rlitschk/wikidir huggingface dataset:
D Epona (gallisch: »Stuete«. S /e/ isch churz betont, s /o/ isch churz unbetont!) isch di keltischi Göttin vo de Ross. Si isch as anzigi keltischi Gotthait vo de Römer öbernoo wore und isch denn au d Göttin vo de Esle, Muli, Ställ, Riiter, Fuerlütt und Händler wore, churz ales wa mit Ross z tue het. Si isch au vo de Helvetier vereert worde. D Epona isch literarisch und epigraphisch seer guet bizügt. Di maiste Widmige i Stai stamed usem nördliche und östliche Gallie. Abem 2. Joorhundert het sich ere Kult afange öber s ganz Römische Riich nördlich vom Mittelmeer verbraite, im ganze sind me as 60 Inschrifte und öber 250 Darstelige bikannt. De Grund sind Händler und Soldaate gsii, wo si zäme mitem Heldegott Hercules und em Chrieggott Mars vereert hend. In e paarne Inschrifte werd si as Königin (Epona Regina) agredt. I acht Inschrifte werd si zäme mit de Suleviae gnennt. En Festkalender vo de Cenomane, emene gallische Stamm i de Poebini, git as Festtag vo de Epona de 18. Dezember aa. D Epona werd maist as e Frau, wo im Damesitz ufeme Ross sitzt oder au zwüschet zwai Rösser, dargstellt. Mengisch het si i de Händ Blueme
De Mercurius Cissonius (au Cisonius) isch en keltische Gott gsii. Sin Name werd zum gallische Wort cissium »Wage« gstellt, drum werd er as Wagegott aaglueget. Well Wäge för Händler wichtig sind, passt da guet zu sinere Gliichsetzig mitem römische Handelsgott Mercurius. Er isch denn au vor alem a Maartort oder Stroossestatione vereert wore. De Cissonius isch bsundrigs i de römische Provinze Germania inferior und Germania superior vereert worde, aber au vo de Helvetier und binochbuurte Stämm. Im ganze sind guet e Dotzet epigraphischi Inschrifte vonem bikannt. Inere Inschrift us Promontogno im Bergell, enere Stroosestation, werd er Mercurius Cissonius Matutinus gnennt. CIL XIII, 11476 AE 1992, 1299, AE 1992, 1300 Bernhard Maier, Lexikon der keltischen Religion und Kultur; Kröner, Stuttgart (1994). ISBN 3-520-46601-5 S. & P.F. Botheroyd: Lexikon der keltischen Mythologie; Diedrichs 1992. ISBN 3-424-01077-4
D Suleviae oder Suleiviae sind e Gruppe vo Göttine, wo vo de Kelte vereert wore sind. Vo ine sind öppe 40 epigraphischi Zügnis bikannt, vor alem im östliche Gallie, aber au z England, i de baide Provinze Under- und Obergermanie, z Noricum und z Rom. Bi de Helvetier isch d Formle SVLEIS SVIS verbraitet und ainisch z Rom au »mini Sulevie«, wa uf persönlichi Schutzgöttine schlüsse loot. Si werdet au »sini hüüslichi Sulevie« gnennt, Schwöstere, Müettere oder au SVLEVIS IVNONIBVS. Da düütet uf e familiäri Vertrauthait mit dene Göttine hii. Mengisch hend si Biinäme, wie Atumarae. Inere Inschrift us Südgallie tret nu ai Sulevia Idennica uuf, wo mit de römische Göttin Minerva gliichgsetzt werd, wäred im Hailbad vo Aquae Sulis (hütt: Bath, England) d Göttin Minerva Sul vereert woren isch. Ai Inschrift us dem Ort isch aber vom Bildhauer Sulinus a de Sulevie gstiftet wore ! De Name isch Gallisch und bidütet »Gueti Füererine« (kymr. hylyw »füere«; bret. helevez »gueti Füerig«), wa guet zu persönliche Schutzgöttine passt. CIL XIII, 5027 - NeLi 31 - CIL XIII, 11499 MEISQVE SVLEVIS: CIL VI, 31161 SVLEVIS DOMESTICIS SVIS: CIL XIII, 12056 SVLEVIS SORORIBVS: CIL XIII, 11740 MATRIBVS SVLEVIS: RIB 192 - CIL VI,
D Gmeinschaft vo de Portugiisischsprächende Länder (Comunidade dos Países de Língua Portuguesa oder CPLP) isch ä multilaterals Forum für Fründschaft und Zsämmenarbet unter de portugiesischsprächende Länder. D Mitgliidstaate si Portugal und ehemoligi Kolonie vo Portugal. In alle Mitgliidstaaten isch Portugiisisch d Amtssproch. Angola Brasilien Brasilie Guinea-Bissau Kap Verde Mosambik Portugal Portugal São Tomé und Príncipe Osttimor D CPLP isch im Johr 1996 vo de siibe Länder Angola, Brasilie, Guinea-Bissau, Kap Verde, Mosambik, Portugal und São Tomé und Príncipe gründet worde. Noch der Unabhängigkeit vo Indonesie im Johr 2002 isch au Osttimor der Gmeinschaft bidräte. Am 13. Juli 2007 het Äquatorialguinea Portugiisisch as eini vo siine Amtssproche agno, so dass es au chönnt bidräte. D Mitglidstaate hai zsämme meh as 223 Millione Bewohner und umfasse ä Flechi vo 10.742.000 km², was ä chlii grösser as d USA oder Kanada isch. Äquatorialguinea Equatorialginea Mauritius Macau, China (het än Adrag gstellt) In ä baar vo de ehemolige Kolonie vo Portugal si Kreolsproche entstande, wo us em Portugiisische uusegwaggse si. Sit 2006 hai Äquatorialguinea und Mauritius dr Status vo Beobachter. Au Macau will das. Macau isch bis 1999 ä portugiisische Überseeprovinz gsi und no hüte isch Portugiisisch eini vo de Amtssproche. Wil Macau jetzt
D' Bewegig fo dä Landarbeitr oni Bodä (uf portugisisch Movimento dos Trabalhadores Rurais Sem Terra), mängisch nenntme si ou Bewegig fodä Landloose (Movimento dos Sem Terra), abgchörzt MST, esch ä Massäbewegig z'Brasilie, wo säch för a radikali Landreform iisezt o zodäm o soziali o politischi Fordrigä schdöut. D'Bewegig hed 1991 dr sognannti Autärnatifi Nobäubriis bercho. Dr Grong werom d'Bewegig entschdangen esch esch di äxdreem unglichi Landverdeilig z'Brasiliä, wo öppä 10 % for Bevöucherig öppä 80 % fom Land het. Zom Biischbiu ghörä 20 Millionä Hektar Land nor 20 Grossgrungbsitzer, o uf dr angere Siite gits 3,3 Millionä Chliibure wo zämegrächnet ebäsoviu Lang hei. Fodä Bödä, wo Grossgrundbsitzer odr Konzärn ghöra, si öppä d'Heufdi ungnutzt. Hüüfig si si nor "Schbekulazionsobjäkd", das heisst, Schbekulante choufe ds Gländ, oms när tüurer wiiterzvrchoufä. Zwor isch d Landfraag (questão agrária) z'Brasiliä kes neus Tema, o es hed ir Gschechd scho mereri Landlosebewegigä gä. Di si abr entwädär fom Militär ongärdröckt wordä odr dör Abwanderig fodä Landlosä i Rechdig Amazoniä ufglösd wordä. Gmäss MST göutä fougndi Groppä as Landloosi: posseiros (di hei Land oni offizieue Bsitzertitu; nach 30 Jaare wörds Land gmäss Gsetz ir Eigetuum wärde; das isch aber praktisch fasch undurfürbar, wöu d'Landarbeiter fo verschidne
D Mut isch än altägyptische Göttin gsi. Si het ihr Kultzentrum im oberägyptische Thebe gha, wo si ä Deil vo dr thebanische Götterdreiheit gsi isch, mit em Amun as Ma und em Mondgott Chons as Chind. Wo dr Amun mit em Re verschmulze isch, het d Mut as si Gfährte au Attribut vom Sunnekult übernoh und isch s Aug vom Re worde. Si het denn au die traditionelli Form vom Aug vom Re, s Leuewiibli, übercho und isch so au mit dr Sachmet identifiziert worde. Sit em Neue Rich het mä sä hüfig zu de Schöpfergottheite zelt mit em Name Mueter vo dr Sunne in welere er ufgoht'. Au mit dr Isis isch si identifiziert worde und mit dr Bastet, erä Wildchatzegöttin. Manfred Lurker, Lexikon der Götter und Symbole der alten Ägypter, Scherz 1998 Commons: Mut – Sammlig vo Multimediadateie
D Bastet, au Bast oder Ubasti, isch än altägyptischi Göttin gsi. Si isch ursprünglig ä Leuewiibli, spöter ä Chatzegöttin gsi, und wie anderi Leuegöttine het si ä beschützendi Rolle gha, vor allem vom Däheim, aber mänggisch isch si au chriegerisch gsi, wie d Sachmet, und wie d Sachmet isch si au es Aug vom Re gsi. D Grieche hai sä mit ihrere Jagdgöttin Artemis identifiziert. Hüfig het mä von erä as Dochter vom Sunnegott Re dänggt, mänggisch aber au as Dochder vom Amun. Si isch ä Gfährtin vom Ptah gsi und d Mueter vom Leuegott Mihos. Ihr Kultzentrum isch z Bubastis gsi, ä Stadt im Niildelta. In erä Nekropole dört het mä Chatzemumie gfunde, wo dr Bastet gopferet worde si. S Fest vo dr Bastet isch eis vo de groose ägyptische Volksfest gsi. Ihri Statue isch us em Tämpel uusedrait und uf ä Boot glade worde, denn het ä Prozessionsfahrt stattgfunde. Dr Herodot, wo z Ägypte umegreist isch, het in dr Euterpe, em zweite Band vo siiner Gschicht, beschriibe wie d Lüt vo überall cho sige, gsunge, Musig gmacht und gopferet haige. Wil au vil Wii drunke worden siig, haig s au Pöbeleie und unzüchdigs Verhalte gä. George Hart, The
Die Liste vo ägyptische Götter umfasst näbe de bekannte und weniger bekannte Götter vom Land au Götter vo einzelne Gebiet und Gau (Nome) und au Dämone, wo in verschiidene Gstalte und Forme in der ägyptische Mythologii erwähnt wärde. Ufgfüehrt si au „vergöttligti“ Mensche usser de Pharaone, wo göttliche Rang gha hai und in ihre Totentempel im Rahme vom Totenkult verehrt worde si. Si si in der Liste vo de Pharaone aufgfüehrt. D Liste isch alphabetisch noch de bekanntiste Näme mit Hieroglyphe , Umschrift, erä churze Beschriibig und wiitere Variante vom Name agleit. Die alternative Näme si do nit verlinggt. D Götternäme in Hieroglyphe si fast usschliesslig ohni Ideogramm oder Determinativ gschriibe. Wie bi de ägyptische König, so git s au bi de Götter gräzisierti Schriibwiisen (z. B. Osiris oder Isis) und sonigi, wo vo de Hieroglyphe abgleitet si (Aker oder Bastet). Wil die ägyptischi Schrifte vor em Koptische keini Vokal kennt het und die ursprüngligi Usprooch unbekannt isch, bruucht mä für d Überträgig in unser Schriftsystem ä Transliteration. Mit em Iisetze vom enä „E“ zwüsche de Konsonante wärde d Näme denn läsbar (än Art Transkription.) D Umsetzig vo de Konsonante in die verschiidnige moderne Sproche het zu no meh alternative
Mit Umschrift oder Transkription isch s Überdräge vo Teggst us eim Schriftsystem in en anders gmeint. Aber au s Ufschriibe vo Gschprochnigem in erä Schrift, wo nit die normali Schrift vo dere Sproch isch, so dass es luuttreu cha gläse wärde, wird as Transkription odr Sprochtranskription bezeichnet. Mä underscheidet zwüsche Transkription im ängere Sinn, wo d Wörter so umschriibt, ass si vom Läser vo dr Umschrift öbbe äso usgschbrooche wärde, wie si in dr Originalschbrooch gsait wärde, und dr Transliteration, wo mä jedem Schriftzeiche in dr Originalschrift ä Schriftzeiche in dr Umschrift zuewiist. D Transliteration isch ehnder es Wärkzüg für d Wüsseschaftler, wo sovil wie möglig vo dr ursprünglige sproochlige Information in der neue Schrift wei bewahre. Ä gueti Transliterierig isch eieidütig, das heisst, ass mä ahand vo dr Umschrift d Originalschriibig cha rekonstruiere. Drzue isch s vo Vordeil, wenn dr Läser au no ä gwüssi Idee überchiemt, wie d Usprooch sött si. Transliterierige funktioniere am beste, wem mä vo einere alphabetische Schrift in en anderi alphabetischi Schrift umschriibt. Wil aber d Zahl vo de Buechstabe in de verschiidene Alphabet underschiidlig gross isch, hilft mä sich hüfig mit diakritische Zeiche—chliini Markierige vo Pünggt und Strichli über dä, in dä oder
Die albanischi Sproch (Albanisch: Gjuha Shqipe /ˈɟuˌha ˈʃciˌpɛ/) ghört zu de indogermanische Sproche. Hauptartikel: Albanischi Dialäkt Grundsätzlich underscheidet mer zwüsche zwei Dialäktgruppe, em Gegische und em Toskische. Sälli werre widderum in verschydeni Underdialäkt underdeilt. Hochsproch vom Albanische isch de toskische Dialäkt. Allerdings werre (vor allem in de Medie) immer meh gegischi Usdrück übernoh. D Sproch isch in ganz Albanie und usserdem in Deile vo Mazedonie, Serbie, Griecheland und Montenegro gschwätzt. Z Süditalie und Sizilie git s Minderheite wo Albanisch schwätze, insgsamt öbbe 100'000. D Gsamtzahl vo Spræcher wird uff sybe bis nün Millione gschätzt. Im 1. Johrdausend hät sich d Sproch vo de andere indogermanische Sproche abgspaltet. Am Afang sin d Albaner numme in wenige Teile vom hüttige Albanie gsi; spöter hän si sich bis an d Mittelmeerküste usbreitet. E baar byzantischi Schriftsteller hän vo de albanische Sproch berichtet. Bis ins nünzæhnte Johrhundert sin Slawe uss de Nochbarländer ygwandert und hän d Sproch übernoh. Wirklig uff Albanisch gschribe worde isch erscht im 18. Johrhundert. Zwar hät mer scho Beleg vo albanischsprochige Biecher (s ältschte vo 1555), allerdings hät s erscht 1870 die erste Zitige und Zitschrifte uff Albanisch geh. Dörtmols isch no mit em Griechische, Arabische, sæltener mit em Latynische
S'Buech Mozilla isch e bekannts Computer-Oschterei, wo mer in dr Web-Browser vu Netscape un vu dr Noochfolge-Organisation Mozilla finde cha. In echt git's kei Buech Mozilla. In Netscape/Mozilla-Browser wird aber eso due, wil e - je nooch Version biswiile anders - in Büecher ussem Neije Teschtament vu dr Bible ähnlichs Zitate offebart wird. Wenn mer about:mozilla in s'Adressfeld igit, erschint no e disbezügliche Text. S'Buech isch uf Mozilla daift, e grüene Drache, wo s'Maskottli vu Netscape gsi isch. Anno 2003 isch d'Browserentwicklig vu Netscape no underem Namme Mozilla selbständig worre, s'Maskottli isch aber dert devu e rote Dinosaurier. Dr Internet Explorer zeigt in dr Versione 4.0 bis 6.0 (bis SP1) e dunkelblaue Bildschirm a, falls about:mozilla dert ufgruefe wird. Wohrschins isch es e Alähnig an e Blue Screen of Death. Ab em SP2 wird bim erschte Ufruef dr Text „mozilla“ azeigt, wil dr Internet Explorer bis Version 7 bi dr Igab vu about: gfolgt vu HTML-Code säller interpretiert un azeigt. Wenn d'Site neij glade wird, cha si nit gfunde werre. Erscht nooch eme Neijstart vum Browser funktioniert des Oschterei (Easter Egg) wiider. D Nummerierig vu dr Kapitel im Buech Mozilla isch kei Ufzellig, sondern stellt in Wirklichkeit Date in englischer
Biologi (vo griechisch bios, Läbä und logos, Wort oder Lehr, also „Lehr vom Läbä“) isch d Wisseschaft vu allem, was läbt und vu däm wie s'Lebändige alles mitenand verbunde isch. Vor em 18. Johrhundert het mr vu dr „Naturgschicht“ gredet, döt isch aber au no d Mineralogii (d Lähr vu dä Stei) drbie gsi. D Biologii wird in vili Deilgebiet iideilt: die theoretisch Biologii, die allgemeini Zoologii und die allgemeini Botanik, aber au d Physiologii, wo für d Mediziner wichdig isch, d Biochemii und d Ökologii. Wil dr Übergang zu andere Wisseschaftsgebiet wie d Medizin und d Psychologii fliessend isch und d Forschig hüfig schdark interdisziplinär isch hai sich d Begriff Biowisseschafte, Life Sciences und Läbeswisseschafte iibürgeret. D Biologii interessiert sich für alles, wo mit Läbigem z due het, vom chliinschde wie Molekülschtrukture über Organelle, Zelle, Zellverbänd, Gwäb und Organ zu komplexe Organisme. In no gröössere Zsämmenhäng wird s Verhalte vo einzelne Organisme und ihri Interaktione mit andere Organisme und mit ihrer Umwält untersuecht. Sit de fünfzger Joor isch mit dr Entdeckung fun de Doppelhelix vu Watson un Crick d'Ära vu de Molekularbiologii entstande. Seit dem Zeitpunkt ka d'Biologii Stoffwechselprozess uf molekularer Ebene untersuchä. D'Struktur vu de Doppelhelix hätt au
Beyoncé Giselle Knowles-Carter [biˈɒnseɪ](info) (* 4. September 1981 z Houston, Texas) esch e US-amerikanischi R&B ond Soul-Sängerin, Schouspelerin ond Model. Bes im Johr 2005 esch si Metgled vom R&B-Trio Destiny's Child gse. Setem 4. Aprel 2008 esch si metem US-Rapper Jay-Z verhürotet. Ehre grosse Dorchbroch as Solokönstlerin het Beyoncé metem Lied "03 Bonnie & Clyde" gschafft. D Knowles esch im Johr 1981 as erstgeboreni vom Mathew Knowles ond de Tina Beyince z Houston, Texas uf d Wält cho. Sie esch di öuter Schwöschter vo de Solange Knowles, e Songwriterin, Schouspelerin ond Sängerin. Knowles het verschedeni Schuele bsuecht, wo sie dete scho ehres Talänt het chönne onder Bewiis stelle. Si het Gsangs- ond Tanzonterrecht gnoh ond am örtleche Chelechor metgsonge. 1990 het d Knowles gmeinsam met de LaTavia Roberson ond ehrne Schuelfröndinne Kelly Rowland, LeToya Luckett, Keke Wyatt und Ashley Támar Davis d Tanz- ond Gsangsgroppe Girls Tyme gröndet. Gmanaged vo ehrem Vater Mathew ond ikleidet vo de Muetter Tina, eschs i de Band dor zahlrichi Uftrett i Gsangswettbewerb ond Ichoufszentre glonge, uf lokaler Äbeni z'bekannt wärde. Wo si en Plattevertrag met Elektra Records ergattert hend, het mer usem Quartett Knowles, Rowland, Luckett ond Roberson de Groppename im Johr 1993 i
Haut-Rhin (IPA: [oˈʀɛ̃], elsässisch Owerèlsass, wèrtlig Owerrhii) ìsch e Département ìn Frankriich. Es gheert zum Èlsass un zu der Region Grand Est, un es ìsch s 68. ìn der alphabeetische Reihefolg vu de franzeesche Départements. `S àndri Département vum Elsass, wie numme zwei hàt, ìsch de Bas-Rhin mét de N° 67 – die Départements sìn under 'R' iigreiht wägem Rhii. S Département ìsch ìm Oste vu Frankriich. Es lìgt am Rhii un gränzt ìm Norde an s Département Bas-Rhin un ìm Oste an der Regierungsbezirk Friburg (Ditschland). Ìm Side gìt's Gränze zu de Schwizer Kanteen Basel-Stadt, Basel-Landschaft, Soledurn un Jura. Der heechst Punkt lìgt uf em Grand Ballon (Grosse Belche) i de Vogeese uf 1424 Meeter ìwer em Meer. Im Owerèlsass fliesst de Ill us em Sundgau. Näben em Rhii und am Hardtwald isch der Kànàl vum Rhii ìm Elsàss mit Schliaßa und Kràftwark, und vom Rhii uf Mìhlhüse und wyter gege Weschte dur die Burgundische Pforte goot der Rhy-Roone-Kanal. Am Rhii und im Hardtwald und i de Bari hat s Naturschutzpiet. S Èlsass hat ìwer 1000 Johr zum Heilige Reemische Riich gheert, bis es sìch d Franzose ìm sìwezähnte Johrhundert nooch un nooch under der Nagel grìsse hän. S
Thoth oder Thot (altgriech. Θούθ) isch dr grezisiert Name vom enä altägyptische Mondgott. Si Hauptkultort isch z Hermopolis (ägyptisch Chmunu) im Nildelta gsi. Dr Thoth isch as ä Maa mit em Chopf vom enä Ibis dargstellt worde, wo hüfig ä Schriibpinsel und ä Dintegfäss in dr Hand het und mänggisch ä Modsichle uf em Chop drait, oder—nochdäm er mit em Paviangott Hezwer vo Hermopolis verschmulze isch—as ä Pavian oder ä Maa mit emä Pavianchopf. Siin Vatter isch de Seth gsii. Nochdem de de Osiris umbroocht hett, het er em Horus nochegstellt und sexuell bidrängt. Er hett de Soome vom Horus gschluckt und isch schwanger wore. De Thoth isch denn us sim Chopf use giboore wore. As Mondgott isch er noch mit em Sunnegott Re verwandt gsi. In de Pyramide Text vom Teti erschiint dr Re z Nacht as dr Thoth, d. h. as dr Mond. Dr Thoth isch ä Schöpfergott gsi, wo d Wält in Ornig brocht het. Er het alles gwüsst, und wem mä sich biim Pharao het welle iischmiichle, wie s dr Wesir Rechmire gmacht het mit em Thutmoses III., denn het men von em as vom Name Thoth gredet. Wäge siiner Rolle as Mondgott isch er as
S Arrondissement Colmer (frz. Arrondissement de Colmar) ìsch a Verwàltungsbezirk ìm Département Haut-Rhin ìm Elsàss z Frànkrich gsin. Àm 1. Janner 2015 ìsch s mìt em Arrondissement Ribeauvillé zem neie Arrondissement Colmar-Ribeauvillé zammagschlossa wora. Dr Verwàltungssìtz (chef-lieu) vum Arrondissement ìsch Colmer gsin. S Arrondissement granzt ìm Norda àn s Arrondissement Rappschwihr un àn s Arrondissement Schlettstàdt-Erstain ìm Département Bas-Rhin, ìm Weschta àn s Arrondissement Épinal un s Arrondissement Saint-Dié ìm Département Vosges ìn Lothrìnga un ìm Sìda àn s Arrondissement Gawiller. Ìm Oschta ìsch dr Rhin d Granz züe Ditschlànd mìt em Regierungsbezirk Friburg z Bàde-Wìrttebari. Am 4. März 1790 isch s Département Haut-Rhin gründet worde und mit ihm ä "Distrikt Colmar", wo zu sällere Ziit au s Gebiet vom hütige Arrondissemet Ribeauvillé und Guebwiller umfasst het. Am 17. Februar 1800 isch drus s Arrondissement (dütsch Kreis) gmacht worde. Nochdäm s Elsass an Dütschland gfallen isch, het sit em 18. Mai 1871 s hütige Gebiet as "Kreis Kolmar" im "Bezirk Oberelsass" zum "Reichsland Elsass-Lothringen" ghört. Der Kreis isch zu sällere Ziit 664 km² grooss gsi und het (1885) 81.438 Iiwohner gha. Noch em Erste Wältchrieg isch s Elsass am 28. Juni 1919 im Vertrag vo Versailles widr zu Frankriich cho
D Regione (frz. Régions, Sg. Région) si die obersti Ebeni vo de Collectivités territoriales (Gebietskörperschafte) z Frankriich. Frankriich isch bis Änd 2015 in 27 Regione iideilt gsi. Sid 2016, wo dur ä Reform mehrere Regione mitnander fusioniert hai, gitt's numme noch 18 Regione. 13 von ene befinde sich in Europa. D Regione in Europa bestöön us Départements, usser dr Region Korsika, wo ä Collectivité territoriale mit Sonderstatus isch. Die fünf Regione z Übersee (Régions d'Outre-Mer: Martinique, Guadeloupe, Réunion, Französisch-Guayana und Mayotte) entspräche de fünf französische Überseedépartements (Départements d'Outre-Mer = DOM). D Regione cha mä dr Grössi noh mit de dütsche Bundesländer vergliiche, si si aber keini Gliidstaate, wo ä eigeni Verfassig, ä eigeni Regierig, ä eige Parlamänt un eigeni Gricht hai. Jedi Region het ä Regionalroot (Conseil Régional), wo alli sächs Johr diräkt gwehlt wird. Währed bi de Wahle vo de Regionalrööt 1986, 1992 und 1998 ä reins Verhältniswahlrächt gulte het, isch bi de Wahle vom März 2004 ä neus Wahlverfahre iigfüehrt worde. Noch däm git s immer no ä Verhältniswahlrächt noch Liste, aber mit zwei Wahlgäng und erä Mehrheitsprämie. Wenn im erste Wahlgang kei Liste die absoluti Mehrheit vo de Stimme gwunne het, findet ä zweite Wahlgang statt. An
Kolmer oder Colmer (IPA: [kolmər]; vo Latiin: columbarium (Düüwehüs)), leijt ém zentrale Elsass, ém Norde vum südlich Département Haut-Rhin (Owerèlsass), wo es als Sitz von dr Präfektür d Häuptstadt devu isch. Kolmer hat e pittoresques Stadtbild, sehr bekànnt isch d "Rue des Marchands". Zamme mit Strossburi und Milhüüsa ghéért Kolmer züe de drei grééschti Städt im Elsass. Kolmer légt am Füeß vu der Vogése un ésch d dréttgréschte Stadt vum Èlsass un noch Méhlhüse d zwàitgréschte vum Département. D Entfèrnung vu Stroßburg ésch 75 Kilométer, vu Basel 65 un vu der Grànze zum Ditschland 20 Kilométer. D große Flughàfe vu Europa sén oi nét allzüe wit ewèg (Flughafe Basel-Milhüüsa). Durch d Néchi vu der Vogése kat me oi d nèchste Wéntersportstatione énnerhalb vu 30 Minute erràiche. D Alpe én der Schwiz sén rund drèi Stunde vu der Stadt ewèg. Kolmer légt oi én der Néchi vu méhrere Gwàsser. D wéchtigste sén d Laich un der Kanal Logelbach. Èstlig vu Kolmer fließt d'Éll dure. Nochbergmàinde Obwohl Kolmer métte én ere sémi-kontinentale Région légt wie s ràstlig Èlsass, d Lorraine un Franche-Comté, ésch es noch Marseille d zwàitdruckeste Stadt vu Frankrich; d Néderschlagsmànge ésch verglichbar mét sàller én Clermont-Ferrant én der Auvergne.
Anubis isch dr grezisiert Name vom enä altägyptische Schakalgott, wo mit em Läbe noch em Dod und d Vorbereitige druf z due gha het. D Grieche hai en mit em Hermes identifiziert und em hüfig Hermanubis gsait. Ein vo siine Titel isch Chenti-Amentiu, dr Erst vo dene im Weste (d. h. de Dote) gsi, noch em Alte Riich het mä im allgemeine im Osiris eso gsait. Dr Anubis isch as ä Maa mit em Chopf vom enä Schakal, as Schakal odr än anders, hundähnligs Dier im allgemeine mit schwarzem Fäll dargstellt worde. As Vater wird hüfig dr Osiris agä,, as Mueter d Nephthys oder d Isis. In gwüsse Mythe stammt er vom Re, vom Seth, vo dr Hesat odr dr Bastet ab Dr Anubis isch dr Herr vo dr Bude (em Balsamierigsort) gsi und het d Balsamierig vo de Dote überwacht, denn het er sä as dr Füehrer vo de Seele an dr Ort gleitet, wo ihri Härze gwoge worde si, d Halle vo de Zwei Wohrheite, und d Wägig überwacht. Er het au d Nekropole bewacht und zsämme mit em Bline Horus die Dote beschützt, wo dört begrabe worde si, so wien er de siibe Geister Kesta, Hapi, Tuamutef,
De (stimmhaft) alveolar Vibrant isch e Konsonant vo dr mänschliche Sprooch, wommer au „Zùngespitze-R“ oder „grollts R“ sait. Im internatíonale phonetische Alphabet wird er dur s Zeiche [r] dargstellt. Des Zeiche wird aber in viilene Transkriptione für jede R-artige (rhotische Konsonant) bruucht, au wenn die Sprooche en andre Konsonant für s R hen. Des hängt demit zämme dass s Zeiche <r> eifacher zum ytippe isch. Vo de zirka 75 % Sprooche vo dr Wält, wo en R-artige Luut hen, het d Mehrzaal en alveolare Vibrant. In dänne Sprooche, wo de Luut hen, hen hängt di gnaui Ussprooch vùm Sprecher, vùm Wort ùn andre Faktore ab. De Grùnd isch d Präzision, wo für d Zùngeschleg nöötig isch, vorallem d Aazaal vo Zùngeschleg isch verschiide. So wird dr Vibrant oft zumene alveolare Tap [ɾ], oder de Artikulationsort isch statt alveolar änder dental oder postalveolar. Es isch en Vibrant, er wird mit meerere Schläg vo dr Zùng gäge de Artikulationsort artikuliert. De Artikulationsort isch alveolar; er wird dur diräkte Kontakt vo de Zùng mit de Alveole produziert. D Phonation isch stimmhaft; derwyylscht er produziert wird, vibriere d Stimmbänder. Es isch en orale Konsonant; d Lùft goot dur s Muul usse. Es isch en