rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr 1. Septämber isch dr 244. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 245. in Schaltjohr), dodermit blybe no 121 Däg bis zum Änd vum Johr. 1804: Dr dytsch Astronom Karl Ludwig Harding entdeckt dr Aschteroid Juno. 1886: Dr Fuessballverain Grasshopper-Club Zürich wird grindet. 1939: Mit em Bschuss vu dr Westerplatte bi Danzig dur s dytsch Marine-Schuelschiff Schleswig-Holstein un em Yymarsch vu dytsche Druppe in Pole fangt dr Zweet Wältchrieg aa. 1939: Erschti Generalmobilmachig vu dr Schwyzer Armee no Uusbruch vum Zweete Wältchrieg. 1963: Singapur wird unabhängig vu Großbritannie. 1969: Dr erscht Reaktor vum Chärnchraftwärch Beznau wird in Bedrib gnuu. 1969: Dr Offizier Muammar al-Gaddafi ibernimmt per Staatsstryych d Macht z Libye. 1769: Emanuel von Wattenwyl, Bärner General un Bolitiker 1822: Kaspar Wetli, Schwyzer Ingenieur 1877: Mathilda Heck, Schwyzer Wirti un Muse vum japanische Schriftsteller Arishima Takeo 1886: Othmar Schoeck, Schwyzer Komponist un Dirigent 1940: Luzius Theiler, Schwyzer Bolitiker 1940: Mélanie René, Schwyzer Sängeri 1970: Vanna, kroatischi Popsängeri 1557: Jacques Cartier, franzesische Seefahrer un Entdecker 1715: Louis XIV., franzesische Chenig 1831: Balthasar Alexis Henri Antoine von Schauenburg, e franzöösische General us em Elsass 1928: Gustav Adolf Müller, dytsche Schriftsteller un Journalischt 1977: Lina Kromer, dytschi Dichteri 2004: Sales Huber, Schwyzer Autor 2019:
Dr 2. Septämber isch dr 245. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 246. in Schaltjohr), dodermit blybe no 120 Däg bis zum Änd vum Johr. 1792: In dr Franzesische Revolution fange z Paris d Septembermassaker aa, wu vum Jean Paul Marat un vum Georges Jacques Danton organisiert wäre. 1806: Bim Goldauer Bärgsturz wird s schwyzerisch Dorf Goldau gschlisse. 457 Mänsche stärbe. 1856: Butschversuech im Schwyzer Kanton Nöieburg: Royalischte wän dr preußisch Chenig wider as Landesherr haa. 1834: Joseph Zemp, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot 1875: Otto Keller, schwebische Schriftsteller 1883: Franz Fankhauser, Schwyzer Romanischt 1888: Leo Wohleb, dytsche Bolitiker un Staatsbresidänt vu Bade 1913: Ruth Blum, Schwiizer Lehreri 1922: Paul Horn, dytsche Chilchemusiker 1924: Philipp Brucker, dytsche Bolitiker un Mundartdichter 1927: Trude Jochum-Beiser, eschtrychischi Skirännlaiferi 1944: Claude Nicollier, Schwyzer Astronaut 1948: Roger Siffer, elsässische Kabarettischt, Liedermacher un Sänger 1959: Daniel Lüönd, Schwyzer Kontrabassischt 1969: Robert Habeck, dytsche Bolitiker un Schriftsteller 1976: This Fetzer, Schwyzer Sproochwisseschafter 1353: Friedrich III., Markgrof vu Bade 1919: Georges Clairin, franzesische Moler 1969: Hồ Chí Minh, vietnamesische Revolutionär un Bolitiker 1973: Friedrich Doldinger, dytsche Anthroposoph un Bfaarer vu dr Chrischtegmainschaft 1973: J. R. R. Tolkien, britische Schriftsteller Commons: 2. Septämber – Sammlig vo Multimediadateie
Dr 3. Septämber isch dr 246. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 247. in Schaltjohr), dodermit blybe no 119 Däg bis zum Änd vum Johr. 0301: Dr Hailig Marinus grindet San Marino, e Zwärgstaat un di eltscht Republik, wu s hite no git. 1783: Im Fride vu Paris noch em amerikanische Unabhängigkaitschrieg erkännt Großbritannie d Unabhängigkait vu dr Verainigte Staate vu Amerika aa. 1971: Katar wird unabhängig vu Großbritannie. 1734: Joseph Wright of Derby, änglische Moler 1889: Lina Kromer, dytschi Dichteri 1902: Paul Wehrli, Schwyzer Mundartschriftsteller 1917: Reynold Tschäppät, Schwyzer Bolitiker 1988: Jérôme Boateng, dytsche Fueßballspiler 1901: Friedrich Chrysander, dytsche Musikwisseschaftler 1948: Edvard Beneš, tschechoslowakische Bolitiker 1953: Albert Froelich, Schwyzer Architäkt 2018: Maria Beig, dytschi Schriftstelleri 2020: Dorothea Liebermann-Meffert, dytschi Chirurgi Commons: 3. Septämber – Sammlig vo Multimediadateie
D Passacaglia, Passacaille oder Pasacalle (spanisch pasar una calle „e Strooss lang laufe“) isch ursprünglig e spanische Volksdanz gsi. Im 16. Joorhundert isch er uf Frankriich und Italie choo und dört as Büünidanz ufgfüert worde. Die musikalischi Form vo dr Passacaglia isch en Ostinato-Variazioon. Es het e festi Basslinie, dr Basso ostinato, wo mäistens vier oder acht Takt het, und drüber wird äi Variazioon noch dr andere gspiilt. Im Geegesatz zur äng verwandte Chaconne isch bi dr Passacaglia mäistens s Thema e Basis für d Variazioone, wo sich nid änderet, wäärend sich in dr Chaconne s Thema au cha verändere und s harmonische Schema, wo immer gliich blibt (ostinate), d Basis für d Variazioone bildet, wo sich nid veränderet. D Gränze zwüsche bäide Forme si aber fliessend und au hüte no diskutiert mä drüber. Die bekanntisti Passacaglia us dr Barockzit isch d Passacaglia c-Moll für Orgle (BWV 582) vom Johann Sebastian Bach. Au s Crucifixus in dr h-Moll-Mäss isch vom Ufbau häär e Passacaglia. Thomas Schmitt: Passacaglio ist eigentlich eine Chaconne. Zur Unterscheidung zweier musikalischer Kompositionsprinzipien. In: Frankfurter Zeitschrift für Musikwissenschaft Jg. 13 (2010), S. 1–18 (online, PDF, 364 KB) Choreographii vo dr «Passacaille de Persée» für e Heer und
D Sarabande isch e höfischi Danzform vom Barock, wo sit öbbe 1650 hüfig vorchoo isch. Si isch e feste Kärnsatz vo dr barocke Suite, wie d Allemande, Courante oder d Gigue. Dr Marin Mersenne het 1636 in sinere Harmonie Universelle gschriibe, ass dr Naame Sarabande sich us de Wörter sarao „Danz“ und banda „Grubbe“ wurd abläite. Dr dütsch Liedforscher Franz Magnus Böhme het 1886 aber e maurische Ursprung vermuetet. D Bezäichnig isch 1569 in dr mexikanische Stadt Michoacán brucht worde, wo e Sarabande zum ene Teggst vom Pedro de Trejo an Froonliichnaam gsunge worde isch. 1579 het e spanische Missionäär vom ene indianische Danz brichdet, wo seer äänlig wie d Sarabande sig. Z Spanie het dr Köönig Philipp II. 1583 d Sarabande für e Zit verbote, wil s in dr domoolige Form en exotische wilde und laszive Danz für Bäärli gsi isch. Bis zur Middi vom 17. Joorhundert isch si im ene schnälle bis seer schnälle 3/2-Takt ghalte gsi, under em Iifluss vom franzöösische Hoof isch denn e dütlig langsamere 3/4-Takt üüblig worde. D Akzentuierig vo dr zwäite Zeelziit widerhoolt sich dur Punktierig, Verzierige und Harmoniiwäggsel. Si isch vilmol in zwäi Däil zu je acht Takt iidäilt, wo sälber hüfig
Dr 4. Septämber isch dr 247. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 248. in Schaltjohr), dodermit blybe no 118 Däg bis zum Änd vum Johr. 1024: Mit em Konrad II. wird dr erscht Salier zum dytsche Chenig gwehlt. 1888: Dr Sidoschte vu dr Insle Neiginea (hite zue Papua-Neuguinea) wird as Koloni Britisch-Neiginea vu Großbritannie annektiert. 1952: Em Ernest Hemingway syy Roman Dr alt Mann un s Meer erschynt in dr USA. 1824: Anton Bruckner, eschtrychische Komponischt 1840: Emil Pümpin, Schwyzer Yysebahningenieur 1888: Oskar Schlemmer, dytsche Moler un Bildhauer 1896: Rodolphe Rubattel, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot 1909: Eugen Keidel, dytsche Bolitiker 1919: Maria Popescu, Opfer vun eme Schwyzer Juschtizskandal 1926: Johannes Geiss, dytsch-schwyzerische Physiker 1939: Erwin Teufel, dytsche Bolitiker 1962: Sabine Hartmann-Müller, dytschi Bolitikeri 1967: Susanne Vogel, dytschi Bassischti 1969: Louis Aliot, franzesische Bolitiker 1970: Natalie Imboden, Schwyzer Bolitikeri 1981: Beyoncé Knowles, US-amerikanischi Sängeri 0422: Bonifatius I., Papscht vu 418 bis 422 1834: Peter Welti, Schwyzer Prieschter, Boschtraiber un Brandstifter 1963: Robert Schuman, dütsch-französische Politiker 1965: Albert Schweitzer, elsässische Arzt, Missionar un Nobelbrysdreger 1972: Simon Vatré, Schwyzer Verfasser vomene Patois-Wörterbuech 2014: Joan Rivers, amerikanischi Enterteinere 2014: Franca Falcucci, italienischi Bolitikeri 2022: Ernst Pfister, dytsche Bolitiker Commons: 4. Septämber – Sammlig vo Multimediadateie
Dr 5. Septämber isch dr 248. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 249. in Schaltjohr), dodermit blybe no 117 Däg bis zum Änd vum Johr. 1977: D Ruumsonde Voyager 1 wird mit ere Titan IIIE-Centaur-Rakete in s All gschosse. 1980: S Gotthard-Stroßetunäll wird ufgmacht. 1991: D UdSSR wird ufglest. Dr Kongress vu dr Volksdeputierte bschließt d Bildig vun ere Ibergangsregierig, wu us dr Bresidänte vu dr ainzelne Republike bstoht. Im Dezämber wird d Gmainschaft vu Unabhängige Staate (GUS) grindet. 1992: Z Züri findet di erschte Street Parade statt. 1638: Louis XIV., franzesische Chenig 1733: Christoph Martin Wieland, dytsche Dichter 1747: Urs Viktor Oberlin, Schwyzer Bolitiker 1753: Alphons Pfyffer, Schwyzer Bolitiker 1828: George Washington Jones, US-amerikanische Bolitiker 1831: Victorien Sardou, franzesische Dramatiker 1904: Johannes Spörl, dytsche Hischtoriker 1920: Werner Marti, Schwyzer Dialäktforscher un Schriftsteller 1942: Werner Herzog, dytsche Filmregisseur 1946: Freddie Mercury, britische Rocksänger 1958: Barbara Bosch, dytschi Bolitikeri 1968: Dmitri Wadimowitsch Sablin, russische Bolitiker 1980: Franco Costanzo, argentinische Fueßballer 1980: Marianna Madia, italienischi Bolitikeri 1304: dr elter Rüdiger Manesse, Schwyzer Ritter, Politiker und Liedersammler 1575: Federicus Commandinus, italienische Humanischt, Arzt un Mathematiker 1906: Jakob Ulrich, Schwyzer Romanischt 1915: Georg Fient, Schwyzer Beamte und Mundartautor 1924: Leo Feld, dytsch-ööstrichische Schriftsteller 1997: Mueter
Dr 6. Septämber isch dr 249. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 250. in Schaltjohr), dodermit blybe no 116 Däg bis zum Änd vum Johr. 1839: Reaktionäri Chreft im Kanton Züri fiere geg di nei liberal Verfassig vu dr Regenerationszyt dr Züriputsch dure. Dur d Brichterstattig in dr dytsche Medie chunnt dr alemanisch Uusdruck Putsch in dr dytsch Sprochgebruuch. 1968: Swasiland wird unabhängig vu Großbritannie. 1729: Moses Mendelssohn, dytsche Philosoph 1781: Vincent Novello, änglische Musiker un Verleger 1868: Heinrich Häberlin, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot 1914: Hermann Person, dytsche Bolitiker 1919: Trudi Gerster, Schwyzer Märliverzelleri 1925: Leonz Leuthard, Schwyzer Bolitiker 1928: Oskar Mangold, dytsche Viidokter un Dialäktdichter 1931: Heidy Forster, schwyzerisch-dytschi Schauspiileri 1936: Anne Cuneo, Schwyzer Schriftstellerin 1955: Endo Anaconda, Schwyzer Singer-Songwriter 1964: Michael Schneider, Schwyzer Komponischt 1986: Sebastian Bürgin, Schwyzer Popsänger 0972: Johannes XIII., Papscht vu 965 bis 972 1827: Alois Glutz: Schwyzer Dichter und Sänger 1963: Claus Reinbolt, elsässische Dichter 1968: Giuseppe Lepori, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot 1972: André Spitzer, israelische Fächter 1977: Paul Burkhard, Schwyzer Komponischt 1996: Fritz Holder, dytsche Schurnalischt un Dialäktdichter 2011: Michael S. Hart, US-amerikanische Schriftsteller un Grinder vum Gutenberg-Projäkt Commons: 6. Septämber – Sammlig vo Multimediadateie
D Gavotte isch e historische Gsellschaftsdanz und wird immer no as Volksdanz in dr Bretagne danzt. Si isch vilmol e Bestanddäil vo dr barocke Suite. Kennzäiche für d Gavotte si: Si het mäistens e schnälls Tempo im ene lääbhafte alla breve-Rhüthmus. Dr Johann Gottfried Walther schribt in sim "Musicalisches Lexikon" (Leipzig, 1732), ass d Gavotte vilmol seer schnäll sig, aber gläägentlig au langsam. Und dr Johann Joachim Quantz het im Versuch einer Anweisung die Flöte traversiere zu spielen (Berlin, 1752), ass e Gavotte äänlig wien e Rigaudon sig, aber moderater im Tempo. Si het e graade Rhüthmus ooni Synkope oder Nääbebedoonige. Dr Uftakt isch vilmol e halbe Takt lang. Im Allgemäine het si mindestens zwäi Däil, und jeede vo deen bestoot us mindestens zwäi Fraase, wo widerholt wärde. Die zwäiti Fraase vo jeedem Däils foot normalerwiis in dr Middi vom ene Takt aa. youtube-film 1 youtube-film 2 youtube-film 3 (2 Minute Iiläitig überspringe)
Dr 7. Septämber isch dr 250. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 251. in Schaltjohr), dodermit blybe no 115 Däg bis zum Änd vum Johr. 1714: Mit dr Bstetigung vum Rastatter Fride bim Frideskongress z Bade im Aargau hert dr Spanisch Erbfolgchrieg uf. 1822: Brasilie erklert syy Unabhängigkait vu Portugal. 1860: Dr Giuseppe Garibaldi eroberet im Zug vum Risorgimento mit syne Rothämder Neapel. 1950: D Operetteverfilmig Schwarzwaldmädel mit dr Sonja Ziemann un em Rudolf Prack in dr Hauptrolle het z Stuegert Premiere. 1533: Elisabeth I., Chenigi vu Ängland 1894: Gala Éluard Dalí, russisch-spanischi Chinschtlermuse 1931: Meinrad Schwörer, dytsche Naturschitzer un Anti-Atomchraft-Aktvischt 1966: Lutz Heilmann, dytsche Bolitiker 1566: Süleyman I., Sultan vum Osmanische Rych 1749: Johann Jacob Heidegger, schwyzerisch-änglische Theaterdirektor 1889: Johannes Bussinger, Schwyzer Bolitiker 2018: Michael Kohn, Schwyzer Ingenieur, Lobbyischt un Unternämer Commons: 7. Septämber – Sammlig vo Multimediadateie
Dr 8. Septämber isch dr 251. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 252. in Schaltjohr), dodermit blybe no 114 Däg bis zum Änd vum Johr. 1278: Dur dr Fridesverdrag vu Lleida zwisch em Grof vu Foix Roger Bernard III. un em Bischof vu Urgell Pere d’Urtx wird s Firschtetum Andorra gschaffe. 1298: In dr Seeschlacht bi Curzola schlaat Genua d Republik Venedig. 1444: Dur dr Zämmeschluss vu dr Herrschaft Röttele, dr Landgrofschaft Suseburg un dr Herrschaft Badewyyler entstoht s Markgreflerland. 1945: Di erscht Uusgob vum Südkurier chunnt uuse. 1966: Di erscht Folg vu dr Fernsehserie Star Trek (dt. Raumschiff Enterprise) wird in dr USA uusgstrahlt. 1991: Nordmazedonie wird unabhängig vu Jugoslawie. 2009: 64 Jahre noch em Änd vum Zweete Wältchrieg erfolgt dur dr Dytsch Bundesdag aistimmig di Ufhebig vu allne Verurdailige wäge „Chriegsverrot“. 1804: Eduard Mörike, dytsche Dichter 1841: Antonín Dvořák, behmische Komponischt 1843: John B. Long, US-amerikanische Bolitiker 1887: Sivananda, indische Yogalehrer 1901: Josef Eberle, dytsche Dichter (bekannt unter em Pseudonym Sebastian Blau) 1912: Marcel Luipart, elsässische Choreograf un Dänzer 1923: Melitta Marxer, liechteschtainischi Fraueräächtleri 1941: Bernie Sanders, amerikanische Bolitiker 1982: Katrin Eggenberger, liechteschtainischi Bolitikeri 1987: Corina Gredig, Schwyzer Bolitikeri 0780: Leo IV., Chaiser vu Byzanz 1953: Johannes Baumann, Schwyzer
Dr 9. Septämber isch dr 252. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 253. in Schaltjohr), dodermit blybe no 113 Däg bis zum Änd vum Johr. 1668: Im Théâtre du Palais Royal z Paris wird d Kumedi «Dr Gizchrage» vum Molière urufgfiert. 1814: D Schwyzerisch Aidgnosseschaft verabschidet e neie Bundesverdrag in dr nochnapoleonische Zyt. 1888: Chile annektiert d Oschterinsle. 1892: Dr Edward Barnard entdeckt dur e Teleskop dr Jupitermond Amalthea. 1893: Dr Stuttgarter FV 93 wird grindet. 1899: Dr Alfred Dreyfus wird no dr Ufhebig vum erschte Urdail dur dr franzesisch Kassationsgrichtshof nomol schuldig gsproche wäge Spionage, wäge mildernder Umständ wird er zue 10 Johr Freihaitsstrof verurdailt un vum Staatsbresidänt Émile Loubet begnadigt. 1991: Tadschikistan wird unabhängig vu dr Sowjetunion. 1349/50: Albrecht III., Herzog vu Eschtrych 1585: Armand-Jean I. du Plessis de Richelieu, Kardinal un Beroter vum Ludwig XIII. 1754: William Bligh, britische Seeoffizier un Gouverneur vu New South Wales 1899: Brassaï, ungarisch-franzesische Fotograf 1914: Rolf Rappaz, Schwyzer Chinschtler 1939: Reuven Rivlin, israelische Bolitiker 1941: Dennis Ritchie, US-amerikanische Informatiker 1960: Hugh Grant, britische Schauspiler 1981: Tabea Steiner, Schwyzer Autori 1995: Carolin Klöckner, dytschi Agrarwirti un Dytschi Wyychenigi 2018/19 1795: Johannes Weinmar, dytsche Orgelbauer 1834: James Weddell, britische Seefahrer un Robbejeger 1880: Wilhelm
D Biochemy, friejer au Physiologischi Chemy, (griechisch βιοχημεία biochēmeia, „d Chemy vum Läbe“) gnännt, isch d Lehr vu chemische Vorgäng, em Stoffwächsel, in Läbewäse. S schafft im Gränz- bzw. Iberschnydigsberaich zwische Chemy, Biology un Medizin. Doderby git s regelmäßig Iberschnydige mit dr Beraich vu dr Zällbiology un Genetik, wu au unter em Uusdruck Molekularbiology zämmegfasst wäre. D Biochemy bscheftigt sich mit: dr Untersuechig vu biomolekulare Strukture: wie sin d Biomoleki ufböue, wie isch dr molekular Ufböu vum Organismus vu dr Läbewäse, wie wäre di molekulare Böustai z Verfiegig gstellt un wie dien si mitenaner wächeslwirke? dr Untersuechig vum Stoffwächsel: weli Stoff wäre vu Läbewäse wie umgsetzt, weli bioenergetische Voruussetzige sin netig, weli Biokatalysator sin bedailigt, wie verlaufe di jewylige Mechanisme vu dr Stoffumsetz un wie wird dr Stoffwächsel gstyrt? dr Untersuechig vum Informationsuusdusch innerhalb vun eme Organismus un zwische Organisme: wie wird Informazion gspycheret, abgruefen un wytergee, wie wäre verschideni Syschem innerhalb vun ere Zäll, zwische verschidene Zälle un zwische Organisme koordiniert? S Stoffgruppe, wu sich d Biochemy in dr Hauptsach druf konzäntrioert, sin Nukleinsyyrine, Protein, Lipid un Chohlehydrat au däne ihri Derivat, wu zämme vilmol Biomolekil gnännt wäre. Dr grescht Dail vu dr biochemisch wichtige Vorgäng spilt sich in
E Suite (vo franzöösisch suite = Folg) isch in dr Muusig e Züklus vo Instrumental- oder Orchesterstück, wo äins noch em andere ooni lengeri Pause in ere bestimmte Räijefolg gspiilt wird. In dr zwäite Helfti vom 17. Joorhundert het sich au dr Naame Partita iibürgeret, im 18. Joorhundert si d Suite au vilmol dur Uwertüüre iigläitet worde. Die modellhafti Form vom äinzelne Satz von ere barocke Suite isch d Suitesatzform. Iiri tüpische Merkmol cha mä am Menuett vom Bach gsee. E Suitesatz isch zwäidäilig; bäidi Däil wärde widerholt. Dr harmonisch Verlauf isch grundlegend für d Form: Dr ersti Däil vom ene Satz in Dur füert zur Dominante, dr zwäiti Däil vo dr Dominante zur Tonika zrugg. Dr Wääg zrugg isch mäistens dur d Kadänz zun ere benoochberte Doonart erwiiteret - fast immer, wie im Bach sine Menuett, zur Tonikaparallele. Dr Etienne du Tertre het dr Usdruck zum erste Mol 1557 für sini suyttes de bransles brucht, wo us Bäärli vo Dänz bestande häi, wie s zu sällere Zit üüblig gsi isch. Die ersti richdigi Suite isch 1610 im Paul Peuerl si Newe Padouan, Intrada, Dantz, and Galliarda gsi, wo die vier Dänz, wo im Ditel vorchömme, in zää Suite erschiine.
Partita (ital., von partire = däile) isch d Bezäichnig für dr äinzelni Däil (Satz) von ere Danzfolg oder Variazioonsräije. Sit em 17. Joorhundert wird d Bezäichnig au allgemäin für Instrumentalstück oder für Serie vo Setz im Sinn vo dr Suite verwändet. E bsundrigi Form isch d Choral-Partita, wo binere noch em Choralthema figurierti Variazioone chömme.
Dr 10. Septämber isch dr 253. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 254. in Schaltjohr), dodermit blybe no 112 Däg bis zum Änd vum Johr. 1919: Dr Fridesverdrag vu Saint-Germain-en-Laye wird unterzaichnet. Är reglet noch em Erschte Wältchrieg d Uflesig vum Chaiserryych Eschtrych-Ungarn un d Bedingige fir di nei Republik Eschtrych. 1952: S Luxeburger Abchuu zwische dr Bundesrepublik Dytschland un Israel wird unterzaichnet. Jidischi NS-Opfer wäre entschädigt. 1974: Guinea-Bissau wird endgiltig unabhängig vu Portugal no dr aisytige Unabhängigkaitserklerig am 24. Septämber 1973. 1977: Dr Hamida Djandoubi wird as letschte Mänsch z Frankrych mit dr Guillotine enthauptet. 2005: Bi dr Internationale Filmfeschtspiil vu Venedig wird dr Film Brokeback Mountain mit em Guldine Leeb uuszaichnet. 210 v. Chr.: Qin Shihuangdi, erschte Chaiser vu China 1659: Henry Purcell, änglische Komponischt 1857: William Henry Peter Barber, neiseeländische Bolitiker 1860: Marianne von Werefkin, russisch-schwyzerische Moleri 1870: Paul Jauch, dytsche Zaichner un Moler 1877: Katherine Sophie Dreier, US-amerikanischi Moleri 1890: Elsa Schiaparelli, italienisch-franzesischi Modedesigneri 1911: Alfred Kleinknecht, dytsche Zaichner un Moler 1932: Erna Jansen, dytschi Dialäktdichteri 1937: Roland Groner, dytsche Lehrer un Dialäktautor 1938: Rosemarie Simmen, Schwyzer Bolitikeri 1953: Andrea Haufe, dytschi Designeri, Illuschtratori un Verlegeri 1974: Mirko Filipovic, kroatische Mixed-Martial-Arts-Kämpfer 1790: John Gore, britisch-amerikanische Seemann 1802:
Dr 11. Septämber isch dr 254. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 255. in Schaltjohr), dodermit blybe no 111 Däg bis zum Änd vum Johr. 0813: Dr Ludwig dr Frumm wird vu syym Vater Karl em Große bin ere Ryychsversammlig z Aachen zum Mitchaiser gchrent. 0874: Dr Bischof vu Konschtanz Gebhard I. weit z Züri s Fraumöischter yy. 1620: In dr Schlacht bi Tirano im Veltlin wird e Heer vu dr Drei Bünd, Bärn un Züri vu spanische Druppe gschlaa. 1801: Z Leipzig wird em Friedrich Schiller syy romantischi Tragödie Die Jungfrau von Orléans urufgfiert. 1949: In dr Schwyz wird d Volksinitiative Rückkehr zur direkten Demokratie aagnuu. 1973: Z Chile findet unter em Augusto Pinochet e Militerbutsch gege d Regierig vum Salvador Allende statt. 1989: Ungarn macht dr Yysene Vorhang uf, go Dytsche us dr DDR d Megligkait zum Uusraise in dr Weschte z gee. 2001: Terroraaschleg in dr USA (Bild): Vier Passagierflugzyg wäre entfiert, zwai wäre in s World Trade Center un ais in s Pentaton glänkt. S viert Flugzyg stirzt bi Shanksville, Pennsylvania ab. 1611: Turenne, franzesische Heerfierer un Marschall 1800: Samuel Werenfels, Schwyzer Architäkt 1892: Anna Zollinger-Escher, Schwyzer Germanischti 1903: Theodor W. Adorno, e dütsche Filosoof, Sozioloog, Muusigtheoretiker
Dr 12. Septämber isch dr 255. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 256. in Schaltjohr), dodermit blybe no 110 Däg bis zum Änd vum Johr. 1848: Mit dr Aanahm vu dr Bundesverfassig dur d Bärner Tagsatzig konschtituiert sich d Schwyz as Bundesstaat. 1910: Dr Gustav Mahler dirigiert d Uruffierig vu syre 8. Sinfoni (Sinfonie der Tausend). 1940: D Hehli vu Lascaux mit ihre jungstaizytlige Hehlemolereie wird entdeckt. 2006: In ere Red an dr Universitet Regensburg zitiert dr Papscht Benedikt XVI. dr spotmittelalterlig byzantinisch Chaiser Manuel II. zue dr Roll vu dr Gwalt im Islam, was zum Deil heftigi Kritik dur Verdrätter vum Islam firirieft. 1907: Roger Bonvin, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot 1921: Stanisław Lem, polnische Schriftsteller 1936: Bernhard Stirnemann, Schwyzer Liedermacher un Bolitiker 1942: Sophia Bauer, dytschi Dialäktdichteri 1952: Dr Glood, Schwyzer Chansonnier 1959: Sigmar Gabriel, dytsche Bolitiker 1185: Andronikos I. Komnenos, Chaiser vu Byzanz 1739: Reinhard Keiser, dytsche Komponischt 1959: Hans Bernoulli, Schwyzer Architekt 1960: Curt Goetz, Schwyzer Schauspiiler un Schriftsteller 1991: Franz Keller, Schwyzer Psycholog 2017: Heiner Geißler, dytsche Bolitiker 2021: Andreas Herczog, Schwyzer Bolitiker Commons: 12. Septämber – Sammlig vo Multimediadateie
D Chaconne (franzöösisch, spanisch chacona, vom Baskische chocuna „härzig“) isch e spanische Volksdanz us em 16. Joorhundert und isch äng verwandt mit dr Passacaglia. Bi musikalische Wärk wird im Ditel vilmol dr italiänisch Begriff ciaccona verwändet; vo doo chömme au anderi Schriibwiise wie ciacona, chiaccona, ciaconia und äänlig. Noch em Curt Sachs isch dr Ursprung vo dr Chaconne hispanoamerikanisch und si het früener emol e sinnlige, wilde und zügellose Charakter ghaa. In dr Kunstmuusig verstoot mä under Chaconne en Ostinato-Form mit eme vier bis acht Takt lange Harmoniischema, wo sich immer wider widerholt. Dr Unterschiid zur Passacaglia isch, ass sich d Basslinie darf ändere. Bi dr Passacaglia muess mä s Thema immer klar chönne ghööre, bi dr Chaconne muess es nit eso si. S Thema cha au dur d Stimme goo, so dass es schweer wird, es z erkenne.
S Institut national des sciences appliquées de Strasbourg esch e Technischi Hochschuel vu Strossbüri. S’esch am Niklausring 24 (frz. : Boulevard de la victoire), bi de Universität Strosburi. Si isch 1875 gründet worde im Ditsche Rich. Commons: INSA Strasbourg – Sammlig vo Multimediadateie (Frànzeesch) insa-strasbourg.fr (Ditsch) insa-strasbourg.fr/de 0V d’ Üniwärsiteeta ìm Frànkrììch — un d’ Ìnschtituzioona, wo dr Schtàtüss vun’ra Üniwärsiteet hann