rlitschk/wikidir huggingface dataset:
S Westjordanland (arabisch الضفة الغربية‎‎, DMG aḍ-Ḍaffa al-Ġarbiyya, aḍ-Ḍiffa al-Ġarbiyya, hebräisch ‏הגדה המערבית‎‎ haGada haMa'arawit) oder Westbank (änglisch West Bank), au Cisjordanie, in Israel offiziell Judäa und Samaria (hebräisch ‏יהודה ושומרון‎‎ Jehuda we-Schomron), isch e Gebiet in Vorderasie westlig vo Jordanie und östlig vo Israel mit ere Flechi vo öbbe 5800 Kwadratkilometer; doodrvo si öbbe 220 Kwadratkilometer Wasser. 2012 het s gschetzt öbbe 2,4 Millione Iiwooner gha, 83 Brozänt Palestinenser und 17 Brozänt Juude, wo in öbbe 355 israelische Siidlige und iire Usseboste lääbe. S Gebiet isch in dr Biible as Siidligsgebiet vo verschiidene kanaanitische Völker bekannt, vor allem de Fönizier, de Samaritaner und de Hebräer. D Hebräer häi d Königriich Israel und Juda gründet. Im Lauf vo sinere lange Gschicht isch s Gebiet immer wider eroberet und bsetzt worde; Däil drvo häi zu de antike Riich vo Assur, Egüpte, Persie und Rom ghöört, spööter häi s d Abbaside erooberet, d Osmane und d Brite. Noch em Erste Wältchrieg isch s Däil vom britischen Völkerbundsmandat für Palestina und d UN-Vollversammlig het s im Däiligsblaan vo 1947 für en arabische Staat reserwiert. D Araber häi das nid anerkennt und im Arabisch-Israelische Chrieg vo 1948 no mee vo däm Territorium verloore. Noch
Inkscape isch e Open-Source-Vektorgrafik-Editor. S Ziil isch s, zue de Standards SVG un CSS kompatibel z sii. Inkscape isch als Fork vun Sodipodi ufgrund vun Unstimmigkeite iber d Ziil und de Entwicklungsweg entschtonde. Mit em Fork isch mer vun C zuer C++-Programmiersproch un vun GTK zuer C++-Variant GTKmm gwechselt. Zuedem isch d Benutzeroberfläch neij gschtaltet worre un e Viilzahl on Funktione dezuekumme. Inkscape wird aktiv witerentwickelt, un neije Versione erschiine regelmässig. D neijscht Versione hen d Megligkeit, in Konferenzschaltung z zeichne (dodebi wird s Jabber-Protokoll verwendet); Diagramm mit beweglige Verbindunge z erschtelle; Unicode, Fliesstext un Text-uf-Pfad; Effekte, Klone un Layer; Bitmap-Tracing; sowie Lizenz- (wie z. B. Public Domain) un ondri Metainformatione als RDF zue dr Graphik zuezfiege. Vorteil, speziell fir Ofänger, wu Inkscape gegeiber ondre (koschtepflichtige) Vektorgrafik-Programme wie Adobe Illustrator bietet, isch d intuitiv Hondhabung un d Benutzerfrejndligkeit sowie extrem kurzi Ladezyt bim Schtarte vum Programm. Inkscape isch bsunders guet geignet zum Erstelle un Layoute vun Flugblätter, CD-Cover, Poster, Logos, Schriftziig, Comics(-Charaktere), Schtadtpläne usw. De uffig Zuegriff zue de Codebasis fir alli Entwickler un d Mitwirkung in de Open-Source-Gmeind wird bi Inkscape gross gschribe. S Autoreteam isch zuem Zytpunkt vum Fork uss drey US-Amerikaner bschtonde; zomme mit eme Kanadier bilde
Die Arabischi Befreijigsarmee (arabisch جيش الإنقاذ‎ Dschaisch al-Inqadh, DMG Ǧayš al-Inqāḏ ‚Armee der Errettung‘) isch e paramilidäärischi Organisazioon im Palestinachrieg gsi, wo vo dr Arabische Liga ufgstellt worde isch. Si isch under em Befääl vom Fausi al-Kawukdschi gstande, won emol en Agänt vo dr dütsche Weermacht z Palestina gsi isch. Die arabischi Befreijigsarmee isch im Novämber 1947 z Qatana bi Damaskus ufgstellt worde. Vom Dezämber 1947 aa si Äihäite in s Mandatsgebiet Palestina iigsickeret. Die häi vo dr Arabische Liga dr Ufdraag überchoo, die arabische Bevölkerigszentrum in dr Zit vom Ändi vom Mandat bis zur Intervenzioon vo reguläre arabische Drubbe z schütze. Die Arabischi Liga het sä as Gegestück zur Armee vom Häilige Chrieg gsee, w under em Iifluss vom Mohammed Amin al-Husseini gstanden isch. Die Arabisch Befreijigsarmee hät äigentlig sötte us acht Batallioon bestoo, aber nume öbbe vier si as Batallioon ufgstellt worde, die andere häi drotz ihrem Naame nume Kompaniisterki gha. Im Summer 1948 isch dr Verband am sterkste gsi mit öbbe 4'000 Soldaate. Die mäiste von ene si us Sürie cho. Usserdäm het s au palestinensischi Araber, Iraker und Egüpter in dr Armee gee, und nit-arabischi Muslim. Die Arabisch Befreijigsarmee isch Ändi Oktober 1948 vo de Israelis
D Chartum-Resoluzioon vo 1. Septämber 1967 isch bi dr Komferänz vo de Füerer vo acht arabische Staate noch em Säggsdaagchrieg z Chartum verabschiidet worde. Si het d Ussepolitik vo dene Staate bis zum Jom-Kippur-Chrieg im Joor 1973 festgläit. D Resoluzioon het bestimmt: ass dr Kampf gege Israel furtgsetzt wird ass dr arabisch Öl-Boykott, wo wääred em Säggsdaagchrieg bestande het, beändet wurd ass dr Chrieg im Jemen söll beändet wärde ass Egüpte und Jordanie ökonomischi Understützig bechieme Im dritte Absatz vo dr Resoluzioon stöön d Bestimmige, wo as die „drei Näi“ beziejigswiis uf Änglisch the „Three No’s“ bekannt worde si: NO peace with Israel – Käi Friide mit Israel NO recognition of Israel – Käi Anerkennig vo Israel NO negotiations with Israel – Käni Verhandlige mit Israel Die Arabischi Friidensiniziative, wo die Arabischi Liga im Merz 2002 verabschiidet het, gältet as e Verzicht uf d Chartum-Resoluzioon. D Iniziative macht s Aagebot, ass die arabische Staate iiri Beziejige mit Israel wurde “normalisiere”, wenn Israel sich uf d Gränze vo 1967 wurd zruggzie und en unabhängige palestinensische Staat mit Ost-Jerusalem as Hauptstadt wurd anerkenne. Die Friidensiniziative isch im Merz 2002 vom saudische König Abdullah ibn Abd al-Aziz vorgschlaage und im Juni 2002 vo
Dr Bärner Filmprys (dytsch Berner Filmpresi oder Filmpreis des Kantons Bern) isch e Uuszaichnig, wu all Johr fir Kino- un Feschtiwalfilm vergee wird, wu chinschtlerisch uuseraage. Näbe ganze Film chenne au Ainzellaischtige in allne Beraich vum Filmschaffe (z. B. Reschy, Draibuech, Kamera, Filmmusik, Darstellig, Uusstattig, Koschtim, Schnitt) uuzaichnet wäre. Dr Prys wird vu dr Bärner Filmfeerderig im Amt fir Kultur vum Kanton Bärn uusgschriibe. Näbe Hauptprys wäre au Anerkännigsprys, Noowugsfeerderprys un au Publikumsprys vergee. 1995 Zwischentöne – Filmprys (Reschy: Bernhard Nick) Der Stand der Bauern – Dokumentarfilmprys (Reschy: Christian Iseli) 1996 Besser und besser – Filmprys (Reschy: Alfredo Knuchel & Norbert Wiedmer) Schlaraffenland – Filmprys (Reschy: Felix Tissi) 1997 Das Schweigen der Männer – Filmprys (Reschy: Clemens Klopfenstein) 1998 Zakir and his Friends – Filmprys (Reschy: Lutz Leonhardt) 1999 Schlagen und Abtun – Filmprys (Reschy: Norbert Wiedmer) Alvaro Bizzarri – Ehrig 2000 Jour de nuit – Filmprys (Reschy: Dieter Fahrer & Bernhard Nick) Une synagogue à la campagne – Dokumentarfilmprys (Reschy: Franz Rickenbach) Morphologies – Churzfilmprys (Reschy: Franz Martig) 2001 Big Mac Small World – Filmprys (Reschy: Peter Guyer) Q – Begegnungen auf der Milchstrasse – Filmprys (Reschy: Jürg Neuenschwander) Viva la muerte – Es lebe der Tod – Filmprys
D Stephanie Gossger (* 18. Augschte 1975 z Raveschburg) isch e dytschi Film- un Theaterschauspiileri. D Gossger het an dr Staatlige Hochschuel fir Musik un Darstellendi Chunscht Stuegert Schauspiil studiert. Syterhär dritt si an verschiidene dytsche Bihne uf, unter anderem z München, z Essen, z Düsseldorf, z Recklinghausen un z Haidelberch Vu 2000 bis 2007 isch si Mitglid vum Ensemble vum Theater Augschburg gsii. E braiter Publikum chännt si dur iri Mitwirkig in verschiidene Färnsehprodukzione. Fir iri Roll vu dr Greta Lissmann im Färnsehfilm Einer geht noch het si anne 2001 dr Adolf-Grimme-Bryys iiberchuu. D Stephanie Gossger läbt z Berlin un isch ghyrote mit em Baritonsänger Günter Papendell. 2000: Einer geht noch; Reschy: Vivian Naefe 2000–2001: Nikola (Färnsehserie) 2002: Das Haus der Schwestern; Reschy: Rolf von Sydow 2002: Bobby 2002: Der Morgen nach dem Tod; Reschy: Sibylle Tafel 2003: Vier Küsse und eine E-Mail; Reschy: Felix Dünnemann 2004: Tatort: Abgezockt 2004: Liebe süß-sauer: Die Verlobte aus Shanghai; Reschy: Sibylle Tafel 2004: SK Kölsch – Familienbande 2004: Mr. und Mrs. Right; Reschy: Torsten C. Fischer 2004: Charlotte und ihre Männer; Reschy: Dirk Kummer 2005: Die Abstauber; Reschy: Tobi Baumann 2007: Christina (Churzfilm); Reschy: Benedikt Maria Kramer 2008: SOKO Leipzig – Der
Dr Carl Burckhardt (au Karl; * 29. Juni 1795 z Baasel; † 1. Februar 1850 z Pisa) isch e Schwizer Politiker und Jurist gsi. Dr Buurged isch us eme bedütende Baasler Rootsgschlächt gstammt. Er het vo 1814 bis 1820 an de Uniwersidääte vo Häidelbärg, Göttinge, Berlin und Bariis studiert. In de 1820er-Joor het er zum gmässigt liberale Tugendbund z Baasel ghöört. Usserdäm het er as Füerigsperson in dr opposizionelle Gmäinnützige Gsellschaft gulte, wo 1777 gründet worde isch und uf zitgmässi Reforme usgrichdet gsi isch. Won er zrugg y Baasel gsi isch, het men en 1821 zum Bresidänt vom Zivilgricht ernennt, wo in sällere Zit nöiorganisiert worde isch. Dr Buurged isch 1822 in dr Grooss Root, 1832 in dr Chläi Root und gliichzitig zum Bürgermäister vo Baasel gweelt worde. Är isch im Amt gsi, wo 1833 d Drennig vo Baasel-Stadt und Baasel-Land ändgültig vollzoge worde isch. As Bürgermäister isch er vo 1832 bis 1846 au Daagsatzigsgsandte gsi. Im Zuug vo dr Verfassigskriise vo 1846/1847 het er nüm für d Wiiderwaal kandidiert und isch eso 1846 vom Amt vom Bürgermäister abdrätte. Vor allem am Aafang vo sinere politische Karriere het er sich gegen Aagriff vo de Konserwative müesse weere, am Ändi gege
D Angela Schanelec (* 14. Februar 1962 z Oola) isch e dytschi Filmreschiseeri un Draibuechautoori. Si schafft au as Schauspiileri un Ibersetzeri un isch Brofässeri. Si zellt zue dr „Berliner Schuel“. D Angela Schanelec het vu 1982 bis 1984 e Schauspiil an dr Hochschuel fir Darstellendi Chunscht z Frankfurt am Main studiert. Noch em Studium het si bis 1991 as Theaterschauspiileri gschafft un het Engaschmänt am Schauspiel Köln, Thalia Theater z Hamburg, an dr Schaubühne am Lehniner Platz z Berlin (wu sie u. a. in dr Reschy vum Jürgen Gosch mit em Ulrich Wesselmann im Zwoopersonestuck Trio in Es-Dur vum Eric Rohmer] ufdrätte isch) un am Schauspielhaus Bochum. Anne 1990 het si ne Filmreschystudium an dr Dytsche Film- un Färnsehakademy Berlin aagfange, wu si 1995 mit em Diplom abgschlosse het. Syterhär schafft si aas freii Filmreschiseeri. Fir ire Film Marseille isch si anne 2005 vu dr dytsche Filmkritik mit em Bryys vum beschte Draibuech uuszaichnet wore. Zum Episodefilm Deutschland 09 het si s Kapitel Erster Tag drillt. Ire Spiilfilm Orly isch im Rame vum Forum vu dr Internazionale Filmfeschtspiil Berlin 2010 ufgfiert wore. Dr Film het im nämlige Johr dr Filmchunschtbryys vum Feschtival vum dytsche Film z Ludwigshafen/Rhyy gwunne. Wu
Dr Felix Saresii (* 7. Oktober 1797 z Baasel, † 21. Jänner 1862 z Baasel) isch e Baasler Industrielle und Politiker gsi. Dr Felix Saresii isch as Soon vom Kaufmaa und Politiker Felix Saresii (1771 - 1839) uf d Wält choo. Er het e Leer gmacht in dr Bauellefabrik vo sim Vatter und het denn e Baar Joor z Frankriich und z Ängland gläbt. Er isch zrugg uf Baasel choo und isch im vätterlige Bedriib iigstiige. Im gliiche Joor het er d Dochder vom Kaufmaa Hans Georg Buurged, d Emma, ghürootet. Er het Bauellespinnereie kauft und eso s Familiegschäft usbaut. 1829 isch er Bresidänt vo dr dr Gmäinnützige Gsellschaft worde. 1833 isch er in Groosroot gweelt worde. Er het sich vor allem für d Erziejig und für Chilleaagläägehäite iigsetzt. 1835 het er mitghulfe, die Freiwilligi Akademischi Gsellschaft z gründe, wo die wüsseschaftligi Bildig und Forschig im Allgemäine het welle fördere, bsundrigs aber d Uniwersidäät Baasel. 1840 isch er Mitgliid vom Chläine Root worde und siibe Joor druf Bürgermäister. Er isch dr Baasler Delegierti bi dr Daagsatzig gsi und noch em Sonderbundschrieg Mitgliid vo dr Kommissioon, wo an dr nöije Bundesverfasig gschafft het. 1848 het er d Rosalie Brunner ghürootet, won
Die Freiwilligi Akademischi Gsellschaft, abkürzt FAG, isch e Veräin z Baasel, wo die wüsseschaftligi Bildig und Forschig im Allgemäine förderet, aber bsundrigs d Uni Baasel und wüsseschaftligi Baasler Sammlige understützt. Si isch an dr Elisabethestrooss 2 dehäi. D FAG het zur Zit öbbe 1'200 Mitgliider. Iir Vermööge chunnt hauptsächlig vo Spände, Schänkige, Legaat und de Zinse drus. Dr Baasler Rootsher Andreas Hüüsler-Ryhiner het 1835 d Gründig vo dr FAG aagstoosse, wil die finanzielli Laag vo dr Stadt noch dr Kantoonsdäilig und de Uszaalige an dr Kanton Baasel-Landschaft miseraabel gsi isch. Dr Grooss Root het aber äinewäg beschlosse, ass d Uniwersidäät en öffentligi Instituzioon wurd bliibe. Dr Hüüsler zämme mit andere het dorum am 20. April zur Gründig von ere Gsellschaft ufgrüeft, wo Spände wurd sammle zum d Dozänte vo dr Uni chönne zaale, wüsseschaftligi Sammlige usbaue und dr Öffentlikäit wüsseschaftligi Forschigsergäbnis zuegänglig mache. Dank dere Gsellschaft het 1874 s Bernoullianum, 1884/85 s Vesalianum, 1886 dr Botanisch Gaarde oder 1901 d Uniwersidäätsbibliothek Baasel chönne baut wärde. D Gschicht vo dr FAG D Website vo dr FAG
Dr Johann Jakob Buurged (* 15. August 1809 z Baasel; † 12. April 1888 z Baasel) isch e Baasler Richder, Kantonalpolitiker und Bürgermäister gsi. Dr Johann Jakob Buurged het Rächtswüssenschafte studiert und het vo 1834 aa as Bolizeirichder gschafft. Spööter isch er Kriminal- und Waiserichder worde. Vo 1840 bis 1848 isch er dr Bresidänt vom Appellazioonsgricht gsi und isch vo 1837 bis 1870 im Basler Groosse Root gsässe. Vo 1848 aa isch er Mitgliid vom Chläine Root und vo 1849 bis 1859 Bürgermäister vo Baasel-Stadt gsi. 1848 het er Baasel-Stadt an dr Daagsatzig z Bärn representiert. Ab 1873 isch er Mitgliid vom Staatskollegium gsi. Dr Buurged het sich bsundrigs mit Justiz- und Baufrooge abgee und sit dr Gründig vom Bundesstaat mit aktuelle Brobleem vo dr Niiderlassig. Dr Johann Jakob Buurged isch sit 1835 mit dr Elisabeth, geboreni Ryhiner (1815–1899), verhürootet gsi. Iire eltist Soon isch dr Staatsaawalt und Politiker Johann Jakob Buurged (1836–1890) gsi. Dr Johann Jakob Buurged isch uf em Wolfgottesacker in Baasel begrabe. Leonhard Burckhardt: Johann Jakob Burckhardt . In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. 2003 Dr Stammbaum vom Johann Jakob Burckhardt in stroux.com Normdate: GND: 137562268 | VIAF: 81737270
D Niiderlassigsfreihäit innerhalb vom ene Staat gältet hüt as e Grundrächt vo de Staatsbürger (Menscherächt). Historisch isch dr Aaspruch uf Personefreizügigkäit äng mit dr Forderig noch Handels- und Gwärbfreihäit verbunde. In Öiropa isch si en Errungeschaft vo dr Franzöösische Revoluzioon. Si isch vilmol in dr Staatsverfassig verankeret. In dr Schwiz zum Bischbil definiert dr Ardikel 24 vo dr Bundesverfassig vo 1999 d Niiderlassigsfreihäit as s Rächt vo jeder Person mit dr schwizerische Staatsaaghörigkäit, sich an jedem Ort im Land niiderzloo, d Schwiz z verloo oder in si iizräise. D Iiwoonerkontrollämter vo de Gmäinde registriere wär zueziet und wär wägziet. In dr EU isch si noch de Ardiggel 43 EG/‌49 AEUV und 48 EG/‌54 AEUV Däil vo dr Freizügigkäit, wo s Rächt vo Persoone und Gsellschafte vom bürgerlige Rächt und vom Handelsrächt vo alle Mitgliidstaate si. Für Persoone, wo nid Staatsbürger si, git s bsundrigi Aaordnige, wo vilmol uf bilaterale Verdrääg berueje. Im Ancien Régime het s kä Rächt uf freiji Niiderlassig gee. S Woonrächt in ere Gmäind het vo dr Obrikäit müesse bewilligt wärde. S Niiderlassigsrächt und die politische Rächt si im Allgemäine e Brivileeg gsi, wo d Noochkomme vo altiigsässene Iiwooner as Bürgerrächt gerbt häi. S Niiderlassigsrächt het mä
Dr Sammy Mahdi (* 21. Septamber 1988 z’ Ixelles/Elsene, Regioon Brüssel-Hàuiptschtàdt) ìsch a belgischer Politiker vu dr Pàrtäi Christen-Democratisch en Vlaams (CD&V). Ar ìsch ànna 2019 ìn d’ Belgischa Àbgoordnetakàmmer gwählt worra un ìsch ìm Oktoower 2020 Schtààtssekretäär fìr Àsyl un Wànderung ìn dr Regiarung De Croo worra. Dr Sammy Mahdi ìsch ànna 1988 z’ Ixelles/Elsene bii dr belgischa Hàuiptschtàdt Brüssel uff d’ Walt kumma. Ar ìsch dr Suhn vun’ra fläämischa Belgera un vu’ma schiitischer Iràker. Siina Fàmìlia müatterliigersitts schtàmmt üss Moerbeke-Waes ìm Oschtflandra, un siina Fàmìlia vàtterliigersitts kummt vu Basra ìm Süüda vum Iràk. Dr Vàtter ìsch àm And vu da 1970. Joohra àls Flìchtlìng ìm Belgia kumma —ar hàt d’ Diktàtüür vum Saddam Hussein gflechta. Uffgwàcksa-n-ìsch dr Mahdi z’ Brüssel; ar ìsch ìn a nìederlandischschprààchiga Schüal gànga. Ar hàt gsajt, àss’r ìn siinera Jugendsjoohra waga siinera Àbschtammung beschìmpft un benochtailigt worra-n-ìsch. Dr Mahdi hàt z’äärscht Politikwìssaschàft àn dr nìederlandischschprààchiga Fräija Üniwärsiteet vu Brüssel gschtudiart. Ar hàt drnooh a Maischterpriafung vum internàzionààla un öiropäischa Racht bschtànda. Vu 2014 bis 2017 ìsch’r pàrlàmantàrischer Mìtàrwaiter biim fläämischa-n-Àbgoordnet Joris Poschet gsìì. Naawadràà ìsch’r ànna 2015 Mìtglìed ìn dr Jugendàbtailung vu dr fläämischa chrìschtdemokràtischa Pàrtäi Christen-Democratisch en Vlaams (CD&V) worra. Ìm März 2017
Dr Emil Müller-Ettikon, aigetli Emil Müller, (* 28. Dezämber 1911 z Sindolsheim; † 14. Februar 1985 z Ettikon) isch e dytsche Oberstudierot, Autor un Haimetforscher gsii. Dr Emil Müller isch im mainfränkische Sindolsheim uf d Wält chuu. Vu dr Vatersyte här sin syni Vorfahren Buure gsii, vu dr Muetersyte här Scheefer. Sy Vater Emil Müller (1882-1952) isch Buur un Gaschtwirt gsii, sy Mueter isch d Kätzhe Müller geb. Roichter (1882-1951) gsii. D Eltere hän anne 1920 dr Ettikoner Hof paachtet, e Wirtschaftshof vu dr Lonza-Wärch z Ettikon, wu zue dr Gmai Kadelburg oberhalb vu Waldshuet ghert. Är het si speter no däm Ort Müller-Ettikon gnännt. Dr Emil isch zäme mit sym Brueder Rudolf (1910-1943) un dr Schweschter Lieselotte uf däm Ettikoner Hof ufgwagse, wu diräkt am Ettikoner Lauffe im Rhy lyt. Är isch z Kadelburg uf d Volksschuel gange. Wel er hätt solle ne Dierarzt gee isch er derno z Waldshuet uf s Gimnasium, wun er 1932 Abitur gmacht het. No dr Schuel het er an dr Uniwersitet Fryburg aagfange verschideni Fächer z studiere, derno het er z Haidelberch, z Berlin, z Gämf un schließli wider z Fryburg Germanischtik un Zytigswisseschaft studiert. E baar Johr lang het er z Fryburg
47.5565427.587576Koordinate: 47° 33′ 23,6″ N, 7° 35′ 15,3″ O; CH1903: 611211 / 267325 D Rümelimüüli isch e Geträidmüüli gsi, wo vom 13. bis ins 20. Joorhundert am hütige Rümeliblatz 1 in dr Innestadt vo Baasel gstande isch. D Baasler Oobrikäit het welle Gwärbbetriib in d Stadt locke. Für daas het mä e Kanaal baut, wo denn no dr Chläi Birsig ghäisse het, aber wenn das genau bassiert isch, wäiss mä nid. Es isch beläit, ass er sit 1206 dur s Stäinebachgässli gflosse isch. Wie bi andere middelalterlige Kanääl au, isch d Wasserchraft dur Müülireeder gnutzt worde. Wie bim Kanaal kennt mä au s Baudatum vo dr Rümelimüüli nid. Im «Basler Urkundenbuch» wird e Peter Rumbellini erwäänt. Öb das dr Müller gsi isch, isch nit überliieferet. Au d Nääme Rümlin oder Rümelein chömme vor. Im 13. Joorhundert isch d Müüli vom Müller Rümelin die äinzig Chornmüüli innerhalb vo dr Baasler Stadtmuure gsi. Si het d Lüt und d Bachstube mit Chornmääl. Määl versorgt. Es isch mööglig, ass d Oobrikäit dr Chläi Birsig wäge dr Wichdikäit vo dere Müüli in Rümelibach umbenennt häi. Dr erst sicher Hiiwiis ass es dört e Müüli gee het, stammt us em Joor 1362. In däm Joor
D Marie Hagmeier-Meier (* 15. Juli 1892 z Binze; † 3. Augschte 1974 z Löörech) isch e dytschi Dialäktdichteri gsii. Si het am Basler Konservatorium Gsang studiert. Speter isch si Huusfrau gsii un het näbehär Gedicht un Prosa uf Alemannisch gschribe. In sym Artikel „Markgräfler Dichterinnen“ iber d Lina Kromer, d Ida Guldenschuh un d Marie Hagmeier-Meier schrybt dr Hermann Burte im Markgrefler Johrbuech anne 1954: „Neben der Kromer und der Guldenschuh tritt eine neue bedeutende Gestalt in den Kreis der Harfenschlägerinnen: Marie Hagmeier-Meier. Geboren in Binzen an der Kander (1892), wirkt sie als Dichterin wie eine Verbindung der beiden ersten. Sie hat beides: Die Tiefe des menschlichen Erlebnisses und die künstlerische Bewahrtheit des Ideals. Ein dramatisches Grundgefühl wirkt in ihr und läßt sie in Gegensätzen harfen. Sie weiß von der Lust, die tiefer ist als Herzeleid, und spricht es in tadelloser Mundart gekonnt und bewußt aus: Die Schau auf ein herrlich wogendes Kornfeld am Tage, bevor es geschnitten wird, erweckt in ihr die Gedanken an die Ähnlichkeit alles lebenden Seins, Werdens und Vergehens in Natur und Mensch. Sie versetzt sich in die Seele eines unglücklich liebenden Mädchens und weiß in der ausweglosen Lage nur eines: „I gang in Rhy!“
D Gundi Scharpf (* 15. Mai 1941 z Lietzen, Landkrais Lebus, Provinz Brandenburg as Gundi Linder; † 12. Februar 2022) isch e dytschi Dierbfläägeri un Laiteri vum Jungdierufzuchthuus vum Stuegerter Zoo Wilhelma gsii. In dr 1960er un 1970er Jahren het si Affebaby bi sich dehaim versorgt un doderby ne Method entwicklet, wie mer Mänschenaffebaby cha aartgräächt ufzie, wu vu ire Mietere nit aagnuu wore sin. D Gundi Lindner het in dr 1950er Johr e Lehjr in Gfliigelzucht gmacht. Dodmool hän Zoo Maidli noonig as Dierbfläägerne uusbildet. Anne 1960 het si ne Aastellig as Dierbfläägeri bim Stuegerter Zoo Wilhelma gfunde. Dert het si dr Dierbflääger un Laite vum Affehuus Heinz Scharpf chänneglehrt, wu in dr Bräss vylmol iber ne brichtet woren isch wel er Schaufueterige vu dr Seeleebe zäme mit ere Schimpansi gmacht het. Si hän ghyroote un zwoo Deechter kriegt. Anne 1962 het d Wilhelma vier Orang-Utan kriegt, wu no in dr Wildnis gfange wore sin. Si sin schyych un vergelschteret gsii un d Gundi Scharpf het noch ene gluegt. 1967 het e Orang-Utan-Mueter ire Noowugs nit aagnuu. S Baar Scharpf het s Affebaby mit haim gnuu, wel si kai Alternativ ghaa hän, un d Gundi Scharpf het s ufzooge.
Dr Gâteau mollet (als. „waicher Küacha“) ìsch a frànzeescha Assschpeziàliteet üss’m Argonner Wàld, bsunders üss’m Ardenna-n-Argonna. ’S ìsch a Küacha üss Butter, Aijer, Heefataig, Zucker un Sàlz, wo ma-n-àls Vor- odd’r Nohschpiisa ìss. Ma waiss nìt, wänn dr Gâteau mollet zem äärschta Mol kocht worra-n-ìsch. Ma waiss àui nìt, wu’s ärfunda worra-n-ìsch: äntwädder ìn da Ardenna odd’r ìn dr Champagne. S’ Rezapt hann villicht Elsasser mìtgbràcht, wu sa dr diitsch-frànzeescha Kriag vun 1870–1871 gflechta hann. Dàs wurd ärkläära, worum dr Küacha wia-n-a Kugelhupf üsssìeht. Sallamols ìsch dr Küacha Gâteau à la royale gnännt gsìì —dàs bediitet „keenigliger Küacha“. Gassa worra-n-ìsch’r vor àllem vun àrma Fàmìlia. Bii da Hochzittsfaschter hàt ma-n-oft a „waicher Küach“ särviart, mìt’ma verschtäckta Sìlwerrìng drìnn. Wänn a junger Gàscht dr Rìng äntdäckt hàt, dänn hàt ma gsajt, àss’r boll hiroota wurd. Ànna 2007 ìsch z’ Neufmanil ìm Ardennes a Briaderschàft äntschtànda, fìrs lokààla Zuckerkiachla un dr Gâteau mollet färdra. Àlla zwai Joohra orgànisiart d’ Briaderschàft a Fascht z’ Neufmanil, fìr dia Schpeziàliteeta färdra. Gfärdert wìrd àui dr Gâteau mollet dur d’ Bootschàft vu da Briaderschàfta vum Ardennes. A Gâteau mollet kocha ìsch aifàch un koschtbìllig. ’S düürt numma-n-äbb 55 Mìnüüta. Doo ìsch s’ Rezapt fìr äbb 10
Im Züüghuus Baasel an dr Züüghuusstrooss 2 z Baasel isch d Läitig vo dr Rettig Baasel dehäi, eme Beriich vom Justiz- und Sicherhäitsdepartemänt (JSD) vom Kantoon Baasel-Stadt. Speziell isch s au s Zentrum vo dr Abdäilig Milidäär und Ziviilschutz. Säggs Joorhundert lang isch s Baasler Züüghuus am Petersblatz gstande, bis 1914 e nöis Züüghuus bi St. Jakob an dr Züüghuusstrooss Nummere 2 iigweit worde isch. Im Joor 2019 het d Regierig entschiide, ass s Züüghuus as dr zwäit Standort vom Baasler Rettigsdienst wurd diene. As Gründ drfür isch aagee worde, ass d Iisatzort vo dört schnäller und zueverläässiger chönni erräicht wärde. Ooni e zwäite Standort chönni d Vorgoob vom Interverband für s Rettigswääse, ass d Retter in höggstens 10 Brozänt vo de Notfäll spööter as 15 Minute noch em Notruef döffe aachoo, vom Joor 2025 aa nüm chönni iigghalte wärde. Dr zwäit Standort wurd au e Sanierig vom Geböid an dr Hebelstrooss äifacher mache. Dr Beriich Milidäär isch entstande, wo mä d Milidäärverwaltig und s Kräiskommando fusioniert het. S Kräiskommando kümmeret sich um die Aaghöörige vo dr Armee us em ganze Kantoon bis zum Ändi vom Weerpflichtalter. Das si öbbe 40'000 Soldate. Dr Ziviilschutz, wo sit Ändi 1998 au im