rlitschk/wikidir huggingface dataset:
D Josefine Schlumberger (* 9. Juni 1994 z Mille) us dr Wyyregioon Baade isch am 25. Septämber 2015 z Naistadt as Noofolgeri vu dr Janina Huhn us dr Wyyregioon Pfalz zur 67. Dytsche Wyycheenigi gweelt woore. Si isch doodermit di segst Dytsch Wyyycheenigi vu Baade gsii. As Wyyprinzässine sin ere in ire zwelfmooneti Amtszyt d Katharina Fladung us em Rhyygau un d Caroline Guthier vu dr Hessische Bäärgstrooß zur Syte gstande. D Josefine Schlumberger isch d Doochter vu dr Stephanie un em Rainer Schlumberger gsii, wu z Sulzburg-Laufe nee Wyyguet hän. Deert isch d Schlumberger ufgwagse. Si isch isch z Sulzburg uf d Grundschuel gange un derno uf s Markgreefler Gimnasium z Mille. Deert het si anne 2012 s Abituur gmacht. Derno het si zeerscht drei Semeschter Psichology an dr Universideet Konschtanz studiert, het si derno aber doch fir dr Beruef vu dr Räbbyyri entschiide. Noch eme Praktikum im Staatswyyguet Merschburg het si an dr Hochschuel Geisenheim aafange Önology studiere. Si fiert mit ire Eltere s Wyyguet Schlumberger z Laufe. Anne 2023 het si d Uuszaichnig Jungwinzeri vum Johr iiberchuu. D Schlumberger isch 2014/15 Baadischi Wyycheenigi gsii un doodermit e spooti Noofolgeri vu ire Grooßdante Hildegund gsii, wu des Amt
D Heidi Maria Glössner (* 20. Oktober 1943 z Meßkirch) isch e Schwyzer Film- un Theaterschauspiileri. D Glössner isch by re Fryndin vu ire Mueter im st. gallische Uzwil ufgwagse. Si het d Schauspiilschuel z Züri absolviert un het Engaschmänt an e baar Biine in dr Schwyz, z Dytschland un z Eeschtryych ghaa. Vu 1987 bis 2008 het si ooni Unterbruch am Stdttheater Bärn un am LozärnerTheater gspiiltun het deert no Hyfe vu Ufdritt, eppe in s Schillers Maria Stuart un s Goethes Iphigenie auf Tauris, as „Grande Dame“ vum Ensemble gulte. Anne 2006 het si im Film Die Herbstzeitlosen – em erfolgryycschte Schwyzer Kinofilm syt Die Schweizermacher vu 1978 – aini vu dr Hauptrolle (Lisi) gspiilt un isch doodermit eme braitere Publikum bekannt woore. 2008 het si ne Hauptroll as Aneschthesischti in Tag und Nacht gspiilt, ere Dokter-Serie vum Schwyzer Fäärnsee. 1992: Tatort: Marion 1994: Tatort: Herrenboxer 2000: Kilimanjaro 2002: Swiss Love 2003: Hildes Reise 2004: Lilo und Fredi 2006: Süssigkeiten 2006: Handyman 2006: Die Herbstzeitlosen 2008: Tag und Nacht 2009: Verstrickt und Zugenäht 2010: Sonntagsvierer 2012: Liebe und andere Unfälle 2013: Das Alte Haus 2015: Usfahrt Oerlike 2015: Ewige Jugend (Youth) 2018: Der Bestatter 2018: Tatort: Die Musik
D Isabella Schmid (* 27. Dezämber 1970 z Züri) isch e Schwyzer Schauspiileri. Scho im Alter vu vier Joor isch d Isabella Schmid zum eerschte Mool uf dr Biini gstande. Mit dryzeeni het iri Uusbikldig an ere Juugedtheater-Schuel aagfange. In dr Joor 1990 bis 1994isch si in e baar Schwyzer Theater ufdrätte, wu sie unter anderem in dr Stuck Frankie und Johnny, Fool for love oder Tagträumer mitgspiilt het. Anne 1994 isch si uf Minche gange un het in e baar Fäärnseeprodukzioone mitgspiilt (unter anderem Polizeiruf 110, Aus heiterem Himmel un Schwurgericht). Mer chännt si aber vor allem dur iri Roll as Lollo Fuchs in dr Serie Hinter Gittern – Der Frauenknast, wu si anne 1997 dermit aagfange het. Noodäm si zwai Joor lang zum Hauptcast vu dr Serie gheert ghaa het, het ire Engaschmänt deert anne 1999 mit em Dood vu ire Figuur ufgheert. Derno het si wider am Theater gspiilt un isch derzue in e baar Fäärnseeprodukzioone z sääne gsii (zum Byschpel zwai Joor an dr Syte vum Jochen Busse in dr RTL-Comedyserie Das Amt). Syter 2003 isch d Schmid derzue au bim Zürcher Raadiosänder Energy Zürich d Station-Voice. Wu dr Schmid iri besct Fryndin an Chräbs gstoorebn
D Christa Heimann-Buß (* 8. Augschte 1946 z Sitzechilch as Christa Buß) isch e dytschi Dialäktautoori. No dr Volksschuel het d Christa Buß Chauffrau gleert. Anne 1966 het si dr Artur Heimann vu Chander ghyroote, si hän zäme zwee Siin. Vu 1982 bis 1997 het si z Sitzechilch en chlaine Chauflade gfiert, wu si vu ire Mueter ibernuu ghaa het. Si duet si in vyl Verain eerenamtli engaschiere, unter anderem isch si 30 Joor lang im Voorstand vum Markgreefler Draachteverain Chander gsii. Anne 1980 het si aagfange mit schryybe, vor allem Gediicht uf Markgreefler Alemannisch, derzue au Chuurzgschiichte. Ire eerscht Gediichtband „Herztröpfli“ het si 1992 uusegee, syterhäär het si nomool drei Gediichtbänd vereffetligt. Fir dr „Bund Heimat und Volksleben“ het si au greeßeri un chlaineri Theaterstuck gschriibe. Im Joor 1999 het si mit em Musiker Werner Wißner un em Dialäktdiichter Hansfrieder Geugelin s „Trio Blauewind“ grindet, wu bis um dood vum Geugelin anne 2019 Dialäktlieder in dr Aart vum tradizionälle Volkslied gsunge het. E Dail Gediicht un Gschiichte vun ere uf Alemannisch un Hoochdytsch sin au in Anthologie uusechuu, z. B. in weleweg selleweg. Anne 2015 het si bim Wettbewäärb Loorer Murre dr zweet Bryys in dr Kategory Lyrik gwunne.
D Elisabeth Niederer (* 13. Mai 1960 z Züri) isch e Schwyzer Schauspiileri. Iri schauspiilerisch Uusbildig het d Elisabeth Niederer vu 1979 bis 1983 an dr Hochschuel vu dr Chinscht z Berlin iberchuu. Syterhär het si an zaalryyche Biine z Dytschland, z Eeschtryych un dr Schwyz gshtiert, so am Bayerische Staatsschauspiel z Minche, bi dr Luisenburg-Festspiele z Wunsiedel, am Landestheater Coburg, am Stadttheater Khuur oder em Zürcher Projäkt Theater Vertigo. Bekannti Stuck, wu si mitgwiirkt het, sin unter anderem Der Menschenfeind no Molière, Leben des Galilei vum Bertolt Brecht, Wallenstein un Die Jungfrau von Orleans vum Friedrich Schiller oder em Georg Büchner sy Kumeedi Leonce und Lena. Dernääbe schafft d Elisabeth Niederer syt dr 1980er Joor au umfangryych fir Film un Fäärnsee. Im Kino hetmer si in verschiidnige Schwyzer Produkzioone chenne sääne, zem Byschpel in Aus heiterem Himmel, Usfahrt – Joy Ride, em 2005 fir dr Schwyzer Filmbryys nominierte Film Sternenberg oder 2019 as Mueter im Film Wir Eltern vu dr Ruth Schweikert un em Eric Bergkraut. In ere Folg vu dr Weißblaue Geschichten het si anne 1983 zum eerschte Mool im Fäärnsee gspiilt, anderi Gaschtrolle het si in Seerine wie Heidi und Erni, Die Rosenheim-Cops, Vater wider Willen oder
D Erna Sonner (* 21. Septämber 1954 z Fryburg) isch e dytschi Dialäktautori. D Sonner isch z Aistett uf eme Buurehoof ufgwachse. No dr Schuel het si as Fachhuuswiirtschafteri fir elteri Mänsche gschafft. Si isch ghyrote mit em Glaasermaischter Karl Sonner un het mit ihm zwai Chinder. Syter anne 1974 läbt si mit ire Familie z Oberbärge. Bis 2013 hän d Erna Sonner un ire Mann as Huusmaischterbaar in dr Eugen-Biser-Schuel z Oberbärge noch em Räächte gluegt. Dernääbe hän si au no buurt. Si schrybt Täxt uf Hoochdytsch un uf Alemannisch. Anne 1991 het si im Aigeverlaag s Buech „Gedankensprünge“ mit hoochdytsche Gediicht uusebroocht. Bim Mundartwettbewäärb „Von 9 bis 99“ vu dr Muettersproch-Gsellschaft het si 1993 e Sunderbryys gwunne un 1997 en eerschte Bryys fir Mundartlyrik bim e Wettbewäärb vu dr Nathan Katz-Gsellschaft im Elsiss. Alemannischi Gediicht un Verztellige vun ere sin in verschiidene Anthologie druckt woore, unter anderem in weleweg selleweg. Gedankensprünge. Eigenverlag 1991 Gediicht un Verzellige in Anthologie. d Erna Sonner uf dr Websyte vu dr Muettersproch-Gsellschaft d Erna Sonner uf dr Websyte vum Harald Noth
Dr Bernd Hagenunger (* ca. 1945/1946) isch e dytsche Choch un Dialäktautor. Dr Hagenunger isch z Ämmedinge ufgwachse. No dr Schuel het er Choch gleert un speeter dr Maischter gmacht. Är het as Schefchoch vu dr dr BDH-Klinik z Elzach gschafft. Dervoor het er dr „Grien Baüm“ z Ämmedinge gwiirtschaftet. Är isch ghyroote mit dr Gabriele geb. Merkt un het mit ire zwoo Deechtere. Dr Hagenunger läbt mit syre Famile z Ämmedinge. Dr Bernd Hagenunger schrybt Gediicht un Gschiichte uf Hoochdytsch un im Ämmedinger Alemannisch. En eerschte Band mit Gediicht het er anne 1982 unter em Titel „Die Wege des Lebens“ uusebroocht. 2011 un 2015 het er zwai wyteri Biechli mit aigene Täxt vereffetligt. Iber sy dritt Buech „Besinnlich durchs Jahr“ vu 2015 schrybt di Badisch Zytig: „Viele der etwa 120 Gedichte, Kurzgeschichten und Märchen schildern auf poetische Weise das wechselvolle Spiel der Natur im Lauf der Jahreszeiten. Überwiegend Herbst und Winter beschreibt er auf nachdenkliche einfühlsame Weise. Dennoch, seine Geschichten wirken keineswegs als traurigen Abgesang der vergangenen Jahreszeiten. Häufig wird in Mundartgedichten die Welt etwas heiter-ironisch belächelt. Der ehemalige Küchenmeister Hagenunger hat sprachlich seine Gedichte nicht mit Ironie oder bissiger Schärfe überwürzt.“ – BZ, 10.10.2015 Die Wege des Lebens.
D Heidi Knoblich (* 23. Oktober 1954 z Zäll as Heidi Baumgartner) isch e dytschi Schriftstelleri un Schurnalischti. Di eerschte Vereffetlichunge vu dr Heidi Knoblich sin iri Chindergschiichte gsii, wu mit Illuschtrazioone vu dr Traute Enderle-Sturm im Magazin vu dr Baadische Zytig uusechuu sin. E braiter Publikum chännt si syter anne 1994 dur di reegelmääßig an Hailigoobe Sidweschtfäärnsee uusgstraalt Sändig Lieder und Geschichten unter dem Christbaum – Werner O. Feißt und seine Freunde erzählen. Iber vyyl Joor wisch si deert mit ire aigene Wynäächtsgschiichte bresänt gsii. Un d Welt hät liislig gschnuuft, ire alemannisch Winter- un Wynäächtsbuech, isch e Sammlig vu all dääne Wynäächtsgschiichte un isch anne 1998 erschiine. Syter 1996 schafft si bim SWR-Studio Fryburg, mer chänt si in dr Regioon dur iri Raadioo-Byydreeg, wu s um s Land, sy Mänsche un iri Sprooch din goot. Bis Ändi 2005 isch d Heidi Knoblich mit andere Autoor*ne fir di uf SWR4 all Wuche uusgstraalt Sändig Mundart am Samstag verantwoortli gsii. Dryzee Joor lang het d Heidi Knoblich au in dr beliebte Raadioo-Comedy-Seerine Zahnarztpraxis Dr. Pauly, us dr Fäädere vum Heerspiilautoor Hugo Rendler, d Roll vu dr Zaandokterhälferi Sofie gspiilt. D Heidi Knoblich het histoorischi Romään (Winteräpfel, Constanze Mozart geb. Weber,
Dr Jiidisch Friidhoof am Eelbäärg (hebräisch: בית הקברות היהודי בהר הזיתים; transliteriert: bet hakvarot hajehudi behar haseitim) z Jerusalem mit dr Nekropolis vu Silwan isch dr eltscht un wäg dr jiidische Rituaal un Tradizioon wiichtigscht jiidisch Friidhoof vu dr Wält. Di eerschte Graableegige am 809 Meeter hooche Eelbäärg, wu bis rund 50 Meeter iiber dr Jerusalemer Altstadt goot, het s vor eppe 3000 Joor am Aafang vum Eerschte Tämpel stattgfunde. E Dail vu dr Graabstätte sin hite Böudänkmeeler. Dr Friidhoof lyt eschtli vu dr Altstadt im Kidrondaal (Daal Joschafat) vor em Tämpelbäärg. Dr eltscht Dail isch in dr oobere Haale vum Eelbäärg uf dr Oschtsyte vum Kidrondaal. Wyter unterhalb sin d Juude us dr Zyt vu dr Zwoote Tämpelperiood vergraabe. Drotz ass es uf em Friidhoof mittlerwyyli chuum no Blatz het, isch d Dradizioon vu dr zytli uubegränzte Frischt vu dr Rue nit ufghoobe woore. Noch em Midrasch steen do di eerschte Dooten uf, wänn dr Messias uf em Eelbäärg erschyynt un derno mit ene in d Jerusalemer Altstadt ziet. Hite no wääre Juude us dr dr ganze Wält doo uf däm Friidhoof vergraabe. Do het s no Schetzige zwische 200.000 un 300.000 Graabschtai us verschiidene Zyte, dodrunter beriemti Perseenligkaite
Dr Dobermann isch e dytschi Hundsrasse. Är wird 63 bis 72 cm groß un bis 45 kg schwäär un ghert zue dr Pinscher. S Fäll isch glatt un gängigerwys schwarz oder dunkelbruun. Friejer het mer d Ohre un dr Wadel als kupiert, was aber in dr maischte europäische Länder mittlerwyli verbote isch. D Rasse het ire Name noch em erschte Zichter, em Friedrich Louis Dobermann (1834–1894) vu Apolda. In e Dail Kanton in dr Schwyz isch d Haltig vun eme Dobermann bewilligungspflichtig. Im Kanton Wallis sin Haltig, Zucht un Yyfuhr verbote. Commons: Dobermann – Sammlig vo Multimediadateie Rassestandard Nr. 143 vu dr FCI: Dobermann (PDF) Dobermann Verein e. V. Normdate: GND: 4135432-1 | LCCN: sh85038688
D Sarah Bosetti (* 17. Februar 1984 z Aachen) isch e dytschi Autoori, Satiirikeri, Biineliteraati un Moderatoori. D Bosetti isch z Aachen ufgwagse un het vu 2004 bis 2008 z Brüssel gläbt, wu si an dr Hogeschool Sint-Lukas Filmreschy studiert un mit em Master abgschlosse het. Si isch je fir e baar Moonet uf Sardinie, Venedig, Edinburgh un Lissabon zooge un derno uf Berlin, wu si syterhäär läbt. Syter anne 2009 dritt si uf Lääsebiine, Poetry Slam un Kabarettbiine uf. 2010 het si mit em Jan von Im Ich, em Daniel Hoth un em Karsten Lampe d Lääsebiini Couchpoetos grindet, wu all Moonet im Lovelite stattfindet. Anne 2013 isch si mit em Daniel Hoth as Team Mikrokosmos dytschsproochigi Vizemaischteri im Poetry Slam woore. Zäme moderiere si d Live-Show Peace, Love & Poetry, wu all Mooent stattfindet. Dooderiiberuuse isch si Mitorganisatoori vu dr Poetry-Slam-Meisterschaft Berlin/Brandenburg. Anne 2014 isch im Satyr Verlaag ire eerscht Buech Wenn ich eine Frau wäre erschiine. 2015 isch im Verlaag Voland & Quist dr Romaan Mein schönstes Ferienbegräbnis uusechuu, wu derno as Däschebuech im Ullstein Verlaag erschiine isch. 2017 isch derno Ich bin sehr hübsch, das sieht man nur nicht so im Rowohlt Verlaag uusechuu. Syter anne
D Doris Haas-Schlegel (* 1936 as Doris Schlegel) isch e dytschi Haimetautoori. D Doris Schlegel isch as jingscht Chind vu dr Familie in dr Jahnstrooß z Sanderge ufgwagse. Vu 1943 bis 1947 isch si in irem Haimeoort uf d Robert-Gerwig-Schuel gange un derno bis anne 1951 uf s Progimnasium. Derno isch si fir ai Jo ruf d Chochschuel. Ab 1952 het si bi dr Firma Kundo Tächnischi Zaichneri gleert mit Schwäärpunkt Explosioonszaichnige un Perschpektiive fir Batäntzaichnige. D Uusbildi het si mit eme Bryys an dr Induschtry- un Handelschammere abgschlosse. Anne 1967 het si dr Christian Haas ghyroote un isch ai Joor speeter us em Beruef uusgschiide go no dr Chinder luege. Wu d Chinder us em Huus gsii sin, het si vu derhaim uus au wider fir Fiirme un Batäntaawält zaichnet. Si schrybt Gschiichte im Sanderger Dialäkt, anne 2003 het si ne Uuswaal unter em Titel „Alte Brotriwwel“ publiziert. Alte Brotriwwel. Geschichten und Wahrheiten vergangener Zeiten. Eigenverlag, St. Georgen 2003. 111 S. Ill. Täxtprobe uf dr Websyte vu dr Muettersproch-Gsellschaft
D Bettina Obrecht (* 23. Meerz 1964 z Löörech) isch e dytschi Schriftstelleri un Ibersetzeri. D Obrecht isch z Wyyl ufgwagse. Noch em Abituur isch si fir e halb Joor uf Costa Rica gange. Derno het si z Haidelberch Spaanisch un Änglisch studiert un anne 1989 as Diploom-Ibersetzeri abgschlosse. Um des Zyt het si scho aafange mit Ibersetze. Noch em Stuudium het si ne Stipändium fir Literatuur iberchuu un schafft syter anne 1990 as freii Autoori un Ibersetzeri. Syterhäär het si in renommierte dytsche Chinderbuechverlääg e Hufe Biecher fir alli Altersgruppe vereffetligt, derzue het s au als fuurt Täxt fir Rundfunk, Chindertheater un fir Erwagseni gschriibee. Vyl vu ire Biecher sin as Heerbiecher uusechuu un/oder in anderi Sprooche ibersetzt woore. Zaalryychi Uusschnitt us ire Täxt findet mer in Schuelbiecher vum dytschsproochige Ruum. Ire wiichtigscht Aaliige isch es, Chinder äärnschtznee ooni jeedi „erwagseni“ oder gar „pedagoogischi“ Iberheebligkait. Näbe ire Aarbet im Chinderbuech-Beryych schrybt si Proosa un Rundfunktäxt fir Erwagseni, ibersetzt Liirik un Proosa un macht bi interdisziplineere Projäkt mit, unter anderem mit em Muusiker un Chlangchinschtler Werner Cee. In ire Aafangsjoor het si au ab un zue uf Alemannisch gschriibe un anne 1989 dodermit dr Baadische Landesbryys fir Alemannischi Diichtig gwunne.
D Tonia Maria Zindel (* 15. Juli 1972 z Scuol, Bündnerland) isch e Schwyzer Schauspiileri. D Tonia Maria Zindel isch z Scuol ufgwagse un un isch z Khuur uf s Kantonsschuel gange. Scho as Schueleri het si welle Schauspiileri gee, iri eerscht effetlig Ufdritt uf ere Biini het si in ere chlaine Roll bi dr Jubiläumsinszenierig „50 Jahre Bertolt Brecht“ am Theater Khuur ghaa. Ai Joor lang isch si z Madrid im Rame vun eme Schuelerneuusdusch gsii. Ab 1992 isch si uf d Schauspiilakademy Züri gange un het iri eerscht Roll im Tatort: Gehirnwäsche ghaa. Mer chännt si vor allem fir iri Rolle as Flavia Caduff in dr Schwyzer TV-Seerie Die Direktorin oder as Maja Lüthi bi Lüthi und Blanc un iri Guet-Naacht-Gschiichte in ire Muetersprooch Rätoromaanisch. Dernääbe spiilt si au Theater. D Zindel isch ghyroote, het drei Chinder (e Doochter un zwee Siin) un läbt z Berlin, z Züri un z Conters im Prättigau. 1993: Das verlorene Loch 1993: Tatort: Gehirnwäsche 1993: Justiz 1994–1995: Die Direktorin (Fäärnseeseerie) 1997: Die zweite Hand 1997: Das kleine Mädchen 1998: Ein tödliches Verhältnis 1999: Bill Diamond – Geschichte eines Augenblicks 1999: Das Mädchen aus der Fremde 1999–2006: Lüthi und Blanc (Fäärnseeseerie) 2000: Schäfchen
Dr Anton Weißer (* 1867 in dr Untere Kirne; † 1917 z Furtwange isch e dytsche Uurmacher un Haimetautoor gsii. Är het Gediicht un Proosa uf Hoochdytsch un Alemannisch gschriibe. En Uuswaal het er anne 1902 unter em Titel „Schwarzwälder Kuhglocken“ vereffetligt. Anne 1980 het dr Furtwanger Gschiichts- un Haimetverain d Gediicht vum Weißer in ere Gsamtuusgaab uusegee. Schwarzwälder Kuhglocken. Eine Sammlung ländlicher Reimerei teilweise in Schwarzwälder Mundart. Dargereicht von Anton Weißer. Furtwangen 1902. 48 S. Der lustige Wälder. Eine Sammlung humoristischer Gedichte vom Quellgebiet der Breg. Herausgegeben und verfasst von Anton Weißer. Furtwangen 1905. 47 S. Poetische Streifzüge durch Haus und Haid - Poetische Streifzüge durch Natur und Leben. Eine Sammlung historischer, romantischer und volkstümlicher Gedichte in Ernst und Humor, ein Teil in Schwarzwälder Mundart. Zwei Teile in einem Band. Herausgegeben und verfasst von Anton Weißer. Furtwangen 1910. 55 S. Schwarzwälder Kuhglocken. Sämtliche Gedichte. Nachdruck der Ausgaben von 1902, 1903, 1905 und 1910. Geschichts- und Heimatverein, Furtwangen 1980. 211 S. in getr. Zählung. Ill. Täxtprobe uf dr Websyte vu dr Muetterspropch-Gsellschaft
D Margrit Winter (* 13. Novämber 1917 z Lozärn, haimetberäächtigt z Bärn; † 18. Juni 2001 z Stäfa) isch e Schwyzer Schauspiileri gsii. D Winter isch e Doochter vum Chaufmann Marcel Winter un syre Frau Lucie geb. Georgi gsii. Si het no dr Schuel zeerscht Schnyyderi gleert un derno bi dr Amateurgruppe Die Luzerner Spielleute iri schauspiilerisch Laufbaan aagfange. Eerschti Biinenufdritt het si in dr Zyt vum Zweete Wältchrieg z Biel un z Solothurn ghaa, speeter z Baasel, z Bärn un in ire Haimetstadt Lozärn. D Winter het unter anderem d Lady Macbeth in Macbeth gspiilt un d Titelfiguure in Mutter Courage un Rose Bernd. Anne 1941 het sin ere wäärchdreie, bim Publikum aber weenig erfolgryyche Verfilmig vu dr Novelle Romeo und Julia auf dem Dorfe vum Gottfried Keller as Hauptdaarstelleri Vreneli Marti ire Filmdebüt gee. Ire doomoolig Filmpaartner Erwin Kohlund (1915–1992) isch anne 1943 ire Mann woore. Speeter het si unter anderem im Kriminaalfilm Es geschah am hellichten Tag an dr Syte vum Heinz Rühmann un em Gert Fröbe mitgwiirkt. In dr zweedailige Romaanverfilmig Anne Bäbi Jowäger noch em Jeremias Gotthelf het si d Titelroll ibernuu. Syterhäär isch si vor allem am Theater ufdrätte. Anne 1957 isch si mit
D Dorothee Elmiger (* 1985 z Wetzike) isch e Schwyzer Schriftstelleri. D Elmiger isch z Appezöll Inneroode mit drei Gschwischter ufgwagse. Z Appezöll isch si uf s Gimnaasium gange un het deert anne 2005 d Matuura gmacht. Si het Literatuur am Schwyzerische Literatuurinschtitut z Biel/Bienne un am Dytsche Literatuurinschtitut Leipzig un Gschiicht, Filosofy un Bolitikwisseschaft an dr Universideet Lozärn un dr Freie Universideet Berlin studiert. Anne 2008 het si z Hildesheim am Feschtival fir jungi Literatuur Prosanova dailgnuu. Uf Yylaadig vum Ingeborg-Bachmann-Bryys-Juror Paul Jandl het d Elmiger 2010 bi dr Dääg vu dr dytschsproochigi Literatuur en Uuszuug us irem Romaan Einladung an die Waghalsigen glääse un het deert dr 2. Bryys gwunne, dr mit 10.000 Euro dotiert Kelag-Bryys. Im nämlige Joor isch si fir ire Romaan fir dr Schwyzer Buechbryys nominiert woore. Derzue het si mit em aspekte-Literatuurbryys un em Rauriser Literatuurbryys zwoo Uuszaichnige fir di bescht Proosaa-Eerschtvereffetlichung iiberchuu. Anne 2014 isch d Elmiger fir ire Romaan Schlafgänger mit em Hermann-Hesse-Feerderbryys uuszaichnet woore. Im nämlige Joor isch si mit Schlafgänger wider fir dr Schwyzer Buechbryys nominiert woore. Anne 2015 het si ain vu dr Schwyzer Literatuurbryys vum Bundesamt fir Kultuur un dr Erich-Fried-Bryys iiberchuu. Fir di beede Romään Einladung an
D Vivien Wulf (* 14. Jänner 1994 z Charlsrue) isch e dytschi Schauspiileri. D Vivien Wulf het ab em Alter vu vier Joor Ballett- un Klavierunterriicht kriegt. Wu si sechs Johr alt gsii isch, isch d Familie uf Düsseldorf zoge, speter uf Hochdahl. No dr Schuel het d Wulf vu 2015 bis 2018 an dr Düsseldorfer Akademie Mode & Design (AMD) studiert un vu 2017 bis 2019 an dr University of London. Anne 2008 het d Wulf s „Bravo Mission Famous“ gwunne. 2009 het si iri eerscht Hauptroll im Zwaidailer Eisfieber noch em glyychnamige Romaan vum Ken Follet an dr Syte vum Heiner Lauterbach ghaa un 2010 d Hauptroll im Kinofilm Rock it!. Im Lauf vu dr Joor het d Wulf in verschiidene dytsche Fäärnseeseerie un -film mitgspiilt. Näbehär het si im Marketing gschafft un syt Jänner 2020 schafft si as Moderatoori bim privaate Regionaalsänder Baden TV z Charlsrue. 2009: Alarm für Cobra 11 – Die Autobahnpolizei (Fäärnseeseerie, Episood Der Prüfer) 2009: Ken Folletts Eisfieber (zwaidailige Fäärnseefilm) 2010: Rock It! 2011: SOKO 5113 (Fäärnseeseerie, Episood Das Blut der Ballerina) 2011: The Black Pony – Scars and Bruises (Videoclip) 2011: Nina Undercover – Agentin mit Kids (Fäärnseefilm) 2011: Unter uns (Fäärnseeseerie)
D Anuk Ens (* 1965 z Fryburg) isch e dytschi Schauspiileri. Noch em Abituur het d Ens vu 1984 bis 1988 d Hochschuel fir Musik un Darstellendi Chunscht Stuegert bsuecht. Bis anne 1999 het si im feschte Engaschmänt an dr Schauspiilhyyser Theater Konschtanz, Dytsch Schauspiilhuus Hamburg, Staatstheater Kassel. Syter anne 1999 schafft si as freii Schauspiileri un Sprächeri an verschiidene Biine z Dytschland z Hamburg (Winterhuder Fährhaus, Ernst Deutsch Theater), Bonn (Contra Kreis), Schauspiel Hannover, Wolfgang Borchert Theater Münster, Schauspiel Wuppertal un Schauspiel Essen. Si dritt näbe irem Biineschaffe in Rundfunk un Fäärnsee uf un spricht Heerbiecher. Vu 2008 bis 2011 het si ne Leerufdraag an dr Folkwang-Universiteet Essen im Fachberaich Musical ghaa. Syter anne 2007 het si dr Schwäärpunkt vu irem Schaffe uf perseenligi Coachingaarbet un Lääbesberootig verlaageret. Im Joor 2012 het si z Essen e aigeni Praxis fir Coaching mit em Schwäärpunkt Hypnose (Humanistischi Psychology) ufgmacht. Syt 2013 isch si zertifizierte Hypnose-Coach. An dr Thalamusschuel z Essen het si 2015 bis 2016 en Uusbildig in Schmäärztherapy gmacht un 2015 bis 2018 en Uusbildig zur Hailpraktikeri. Syt Meerz 2019 schafft si au as Hailpraktikeri, derzue isch si Dozänti an dr Thalamusschuel z Essen Si läbt z Essen un het
D Alexandra Schmitt (* 30. Jänner 1861 z Fryburg; † noch em Juuni 1938 waarschyyns z Berlin; au Alexandra Schmidt) isch e dytschi Schauspiileri gsii. D Schmitt isch us ere Theaterfamilie chuu un isch scho im Alter vu drei Joor uf dr Biini vum Stuegerter Hooftheater gstande, wu ire Vater Ooberspiillaiter gsii isch. Si isch derno mit ire Eltere an verschiideni anderi Spiiloort zooge, dodrunter Bremen un Königsberg. Chuurz no dr Joorhundertwändi isch si uf Berlin chuu, wu si segs Joor lang am Staatstheater ufdrätten isch, derno am Dytsche Theater, Lessingtheater, Schillertheater un an dr Volksbiini. In dr 1910er Joor het si in dr Neechi vu Berlin iri aige chlaini Biini glaitet. Gaschtspiilraise hän si unter anderem uf Bromberg, Thorn un Magdeburg gfiert. Dr Reschiseer Jürgen Fehling het si in ere Uffierig vu s Else Lasker-Schülers Die Wupper as Mutter Pius bsetzt. Bis 1935 isch d Alexandra Schmitt uf dr Biini gstande. Iri letscht Roll isch d Frigga in ere Uffierig vu Die Nibelungen am Dytsche Theater gsii. Syter anne 1927 isch si au widerhoolt as Daarstelleri vu schwäär briefte Mietere uf dr Lyynwand z sääne gsii. Iri greescht Laischtig isch anne 1929 d Titelfiguur in s Piel Jutzis Mutter