rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De John Fitzgerald Kennedy (* 29. Mai 1917 z Brookline, Massachusetts; † 22. November 1963 z Dallas, Texas) isch de 35. US-Amerikanischi Präsident gsi. Sini Amtszit het im 1961 aagfange und het mit sinere Ermordig im 1963 z Dallas es abrupts Änd gfunde. De Kennedy isch Mitglid vo de Demokratische Partei gsi. Sini Wahl isch in zweierlei Hisicht öppis bsunders gsi, wil er de jüngscht Präsident isch gsi, wo in des Amt gwählt worde-n-isch und de erschte (und bislang einzigschti) Katholik. Ussepolitisch prägt gsi isch sini Amtszit vo de Kubakrise, wo d Wält kurz vor eme Atomchrieg gschtande-n-isch. Um d Hintergründ vo sinere Ermordig z Dallas gits bis hüt Verschwörigstheorie. Commons: John F. Kennedy – Sammlig vo Multimediadateie John F. Kennedy im dütschsprochige Wikisource John F. Kennedy Library and Museum (änglisch, mä findet dört u. a. au siini Rede) „THE KENNEDYS“: Kennedy-Museum z Berlin am Pariser Platz (dütsch/änglisch) D Anamnese (Chrankegschicht) vom John F. Kennedy (änglisch) Neal R. Bruckman: Stop the Press! (Historybuff.com – E persönlige Erfahrigsbricht über d Uswirkige und d Folge vo der Ermordig vom Kennedy für die zitgenössische Zitigsmacher) John F. Kennedy im Biographical Directory of the United States Congress Normdate: GND: 118561383 | LCCN: n79055297 |
D Société nationale des chemins de fer français isch die staatlichi Isebahngesellschaft z Frankrich. D SNCF betribt eigendlich fasch dr komplett Schinevercher z Frankrich, so au dr sit 1981 fahrendi Schneuzug TGV (Train à grande vitesse) und Teil vor Pariser S-Bahn RER. Si betribt witerhin die ganze TER Verbindige innerhalb vo der Debartemänt, z. B. TER Elsass, wo ja au bis Basel fahrt. Bis 2012 will d SNCF uf allne Streckene Taktfahrplan ifüere. I einige Regione het me dermit scho agfange. D SNCF het wohl eis vo de komplexischte Tarifsystem überhaupt. Es git unzähligi Rabattcharte und innerhalb vo dene au no nur verschidni Zyte, wenn dass weli gültig sind. So isch dene ihri Ermässigungscharte für e TGV zur Hauptvercherszyt nur halb so vü wärt, wie ir Randzyt. Allerdings mues säge, das usserem TGV SNCF sehr pünktlich isch. D Agstellte sind meischtens sehr fründlich und sehr kompetänt. Die widrum streike gärn mal, was ne in Frankrich ned umbedingt en guete Ruef beschärt. En moderne TGV Duplex z Toulon En moderne Diiseltriibwage vo de SNCF En Güterzug vo de SNCF Fret SNCF Dieselloki in de Lackierige vo de jewilige Sparte E SNCF_Elektroloki, wo in de 1960er Johr für's Wächselstromnetz bauete worde-n-isch TGV
D Dütschi Bahn AG (DB) isch es dütsches Verkehrunterneme mit Sitz z Berlin. Es isch 1994 us dr DR (DDR) und dr Dütsche Bundesbahn entschande. D Dütschi Bahn gseht d Iisebahn in Dütschland aus Chärngschäft a. S Ressort Personeverkehr isch i drü Gschäftsfälder Fernverkehr, Regio und Stadtverkehr ufteilt. Si betribt z. B. dr bekannti ICE, wo au ir Schwiiz fahrt (zum Bischbil Interlake Ost – Bärn – Olte – Basel – Karlsrue – Frankfurt – Berlin). Di Dütschi Bahn AG fahrt uf vilne Streckene mit ihrne ICE über di dütsch Landesgränze use, so öppen uf Paris, Züri oder Bern. D Dütsch Bahn AG het oftmals bir Revision vor S Bahn Berlin Gmbh, wo dr Andreas Meyer Scheff gsy isch, spare lo. Das het dr zue gfüert, dass s Bundesamt die gsammte Züg het müesse lo Revidiere. So het me z Berlin langi Zyt fasch kei S-Bahnzüg me gha. Zuedem isch die Dütschi Bahn früener sehr oft unpüntklich gsy. Au Projekt wie Schtuttgart 21 stosse bir betroffene Bevölkerig uf wenig Gägeliebi. D Bahntarife sind sehr unübersichtlich und Automate schwär zum Bediene. Mi muess aber au säge, dass DB einigi sehr attraktivi Agebot het. Tim Engartner, Die Privatisierung der Deutschen Bahn. Über
D Sandra-Lia Infanger (bürgerlich Sandra Lia Infanger; * 13. April 1980 als Adrian Thomas Infanger z Olte SO, heimatberechtigt in Saas GR), isch e Schwiizer Politikerin. Si het 2004 s erscht mal welle für d Juso en Kantonsratsitz im Kanton Solodurn erobere, isch aber denn vom Kanton gstriche worde, well si als Transsexuelli het welle als Frau kandidiere, aber im Iiwohnerregischter no als Maa gfüert worden isch. Vier Johr spöter isch si uf ere eigene Lischte atrette (Alternative Schweizer Partei), wo si meh wi 1000 Stimme gmacht het. Das het aber ned für ne Sitz glängt. 2011 isch si als Nationalratskandidatin für die «Roti Charte» atrete. 2017 het si z Houderbank, wo si 2016 ane zoge isch, uf ere freie Lischt bi de Gmeindsratswahle kandidiert. Commons: Sandra-Lia Infanger – Sammlig vo Multimediadateie Website vor Sandra-Lia Infanger Philippe Müller: Parteien blasen zum Angriff, Berner Zeitung, 03. Januar 2009 (Memento vom 27. Juli 2010 im Internet Archive) Kantonsratswahlen, definitiver Stand, Amtei Solothurn-Lebern, Wahlergebnis uf wahlen-abstimmungen.so.ch vom 08. März 2009 Nationalratswahlen, definitiver Stand, Lebern, Wahlergebnis uf wahlen-abstimmungen.so.ch vom 23. Oktober 2011 Isabel Hempen: Kandidatin für Gemeinderat ist kein unbeschriebenes Blatt, Solothurner Zeitung, 20. April 2017
Mit Lateral oder l-artigi Konsonante meint mer in de Phonetik e Artikulationsart, wo de Artikulationsstrom (also de Atem wo ussgstosse wird) aa de Syte vo de Zung usströömt. Es wird also mit de Mitte vo de Zung e Verschluss bildet, aber aa de Syte blybt e Öffnig wo d Luft cha usströöme. De Begriff chunt vum latiinische laterālis, wo „sytlich“ bedütet. Zämme mit de r-artige Konsonante werde si in de Phonologi vilmol Liquida gnennt. Im Alemannische gits numme ei Lateralluut, de alveolare laterale Approximant [l] wie in „Liebi“. Allophonisch chunt de Luut in bstimmti Dialäkt au velarisiert vor: [ɫ], vorallem in de Innerschwiiz. De velarisiert Lateral wird mangmool als „dunkels-l“ bezeichnet. Nooch Artikulationsort unterscheidet mer die Lateral (die Uffzäälig isch nit vollständig):
Metzeng [medseŋ] odr Metzenga isch a wirddabärgischa Sdadd em Graes Reidleng. Metzeng mid saene 22.000 Aewonor (2017) leid am Fuas vo dor Reidlengor Alb, am Auslaof vom Ermsdaal. Metzeng håd zwåe Beinãma: Wäaga saem Wahrzåecha, de siba Keldora am Keldornblatz, håd Metzeng dor Beinãma Siba-Keldora-Sdadd. Dor Wae-Ãbau håd scho emmor a gwissa Roll en dor Sdadd gsbiild. Dor Metzengor Wae isch zsẽma mid-em Reidlengor dor sidlichsde en Wirddabärg. Wäaga saene ibor 80 (!) Outlet-Shops vo älle bedeidende Klåedorfirmena ond Premiom-Marga, dor haechsda därardicha Konzendraziõ en ganz Deidschland, nennd sich Metzeng ao OutletCity. Ãgfanga håd-s mål mid-em Fabrikvorkaof vo dor Firma Hugo Boss, dui må bis haed en Metzeng dorhoem isch. Enzwischa isch d Sdadd an jedem Wochaende reglmäsich voolgsdobfd mid bis zo zäadaused Schnäbbles-Jägor uff oemål, sälbsd aus Japan ond China kommed-se. Metzeng leid zendral en Bada-Wirddabärg, ogfär 30 km sidlich vo Sduagord. Mor kã brima nãfaara, ibor d B27/B312 vo dor A8 (Karlsrua - Sduagord - Ulm) ond vom Flugblatz Sduagord här, ond mid-em Regional-Express Sduagord - Dibenga äll halba Sdond. Metzeng isch mid-ma Ãdåel vo 80,2 % vo saenor Fleche am Biosphäragebiid Schwäbisch Alb bedåelichd. Drotzdem isch-s an de Sidheng vom Ermsdaal so warm, dass då no dor
S Alpeglüe isch en optischi Erschiinig, wo i de Berge mengisch noch em Suneundergang biobachtet were cha. Debii werd s Suneliecht vo fiine Partikel i de Luft gstroit und spieglet sich a Felswänd oder Schnee- und Iisfelder. Di fönd denn a root lüüchte und bildet mit de dunkle Umgebig e starche Kontrast. S Alpeglüe verlöscht, wenn d Sune mee as 6 Bogeminute underem Horizont litt. D Stärchi vom Alpeglüe isch vom Wetter abhängig. Weniger hüüffig cha s Alpeglüe im Morge vor em Suneuufgang biobachtet were, wo aber nöd ase intensiv isch, wie em Oobe, wo de Purpursoom vo de Gegedämmerig s roti Glüe verstärcht.
47.6458.4586111111111Koordinate: 47° 38′ 42″ N, 8° 27′ 31″ O Wiswyl ligt direkt a dä Gränze zwüsched Dütschland un de Schwiiz. S isch e Ortsdeil vom Chlettgau, ligt also im Landchreis Waldshüet. Es hät öpper 230 Lüt im Dörfle un isch bis zum 1. August 1971 ä eigini Gmeind gsi. Ab 1971 hät mer sich zsämme gschlosse zu de Gmeind Chlettgau, zsämme mit Erzige, Grieße, Rechberg un Riederä. Spöter im Jahr 1975 sin nu Bühel un Gießlinge dezue cho und bstoht hüt no so. 870 n. Chr. würds in ere Urkundä vom Kloschter Rhiinau es erschtmol gnannt un isch ab em 12. Jahrhundert de Härresitz vo de Freiherre vo Krenkinge-Wießeburg uf de Burg Wießeburg gsi. Vo sellere Burg stoht hüt nur no de 641 m hohi Festungshügel Napberg. Hüt findet mer nur nu Stei-Überrest vo de Burgmuur uf em bewaldete Napberg sit de Rudolf vo Habsburg für d völlig Zerstörung vo de Burg gsorget hät, als Strof weil die Freiherre in Würklichkeit Raubritter gsi sind. Männergsangsverein Wiswyl e. V. Landfraueverein Wiswyl e. V. FC Wiswyl Bauwage Wiswyl Wiswyl uff de offiziälle Internetsite vo de Gmeind Chleggau
Dr Internationali Volkssportverband (IVV) isch vo Liechtestei, de Schwiiz, Dütschland und Östrich gründet worde, mit em Zyl, Volkssport ohni Zytdruck zorganisiere. In zwische gits der IVV in vilne Landesorganisatione fascht wältwit. Ir Schwiiz und Liechtestei isch dr VSL zueständig, in Dütschland dr DVV, in Östrich dr OeVV, in Frankrich dr FFSP. In Europa sinds hauptsächlich Volksmärsch, wo vo IVV-Mitglidsvereine organisiert sind. I andere Länder gits aber au Volksschwimme, Volksvelofahre (was in Dütschland au no git), Volksskifahre und Volksinlineskating. S Zyl vom Verband isch es, Mensche vo allne Generatione zumene gsunde Bewege zfüehre. Wie vili Organisatione lidet au dr IVV ar überalterig. Allerdings het de Verband Chance, en Verjüngig vorznäh, well Sportarte au für Jungi und Familie attraktiv sind. Startgälder sind nämlich so täuf, das sie sich eigentlich jede leischte cha. IVV Weltverband VSL (Schwiz Liechteschtei)
Dr Volksmarsch isch en organisierte Wandertag vo Wandergruppe, wo a bestimmten Wochenendi en Wandertag durefüehre. Dabei isch d Zielgruppe Rentner un Seniore und natürlich au andri Wanderfründ. Die meischte Wandergruppe biete im Winter und im Sommer en Wandertag a. Im Winter isch Streckelängi meischtens 5 km / 1,5h für Familie und 10 km / 3h für alli andere. Im Summer gits denn au 20 km, 30 km und sogar Marathon und 100 km Wandrige wärde abotte. Es git kei Zytmässig und so isch dr sportlichi Charakter eher ir Streckelängi zueche. Vorteil lige uf dr Hand: Statt säuber z plane, lot me das dr Verein lo mache. Und, zudem lernt me so Regione känne, wo me suscht ned go Wandere tät. Witerhin biete die meischte Verein en sehr günschtigi Verpflegigsmöglichkeit uf der Strecki und am Zil. So isch dr Volksmarsch für jungi Familie perfekt. Chinder chend öbis erlebe, und mi lernt Natur idrücklich kenne. Organisatioren für dr Volksmarsch isch vorallem dr IVV. Es git denebe no es paar andri Organisatore. Was isch de Volksmarsch? VSL (Schwiizer Verband) FFSP (Französische Verband) DVV (Dütsche Verband)
Di glarnerdütschi Sproochinsel z Wisconsin isch e Gegend im Staat Wisconsin im Mittlere Weschte vo de USA, wo sich ab ere erschte Yywandrigswelle im Joor 1845 über meereri Generatione en schwyzerdütsche Dialäkt het chönne halte. Wisconsin isch vo 1845 bis in d 1950er eis vo de Hauptyywanderigsziil vo Schwyzer in d USA gsi. D Yywandrer uss de Schwyz hen sich vorallem ùff de Chreis Green County im Südweschte vo Wisconsin konzentriert. Dört bsùnders im Dorf New Glarus ùn im Sitz vo de Chreisverwaltig, Monroe. Im Norde vo Green County sin 1954 bis zumene Drittel vo de Lüt Schwyzer Abstammig gsi. Dörte hen si vorallem in de Landwirtschaft ùn bsùnders in de Chääserei gschafft. In ere Ùntersuechig vo 1973 het de Brian Lewis niemern ùnter 45 gfùnde, wo no flüssig Schwyzerdütsch gschwätzt het. Im Joor 2017 berichtet d Anita Auer no vo e paar ältre Lüt, wo no flüssig Glarnerdütsch chönnte schwätze. De Dialäkt isch dörte hüt also fascht ussgstorbe. De Dialäkt wird hüt aber no als kultuurells Erbi zum Byspil dur Lieder pflägt. Einewäg het 2016 e Forschigsprojäkt „Swiss Islands in North America“ aagfange, wo die schwyzerdütsche Dialäkt no mool söll ùntersueche. Bi däm Projäkt mache verschiidni Forscher vo de
Sunrise Communications AG isch mit ca. 2,8 Mio.Chunde s zweutgrösschte Telekommunikations-Unternehme vor Schwiiz. s Unternehme mit Hauptsitz z Züri isch en Tochterfirma vor Tele Danmark (TDC) und heisst im Makt Sunrise. Unterem Name yallo hends zudem no es No-Frills-Agebot. Sunrise isch mit guet 1,8 Millionen Mobilfunkchunde (31. Dezember 2009) dr zwoitgröschti Mobilnetzbetriiber ir Schwiiz. Entwicklig vom Mobilnetz Am 20. April 1998 het die damaligi diAx AG d Konzession für dr Betriib vom ene Dualband-Mobilnetz (GSM 900 und 1800) ir Schwiiz becho. Sunrise verfüegt über es eignigs Glasfasernetz mit über 10'000 Kilometer Längi. Sunrise wird vorallem für ihre ned sehr guet usbaute Chundedienscht kritisiert. Witerhin git si dr Swisscom tschuld, dass si ned grösser würd. Drby fählts eifach a Innovatione. Nun muss der Sunrise-Kundendienst endlich bessern, abgrüeft 7.Juli 2010
Dr Fritz Teufel (* 17. Juni 1943 z Ludisburg; † 6. Juli 2010 z Berlin) isch as Wescht-Berliner Spaß-Revoluzzer in dr Studäntebewegig am Änd vu dr 1960er Johr ere breitere Effetligkeit bekannt wore. Dr Fritz Teufel isch anne 1963 uf Berlin chuu un het aagfange mit Studiere an dr Freien Universität Berlin (Germanistik, Publizistik un Theaterwisseschafte). Mit em Dieter Kunzelmann isch er ein vu dr Grinder vu dr Kommune I gsi, wu vor allem dur ihri bewusst provokante Aktione Ufmerksamkeit erregt het, wu gege di herrschende Gsellschaftsbedingige grichtetet gsi sin. Dr Teufel un anderi sin aafangs 1967 feschtgnuu wore unter em Verdacht, e Attetat uf dr domolig US-Vizebresidänt Hubert H. Humphrey blant z haa. Di dytsch Presse het groß iber die vermeitlig Verschwerig berichtet, sogar d New York Times het die Gschicht uf ihre Titelsyte brocht. Di wältwyt Blamaasch isch groß gsi, wu uusechuu isch, ass die Wurfgschoss Budding- un Mehlbumbe gsi sin („Budding-Attetat“). Am Dag noch em Bsuech vum Humphrey sin di vermeintlige Attetäter wider frejgloo wore. Am 2. Juni 1947 isch dr Fritz Teufel wäg eme aagäblige Steiwurf bi dr Demonschtration gege dr Schah Reza Pahlavi verhaftet wore un isch bis zum Aafang vu dr Verhandlig im Novämber
Gränche isch e politische Gemeinde und Hauptort vom Bezirk Läbere im Kanton Solothurn ir Schwiiz. Zu Gränche ghört au Staad. D Schtadt lit am Jurasüdfuss zwüsche Solothurn und Biel, am Fluss Aare. D Gmeindsflächi umfasst 38,8 % langwirtschaftlichi Flächi, 40,4 % Waud, 19,5 % Sidligsflächi und 1,3 % suschtigi Flächi. Nachbargmeinde vo Gränche sind: : Bettlach, Selzach, Arch BE, Rüti bi Büren BE, Büre a.A. BE, Lengnau, Romont und Court. Es si in Gränche Räschte us dr Römer-Zit gfunde worde. Us em Mittelalter exischtiere ebefalls archäologischi Funde, vor allem d Ruine vo dr Burg Gränche uf em hütige Gmeindsgebiet vo Bettlach. Sie hett sit mindeschtens em 11. Johrhundert als Ritterburg am Jura-Hang exischtiert. Gränche isch damals es chlises Bure-Dörfli mit ganz wenige Iwohner/inne gsi. Sie hei i Holzhütte mit Strohdecher gwohnt, wo, umgäh vo wenige Fälder, a Rodigs-Schtelle zmitts im Urwald drinne gschtande si. Bäre hetts i däm Urwald, wo sech vom Jura-Hang bis zur Aare erschtreckt hett, ebefalls no gä. Mit dr Zit isch de immer wie meh grodet worde. Vo Afangs 19. Johrhundert gits vo Gränche es Gmäld vom Martin Disteli, wo es witgehend offnigs Gebiet zeigt, praktisch unbebaut. Z'erkenne isch aber näbscht wenige Burehüser s alte Bachtelebad
Iberlinge isch e Stadt am nerdlige Stade vum Bodesee. Si isch no Fridrichshafe di zwotgrescht Stadt vum Bodeseechreis un bildet e Mittelzäntrum fir d Umlandgmeine. Syt em 1. Jänner 1993 isch Iberlinge ne Großi Chreisstadt. Mit dr Gmeine Owinge un Sipplinge het d Stadt Iberlinge ne Verwaltigsgmeinschaft veryybart. Iberlinge lyt am Iberlinger See. S Hinterland isch isch e buckligi Moränelandschaft, wu in dr letschte Yyszyt entstanden isch. Dr Bann vu dr Stadt bstoht us 50,8 % Landwirtschaftsfleche, 29,6 % Wald, 18 % Sidlungsflechi un 1,6 % sunschtiger Flechi. Die Stedt un Gmeine gränze an d Stadt Iberlinge (im Uhrzeigersinn vu Weschte uus): Sipplinge (Bodeseechreis), Bodman-Ludwigshaffe, Stocke (bodi Landchreis Konschtanz, Owinge, Frigginge, Salem un Ulldinge-Milofe (alli Bodeseechreis). S Stadtgebiet vu Iberlinge bstoht us dr Chärnstadt un dr friejer sälbständige Gmeine, wu im Ramme vu dr Gebietsreform vu dr 1970er Johr yyglideret wore sin: Bamberge, Bonndorf, Disedorf, Hedinge, Lippertsrite, Nesselwange un Nußdorf. Die Stadtdeil sin hite Ortschafte im Sinn vu dr bade-wirttebärgische Gmeindsornig mit eme Ortschaftsrot, wu vu dr Bevelkerig bi jedere Kommunalwahl nej gwehlt wird, mit eme Ortsvorsteher as Vorsitz. Zue dr einzelne Stadtdeil un dr Chärnstadt ghere no seperat glägeni Wohnblätz mit eigene Nämme oder Wohngebiet, vilmol neji Böugebiet, wu
Eislenge isch a Graoßa Kroesstadt z Bade-Wirttebärg. Si isch no Geppenge un Geislenge di drittgrescht Stadt vum Landchreis Geppenge. Eislenge lyt im Filsdal an dr Mindig vu dr Kromm in 320 bis 480 Meter Hechi Die Stedt un Gmeine gränze an d Stadt Eislenge (im Uhrzeigersinn vu Oschte uus): Ottebach, Saale, Siesse, Schlat un Geppenge. Zue Eislenge gehere d Stadt Eislenge, dr Wyyler Eschebäch, dr Stadtdeil Krommwälde un d Hef Näherhof, Stompehof un Däleshof, derzue di abgangene Ortschafte Ehrenstetten, Brunnenweiler und Hammertsweil. Uf em Biet vum ehmolige Brunnenweiler git s hite a glyychnamig Wohngebiet am Rand vu dr Nordstadt. Eislenge ghert zum Mittelberaich Geppenge in dr Region Stuegert, wu Stuegert s Oberzäntrum dervu isch. Eislenge ischt zom erschte Mol gnennt worde em Johr 861 als Isininga. Eislenge hot sich mit dr Gmoede Ottebach ond Saale zom Gmoeverwaltongsverband Eislenge-Ottebach-Saale mit Sitz en Eislenge zammegschlosse. Dr OberSchuldes ischt dr Klaus Heininger. Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke Dr Dialekt vo Eislenge ghert zom Schwäbisch. Hermann Rau (1927-2014), deitscher Kirchamusiker Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Das Land Baden-Württemberg. Amtliche Beschreibung nach Kreisen und Gemeinden. Band III: Regierungsbezirk
De Chuck Liddell (* 7. Dezämbr 1969) isch e US-amerikanische Mixed-Martial-Arts-Kämpfer De Chuck Liddell het sy MMA-Debüt am 15. Mai 1998 am Ultimate Fighting Championship-Event UFC 17. Nach em Siig undr anderem über de Guy Mezger und Kämpf by Vraastalter wie d International Fighting Championship und de Pride FC, het er am 6. Juni 2003 an der UFC 43 gege de Randy Couture um de Titel vum Light Heavyweight Champions kämpft. Er het de Kampf verlore, isch aber nach em Siig über de Alistair Overeem, Tito Ortiz, Vernon White un ere Niidrlag geg de Quinton Jackson erneut zuneme Titelkampf gegen Couture aaträte. Desmol, am 16. April 2005 an dr UFC 52, isch er erfolgriich gsi. In dr Folg het er könne sy Titel geg de Jeremy Horn, Couture, Renato Sobral un de Ortiz vrteidige, bevor er denn de Titel an dr UFC 71, am 26. Mai 2007, an de Quinton Jackson het müesse abträte. Drnoch isch er em Keith Jardine, em Rashad Evans un em Mauricio Rua unterläge und het geg de Wanderlei Silva gwunne. Am 12. Juni 2010 nach em vrlorene Hauptkampf an der UFC 115 geg de Rich Franklin het si Wettkampfstatistik 21 Siig und 8 Niidrlage betreit.
Dr Gross Aletschgletscher isch dr gröschti und dr längschti Gletscher vo dä Alpä. Är isch 23,1 km lang und er het 1973 ä Flächi vo 86,6 km² gha. Sis Schmelzwasser fliesst dur d'Massa in d'Rhone. Früener hei au no dr Ober- und der Mittelaletschgletscher zum Grossä Aletschgletscher zellt wil si denn no mitenand verbunde gsi si. Dr Gletscher isch Däil vom UNESCO-Wältnaturerb Schwizer Alpe Jungfrau-Aletsch. Dr Ursprung vom Grosse Aletschgletscher isch in dr 3800m höche Jungfrau-Region. Dört fliesse drei riisigi Firnström zämme. Vo Weschte chunnt dr Gross Aletschfirn. Är het ä Längi vo öppe 9 km und isch öppe 1,5 km breit. Er isch übere 3173m höche Gletscherpass vo dr Löschtelucke mit em Langgleschter verbunde. Dä fliesst richtig Lötschetal. Vo Nordweschte chunt dr Jungfraufirn. Är isch öppe 7 km lang und 1-2 km breit. Vo Norde chunt s Ewigschneefeld. Äs isch öppe 8 km lang und öppe 1,2 km breit. Gege Norde isches mit em Pass vom untere Mönchsjoch (3529 m ü. M) mit em Izugsgebiet vom untere Grindelwaldgletscher verbunde. Übers Obere Mönchsjoch (3627 m ü. M.) isches mit em Jungfraufirn verbunde. Vo Oste chunnt dr Grüeneggfirn. Är isch 3 km lang und öppe 600 m breit und isch nach
Rich Franklin (* 5. Oktober 1974 in Cincinnati; volle Name Rich Jay Franklin) isch e US-amerikanische Mixed-Martial-Arts-Kämpfer und ehemolige UFC Middleweight Champion. Bevor de Franklin professionelle MMA-Kämpfr worde isch, het er Mathematik unterrichtet und sich in Karate und Brazilian Jiu-Jitsu güebt. Si MMA-Debüt het er am 24. März 2000 anere Vranstaltig vom Organisator Extreme Challenge. Er het dört per technischem KO gwunne. Drnoch het er Kämpf an de Events vo World Extreme Fighting, International Fighting Championship, Fighting Network Rings, World Fighting Alliance und TKO Major League MMA beschtritte, bevor er am 25. April 2003 in Miami bi sim Ultimate Fighting Championship-Debüt Evan Tanner per technischem Knockout besiegt het. Au an sinem zweite UFC-Uuftritt, am UFC 44 vum 26. Septämbr 2003, het er könne für sich entscheide. Bim druf folgende Kampf am Inoki Bom-Ba-Ye Festival 2003 in Kōbe, het er gege de Lyoto Machida sini erschti Niederlag hinnäh. Nach zwei Kämpf in kleinere Ligene folgt bim UFC 50 am 22. Oktobr 2004 e Sieg gege de Jorge Rivera. Nach eme letschte Uusflug in e kleineri Liga bliebt dr Franklin künftig bim UFC. Als Dailnähmr an dr erschte Staffel von The Ultimate Fighter het er am 9. April 2005 de Ken Shamrock
Vitor Vieira Belfort (* 1. April 1977 in Rio de Janeiro, Brasilien) isch e brasilianische Mixed Martial Arts-Kämpfer, wo in Japan und in de Vereinigten Staate aatritt. Er isch ehemalige Halbschwergwichtschampion vu dr MMA-Liga UFC. Sin Spitzname luutet Phenom. De Belfort dreit de schwarzi Gürtel im Brazilian Jiu-Jitsu und im Judo sowie de blaui Gürtel im Karate. 1996 het de Belfort si Mixed-Material-Arts-Debüt gä und gewunne bi sim erschte Kampf nach nur zwölf Sekunde. Si damalige Trainer isch dr Carlson Gracie gsi. 2004 het er de Halbschwergwichtstitel vu dr UFC gwunne. Drnoch isch er 2008 ins Mittelgwicht gwächslet. Nach eme positive Dopingtest isch de Belfort 2006 für nüün Monet gsperrt worde. Von sine 19 Sieg (Stand April 2010) het de Belfort über 68 % durch (T-)KO gwunne, 10 devo in dr erschte Rundi. Am 10. April 2010 hätti de Belfort gege de Anderson Silva in Abu Dhabi e erneute Titelkampf bechoh sölle, doch er het sich vrletzt während em Training und isch für de Räscht vum Johr nid kampffähig. Zur Zyt wird er uuf em Platz 6 vu dr Wältranglischte im Mittelgwicht gführt. Aktuell trainiert er bi Xtreme Couture. De Belfort wohnt zurziit z Las Vegas (Nevada). De Belfort het
D Lys (Greschoneitiitsch: Liisu; Eischemetöitschu: Leisu) isch e linke Nebefluss vo de Dora Baltea im Aostatal. D Lys entspringt underhalb vo de Vincent Pyramide (4215 m) im Greschoneigletscher im Monte Rosa-Massiv und flüsst geg Süüde. Si bildet s Lystal und mündet noch 40 Kilometer bi Pont-Saint-Martin i d Dora Baltea, wo e Nebefluss vom Po isch. Bi Pont-Saint-Martin goot e Brugg us de Römerzitt öber d Lys. A de Lys liget d Walsergmainde Greschonei und Eischeme. Di linke Nebeflüss sind: Avant-Cir, Glassit, Loo, Mos, Niel, Pacoulla, Tourrison. Di rechte Nebeflüss sind: Rû de Nantay, Stolen, Valbona. Commons: Lys (Aostatal) – Sammlig vo Multimediadateie