22. Oktoberjul./2. Novämbergreg. 1709 z Herrenhausen; † 12. Januar 1759 in Den Haag) isch s zwäite Chind und die eltisti Dochder vom britische Köönig und Braunschweiger Kurfürst Georg II. und sinere Frau Caroline vo Ansbach. Si isch d Frau vom erste Erbstatthalter vo de Niiderland, em Wilhelms IV. gsi und het mit em säggs Chinder ghaa, wo aber nume zwäi drvoo erwaggse worde si. Wo iire Maa 1751 gstorbe isch, isch d Anne Regäntin für iire dreijöörig Soon Wilhelm worde. D Anne isch die zwäiti Brinzässin mit em Ditel Princess Royal gsi, wo die eltist Dochder vom ene britische Monarch cha überchoo, und Brinzregäntin vo Friesland. Commons: Prinzessin Anne von Großbritannien, Irland und Hannover – Sammlig vo Multimediadateie Normdate: GND: 119237547 | LCCN: nr92031918 | SUDOC/IdRef: 248611321 | VIAF: 30342364
Köönigriich Irland (ängl: Kingdom of Ireland, irisch Ríoghacht Éireann) isch sit 1541 dr Naame vom irische Staat gsi, wo vo Ängland beherrscht worden isch. S änglische Parlamänt het beschlosse, d Lordschaft Irland, wo sit 1171 bestande het, mit em Köönigriich z ersetze. Dr änglischi Köönig Heinrich VIII. isch eso au Köönig vo Irland worde und het in Personalunion regiert. S Köönigriich isch von ere Exekutivbehörde regiert worde, wo under dr Kontrolle vom ene Lord Deputy gstanden isch und spööter vom ene Lord Lieutenant. Es het zwar do und dört au Irländer gee, wo dä Boste überchoo häi, aber die mäiste Lord Deputies si änglischi Aadligi gsi. Es het e Parlamänt mit zwäi Kammere gee, s House of Commons (Underhuus) und s House of Lords (Oberhuus). Bäidi Kammere häi fast immer z Dublin dagt. D Befuegniss vom irische Parlamänt si dur e Serii vo Gsetz iigschränggt gsi, vor allem s Poynings’ Law us em Joor 1492. D Katholike, wo dr grösst Däil vo dr Bevölkerig usgmacht häi, si fast immer vo dr Verdrätig im Parlamänt usgschlosse gsi. Die mäiste Beschränkige si 1782 ufghoobe worde. S irische Parlamänt het 1800 im Act of Union zuegstimmt und 1801 isch s Köönigriich Irland mit
Berrien isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Carhaix-Plouguer un zum Arrondissement Châteaulin. Berrien lyt im Regionale Naturpark Armorique an dr Uuslaifer vu dr Monts d'Arrée uf ere Hechi zwische 92 m un 355 m iber Normalnull, 52 km vu Quimper un 55 km vu Brest . Berrien isch zum erschte Mol gnännt wore im 11. Jh. as Berriun (1306 Beryenn, 1351 Berian, 1368 Beryan, 1516 Berien, 1536 Berien, 1692 Paroisse de Berien). Dr Maire vu Berrien isch dr Hubert Le Lann. Berrien ghert zum Kommunalverband Monts d’Arrée Communauté. Dr traditionäll Dialäkt vu Berrien ghert zem Bretonisch. Chilche Saint-Pierre Kapäll Sainte Barbe (Ruine syt 1955) Menhir de Kerampeulven Tumulus du Réuniou Mairie Chilche Saint-Pierre Kapäll Sainte Barbe Le calvaire (1515) Commons: Berrien – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) Normdate: GND: 4225402-4 | VIAF: 237779630
Beuzec-Cap-Sizun (bretonisch Beuzeg-ar-C'hab) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Douarnenez un zum Arrondissement Quimper. Beuzec-Cap-Sizun lyt uf dr Halbinsel Cap-Sizun am Atlantik, 31 km vu Quimper un 35 km vu Brest uf ere Hechi zwische 0 m un 99 m iber Normalnull. Beuzec-Cap-Sizun isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1038 as Buzoc in pago Cabsizun (11. Jh. Budoc Cap Sidum, 11. Jh. Buduc, 11. Jh. Plebs Buzoc, 1160 Bodoc Capsithum). Dr Maire vu Beuzec-Cap-Sizun isch dr Gilles Sergent. Beuzec-Cap-Sizun ghert zum Kommunalverband Cap Sizun-Pointe du Raz. Dr traditionäll Dialäkt vu Beuzec-Cap-Sizun ghert zem Bretonisch. Chilche Notre-Dame de la Clarté Allée couverte de Ty-ar-c'horriket Menhir de Luguenez Oppidum de Castel-Coz Windmihli, Kérouan Chilche Notre-Dame de la Clarté Kastel Koz Commons: Beuzec-Cap-Sizun – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Bodilis (bretonisch Bodiliz) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Landivisiau un zum Arrondissement Morlaix. Bodilis lyt 60 km vu Quimper un 32 km vu Brest uf ere Hechi zwische 24 m un 119 m iber Normalnull. Bodilis isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1486 as Treff de Bodilis (1636 Botylis). Dr Maire vu Bodilis isch dr Guy Guéguen. Bodilis ghert zum Kommunalverband Pays de Landivisiau. Dr traditionäll Dialäkt vu Bodilis ghert zem Bretonisch. Chilche Notre-Dame Flagge des Vereinigten Königreichs Holbeton, Verainigts Chenigrych Commons: Bodilis – Sammlig vo Multimediadateie http://www.bodilis.org Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Bohars (bretonisch Boc'harzh) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Brest-4 un zum Arrondissement Brest. Bohars lyt am Penfeld, 5 km vu Brest un 57 km vu Quimper uf ere Hechi zwische 3 m un 93 m iber Normalnull. D Nochbergmaine sin Milizac im Norde, Guilers im Weschte un Brest im Side un Oschte. Bohars isch zum erschte Mol gnännt wore im 14. Jh. as Botgars (1467 Botgarz, 1543 Bodhartz, 1544 Botzgartz). Dr Maire vu Bohars isch dr Armel Gourvil. Bohars ghert zum Kommunalverband Brest Métropole. Dr traditionäll Dialäkt vu Bohars ghert zem Bretonisch. Flagge des Vereinigten Königreichs Tarporley, Verainigts Chenigrych Chilche Saint-Pierre-aux-Liens Monument aux morts Commons: Bohars – Sammlig vo Multimediadateie http://www.mairie-bohars.fr Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Bolazec (bretonisch Bolazeg) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Carhaix-Plouguer un zum Arrondissement Châteaulin. Bolazec lyt im Oschte vum Regionale Naturpark Armorique uf ere Hechi zwische 124 m un 268 m iber Normalnull, 63 km vu Quimper un 67 km vu Brest. Bolazec isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1448 as Botglazec (1536 Botlasec, 1536 Botglasec, 1591 Botgasel en Servignac, 1679 Botlazec). D Maire vu Bolazec isch d Coralie Jézéquel. Bolazec ghert zum Kommunalverband Monts d’Arrée Communauté. Dr traditionäll Dialäkt vu Bolazec ghert zem Bretonisch. Commons: Bolazec – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Botmeur (bretonisch Boneur) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Carhaix-Plouguer un zum Arrondissement Châteaulin. Botmeur lyt im Regionale Naturpark Armorique (Parc naturel régional d'Armorique), am sidlige Rand vu dr „Monts d'Arrée“ uf ere Hechi zwische 225 m un 382 m iber Normalnull, 45 km vu Quimper un 42 km vu Brest. Botmeur isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1444 as Botmeur. Dr Maire vu Botmeur isch dr Eric Prigent. Botmeur ghert zum Kommunalverband Monts d’Arrée Communauté. Dr traditionäll Dialäkt vu Botmeur ghert zem Bretonisch. Mairie Chilche (1909) Le Tuchen Kador Mont Saint-Michel Commons: Botmeur – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Botsorhel (bretonisch Bodsorc'hel) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Plouigneau un zum Arrondissement Morlaix. Botsorhel lyt am Fluss Douron, 68 km vu Quimper un 64 km vu Brest uf ere Hechi zwische 92 m un 265 m iber Normalnull. D Nochbergmaine sin Plouigneau im Nordweschte, Le Ponthou im Norde un Oschte, Plounerin (Côtes-d’Armor) im Nordoschte, Lanneanou im Weschte, Guerlesquin im Oschte un Lannéanou, Scrignac un Bolazec im Side. Botsorhel isch zum erschte Mol gnännt wore um 1330 as Bocorzer (14. Jh. claustrum Briaci, 1425 Botsorser, 1425 Botsorser, 1434 Botsorzer, 1461 Bothsorzer, 1499 Botsorder). Dr Maire vu Botsorhel isch dr Hervé Cillard. Botsorhel ghert zum Kommunalverband Morlaix Communauté. Dr traditionäll Dialäkt vu Botsorhel ghert zem Bretonisch. Croix de Saint-Ener Botsorhel, Le Bourg Mairie Chilche Saint-Georges Calvaire de Croas-Christ (1932) Monument aux morts Commons: Botsorhel – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Bourg-Blanc (bretonisch Ar Vourc'h-Wenn) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Plabennec un zum Arrondissement Brest. Bourg-Blanc lyt im Nordweschte vu dr Bretagne 63 km vu Quimper un 13 km vu Brest uf ere Hechi zwische 25 m un 98 m iber Normalnull. Bourg-Blanc isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1318 as Le Borg-Blanc (1336 de Burgo Albo, 1363 Burgum Album). Dr Maire vu Bourg-Blanc isch dr Bernard Gibergues. Bourg-Blanc ghert zum Kommunalverband Pays des Abers. Dr traditionäll Dialäkt vu Bourg-Blanc ghert zem Bretonisch. Chilche Notre-Dame Kapäll Saint-Urfold Mairie un Médiathèque Chilche Notre-Dame Baihuus Kapäll Saint-Urfold Commons: Bourg-Blanc – Sammlig vo Multimediadateie https://web.archive.org/web/20190908215411/http://www.mairie-bourgblanc.fr/ Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) Normdate: GND: 7574098-9 | VIAF: 240575280
Brasparts (bretonisch Brasparzh) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Carhaix-Plouguer un zum Arrondissement Châteaulin. Brasparts lyt im Regionale Naturpark Armorique (Parc naturel régional d'Armorique) an dr Uuslaifer vu dr Monts d'Arrée uf ere Hechi zwische 39 m un 330 m iber Normalnull, 36 km vu Quimper un 41 km vu Brest. Brasparts isch zum erschte Mol gnännt wore im 11. Jh. as Bratberth (1368 Braspers, 1376 Brazberz, 1395 Brazperz, 14. Jh. Brasperz, 1406 Brazperz, 1516 Brasperz). D Maire vu Brasparts isch d Anne Rolland. Brasparts ghert zum Kommunalverband Monts d’Arrée Communauté. Dr traditionäll Dialäkt vu Brasparts ghert zem Bretonisch. Alignements d'An Eured Veign Chilche Notre-Dame et Saint-Tugen Place principale Place des Monts d'Arrée Commons: Brasparts – Sammlig vo Multimediadateie https://web.archive.org/web/20180430004739/http://www.yeun-elez.com/brasparts.php Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr) Normdate: LCCN: n79083893 | VIAF: 140708072
Brélès (bretonisch Brelez) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Saint-Renan un zum Arrondissement Brest. Brélès lyt an dr Mindig vum Aber Ildut am Atlantik, 70 km vu Quimper un 19 km vu Brest uf ere Hechi zwische 0 m un 101 m iber Normalnull. Brélès isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1647 as Brelles. Dr Maire vu Brélès isch dr Guy Colin. Brélès ghert zum Kommunalverband Pays d’Iroise. Dr traditionäll Dialäkt vu Brélès ghert zem Bretonisch. Château de Kergroadès Manoir de Bel-Air Commons: Brélès – Sammlig vo Multimediadateie Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Brennilis (bretonisch Breniliz) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Carhaix-Plouguer un zum Arrondissement Châteaulin. Brennilis lyt im Regionale Naturpark Armorique (Parc naturel régional d'Armorique), an dr Uuslaifer vu dr Monts d'Arrée, 45 km vu Quimper un 47 km vu Brest uf ere Hechi zwische 149 m un 278 m iber Normalnull. Brennilis isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1653 as Brennilis. Es het dört mol für chürzeri Ziit es Kärnkraftwärk geh. Dr Maire vu Brennilis isch dr Alexis Manach. Brennilis ghert zum Kommunalverband Monts d’Arrée Communauté. Dr traditionäll Dialäkt vu Brennilis ghert zem Bretonisch. Chilche Notre-Dame Calvaire de Nestavel Alignement de Leïtan Dolmen de Ty-ar-Boudiged Chilche Notre-Dame Dolmen de Ty-ar-Boudiged Rue principale Commons: Brennilis – Sammlig vo Multimediadateie http://www.brennilis.com Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Briec (bretonisch Brieg) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Briec un zum Arrondissement Quimper. Briec lyt am Odet uf ere Hechi zwische 44 m un 225 m iber Normalnull, 14 km vu Quimper un 48 km vu Brest. Briec isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1038 as Brisiac (11. Jh. Brithiac, 1160 Brisiac, 1220 Briziac, 13. Jh. Brithiac, 1368 Brizyac). Dr Maire vu Briec isch dr Thomas Férec. Briec ghert zum Kommunalverband Quimper Bretagne Occidentale. Dr traditionäll Dialäkt vu Briec ghert zem Bretonisch. Château de Trohanet Kapäll Sainte-Cécile Kapäll Saint-Vennec Kapäll Saint-Sébastien, Guernilis Mairie Kapäll Saint-Vennec Flagge des Vereinigten Königreichs|Ruthin, Verainigts Chenigrych Commons: Briec – Sammlig vo Multimediadateie https://web.archive.org/web/20190617073416/http://www.ville-briec.fr/ Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Brignogan-Plages (au Brignogan-Plage, bis 1936 Brignogan, bretonisch Brignogan) isch e ehmoligi franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne. Zum 1. Jänner 2017 isch si mit Plounéour-Trez zue dr Commune nouvelle Plounéour-Brignogan-Plages fusioniert wore. Brignogan-Plages lyt am Atlantik, 76 km vu Quimper un 33 km vu Brest uf ere Hechi zwische 0 m un 25 m iber Normalnull. Brignogan-Plages lyt am Ärmelkanal isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1556 as Breniogan (1672 Brignogan, 1775 Bricgnogan, 18. Jh. Brignaugan). im Westen an die Gemeinde Kerlouan und im Osten und Süden an Plounéour-Trez. Brignogan-Plage liegt am Ärmelkanal. Dr letscht Maire vu Brignogan-Plages isch dr Jean-Clément Zion gsii. Dr traditionäll Dialäkt vu Brignogan-Plages ghert zem Bretonisch. Calvaire de Pont ar Groas Lychtdurm vu Pontusval Menhir Men Marz Kapäll Pol dr Hafe bi Ebbe Menhir Men Marz Flagge des Vereinigten Königreichs Breage-Praa Sands, Verainigts Chenigrych Commons: Brignogan-Plages – Sammlig vo Multimediadateie
Dr Edelzwicker isch e Wysswy us em Elsass. Es handelt sich meischtens um e Verschnitt (oder Cuvée) vo mindeschtens zwei im Elsass zuglassene Truubesorte (am hüfigschte sins Auxerrois, Chasselas und Sylvaner). Au Riesling, Grauburgunder (Tokay d'Alsace), Wiissburgunder (Pinot blanc) und Gwürztraminer wärde brucht. Friener isch dr Edelzwicker ehnder e sehr en eifache Wy gsi, hütt nimmt d'Qualität doch wieder zue. Dr Edelzwicker isch dr ideali Begleiter zumene feine Münschterchäs.
Brest (bretonisch Brest) isch e franzesischi Gmai im Département Finistère in dr Region Bretagne. Brest lyt an dr Bucht vu Brest (Rade de Brest) am Atlantik, 52 km vu Quimper uf ere Hechi zwische 0 m un 103 m iber Normalnull. D Nochbergmaine sin Bohars et Gouesnou im Norde, Guilers im Nordweschte, Plouzané im Weschte, Plougastel-Daoulas im Sidoschte, Le Relecq-Kerhuon im Oschte un Guipavas im Nordoschte. Brest isch zum erschte Mol gnännt wore anne 856 as Bresta (1019 Bresta super Capellam, 1239 Brest, 1378 Breest, 1383 Brast, 1398 Breste). Dr Maire vu Brest isch dr François Cuillandre. Brest ghert zum Kommunalverband Brest Métropole. Brest isch Sitz vu dr Unterpräfektur vum Arrondissement Brest un Chef-lieu vu zeh Kanton, wu zum große Dail us Stadtdail bstehn, zum Dail au Nochberort umfasse. Brest-Bellevue (Dail vu dr Stadt Brest) Brest-Cavale-Blanche-Bohars-Guilers (Dail vu dr Stadt Brest, Bohars, Guilers) Brest-Centre (Dail vu dr Stadt Brest) Brest-Kerichen (Dail vu dr Stadt Brest) Brest-L'Hermitage-Gouesnou (Dail vu dr Stadt Brest, Gouesnou) Brest-Lambezellec (Dail vu dr Stadt Brest) Brest-Plouzané (Dail vu dr Stadt Brest, Plouzané) Brest-Recouvrance (Dail vu dr Stadt Brest) Brest-Saint-Marc (Dail vu dr Stadt Brest) Brest-Saint-Pierre (Dail vu dr Stadt Brest) Dr traditionäll Dialäkt vu Brest ghert zem
Tomils isch: de dütschi Tail vom Name vom e Dorf und ehmolige Gmaind Tumegl/Tomils im Domleschg, Kanton Graubünde, Schwiz de Name vo de ehmolige politische Gmaind Tomils GR, wo am 1. Januar 2009 dor d Fusion vo de Gmainde Feldis/Veulden, Scheid, Trans und Tumegl/Tomils entstande isch und uf Aafang 2015 mit witere Gmainde zu Demleschg fusioniert hät
Tomils isch a ehmolagi politaschi Gmaind, wo zum Krais Domläschg im Bezirk Hinderrhy vom Kanton Graubünde ghört hät. Tomils isch am 1. Januar 2009 per Fusion us de ehemolig selbschtändige Gmainde Feldis/Veulden, Scheid, Trans und Tumegl/Tomils entschtande. Am 1. Januar 2015 hät Tomils mit da Gmainda Almens, Paspels, Pratval und Rodels zur nöija Gmaind Domläschg fusioniert und isch sit do a Frakzion vo Domläschg. Di ehemolig Gmaind Tomils isch im Nordoschte vom Domläschg gläga. S Gebiet mit da vier Dörfer hät sich vom Ufer am Hinterrhy uf 629 m ü. M. bis ufa zum 2'574 m höcha Stätzer Horn erschtreckt. Au an Tail vom Draibündestai (2'160 m), en historische Punkt im Zämehang mit de Drei Bünd, isch uf am Gmaindsgebiet gläga. D Bevölkerig vo da Gmaind isch zwosprochig gsi. Witeri Imformazione zur Sprochsituazion findt me i da Artikel vo da ainzelna Ortschafta. Erwin Poeschel: Die Kunstdenkmäler des Kantons Graubünden III. Die Talschaften Räzünser Boden, Domleschg, Heinzenberg, Oberhalbstein, Ober- und Unterengadin. (= Kunstdenkmäler der Schweiz. Band 11). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1940. Commons: Tomils – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Wäbsite vo de Gmaind Tomils im Domleschg Redaktion: Tomils. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Jürg Simonett:
D Wiitrybel oder kurz Trybel (in menke Regione au Truube gnennt) sin d Frücht vu dr Wiiräbe (Vitis vinifera L. ssp. vinifera), wu zue dr äldeschdi Kulturpflanze vu dr Menschheit ghöre. Hit kennt mr um 16.000 Rebsorte. D Beere könne grian, gääl, rod bis blaurod sii. Trybel bstehn üs ainzelni Wiibeere, glaine rundi bis ovali Frücht, wu in Bündel agordnet, abr klar vunänander trennt wachse. D Beere bstehn üs dr Hüt, em Fruchtflaisch un de Kernli. Bii dr Wiirabe handelt s sich um Kletterpflanze und ihri "ächti" Blieteständ vu ihra Sprossranke haisd mr uf Hochditsch Gescheine. In dr Zit vu Mai bis Juni den si bliaja. Vu dr Morphologie her sin si keine wirklichi biologische "Truube", sondern Rischpe D Trybel ka mr räui als Dafeltrybel ässe, mr ka si zua Rosine droggne, odr abr zua Wii verschaffe. Droggneti Wiibeere were Rosine, Korinthe odr Sultanine gnännt. Dr Iiberbegriff fir droggneti Wiibeere isch abr „Rosine“. Danäbe vustoht mr unter dem Begriff äui nit so hochwärtigi Droggewiibeere, wu noch Kern in d Beere drinne sin. Rosine were üs helli kernlosi Wiibeere (z. B. d Sort Thompson Seedless) gwunne, wu Rosine mit dunkler Farb un ä fruchtige, liicht siirlige Gschmack abgän. Sultanine were üs