rlitschk/wikidir huggingface dataset:
S Pumattertitsch isch dr hegschdalemanisch Dialäkt vù Pumat. Es ghèèrd doodrmid zem Siidwalsertiitsch. Pumat isch e Ùfnaameord vùm Schwyzer Schbroochatlas gsii. D Ùfnaam isch vùm Rudolf Hotzenköcherle im Mèèrz 1955 gmachd woore. Fir s Phonogramm-Archiv vù dr Universität Züri hèd dr Wilhelm Doegen vùm Berliner Lutarchiv ane 1929 z Domodossola Toonùfnaame vù Pumat gmachd, wo dr Fritz Gysling, dr Rudolf Hotzenköcherle ùn d Clara Stockmeyer voorberaided ghaa hän. Verefendligd woore sin s vùm Hotzenköcherle ùn em Gysling ane 1952. Fir s Schwyzerisch Idiotikon hän dr Friedrich Staub ane 1864 ùn drnoo dr Eduard Schwyzer ane 1907 ùn nomol ane 1910 im Pumat Wèèrder gsammled. Dr Aristide Baragiola, en idalienische Universideedsdozänt, hed ane 1914 e Buech iber d Folklore vù Pumatt uusegee. Doodin sin noch eme Kumändaar Gschiichdli, Sprichli, Lieder, Näme ùn so wyder versamled. 1972 hed d Renate Hadorn-Sarantari iiri Abschlusaarbed iiber s Schigsaal vù dr Sproochinsle Pumatt abgschlose; bublizierd isch si nid. 1974 hän dr Piergiuseppe Scardigli un syni Lyd vùm G.R.I.L.A.V.I. (Gruppo di recerca sulle isole linguistiche alemanne del versante italiano) z Floränz nomool Ùfnaame im Pumatt gmachd. D Angela Bacher hed ane 1975 iri Abschlusaarbed an dr Kadoolische Universideed Mailand iber s Pumattertitsch gschriibe. Si hed vor
Idaliänisch isch e Sproch, wo weltwit vo ca. 70 Millione Lüt gschwätzt wird. S ghört zu de Romanische Sproche und dört zu de Undergruppe vo de Ostromanische Sproche. Merchmol vo säller Sprochgruppe isch, dass si kei Plural-s hät. Idaliänisch isch (under de wichtigste romanische Sproche) im Latyn am nöchste. Idaliänisch isch vor allem z Südeuropa verbreitet. S isch Amtssproch vo Idalie, de Schwiz, San Marino, Slowenie, de Vatikanstadt und Istria (Kroatie). Idaliänischi Minderheite git s aber uff de ganze Wält: Di erschte bekannte Tekscht uff Idaliänisch, wo vom Vulgärlatyn underschyde werre chönne, sin zwüsche 960 und 963 verfasst worre. E Formalisierig hät im 14. Johrhundert durch de Dante Alighieri stattgfunde. Sini Schriftsproch, e Mischig uss de südlige und de toskanische Dialäkt, isch züe de Gmeinsproch worre; mer heißt de Dante hütt no de Yfiehrer vo de idaliänische Standardsproch. Im Underschyd zum Latyn hät’s weniger Suffix ge; d Satzreihefolg hät an Bedütig gwunne. Allgemein isch s gsprochene Latyn und spöter Idaliänisch grammatikalisch eifacher wie s Latyn uss de Literatur. Im 12. und 13. Johrhundert hät mer agfange, e neui Schriftsproch z entwickle, wo uff de toskanische Dialäkt basiert hät; d Grammatik vom Latyn hät sich sällemols nämlig gändert und verkompliziert. Si
Düütsch isch: dr Oberbegriff für di Düütschi Sprooch im Ganze gseh di düütschi Standard-Sprooch (mängmol au as Hochdüütsch bezeichnet) s Adjektiv für alles, wo mit em Staat bzw. em Begriff Dütschland z tue het di rächtlich Mitglidschaft von ere natürliche Person zue dr Bundesrepublik Dütschland (dütschi Staatsaaghörigkeit) im Sinn von ere ethnische oder soziale Gruppe d Bezeichnig für Persone mit dütscher Abstammig (Dütschi bzw. d Bewooner vo Dütschland) e Familiename d Churzbezeichnig für s Schuelfach Dütsch di dütsche Schrybschrift s Deutsch-Verzeichnis vo dr Werch vom Franz Schubert s Deutsch Magazine, e Lifestyle-Heftli dr Ortsdeil Deutsch (Zehrental) vo dr Gmeind Groß Garz im Landchreis Stendal z Sachse-Anhalt e bstimmti sexuelli Praktik Deutsch (Etymologie)
De Barack Hussein Obama II [bəˈɹɑːk hʊˈseɪn oʊˈbɑːmə] (* 4. August 1961 z Honolulu, Hawaii) isch en US-amerikanische Politiker vo de Demokratische Partei und vu 2009 bis 2017 dr 44. Präsident vo de Vereinigte Staate vo Amerika gsii. Er isch vo Bruef Rechtsaawalt für US-Verfassigsrecht und isch vo 2004 bis 2008 Senator vo Illinois gsi. Für sii Engagement für dr Weltfride isch dr Obama mit em Fridennobelpriis 2009 uuszeichnet worde. De Barack Obama isch z Honolulu uf d Wält cho. Sini Eltere sin de 1982 verschtorbne Kenianer Barack Hussein Obama un di 1995 verschtorbeni Amerikanerin Stanley Ann Dunham gsi. Nach de Scheidig vo sine Eltere isch de Obama mit sinere Muetter un em Stiifvater uf Indonesie. Vier Johr lang het er derte d Schuel bsuecht. Im Johr 1971 isch er retour uf Hawaii, wo er bi de Eltere vo sinere Muetter gläbt het. 1979 het er z Hawaii de High-School-Abschluss gmacht. Studiirt het de Obama z Los Angeles un z New York City, wo er im Johr 1983 sin Bachelor in Politikwüsseschafte gmacht het. Es Johr lang het er für e Wirtschaftsberotigsfirma gschaffet un isch im Johr 1985 uf Chicago züglet. Derte het er bi ere gmeinnützige Inschtitution gschaffet, wo
Sa Razza (au: SR Raza) sin e HipHop-Gruppe us Sardinie. Scho ir erschts Schtügg - "In sa ia" - isch uf sardisch gsi. Iri Début-CD, "Wesssisla", isch uf italiänisch und sardisch gsi, mit vilne Yflüss us em Chicano Rap. Iri zwaiti Langschpil-CD, "EYYYA", isch (als erschti HipHop-CD) vollschtändig uf sardisch. Als Gescht sin Sa Razza au uf den erschte CDs vo La Fossa und Flaminio Maphia druff gsi. als SR Raza 1996 Wesssisla Undafunk Records als Sa Razza 2001 E.Y.A.A. Cinenova/W'n'B https://web.archive.org/web/20031226012221/http://www.sarazza.it/
Dr WestBam (* 4. Merz 1965 z Münster, Westfalen als Maximilian Lenz) isch näbenem Sven Väth dr bekanntischt dütsch Techno-DJ und -Broduzänt. Si erschte grôssen Erfolg isch si House-Remix vo „We Want Some Pussy“ vo der 2 Live Crew gsi. Si Künschtlername isch e Churzform für Westfalia Bambaata und isch e Hommage an si Vorbild Afrika Bambaata. Är isch bi der erschte Loveparade z Berlin uffdrätte und het unter anderem mit dr Nena, em Afrika Islam und schliesslig au em Afrika Bambaata zämegschafft. Commons: Westbam – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Homepage WestBam in de Internet Movie Database (änglisch) Aafäng as Punk (dertemol as „Frank Xerox“ bekannt) uf adamriese.info vom August 2007 "Liebe ohne niedere Absichten" taz Interview vom 15. Juli 2006 WestBam bi MusicBrainz (änglisch) WestBam bi laut.de WestBam bi Discogs (änglisch) Chartquelle: Deutschland (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.musicline.de - Österreich - Schweiz Normdate: GND: 11950359X | LCCN: nr98044419 | SUDOC/IdRef: 172645271 | VIAF: 87347933
Es Schibboleth isch e sprochligi Bsunderheit, wo me en Sprächer enere soziale oder regionale Zueghörigkeit drmit zuordne ka. E Schibboleth isch vomene Zungebrächer z'unterscheide (die sin für alli schwer ussprächbar). Bi Schibboleth handlets sichs um Wörter, wo me meint, si sige liicht uszspräche, wo aber vo Lüt, wo dr Sproch (oder dr Dialäkt) nid mächtig sin, falsch usgsproche wärde, hüffig ohni dass sis merke. Durch das verrote si aber ihri Härkunft. Typischi alemannischi Schibboleth sin für hochalemannisch/schwiizerdütsch: Chuchichäschtli für Schwäbisch: "a oagnehm grea agstriches Anläglesbänkle", "Was dean dia do en deanne Dennele denna?" für Badisch: "Zwoi woiche Oier en oinerer Roi" Allgemein e beliebts Schibboleth - und gliichzitig Zungebrächer isch Dr Papscht hett z'Spätzle-Bsteck z'spoot bstellt (in dr Schwiiz hüffiger: Dr Papscht hett z'Späck-Bsteck z'spoot bstellt). Phonem und Allophon
Blaubeira isch a Schdadt em Alb-Donau-Krois in Bada-Wirddaberg. D Aldschdadt vo Blaubeira isch dronda em Blaudaal, ond isch em Oschde vo Bada-Wirddaberg, blos 16 Kilometer weschdlich vo Ulm. De gloine Flägga Seißa, Sonderbuach, Asch ond d Hessaheef oba uff d Schwäbsche Alb ghered seid em 1. Januar 1974 au no drzu. D Flägga Boininga, Erschdädda ond Babbelau send uff dr andera Seid uff em Hochschdräß ond ghered seid em 1. Januar 1975 drzu. Dronde em Daal vo de Blau geits no de zwoa Flägga Gerhausa ond Weiler. Em Noorda vo Blaubeira isch Suppinga, des wo zuar Schdadt Laichiga ghert, ond Berghiala, a oigene Gmoind. Em Oschda isch Blauschdoi, ond em Siada isch d Gränz na Ulm ond Erbach. Em Weschda send Schelklinga ond Heroldschdadd. Em Daal vo de Blau ond vo de Aach geits an haufa Heela, wo mer vo friar allerhand Zeigs gfunda hodd, sellichs wo vo eiszeitliche Jäger ond Sammler ibrigbleeba ischd. De indresanndeschda Heela send dr Hohle Fels bei Schelklinga, ond s Gaisakleschderla. Des alde Zeigs ka mer heid em Urgschichtlicha Museum agugga. Scho wo d Allemanna im 6./7. Johrhundert hier gwesa send, geits da Flägga "Beuren" an dr Blau. Mer hodd am Rugga alde Gräber vu
Hajdú-Bihar (IPA: ['hɒjdu:,bihɒr]) isch de Namme vo me ostungarische Komitat. 'S gränzt an Rumänie und usserdem an di ungarische Komitat Szabolcs-Szatmár-Bereg, Borsod-Abaúj-Zemplén, Jász-Nagykun-Szolnok und Békés. De Komitatssitz heißt Debrecen. Geografisch gseh isch s Komitat nit yheitlig, sondern zeigt Yflüss vo de Nochbergebiet. Im Nordoste liige Usläufer vo de Sandhügel vo Nyírség (me Deil vo de Große Ungarische Diefebeni), im Weste isch s Land ehner flach. Sälle isch de größer Deil; de höchst Punkt litt im Norde uff 170,5, de diefst im Süde uff 85 Meter über em Meer. Sällewäg schynt s Land in Richtig Norde z styge. Über Johrdausende hy isch s Land vo de Flüss und vom Wind gformt worre. Am Afang hät's e Binnesee gha, nochher sin d Karpate durch e Bewegig vo de Kontinäntalplatte drygschobe worre. Durch Flüss vo de Karpate isch de See noch und noch verschwunde. Deno hät de Wind d Bärg züe Sandhügel verformt. Di beide gröschte Flüss vom Komitat sin d Theiß und de Körös. Im Johr 1950, noch em Zweite Wältchrieg, isch s Komitat uss de ehemolige Gebiet Hajdú und Bihar gründet worre. D Stroße 4, 33, 35, 42 und 47 fiehre durch s Komitat; mer cha's aber au über d Autobahn
De Bernhard Matter (* 21. Februar 1821 z Muhe; † 26. Mai 1854 z Länzbrg) isch en Dieb un Iibrecher gsi. Er het im Kanton Aargau gläbt und isch derte als lätschter Mönsch hiigrichtet worde. De Bernhard Matter isch im Gaschthof Bäre z Muhe uf d Wält cho un isch z Undermuhe ufgwachse. S wird verzällt, dass er hüfig d Schuel gschwänzt heig un au scho in dere Ziit regelmässig Sache gstoole heig. S erscht Mol isch er im Johr 1836 vor Gricht gschtande, will er z Aarau vier Goldring klaut het gha. Füüf Johr spöter, im 1841i, het de Bernhard Matter d Barbara Fischer ghürote, sin Läbenswandel het er aber deswäge nöd gändret. Was er klaut het, het er z Muhe günschtig witerverchauft und will er numme bi riichi Lüt gstohle het, hei vili Lüt ihn wi en chliine Robin Hood verehrt. De Matter het es immer wider gschafft, au wenn er verwütscht worden isch, z flüchte. D Lüt vo Muhe hei sis Verschteck nöd verroote, so isch er dehai lang sicher gsi. Wo dann doch emol sis Verschteck uuscho isch, isch de Bernhard Matter gschnappt un zu 16 Johr Chöttischtrof verurteilt worde. Er hets aber gschafft us em
Mit freier Variation meint mer in dr Sproochwüsseschaft zwei oder mehreri Luut, wo in dr glyche luutliche Ùmgäbig (also z. B. aa dr glyche Stell im glyche Wort) chönne vorcho, ohne dass dur des d Bedütig vùm Wort verändret wird. Es handlet sich also ùm verschidni Variante vùm glyche Phonem. Emene sonige Luut sait mer freier Allophon. Es Byspiil im Alemannische isch dr Konsonant /r/. Je nooch Sprächer ùn Dialäkt cha de Luut als Zùngespitze-r (also [r] oder [ɾ]) oder als Zäpfli-r ussgsproche werde, ohni dass sich d Bedütig vùmene Wort verändret. S Zäpfli-r sälber het mindeschtens vier verschidni Ussprooche wo mögli sin: als Uvularer Vibrant [ʀ], lenierte uvulare Frikativ [ʁ̥], uvulare Approximant [ʁ̝], oder lenierte velare Frikativ [ɣ̊]. En andres Byspil isch d Ussproch vùm „ch-Luut“ im Alemannische, wo entweder velar (IPA: [x]) oder uvular (IPA: [χ]) cha sy. Au wenn d Bedütig vùmene Wort glych blybt, isch es oft nit glychgültig wellene freie Allophon mer bruucht. En bstimme Luut cha nämli miteme bstimmte soziale oder regionale Hintergrùnd verbùnde sy. So cha en Alemannischsprächer, wo en Zäpfli-r statt eme Zùngespitze-r verwändet, zum Byspiil als "dütsch" statt "Schwyzerisch", als "städtisch" statt "dörflich" oder äänlichs aagluegt werde. Im Änglische het dr
Grõfuusè isch e Gmeind im Landchreis Waldshüet z Bade-Württeberg. Si isch als Luftkurort staatlig aerkännt. Grõfuusè litt uff èm Hochplateau im südliche Hochschwarzwald, südlich vom Schluchsee uff 800 bis 1100 Meter über de NN. Uff sèllèm Hochplateau lyt s Obberdorf un s Gwerbegebièt vo Gròfuusè. Weschtlich wörd s Hochplateau vom Mittlerè Mettmadal begränzt, öschtlich got s mit èrè flachè Haaldè i s Obberè Schlüèchtdal übber, wo au dè Schlüèchtsee lyt. S Dorfzèntrum vo Gròfuusè lyt uff dè halbè Höchi vo dè rächtè Schlüèchthaaldè, am Übbergang vom Zèntrum zum Obberdorf stòt d Kirchè. Höchi isch bin èm Dorf, wo sich zum Hochschwarzwald zellt, immer è Thema. S Dorfzèntrum lyt uff 876 m NHN, s Unterdorf uff 863 m NHN un s Obberdorf thront übber beidè uff 939 m NHN. Am nördlichè Dorfrand stygt s Plateau lycht bis zuè dè Rothuus-Brauerei aa (980 m NHN). Nördlich vo dè Rothuus-Brauerei lyt s högschte Gmeindegebièt mit èm Zinkè Dürrèbüèl un èm Wyler Balzhuusè, woby dè letscht uff 1020 m NHN lyt. Dè düèfschte Pungt lyt am Südrand vom Bann bim Gifthüttle obberhalb vom Mettmaschtausee un unterhalb vom Wyler Buggèrièd uff 758 m NHN. Düèfschtè Pungt im Schlüèchtsee isch bi dè Dannèmülli uff guèt 800
D 2 Live Crew isch di worschynlig wältwyt bekanntischti Miami Bass-Gruppe. Gründet worde sin si aber in Los Angeles, und zwor vom Mr. Mixx, em Fresh Kid Ice und em Amazing V. Ersch in Miami sin dr Luther Campbell und dr Brother Marquis zur 2 Live Crew gschtoosse. Und es isch dr Luther Campbell, friener bekannter als Luke Skyywalker und (noch eme Brozäss gege dr George Lucas) spöötter als Luke oder Uncle Luke, wo mit synere Entschaidig, voll uf pornografischi Täggscht z setze, zum groossen Erfolg gfiert hed. D 2 Live Crew hän sogar vor Gricht miesse, was allerdings drzue gfiert hed, dass si nume no erfolgrycher worde sin. 1986: Is What We Are (Luke Records) 1986: 2 Live Crew Is What We Are (Luke Records) 1987: Move Somethin (Luke Records) 1989: As Nasty As They Wanna Be (Luke Records) 1989: As Clean As They Wanna Be (Luke Records) 1990: Banned in the USA (Luke/Atlantic Records) 1991: Sports Weekend: As Nasty As They Wanna Be, Pt. 2 (Luke/Atlantic Records) 1994: Back at Your Ass for the Nine-4 (Luke Records) 1994: 2 Live Bass (Boomin) 1995: Original 2 Live Crew (Blue Dolphin) 1996: Shake a Lil' Somethin (Little Joe) 1998: The
Der Boodeseechrais isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är ghèèrd zue dr Region Boodesee-Oberschwaabe im Regierigsbezirk Diibenge. Er gränzd im Norde an dr Landchrais Raaveschbùrg ùn an dr Landchrais Sigmaringe, im Oschde an dr bayrisch Landchrais Lindau. Im Siide isch dr Boodesee d Gränz zue dr Schwyzer Kanteen Thurgau ùn St. Galle ùn zuem eeschdryychische Voradelbeärg. Im Weschde gränzd er an dr Landchrais Chonschtez. Zem Boodeseechrais ghèère fimf Schded ùn 18 Gmaine. Das Land Baden-Württemberg – Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden). Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg; Band VII: Regierungsbezirk Tübingen, Stuttgart 1978, ISBN 3-17-004807-4. Der Bodenseekreis – Ein Führer zu Natur, Geschichte und Kultur; Hrsg. für den Bodenseekreis von Landrat Lothar Wölfle. Stuttgart 2009, ISBN 978-3-8062-2294-4. Jubiläumsweg Bodenseekreis – Von Kressbronn bis Überlingen – Der Bodenseekreis in 6 Etappen; Hrsg. von Rainer Barth. Friedrichshafen 2004, ISBN 3-86136-087-X. Leben am See – Das Jahrbuch des Bodenseekreises, Band 27, 2010; Hrsg. vom Bodenseekreis, der Stadt Friedrichshafen und der Stadt Überlingen; Tettnang 2010, ISBN 978-3-88812-528-7. Wappenbuch Bodenseekreis von Gisbert Hoffmann. Hrsg.: Förderkreis Heimatkunde, Tettnang. Tettnang 1991, ISBN 3-88812-162-0. Roland Groner: Vomm Näggr bis zomm Bodasee. Ortsnamen auf Schwäbisch und Alemannisch. SP-Verlag, Albstadt 2008, ISBN 978-3-9812106-4-4 Commons: Bodenseekreis – Sammlig vo
Der Landchrais Freideschdad isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är ghèèrd zue dr Region Noordschwaarzwald im Regierigsbezirk Chaarlsruei. Er gränzd im Noorde an dr Landchrais Calp, im Noordweschde an dr Landchrais Raschdi ùn im Weschde an dr Ortenauchrais. Im Siide gränzd er an dr Landchrais Rottweil ùn im Oschde an dr Landchrais Diibenge und an den Zollerealbchrais. Zem Landchrais Freideschdad ghèère vier Schded ùn 12 Gmaine. Das Land Baden-Württemberg – Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden); Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg; Band V: Regierungsbezirk Karlsruhe; Stuttgart 1976, ISBN 3-17-002542-2 Commons: Landkreis Freudenstadt – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Internetsyte vùm Landchrais Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Normdate: GND: 4018469-9 | LCCN: n88130244 | VIAF: 129111970
Der Landchrais Raschdi isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är ghèèrd zue dr Region Midlere Ooberryy im Regierigsbezirk Chaarlsruei. Er gränzd im Noorde an dr Landchrais Chaarlsruei, im Oschde an dr Landchrais Calp, im Siidoschde an dr Landchrais Freideschdad ùn im Siide an dr Ortenauchrais. Im Weschde isch dr Ryy d Gränze zue dr franzeesische Arrondissement Waiseburch und Hàwenau ùn ùf eme chùùrze Schdùg zuem ryyland-pfälzische Landchrais Germersche. Baade-Baade lyd as chraisfrèii Schdad zmids im Bied vùm Landchrais Raschdi. Zem Landchrais Raschdi ghèère segs Schded ùn 17 Gmaine. Landesarchivdirektion Baden-Württemberg, Landkreis Rastatt und Landesmedienzentrum Baden-Württemberg (Hrsg.): Kreisbeschreibungen des Landes Baden-Württemberg – Der Landkreis Rastatt. Jan Thorbecke Verlag, Stuttgart 2002. 2 Bände, 1192 Seiten, ISBN 3-7995-1364-7 Kunst- und Kulturdenkmale im Landkreis Rastatt und in Baden-Baden, herausgegeben vom Landkreis Rastatt und der Stadt Baden-Baden, erschienen im Konrad-Theiss Verlag GmbH, Stuttgart 2002, ISBN 3-8062-1599-5 Ulrich Coenen: Die Baukunst der nördlichen Ortenau. Denkmäler in Bühl, Bühlertal, Ottersweier, Lichtenau, Rheinmünster und Sinzheim, Karlsruhe 1993, ISBN 3-927725-14-5 Commons: Landkreis Rastatt – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Internetsyte vum Landchrais Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Normdate: GND: 4048446-4 | LCCN: n81003382 | VIAF: 137211314
Der Zollara-Albkrois isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är ghèèrd zue dr Region Necker-Alb im Regierigsbezirk Diibenge. Er gränzd im Noorde an dr Landchrais Diibenge, im Oschde an dr Landchrais Reitlenga ùn an dr Landchrais Semmerenga. Im Siide gränzd er an dr Landchrais Duttlenge ùn im Weschde an dr Landchrais Raudweil ùn an dr Landchrais Freideschdad. Zem Zollara-Albkrois ghèère nyyn Schded ùn 16 Gmaine. Bflanzenäme vom Zollerealbkreis Diernäme vom Zollerealbkreis Das Land Baden-Württemberg – Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden); Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg; Band VII: Regierungsbezirk Tübingen, Stuttgart 1978, ISBN 3-17-004807-4 Kennzeichen BL – Heimatkunde für den Zollernalbkreis; Ernst Klett Verlage GmbH Co. KG, Stuttgart 1987, ISBN 3-12-258310-0 Roland Groner: Vomm Näggr bis zomm Bodasee. Ortsnamen auf Schwäbisch und Alemannisch. SP-Verlag, Albstadt 2008, ISBN 978-3-9812106-4-4 Commons: Zollernalbkreis – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Internetsyte vum Zollara-Albkrois Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Normdate: GND: 4067940-8 | LCCN: n79074937 | VIAF: 131336814
Dor Graes Calb isch a Landgraes en Bada-Wirddabärg. Är ghaerd zom Regirongsbezirk Karlsrua ond isch on Dåel vo dor Regio Nordschwarzwald. Nåchborgraes send, em Uhrzaegor nåch, em Norda dor Enzgraes ond d´ graesfreia Schdadd Pforza, em Oschda dor Graes Bebleng, em Sidoschda dor Landgraes Dibeng, em Sida ond Sidwäschda dor Landgraes Fraedaschdadd, em Wäschda dor Landgraes Raschdadd ond em Nordwäschda no dor Landgraes Karlsrua. Viir vo de Schdedd ond Gemaendena hend s´ Prädikat "Bad": Bad Daenach, Bad Härraalb, Bad Liabazell, Bad Wildbad. Wege dem håest sich dor Landgraes Calb gärn „Bädorgraes“ (Bäderkreis). Dor Graes Calb leid zwischa Sduagord em Osda und Karlsrua em Wäsda. Bis uff on glaene Dåel em Osda, där må zomm Gae ghaerd, leid dor ganze Graes em Nordschwarzwald. Ennorhalb vom Graes wäggsled Haochflechena ond diafe Däälor midenandor aa. D Bevelkorong konzendrird sich iborwiiged uff Sdedd en de Dälor (Aldasdåeg, Nagld, Calb, Bad Wildbad-Calmbach ond Bad Härraalb.) Dor sidliche ond dor esdliche Dåel vom Graes wird vo dor Nagold durchflossa. Se fliasd vo Aldasdåeg nåch Sidosda uff d Sdadd Nagld zua. En Nagld machd-se on scharfa Gnigg nåch lenggs ond fliasd, fasd wia mid-m Lineal zoga, dor grade Wäag nåch Norda, durch Calb durch ond weidor aus-m
Elsass Cola esch e elsassischa Konkurrenzprodukt vum Coca-Cola. S esch hàrgstellt vu dr Firma Lisbeth in Soultzmatt, wo scho lang bekannt esch fer ìhra Wasserflàscha. Dr Inhalt vum Elsass Cola esch: Wasser vu dr Soultzmattquàlla, Zucker vu Erstein (beida regionala Produkta), un natürella Aroma. Im Summer 2008 hat s Rezàpt a betsi gchangiert: 6% Zucker weniger, jetzt sen 10,5 gram Zucker / 100 ml Cola. S gitt oï a "Elsass Cola light", ohna Zucker, met Sucralose als Ersatz. Dr Logo vum Elsass Cola esch a lustiga junga Elsassera, aglegt halwer met dr traditionnella Tracht, halwer sexy. Dr Elsass Cola findet ma zitter And 2004. In da 8 erschta Moneta sen 1 Million Flàscha verkauift worra.
Der Enzchrais isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är ghèèrd zue dr Region Noordschwaarzwald im Regierigsbezirk Chaarlsruei. Er gränzd im Noorde ùn Weschde an dr Landchrais Chaarlsruei, im Noordoschde an dr Landchrais Haalbrunn ùn im Oschde an dr Landchrais Ludwigsburg. Im Siidoschde gränzd er an dr Landchrais Beeblinge ùn im Siide an dr Landchrais Calp. Pforze lyd as chraisfrèii Schdad zmids im Bied vùm Enzchrais. Zem Enzchrais ghèère fimf Schded ùn 23 Gmaine. Das Land Baden-Württemberg – Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden); Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg; Band V: Regierungsbezirk Karlsruhe; Stuttgart 1976, ISBN 3-17-002542-2. Commons: Enzkreis – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Internetsyte vum Landchrais Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Normdate: GND: 4014983-3 | LCCN: n84154188 | VIAF: 155479905
Der Landchrais Chaarlsruei isch e Landchrais z Baade-Wiirdebäärg. Är ghèèrd zue dr Region Midlere Oberryy im Regierigsbezirk Chaarlsruei. Er gränzd im Noorde an dr Ryy-Necker-Chrais, im Oschde an dr Landchrais Haalbrunn, im Siidoschde an dr Enzchrais ùn im Siide and dr Landchrais Calp. Im Weschde isch dr Ryy d Gränze zue Ryyland-Pfalz mid em Ryy-Pfalz-Chrais, em Landchrais Germersche ùn dr chraisfrèi Schdad Speyer. Chaarlsruei lyd as chraisfrèii Schdad im Bied vùm Landchrais Chaarlsruei. Zem Landchrais Chaarlsruei ghèère nyyn Schded ùn 23 Gmaine. Das Land Baden-Württemberg – Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden (in acht Bänden); Hrsg. von der Landesarchivdirektion Baden-Württemberg; Band V: Regierungsbezirk Karlsruhe; Stuttgart 1976, ISBN 3-17-002542-2 Flora des Land- und Stadtkreises Karlsruhe – Datenbank mit über 5000 Bildern von 1750 Arten; Michael Hassler; online Michael Hassler, Gerhard Sand: Naturkundliche Bibliographie des Landkreises Karlsruhe. 2003, PDF-Datei Commons: Landkreis Karlsruhe – Sammlig vo Multimediadateie Websyte vum Landchrais Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Normdate: GND: 4029714-7 | LCCN: n81095816 | VIAF: 133702543
D Mary Fleener (* 1951) isch en US-amerikanischi Comic-Zaichnerin und -Täggschterin us Los Angeles. Si isch bekannt für iri autobiografische Comics, wo unter em Titel "Life of the Party" gsammled worde sin. Ire seer aigeschtändige Schtil nennt si "cubismo". Si isch au Mitglid inere Rock-Band namens The Wig Titans. Lut irer Homepage isch si vo altegyptischer Kunscht und Zytigscomics - "Little King" vom Otto Soglow, "Li'l Abner" vom Al Capp und "Dick Tracy" vom Chester Gould - beîflusst worde. Dr Robert Crumb und dr Robert Armstrong hän si persöönlig ermuetiged, Comics z mache. Ire erschte Comic isch "Hoodoo" (1988) gsi, übers Läbe vo der Zora Neale Hurston. Fleener, Mary. Life of the Party. Fantagraphics Books, 1996. ISBN 1-56097-261-0 https://web.archive.org/web/20040924195223/http://www.maryfleener.com/