rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Cerniat (FR) (ùff Dütsch au Scherni, im Greyerzer Patois Thèrnya(info) oder Tharnya) isch es Dorf un en ehmolegi politischi Gmeind im Greyerzbezirk vum Kanton Fryybùrg, wo sit em 1. Jänner 2014 en Tail vor Gmeind Val-de-Charmey isch. S Dorf lait am Fuess vo de Fryybùrger Voralpe im Südoschte vùm Kanton, im ene Näbedal vùm Jaunbachtal. Zur ehmolige Gmeind het au no de Wyyler La Valsainte ghört, wo di obere zwei Drittel vùm Gmeindsbiet yygno het. Zum di ehmolig Gmeind vo de äbefalls ehmolige, homophone Waadtländer Gmeind Cerniaz z unterscheide, wird vo de Bundesbehörde au s Kantonschürzel FR bruucht. Cerniat lait am Fuess vo de Fryybùrger Voralpe im Greyerz im Javroztal, eme Näbedal vùm Jaunbachdal, öbe 8 km Lùftlinie öschtlich vum Bezirkshauptort Bulle ewäg. D Gmeind het aa nüün andri Gmeinde gränzt. Vo Oschte uss: Charmey, Crésuz, Châtel-sur-Montsalvens, Botterens, Corbières, Hauteville ùn La Roche im Greyerzbezirk ùn Plasselb ùn Plaffeie im Seisebezirk. Diräkt gägenüber vo Cerniat ùff de andre Dalsyte lait de Wyyler Les Ciernes, wo zue Charmey ghört. De ehmolig Gmeindsbann lait am Südhang vùm Vanil des Cours (1'562 m ü. M.) ùn em Mont Bifé (1'483 m ü. M.), wo di weschtlichi Gränze bilde. Im Oschte isch d Gmeind
D Yysezyt isch in dr aifache Gliderig vum Dreiperiodesystem no dr Staizyt un dr Bronzezyt gängigerwys di dritt groß Period vu dr Ur- un Friegschicht, wu noch em bruchte Matrial fir d Wärchzyyghärstellig gnännt isch. In däre Zyt het mer aagfange, Yyse fir Wärchzyyg un Waffe z verwände. No dr Yyywsezyt, chunnt je no Kulturchrais d Antike oder d friegschichtlig Kultur. Dr Aafang vu dr Friegschicht isch definiert as dr Zytpunkt, wu di schriftlig Iberliferig yysetzt. Dr Aafang vu dr Yyseverhittig- un bearbaitig zellt mer in e Dail Regione zue dr Urgschicht (z. B. Mittel- un Nordeuropa) un in e Dail zue dr Friegschicht (Mittelmeerruum, Vordere Orient, China, Indie). Fir Mitteleuropa wird dr Uusdruck Yysezyt nume fir vorgschichtligi Periode brucht, z Nordeuropa wird unterschiden zwische dr vorremische Yysezyt (as ere vorgschichtlige Period) un ere remische Yysezyt (as eme dailwys friegschichtlige Zytruum, synonym zum Uusdruck „Römische Kaiserzeit“, wu in dr dytsche Forschig gängig isch. Z Chlaiasie isch d Yyseverhittig scho seli frie bekannt gsii. D Hethiter hän d Verarbaitig vu däm Metall scho gchännt, wu s in andre Regione vu dr Wält nonig bekannt gsi isch. Mit em Änd vum hethitische Ryych het au s Monopol vu däm Ryych uf d
S Strofreacht (ou Kriminalreacht gnennt) isch der Toal vum Reachtssyschtem vo da meischta Staata, der Handlunga untr Adrohung vo nar Strof odr bstimmta andra Reachtsfolga verbütat. In dr Regl isch s Ziel vom Strofreacht dr Schutz vo bstimmta bsundrigs gschützta Reachtsgüatr, wia eappa dm Leaba, dr Freiheit odr dm Eigetum. Welche Reachtsgüatr gnau untr Schutz gstellt wörran hängt all vo dr jeweiliga Gsellschaft ab, genauso wia d adrohta Strofa. D Strofa künnan vo nar einfacha Gealdstrof übr Freiheitsstrofa bis ane zu Körprstrofa und dr Todesstrof langa. In fascht allna Ländr uf dr Wealt isch s Strofreacht primär in nam Strofgsetzbuach greglat, des oft no vo verschiedna strofreachtlicha Neabagsetzr ergänzt würd. Manche muslimische Ländr wändn als Strofreacht d Scharia a, dia noch Ansicht vo mancha islamischa Reachtsglehrta direkt usm Koran abgleitet wörra ka. Zur Verfolgung vo strofbara Handlunga siand in da meista Ländr spezielle Irichtunga vorgseaha, meischtens Schtaasanwaltschafta und d Polizey. Usgführt würd s Strofreacht vu da Grichtr und allgemeinr vum Justizapparat. Des isch ou uanna vo da primära Gründ fürd Exischtenz vum Strofreacht – d Verhindrung vu eigemächtiga Lynchjustiz durch d Bürgr seal.
De Kweku Adoboli (* 21. Mai 1980 z Ghana) isch en ghanaische Banker und ehemalige Aagstellte vo de Schwiizer Grossbank UBS. Er het für d UBS z London gschaffet und isch derte Direkter vom Global Synthetic Equities Trading-Handelsteam vo de Bank gsi. Am 15. September 2011 isch er z London verhaftet worde. De Vorwurf isch, dass er ohni Autorisiirig 2.3 Milliarde Dollar vo de UBS verloore het. En Sprächer vo de FINMA het sin Fall eine vo de gröschte bezeichnet, wo s je bi ere Schwiizer Bank gäh het. Am 20. November 2012 isch er vomene Gschworenegricht z London in zwei Fäll wäge Betrug schuldig gschproche worde. De erschti Schuldspruch het sich uf di erschti Zit bezoge, wo er noch kei Verlüscht gmacht het, de zweiti uf di Zit mit de höche Verlüscht. Für d Falschbuechige, wo im Zämmehang mit de Verschleierig vo sim z höche Handelsvolume schtönd, hei di Gschworene ihn freigschproche, wil si es «Mittel zum Zweck» gsi sind und nöd sinere persönliche Beriicherig golte hei. S Strofmass für di beide Schuldsprüch sind vom vorsitzende Richter uf viir und sibe Johr feschtgstezt worde, wobi sich di beide Ziitschpanne nöd düent addiire, sondern mitenand duent laufe, so dass d
De Michael Stern Hart (* 8. Merz 1947 in Tacoma, Washington; † 6. Septämber 2011 in Urbana, Illinois) esch en Amerikanischà Schriftstellär ond Gründär vom Gutenberg- Projekt. De Hart giltäd als en Pionier vo dä Buech- Digitalisierig. Zo der Idee, Büechär im Netz för alli frei zur Verfüegig z' stellä, esch er als Studänt inspiriert wordä. Am 4. Juli 1971, am Jahrästag vo dä Unabhängigkeitserchlärig vo dä Vereinigtä Staatä, hät er äs Exemplar vo dä Declaration of Independence öbercho. Er het grad no am glichä Obig dä ganzi Text abtippt ond diä digitali Abschrift au jedäm öber' s Netzwärk a dä Uni vo Illinois zo sinerä Verfüegig gstellt. Webseite auf gutenberg.org (änglisch, Nachruef vom Greg Newby) Michael Hart, a Pioneer of E-Books, Dies at 64 in: The New York Times vom 8. Septämber 2011 Gründer vom Projekt Gutenberg gstorbä in: NZZ Online vom 8. September 2011. Nachruf auf heise.de.
S' Gutenberg Projekt bietäd en düütschsprachigä Läseservice met Wärbigä finanziert im Internet a. Debii handelt es sich i dä meischtä Fäll um Text vo Schiftstellär, wo vor meh als 70 Johr gstorbä sind ond' s uf däre ehrnä Wärch jetz kei Urheberrächtsasproch meh get. Set äm Juli 2011 bietäd das Projekt gmeinsam mit ämenä Verlag us Hamburg diä erstä vo däne scho lang vergriffnä Wärch wiedär als Buech a. Bis zom Dezämber 2011 sölled alli Titäl wedär in Buechform erhältlech sii. Im Gägesatz zum freiä internationalä Project Gutenberg, wo au düütschi Text beinhaltäd, esch jedoch bim Projekt Gutenberg-DE s' abladä vo komplettä Text nid emmer möglich, well d' Firma Hille+Partner Rechte a dä vo ehrä vertriebnä Büecher beasprocht. S' Projekt Gutenberg-DE dokumäntiert aussärtdem au ned d' Quellenä vo denä gspeichertä Text, so dass diä au ned zom zitierä im Umfäld vo wössäschaftlichä Arbeitä giltäd. Trotzdem dass d' Urhebärrechtsaspröch uf denä Wärch scho beräits nöm göltig esch, begröndät d' Firma, dass si än urhebärrechtlichä Asproch för diä Inhalt uf dä Projektsiitä händ, well si diä arbät för Ufberäitig, Verlinkig, met dä Zämmestellig ond dä för d' Firma gschriebnä Zuesätz, wie Erlüüterigä gha händ. Juristisch isch denä ehrä Urhebärrechtsasproch aber eher ned
Die Dänisch Volksbartei, uf Dänisch Dansk Folkeparti, abkürzt DF, isch a rächtspopulistischi Bardei z Dänemark. Die hütigi DF het nüt diräkt mit dr faschistische Dansk Folkeparti vo 1941 z due. Dr Kristian Thulesen Dahl isch dr Bresidänt vo dr DF. D Bardei isch EU-kritisch iigstellt und befürwortet strängi Integrazions- und Iiwanderigsgsetz. 1995 si d Pia Kjærsgaard, dr Kristian Thulesen Dahl und anderi us dr Dänische Fortschrittspartei usdräte und häi die Dänisch Volksbardei gründet. 2005 won e Karikatur vom Mohammed in ere dänische Zitig erschiine isch und e Wälle vo Protest in dr muslimische Wält usglööst het, het d DF gforderet, as alli Muslime us Dänemark usgschafft wurde. D DF het bis 2011 d Regierig vom konservative Minischterbresidänt Rasmussen unterstützt, wo am 15. September 2011 abgweelt worde isch. In dene Waale het d DF 12,3 Brozänt vo de Stimme überchoo, 2015 si s scho 21,1 Brozänt gsi. 2019 het si aber viili Stimme verloore und isch numme no uf 8,7 % Brozänt choo; doodermit isch si aber allewiil no di drittsterchst Fraktion im Folketing.
Rächtspopulismus moint a Strömung oder Ideologii in dr Politik wo rächts isch, a Politik macht wo populär isch, also wo em oifacha Volk schmeckt. Dr Rächtspopulismus het hüte Verdräter in de Parlamänt vo de mäiste öiropäische Staate und in ere Hampfle si d Rächtspopuliste Däil vo dr Koalizion i de Regierig. Dr Rächtspopulismus het sich in meerere westöiropäische Staate vo de spoote 1970er Joor aa afo uusebilde und het sich noch em Fall vom Kommunismus in de 1990er au in de Staate vo Ostöiropa usbräitet. Die, wo die Strömig verdräte, verbinde extreemi Posizione vo Däil vo dr politische Rächte mit eme öffentlige Bekenntnis zur Demokratii und wände sich uf populistischi Art öbbe gege d Iiwanderer, die Öiropäischi Union und die etablierte Bardeie. Si verlange au e läistigsorientierti Gsellschaftsornig, e Bekenntnis zum „Christlige Oobeland“ und zur nazionale Kultur. Hüfig isch das verbunde mit Islamfindligkäit und dr Forderig noch ere Politik vo „Law-and-Order“ gege Persone und Organisazione, wo si für die äigeni Nazion für schäädlig oder gföörlig halte, und gege Strukture im Staat, in dr Verwaltig und im politische Entschäidigsbrozäss, wo si dängge, ass si z liberal und z unflexibel sige. Rächtspopuliste gseen sich as Sproochroor von ere schwiigende Meerhäit, wo d
Dr Engeler Verlag isch e literaarische Buechverlag mit Sitz z Schupfart im Aargau. Früener hed er Sitz z Holderbank SO und z Soledurn ka. Vo 1997 bis 2009 heds e Vorgängerverlag mit em Naame Urs Engeler Editor gää, wo z Basel und z Wiil am Rhii gsi isch. Dr Verleger Urs Engeler hed au en Label, wo Roughbooks haisst. Dr Schwerpunkt vom Verlagsprogramm lit im Beriich vo dr Lyrik, dr Poesii/Poetik und uf litraturtheoretisch-filosofische Abhandlige. Dr Gründer Urs Engeler het Vergliichendi Litraturwüsseschaft bim Hans-Jost Frey an dr Universidät Züri studiert. Drbii isch d Idee entstande, e Zitschrift für Poesii und ihri Poetik uusezgee: Sit 1992 git dr Urs Engeler d Lyrik-Zitschrift Zwischen den Zeilen uuse. Die het d Grundlag für d Gründig vom Verlag Urs Engeler Editor bildet. Sit 1995 hat dä mit dr Understützig vo Mezene meh as 60 Autore us Dütschland, Östriich, dr Schwiz, Frankriich, de USA und Italie uusebrocht, bis dr Mezen sich 2009 zruggzoge het. Dr Engeler het dr Verlag zuedoo, macht aber mit däm siiner Backlist und äinzelne Brojekt witer. 2010 het dr Engeler mit em Herstelligs- und Verdriibskonzept roughbooks aagfange, wo hütige Määrtgsetz genauso grächt sött wärde wie aaspruchsvolle Inhalt. D Ditel, wo kommerziell
LISTE, the Young Art Fair isch e jöhrligi Kunstmäss in dr Stadt Basel. Si isch äini vo de wichdigste Entdeckermässe uf dr Wält. D Galeriste Eva Presenhuber und Peter Kilchmann häi 1995 em Peter Bläuer vorgschlaage, e Mäss z organisiere für jungi Künstler, wil si in de Kunstmässe, wo s scho gee het, z churz chieme. Im Johr druf isch d LISTE gründet worde und het sit denn jedes Johr nöji Galerie vorgstellt und dr letscht Schrei in dr zitgenössische Kunst. D Galerie si nie elter as fümf Johr und d Künstler jünger as vierzgi. Scho im erste Johr si achtduusig Bsuecher mit 36 Galerie bekannt gmacht worde, und drei Johr druf het d Vernissage vo de Performance-Künstler eläi dreiduusig Lüt aazooge, dobblet so vil wie im Johr vorhär. Vili nöji Galerie häi sich um e Blatz bi dr LISTE grisse und d Organisatoore hai die beste chönne ussueche. Vo deene het d Art Basel e Driddel bi sich akzeptiert, was as gueti Kwaliteetskontrolle dütet wird. Ass d LISTE in dr Middi vom Kunstläbe aachoo isch, zeigt d Daatsach, ass d Nationale Suisse as Briis für dr best Noochwuggsviedeokünstler ihm nid nume e Gäldbriis gid, sondern au e Blatz an
En Ejakulazion (laddiinisch eiaculari „uusesprütze“) isch e füsiologische Vorgang, wo bim Orgasmus e Flüssikäit usgstoosse wird. Dr Begriff wird vor allem für dr Sprutz vom Maa brucht, wo, wenn er chunnt, Sperma us dr Harnröhre uusesprützt. Im wiitere Sinn isch en Ejakulazion au e Sprutz vo Seminalplasma ohni Spermie und nöjerdings brucht mä s Wort au für s Uusesprütze vo Drüeseflüssikäit währed em Orgasmus vo dr Frau, wobii mä denn von ere wiiblige Ejakulazion reedet. D Ejakulazion wird vo sexuelle Räiz usglööst, im Allgemäine bim Gschlächtsverchehr oder bim Masturbiere. En unwillkürligi Reflexchetti foot aa, wo rhythmischi Kontrakzione vo dr Muskulatur vom Soomeläiter, vo dr Soomeblootere, vo de Schwellkörper und vom Beckiboode s Sperma in Stööss us em Penis uusesprütze. Dr Ejakulazion vo Sperma im Schloof säit mä au Polluzion. D Ejakulazion wird vom Sexualzentrum im Zwüschehirni usglööst. Däm sini Närvenimpuls erreege die sympathische Närvezälle im Ländedäil vom Ruggemark, wo s Ejakulazionszentrum isch, wo über e Nervus hypogastricus und Plexus pelvinus d Kontrakzione vo de Genitalgäng und de Organ, wo drzueghöre wie zum Bischbil dr Soomeläiter, d Soomeblootere und d Prostata, uslööse. D Kontrakzione vom Näbehoodegang (Ductus epididymidis), vom Soomeläiter (Ductus deferens), vo dr Soomeblootere (Vesicula seminalis), vo dr Vorsteherdrüese (Prostata),
Dr Michael Gaedt (* 31. Juli 1957 z Schwäbisch Gmend) ischt a deitscher (schwäbischer) Kabareddischt, Musiker ond Schauschbiilr. Dr Michael Gaedt ischt em Jôhr 1957 z Schwäbisch Gmend uf d Welt komma. Ufgwagsa ischt’r ganz en dr Nähe vo seira Geburtsstadt, nemlich z Heibach em heidiga Oschtalbkreis am Fuaß vo dr Schwäbischa Alb. Nôch seira Schualausbildong hôt’s da Gaedt zerscht amôl fir a lengra Zeit ens Ausland vrschlaga. Om sein Lebensondrhalt bestreida zo kenna, hôt’r en Kanada bei dr Fischinduschtrii gschafft. Wia-nr wiidr em Schwôbalendle zruck gwäa ischt, hôt’r zonägscht a Lehr zom Stoimetz ond hendrher noh a Ausbildong zom Denzr gmacht, zerscht z Stuegert ond nô noh en New York. Em Jôhr 1981 hôt dr Gaedt – zamma mit seine Schuelkamrada Ernst Mantel ond Michael Schulig – a Kómedigrubbe grendet. Dera hend dia drei da Nama Die kleine Tierschau gäa. Fir an Außastehenda isch dui Bezeichnong a bissle irrefihrend, denn mit Viicher hôt-se nix em Senn. Au wenn s Programm ganz ibrwiigend uf broid Schwäbisch drherkommt, tourt dui Grubbe fascht em ganza deitschschbrôchiga Room omanandr. Oine vo ihre Hauptschbiilstedda isch s Theaterhaus z Stuegert. Se send abr ondr andrem au scho em Tempodrom z Berlin ond em Schmidts Tivoli
Die ersti documenta het vom 15. Juli bis 18. Septämber 1955 im Fridericianum z Kassel stattgfunde. Si gältet as die ersti groossi und umfassendi Usstellig vo modärner Kunst in Westdütschland noch em Ändi vom Zweite Wältchrieg. Dr Initiator vo dr Ustellig isch dr Kasseler Kunsterzieher und Designer Arnold Bode gsi. Si isch vom Kunstkreis Abendländische Kunst des 20. Jahrhunderts vorbereitet worde und dr Berliner Kunsthistoriker Werner Haftmann het as Fachmaa mitghulfe. Dank ere Subvention si meh as 130 000 Bsuecher an d documenta choo und d Gröössi vom Erfolg isch ehnder unerwardet gsi. Dr Schwerpunkt vo dr Usstellig isch weniger die "zitgenössischi Kunst" gsi, wo noch 1945 entstanden isch. Dr Bode het de Bsuecher vor allem d Arbeite vo dene Künstler welle zäige, wo währed dr Zit vom Nazionalsozialismus as "Entarteti Kunst" in Dütschland verbote gsi isch. Dorum isch die abstrakti Kunst, bsunders die abstrakti Moolerei vo de 1920er und 1930er Johr im Mittelpunkt vo dr Usstellig gstande. Die zitgenössischi Kunst vom Informel isch uf dere documenta noo nig zäigt worde, sondern erst uf dr II. documenta im Johr 1959. Ausstellungskatalog, documenta, kunst des XX. jahrhunderts, München 1955 Westecker, Dieter, u. a. (Hrsg.): documenta-Dokumente: 1955 - 1968 - Vier internationale
S Perm isch uf dr geologische Zytskala s letscht Syschtem (bzw. Period in dr Geochronologi) im Paläozoikum. S Perm het vor rund 299 Millione Johr aagfange un vor rund 251 Millione Johr ufghert. S Perm chunnt noch em Karbon un wird vu dr Trias iberlageret. An dr Perm-Trias-Gränz isch s grescht bekannt Massenuusstärbe vu dr Ärdgschicht gschääne. Dr Name Perm isch vum ehmolig russische Gouvernement Perm (entspricht uugfehr dr hitige Region Perm) am Fueß vum Uralgebirg abglaitet. D Gstai, wu do ufgschlosse sin, hän em Roderick Murchison anne 1841 as Grundlag vu syre wisseschaftlige Bschryybig dient. S Perm z Mitteleuropa isch vor allem dur di zwoo lithostratigrafische Gruppe vum Rotligig un vum Zächstai represäntiert. No däre Zwaidailig het des Syschtem z Dytschland urspringli dr Name Dyas iberchuu, wu sich aber international nit het chenne dursetze. Dr Uusdruck Dyas isch aber in erschter Linie lithologisch definiert gsii un wird wäge däm au fir e lithostratigrafischi Supergruppe brucht, wu s Rotligig un dr Zächstai umfasst. Dr Aafang vum Perm (un dr Asselium-Stapfle un dr Cisuralium-Serie) isch definiert dur s Erschtufdrätte vu dr Conodonte-Art Streptognathodus isolatus. S Änd vum Perm (un dr Aagang vu dr Trias) isch mit em Erschtufdrätte vu dr Conodonte-Art
D Familie Schnewlin, au Snewlin oder Snewelin, isch e sidditsch Patriziergschlecht vu Friburg gsii un aini vu de iiflussriichschte Familie im Brisgau. D Herre Schnewlin sin s eltscht Friburger Patriziergschlecht. S isch e witt verzwiigti Familie mit 14 Linie gsii, wu im Ruum Friburg im Brisgau umfangriichi Lechegieter ghet het. Im Stritt vu dr Habsburger gege d Aidgnosse hän d Herre Schnewlin bi de Schlacht bi Sempach uf de Sitte vu dr Habsburger kämpft. Dodebii sin schins drei, villicht sogar vier Verdretter vum Gschlecht gfalle. D Wappe vu de Gfallene sin no hite in de Schlachtkapell Sempach z sehne („Her Thomann vo Berenlapp“ un „Dietrich un Hans Schnewelii“). Zum erschte Mol wird d Familie Snewlin in ere Ziigelischte vum 01. Mai 1215 gnennt: „cunradus Snewli, frater eius hermannus“. Anne 1220 wird de Konrad as „Chonradus Sneuwelinus scultetus“ as e Schultheiß vu de Stadt Friburg gnennt. De letschte Spross vu de Familie Schnewlin isch uf em Alte Fridhof beigsetzt wore. Schnewlin vu Schneuburg, di eltscht Linie vu de Familie, des ergit sich us re Urkund vu 1674, wu vum Kaiser Leopold an de Freiherr Wolfgang Wilhelm Bernlapp vu Bollschwiil gange isch. Us ihre goht firi, dass es d Familie sitt 1070
S Arrondissement Belfort ìsch s einzi Arrondissement ìm frànzesche Département Territoire de Belfort ìn dr Region Bourgogne-Franche-Comté. Dr Höiptort (Sìtz vun dr Präfektür) ìsch Belfort. S Arrondissement bsteht üs 9 Kànton mìt ìnsgsàmt 102 Gmeine. Bavilliers Belfort-1 Belfort-2 Belfort-3 Châtenois-les-Forges Delle Giromagny Grandvillars Valdoie
D Hedi Lang (* 30. Oktober 1931 als Hedi Gehri z Uschter; † 31. März 2004 z Zollikerbärg, reformiert) isch e Schwiizer Politikerin (SP) gsii. Si het als zwoti Frau na dr Elisabeth Blunschy (1977) dr Nationalrat präsidiert. D Hedi Gehri isch d Tochter vom Chäser und Gwärkschafter Johann Gehri vo Seedorf BE gsii. Im Jahr 1957 het si dr Journalischt Erwin A. Lang ghirate. Nach ere Banklehr z Uschter het si als Sekretärin gschaffet, ab 1959 isch si Mitarbäiterin in dr Redaktion vo "Die Arbeit" (ab 1960 "Oberländer Arbeiter-Zeitung") gsii, wo vo ihrem Maa gfüert worden isch. Anne 1961 isch si in d SP iiträtte, 1971 in dr VHTL. Vo 1966 bis 1970 isch si Primarschuelpflägerin gsii, vo 1970 bis 1978 Mitglid im Wetziker Gmäindsrat. Churz na dr bundeswiite Iifüerig vom Frauestimmrächt, isch d Hedi Lang anne 1971 in dr Nationalrat gwehlt worde. 1981 isch si Nationalratspräsidentin worde. Im Jahr 1983 isch si in dr Regierigsrat vom Kanton Züri gwehlt worde, au das isch e Premiere gsii für e Frau in dr Schwiiz. Bis 1991 het si d Direktion vo dr Justiz un vom Innere gläitet, derna isch si bis 1995 dr Volkswirtschaftsdirektion vorgstande. Zweimal (1989/90 und 1994/95) isch
Dr Reformationsdag wird vu evangelische Chrischte z Dytschland am 31. Oktober im Gedänke an d Reformation vu dr Chilche dur dr Martin Luther gfyyrt. In dr Schwyz giltet dr erscht Sunntig im Novämber as Reformationsdag. No dr Iberliferig soll dr Mench un Theologibrofässer Martin Luther am Dag vor Allerhailige 1517 an d Dire vu dr Schlosschilche z Wittenberg 95 These uf Latynisch zue Abloss un Bueß aagschlaa haa go ne akademischi Disputation beizfiere. Dodermit het er d Reformation vu dr Chilche yyglaitet. Im Chärn het er d Aasicht bstritte, ass e Erlesig vu dr Sinde dur e Ablass in Form vun ere Gäldzahlig megli sei. Des sei scho dur s Opfer Jesu am Chryz gschääne. Dr Luther het syni These in Briefform an mehreri gaischtligi Wirdedreger un Bischef vum Rych gschickt. Wu d Bischef nit reagiert hän, soll er die 95 These an d Schlosschilche z Wittenberg aagschlaa haa. Eb dr Thesenaaschlag wirkli stattgfunde het, isch aber nit zwyfelsfrei nogwise. Scho im Reformationsjohrhundert finde sich verainzelti Johresfyre. Zerscht sin au dr 10. Novämber oder dr 18. Februar (em Luther syy Geburts- un Dodesdag) as Gedänkdäg gfyrt wore. Derzue het dr 25. Juni as Dag vu dr Augschburger Konfession as Feschtdag
S Territoire de Belfort [teʀiˌtwaʀdəbɛlˈfɔːʀ] ìsch e frànzesch Département. S hàt d N° 90, dàs entsprìcht nìt dr àlphàbetische Nummerierung. Dr Höiptort ìsch Belfort. S Territoire de Belfort leit ìm Oschte vun Frànkrich ìn dr Region Franche-Comté. S granzt d Département Doubs, Haute-Saône, Vosges un Haut-Rhin, drzüe öi án dr Schwizer Kanton Jura. S Gebiet vum Département ìsch bìs ànne 1871 Deil vum Owerelsàss gsin. Ìm Gejesàtz zem ìwriche Département Haut-Rhin ìsch d Müettersproch vun dr Bevelkerung Frànzesch gsin. Wie dàs 1871 durich dr Verdràá vun Frankfurt àls Deil vun Elsàss-Lothringe àn s Ditsch Rich kumme ìsch, ìsch s Territoire de Belfort bi Frànkrich blìwe. S Territoire de Belfort hàt zerscht e bsundere Stàtus ghet mìt me administrateur, wie vum Ràng har zwìsche me Präfekt un me Unterpräfekt gstànde ìsch, un re commission, wie d Mitglìder (commissaires) drvun no dr Rejele fìr d Generàlret gwehlt worre sìn. Wie s Elsàss 1919 noch em Erschte Waltkriej wìder züe Frànkrich kumme ìsch, ìsch s Territoire de Belfort nìmm mit em Owerelsàss vereint worre. Ànne 1922 ìsch d Àmtsbezeichnung vum Repräsentànt vum Gebiet vun administrateur du territoire de Belfort züe préfet du territoire de Belfort gändert worre. Mìt dem Àkt ìsch s Territoire
Dr Kànton Beaucourt ìsch bìs 2015 a Kànton ìm Arrondissement Belfort ìm frànzesche Département Territoire de Belfort ìn dr Region Franche-Comté gsìn. Zem Kànton han sechs Gmeina gheert. Dr Höiptort ìsch Beaucourt gsìn. Verdratter ìm conseil général vum Département ìsch zitter ànne 2001 dr Cédric Perrin gsìn. Beaucourt Croix Fêche-l’Église Montbouton Saint-Dizier-l’Évêque Villars-le-Sec
Dr Kànton Châtenois-les-Forges ìsch e Kànton ìm Arrondissement Belfort ìm frànzesche Département Territoire de Belfort ìn dr Region Franche-Comté. Dr Höiptort ìsch Châtenois-les-Forges. Dr Kànton Châtenois-les-Forges ìsch ìm Johr 1967 grinde worre, wie dr ehmoli Kànton Belfort ufgedeilt worre ìsch. Zem Kànton ghere 16 Gmeine: 2019: Füsion Meroux un Moval → Meroux-Moval Argiésans Banvillars Bavilliers Bermont Botans Buc Châtenois-les-Forges Dorans Trévenans Urcerey
Dr Kànton Danjoutin ìsch bìs 2015 a Kànton ìm Arrondissement Belfort ìm frànzesche Département Territoire de Belfort ìn dr Region Franche-Comté gsìn. Dr Höiptort ìsch Danjoutin gsìn. Verdratter ìm conseil général vum Départements ìsch zitter ànne 2011 dr Daniel Feurtey gsìn. Zem Kànton han 12 Gmeina gheert: Andelnans Autrechêne Charmois Chèvremont Danjoutin Fontenelle Meroux Moval Novillard Pérouse Sevenans Vézelois
Dr Kànton Delle ìsch e Kànton ìm Arrondissement Belfort ìm frànzesche Département Territoire de Belfort ìn dr Region Franche-Comté. Dr Höiptort ìsch Delle. Verdratter ìm conseil général vum Départements ìsch zitter ànne 2008 dr Pierre Oser. Zem Kànton ghere 16 Gmeine: Courcelles Courtelevant Delle Faverois Florimont Joncherey Lebetain Lepuix-Neuf Réchésy Thiancourt
Dr Kànton Fontaine ìsch bìs 2015 a Kànton ìm Arrondissement Belfort ìm frànzesche Département Territoire de Belfort ìn dr Region Franche-Comté gsìn. Dr Höiptort ìsch Fontaine gsìn. D Verdratterin ìm conseil général vum Départements ìsch zitter ànne 1990 d Anne-Marie Forcinal gsìn. Zem Kànton han 18 Gmeina gheert: Angeot Bessoncourt Bethonvilliers Cunelières Denney Eguenigue Fontaine Foussemagne Frais Lacollonge Lagrange Larivière Menoncourt Montreux-Château Petit-Croix Phaffans Reppe Vauthiermont