rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Der Liberalismus ist Sünde (Originààltìtel uff Schpàànisch El liberalismo es pecado) ìsch a Essay vum schpàànischa reemisch-kàthoolischa Priaschter Félix Sardá y Salvany, wo ànna 1884 veräffentligt worra-n-ìsch. S’ Büach hann vììla Kàthoolika vu dara Zitt glaasa. Fìrs Büach schriiwa hàt sìch dr Àuitoor dur d’ Warker vum Gabino Tejado loo biiflussa, bsunderscht El catolicismo liberal (1875) — dia Biacher sìnn ìn dr tràdizionàlìschta Zittschrìft El Siglo Futuro gedruckt worra gsìì. Ìm Büach hàt dr Sardá y Salvany dr Liberàlìschmus verurtailt, dänn’r säjg a Sìnda geega s’ krìschtliga Glàuiwa. Ar vertaidigt domìt d’ Mainung vu da schpàànischa Tràdizionàlìschta un vu dr „näikàthoolischa Beweegung“ vum 19. Joohrhundert — àlso grààd noh da „revoluzionäära säcks Joohra“ un àm Ààfàng vu dr Wììderharschtällung vum schpàànischa Keenigraich. Fìr siina Lehr bewiisa hàt dr Salvany d’ Rundbriafa Mirari vos vum Pàpscht Gregor XVI. (1832) un vum Syllabus errorum vum Pius IX. (1864) zitiart. Geega d’ Mainung vum Salvany hàt dr Celestino de Pazos s’ Büach Proceso del integrismo („Prozass vum Integralismus“) gschrììwa, wo ànna 1885 z’ Madrid veräffentligt worra-n-ìsch. Dàs hàt züa’n’ra haftiga Debàtta zwìscha da baida Àuitoora un ìhra Ààhanger gfiahrt. D’ Indexkongregàzioon ìsch ìn d’ Debàtta-n-iigrìffa un hàt dr Sardá i Salvany fìr sii
S Beringer Schloss stòt im Ortszèntrum vo Beringè im Schwyzer Kanton Schaffuusè. Wèg mengè Umbautè isch es Schloss hüt nümmi als Hèrrschaftssitz z erkennè. Um 1000 ummè hèn d Grõfè vo Tengè, annèdubaki Bsitzer vum Dorf Beringè, für irèn Vogt èn 25 Meter hochè Turm mit Wassergrabbè bauè lõ. Im Lauf vo dè Zyt isch dè Turm i dè Bsitz vo dè Vögt übbergangè, diè Edlè Hünè vo Beringè, un isch dènnè iri Stammburg worrè. Wòrschinlich hèn d Hünè vo Beringè iri Stammburg im Lauf vum 12. Johrhundert uffgää, well klar worrè isch, dass diè bolitischi Zuèkumpft dè Stadt Schaffuusè ghört. Sy sin Stadtbürger vo Schaffuusè worrè, hèn dè Obberschicht aaghört un meemòls dè Schultheiss gschtellt. D woolhabèndi Familliè isch 1413 mit Johann I. Hün von Beringen uusgschtorbè un sini beidè Döchter hèn i d Familliè Im Thurn iighǜrõtet. Anno 1394 hèt dè Peter Löw dè Turm an èn Buèr vomacht un s Schloss isch nǜmmi als Feudalsitz bruucht worrè. Öppè 1450 isch es nõch èm Brand zruggbaut un dè Palas neu baut worrè. Im Johr 1624 isch d Zehntèschüèr baut worrè, anno 1800 isch èn Gwölbechäller mit Sodbrunnè sowiè è Trottè baut worrè. Dè Komplèx isch im 20. Johrhundert
S Schloss Nüüchilch stòt z Nüüchilch im Schwyzer Kanton Schaffuusè. Dè Bau wörd au „Obberhof“ dauft. Zèrscht isch es Sitz vo dè Vögt vum Bischof vo Konschdanz un aaschlièssend vo dè Stadt Schaffuusè gsi. Dorturm un Feschtigsmuèr vum Schloss stammèd no us èm Mittelaalter, wôrènd diè übbrigè Bautè us èm 16. Johrhundert stammèd. È Holzdeggi mit Flachschnitzereiè us èm Johr 1555, wo anno 1888 im Nordflügel uusbaut worrè isch, isch hüt im Landesmuseum Züri uusgschtellt. Im Schloss isch hützdaag s Ortsmuseum vo Nüüchilch dihai. Burgèwält: Obberhof (Schloss Nüüchilch) Ulf Wendler: Neunkirch (Vogtei). In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Dorturm vum Schloss Nüüchilch Hof vum Schloss Nüüchilch Hof vum Schloss Nüüchilch Hyywyysdaflè für s Ortsmuseum
Raveschburg isch a Middelschtadt ond Große Kroisschtadt. S isch d grescht Schtadt vom Landkrois Raveschburg im siidlicha Oberschwabe. S isch im Schussadaal in dr Näh vom Bodasee. Seid am 1. April 1956 isch Raveschburg Große Kroisschtadt und hot heit iibr 50.000 Aiwohner. Zua Raveschburg hot mer friher au s "Schwäbisch Nirnberg" gsait. D Veitsburg (des isch die Burg oberhalb vo dr Altschtadt vo Raveschburg) isch aufam Höaricka, wo des Schussadaal-Becka vom Oschda her iberblickt. S Daal isch it durch d Schussa bildet worra, sondern scho en dr Eiszeit, wo an Gletscher vonde Alpa ra iber da Bodasee komma isch. Bei Raveschburg wird des Daal nach enger, aber wennd weiter nach Norda luagsch, wirds bei Waigardta wieder a weng weider. Weider oba fangt denn dr engre Schussadobel a. Uf dr andra Seitd vo dr Burg kommt dr Fläppe odr Flappach durch a engs Dobel ins Daal rab. Do gohts zwar recht schteil nauf, abr wemma ins Allgai will, no isch des emmer no oiner vo de beschde Weg, wo mer friher sogar mim Rosskarra hot nuff fahra könna. Desalb isch des domols au a wichtiga Handelsschtroß gwäa (abr dettana hond d'Leit dohanna au no gsi gsait). D Schtadt Raveschburg isch no
S Schloss Laufè isch è Schloss i dè Gmaand Laufè-Uuwisè im Ussèamt vum Bezirk Andelfingè im Zürcher Wyyland im Nordè vum Kanton Züri i dè Schwyz. S Schloss lyt am linkè Ufer vum Hochrhy zwǜschem Untersee un èm Basler Rhyknǜǜ uff èm gächè Flüè übber m Rhyfall un bǜètet èn exquisitè Uusbligg übber dè größschte Lauffè am Hochrhy. Vom Schloss uus füürt èn Fuèsswäg zum Känzeli, wo dè Bsuècher schu fascht sin Zinkè i d Gischt vum Rhyfall innèhebbè cha. Dirèkt unter m Schloss obberhalb vum Rhyfall-Unterbeggi lyt d Halteschtell Laufen am Rheinfall a dè Rhyfallbaan, è rein touristischi Baanstation vo dè SBB, wo d S12 un d S33 vo Winti odder vo Schaffuusè haaltè düèn. Diè ärschti urkundlichi Erwäänig vum Schloss Laufè datyrt us èm Johr 858 n. Chr. S Schloss isch dè Stammsitz vom Freihèrr vo Laufè gsi. Im Schlosshèrr odder sim Vogt isch d Vogtei oblègè übber diè benõchbòrtè Gmaandè, wôrènd d Grundhèrrschaft im Bischof vo Konschdanz ghört hèt. Im Johr 1544 hèt d Stadt Züri s Schloss erworbè. Unter dè Zürcher Hèrrschaft sin i dè Johr 1544 bis 1547 grösseri baulichi Voänderigè vorgnõ worrè. Wôrènd dè Helvetik hèt d Feudalhèrrschaft mit èm Iimarsch vo dè Franzosè
D’ Canadian Encyclopedia (anglisch [kəˈneɪdiən ənˌsəɪkləˈpidiə]), uff Frànzeesch Encyclopédie canadienne [ɑ̃siklɔpedi kanadjɛn], ìsch a Nàzionààlläxikon zem Theema Kànàdà. Sa zeehlt äbba 19.500 Àrtìkel uff Anglisch und Frànzeesch — jeeder Àrtìkel kààt maa ìn baida Schproocha laasa, ìm Nätz odd’r ìn gedruckta Form. Ìm Läxikon sìnn Àrtìkel ìwwer zààhlriicha Beraicha, wia zem Biischpììl Gschìcht, Kültüür, Ärraignissa, Persoona, Orta, Politik, Kunscht, Üriiwoohner, Schport un Wìssaschàft. Bis 2013 sìnn ìwwer 700.000 gedruckta Bander vu dr Canadian Encylopedia verkàuift worra. Uff d’ Websitta kumma jeedsjohr ìwwer 6 Millioona Litt. Commons: The Canadian Encyclopedia – Sammlig vo Multimediadateie The Canadian Encyclopedia (anglisch) L’encyclopédie canadienne (frànzeesch) James H. Marsh: „History of the Canadian Encyclopedia“ (Memento vom 19. Juli 2011 im Internet Archive), 2005 Two Canadians who changed the world. (Nicht mehr online verfügbar.) In: The Globe and Mail. 28. März 2013, archiviert vom Original am 11. Februar 2017; abgruefen am 22. Oktober 2023 (kanadischs Änglisch). James Marsh, Editor-in-Chief of The Canadian Encyclopedia, Retires. (Nicht mehr online verfügbar.) In: Historica Canada. 27. März 2013, archiviert vom Original am 9. Juli 2021; abgruefen am 22. Oktober 2023 (kanadischs Änglisch).
D’ Encyclopædia Universalis (làtiinisch [enkyklopae̯ˈdiːa uːniu̯erˈsaːlis]; frànzeesch [ɑ̃siklɔpedja ynivɛʁsalis]) ìsch a àllsittig Läxikon uff Frànzeesch, wo vum Verlààg Société d’édition Encyclopædia Universalis S.A. veräffentligt wìrd. Sa ìsch ànna 1966 vum Club français du livre un vu dr Encyclopædia Britannica Inc. grìnda worra. S’ Läxikon wìrd vun äbba 7.000 Àuitoora gschrììwa un zeehlt dàdoo äbba 30.000 Àrtìkel ìn 28 Bander, mìt äbba 32.000 Sitta. D’ Üssgaawer lüaga d’ Encyclopædia Universalis ìn dr Tràdizioon vum enzüklopäädischa Schàffa vum Denis Diderot un vum Jean-Baptiste le Rond d’Alembert àà. Mìt’m Projakt hàt dr Claude Grégory ànna 1964 ààgfànga. D’ äärschta-n-Üssgààb ìsch vu 1968 bis 1975 ìn 20 Band ärschììna, un ànna 1980 un 1985 sìnn zwai wittera Bander ärschììna. Zwai wittera Üssgaab sìnn ìn da 1980er Joohra veräffentligt worra: d’ Zwaita vu 1984 un 1985 mìt’m Umfàng vu 22 Bander un ema Ärgänzgungsbànd (1990), so wia d’ Drìtta vu 1988 bis 1989 ìn 24 Bander un ema Ärgänzungsbànd (1996). Ìm drìtta-n-Üssgààb ìsch zem äärschta Mol dräi Indexbander gsìì. Ànna 1995 ìsch a viarta-n-Üssgààb ärschììna mìt 28 Bander — viar d’rvuu sìnn Indexbander— un zwai Ärgänzungsbander ìm Joohr 1999. D’ fìmfta-n-Üssgaab ìsch ànna 2002 veräffentligt worra mìt 28 Bander, drunter viar Indexbander. Dia fìmfta-n-Üssgààb ìsch
Britisch-Kolumbia ìsch a kànààdischa Prowìnz àn dr Kìschta vum Pàzifisch Ozeàn. Dr Nàmma vu dr Prowìnz schtàmmt vum Fluss Columbia. Ìm Nordwäschta granzt Britisch-Kolumbia àn dr US-Bundesschtààt Alaska, ìm Norda àn d’ kànààdischa Gebiater Yukon un d’ Nordwäscht-Territoria, ìm Oschta àn d’ Prowìnz Alberta un ìm Süüda àn d’ US-Bundesschtààta Washington, Idaho un Montana. D’ Hàuiptschtàdt ìsch Victoria. D’ Prowìnz Britisch-Kolumbia hàt a Flächa vu 920.685 km². Sa ìsch domìt noh Nunavut, Québec so wia d’ Nordwäscht-Territoria dr viartgreeschta Làndestail. Bii dr Volkszäählung vu 2021 hàt d’ Prowìnz 5.000.879 ghàà — dàs ìsch 13,52 % vu dr Beväälkerung vum Kànàdà —, mìt’ra Beväälkerungsdìchta vu 5,4 Iiwoohner pro km². S’ greeschta Tail vu dr Beväälkerung laabt ìm Süüdwäschta vu dr Prowìnz. D’ greeschta Schtàdt un wìrtschàftlig Zäntrum vu dr Prowìnz ìsch Vancouver. Ìn da Lower Mainlands un dr Süüdoschtschpìtza vu dr Vancouver Island ìsch àui d’ Beväälkerungsdìchta ziamlig hooch. Ìm Rascht vu dr Prowìnz sìnn numma weeniga Iiwoohner z’ fìnda, dänn’s gìtt doo vììla Gebìrgskätta. D’ äärschta Litt hann sìch ìn dr hìttiga Prowìnz vor 13.000 Joohra nììdergloo. Noch hìtt laawa ìn Britisch-Kolumbia mehrera Ìndiàànerväälker, wo ìn zààhlriicha Gruppa untertailt sìnn: Ìm Süüda vu dr Prowìnz sìnn d’ Kìschta- un Bìnna-Salish,
p1 Mit dè Ruinè Neuburg sin d Übberräscht von èrè Höèburg im Kanton Schaffuusè, wo im 10. odder 11. Johrhundert baut worrè isch. D Ruinè stòt z Neuhuusè am Rhyfall öppè 300 Meter südweschtlich vum Schlössli Wörth uff èm Ottersbüèl. D Ruinè wörd au als „Räuberschlössli“ benamst. Hüt sièt mò nu no diè dickè Grundmuèrè vo dè trapezförmigè Chèrnburg sowiè zwei Gräbbè mit Zwischèwall. Näbbè m Schlössli Wörth un èm Schloss Laufè isch d Neuburg dié dritt un am wènnigschtè bekannti Burg am Rhyfall. Bim Konservyrigsarbetè, wo mò 1935 durrègfüürt hèt, sin èn Huufè Brandschpurè gfundè worrè. Ob sèllè Brand s Ändi vo dè urkundlich nit erwäänte Burg besiglèt hèt, isch immer no nit klar. Thomas Bitterli-Waldvogel: Schweizer Burgenführer. Reinhardt, Basel 2002, ISBN 978-3724508656. Reinhard Frauenfelder: Die Kunstdenkmäler des Kantons Schaffhausen, Band 3. Birkhüüser, Basel 1960, DNB 750089210. Burgèwält: Neuburg (Ottersbüèl)
S Schlössli Wörth isch è Burg, wo im 12. Johrhundert baut worrè. S Schlössli Wörth lyt uff èrè chlynè Rhyinslè am Unterbeggi vum Rhyfall bi Neuhuusè im Kanton Schaffuusè, Schwyz stòt. S Schlössli wörd hüte als Tourischtèzèntrum am Rhyfall, u. a. mit ènèm Reschtaurant, bruucht. Burgèsitè Schwyz Commons: Schlösschen Wörth – Sammlig vo Multimediadateie Offizièlli Sitè vum Schloss Wörth Burgèwält: Schloss Wörth Offizièlli Sitè vum Rhyfall
D Bibermülli isch èn Wyyler i dè Gmaand Ramsé im Kanton Schaffuusè i dè Schwyz. Dört git s au s glychnammigi (au als Bibèrèhofguèt bezeichnèti) Landguèt, wo i dè Renaissance wiè-nè Schloss baut worrè isch un a dè Mündig vu dè Biber i dè Hochrhy lyt. Dè 1528 bauti Hof isch als Landguèt mit dè Mülli, wo vomuètlich ältèr isch, anno 1538 vo dè Hèrrè vo Chlingèbärg a d Stadt Staa am Rhy vokauft worrè. 1875 isch es us èm städtischè Bsitz a Brivati vokauft worrè un isch hüt Eigètum vo zwei Familliè. S spôtgotische Haupthuus drait übber m Hauptbortaal d Johreszaal 1529. Dè Bau lyt mit sinèrè Längsachsè barallel zum Hochrhy. S Ärdgschoss un s ärschte Stoggwärch sin us Muèrwärch, woby i dè Eggè chräftigi, zum Deil buckligi Sandschtaiquader ygsetzt sin. S zweiti Obbergschoss bschtòt gröschtèdeils us Fachwärch. Dõ findet sich in èm Zwǜschèfäld zwei Stainer Wappèschild mit èm Rychsadler drübber. Sèlli Mòlerei wörd im 16. Johrhundert zuègschribbè. Diè weschtlichi Sitè hèt èn Stägègybbel, d Oschtsitè vum Satteldach isch lycht abgwalmt. Nördlich vum Haupthuus stòt ein vo zwei Ställ un Schüèrè, wo 1677 baut worrè sy muè. Sèllè Schluss lòt d Inschrift uff èrè Sandschtaidaflè zuè. Dè öschtlichi Stägègybbel
S Härblinger Schloss isch è Burg, wo im 13. Johrhundert baut worrè isch. S Schloss stòt uff èm Bann vo dè Gmaand Stèttè im Kanton Schaffuusè, Schwyz. S Schloss un dè Schlosspark sin im Brivatbsitz un nǜmmi öffèntlich zuègänglich. Übber d Gschichtè vum Schloss Härblingè isch nit vill bekannt. Wenn d Burg gnau baut worrè isch, cha mò nit sägè. Wòrschinlich isch sy Aafang vum 13. Johrhundert vo dè Hèrrè vo Härblingè baut worrè. Ob s a dè glychè Stell dèvor scho è Burg gää hèt, isch nit erwisè. S Gschlecht vo dè Härblinger, wo Mitte vum 15. Johrhundert uusgschtorbè isch, hèt mò èrschtmòls 1181 mit èm Rüediger erwäänt. Nõch èrè aaltè, nit beschtätigtè Übberliferig söll um 1049 dè Papscht Leo IX. d Burgkapällè gweyyt haa. Anno 1281 hèt èn Konrad vo H#rblingè d Schlosskapällè neu ygweyyt. Dè Bischof Albert hèt in Vodrèttig vum Bischof vo Konschdanz d Kapällè ygweyt. Aafang vum 14. Johrhundert isch d Burg Härblingè a d Herzög vo Öschtrych vokauft. Sèlli hèn iri Vowalter ygsetzt, wo 1323 un 1344 d Burg a d Truchsäss vo Dièssèhoffè vopfändet. Dè Schaffuuser Patrizièr Adam Cron hèt 1469 d Burg Härblingè kauft. D Familliè Cron hèt sy 1502 a dè
Dè Munot isch è Rondellfeschtig im Zèntrum vo dè schwyzer Stadt Schaffuusè uff èm Ämmersbärg un gildèt als Wòrzeichè vo dè Stadt. Sy isch im 16. Johrhundert us Quader- un Bruchschtai us èm Malm baut worrè, wo i dè Region abbaut worrè isch; churz nõch dè Fèrtigschtellig hèt s diè èrschtè Zwiifel gää, ob d Aalaag im Stand vo dè Milidärtechnig entschprochè hèt. Dè Munot hèt nu eimòl für d Defensivè diènt: im Johr 1799 wôrend èm Rückzug vo dè französischè Truppè vor dè Öschtrycher. Wiè bi andrè Feschtungè, wo-nè exponyrti Laag hèn, wörd d Idee am Läbbè ghaaltè, dass a dè Stell vum hütigè Munot annedubaki d Römer èn Wachturm als Bschtanddeil vo irer Nordgränz am Rhy nõch baut haa söllèd. Belait isch einèwäg è Feschtig, wo ab 1098 a sèbbèrè Stell vum sog. «Annot» odder «Unot» (mhd. für „Ooni Not“) gschtandè isch. Sèlli Feschtig isch aafänglich im Bsitz von èm Adligè (vomuètlich von èm Vogt) gsi isch. Anno 1561 isch dè aalte Zwingolf, diè vorglagèrti Weerblattform, gschliffè worrè. Diè hütigi Aalaag isch zwǜschè 1536 un 1546 unter m Stadtbaumeischter Heinrich Schwarz (1526–1593) woll nõch Kenntnis vum Dürer sim Wärch wiè nè Rondellfeschtig baut worrè. Deilwyys isch d Rondellfeschtig
Dr Guido Baumann (* 15. Jänner 1926 z Romanshorn; † 23. Dezämber 1992 z Minche) isch e Schwyzer Schurnalischt gsii. Dr Guido Baumann het Germanischtik, Anglischtik un Theaterwisseschaft studiert. Anne 1958 het er as Quizmaster mit dr Sändig Hart auf Hart debütiert, wu aber erfolgloos bliiben isch. Vu 1957 bis 1962 het er bimWDR un vu 1962 bis 1964 bim BR gschafft. Im Joor 1969 het er d Laitig vu dr Unterhaltigsabdailig bi Radio Züri in dr SRG ibernuu. 1973 isch er zum Unterhaltigsschef vum dytschsproochige Schwyzer Fäärnsee ufgstiige. Sy greeschti Popularitet het dr Guido Baumann iiberchuu as «Rootfugs» im Rootspiil Was bin ich?, wun er vyylmool schon o weenig Antwoorte vum Gascht däm sy Beruef groote ghaa het. S gsamt Rootteam het 1967 di „Goldene Kamera“ iiberchuu. Noch em Dood vum Moderaater Robert Lembke het dr Baumann versuecht, s Kunzäpt unter em Titel Heiter weiter bi SAT 1 wyterzfiere, des isch aber misslunge. Erfolgryych isch er as Fäärnseemoderaater mit em Quiz Sag die Wahrheit in dr 1960er un 1970er Joor gsii, un au as Autoor un Mitbroduzänt vu dr as Samschtigoobe-Unterhaltigssändig Wünsch Dir was, wu dr Dietmar Schönherr un syni Frau Vivi Bach bresäntiert ghaa hän un wu aafangs
D Meret Matter (* 27. April 1965 z Bärn) isch e Schwyzer Theaterreschiseeri. D Meret Matter isch e Doochter vum Bärner Mundart-Liedermacher un Jurischt Mani Matter un dr Leereri un Bolitikeri Joy Matter. No dr Schuel het si Schauspiil an dr Schauspiilschuel z Bärn gleert. Ab 1987 het si as freii Schauspiileri gschafft, in verschiidene freie Gruppe z Bärn, z Baasel un z Züri. Anne 1989 het si zäme mit dr Grazia Pergoletti (Autoori un Schauspiileri), dr Ruth Schwegler un dr Renate Wünsch (Uusstattig) di frei Gruppe „Theater Club 111“ mitgrindet, wu zeerscht im «Tojo Theater» in dr alte Rytschuel z Bärn gspiilt het un ab 2003 im Schlachthuus Theater Bärn. D Matter het syterhär Stugg, Täxtkollasche un Seerine inszeniert, wu si zäme mit dr Grazia Pergoletti fir s Theater Club 111 verfasst het: 1991 d Science-Fiction-Seerine Spaceboard Galuga (wu si au sälber as Sängeri un Schauspiileri mitgwiirkt het), 1992 Wo sein Enden, 1993 Krimitheaterraie Hobbycop, 1996 Die Last des Goldes oder Der Bären Dreck, 1997 Schmöcksch z Trotti, 1998 Calimbo. Lou Sapphire’s Piratenrevue. D Matter fiert bi fascht allne Brodukzioone vum Theater Club 111 Reschy, dernääbe het si ab 2000 as Gaschtreschiseeri unter anderem am Lozärner Theater (2000 Frankenstein
D Edith Katharina Drilhon-von Arx (* 5. April 1928 z Nidergösge; † 25. Oktoober 2013 z Romainmôtier) isch e Schwyzer Schriftstelleri un Schurnalischti gsii. D von Arx isch z Nidergösge as Doochter vun eme Filzfabrikant uf d Wält chuu, anne 1933 isch iri Familie mit ere uf Züri zooge, wu si derno ufgwagse isch. Im Joor 1947 het si z Züri d Handelsschuel abgschlosse. Vu 1952 bis 1953 het si z Wien Chunscht studiert, het aber bal e Wältrais aagfange, wu si unter anderem dur Indie, Hongkong, Japan un d USA chuu isch un wu in iirem Buech Nehmt mich bitte mit! Eine Weltreise per Anhalter driiber briichtet het. D von Arx isch ghyroote gsii mit em Schurnalischt un Fotograaf Freddy Drilhon un het mit iim de Doochter ghaa, wu anne 1958 uf d Wält chuu isch. Im Joor 1959 het d Familie s Priorehuus vum Chlooschter Romainmôtier im Waadtland gchauft, wu si in lange Joor reschtauriert hän un wu d von Arx bis zue irem Dood gläbt ghaa het. Dr Nooloss vum Baar isch syter anne 2019 im Archiv zur Geschichte der schweizerischen Frauenbewegung vu dr Gosteli-Stiftig z Worblaufe. D von Arx het 1975 dr Kultuurbryys vum Kanton Soledurn
D Mattea Julia Meyer (uf d Wält cho am 9. Novämber 1987 in Basel) isch e Schwiizer Politikerin vo dr Sozialdemokratische Partei (SP), es Mitglied vom Nazionalroot sit em 2015 und d Ko-Presidäntin vo dr SP sit ane 2020. D' Mattea Meyer isch in Basel uf d Wält cho, aber ufgwachse isch si in Winterthur im Kanton Züri. Zwüsche 2007 und 2015 het sie an dr Universität vo Züri Gschicht, Geografie und Politikwüsseschaffte studiert. Im 2015 het si mit eme Master in Humaner und Wirtschaftlicher Geografie ihre Studie abgschlosse. Während ihrer Studiezyt, het si au es Semester an dr Universität vo Aix-Marseille kha, wo sie au an Studenteprotescht teilgnoh het. D Mattea Meyer isch zwüsche 2009 und 2013 d Vize-Presidäntin vo de Jungsozialischt*Inne (JUSO) gsi. Vom 2010 bis im 2011 isch si im Grosse Gmeindsroot vo Winterthur gsi. Vo 2011 bis im 2015 het si für d SP denn im Kantonsroot vo Züri politisiert. Im 2015 isch si widr in dr Kantonsroot gwählt worde, aber scho im April vom gliiche Joor isch si vo dr SP als e Kandidatin für dr Nazionalroot ufgstelt worde. Sit em Novämber 2015, politisiert si für d SP im Nazionalroot. D Mattea Meyer isch in
D Ingrid E. Ruesch (* 2000) isch e dytschi Dichteri un Chinschtleri. D Familie vu dr Ruesch isch vu Bugginge, iri Schweschter isch di alemannnisch Dialäktdichteri Kathrin Ruesch. Noch em Realschuelabschluss het d Ingrid Ruesch bi me Bstatter gschafft. Si het e Uusbildig zur Hebamm aagfange un d Fachhochschuelryfi gmacht. Vu Septämber 2022 bis Juli 2023 het d Ruesch an dr freie Schuel fir chinschtlerisch Gstalte Molerei, Bildhauerei un Chunschtpedagogik studiert. Syt Mai 2023 macht si ne Uusbildig zur Schrybpedagogi am Inschtitut fir Kreativ Schrybe z Fryburg. Si wohnt z Fryburg. D Ruesch schrybt uf Dytsch un uf Alemannisch un dritt mit ire Täxt bi verschidene Veraastaltige uf. Iber si sälber schrybt si: „Ich schreibe über das, was mich bewegt. Egal ob das negative Geschehnisse und Umstände aus Welt und Gesellschaft sind, oder hoffnungsvoll träumerische Texte- Hauptsache schreiben! Denn Schreiben heißt Ausdruck, dieser hinterlässt auch bei anderen kreative Eindrücke - und Kunst und Kreativität, die brauchen wir ganz unbedingt in einer Welt, die an vielen Ecken auseinanderfällt. Ja, was ist ein Leben ohne Platz für Gerechtigkeit, freie Gedanken und kurze Sorglosigkeit, ohne Raum für kreatives Schaffen? Vielleicht wenig, bis..."“ – Über mich uf ingridruesch.de Bim Gerhard-Jung-Wettbewärb 2022 het si in
Dr Bernard Tissier de Mallerais [bɛʁnaʁ tisje də mal(ə)ʁɛ](info) (* 14. Septamber 1945 z’ Sallanches, Département Haute-Savoie) ìsch a frànzeescher kàthoolischer Theoloog un Bischoof vu dr tràdizionàlìschta Priaschterbriaderschàft St. Pius X. (FSSPX). Ar ìsch ànna 1988 illegààl vum Arzbischoof Marcel Lefebvre zem Bischoof gwäiht worra un ìsch domìt üss dr reemisch-kàthoolischa Kìrìch üssgschlossa worra. D’ Üssschliassung hàt dr Pàpscht Benedikt XVI. ànna 2009 loo äntheewa. Dr Bernard Tissier de Mallerais schtàmmt vun’ra reemisch-kàthoolischa Fàmìlia. Sii Groossvàtter vàttersitts ìsch Ààhanger vum Charles Maurras un Mìtglììd vu dr rachtsextreema Beweegung Action française gsìì. Dr Tissier de Mallerais hàt Biologii gschtudiart un hàt a Maischterpriafung bschtànda. Ìn siinera Jugend ìsch’r Mìtglììd ìn’ra Pfààdfìnderbeweegung gsìì. Noh-n-em Schtüdia ìsch’r ìm Oktoower 1969 ìns Priaschterseminààri St. Pius X. z’ Friiburg ìm Üechtlànd gànga. Ar ìsch àm 29. Jüüni 1975 z’ Écône vum Arzbischoof Marcel Lefebvre zem Priaschter gwäijt worra. Ar ìsch schpeeter Lehrer, Unterdirakter un Dirakter vum Seminààri vu da Piusbriader z’ Écône worra. Ar ìsch d’rnooh Generààlsekretäär vu dr Piusbriaderschàft worra. Àm 30. Jüüni 1988 ìsch dr Tissier de Mallerais zamma mìt dräi àndra Priaschter z’ Écône vum Marcel Lefebvre zem Bischoof gwäijt worra, oohna Ärlàuibniss vum Pàpscht Johànnis Pool II. Àm 1. Jüüli 1988
Dr Willy Müller-Brittnau, (au Willi Müller-Brittnau), (* 3. August 1938 z Winterthur; † 8. Juli 2003 z Oftrige), isch en Schwyzer Maler und Plastiker gsii. Dr Willy Müller-Brittnau het als Retoucheur z Zofige, bim Verlag Ringier gschaffet, nachdem er in Winterthur ufgwachse isch. Er het 1954/55 d' Vorbereitigsklass vo dr Kunstgwärbschuel Züri absolviert gha und hätti gern wiiterstudiert, het aber müesse en Brotbruef erlärne. Bis is Jahr 1965 het är zäme mit em Werner Holenstein, Heiny Widmer und wiitere zu de Freie Gruppe Zofige ghört. Im Jahr 1963 het er sich entschlosse sich völlig uf sini kreativi Arbeit z'konzentriere und sin Retoucheurbruef ufzgäh. Im Aschluss isch er mit sinere Familie uf Brittnau züglet. Dr Müller-Brittnau isch denn im Jahr 1965 uf Oftrige züglet, wo er bis zu sim Tod gläbt het. Im Jahr 1958 het dr Müller-Brittnau s'Action Painting entdeckt. Das het ihn inspiriert, sini eigeti Bildsprach z'entwickle. Im 1976 het dr Willy Müller-Brittnau mit em Kunstbetrieb broche. Als rebellische Akt het är all sini Farbe zemegschüttet und sini Liinwänd schmutzig-schwarz gmalet. Die Werk het är Attidtüde gnennt. Bis is Jahr 1980 het dr Müller-Brittnau, mit Usnahm vo Kunst am Bou Projekt, sich nümm malerisch betätiget. Ab 1980 het är