rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De Notker Balbulus, uf Tütsch Notker de Staggeli oder Notker I. (* um 840 z Jonschwil; † 6. April 912 im Chlooster Sanggale) isch en glehrte Mönch gsii, wo im Mittelalter im Chloster Sanggale gwörkt hett. Sis Lebe het de Ekkehard IV. uufgschribe. De Notker isch e Fründ vom Ratpert und vom Tuotilo gsii. De Notker isch e bignoodete Dichter und Lyriker gsii, wo uf latiinisch gschrebe und tichtet hett. Sini Gesta Karoli Magni imperatoris („d Taate vom Chaiser Karl de Groossi“) usem Joor 883 wert zu de schönste Erzälige vom tütsche Mittelalter grechnet. Er isch au de Autor vonere Vita sancti Galli („s Lebe vom Hailige Gallus“) und de Dichter vom Sermo sancti Galli („Galluslied“) gsi. Denn het er au d Gschicht vom Erzmärtyrer Stefan mitem Name De sancto Stephano („Vom Hailige Stefan“) gschribe und no anderi Werch. Von im sind au vill chlinneri Gedicht. Er het um 884 s Liber hymnorum („Hymnebuech“) dichtet, vierzg gaistlichi Lieder, won er gad ono vertont het, drum zellt er au zu de wichtigste Lyriker vo de mittellatiinische Literatuur. Degege wert agnoo, ass s Werch Media vita in morte sumus nöd von em isch, sondern um 750 z Frankriich entstanden isch. D Leerer
De Notker Piperisgranum oder uf Tütsch Notker Pfefferchorn und au Notker II. (* um 905; † 12. November 975 im Chlooster St. Galle) isch e Mönch und Arzt im Chlooster Sanggale gsi. De Notker isch birüemt gsii weg sinene guete Kentniss i de Hailchund und isch drum au vom Chaiser Otto I. gförderet wore. Von im sind au Illustratione vo Büecher bikannt und au e paar latiinischi Versli. Sii Neff, de Nokter, isch vo 971 bis 975 Apt vom Chlooster Sanggale gsii. Über sin Öbername „Pfefferchorn“ gits verschidnig Mainige, di ainte seget er hebi de Name weg sim Medizinchästli, anderi wel er en scharfe Verstand gha hebi, dritti weg sim Temperament und vierti wel er furchtbar asketisch glebt ha söll. Udo Kühne: Notker der Arzt. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Wilhelm Theopold: Notker der Arzt (gest. 975). Kurzbiografie und Gedichte. In: Derselbe: Doktor und Poet dazu: Dichterärzte aus fünf Jahrhunderten. Kirchheim, Mainz 1986, ISBN 3-87409-024-8, S. 13–15. Johannes Duft: Notker II. von St. Gallen (Notker der Arzt, Notker Medicus, Notker Pfefferkorn, Notker Piperisgranum) OSB. In: Verfasserlexikon. Band VI, Sp. 1210–1212. Jahrbuch vo de Erzabtei St. Ottilien
Absoluti Johreszahle us em früeie Alterdum si notorisch ungenau. Johreszahle in däm Artikel si Richtlinie und sötte nid z ärnscht gnoh wärde: Für s dritte und zweite Johrduusig vor dr Ziitwändi gits verschideni Standard-Chronologie, wo aber um Johrzähnt von enander abwiiche. Mitanni isch ä hurritische Schdaat gsi im 15. und 14. Johrhundert vor dr Ziitwändi. Er isch im Weschde vo Mesopotamie gläge. Siini Nochbere si s Hethitische Riich im Nordweschde, Kanaan, wo vo Ägypte bsetzt gsi isch, im Süde und Assyrie im Oschde gsi. Si Hauptschdadt, Waschukanni, isch nonig mit Sicherheit gfunde worde. D Mitanni hai sich zerscht sälber Ma-i-ta-ni gnennt, schbööter Mittanni oder Mittannu. D Assyrer hai em Habingalbat, Hanilgabat, Hanigalbat odr Habilgalbat gsait, d Hethiter Chanikalbat, Mitanna, (L)Mi-ta-ni oder KURuru Hurri, die alte Ägypter mjTn oder nhrn (Naharina=Zweischdromland). S Volk vo Mitanni het sich us Hurriter (au Churriter), und Mesopotamier, Amoriter und Assyrer, zsämmegsetzt. Ethnisch weiss me nit, welere Völkergrubbe mä d Hurriter chönnt zuedeile. S Hurritische (au Churritisch) isch Amts- und Umgangsschbrooch gsi. Es ghört mit em Urartäische, der Schbrooch wo z Urartu gschwätzt worden isch, in än eigeni Schbroochgrubbe. Mit em Undergang vom Riich vo de Mitanni in dr Schboote Bronzeziit (gege s Ändi vom 2.
De Tuotilo (altirisch: Tuathal) isch en irische Mönch gsii, wo im Chlooster Sanggale vo öppe 895 bis 913 gwörkt het. Er isch e Fründ vom Ratpert und em Notker Balbulus gsii. De Tuotilo isch z Irland uf d Welt cho und ufgwachse. As Wandermönch hets en uf Sanggale verschlage, won er Schüeler vo sim Landsmaa Marcellus Moengal woren isch. Vom Tuotilo sind e paar Hymne bikannt. Birüemt wore isch er aber, wel er e gschickte Elfebaischnitzer gsii isch. Dozmol isches Bruuch gsii, wertvolli Büecher mit gschnitzte Elfebaitafle iizfasse und s bikanntischt Werch vom Tuotilo isch woll d Iifassig vom Sanggaller Evangelium Longum (Cod. Sangg. 53), wo de Gallus mit em Bär und d Himmelfaart vo de Muettergottes darstellt. S Lebe vom Tuotilo isch vom Ekkehard IV. uufgschribe wore. Sin Namestag isch em 28. März. d Vordersitte mitem Jesus Christus d Hendersitte mit de Maria und em Gallus Mariä Himmelfaart de Gallus mitdem Bäär Blätter und e Loi won e Tier aafallt Bibliotheca Augustana
De Ratpert isch e Mönch gsii, wo im 9. Joorhundert im Chlooster Sanggale as Dichter und Historiker gwörkt het. De Ratpert isch im igeente 9. Joorhundert z Zöri uf d Welt cho und denn im Chlooster Sanggale Mönch wore, won er en Schüeler vom Iso und vom Moengal gsii isch. Er isch en Fründ vom Notker Balbulus und em Tuotilo gsii. Sis bikanntist Werch isch d Casus Sti Galli, e Gschichtsbuech vom Chlooster, wo bis is Joor 883 goot. Me ninnt drumm aa, as er glii noch dem Joor gstorben isch. Sin Namestaag isch em 25. Oktober. De Ratpert het aber au e tütsches Loblied uf de Hailigi Gallus tichtet, wo aber nu i de latinische Fassig vom Ekkehard IV. öberliferet isch as Cantilena S Galli. De Ekkehard het au d Biographii vom Ratpert gschribe und demm sis Gschichtsbuech wittergfüert. Peter Osterwalder: Das althochdeutsche Galluslied Ratperts und seine lateinischen Übersetzungen durch Ekkehard IV. i: "Das Althochdeutsche in St. Gallen"; de Gruyter, Berlin (1982). (Bem.: De Titel isch irrefüerend, do di althochtütschi Fassig nöd öberliferet isch.)
Notker (altalemannisch: Nôtkêr; altsanggalisch Nögger) isch de Name vo dene Mönch: Notker I. Balbulus (de Staggeli) poeta († 912), en Musiker und Dichter im Chlooster Sanggalle Notker II. Piperisgranum (Pfefferchorn) medicus († 975), en Arzt und Mooler im Chlooster Sanggalle Notker († 975), en Apt vom Chlooster Sanggale (971–975) Notker III. Labeo (de Tütsch) († 1022), en Universalglehrte und Öbersetzer im Chlooster Sanggalle Notker († 1008), Bischof vo Lüttich, früener Mönch vom Chlooster Sanggale Notker Wolf (* 1940), en Abtprimas vom Benediktinerorde
En Wald isch an Ort, wo so viele Beim wachset, dass sich onder denne ihra Krona a b'schdimmdes Klima oischdelld. Wenn des dr Fall isch, no secht mr au Waldinnaklima. Weil en soram Wald ebba so bsondre Bedingunga vorzfända send, hot mr da mit em schbeziella Ökosischtem z'doa. Des isch au dr Grund, warum mr em Wald en Haufa Viecher ond Pflänzla fändet, die mr sonschd woanders gar ned hot. Was genau mr für an Wald vor sich hot, des kommt druff oh, wo mr isch. Erschdns isch wiachtich, wia ofd ond wia heftich 's do an dem Ord soichd - ond des hängt vor ällem damit zsamma, wia hoch mr sich über'm Meer b'fändet, ond wia weid mr davoh weg isch. Zom zwoida isch relevand, uff was für am Boda dr Wald schdohd, aus was für welche Schdoiner der sich entwiggld hot, wiaviel Wassr der schboicherd, und wia woid s' Grondwassr weg isch. Dann isch au noh wiachtich, was dr Mensch für an oifluss nemmt, wia ofd mr d Beim ommhaud und was für welche mr pflanzt. In Doidschland hot mr dromm mehr wie gnuag Wäldr, die Ökosischdem darschdellad, dia voh Fichda ond Kiafra domminierd werrad (Nadlwäldr). Abr mr
Absoluti Johreszahle us em früeie Alterdum si notorisch ungenau. Johreszahle in däm Artikel si Richtlinie und sötte nid z ärnscht gnoh wärde: Für s dritte und zweite Johrduusig vor dr Ziitwändi gits verschideni Standard-Chronologie, wo aber um Johrzähnt von enander abwiiche. Dr Gilgamesch (au Pabilgamesch-Utu-pada, (Pa)bilgamesch; sumerisch Bilgamesch, dGIŠ.BIL.PAP.ga.mes; Dr Vorfahr isch e Held gsi bzw. Dr Noofahr isch e Held, Biname Herr vo Kulaba und Sohn vom Windhuuch) isch ä, mögligerwiis mythologische, König vo dr altmesopotamische Schdadt Uruk gsi. In dr Antike het mä im Gilgamesch a hischdorischi Person gseh. Är chunnt vor uf dr sumerische Königslischte as Bilgamesch und au ass er gege s Ändi vo dr zweite Früehdynaschdii (öbbe 2800 bis 2500 vor dr Ziitwändi) währed 123 Johr gregiert haig. Das isch ein vo de Gründ, ass mänggi anähme, ass er nit ä hischdorischi Person gsi isch. Wil aber hischdorischi Inschrifte vom e Köng vo Kisch, em Enmebaragesi, gfunde worde si, wo us dr gliiche Ziit schdamme, isch mä nüm ganz so sicher. In dr mesopotamische Dradition isch er aber as ein vo de gröschte sumerische König agluegt und au vergöttligt worde. Ein vo siine Zuenäme isch König vo dr Wält gsi. Uruk sig dank ihm zun
Absoluti Johreszahle us em früeie Alterdum si notorisch ungenau. Johreszahle in däm Artikel si Richtlinie und sötte nid z ärnscht gnoh wärde: Für s dritte und zweite Johrduusig vor dr Ziitwändi gits verschideni Standard-Chronologie, wo aber um Johrzähnt von enander abwiiche. Uruk (Sumerisch: URUUNUG ⌷—; in dr Bible Erech; agr. Ορχόη, Orchóē; Ωρύγεια, Õrýgeia; arab. وركاء Warkā’), isch än antiki Schdadt z Sumer und schbööter z Babylonie gsi. Es isch öschdlig vom Flussbett vom hütige Euphrat gläge und weschdlig vom Tigris im enä Sumpfgebiet. Uruk in siiner gröschde Ziit isch die gröscht Schdadt uf dr ganze Wält gsi und het vilicht 50.000 bis 80.000 Iiwohner gha uf erä Flechi vo sächs Quadratkilometer, wo von erä Schdadtmuur umgä gsi si. Mä dänggt ass dr Name vom moderne Irak vom Name vo dr Schdadt Uruk abschdammt. Uruk isch am Euphrat sälber gründet worde und isch es Zentrum vom Handel gsi. Es het vo öbbe 3000 bis 2700 vor dr Ziitwändi d Hegemonie über s südlige Mesopotamie gha. Vili vo de wichdigschte kulturelle Errungeschafte kennt us Uruk, wie d Schbezialisierig und d Entwicklig vo dr Schrift. Siini König wie dr Gründer vo Uruk, dr Enmerkar, dr Lugalbanda, dr Dumuzi und dr Gilgamesch si
D Zikkurat, Ziqqurrat, Zikkurrat, Ziggurat oder Schiggorat, was uf Babylonisch öbbe „Götterberg“ odr so bedüted, isch ä Schtuefetämpel wien er für Mesopotamie typisch isch. Si beschtoht, ähnlig wie die ägyptisch Schtuefepyramide vom Pharao Dschoser, us mehrere quadratische oder rächteggige Blattforme, wo gege obe chliiner wärde, und so win ä chliine, heilige Bärg vo wiitem uf dr mesopotamische Schwemmebeni cha gseh wärde. Aber im Gegesatz zue dr ägyptische Pyramide isch uf dr oberschte Schtuefe von erä Zikkurat ä Tämpel gsi, wo nume d Brieschter hai dörfe ine go. D Zikkurat vo Birs Nimrud isch bsundrig, wil dr Nebukadrezzar II. jedi Schtuefe em än andere Himmelskörper gweiht het: die underschti Schtuefe isch schwarz gsi und het em Blanet Saturn ghört, die zweiti orangi em Jupiter, die roti em Mars, die vierti isch goldig gsi und dr Sunne gweiht, d Schtuefe vo dr Venus isch grüen und die vom Merkur blau gsi. Die oberschti Schtuefe het em Mond ghört und isch silbrig gsi. Dr Durm wo noch dr Bible z Babylon baut worden isch, isch son ä Zikkurat gsi.
Dr Frank A. Meyer (* 6. Januar 1944 z Bieu) esche Schwiizer Schurnalischt, Medieungernämer o Schefpublizischt vor Ferma Ringier. Dr Meyer hed ä Leer aus Schreftsetzer gmachd. Am Aafang vo sire Kariere aus Schurnalischt ischer imnä Prässbüro e sire Heimetschdat Bieu beteiliget gse, o hed aus "auternatife 'Freie Börger' ir Lokaubolitik" metgmachd. Schbäter escher publizistische Berater vom Verläger Michael Ringier worde. Sit 1985 escher Mitglid vor Konzärnleitig vor Ringier AG o Lehrbeuftragte för Mediewirtschafd ar Universität St. Gallen. Dr Meyer esch zodäm Präsentator vor Sändig „Vis-à-vis“ im Schwiizer Färnse o schribt o mängisch i Zitige o Ziitschrefde, unger angerem förd Zürcher Woche, d'Basler Zitig o ds Magazin „Cicero“. Dr Meyer göut aus Inschbirator vom linkspopulischdische Kors vom „Blick“ o gniessd aus Schefkolumnischd vode Ziitschrefde „Blick“, „Suntigsblick“ u vor „Schwiizer Illuschdrierte“ politische Ifluss. Regumässig duet dr Meyer sogenannti „Dîners républicains“ för linksliberali Frönde, wo sini politische Aasechde deile o ongerschdötze, veraaschdaute. O hinger de Kulisse agiert dr Meyer aus Gägeschbeler vo Politiker wie der Christoph Blocher. Es Biischbeu drför esch o sini Blick-Kampagne gäge der ex-schwiizer Botschafter in Berlin, der Thomas Borer. Dr Meyer kritisiert be sine Schurnalischde-Kollege e gwösse Mangu a Originalität. Die Kritik bedrifft aber o ihn säuber, wi
Hange isch a Gmeinde uf de nördliche Siite vum Bodesee und liggt zwische Meerschburg und Friedrichshaffe im Bodeseekreis in Bade-Württeberg. S erschte Mol, wo Hange inere Schrift gnannt worre isch, isch am 24. Januar 1152 innere Urkund vum Papscht Eugen III gsi. Es hot fir mehrere Johrhundert zu de Benediktiner-Abtei Wãẽgaade ghört. Im Johr 1803 isch es durch d Säkularisationus de Kirch weg gnomme worre. Hange hot mit de Stadt Meerschburg und de Gemeinde Dosedorf, Stette und Uhldinge-Mühlhoffe en Gemeindeverwaltungsverband gründet. De Birgermoschter vu Hagnau isch siit 2015 de Volker Frede. Bi de Kommunalwahl vum 25. Mai 2014 isch selle Sitzverteilung ruskumme: FW – 44,9 %, 5 Sitz (+1) CDU – 31,8 %, 3 Sitz (=) Hagnau Aktiv – 23,3 %, 2 Sitz (-1) Im Wappe kaa mer links en Stab vun em Bischoff uff goldenem Grund erkenne. Dees mont, dass Hagnau lang zur Kirch ghört hot. Uff de Wiibau z Hagnau macht rechts im Wappe a blaue Traub an em Rebzwiig uffmerksam. S Wappe stammt us em Johr 1963, wo es de Bade-Württembergische Inneminischter d Hagnauer zugsproche hot. Hange hot zu a paar schwiizer Gmeinde uff de andre Siite vum See Partnerschafte. Altnau Münschterlinge: Selle Partnerschaft isch gfeschtigt durch
Tschechie (amtlech Česká republika, Tschechischi Republik, Česko, Tschechie) isch es Land vo Mitteleuropa. D Nochberländer sind Pole im Norde, Dütschland im Weschte, Öschtriich im Süde und d Slowakei im Oschte. Tschechie isch öppä zwei Mal so gross wiä d Schwiz und hät öppe um d Hälfti meh Iiwohner. D Houptstadt isch Prag (Praha) und hät öppe 1,5 Millione Iiwohner. Anderi wichtigi Schtädt sind Brünn, Ostrau, Pilse und Olmütz. Bis 1993 hät Tschechie politisch zämä mit dä Slowakei zur Tschechoslowakei ghört. Siit äm 1. Mai 2004 isch s Land Mitgliid vo dä EU. D Landschaft vu Tschechie hät verschideni Regioone. Im westlige Deil, em historische Tschechie, isch s Tschechische Becki mit de Flüss Elbe un Moldau (Vltava uff Tschechisch). D Ebeni wird vum Erzgebirge, de Sudete un em Šumava-Gebirge umrandet. In de Sudete, a de Gränze zu Pole, isch au de höchst Punkt vum Land, d Schneekoppe (Sněžka), wu 1602 Meter über em Meer litt. Östlig vum Becki litt di Böhmisch-Mährischi Höchi, de Höchezug, wu's vum Mährische Becke drännt. S Chliima vu Tschechie isch kontinental mit ozeanische Iiflüss. S Johresmittel vo de Tämperature litt bi acht Grad, im Februar sin d'Temperature im Durchschnitt bi 0,5, im Juuni bi 18,6 un im
Lettland (amtlech: Latvijas Republika) isch es Land im Baltikum in Nordeuropa. S'Land gränzt im Norde an Eschtland, im Oschte an Russland, im Südoschte Wiissrussland und im Süde an Litaue. Im Weschte isch d'Oschtsee. D'Republik Lettland dehnt sech in Oscht-Wescht-Richtig 450 km und in Nord-Süd-Richtig 210 km aus. D'Houptstadt isch Riga, witeri wichtigi Schtädt sind Daugavpils und Liepāja. Dä höchscht Bärg isch dä Gaizinkals mit 311 Meter. Bis zum erschte Weltkrieg isch Lettland än Teil vo Russland gsi; noch em Krieg händ sech d'Lette für unabhängig erklärt. Im zweite Weltkrieg isch d'Sowjetunion allerdings wieder iimarschiert und häts Land aagschlosse - erscht am 21. Auguscht 1991 isch Lettland wider ganz selbstschtändig worde. C. Grewingk: Geologie von Liv- und Kurland. Dorpat 1859 (Digitalisat) Klemens Ludwig: Lettland. (= Beck’sche Reihe; Länder; 882). Beck, München 2000, ISBN 3-406-44782-1. Baltische Bibliographie. Schrifttum über Estland, Lettland, Litauen. Herder-Institut, Marburg 1994–, ISSN 1436-4786 Commons: Lettland – Sammlig vo Multimediadateie Aktuelli Informatione über Lettland Länderinformatione zue Lettland (Uuswärtigs Amt, Berlin) Lettland-Institut vifanord Virtuelli Fachbibliothek Nordeuropa und Ostseeruum Vialatvia – Bilder und Länderinformatione zue Lettland 56.86888888888924.841111111111Koordinate: 57° N, 25° O
D Republik Wiissrussland isch es oschteuropäischs Land. Im Norde grenzt Wiissrussland an Lettland und Litaue, im Weschte an Pole, im Süde a d Ukraine und im Oschte an Russland. Zuägang zum Meer hät Wiissrussland kaine. D Houptstadt und gröschti Stadt isch Minsk mit chnapp 2 Millione Iiwohner. Anderi wichtige Städt sind Homel, Mogilew und Wizebsk. Mit öppe zäh Millione Iiwohner hät s Land echli meh Iiwohner als d Schwiiz, wo sech über en öppe föif Mal so grossi Flächi verteilet. Bis zum Erschte Weltchrieg isch Wiissrussland immer e Teil vomene mächtigere Land gsi, öppe vo der Adelsrepublik bzw. em Chönigriich Pole, vom Grossfürschtetum Litaue oder vom Russische Kaiserriich. Noch em Erschte Wältchrieg isch es as Unionsrepublik en autonome Teil vo de Sowjetunion worde, und noch em Zweite Weltchrieg häts e Vergrösserig uf Chöschte vo Zwüschechriegs-Pole überchoo. Wäg sirä Nöchi zum ukrainischä Tschernobyl isch dr südlech Teil fo Wiisrussland o dür d Katastrophe vo Tschernobyl betroffä gsi. 1991 isch es vo de Sowjetunion unabhängig worde. Sit 1994 wird s Land vom Aljaksandr Lukaschenka (russisch: Alexander Lukaschenko) regiert. Noodernoo isch es zunere Diktatur verchoo. Nach de Präsidäntschaftswahle 2020 isch ä grossi Oppositionsbewegig gäge dr Alexander Lukaschenko entstande. Si wärfe dr Regierig Wahlbschiss
Der Sacha Noam Baron Cohen (* 13. Oktober 1971 z Hammersmith, London, Ängland) esche änglische Komiker u Schouschbeler, wo bsungers bekannt esch för sini vo ehm verkörperete Charaktere Ali G, Borat u Brüno. Der Humor fom Baron Cohen werd aus poschtmodärn bezeichnet, wüu d' Charaktere u Situazione hüüfig e viudütige Sinn gäbe. So het dr unklari etnischi Hingergrund vom Charakter Ali G zo mediale Kontroverse gführt. Dr Borat isch, dank em Borat-Film 2006, zomindescht in Europa sini bekanntischti Figur worde. Dr Film isch e sogenannte Mockumentary-Film, das heisst, är nimmt Domkumentarfilm hops. Före Sacha Baron Cohen isches di zweiti Hauptrolle imne Kinofilm gsi, nachem Film Ali G in da House. A beidne Film het der Sacha Baron Cohen am Dräibuech mitgschaffed, und het d'Hauptrolle vom Borat Sagdiyev, emne kasachischä Färnsereporter, überno. Dr Film hed sini Prömiere am 8. Septämber 2006 bim Filmfeschtival z'Toronto gfiiret. Am 15. Januar 2007 isch dr Sacha Baron Cohen für sii Rolle aus Borat ir Kategori „Beschd Houptdarschdeller − Komödie oder Musical“ mid em Golden Globe Award uszeichnet worde. 1995: Jack and Jeremy’s Police 4 (TV-Special) 1996: Punch (Churzfilm) 1998: Live from the Lighthouse (TV-Special) als Ali G 1998–1999: The 11 O’Clock Show (Färnsehserie) als Ali
D Keilschrift isch die eltischti Schrift, wo s uf dr Wält je ge het. D Schryber vo de Sumer häi se öbbe 3000 vor Chrischtus agfange bruuche. D Keilschrift isch öbbe 3000 vor dr Zitewändi z Mesopotamie bi de Sumerer ufchoo. Me het se us erä eltere Bildschrift entwicklet, wo im spoote vierte Johrduusig in dr Uruk IV-Zyt bruucht worden isch. Die sumerischi Keilschrift isch drno mit Abassige au übernoo worde für zum in andere Sprooche z schriibe. Es git Züügnis drvo für s Akkadisch, s Elamitisch, s Hethitisch, s Luwisch, s Hurritisch und s Urartisch. Die Schrifttradizioon het au Iifluss gha druf, wie me s Altpersische und s Ugaritische gschribe het. Um 1400 vor Chrischtus isch d Keilschrift die am witischte verbreiteti Schrift im Middlere Oschte gsi. Au d Ägypter häi se bruucht im Verchehr mit de Herrscher z Chliiasie und z Mesopotamie. Die letschti bekannti Inschrift isch vom Johr 75 noch dr Zitewändi. D Form vo de Schriftzeiche ergit sech als Funktion vom Schriibmaterial: uf Dondafele het mä mit emä Schriibgriffel d Schriftzeiche z erscht iigritzt, spööter aber iidruckt. S Ändi vom stumpfe Griffel isch diefer iinedruckt worde und so si die typische keilförmige Strich entschdande, wo dr
Dr Internazionali Holocaust-Karikature-Wettbewärb (International Holocaust Cartoon Competition) esch 2006 vo dr regierungsnöche iranische Ziitig Hamshahri iniziiert wordä. Aus Reakzion of di dänische Mohamed-Karikature aakündigt, sött dr Wettbewärb nach Aagabe vo de Iniziatore derzue diene, d'Meinigsfreiheit vo de weschdleche Gsöuschafde ofd Proob z'schdeue, u dr Holocaust aus Propaganda zugunschde fom Schdaat Israel darzschdeue. Internazionau esch dr Wettbewärb aus Ufruef zor Holocaustlügnig kritisiert worde, u o es baar iranischi Intellektuelli hei sech kritisch güsseret. Am 1. Novämber 2006 sed Sieger fom Wettbewärb bekanntgmacht worde. Dr 1. Priis miteme Priisgäut vo 12.000 US-$ esch a Marokkaner Abdellah Derkaoui gange. Dr zwot Priis miteme Priisgäut vo 8000 US-$ deile sech dr Brasilianer Carlos Latuff und, ungerem Psöidonüm A. Chard d'Französin Françoise Pichard, wo unger anderem för ds rächtsextreme Magazin Rivarol schaffet. Di öbrige Priise si houptsächlech a iranischi Schdaatsaghörigi gangä. Mohamed Karrikature-Wettbewerb Israelischer antisemitischer Karikature-Wettbewerb die umschdritte Cartoons of irancartoon.com Un dessinateur marocain remporte le concours iranien (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.latribune.fr - La Tribune, 2. November 2006 Holocaust-Karikaturen prämiert - Stern, 2. November 2006 Iran picks winner in Holocaust cartoon contest - Washington Times, 2. November 2006
Russland (russisch Россия , Transkription Rossija) bzw. di Russisch Federation (oder sältener Russländischi Federation; russisch Российская Федерация, , Transkription Rossijskaja Federazija) isch e federative Staat im nordeschtlige Eurasien un vu dr Flechi här dr grescht vu dr Erde. No dr russische Verfassig sin di bode Näme Russland un Russischi Federation glychwärtig. Russland zellt mit syne 146 Millionen Yywohner uf eppe 17 Millione Quadratkilometer zue dr wältwyt am dinnschte bsidlete Flechestaate. D Hauptstadt vum Land isch Moskau. As ander wichtig Zäntrum giltet Sankt Petersburg, wu zwische 1712 un 1917 Hauptstadt gsi isch un e architektonischi un kulturälli Brugg vu Russland no Weschteuropa bildet. S hitig Russland het si us em Großfirschtetum Moskau, eme Dailfirschtetum vum friejere oschtslawische Rych Kiewer Rus, zuen eme Vilvelkerstaat entwicklet, wu iber hundert Ethnie zellt, doderby mache d Russe hite ca. 81 Brozänt vu dr Bevelkerig uus. Di Russisch Federation isch „Furtsetzerstaat“ vu dr Sowjetunion in internationale Organisatione, Atommacht un ständig Mitglid vum Wältsicherheitsrot. No dr Erholig vu dr poschtkommunistische Transformationskrise in dr 1990er Johr ghert Russland zurzyt no dr Chaufchraftparitet zue dr sechs greschte Volkswirtschafte vu dr Wält un giltet as wichtigi Industrienation, wu au dur ihre Rychtum an natyrlige Ressource hochi internationali Bedytig het. Russland
Ds chliine rote schüelerbuech esch es Handbuech för Schüeler gse wo 1969 erschine isch un wo fo de Däne Bo Dan Andersen, Søren Hansen und Jesper Jensen underem Originautitu Den lille røde bog for skoleelever gschrebe worde esch. Das Buech reflektiert s Dänke vor 68er-Bewegig, isch i vili Schbrache übersezt worde und in mehrere Schdaate esches sogar verbote worde oder nor in verchörzter Form erschine. E dütschi Übersetzig esch 1970 im Verlag Neue Kritik erschine. Si schdammt vom Peter Jacobi u vom Lutz Maier u isch a di dütsch Schbrach aapasst worde. Dr Titu esch im dütschschbraachige Ruum sehr erfougrich gseh u isch innerhaub fo drüüne Jahr 8 mau verlegt/drockt worde, met insgsamt 180.000 Äxemplaar. Ir Schwiz het dr Politiker Hans Martin Sutermeister e Kampagne gschdartet und hets gschaffet, dass d'Iifuhr vo däm Büechli teilwiis verbote worde esch. Ebefaus verbote worde isches z'Frankriich o in Italie; in Ängland esch ds little red schoolbook nor in gchörzder Form erhäutlech gseh, die obszöne Teil se gschdreche worde. D'Zensurmassnahme in Ängland si 1976 düre Europäisch Grichtshof för Mönscherächt beschdätigt worde, gliichzitig esch aber ou dr Umfang vor Meinigsfreiheit klarer aus vorhär definiert worde. In Öschdriich wird ds Buäch in öberarbeiteter Form bis hüt