rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Johann Niklaus Schneider-Ammann (* 18. Februar 1952 z Sumiswald, heimetbrächtigt z Hasle bi Burgdorf) isch e Schwyzer Unternähmer un Bolitiker (FDP). Vo 2010 bis 2018 isch er im Schwyzer Bundesrot gsii. Dr Schneider-Ammann het an dr ETH Züri Elektrotechnik studiert un het 1977 mit em Diplom abgschlosse. Anne 1982/83 het er e Master of Business Administration an dr Schuel INSEAD z Fontainebleau bi Paris erworbe. Anne 1978 isch er Projäktleiter bi Oerlikon-Bührle worde, 1981 isch er in s Maschinebauunternähme vu dr Familie vu syre Frau Katharina Schneider-Ammann yydrätte, zerscht as Prokurist, syt 1990 as Presidänt vu dr Ammann Group. Syt dr Deilnahm vu dr Ammann Group an dr Sanierig vu dr Mikron Technology Group anne 2003 isch er dert au Presidänt vum Verwaltigsrot. Däm Gremium het er scho dervor as Mitglid aaghert. Syter anne 1998 nimmt er au Yysitz im Verwaltigsrot vu dr Swatch Group, in dr dertige oberschte Muetergsellschaft Swatch Group SA. Syt 1999 presidiert er dr Verband vu dr schwyzerische Maschine-, Elektro- un Metallinduschtri Swissmem; derzue isch er Vizepresidänt vum Wirtschaftsdachverband Economiesuisse. Anne 1999 isch dr Schneider-Ammann in dr Nationalrot gwehlt wore. In dr Johr 2003 un 2007 isch er widergwehlt wore. Är ghert dr Kommission fir
D Simonetta Sommaruga (* 14. Mai 1960 z Zug, heimetbrächtigt z Lugano un Eggiwil) isch e Schwyzer Bolitikeri (SP). Am 22. Septämber 2010 isch si in de Schwyzer Bundesrot gwählt worde. D Sommaruga isch mit zwee Brieder un eire Schweschter z Sins, Kanton Aargau, ufgwachse. Si isch uf s Gymnasium z Immesee, Kanton Schwyz gange, un het s mit dr Matura abgschlosse. Derno het si sich z Lozärn, z Kalifornie un z Rom zur Pianischti uusbildet. Vu 1988 bis 1991 het si an dr Universität Friburg Anglischtik un Romanischtik studiert. Uusgangspunkt vu ihre bolitische Karriere isch ihri Detigkeit as Gschäftsfiereri vu dr Stiftig fir Konsumänteschutz gsi, wu si vu 1993 bis 1999 uusgiebt het un wu si in dr Dytschschwyz effetli bekannt gmacht het. Si isch hite Presidänti vu däre Stiftig un vu dr Entwickligshilfeorganisation Swissaid. Vu 1998 bis 2005 het d Sommaruga em Gmeirot vu Köniz aaghert. Vu 1999 bis 2003 isch si Nationalreti gsi. Syt 2003 ghert si em Ständerot aa. Am 22. Septämber 2010 isch si bi dr Bundesrots-Ersatzwahl fir dr Moritz Leuenberger mit 159 Stimme im vierte Wahlgang in dr Bundesrot gwehlt wore. Ihres Amt het si am 1. November 2010 übernoh und s Eidgenössisch Juschtiz-
De Kanton Appezäll isch e Mitgliid vo de Alte Eidgnosseschaft gsi. Er isch ane 1597 bi de ”Appezäller Landdeilig“ i die beide Halbkantön Appezäll Innerrhode und Appezäll Usserrhode ufdeilt worde. De Name Appezäll (vo latiinisch abbatis cella) bedütet «Zälle (d. h. Guetsbsitz) vom Abt». Das beziet sich uf d Fürstabtei Sanggalle, won e grosse Iifluss uf das Gebiet usgüebt het. 1411 isch Appezäll e Zuegwandte Ort vo de Eidgnosse worde und 1513 e Vollmitgliid vo de Eidgnosseschaft. Die konfessionelle Komflikt in der Zit vo der Gegereformation hai drzue gfüert, ass sich der Kanton 1597 in s katholische Innerrhode und s reformierte Usserrhode deilt het. «Kanton Appezäll» isch as Sammelbegriff für beidi Deil zsäme in Gebruch bliibe, isch aber hüte veraltet. Meistens redet mä vo «de beiden Appezäll» (politisch) oder vom «Appezällerland» (geographisch), wenn mä Inner- und Usserrhode zsämme meint. Hüfig ghört mä «s Appezäll», was aber falsch isch. Im 7. und 8. Johrhundert het d Besiidlig vom Appezällerland de Glatt nooch agfange. Im geistige und kulturelle Beriich het s Chloster Sanggalle grossi Bedütig gha. Im Johr 907 het der Abt und Bischof Salomo im Chloster Sanggalle d Chillehöri Herisau erschaffe. Us sällere Zit findet mä die ersti Nennig von ere
D Brigit Wyss (* 22. April 1960 z Lüsslige, heimetbrächtigt z Lüsslige) isch e Schwyzer Bolitikeri (Grieni). D Brigit Wyss isch glehrti Schryyneri un Psychiatri-Chrankeschweschter. No ihre Uusbildige het si d Matura uf em zwete Bildigswäg gmacht un het derno Rächtswisseschafte studiert. Si schafft hite as Jurischti im Umwältberaich. Syt em Jänner 2004 ghert d Wyss em Gmeirot vu dr Stadt Solothurn aa. Vu April 2005 bis Novämber 2007 isch si Kantonsreti vum Kanton Solothurn gsi. Syt em 3. Dezämber 2007 isch d Wyss im Nationalrot. Dert isch si Mitgled vu dr Gschäftspriefigskommission (GPK) un vu dr Kommission fir Rächtsfrage (RK). Bi dr Wahle 2011 isch d Brigit Wyss nit wider gwehlt wore. D Brigit Wyss het zue dr drej griene Kandidate ghert, wu si fir d Bundesrotsersatzwahl in dr Spotjohrsession 2010 z Verfiegig gstellt gha hän. Am 3. Septämber 2010 isch si vu dr Fraktion vu dr Griene schließli au as Bundesrotkandidati nominiert wore. D Wyss isch ledig un het zwei Chinder. Si wohnt z Solothurn. Brigit Wyss uf dr Websyte vo dr Bundesversammlig (Iigreichti Vorstöss) BaslerZeitung Online 8.9.2010 Radiogespräch Sept. 2010 (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.drs.ch
Dr Jean-François Rime (* 28. Juni 1950 z Friburg, heimetbrächtigt z Charmey) isch e Schwyzer Bolitiker (SVP). Dr Rime isch vu Juni 1989 bis Februar 1991 im Gmeirot vu Bulle gsi. Anne 2003 isch er in dr Nationalrot gwehlt un isch bi dr Barlemäntswahle 2007 bstetigt wore. Vum 1. Dezämber 2003 bis zum 2. Dezämber 2007 het er Yysitz gha in dr Kommission fir Wirtschaft un Abgabe gha. Ab em 3. Dezember 2007 bis zum 3. Oktober 2008 isch er Mitgliid vu dr Spezialkommission Legislaturblanig 2007-2011 gsi un vum 3. Dezämber 2007 bis zum 1. März 2009 in dr Kommission fir Verchehr un Färnmäldewäse. Mittlerwyyli isch er wider in dr Kommission fir Wirtschaft un Abgabe. Vu dr Fraktion vu dr Schwyzerische Volkspartei in dr Bundesversammlig isch dr Rime as Kandidat fir d Bundesrotsersatzwahl vum 22. Septämber 2010 nominiert wore. Dr Rime isch Unternähmer un het e Sägerei. Är isch ghyrote un het drej Chinder. Dr Rime wohnt z Bulle. Jean-François Rime uf dr Websyte vo dr Bundesversammlig (Iigreichti Vorstöss)
Di Grüeni Partei vo de Schwiiz (GPS) (französisch Parti écologiste suisse (PES), italienisch Partito ecologista svizzero (PES)) isch e ökologisch usgrichteti Partei i de Schwiiz. Us de politische Bewegige füre Umwältschutz isch sit de 1970er Joor die Partei usecho. Als eerschti regionali Grüeni Partei isch anne 1971 die vo Nöieburg entstande. 1979 isch dr Waadtländer Daniel Brélaz als eerschte Grüene in Nazionalroot gwäält woorde, und er isch schynts überhaupt grad der eerscht grüeni Politiker im ene Parlamänt uf dr ganze Wält gsi. 1983 het men als nazionali Tachorganisazioon d Föderazioon vo de grüene Parteie vo dr Schwiiz ufgstellt, wi die hütigt GPS woorden isch. Sit de Abspaltig vo de Grüenliberale GLP isch si politisch im lingge Parteiespektrum aagsidlet. Der Sitz vo der Nazionalpartei isch z Bärn. Si wird von ere Gschäftsleitig gfüert, wo d Bärner Politikerin Regula Rytz als Parteipresidäntin der Vorsitz het. S Generalsekretariat stoot under der Leitig vo der Regula Tschanz, d Bundespolitiker vo de Grüene koordiniert der Frakzionspresidänt Balthasar Glättli usem Kanton Züri. Di Grüene sind bi dr Öiropäische Grüene Partei und bi der wältwyten Organisazioon Global Greens drby. Bi de Wahle vom Schwiizer Parlamänt anne 2019 isch es de Grüene gglunge, i vilne Kantöön meh Schtimme
D Riichsacht (au Acht, vo althochdt. ahta = Verfolgig, Verb ächte; au: proscriptio, Verfestig, Bann) isch en Ächtig (Friid- und Rächtloserklärig) im Heilige Römische Riich Dütscher Nation gsi. Si isch vor allem bi Ladigs- oder Urteilsunghorsam usgsproche worde und het sich uf s ganze Gebiet vom Riich erstreckt. Im Mittelalter isch si vom König beziehigswiis vom Kaiser verhängt worde. In der Früehe Neuzit hai au d Riichsgricht und d Kurfürste s Rächt gha mitzrede bi der Verhängig vo der Riichsacht. D Strof het sich uf altgermanischi Draditione gstützt. Bi de Germane si Verbrächer vom König oder Hofgricht gächtet worde und so usserhalb vo der Gsellschaft gstande. As Vogelfreiji hai si alli ihri Rächt und ihre Bsitz verlore und hai vo jedem chönne umbrocht wärde.
Dr Rupert Lloyd Alexander Grint (* 24. Augschte 1988 z Stevenage, Hertfordshire) isch e britische Schauspiiler. Är isch bekannt wore dur Darstellig vum Ron Weasley in dr Verfilmige vu dr Harry-Potter-Roman. Dr Grint isch anne 1988 z Stevenage, Hertfordshire, uf d Wält chuu as Suhn vum Souvenirhändler Nigel Grint un dr Huusfrau Joanne Grint geb. Parsons. Är het vier jingeri Gschwischter, e Brueder mit Name James un drej Schweschtere, Georgina, Samantha un Charlotte. Scho ase jung het dr Grint in dr Schuel un mit ere lokale Amateurgruppe Theater gspiilt. As große Fan vu dr Harry-Potter-Roman het sich dr Grint mit elf Johr ohni Filmerfahrig mit eme Video, wun er e sälber gschribe Lied rappt, fir d Rolle vum Ron Weasley in dr Verfilmig vum erschte Roman Harry Potter und der Stein der Weisen. Dr groß Erfolg vu däm Film het derzue gfiert, ass dr Grint wie syyni beide Schauspiilkollege Daniel Radcliffe (spiilt dr Harry Potter) un Emma Watson (spiilt d Hermine Granger) wältbekannt woren isch. Dr Grint sälber sait iber sich, ass är un syyni Filmfigur Ron Weasley sich in vile Pinkt ähnli sin – as Byschpel fiert er di rote Hoor, d Angscht vor Spinnobele un syy großi Familie
Dr Daniel Jacob Radcliffe (* 23. Juli 1989 z Fulham, London) isch e britische Schauspiiler. Bekannt woren isch er dur d Darstellig vum Harry Potter in dr Verfilmige vu dr glyychnamige Roman vu dr Joanne K. Rowling. Dr Daniel Radcliffe isch z London as einzig Chind vum Literaturagänt Alan George Radcliffe un dr Casting-Agänti Marcia Jeannine Gresham geb. Jacobson uf d Wält chuu. Syy Vater isch Proteschtant un stammt vu Nordirland, syy Mueter isch Jidi, ihre Nooname Gresham isch e Anglisierig vu Gershon.. Dr Daniel Radcliffe sälber isch Atheischt. Dr Daniel Radcliffe het scho anne 1999 im Alter vu zeh Johr in dr britische Färnsehproduktion David Copperfield, ere Verfilmig vum Roman vum Charles Dickens, dr jung David Copperfield gspiilt. Syy Kinodebüt het er 2001 gee in dr John-le-Carré-Verfilmig Der Schneider von Panama as Lyynwandsuhn vu dr Jamie Lee Curtis un em Geoffrey Rush. 2001 isch dr Radcliffe wäg em große Erfolg vu Harry Potter und der Stein der Weisen glyych wie syyni beide Schauspiilkollege Emma Watson un Rupert Grint, wu d Hermine Granger un dr Ron Weasley spiile, schnäll wältbekannt wore. Au in dr Furtsetzige Harry Potter und die Kammer des Schreckens (2002), Harry Potter und der Gefangene von Askaban
D Flandern-Rundfahrt („De Ronde van Vlaanderen“) isch s populärscht Eidagesränne z Belgie un zellt zue dr fimf sognännte Monumänt vum Radsport. D „Ronde“ findet alljohr Aafangs April statt, genau ei Wuche vor Paris-Roubaix. S Ränne isch Deil vum Rad-Weltcup gsi, wu no dr Saison 2004 abgschaffte woren isch, un isch syter anne 2005 zue dr UCI ProTour, ere nej yygfierte Serie vu dr wichtigschte Radränne vum Johr. S Eidagesränne dur dr flämisch Deil vu Belgie isch s erscht Mol anne 1913 durgfiert wore. Dr erscht Gwinner isch dr Belgier Paul Deman gsi. Ganz am Aafang isch s no wenig erfolgryych gsi. Noch eme Unterbruch dur dr Erscht Wältchrieg isch s in dr 20er un 30er Johr populärer wore. Derwylscht bis in d 50er Johr wäg em mangelhafte Stroßeuusböu z Flandern uugfehr d Helfti vu dr Strecki nit-asfaltierti Wäg gsi isch, git s hite s Probläm, ass es fascht keini Chopfsteibflaschterstreckine me git. Hite isch d „Ronde“ s wichtigscht Ränne z Flandern un zämme mit Lüttich-Bastogne-Lüttich un em Flèche Wallonne s wichtigscht z Belgie. Spitzname vum Ränne isch Vlaanderens mooiste (s Schenscht vu Flandern). Di Hyffe vu flämische Aahänger mache d Ronde alljohr wider zum greschte Volksfescht vu Belgie. Z Oudenaarde
D Settere isch en Fluss i de Ostschwiz. Dr Name Settere isch us Sidrona entstande und goht wohrschiinlich uf illyrischi Iiflüss in der Früehzit vo der Besiidlig vom Appezällerland zrugg. D Settere isch ohni d Quellbäch 49 Kilometer lang. Si entstoht dur dr Zsämmefluss vom Wissbach, vom Schwendibach und vom Brühlbach bi der Ortschaft Wissbad. Si flüüst dur vier Schwiizer Kantön: Appezäll Innerrhode, Appezäll Usserrhode, Sanggalle und Thurgau. Si flüüst am Dorf Appezäll und a de Stadt Sanggalle verbii und mündet bim Städtli Bischofszell in d Thur. Die meiste Brugge vom Sanggaller Bruggewäg füehre über d Settere. Commons: Settere – Sammlig vo Multimediadateie Homepage vom Mammut Flossrenne Settere-Thur Kanutour Sitter – Wittenbach bis Sitterdorf Flussbeschriibig für Wasserfahrte uf canoeguide.net Rainald Fischer, Walter Schläpfer, Frank Stark: Appenzeller Geschichte, Bd. 1. 2. Auflage. Regierungen der beiden Appenzeller Halbkantone: Appenzell/Herisau 1976, S. 10.
D Tour of the Alps (bis 2016 Giro del Trentino, dt. Trentino-Rundfahrt) isch en Etapperennen für Velorennfahrer in dr Trentino-Südtirol Region z Italie. S Renne findet Ändi April statt und het meistens vier Etappe. Wil e schweri Alpenetappe din isch, si e Hufe Fahrer derbi as Vorbereitig uf dr Giro d’Italia, wo bald derno chunnt. 1962 isch dr Giro del Trentino zum erste Mol usdrait worde. Denn het s en einzelni Etappe gha, wo z Trento aagfange und ufghört het. Dr Enzo Moser het säll Renne gwunne. Aber scho zwei Johr druf het er nüme stattgfunde. Es het zwar 1977 und 1978 wider zwei Renne gee, die wärde aber offiziell nid anerkennt. Sit 1979 wird er jöhrlig gfahre. Bim Renne vo 1986 het s Klassemänt für Einzelfahrer gee. Es isch e Mannschaftsrenne gsi und het Coppa Italia gheisse. D Mannschaft Carrera-Inoxpran isch Ersti worde. Sid 2005 ghört s Renne zur UCI Europe Tour, zerst in dr Kategorii 2.1, sid 2011 in dr 2.HC. Offizielli Website Storia del Giro del Trentino . Storia del Giro del Trentino (Memento vom 1. Oktober 2011 im Internet Archive)
Le Corbusier (* 6. Oktober 1887 z La Chaux-de-Fonds im Schwiizer Kanton Neueburg; † 27. August 1965 z Roquebrune-Cap-Martin bi Monaco; bürgerlig Charles-Édouard Jeanneret-Gris) isch e schwiizerisch-französische Architekt, Architekturtheoretiker, Stadtplaner, Moler, Zeichner, Bildhauer und Möbeldesigner gsi. Le Corbusier isch eine vo de bedütendste und iiflussriichste Architekte im 20. Johrhundert gsi. Si Archidekturleer nimmt sich die räini Funktionalität vo dr Maschine zum Vorbild für d Gstaltig vo Gebäud. S Resultat si klari und äifachi Linie und Körper, wo sich uf die geometrische Grundforme vom Rächtegg, Kräis und Quader stütze. Eso het dr Corbusier dr Raame vom Brutalismus festgläit. Siini neue Ideä hai aber au Kontrovärse usglöst und si deilwiis bis hüte umstritte. So sait der Hans Kollhoff, Professor für Architektur an der ETH Zürich: «Seinen rigorosen städtebaulichen Großprojekten ist ein totalitärer Charakter nicht abzusprechen». Währed em Zweite Wältchrieg het er äng mit em Vichi Régime kollaboriert und mit em Hitler und de Faschiste sympathisiert. Der Lausanner Architekturhistoriker und Professor an der EPFL Pierre Frey beschriibt en eso: «Le Corbusier war ein radikaler Theoretiker einer Art räumlichen Eugenik und ein rabiater Antisemit … Le Corbusier hätte, ohne mit der Wimper zu zucken, auch für Hitler gebaut.» De Le Corbusier hät e paar
D Rothuus Regio-Tuur isch e international Etapperänne in dr UCI-Kategori 2.1, wu alljohr im Augschte im Drejeckland Dytschland-Frankryych-Schwyz stattfindet. S Ränne isch anne 1985 z Gundelfinge bi Fryybeg vum Rudi Renz grindet wore. Syterhär het sich des fimfdägig Radränne zue eim vu dr hochklassige Mehdagesränne z Dytschland entwicklet un het 2009 zum 25. Mol stattgfunde. Draditionäll wird ei Etappe uf franzesischem Bode dur s Elsass uusdrait. D Tuur hert alliwyl uf mit ere Etappe z Vogtsburg am Chaiserstuel. D Rothuus Regio-Tuur isch vu 2005 bis 2008 Deil vu dr UCI Europe Tour gsi un syt 2006 isch si Deil vu dr neje Dytsche Meischterschaft (TUI-Cup). Titelsponsor isch syt 2002 di Badisch Staatsbröuerej Rothuus. Anne 2009 het d Rothuus Regio-Tuur s erscht Mol as Junioreränne mit Nationalmannschafte vom 20. bis 23. Augschte stattgfunde. Statt dr Profi-Radsportler sin jetz di beschte 17 un 18 Johr alte Radsportler aadrätte un hän uf dr vier Etappe dur s Markgreflerland, s Elsass, am Hochryy lang un dur dr Chaiserstuel um Siig gchämpft. Au im Johr 2010 isch d Rothuus Regio-Tuur e Junioreränne gsi. Bekannti Siiger sin dr Mario Cipollini (1987), dr Jan Ullrich (1996) un dr Alexander Winokurow (2004). Dr Laurent Brochard isch mit zwee
Lüttich–Bastogne–Lüttich (franzesisch Liège–Bastogne–Liège) isch eis vu dr elteschte hite no uusdraite Eidagesränne im Radsport. S zellt zue dr fimf sognännte Monumänt vum Radsport. S Ränne Lüttich–Bastogne–Lüttich, wu dur dr wallonisch Deil vu Belgie fiert, isch anne 1892 s erscht Mol uusdrait wore un het wäge däm dr Ehrename La Doyenne (Di Eltscht). No elter isch nume Mailand–Turin, wu anne 1876 s erscht Mol stattgfunde. Lüttich–Bastogne–Lüttich findet alljohr im April statt un isch bis anne 2004 Deil vum Rad-Wältcup gsi as eis vu zeh Ränne. Wu dr Wältcup abgschafft woren isch, het s ab 2005 drej Johr lang zue dr nej yygfierte UCI ProTour, ere Serie vu dr wichtigschte Radränne im Johr. Lüttich–Bastogne–Lüttich giltet wäg em seli bielige Profil dur di wallonische Ardenne as ein vu dr schwärschte Klassiker im Radsport. D Strecki änderet sich vu Johr zue Johr nume wenig. Vor allem dr zweet Deil vum rund 250 Kilometer lange Ränne fiert iber e baar relativ churzi, aber gäächi Stich (Côtes), wu vilmol s Ränne entscheide. Am beriemteschte isch d Côte de la Redoute. Wel s im Finale vil sonigi Aastig nochenander het, isch s au fir klassischi Bärgfahrer megli, des Ränne z gwinne. Dur di all greßer Spezialisierig vu
Dr Eddy Merckx (* 17. Juni 1945 z Meensel-Kiezegem, Belgie; eigetlig Edouard Louis Joseph Baron Merckx) isch en ehemolige belgische Profi-Velorennfahrer und hüt en Undernähmer. Der Merckx isch – gmässe an der Quantität und der Qualität vo siine Siig – der erfolgriichsti männligi Velorennfahrer in der Gschicht vom Velorennsport. Er het je fümf Mol die beide wichtigste Toure, d Tour de France und dr Giro d’Italia gwunne und eimol d Vuelta a España. Er isch in alle Diszipline vom Velosport hervorragend gsi: Er het Eidagklassiker gwunne, Etapperenne und Sächsdagerenne, er het uf de Bärgetappe dominiert, bim Zitfahre und bi Sprint. Vo 1969 bis 1975 het er siibemol s Super Prestige Pernod Klassemänt gwunne, wo zu säller Zit em spötere Velowältcup- bzw. em UCI-ProTour-Klassemänt entsproche het. Wil er so sehr uf s gwünne us gsi isch, het men em dr «Kannibal» gsait. E Mehrheit vo Velosportexperte luegt en hüt as der grössti Velorennfahrer vo allne Zite a., so unter andere der Lance Armstrong, der Bernard Hinault und der Miguel Indurain und d Cycling Hall of Fame. Zehlt mä alli Renne – also au d «Volksfestrenne», wo z Holland und z Belgie sehr beliebt si, und anderi chliineri Verastaltige – so het
Mailand–Turin isch s eltscht Eidagesränne im Radsport, wu s hite no git. S Ränne, wu vu Mailand uf Turin fiert, het s erscht Mol anne 1876 stattgfunde un isch dodermit no elter wie di franzesische Klassiker Paris–Brest–Paris un Bordeaux–Paris (beedi 1891 zem erschte Mol). S isch aber erscht 1894 zem zweite Mol durgfiert wore un wird erscht syter anne 1911 regelmäßig uusdrait. Mailand–Turin wird vu RCS MediaGroup veraastaltet, wu au dr Giro d’Italia organisiert un Gazzetta dello Sport uusegit. Bis hite giltet Mailand–Turin as ein vu dr wichtigschte italienische Radklassiker un isch vum Radsportwältverband UCI as "1.HC", dr hegschte Kategori unter dr ProTour, yygstapflet. 2005 un 2006 het Mailand–Turin wider am draditionälle Termin im März stattgfunde un as erschts italienischs Eidagesränne im Friejohr fungiert. Vu 1987 bis 2004 isch dr Ränntermin an s Änd vu dr Radsportsaison (Mitti Oktober) verleit gsi. No zwei Johr Unterbrächig findet s 2010 wider im Oktober statt. As wichtigschte Aastiig vum rund 200 km lange Ränne giltet dr rund 600 Meter hoch Bärg Superga vor dr Dor vu Turin. S relativ eifach Profil macht s Ränne zue eim vu dr schnällschte Klassiker im Radsport: 1999 het dr Markus Zberg gwunne mit ere Durschnittsgschwindigkeit vu 45,75
Paris–Tours isch e Stroße-Radränne, wu syter anne 1896 alljohr im Spotjohr uusdrait wird. Veraastaltet wird des Eidagesränne vu dr Amaury Sport Organisation (ASO. Bis 2004 isch s Deil vum Rad-Wältcup gsi as eis vu zeh Ränne. Wu dää abgschafft woren isch, het s vu 2005 bis 2007 zue dr nej yygfierte UCI ProTour ghert, ere Serie vu dr wichtigschte Radränne vu Johr. Wäg em Konflikt zwische dr ASO un em internationale Radsportverband UCI isch s Ränne syt 2008 Deil vu dr UCI Europe Tour. D Lengi vu dr Rännstrecki het im Lauf vu dr Johr zwische 246 km un 342 km gschwankt, vor allem in dr 1920er-Johr het s die lange Streckine gee. 2009 isch si bi 230 km gläge. Vier Fahrer hän s Ränne je drejmol gwunne: dr Gustave Danneels (1934, 1936, 1937), dr Paul Maye (1941, 1942, 1945), dr Guido Reybrouck (1964, 1966, 1968) un dr Erik Zabel (1994, 2003, 2005). Näbe dr Siig vum Erik Zabel het s no anne 1970 (Erik Tschan) un 2013 (John Degenkolb) dytschi Siig bi däm Radklassiker gee. Schwyzer Siiger sin dr Oscar Egg (1914) un dr Heiri Suter (1926, 1927) gsi Offiziälli Websyte
Paris–Roubaix isch eis vu dr beriemteschte Eidagesränne im Radsport un zellt zue dr fimf sognännte Monumänt vum Radsport. S Ränne, wu s erscht Mol anne 1896 uusdrait woren isch, findet alljohr Mitti April z Nordfrankryych statt un wird La Reine des Classiques (Chenigi vu dr Klassiker) gnännt, aber au L'Enfer du Nord (d Helli vum Norde). S isch as eis vu zeh Ränne Deil vum Rad-Weltcup gsi, bis dää no dr Saison 2004 abgschafft woren isch, derno het s drej Johr zue dr nej grindetet UCI ProTour ghert, ere Serie vu dr wichtigschte Radränne vum Johr. D Strecki vu Paris–Roubaix änderet sich vu Johr zue Johr nume wenig. Dää Friejohrsklassiker fangt aber scho syt 1977 nimi z Paris aa, derfir rund 80 km nerdli dervu, vor em Schloss z Compiègne. Karakteristisch fir Ränne, wu ganz flach isch, sin die beriemte Pavés: Wäg – zem Deil no us em 19. Johrhundert – mit grobem Chopfsteibflaschter, wu des Ränne bsundersch schwär mache, vor allem bi schlächtem Wätter. Dr Siiger vu Paris–Roubaix chunnt wäge däm e Pokal in Form vume Bflaschterstei iber. Hite wäre vil Pavés vu dr franzesische Regierig extra fir dr Radklassiker erhalte. Dr wohl gferchtetscht Pavéabschnitt isch dää dur dr
D Lombardei-Rundfahrt (ital. „Giro di Lombardia”) isch draditionäll s letscht groß Radränne im Johr. S zellt zue dr fimf sognännte Monumänt vum Radsport. S italienisch Eidagesränne findet alljohr Mitti Oktober statt un isch dodermit s einzig „Monument“, wu nit im Friejohr uusdrait wird. S isch as eis vu zeh Ränne Deil vum Rad-Weltcup gsi, bis dää no dr Saison 2004 abgschafft woren isch, derno het s drej Johr zue dr nej grindetet UCI ProTour ghert, ere Serie vu dr wichtigschte Radränne vum Johr. D Lombardei-Rundfahrt isch s erscht Mol anne 1905 im Königriich Italie durgfiert wore, aagregt dur dr italienisch Radrännfahrer Giovanni Gerbi, wu au di erscht Uusdragig gwunne het. Syt 1907 wird s Ränne organisiert vu dr wichtigschte Sportzytig vum Land, dr La Gazzetta dello Sport. Mit Uusnahm vu dr Johr 1943 un 1944, wu d Uusdragig wäg em 2. Wältchrieg uusgfallen isch, isch s „Ränne vu dr fliegige Bletter” alljohr durgfiert wore. Rekordgwinner isch dr Fausto Coppi mit fimf Siig (dervu viermol in nochenander), viermol het dr Alfredo Binda gwunne. Dyschti Siiger het s bi dr Lombardei-Rundfahrt nonig gee, viermol isch dr Siiger e Schwyzer gsi: Tony Rominger (1989 un 1992), Pascal Richard (1993), Oscar Camenzind (1998). Au
Tirreno–Adriatico isch e eiwichigi Radrundfahrt, wu alljohr im Merz uusdrait wird. Si ghert zue dr UCI ProTour, ere Serie vu dr wichtigschte Radränne im Johr, wu anne 2005 yygfiert woren isch, un syt 2009 zem UCI World Calendar S Etapperänne zwische dr weschtitalienische tyrrhenische Kischte un dr oschtitalienische Adriakischte bietet mit ihrem abwägsligsryyche Profil vor allem dr Sprinter un dr Allroundfahrer vil Megligkeite un het sich in dr Zwischezyt fescht etabliert näb em Etapperänne Paris–Nizza, wu glyychzytig uusdrait wird. S Ränne giltet as gueti Vorbereitig uf dr Friejohrsklassiker Mailand–San Remo. Rekordsiiger isch dr Belgier Roger De Vlaeminck, wu s Ränne zwische 1972 un 1977 segs Mol nochenander gwunne het. Dr einzig dytsch Siiger isch dr Andreas Klöden anne 2007 gsi. Schwyzer Siiger sin dr Erich Mächler (1988), dr Tony Rominger (1989 un 1990), dr Rolf Järmann (1998) un dr Fabian Cancellara (2008) gsi. Gazzetta dello Sport: Tirreno-Adriatico