rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Jeddenga isch a Gmaende em Landgraes Beblenga en Bada-Wirddabärg. S´ heidige Jeddenga sezzd sich zsẽma aus Oborjeddenga ond Ondorjeddenga. Emmor schao zu Ondorjedenga ghaerd hådd dor gloene Weilor Sendlenga (Sindlingen), sodass Jeddenga drei Ordsdåel håd. Obor- ond Ondorjeddenga send emmor scho wenichor als oen Kilomedor ausanandor gwaä. Dådurch dass ogfär ab 1990, no ondorm Birgormåeschdor Dieterle, en dor Midde zwischa Obor- ond Ondorjeddenga viil baud wårda isch, send dia båede Ordsdåel jezzd midenandor vorbonda. En dor nuia Ordsmidde liged s´ nuie Rådhaus, d´ Haobdschul, d´ graosa "Schwabenhalle" ond a graesors Pflegehaem, s´ "Franziska-von-Hohenheim-Stift". Jeddenga hådd därzeid ibor 7500 Aewonor, ond isch ganz uff dor Raom Beblenga/Sendlfenga ausgriichd. En Jeddenga sälbor geid´s ibor 1200 Arbeidsblätz. Wäaga saenor graosa Gmarkong hådd´s emmor no gnuag Blatz fir om de 20 landwirdschaffdliche Vollerwerbsbedrib, vordåeld uff Sendlenga, s´ Efele (Öfele), d´ Hehahef (Höhenhöfe) ond s´ Emadaal (Imental). Vom Dialäggd här ghaerd Jeddenga zom westschwäbischen Bereich. A bsondors Mergmal isch, dass d´ alde Jeddengor "veil" saged sdadd "viil" (viel). Mor gåd dorvo aus, dass´s ganz am Ãfang on "Uoto" a "Uotingen" grended hådd. Sae Sidlong isch wahrschaenlich em Gwann "Stöchach" gläaga gwäa. Om 700 n. Chr. rom isch dui aersd Sidlong uffgäbba wårda, mor wåes blos
Moogschded ischt a Gmoed em Landkreis Beblenga en Bade-Wirttaberg. D Gmoed hot 9789 Eiwohner (Stand: 31. Dezember 2022). D Gmarkong setzt sich zemme ous 37,5 % Landwirtschaftsfleche, 42,6 % Wald, 18 % Sidlongsfleche ond 1,9 % sonschticher Fleche. Zue Moogschded gheret s Dorf Magstadt, d Hef Grundhof ond Talmühle ond dr Wohnblatz Talziegelei. Moogschded ischt zom erschte Mol gnennt worde anne 1110. Moogschded ghert zue koenere Verwaltongsgmoeschaft. Dr Schuldes ischt dr Hans-Ulrich Merz. Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke Alfred Kleinknecht (1911–1944), deitscher Moler ond Zoichner Dr Dialekt vo Moogschded ghert zom Schwäbisch. Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Statistisches Bundesamt: Bodenfläche nach Art der tatsächlichen Nutzung - Stichtag 31.12. - regionale Tiefe: Gemeinden, Samt-/Verbandsgemeinden (bis 2011) Statistisches Landesamt Baden-Württemberg: Landtagswahl (Memento vom 7. Juli 2019 im Internet Archive) Commons: Magstadt – Sammlig vo Multimediadateie www.magstadt.de Normdate: GND: 4325024-5 | VIAF: 247342327
Metzenge ischt a Gmoed em Landkreis Beblenga en Bade-Wirttaberg. D Gmoed hot 3759 Eiwohner (Stand: 31. Dezember 2022). D Gmarkong setzt sich zemme ous 59,3 % Landwirtschaftsfleche, 17,3 % Wald, 21,1 % Sidlongsfleche ond 2,3 % sonschticher Fleche. Zue Metzenge gheret kone weitere Ortsdoel. Metzenge ischt zom erschte Mol gnennt worde anne 1094. Metzenge hot sich mit dr Gmoede Bõõdorf, Gaifelde ond Iadenge zom Gmoeverwaltongsverband „Obers Gai“ mit Sitz en Gaifelde zammegschlosse. Dr Schuldes ischt dr Marcel Hagenlocher. Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke Dr Dialekt vo Metzenge ghert zom Schwäbisch. Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Statistisches Bundesamt: Bodenfläche nach Art der tatsächlichen Nutzung - Stichtag 31.12. - regionale Tiefe: Gemeinden, Samt-/Verbandsgemeinden (bis 2011) Statistisches Landesamt Baden-Württemberg: Landtagswahl (Memento vom 7. Juli 2019 im Internet Archive) Commons: Mötzingen – Sammlig vo Multimediadateie www.moetzingen.de Normdate: GND: 4101110-7 | LCCN: n85288670 | VIAF: 150169900
Nufrenge ischt a Gmoed em Landkreis Beblenga en Bade-Wirttaberg. D Gmoed hot 5905 Eiwohner (Stand: 31. Dezember 2022). D Gmarkong setzt sich zemme ous 45,2 % Landwirtschaftsfleche, 26,8 % Wald, 26,3 % Sidlongsfleche ond 1,7 % sonschticher Fleche. Zue Nufrenge gheret kone weitere Ortsdoel.. Nufrenge ischt zom erschte Mol gnennt worde anne 1182. Nufrenge hot mit dr Stadt Haerebärg ond dr Gmoed Deckepfrõnn a Verwaltongsgmoeschaft vereibart. D Schuldese ischt d Ulrike Binninger. Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke Dr Dialekt vo Nufrenge ghert zom Schwäbisch. Roman Janssen: Nufringen: Eine Gäugemeinde im Wandel der Zeit, WEGRAhistorik-Verlag Stuttgart 1998, ISBN 3-929315-03-3 Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Statistisches Bundesamt: Bodenfläche nach Art der tatsächlichen Nutzung - Stichtag 31.12. - regionale Tiefe: Gemeinden, Samt-/Verbandsgemeinden (bis 2011) Statistisches Landesamt Baden-Württemberg: Landtagswahl (Memento vom 7. Juli 2019 im Internet Archive) Commons: Nufringen – Sammlig vo Multimediadateie www.nufringen.de Normdate: GND: 4352618-4 | VIAF: 234309138
Rẽnnenge ischt a Stadt em Landkreis Beblenga en Bade-Wirttaberg. D Stadt hot 18.596 Eiwohner (Stand: 31. Dezember 2022). D Gmarkong setzt sich zemme ous 46,5 % Landwirtschaftsfleche, 32,4 % Wald, 19,4 % Sidlongsfleche ond 1,8 % sonschticher Fleche. Zue Rẽnnenge gheret d Stadtdoel Malmsheim ond Renningen. Rẽnnenge ischt zom erschte Mol gnennt worde anne 991. Rẽnnenge ghert zue koenere Verwaltongsgmoeschaft. Dr Schuldes ischt dr Wolfgang Faißt. Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke Dr Dialekt vo Rẽnnenge ghert zom Schwäbisch. Rẽnnenge Rẽnnenge Forschungszentrum vo dr Robert Bosch GmbH en Rẽnnenge Malmsheim Malmsheim, Alts Rathaus S. Arnold, U. Gross, I. Stork: … mehr als 1 Jahrtausend … Leben im Renninger Becken vom 4. bis 12. Jahrhundert. Stuttgart 1991 (Archäologische Informationen Baden-Württemberg 19) R. Schreg: Das Renninger Becken. Werden und Wandel einer Siedlungskammer in über 7000 Jahren. Renningen 2004 R. Schreg: Dorfgenese in Südwestdeutschland. Das Renninger Becken im Mittelalter. Stuttgart 2006 (Materialh. Arch. Bad.-Württ 76) I. Stork, H.-M. Maurer, V. Trugenberger, R. Müller, F. Kühbauch, H. Müller, B. Maier: Renningen und Malmsheim. Eine Stadt und ihre Geschichte. Stuttgart 1991 Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Statistisches Bundesamt: Bodenfläche
Ruedemse ischt a Stadt em Landkreis Beblenga en Bade-Wirttaberg. D Stadt hot 11.056 Eiwohner (Stand: 31. Dezember 2022). D Gmarkong setzt sich zemme ous 39,9 % Landwirtschaftsfleche, 33 % Wald, 26,4 % Sidlongsfleche ond 0,7 % sonschticher Fleche. Zue Ruedemse gheret d Stadtdoel Perouse ond Rutesheim. Ruedemse ischt zom erschte Mol gnennt worde anne 767. Perouse ischt zom 1. Jenner 1972 in d Stadt Ruedemse eigmoendet worde. Des Dorf ischt entstande am 13. Juni 1699 durch dr Zuezug vo 71 Waldenser-Familie, mo aus Frankreich verdribe worde send und mo vom Herzog Eberhard Ludwig vo Wirtteberg s Land aabotte kriegt hont. Si hont s Dorf no ihre ursprengliche Hoemetgmoed Perouse (heit Perosa Argentina) im Piemont gnennt. Ruedemse ghert zue koenere Verwaltongsgmoeschaft. Dr Schuldes ischt dr Dieter Hofmann. Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke Dr Dialekt vo Ruedemse ghert zom Schwäbisch. Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Statistisches Bundesamt: Bodenfläche nach Art der tatsächlichen Nutzung - Stichtag 31.12. - regionale Tiefe: Gemeinden, Samt-/Verbandsgemeinden (bis 2011) Statistisches Landesamt Baden-Württemberg: Landtagswahl (Memento vom 7. Juli 2019 im Internet Archive) Commons: Rutesheim – Sammlig vo Multimediadateie www.rutesheim.de Normdate: GND: 4315137-1
Schẽnnoech ischt a Gmoed em Landkreis Beblenga en Bade-Wirttaberg. D Gmoed hot 10.874 Eiwohner (Stand: 31. Dezember 2022). D Gmarkong setzt sich zemme ous 39,8 % Landwirtschaftsfleche, 38,1 % Wald, 21 % Sidlongsfleche ond 1,1 % sonschticher Fleche. Zue Schẽnnoech gheret s Dorf Schönaich, s Gheft Roter Berg ond d Wohnblätz Happach, Kirchklinge, Pfefferburg, Rauhmühle, Speidelsmühle, Sulzbach ond Wolfenmühle. Schẽnnoech ischt zom erschte Mol gnennt worde anne 1274. Schẽnnoech ghert zue koenere Verwaltongsgmoeschaft. Dr Schuldes ischt dr Tobias Heizmann. Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke Dr Dialekt vo Schẽnnoech ghert zom Schwäbisch. Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Statistisches Bundesamt: Bodenfläche nach Art der tatsächlichen Nutzung - Stichtag 31.12. - regionale Tiefe: Gemeinden, Samt-/Verbandsgemeinden (bis 2011) Statistisches Landesamt Baden-Württemberg: Landtagswahl (Memento vom 7. Juli 2019 im Internet Archive) Commons: Schönaich – Sammlig vo Multimediadateie www.schoenaich.de Normdate: GND: 4106598-0
Schdõẽnebrõnn ischt a Gmoed em Landkreis Beblenga en Bade-Wirttaberg. D Gmoed hot 6535 Eiwohner (Stand: 31. Dezember 2022). D Gmarkong setzt sich zemme ous 25,2 % Landwirtschaftsfleche, 53,2 % Wald, 21 % Sidlongsfleche ond 0,6 % sonschticher Fleche. Zue Schdõẽnebrõnn gheret kone weitere Ortsdoel. Schdõẽnebrõnn ischt zom erschte Mol gnennt worde anne 1348. Schdõẽnebrõnn hot sich mit dr Stadt Waldebuech zom Gmoeverwaltongsverband „Waldebuech-Schdõẽnebrõnn“ mit Sitz en Waldebuech zammegschlosse. Dr Schuldes ischt dr Ronny Habakuk Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke Dr Dialekt vo Schdõẽnebrõnn ghert zom Schwäbisch. Steinenbronn – Vergangenheit und Gegenwart einer Schönbuchgemeinde. Gemeinde Steinenbronn 1979. Ottmar Gugeler: Steinenbronn – Neues von Gestern und Heute. Geiger, Horb 1997, ISBN 3-89570-257-9. Paul E. Schwarz: Steinenbronn – Neues von Gestern und Vorgestern. Geiger, Horb 2002, ISBN 3-89570-801-1. Camisol und Dreieckshuth – Tracht in der Gemeinde Steinenbronn. Gemeinde Steinenbronn 1988. Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Statistisches Bundesamt: Bodenfläche nach Art der tatsächlichen Nutzung - Stichtag 31.12. - regionale Tiefe: Gemeinden, Samt-/Verbandsgemeinden (bis 2011) Statistisches Landesamt Baden-Württemberg: Landtagswahl (Memento vom 7. Juli 2019 im Internet Archive) Commons: Steinenbronn – Sammlig vo Multimediadateie www.steinenbronn.de Normdate: GND: 4105655-3 |
Waldebuech ischt a Stadt em Landkreis Beblenga en Bade-Wirttaberg. D Stadt hot 8779 Eiwohner (Stand: 31. Dezember 2022). D Gmarkong setzt sich zemme ous 29,4 % Landwirtschaftsfleche, 56 % Wald, 13,7 % Sidlongsfleche ond 0,8 % sonschticher Fleche. Zue Waldebuech gheret d Stadt Waldenbuch, d Stadtdoel Glashütte, Hasenhof ond Liebenau ond d Wohnblätz Bachenmühle, Burkhardtsmühle ond Obere Sägmühle. Waldebuech ischt zom erschte Mol gnennt worde anne 1296. Waldebuech hot sich mit dr Gmoed Schdõẽnebrõnn zom Gmoeverwaltongsverband „Waldebuech-Schdõẽnebrõnn“ mit Sitz en Waldebuech zammegschlosse. Dr Schuldes ischt dr Michael Lutz. Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke Dr Dialekt vo Waldebuech ghert zom Schwäbisch. En Waldebuech hot d Alfred Ritter GmbH & Co. KG seit 1930 dr Hauptsitz. Stadtkirch Waldenbuch Straße.jpg|Waldebuech Schloss Waldebuech Schockoladefabkrik Alfred Ritter Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Statistisches Bundesamt: Bodenfläche nach Art der tatsächlichen Nutzung - Stichtag 31.12. - regionale Tiefe: Gemeinden, Samt-/Verbandsgemeinden (bis 2011) Statistisches Landesamt Baden-Württemberg: Landtagswahl (Memento vom 7. Juli 2019 im Internet Archive) Commons: Waldenbuch – Sammlig vo Multimediadateie www.waldenbuch.de Normdate: GND: 4108668-5 | LCCN: n85308002 | VIAF: 154845564
Weil ischt a Gmoed em Landkreis Beblenga en Bade-Wirttaberg. D Gmoed hot 10.078 Eiwohner (Stand: 31. Dezember 2022). D Gmarkong setzt sich zemme ous 38 % Landwirtschaftsfleche, 44,3 % Wald, 16,9 % Sidlongsfleche ond 0,8 % sonschticher Fleche. Zue Weil gheret d Ortsdoel Breitenstein, Neuweiler ond Weil im Schönbuch. Weil ischt zom erschte Mol gnennt worde anne 1188 als Weyl im Schaienbuch. Weil ghert zue koenere Verwaltongsgmoeschaft. Dr Schuldes ischt dr Wolfgang Lahl. Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke Dr Dialekt vo Weil ghert zom Schwäbisch. Chrischtuskirch en Neuweiler Backhaus en Neuweiler Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Statistisches Bundesamt: Bodenfläche nach Art der tatsächlichen Nutzung - Stichtag 31.12. - regionale Tiefe: Gemeinden, Samt-/Verbandsgemeinden (bis 2011) Statistisches Landesamt Baden-Württemberg: Landtagswahl (Memento vom 7. Juli 2019 im Internet Archive) Commons: Weil im Schönbuch – Sammlig vo Multimediadateie www.weil-im-schoenbuch.de Normdate: GND: 4197894-8 | VIAF: 240864066
Weissich ischt a Gmoed em Landkreis Beblenga en Bade-Wirttaberg. D Gmoed hot 7639 Eiwohner (Stand: 31. Dezember 2022). D Gmarkong setzt sich zemme ous 47,1 % Landwirtschaftsfleche, 30,8 % Wald, 18,2 % Sidlongsfleche ond 3,9 % sonschticher Fleche. Zue Weissich gheret d Ortsdoel Flacht ond Weissach. Weissich ischt zom erschte Mol gnennt worde anne 1100. Weissich ghert zue koenere Verwaltongsgmoeschaft. Dr Schuldes ischt dr Daniel Töpfer. Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke Dr Dialekt vo Weissich ghert zom Schwäbisch. Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Statistisches Bundesamt: Bodenfläche nach Art der tatsächlichen Nutzung - Stichtag 31.12. - regionale Tiefe: Gemeinden, Samt-/Verbandsgemeinden (bis 2011) Statistisches Landesamt Baden-Württemberg: Landtagswahl (Memento vom 7. Juli 2019 im Internet Archive) Commons: Weissach – Sammlig vo Multimediadateie www.weissach.de Normdate: GND: 4065223-3
D Maischterschaft vu Züri, au Züri-Metzgete gnännt, isch e Aidagränne im Radsport, wu z Züri in dr Schwyz stattgfunde het. Friejer isch s aafangs Mai, bis 2004 derno im Augschte durgfiert wore, ab 2005 wäg dr Umstellig vum Rännkaländer vu dr UCI aafangs Oktober. Bis 2004 isch s Dail vum Rad-Wältcup gsii, wu zeh Ränne derzue ghert hän, 2005 un 2006 het s derno zue dr nei yygfierte UCI ProTour ghert. S Radränne isch syter anne 1910 regelmäßig durgfiert wore, anne 2006 zum 93. Mol. Dr gängig Name Züri-Metzgete chunnt vu dr schwäre Uufäll, wu s in dr Aafangszyt als gee het. Im April 2007 isch bekannt wore, ass d Organisatore no dr widerholte Doping-Skandal im Radsport nimi gnue Sponsore hän chenne gwinne go d Cheschte vu 1,2 Millione Schwyzer Franke abzdecke, wäge däm isch s Ränne 2007 abgsait wore. Ab 2008 isch s as Amateur- un Volksränne durgfiert wore un het syterhär EKZ Züri Metzgete bzw. EKZ Volksmetzgete ghaiße. Am 5. Septämber 2010 het s Ränne unter em Motto "100 Jahre Züri-Metzgete" stattgfunde. Syt d Uusgab 2015 abgsait woren isch, isch s frogli, eb des Traditionsränne iberhaupt nomol veraastaltet wird. Rekordsiger isch dr Schwyzer Heiri Suter, wu d Metzgete
Pfingschte oder elter alemannisch Pfeischte (vu griech. πεντηκοστή [ἡμέρα] pentekostē [hēmera] ‚dr fufzgscht Dag‘) isch e chrischtlig Fescht. Gfyyrt wird vu dr Glaibige d Sändig vum Hailige Gaischt. S wird am fufzigschte Dag no dr Oschtere begange und s isch s Änd vu dr Oschterziit. Im Neie Teschtamänt wird in dr Aposchtelgschicht (Apg 2, 1–41) verzellt, ass dr Hailig Gaischt uf d Aposchtel un d Jinger aabechuu isch, wu si zum alte jüüdische Fescht (Schawuot) z Jerusalem versamlet gsii sin: „1 Wu dr Dag vum Schawuotfescht chuu isch, sin alli am nämlige Ort gsii. 2 Do isch zmools vum Himmel här e Bloose chuu, wie wänn s e heftige Sturm deet gee, un het s ganz Huus gfillt, wu si din ghockt sin. 3 Un sin ene Zunge wie us Fyyr erschiine, wu si verdailt hän: uf e jede het si aini nidergloo. 4 Un alli sin vum Hailige Gaischt erfillt wore un hän aagfange, in andere Sprooche z schwätze, wie s ene dr Gaischt yygee het.“ – Apg 2,1–4 EU Des Datum wird in dr chrischtlige Dradizion au as Grindig vu dr Chilche verstande. As chrischtlig Fescht wird Pfingschte zem erschte Mol anne 130 gnännt. Dr Pfingschtmeentig isch e
Vampire Diaries esch en US-amerikanischi Fantasyserie, wo sit em 10. September 2009 uf em Fernsehsänder „The CW“ und sit em 20. Januar 2010 als dütschi Erstusstrahlig uf em Fernsehsänder ProSieben usgstrahlt wird. D Serie isch öber es Meitli vo de Highschool us em fiktive Städtli „Mystic Falls“. Ihre Frönd Stefan und sii Brüeder Damon sind Vampir, was zu villne Komplikatione i dere verworrene Gschecht füehrt. Nach emne lange Summer chert die siebzehjährig Elena s erstemal sit em Tod vo ihrne Eltere id Schuel zrogg. Sie und ihre sechzehjährig Brüeder Jeremy lebet mit ihrere Tante Jenna im Huus vo ihrne Eltere. Da de Jeremy es Drogeproblem hed und d Jenna vollkomme überforderet esch, spillt d Elena allne vor, dass es ihre wörd guet goh, damit sii d Kontrolle öber d Situation bhalted. Einzit ihri besti Fründin Bonnie merkt, dass ned alles in Ordnig esch. Doch d Bonnie hed selber einigi Problem. Ihri Grossmuetter hed ihre verzellt, dass sie en Hex esch und nach und nach hed d Bonnie entdeckt, dass sii einigi seltsami Chreft besitzt. Am erste Schueltag esch en neue Schüeler da, de mysteriösi und guetussehendi Stefan Salvator. Sofort sind alli Meitli siim Bann verfalle, au d Caroline en gueti
Lupfig isch en Iiwohnergmeind im Bezirk Brugg vom Schwiizer Kanton Aargau. De Gmeindsbann het e Flächi vo 525 Hektare, dodervo sind 122 Hektare Wald und 138 Hektare überbaut. Di höchschti Stell isch uf 647 Meter, di tüfschti uf 386 Meter. S erschti Mol taucht Lupfanch in ere Urkund us em Johr 1273 uf. S Dorf het im Mittelalter zum Eigeamt vo de Habsburger ghört und isch en Teil vo ihrem ältischte Bsitz gsi. Im 1397 hei d Habsburger de Bsitz em Chloschter Königsfälde gschenkt. Im Johr 1415 hei d Bärner de Aargau eroberet und s Dorf isch en Teil vom Bärner Underaargau worde. D Reformation isch, wi überall z Bärn, im 1528i iigführt worde und s Chloschter ufghobe. Zur Verwaltig vom ehemolige Chloschterbsitz het Bärn d Landvogtei Königsfälde gründt. Im März 1798 sin d Franzose in d Schwiiz iimarschiirt un hei di Helvetisch Republik usgruefe. Lupfig ghört sither zum Kanton Aargau. D Sidlig vom Dorf Lupfig isch mit dere vo dr Nochbergmeind Birr ganz zämegwachse. Projäkt zum die beide Gmeinde zu einere zämezlegge, hend kei Mehrheit gfunde. Uf en 1. Jänner 2018 sind den aber d Gmeind Lupfig und di ehemolig Nochbergmeind Schärz zämegleit worde, wo jetz wyter «Lupfig» heisst.
S Eigeamt isch es Amt vo de Habsburger gsi, wo d Dörfer bi irer Stammburg Habschbrg umfasst het. S Gebiet ghört hüt zum Bezirk Brugg im Kanton Aargau. Zum Eigeamt het s Gebiet zwüsche de Aare, de Rüüs und em Cheschtebärg ghört. Di hütige Gmeinde, wo vom Mittealter bis ins Joor 1798 zum Eigeamt ghört hei, sind Birr, Biret, Brunegg, Habsburg, Huse, Lupfig, Mülige, Schärz, Schinznach-Bad (ehemols Birrelauf) und Windisch. Zwüschem 11. und em 13. Johrhundert isch es de Habsburger möglich gsi, fascht alli Herrschaftsrächt in de Dörfer rund um d Habschbrg z übercho. Si sind in de Dörfer meischt Grund- und Grichtsherre gsi und hei au d Zähntherrschaft gha. Wo Brugg um s Johr 1200 umme s Schtadträcht het übercho, isch es us em Eigeamt usgschide worde. Im 1397 hei d Habsburger s Eigeamt irem Chloschter Königsfälde gschänkt und im 1415ni hei d Bärner s Eigeamt eroberet und alli Herrschaftsrächt vo de Habsburger übernoh. D Rächt vo Königsfälde sind erscht mit de Reformation und de Uflösig vom Chloschter im 1528i zu Bärn cho. Königsfälde isch Sitz vom Landvogt worde und s Eigeamt isch jetz s Oberamt Königsfälde gsi. Ufglöst worde ischs Amt im 1798i noch de Usruefig vo de
Dr Herrgottsdag isch e Hochfescht im Chilchejohr vu dr katholische Chilche, wu di lyblig Gegewart vu Jesus Christus im Sakrament vu dr Eucharisti gfyyrt wird. In dr Liturgi heißt s Fescht „Hochfescht vum Lyyb un Bluet vu Jesus Christus“. Dr Herrgottsdag wird am Dunnschtig noch em Dreifaltigkaitsfescht begange (60. Dag no dr Oschtere) un fallt dodermit friejeschtens uf dr 21. Mai un speteschtens uf dr 24. Juni. Dr Dunnschtig as Feschttermin stoht in ere änge Verbindig zum Griendunnschtig un dr dodermit verbundene Yysetzig vu dr Eucharisti dur dr Jesus Christus sälber. Wäg em stille Karakter vu dr Charwuche erlaubt dr Griendunnschtig kai prunkvolli Entfaltig vu dr Feschtligkait. Us däm Grund isch s Fescht vum Herrgottsdag bi syre Yyfierig uf dr Dunnschtig vu dr zwoote Wuche ni Bfingschte glait. In Länder, wu dr Herrgottsdag kai gsetzlige Fyyrtig isch, cha s Hochfescht au am Sunntig derno gfyyrt wäre. S Fescht vu dr lyyblige Gegewart vu Christus im Altarsakrament isch s erscht Mol anne 1246 im Bistum Lüttich gfyrt un 1264 vum Papscht Urban IV. dur d Bulle Transiturus de hoc mundo zum Fescht vu dr Gsamtchilche erhobe wore. Z Dytschland isch dr Herrgottsdag e gsetzlige Fyyrtig in dr Länder Bade-Wirttebärg, Bayern, Hesse,
D Hülfteschanz isch dr Name vom ene Gländ z Fränkedorf, Kanton Basel-Landschaft. Dr Ort isch bekannt worde, wil in dr Nöchi, bi dr Fränkedörfler Griengruebe, am 3. August 1833 im Zämmehang mit dr Basler Kantonsdrennig Drubbe us dr Landschaft stedtischi Drubbe entscheidend gschlage hai. D Fäldschanze in dr Hülfte isch zerst vo de Stadtbasler ohni Widerstand bsetzt worde, nochdäm sich d Baselbieter vo dört zruggzooge hai, wil si erwartet hai, ass d Basler Lieschdel über Braddele‐Erli‐Fränkedorf wurde aagriffe. Die stedtische Stänzler under em Oberstlütnant Johannes Burckhardt hai in dr Schanze uf s Milizbattaillon gwartet, wo se hätt sötte understütze aber nid noochgruckt isch. D Baselbieter Ardillerii under em Hauptmä Martin Begle isch über dr Hülfteschanz mit zwei 4pfünder Kanone stationiert gsi und het d Basler afo bombardiere. Die hai zrugggschosse und es het sich en Ardilleriigfächt afo entwickle. D Baselbieter hai Versterkig überchoo, d Basler Stänzler si aber in dr Griengruebe elei gloo worde. Ihre Underlütnand Friedrich Hindelang und e Hufe Stänzler si vo Kardätsche droffe worden und umchoo. Au dr Burckhardt het s verwütscht und dr Aagriff vo de Basler uf d Griengruebe isch abgwehrt gsi und si hai sich afo zruggzieh. D Basler Miliz het s mit dr
Dr Siibeschleefer isch am 27. Juni. Är isch e Gedänkdaag fir di Siibe Schleefer vu Ephesus un e Loosdaag fir Buurereegle. Mit em Chnaager Siibeschleefer bstoot kai Zämmehang Syy Namme het dr Siibeschleefer vun ere alte Legänd: Siibe jungi Chrischte heebe in dr Zyt vu dr Chrischteverfolgige unter em reemische Chaiser Decius (249–251) Zueflucht gsuecht in ere Heeli bi Ephesus. Si seie entdeckt un lääbig yygmuurt woore. No däre Legänd seie si aber nit gstorbe, si heebe 195 Joor gschloofe. Am 27. Juni 446 seie si zuefellig entdeckt woore, seie verwacht, heebe dr Glaube an d Uferstehig vu dr Doote bezygt un seie bal derno gstoorbe. Die Legänd wird zem eerschte Mool im 6. Joorhundert schriftlig feschtghalte, dr Gregor vu Tours (538–594) het si zem eerschte Mool in s Latyynisch ibersetzt. S git au verschiideni syrischi un griechischi Variante. Au im Koran (Sure 18, „D Heeli“) wird e Variante vu däre Gschiicht verzellt. No Buurereegle zaigt s Wätter am Siibeschleefer s Wätter fir di negschte siibe Wuche aa. Sibe(n)schlǟffer, Schw. Id., Bd.9, Sp. 112 Siebenschläfer uf eisheilige.info