rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Osogna (lombardisch Osögna, dytsch veraltet Usonien) isch e Dorf in dr politische Gmai Riviera im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Riviera im Bezirk Riviera. Osogna lyt 15 km nerdlig vu Bellinzona un 5 km sidlig vu Biasca, am linke Stade vum Fluss Tessin. Dur s Dorf fließt dr Fluss Nala, dr hegscht Bärggipfel isch dr Torrone d’Orza (2952 m). Nochbergmaine sin Cresciano, Lodrino, Iragna un Biasca im Tessin un Arvigo im Kanton Graubinde. Osogna isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1210-58 as Usonia. Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Osogna isch dr Alberto Pellanda. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr lombardisch Dialäkt vu Osogna ghert zum Ticinese. Bfaarchilche SS. Felino e Gratiniano (belait im 13. Jh., 1979-84 renoviert) Chilche S. Pietà (16. Jh.) Chilche S. Maria del Castello (18. Jh.) Celestino Trezzini: Osogna. In: Historisch-Biographisches Lexikon der Schweiz, Band 5, Neuenschwander – Picot., Attinger, Neuenburg 1921, S. 360. Eligio Pometta: Il Comune libero di Osogna nel 1400. In: Bollettino storico della Svizzera Italiana. 1935, S. 282–85. Agostino Robertini und andere: Osogna. In: Il Comune. Edizioni Giornale del Popolo, Lugano 1978, S. 2282–292. Giuseppe Chiesi: Osogna. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Commons: Osogna – Sammlig vo
Paradiso (lombardisch Paradìs) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Carona im Bezirk Lugano. Paradiso lyt am Stadtrand vu Lugano am Luganersee vis-à-vis vu dr italienische Exklave Campione d’Italia, am Fueß vum Monte San Salvatore. Zue dr Gmai ghere d Fraktione Paradiso, Fontana, Geretta, Boggia, Calprino, Carzo, Corona, Guidino superiore, Guidino inferiore, Morchino un San Martino e Valle. Paradiso isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1335 as Calprino, 1835 zum erschte Mol unter em Name Paradiso, wu syt 1929 dr offiziäll Name isch. Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Paradiso isch dr Ettore Vismara. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr lombardisch Dialäkt vu Paradiso ghert zum Comasco-Lecchese. Kapäll Beata Vergine alla Geretta (16. Jh.) Celestino Trezzini: Calprino. In: Historisch-Biographisches Lexikon der Schweiz, Band 2: Brusino–Caux. Attinger, Neuenburg 1921, S. 475 (Digitalisat (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[5] [6] Vorlage:Toter Link/biblio.unibe.ch; abgerufen am 15. Juli 2017). Guida generale della città di Lugano e dei comuni limitrofi di Paradiso, Castagnola, Viganello, Massagno. Arnold, Lugano 1932. Virgilio Gilardoni: Il Romanico. Catalogo dei monumenti nella Repubblica e Cantone del Ticino. La Vesconta, Casagrande S.A., Bellinzona 1967, S. 256, 474. Carlo Silla: Il Comune di Paradiso con
Personico (lombardisch Parsoni) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Giornico im Bezirk Leventina. Personico lyt uf dr linke Dalsyte vu dr untere Leventina. Zue dr Gmai ghere au d Sytedäler Val d'Ambra, Val Marcri un Val Nèdro. Nochbergmaine sin Biasca, Bodio, Frasco, Cugnasco-Gerra, Giornico, Iragna, Lavertezzo un Pollegio. Personico isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1227 as Prexonego. Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Personico isch dr Stefano Imelli (Stand 2018). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Vu 1736 bis 1869 het s z Personico ne Glasfabrik gee. Im Val d'Ambra isch anne 1962–67 s Wasserchraftwärch Nuova Biaschina mit ere Staumuure böue. Derzue git s e chlaini Getränkefabrik, wu d Gazzosa Ticinese (Zitrone-, Mandarine- un Himbeerilimonade) i dr Bügelfläsche vu dr Marke "Fizzy" härstellt. Dr lombardisch Dialäkt vu Personico ghert zum Ticinese. d Chilche SS. Nazario e Celso (zum erschte Mol gnännt anne 1256, 1926 un 1978–79 reschtauriert) Commons: Personico – Sammlig vo Multimediadateie http://www.personico.ch Mario Fransioli: Personico. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 7. September 2023 Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung
Pianezzo isch es Dorf in dr politische Gmai Bellinzona im Kanton Tessin in dr Schwyz. Pianezzo lyt sidlig vu dr Stadt Bellinzona am Yygang vum Valle Morobbia. Zue dr ehmolige Gmai het au no d Fraktion Paudo ghert. Nochbergmaine sin Bellinzona, Sant’Antonio, Camorino un Giubiasco gsi. Im Side het Pianezzo an d Kommunanz Medeglia-Cadenazzo gränzt. Pianezzo isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1382 as Planezio. Bis 1831 het Pianezzo mit Sant’Antonio un Vallemorobbia in Piano (syt 1867 zue Giubiasco) d Gmai Vallemorobbia bildet. D Gmai Pianezzo het uf dr 2. April 2017 mit elf anderne Gmaine zu Bellinzona fusioniert un dodrmit in Chrais Bellinzona gwechslet. Si het friejer zum Chrais (circolo) Giubiasco ghert, wo weg seller Fusion ufglest wore isch. Dr letsch Burgermaischter (Sindaco) vu Pianezzo isch dr Monica Pini gsi. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr lombardisch Dialäkt vu Pianezzo ghert zum Ticinese. Greberfäld us dr Yysezyt (Golaseccakultur) Chilche SS. Giacomo e Filippo (16. Jh., Muurräscht vun ere frieje Chilche, 1960-70 un 2002-03 renoviert) Giuseppe Chiesi: «Antique vene ferri». Imprese minerarie e siderurgiche nel sec. XV in Valle Morobbia. In: Minaria Helvetica. 19b, 1999, S. 5–11. Virgilio Gilardoni: Pianezzo. In: Inventario delle cose d’arte e di antichità. Edizioni
Pollegio (lombardisch Puléisg, dytsch veraltet Klösterli) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Giornico im Bezirk Leventina. Pollegio lyt uf dr Dalsohle vu dr untere Leventina. Zue dr Gmai ghert au no d Fraktion Pasquerio, wu mit Biasca zämmegwagsen isch. Nochbergmaine sin Biasca, Bodio, Personico un Serravalle. Pollegio isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1237 as Poleccio/Puletio, 1256 de Polecci,. Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Pollegio isch dr Marcoli John (Stand 2018). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr lombardisch Dialäkt vu Pollegio ghert zum Ticinese. Chilche SS. Innocenti (1478 böue vu dr Aidgnosse no dr Schlacht vu Giornico, im 17. Jh. un 1840 renoviert) Kapäll Madonna di Re (18. Jh.) Uf em Bann vu dr Gmai isch anne 1999 dr riisig Inschtallationsblatz fir s Sidportal vum neie Gotthard-Basistunäll entstande. Im Merz 2003 isch s Bsuecherzäntrum Gotthard-Sid ufgmacht wore, wo noch dr Ereffnig vom Tunäll, im Juni 2016 wider gschlosse woren isch. Ebefalls uf em Gmaisbann stoht d Betriibszentrale vom Basistunäll. S Sidportal sälber lyt hinter dr Gmaigränz z Bodio. s Rothuus d Chilche SS. Innocenti d Kapäll Madonna di Re dr ehmolig Inschtallationsblatz fir s Basistunäll-Sidportal s ehmolige Bsuecherzäntrum Gotthard-Sid d Betriibszentrale fir
Ponte Capriasca (lombardisch Punt Cavriasca) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Capriasca im Bezirk Lugano. Ponte Capriasca lyt nerdlig vu Lugano im Valli di Lugano an dr Gränz zue Italie. Nochbergmaine sin Cadenazzo, Capriasca, Isone, Monteceneri, Origlio, Sant'Antonio, Torricella-Taverne, Valcolla un di italiänisch Gmai Cavargna. Ponte Capriasca isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1335 as Ponte, 1491 Ponte Criviascha. Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Ponte Capriasca isch dr Marco Consonni. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr lombardisch Dialäkt vu Ponte Capriasca ghert zum Ticinese. Bfaarchilche S. Ambrogio (romanisch, zum erschte Mol gnännt anne 1356, 1835 umböue, mit em Gmäld vum „letschte Nachtmohl“, wu dr Cesare da Sesto um 1500 gmolt het, 1951 un 1989-92 reschtauriert) Stefania Carmine (* 1966), Radrännfahreri Johann Rudolf Rahn: Ponte Capriasca. In: I monumenti artistici del medio evo nel Cantone Ticino. Tipo-Litografia di Carlo Salvioni, Bellinzona 1894, S. 250–252. Celestino Trezzini: Ponte Capriasca. In: Historisch-Biographisches Lexikon der Schweiz, Band 5, Pictet – Resti., Attinger, Neuenburg 1921, S. 464, 465. Virgilio Gilardoni: Ponte Capriasca. Il Romanico. Catalogo dei monumenti nella Repubblica e Cantone del Ticino. La Vesconta, Casagrande S.A., Bellinzona 1967, S. 478–479. Luigi G. Xerri: Sant’Ambrogio. La chiesa
Porza (lombardisch Purza) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Vezia im Bezirk Lugano. Porza lyt nordweschtlig vu Lugano. Zue dr Gmai ghere au no d Fraktione Vira, Trevano un Belvedere am Hang un Cornaredo un Resega im Dal. D Nochbergmaine vu Porza sin Canobbio, Comano, Cureglia, Lugano, Savosa un Vezia. Porza isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1297 bis 1299 as Porza. Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Porza isch dr Franco Citterio. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr lombardisch Dialäkt vu Porza ghert zum Comasco-Lecchese. d Chilche SS. Bernardino e Martino (16. Johrhundert, 1974 reschtauriert) Werner Kollath (1892-1970), Ernährigswisseschaftler Clay Regazzoni (1939–2006), Formel 1-Rännfahrer Steve Lee (1963–2010), Rockmusiker, Sänger vu dr Band Gotthard Antonio Gili: Porza.. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Virgilio Gilardoni: Porza. In: Il Romanico. Catalogo dei monumenti nella Repubblica e Cantone del Ticino. La Vesconta, Casagrande S.A., Bellinzona 1967, S. 480. Rinaldo Giambonini, Agostino Robertini, Silvano Toppi: Porza. In: Il Comune. Edizioni Giornale del Popolo, Lugano 1971, S. 239–254. Giorgio Galli: Porza. In: Porza e la sua storia. Arti Grafiche Bottani, Hrsg. Comune di Porza, Cureglia 1978. Simona Martinoli und andere: Porza. In: Guida d’arte della Svizzera italiana.
Prato (Leventina) (vu 1902 bis 1939 Prato-Fiesso, lombardisch Prò, dytsch veraltet Pratt) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Quinto im Bezirk Leventina. S Dorf lyt uf dr rächte Syte vum Valle Leventina uf 1043 Meter. Zue dr Gmai ghere au no d Fraktione Mascengo, Morasco, Rodi un Fiesso. Nochbergmaine sin Quinto, Faido un Dalpe in dr Leventina, un Lavizzara im Maggiatal. Prato (Leventina) isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1211 as de Prato. Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Prato (Leventina) isch dr Eros Hürlimann. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr lombardisch Dialäkt vu Prato (Leventina) ghert zum Ticinese. d Bfaarchilche S. Giorgio (1210 zum erschte Mol gnännt, romanische Durm, Stuckature us em 17. Jh., in dr 1950er Johr renoviert) Michela Figini (* 1966 z Prato), Schwyzer Skirännlaiferi Commons: Prato (Leventina) – Sammlig vo Multimediadateie Mario Fransioli: Prato (Leventina). In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 7. September 2023 Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter
Preonzo isch es Dorf in dr politische Gmai Bellinzona im Kanton Tessin in dr Schwyz. Preonzo lyt am rächten Stade vum Fluss Tessin zwische dr Stadt Bellinzona un Biasca. Nochbergmaine sin Claro, Cresciano, Cugnasco-Gerra, Gnosca, Gorduno, Lavertezzo, Lodrino, Moleno, Monte Carasso un Vogorno gsi. A de steile Häng oberhalb vo Preonzo häts i de Vergangeheit immer wider Erdrütsch ge. D Narbe im Wald chame zum Teil no guet gseh. I de Nacht vom 14. uf de 15. Mai 2012 sind rund 300'000 Kubikmeter Gröll vo de 800'000 m³ Gsteinsmasse, wo i Bewegig gsi sind, obenabe cho. Zum Teil isch s Material bis an Rand vom Industriigebiet vo Preonzo grutscht. Preonzo isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1335 as Prevonzo. D Gmai Preonzo het uf dr 2. April 2017 mit elf anderne Gmaine zu Bellinzona fusioniert un dodrmit in Chrais Bellinzona gwechslet. Si het friejer zum Chrais (circolo) Ticino ghert, wo weg seller Fusion ufglest wore isch. Dr letscht Burgermaischter (Sindaco) vu Preonzo isch dr Fabio Pasinetti gsi. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr lombardisch Dialäkt vu Preonzo ghert zum Ticinese. Bfaarchilche SS. Simone e Giuda (1459 gweit, im 17. Jh. umböue, 1963-66 un 1996-97 renoviert) Chilche Madonna della Cintura
Pura (lombardisch Püra, dytsch veraltet Purren) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Magliasina im Bezirk Lugano. Pura lyt sidweschtlich vu Lugano uf em Boode iber dr Magliasina, im mittlere Malcantone. Zue dr Gmai ghere au no d Fraktione Magliasina un Moriscio. Nochbergmaine sin Bedigliora, Caslano, Croglio, Curio, Magliaso, Neggio un Ponte Tresa. Pura isch zum erschte Mol gnännt wore 751-60 (1173: Puira). Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Pura isch dr Emilio Luvini. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr lombardisch Dialäkt vu Pura ghert zum Bosino. Bfaarchilche S. Martino (1352 zum erschte Mol gnännt, um 1580 umböue, zwische 1642 un 1658 vergreßeret un im Barockstil umböue). Ferdinand G. Schneider (1911–1984), dytsche Chemiker Celestino Trezzini: Pura. In: Historisch-Biographisches Lexikon der Schweiz, Band 5, Pictet – Resti., Attinger, Neuenburg 1921, S. 499. Virgilio Chiesa: Pura. In: Lineamenti storici del Malcantone. Francesco Bertoliatti, Profilo storico di Sessa, 1961. Virgilio Gilardoni: Pura. In: Il Romanico. Catalogo dei monumenti nella Repubblica e Cantone del Ticino. La Vesconta, Casagrande S.A., Bellinzona 1967, S. 498. Plinio Grossi: Pura. In: Il Malcantone. Guida Galli-Tamburini, 2. Auflage, Fontana Print S.A. Pregassona 1984, S. 92–94, 144, 147. Giovanni Maria Staffieri: Pura. In: Malcantone. Testimonianze
Quinto (lombardisch Quint, dytsch veraltet Quint im Livinental) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Quinto im Bezirk Leventina. Quinto lyt an beede Häng vum dr obere Valle Leventina. Zue dr Gmai ghere au no d Fraktione Altanca, Ambrì, Catto, Deggio, Lurengo, Piora, Piotta, Ronco, Scruengo un Varenzo. Nochbergmaine sin Airolo, Blenio, Faido, Lavizzara, Prato un d Gmaine Medels un Tavetsch z Graubinde. Quinto isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1227 as Quinto. Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Quinto isch dr Valerio Jelmini. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr lombardisch Dialäkt vu Quinto ghert zum Ticinese. d Bfaarchilche SS. Pietro e Paolo (romanisch, 8.–9. Jh., zum erschte Mol anne 1227, 1681 umböue) Enrico Celio (1889–1980), Bundesrot Nello Celio (1914–1995), Bundesrot Commons: Quinto TI – Sammlig vo Multimediadateie https://web.archive.org/web/20190617040337/http://tiquinto.ch/ Mario Fransioli: Quinto. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 7. September 2023 Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Date im Aahang (Site cha nüme abgrüeft
Riva San Vitale isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Riva San Vitale im Bezirk Mendrisio. Riva San Vitale lyt am sidlige Änd vun eme Arm vum Luganersee am Fueß vum Monte San Giorgio. Zue dr Gmai ghert au no d Fraktion Pojana. Nochbergmaine sin Bissone, Brusino Arsizio, Maroggia, Melano un Mendrisio. Riva San Vitale isch zum erschte Mol gnännt wore anne 774 as Primo Sobenno, 1115 Ripa Sancti Vitalis. Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Riva San Vitale isch dr Fausto Medici. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr lombardisch Dialäkt vu Riva San Vitale ghert zum Comasco-Lecchese. Bfaarchilche S. Vitale 8962-66 zum erschte Mol gnännt, 1756-59 in spotbarockem Stil nei böue, 1993-95 reschtauriert) Baptisterium S. Giovanni (um 500, 1919-26 un 1953-55 reschtauriert), s eltscht vollständig erhalte Gotteshuus vu dr Schwyz Chilche S. Croce (1582-91 böue, gstiftet vu dr Familie Della Croce) Chilche S. Vitale Baptisterium S. Giovanni Bahnhof Celestino Trezzini: Riva San Vitale. In: Historisch-Biographisches Lexikon der Schweiz, Band 5, Retornaz – Didier, Attinger, Neuenburg 1921, S. 651, 652. Giuseppe Martinola (Hrsg.): Riva San Vitale. In: Invito al Mendrisiotto. Lions Club del Mendrisiotto, Bellinzona 1965, S. 29–33, 42–46. Giuseppe Martinola: Riva San Vitale. In:
Ronco sopra Ascona, lombardisch Rónch [roŋk], isch e Gmäind im Schwyzer Kanton Tessin. Si ghöört zum Chräis (circolo) Isole im Bezirk Locarno. Ronco sopra Ascona lyt zwüschet Ascona un Brissago uf ere Felseterrasse über em Langesee. Zur Gmäind ghööred under anderem d Frakzioone Fontana Martina, Gruppaldo un Porto Ronco. Naachbergmäinde sind Ascona und Brissago und über de See au Gambarogno und di italienisch Gmäind Maccagno con Pino e Veddasca (mit irer Fraktion Pino sulla Sponda del Lago Maggiore). Ronco sopra Ascona isch zum eerschte Maal ane 1264 as Roncha gnännt woorde, 1498 dänn as Ronca de Scona. De Name Ronco bidüütet «frisch grodts Land, wo mer uurbar macht; Räbbäärg». Z Ronco isch de Maaler Antonio Ciseri (1821–1891) uf d Wält choo, wo dänn z Floränz Kariääre gmachet hät, aber au s Altaarbild i de Chile vo Ronco gmaalet hät. Hauptsächli i der eerschte Helfti und de Mitti vom 20. Jarhundert händ i de schöön glägene Gmäind sälber vil Künschtler und anderi Kulturlüüt gläbt, drunder de Richard Seewald (1889–1976, spööter Profässer a de Münchner Akademy), de Manfred Henninger (1894–1986, spööter Abtäiligsläiter und Räkter a de Stuegerter Akademy), der Erich Maria Remarque (1898–1970, Autor vo «Im Westen nichts Neues») und syni Frau,
Rovio (lombardisch Röf) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Ceresio im Bezirk Lugano. Rovio lyt uf dr linke Dalsyte vum, dr Bann goht uffe bis zum Monte Generoso uf 1704 m. Nochbergmaine sin Arogno, Castel San Pietro, Maroggia, Melano un di italienische Gmaine Pellio Intelvi un San Fedele Intelvi. Rovio isch zum erschte Mol gnännt wore anne 852 as Rovi. Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Rovio isch dr Danilo Vicari. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr lombardisch Dialäkt vu Rovio ghert zum Comasco-Lecchese. Bfaarchilche SS. Vitale e Agata (1213 gnännt, um 1600 nei böue) Vanessa Giannò: Rovio. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Commons: Rovio – Sammlig vo Multimediadateie Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 7. September 2023 Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Date im Aahang (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[3] [4] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch) Normdate: GND: 4446397-2 | VIAF: 236991488
Sant’Antonino (lombardisch Sant'Antunin) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Sant’Antonino im Bezirk Bellinzona. Sant’Antonino lyt in dr Magadinoebene am nerdlig Hang vum Monte Ceneri. Zue dr Gmai ghere no d Fraktione Paiardi un Vigana. Nochbergmaine sin Bellinzona (friejer Gudo, Giubiasco un Camorino), Isone un Cadenazzo. Sant’Antonino isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1219 as Sancto Antorino. Uf dr 2. April 2017 het d Gmai Sant’Antonino zäme mit Cadenazzo un Isone us em Chrais Giubiasco in Chrais Sant’Antonino gwechslet, wo neu grindet wore isch. Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Sant’Antonino isch dr Christian Vitta. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr lombardisch Dialäkt vu Sant’Antonino ghert zum Ticinese. Bfaarchilche Sant'Antonino (1219 zum erschte Mol gnännt, im 16. un 17. Jh. nei böue im Barockstil) Mauro Baranzini: Strategie famigliari nella Svizzera italiana 1400–2000. 2 Bände, Edizioni di storia e letteratura, Roma 2008. Virgilio Gilardoni: Inventario delle cose d’arte e di antichità. Edizioni dello Stato. Bellinzona 1955, S. 271–274. Ders.: Il Romanico. Catalogo dei monumenti nella Repubblica e Cantone del Ticino. La Vesconta, Bellinzona 1967, S. 324, 375, 545–546. Simona Martinoli und andere: Guida d’arte della Svizzera italiana. Edizioni Casagrande, Bellinzona 2007. Graziano Tarilli: Sant’Antonino. In:
Sant’Antonio isch es Dorf i de politische Gmai Bellinzona im Kanton Tessin in dr Schwyz. Sant’Antonio lyt an dr Gränz zue Italie un umfasst s ganz ober Valle Morobbia. Zue dr ehmolige Gmai hend au no d Fraktione Carena, Carmena, Melera, Melirolo un Vellano ghert. Nochbergmaine sin Arbedo-Castione, Bellinzona, Cadenazzo, Monteceneri, Pianezzo, Ponte Capriasca, Roveredo z Graubinde un di italienische Gmaine Cavargna, Gravedona ed Uniti un San Nazzaro Val Cavargna gsi. Sant’Antonio isch e Dail vu dr alte Gmai Vallemorobbia gsii, erscht anne 1831 isch s Dorf e aigeständigi Gmai wore. Vu 1464 bis 1831 isch z Carena Yyseärz abböue wore. D Gmai Sant’Antonio het uf dr 2. April 2017 mit elf anderne Gmaine zu Bellinzona fusioniert un dodrmit in Chrais Bellinzona gwechslet. Si het friejer zum Chrais (circolo) Giubiasco ghert, wo weg seller Fusion ufglest wore isch. Dr letscht Burgermaischter (Sindaco) vu Sant’Antonio isch dr Athos Codiroli gsi. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr lombardisch Dialäkt vu Sant’Antonio ghert zum Ticinese. Bfaarchilche SS. Antonio Abate e Abbondio (1371 zum erschte Mol gnännt, im 16. Jh. nei böue) Graziano Tarilli: Sant’Antonio TI. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Commons: Sant'Antonio (Ticino) – Sammlig vo Multimediadateie http://www.santantonio.ch Bilanz der ständigen Wohnbevölkerung
Savosa (lombardisch Savùsa) isch e Gmai im Kanton Tessin in dr Schwyz. Si ghert zum Chrais (circolo) Vezia im Bezirk Lugano. Savosa lyt im Nordweschte vu dr Agglomeration Lugano. Zue dr Gmai ghere d Fraktione Savosa, Crocifisso un Rovello. Nochbergmaine sin Lugano, Massagno, Porza un Vezia. Savosa isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1335 as Savoxa, Rovello anne 1078. Rovello isch anne 1804 zue Savosa chuu. Dr Burgermaischter (Sindaco) vu Savosa isch dr Raffaele Schärer. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr lombardisch Dialäkt vu Savosa ghert zum Comasco-Lecchese. Bfaarchilche Beata Vergine Annunciata (1578 zum erschte Mol gnännt, im 18. un 19. Jh. umböue, 1993 reschtauriert) Celestino Trezzini: Savosa. In: Historisch-Biographisches Lexikon der Schweiz, Band 6, Saint Gelin – Schaffer., Attinger, Neuenburg 1921, S. 95. Giuseppe Foletti: Savosa. Storia e cose del Buon Tempo. Savosa 1979. Simona Martinoli und andere: Guida d’arte della Svizzera italiana. Edizioni Casagrande, Bellinzona 2007, S. 293. Ottavio Lurati: Ghirla e ghirlanda (Inferno XIV, 10) e le ghirlande di Leonardo in salda muratura …; enigmi semantici. in Paolo D’Achille, Enzo Caffarelli (Hrsg.), Quaderni Internazionali di RION, Nummer 3 (2008), Società Editrice Romana, Roma 2008. Raimondo Locatelli: Da Suavosa a Savosa. Verlag Edizioni Comune di Savosa, Savosa
Sementina isch es Dorf in dr politische Gmai Bellinzona im Kanton Tessin in dr Schwyz. Sementina lyt weschtli vu dr Kantonshauptstadt Bellinzona am Uusgang vum glychnamige Dal uf eme Schuttchaigel am rächte Stade vum Ticino. Zue dr ehmolige Gmai het no d Fraktion Piancalardo ghert. D Nochbergmaine sin Cugnasco-Gerra, Giubiasco, Gudo und Monte Carasso gsi. Sementina isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1230 as Somentina. D Gmai Sementina het uf dr 2. April 2017 mit elf anderne Gmaine zu Bellinzona fusioniert un dodrmit in Chrais Bellinzona gwechslet. Si het friejer zum Chrais (circolo) Ticino ghert, wo weg seller Fusion ufglest wore isch. Dr letscht Burgermaischter (Sindaco) vu Sementina isch dr Riccardo Calastri gsi. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr lombardisch Dialäkt vu Sementina ghert zum Ticinese. Chilche S. Michele (13. Jh.) Fortini della fame (Hungerfeschtige) am Wildbach. Si sinn böue wore go d Flichtling z bschäftige, wu anne 1853 us dr Lombardei uusgwise wore sin. Sit em Früelig 2015 verbindet di Tibetanisch Hängebrugg Carasc im Sementinatal di baide ehmolige Gmaine Sementina und Monte Carasso. Virgilio Gilardoni: Inventario delle cose d’arte e di antichità. Edizioni dello Stato. Bellinzona 1955, S. 277–284; Idem, Il Romanico. Catalogo dei monumenti nella Repubblica e