rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Québec isch die gröschdi Provinz (Glidstaat) vo Kanada und lit im Oste vom Land zwüsche dr Hudson Bay und der Gränze mit dr USA. Hauptstadt isch Québec, die gröschdi Stadt isch Montréal. Es isch die einzigi kanadischi Provinz, wo nur Französisch als offizielli Amtsproch häd. Es het öbbe siibenähalb Millione Iiwohner, d Mehrheit drvo frankophon, wo sit 2006 offiziell as ä Nation anerkennt wärde. Zu de iigeborene Völker vo Québec zele d Irokese, d Algonkin (Cree, Micmac) und d Inuit. Québec isch ursprünglig s Siidligsgebiet vo indigene Völker wie d Inuit, Mohawks, Cree, Algonkin, Innu, Attikamek, Mi'kmaq, Wyandot, Abenaki, Maliseet und Naskapi gsi. Wäärend die mäiste Völker im Kanadische Schild und in de Appalache e nomadischs Lääbe as Jeeger, Sammler und Fischer gläbt häi, si d Sankt-Lorenz-Irokese sässhaft gsi und häi Landwirtschaft betriibe. Vom 16. Joorhundert aa si öiropäische Walfischjeeger und Händler im kanadische Oste ufdaucht und 1608 het dr Samuel de Champlain d Stadt Québec gründet, wo d Hauptstadt vo dr Kolonii Nöifrankriich worde isch. 1663 het dr Louis XIV. us Noifrankriich e königligi Kolonii gmacht. Im Franzose- und Indianerchrieg, wo Däil vom Siibejöörige Chrieg gsi isch, häi d Franzose zämme mit de Wyandot gege d Brite kämpft, wo
De Patrick Lo Giudice (* 20. August 1959 z Züri) isch en italiänischschtämmige Schwiizer Künschtler mit de Schwerpünkt Malerei, Collage, Fotografii und Enkaustik. Ennere breitere Öffentlichkeit isch er bekannt worde mit em Bilderzyklus „Der Lo Giudice Code”, wo wäge sim Motiv umschtritte isch: Äs sind Wachsbilder ufgrund vo Fotografii vo berüehmte Mafiamörd. De Lo Giudice het drü Jahr z Graniti, Sizilie (Taormina) gläbt. Bim Uufenthalt z Italie isch es zumene traumatische Erläbnis cho, wo de Lo Giudice schpöter i sine Mafia-Bilder verarbeitet het: Wärend sin Vatter es Gschchpröch miteme Holzhändler gefüert het, isch de chli Bueb en Reihe parkierti Autos entlanggloffe, und het zum Zytvertriib uf de Tachometere di aagäbnigä Höchschtgschwindigkeite abgläse. Uuf einisch isch är zumene Auto cho, wonner de Tacho nid hed abläse chönne. Uf de zweiti Blick het är gmerkt, dass d’Zahle vonnere Liiche verdeckt worde sind, emene Mordopfer vo de Mefia. D’Lo Giudices sind wäggange, ohni d’Carabinieri z’hole. Über ihri Erläbnis händs aagäblich nid emal im änge Familiechreis gredet, will d’Mafia derart vill Iifluss gha het. Dennoch het em Lo Giudice sin Vatter, wo en Aahänger vo kommunistische/sozialistische Ideä gsi isch, kei Schutzgäld für sini Schrinerei zahlt. Aber will meh en Brandbombe-Blindgänger gfunde het, wo gäge
D ConSol isch en soziali Inschtitution und es marktwirtschaftlich uusgrichtetes Unternähme in eim. Als soziali Inschtitution het d ConSol de Uuftrag, im Kanton Zug möglichscht vill Arbeitsplätz für Mänsche mit physische oder psychische Erwärbsbehinderige z schaffe. Zuedäm füert d ConSol Uusbildige und Umschuelige im Uuftrag vo de IV (Invalideversicherig) dure. Als Unternähme verfolgt d ConSol ds Ziil, sich zumene grosse Teil sälber z finanziere, und stellt dorum chundeorientierti Produkt här und bietet qualifizierti, professionelli Dienschtleischtige uf em freie Markt aa. D ConSol isch en gmeinnützige Verein mit Sitz in Zug und unterhaltet vier verschidnigi Betriibsschtätte. D ConSol isch i die 4 folgende Bereich uufteilt. All die befinded sich entlang em Zuger Ibelwäg, verteilt uf drüü Gebäude. ConSol GLAS schtellt us Altglas dur Schliiffe und Sandschtrahle Trinkgleser, Windliechter und Schale här. (ca. 20 Mitarbeiter) ConSol PAPIER produziert handgschöpfts Papier und da drus Gruesscharte, Fotoalbe, Geschtebüecher, Agände… (ca. 15 Mitarbeiter, im gliche Gebäude wie d “ConSol GLAS“) ConSol OFFICE isch es Bürozentrum, wo für Firme und Privatpersone Uuftragsarbeite uusfüehrt: Mailings, Telefondienscht, Dias iiscanne, CDs/DVDs kopiere, Debitore- und Kreditorebuechhaltig, Vorverchauf vo Konsärt-Iitrittscharte uvm. (ca. 25 Mitarbeiter, im Johr 2002 gründet) ConSol BISTRO isch es Personal- und Quartierrestaurant, wo au vo Aagschtellte vo umligende
S Altgriechische (agr. ἡ Ἑλληνικὴ γλῶσσα, hē hellēnikē glōssa) ghört zu de wichtigste Kultursprooche vo dere Welt, und het e riichhaltigi Literatur förebroocht. Die Sprooch het vill verschidnig Tielekt, wo recht underschidlich sind und werd - mit Uusnaam vom zyprische Tielekt - i de altgriechische Schrift gschrebe, wo aber vo Regioo zu Regioo underschidlichi Forme uufwiist. Ab öppe 300 v. Chr. het sich aafange e aihaitlichi Schriftsproch, d Koine, döresetze. S Altgriechische isch e Form vom Griechische, wo en aigne Zwiig innerhalb vo de Indoeuropäische Sproochfamili bildet. Eng verwandt mitem Griechische isch s Makedonische. Di ältist öberlifreti Sproochstuufe vom Griechische isch s Mykenische (um 1200 v. Chr.), denn chunnt ab 800 v. Chr. s Altgriechische, wo no i de Antiki vo de Koine as Schriftsprooch abglöst woren isch. Im Mittelalter het sich s Mittelgriechische uusbildet. De direkti moderni Noofolger vom Altgriechische isch s Noigriechische. S Altgriechische isch ales anderi as aihaitlich gsii. Scho die früeste Zügnis abem 9.Jh.v. Chr. zaiget starchi Tielektunderschiid uuf. Die Tielekt hend sich im Lauf vo de Ziit veränderet und wenigstens i de schriftliche Form immer mee em ionische Tielekt aapasst. Drususe isch denn d Koine entstande, e Schriftsprooch, wo ufem Attische basiert. Noch Uuswiis vo
Der Begriff chùnt ùs em Latynische u bedütet «zrügg zum Aute u Wahre». Im ängere Sinn bezeichnet Reformazyoon Ärnöyerygsbèwègyge vo der katholysche Chiùche, wo im 16. Jahrhundert zèrsch im dütsche u dè im französysche Spraachruum sy aagschtoosse worde – im Dütsche Ryych (Sachse) vom Martin Luther (1517) ùn i der Schwyz 1525 vom Huldrych Zwingli z Züri u 1536 vom Jean Calvin z Gämf. Iry Ärnöyerygsbèwègyge hei zur Trènnyg vo der katolysche Chiùche gfüert. D Reformazyoon isch eys vo de wichtyge Äréygnis gsyy, wo d Nöyzyt yygleytet hey. – Lueg dadezue au d Artikel Evangelischi Chile und Refermierti Chile. Ds Mittùaùter (500 bis 1500) isch z Weschtöyroopa präägt gsyy vo der Aumacht vo der katholische Chiùche – im religyööse Läbe wy im Schtaat. Iri Voorschrifte ù Schtraafe hei ds tägleche Läbe vo de Mönsche beschtimmt. D Pryeschter sy schlächt uspiùdet gsyy u mänge Byschoff het sys Amt kouft. U zwüsche Paapscht u Cheiser isch s im Mitùaùter geng um d Vorherrschaft ggange. Aazeyche vo Verfau het s i der katholische Chiùche geng ume ggä, o im Späätmitùauter. Bsungerbaar ghaperet het s dennzùmale mit der chrischtleche Läbesfüerig vom Klerùs – vom Pryeschter bis zum Paapscht. Reformaasätz het s scho im 14.
D Basler Schtadtmuure isch e Muurebauwärgg, wo in drey verschiedene Grössene vo 1080 bis 1860 als Befeschtigungsaalag für d Schwyzer Schtadt Basel dient het. An dr Innere Muure si Schwibbeege und speeter an dr Yssere Schtadtdoor d Yygäng und Usgäng vo dr Schtadt gsi. Hütte exischtiere no drey Stadtdoor, wo unter Dänggmolschutz schtöönd. Die erschti Schtadtmuure, wo mä cha noochwyyse, het dr Burkhard vo Fenis, wo 1072 vom Köönig Heinrich IV. zum Bischof vo Basel erhobe worde isch, öbbe 1080 baue lo. Um s Joor 1230 isch im Burkhard si Muure duur e naiji Schtadtmuure ersetzt worde, und deere het mä spööter die Inneri Stadtmuure gsäit. Die naiji Muure het im Beriich vo dr hütige Universidäät wytgehend dr alte gfolgt, abr mit em Unterschiid, dass si e baar Meter vor dr alte Muure in Schtadtgraabe yynebaut worde isch. Dr Ruum zwüsche dr alte und dr naije Muure het me uffgfüllt und me het so e Wääg griegt, wo erhöht gsi isch und wo d Wachene druf dr Muure nooch ihri Rundgäng hai könne mache. S Gebiet vo dr Stadt isch bis ins 14. Joorhundert immer greesser worde und dorum het mä 1362 mit em Bau vo dr Üssere Schtadtmuure rund
Dr Infinitiv (vom Latinische infinitus, nit fertig) isch ä Begriff uus dr Grammatik vo de meischte Schbrooche und bezeichnet d Grundform vom Ziitwort, em Verb. Im Dütsche und au im Alemannische isch er unkonjugiert, unabhängig vo dr Person und weder im Singular no im Blural. Im Änglische wird dr Infiniv im allgemeine bildet mit dr Grundform vom Verb und dr Breposition to. Bischbil: „Sii oder nit sii“ — To be or not to be. Im moderne Hebräisch isch s ähnlich, dört wird d Breposition li mit dr Bedütig „zue“ em Verb voraagschtellt. Bischbil: hiot het d Bedütig vo „Sii“, as „Sii oder nit sii“ — Lihiot o lo lihiot. Die romanische Schbrooche hai ihri Infinitivforme vom Latinische gerbt: Französisch: ~er chanter (singe), ~re prendre (nä), ~ir venir (cho) Schbanisch: ~ar cantar (singe), ~er prender (feschtnä), ~ir venir (cho) Italienisch: ~are cantare (singe), ~ere prendere (nä), ~ire venire (cho), s Rumänische bruucht drzue ane d Breposition a: a cînta (singe), a face (mache), a veni (cho) S Neugriechische kennt dr Infinitv nit. Dr Infinitiv Präsens Aktiv het as Schlusslutt ~e, i gwüsse Mundarte au ~a, ~i und/oder ~u. Bischbil: ~e mache ~le zapple ~re klappre Dr Infinitiv Präsens Passiv wird mit
D Martin-Luther-Kirch z Ulm isch baud worda em Johr 1928, vom Architekda Theo Veil. Er hod se enna fascht ganz aus Holz gmacht, draußa hod r donkle Backstoin verwendet. Sein Durm hod r gromm (vürdräht) drufgsetzt, so dass des ällas zemlich neimodisch drherkommt. En dr Kirch drenna hod dr Martin Scheible zemlich viel Figura aus Dannaholz gschnitzd. Au dr große Heiland am Greiz isch von am gmacht. Dui Kirch isch guat bsuacht weil se em Gegasatz zom Münschter, au im Wenter ghoizt isch. Bsonders schea isch emmer d Albaländischa Weihnacht, weil do uff Schwäbisch ond Alemannisch geschwätzt ond au erzehld wird. Drzwischa gibds Stuabamusik zom ahära. Au dr Uli Keuler kommd vorbei und spield sei schwäbisches Programm. Ond dr Mondard-Pfarrer Rudolf Paul war do ond hot a Schwäbischa Kirch mit em Schwäbischa Albverei zamma ghalda. Ond au sonscht send oinige nädde Konzert dren mit alder ond nuier Musik aus älle Johrhonderd. Äll zwoi Johr kommed Posauna aus am ganza Lendle zom Landesposaunadag au end Martin-Luther-Kirch, moischt de Jonge. D Orgel ischd scho ald (1928) ond se hod ab ond zua aus am letschda Loch pfeifd, se ischd drom zwischa 2008 ond 2010 griechded wore. Glogga send vier uf am Durm.
I de indische, chinesische und arabische Astronomii gits e System, wo d Ekliptik i 27 oder 28 Mondhüser (oder au Mondstatione) iitailt. Dodemit betrait de Abstand vo jedem Mondhuus öppe em Weg, wo de Moo i aim Tag am Himel zrugglait. Wer da System erfunde het, cha niemert mit Gwüsshait säge. D Sinologe wüsset, ases d Chinese gsii sind, wos erfunde hend und d Indologe wüsset, ases d Inder gsii sind und denn gits no die wo bhoptet, as scho d Babylonier da System kennt hebid. Die ältischti Überliferig stammt aber us Indie und isch döt spötestens 1000 v. Chr. völlig usbildet und bikannt gsii. Die chinesisch Überliferig fangt im 2. Jh.n. Chr. a und drum isches plausibler aznee, as d Chinese da System vo de Buddhiste keneglernt hend und denn a die aigni astronomischi Tradition apasst hend. D Buddhiste hend da System jo au uf Persie, in Tibet und in anderi fernöstlichi Länder brocht. No spöter hend d Araber da System öberno und umbaut. D Inder nenet d Mondhüser Nakschatra (Sanskrit: नक्षत्र nakṣatra; Pali: nakkhatta), wa vermuetli "Nachtherrscher" bidütet. Debi tailets d Ekliptik je noch Tradition i 27 oder 28 Hüser i. D Näme vode Nakschatra sind scho im
Schtilli esch es Dorf im Bezerk Brogg vom Schwiizer Kanton Aargau. S Dorf liit öbbe drüehalb Kilometer nordöschtlech vom Zäntrum vom Bezerkshauptort Brugg. Bes am Änd vom Johr 2005 esch Schtilli no e eigeständigi politischi Gmäind gsii. Siit dem ghörts zo Villige. Met ere Flächi vo 57 Hektare esch Schtilli die zwoitchliinschd Gmäind vom Kanton gsii. S ehemolig Gmäindsgebiet vo Schtilli het sech uf e drüü Kilometer lange, zwösche 25 ond 210 Meter bräite Ufersträife am weschtleche Ufer vo de Aare beschränkt, wobii s Flossbett meh als ein Drettel vo de Flächi ignoh hed. D Gemäindsgränze zo Villige esch dor e 40 Meter hochi Böschig beldet worde. S Dorf liit rond 1,5 Kilometer nördlech vo de Möndig vo de Limmat id Aare, im sognännte Wasserschloss vo de Schwiiz. I de Aare liit die chlii Ensle Feschergrien, wo dor ahgschwämmts Gschieb entstande esch. Schtilli isch oms Johr 1450 ome gröndet worde, wo d Bsetzer vo de Herrschaft Schänkebärg bschlosse händ, a dere Stell e Fehri öber d Aare iihzrechte zum neui Iihnahmequelle z erschlüüsse. Om d Taverne ond d Möli ome esch e chliini Sedlig entstande, wo d Bewohner hauptsächlich vom Feschfang ond vom Scheffsverchehr gläbt händ. D Scheffer vo Schtilli
De Vogel Gryff (ahd. grîfo, < lat. gryphus < agr. γρύψ, gryps) isch e Fabelwese. E witeri Herfüerig vo dem Name us de hebräische Cherubim isch us sachliche Gründ völig abwegig. De Gryff isch e Mischwese us Loi und Adler, wobi de Hindertail und de Rumpf vom Loi sind, de Vordertail, d Flügel und de Chopf heter aber vom Adler. De Griech Aristeas verzellt i sim Gedicht Arimaspeia vomene Gryff wo z Indie und uf de Rhipäische Berge lebt und d Goldgruebe vom ghaimnisvolle Volch vode ainöigige Arimaspe biwacht. As de Vogel Gryff tatsächli en alti Erinnerig a d Dinosaurier sig, isch fast ase fantasiivoll, wie da Fabelwese au. D Vertreter vo dere Theorii nemet a, as die Alte dozmol Fossilie vom Protoceraptos gfunde ghaa hebit und druss denn ebe de Griff kreiert hebet. Die ältiste Darstelige vom Gryff stamet beraits usde Bronzezit und die alte Ägypter hend de Gryff miteme Falkechopf dargstellt. Spöter werdet d Tor vo Persepolis, d Hoptstadt vode Perser vo Gryffe biwacht und da Tierli werd den recht hüfig au uf Münze, Helm, Harnische und und und dargstellt. I de Antiki isch de Gryff s Symbol för Wiitblick, Gschiidi und Hellblick gsii. Im Mittelalter isch de
Dr Kanton Basel-Stadt umfasst drei politischi Gmäinde, wo Yywoonergmäinde gnennt wärde (Stand Februar 2005): Bi dr Kantonsdäilig vo 1833 si alli Baselbieter Gmäinde zum nöije Kanton Basel-Landschaft cho, däilwiis mit wenig Begäisterig wie Gälterchinde und Riinech. Nume die rächtsrhiinische Gmäinde Rieche, Bettige und Chläihünige si bi dr Stadt bliibe. Zwüsche 1893 und 1908 het d Stadt Chläihünige schrittwiis iigmäindet, aber Bettige und Rieche si bis hüte sälbständigi Gmäinde mit alle politische Organ, won e Gmäind eso het. Im Kantonsparlamänt, em Groosse Root, het Rieche elf Verdrätter und Bettige äine. Die übrige achtenachzig Rööt chömme us dr Stadt sälber. Commons: d Gmäinde vom Kanton Basel-Stadt – Sammlig vo Multimediadateie Basel: ein Kanton, drei Gemeinden d Gmäinde vom Kanton Basel-Stadt uf bs.ch
Dr Bezirk Lieschtel isch e Verwaltigseinheit im Kanton Basel-Landschaft (Baselbiet) mit dr Hauptstadt Lieschtel, wo au Kantonshauptstadt isch. Dr Bezirk Lieschtel liggt in dr Mitti vo de ybrige vier Bezirk vom Baselbiet und isch drumm zentral gläge. D Gmeinde vom Bezirk Lieschtel wärde normalerwyys no zem Oberbaselbiet grächnet (wie d Bezirk Waldeburg und Sissach). Dr Bezirk Lieschtel gränzt im Norde an Dytschland (Landkreis Lörrach, Bade-Wyrttebärg), im Nordoschte an Kanton Aargau (Bezirk Rhyfälde), im Oschte an Bezirk Sissech, im Süde an Bezirk Waldeburg, im Weschte an Kanton Soledurn (Bezirk Dorneck) und im Nordweschte an Bezirk Arlise. Är isch dodrmit nur mit em Bezirk Laufe nid verbunde. Dä hett aber no bis Aafang vo de 1990er Joor zum Kanton Bärn gheert. Dr Bezirk Lieschtel isch noch Arlise dr noch Yywooner (56'388 Ändi 2006) zweitgröscht und zweitiflussriichscht Bezirk vom Kanton. D Gemeinde vom Bezirk sin noch Lieschtel usgrichtet (Brattele und Augscht, wo mängisch au zu Unrächt zem Unterbaselbiet zellt wärde, au noch Basel). Lieschtel als Kantonshauptstadt isch au dr wichtigscht Ort im Bezirk. Lieschtel isch au flechemessig am greeschte. Am meischte Mensche wohne syt em Baubuum vo de 1970er Joor in Brattele, dr üsserschte Agglomerationsgmeind vo Basel. An 2. Stell kunnt denn Lieschtel.
De Kantoo Sanggale hät 77 politischi Gmainde (Stand Mitti 2015). Die Gmainde sind bis Endi 2002 i Bezirk zämmegfasst gsii. Ufgrund vo de neue Kantonsverfassig vom 10. Juni 2001 sind die 14 Bezirk dur 8 Waalchrais ersetzt worde. Die noie Waalchrais hend im Gegesatz zu de ehemolige Bezirk kenn Hoptort me. De Kantoo isch erst als Folg vo de Französische Revolutzioo entstande, drum het mer för s Woppe d Farbe Grüe und Wiiss vo de Revolutzioo gwäält und d Fascia (s Liktore- oder Ruetebündel), won au e Symbol vo de Revoluzzer gsii isch. Die föf Stäb stönd för die föf Landschafte, wo de Kantoo bildet: Förschteland (Waalchrais: Rorschach, Sanggale, Wil, ooni d Gmainde, Floowil, Oberozwil, Ozwil, Jonschwil und Thal), Toggeborg (Waalchrais Toggeburg und d Gmainde Floowil, Oberozwil, Ozwil, Jonschwil), Rintl (Waalchrais: Rintl, Werdeberg und d Gmaind Thal), Sarganserland (Waalchrais: Sarganserland) und Lintebini (Waalchrais See-Gaster). Inhaltsverzeichnis A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Bimerkig zu de Uusprooch vo de Dielektnäme: /è/ und /ò/ sind offnigs /e/ und /o/. Die andere Vokäl sind us praktische Grönd nöd gnoiers bizaichnet. 2005: Nesslau und Chrummenau
De Adolf Hitler (* 20. April 1889 z Braunau am Inn, Öschtriich; † 30. April 1945 z Berlin dur Suizid) isch ab 1921 Parteichef vo dr NSDAP xi, 1933 Rychskanzler und – nachem Tod vom Rychspräsident Paul von Hindenburg 1934 – Staatsoberhaupt und „Füerer“ vom Dütsche Rych worde. Er het z'Dütschland die nazionalsozialistisch Diktatur errichtet, het alli Oppositione verbüüte loh und het politischi Gegner verfolget und ermordet. De Hitler het de Zweit Weltchrieg entfesslet und het die systematisch Entrechtig und Ermordig vode europäische Jude betriibe und öbbe 6 Millione von enä lo umbringe, und d Zigüüner (Roma, Sinti) verfolgt und Hundertduusigi von enä lo ermorde. Durch sini Politik sind ellei z Dütschland Millione Mensche ums Lebe cho. Dr Adolf Hitler isch d'r Suu vum öschtriichische Zollbeamte Alois Hitler gsii. Dä Vatter isch pedantisch un autoritär gsii. D Mueter, Klara geb. Pölzl, het dr Bue viilmol in Schutz gnumme. Anne 1900 isch er z Linz uf d Realschuel kumme, d Leischtige sin mangelhaft gsii un dr Vatter het e Hüffe Ärger gmacht drwäge. 1903 isch dr Vatter gstorbe. D' Realschuel het er mit Ach un Grach abgschlosse. Drno isch er z Linz rumgjaiselet, het welle e Bohemien sii. Si Mueter het-e
De Kantoo Appezäll Osseroode het 20 politeschi Gmëënde. De Kantoo werd hüt no tradizionell i drei Landestääl iitäält: Vorderland, Mittelland ond Henderland. Die Gliderig ischt 1858 iigfüet ond 1995 wider abgschafft woorde. Di hütig Gliderig vom Kantoo i zwenzg Gmeende ischt innerhalb vo rond honderföfzg Johr noch de Landtäälig entstande. Ond zwor us ursprünglig sechs Gmeende. Gääss Herisau 1649 Schwöllbronn abtrännt 1720 Waldstatt abtrännt Hondwil 1749 Stää abtrännt Tüüfe 1723 Büeler abtrännt Troge 1614 Spicher abtrännt 1638 Walzehuuse abtrännt 1669 Rechtobel abtrännt 1688 Wald abtrännt Grueb Reute Chorzebärg (1666 noch Abspaltig vo Hääde und Wolfhalde aufglööst) 1658 Hääde abtrännt (Cherchebau 1652, Grenzbereinigung bis 1667) 1658 Wolfhalde abtrännt (Cherchebau 1652, Grenzbereinigung bis 1667) 1666 Lutzebärg noch Uuflösig vo Chorzebärg e sälbständigi Gmeind worde, aber noch wi vor cherchgnössig uf Thal abe Urnäsch 1720 Schönegrond abtrännt Commons: Kantoo Appezäll Osseroode – Sammlig vo Multimediadateie
De Kantoo Appezöll Inneroode häd sächs Bezirk, aber ke Gmëënde. Allerdings öbernemmid d Bezirk en Tääl Funktione vo de Gmëënde. Dä ander Tääl öbernennt de Kantoo. De Hoptort isch Appezöll, wo hoptsächlich uf em Gebiet vom Bezirk Appezöll, aber en Tääl o uf em Gebiet vo Rüüti ond Schwendi liid. Dromm giids döt ono d Füürschaugmëënd, wo fö s ganz Gebiet vom Hoptort zuestendig ischt. Im ganze Kantoo häts oogfoor 16'000 Iiwohner. De Bezirk Oberegg ischt en Exklave ond ischt sölbe i dröi Gebiet uftäält, wo ali ke diräkti Veböndig zom restlige Kantoosgebiet hönd. E wiiteri Exklave isch ono s Chlooste Wonnestää, wo zom Bezirk Schlatt-Hasle ghööt. Dai ischt rondomi Tüüfe AR.
Dr Bezirk Wolbrg isch e Verwaltigseinheit im Kanton Basel-Landschaft (Baselbiet) mit em Hauptort Wolbrg (Waldeburg). Dr Bezirk zellt 15'877 Yywooner (Ändi 2015), wo in 15 Gmainde wohne. Vo der Iiwohnerzahl us gseh isch s dr chliinst, vo der Flechi us dr zweit grösst Bezirk vom Kanton. Mit 151 Iiwohner pro Quadratkilometer isch s dr Bezirk, wo am wenigste dicht besiidlet isch. D Raiefolg vo de Gmainde richtet sich noch dr hochdytsche Schryybwyys. Commons: Bezirk Waldeburg – Sammlig vo Multimediadateie Philippe Hofmann: Waldenburg (Bezirk). In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023
De Sergius Golowin (* 31. Januar 1930 z Prag; † 17. Juli 2006 z Bärn) isch en Bärner Autor, Mytheforscher und Publizischt gsi. De Sergius Golowin isch 1930 z Prag zur Wält cho. 1933 isch sini Mueter, d’Dichterin Alla von Steiger, zäme mit em Sergius Golowin i d’Schwiiz zruggcho; de Vatter, en russische Bildhauer, hed trännt vo de Familie in Paris gläbt. Nach sinnere Schuelzyt isch de Golowin als Bibliotheksassischtänt a de Bärner Schtadt- und Universitätsbibliothek tätig gsi. Är hed i de Jugendbewegig mitgmacht. Zwüsche 1957 und 1968 het är als Archivar z Burgdorf gschaffet. Zwüsche 1971 und 1981 isch är Grossrat vom Landesring der Unabhängigen (LdU) gsi und het sich insbesondere für d’Jugendkultur und Umwältanliege iigsetzt. Dena het de Golowin als freie Schriftschteller i de Nöchi vo Bärn gläbt. De Sergius Golowin isch Verfasser vo zahlryche Büecher und Artikel gsi, bsunders zu volkskundliche Theme und Esoterik. Für sini Verdienscht i de Volkskund und bezüglich Mänsche am Rand vo de Gsellschaft het är 1974 de Priis vo de Schweizerische Schillerstiftung übercho. De Golowin isch en Zytzüüge vo villne Berüemtheite und Ereignis gsi: Är het de Timothy Leary im Schwiizer Exil begleitet, isch mit em Dürrematt bekannt gsi. De Golowin isch
s Wort Flaggä isch ä hochdytsch Lehnwort. Im Alemannische heisst des eigetli Fahnä, z. B. Schwizerfahnä. Vo «Flaggä» redt me ender no bi de Schiff ufem Meer. Die meischte Flaggä –oder ebe Fähne – sin normalerwiis rechteggig, aber nyt gwadratisch (bis uf die vo dr Schwiiz und vom Vatikan, die sin gwadratisch). E Fahnä repräsentirt ä Gruppezuegherigkeit wi e Land (Staat), en Organisation odr en Verein. Uf em Tuech hets je noch Verein e anders Muschter oder Bild, wo ziimli indiwiduell isch. Die Symbol, wo druff sind, stönd au für öbbis, wo i indirektem odr direktem Zämähang zum Verein oder siner Gschicht stoht. Uf Länderfähne zeige meischtens diä verwendete Farbe öpis vom Land sinere Gschicht. IOC: d Ring uf de Fahnä vom Internazionale Olympische Komitee symbolisiered die füüf Kontinänt und es seged ali Farbe debii, wo s uf de Nazionalfähne vo de Wält gebi. Pirate: dä «Jolly Roger» isch diä schwarz Flaggä mit Totechopf, wo d Pirate obe uf em Mascht hend Rotchrüüz: d Fahnä vom Rote Chrüüz zeigt sumgcherte bild vo dä Schwiizer Fahnä, d. h. si isch inne rot und usse wiis, wa z Amerika glägentlich Verwächsligä gitt. Fahne Commons: Flagge – Sammlig vo Multimediadateie
Australie (engl. und lat. Australia, abgleitet vo lat. terra australis ‚südligs Land‘; offizielle Name Commonwealth of Australia) isch vo dr Flechi us dr sächstgrössti Staat uf dr Wält. Er lit uf dä Südhalbchuglä vo dä Erde, uf em Kontinänt Australie. Anderi, inoffizielli Näme für Australie si Down Under oder Oz, Bezeichnige, wo vor allem vo de Australier sälber bruucht wärde. S Land umfasst die kontinentali Landmasse, d Insle Tasmanie und e baar chliineri Insle in dr Nööchi vom Kontinänt. Es het no Bsitz im Pazifische Ozean, d Norfolkinsle, d Kokosinsle, d Wienachtsinsle und im Indische Ozean d Ashmore- und Cartierinsle und au die subantarktische Insle Macquarieinsle und d Heard und McDonaldinsle si Ussegebiet vo Australie. Dr australischen Staat erhebt sit 1933 Aaspruch uf s Australische Antarktis-Territorium und betrachdet au daas as Ussegebiet. Dur s Northern Territory goht de südlich Wendekreis. Drum sind döt d Trope z finde. Eis vo de bekanntischte Wohrzeiche vo Australie isch de Uluru, bekannt au under em Name Ayers Rock. D Hauptstadt vo Australie isch Canberra und het 356'100 Iiwooner. D Wirschaftszentre sind aber d Millionestädt Sydney (4,1 Millione Iiwooner) und Melbourne (3,6 Millione Iiwooner). Die grössti Stadt in Westaustralie isch Perth (1,4 Millione Iiwooner), im