rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Di Krimgotischi Sprooch isch e Germanischi Sprooch, wo mindestens bis is 16. Jh. vo de Krimgote gredt woren isch, wo im Krimgebirge glebt hend. D Sproch isch nebet e paar Näme und dör e Wörterliste usem 16. Jh. erhalte. D Krimgote hend sich mit Knauen tag »Guete Tag« grüezt. Der flämischi Gleerti Augier–Ghislain de Busbecq (1522-1592) wo vo 1554 bis 1562 as Gsandte vom habsburgische dütsche Chaiser Ferdinand I. z Konstantinopel am Hof vom Sultan glebt het, isch interessiert gsii am Grücht, as uf de Krim "tütschsproochigi" Gote lebet und het denn, wo zwee Gsandti vo de Krim an Hof vom Sultan choo sind, die troffe. De annt isch e Krimgot gsii, het aber sini germanischi Muettersprooch verlernt gha, de ander isch e Krimgriech gsii, wo Krimgotisch het chöne. Er het baid öber s Land und d Sprooch uusgfröget und erfaare, as di gröschte Städt Mancup und Sciuarin haisset. Denn het er no öber hundert krimgotischi Uusdruck uufgschribe und di latiinischi Öbersetzig aggee. Denebet het er ono de Tegscht vomene Liedli (cantilena) uufgschribe, wo di beed Mane vorgsunge hend. Er het sini Bigegnig emene Fründ mittailt und de Brief isch ane 1589 z erschtmool z Paris veröffetlicht wore. S git
De Kanton Frybùrg isch a Kanton im Weschte vo de Schwyz. Hööyschti Erhäbig: de Vanil Noir mit 2'389 m Tǜǜfschta Pùnkt: 430 Meeter am Nüebùrgersee (frz. Lac de Neuchâtel) Mueterspraach (Stann 1990): Französisch: 60,9 Prozent Tütsch: 29,7 Prozent anderi Spraache: 9,4 Prozent Di tütsch-französischi Spraachgränza giit düre Kanton Frybùrg. Im tütschsprachige Töu va Frybùrg gittes drei Dialäkt: Murtnerdütsch im Seebezirk – cha unter Bärndütsch subsumiert cho – Seislerdütsch u Jùutütsch; die beide si ähnlech wie ds Bärner Oberländische, vor alum ds lötschtera. Im wäutsche Töu gits no Gmiine, wa me Frybùrger Frankoprovänzaalisch redt. Ds Murtepiet isch reformiert, im Gägesatz zum übriga, katholischa Kanton. Frybùrg im Üechtlann, Taafersch (frz. Tavel), Bulle, Mùùrte (frz. Morat), Romont (tütsch Remund), Estavayer-le-Lac (tütsch Stäffis am See), Châtel-St-Denis (tütsch Chaschtus Sangkt Dyonnìs) De Kanton Frybùrg isch starch ländlech prägt. Nùme Frybùrg ù Bulle (tütsch Bou oder Boll) sy statistisch gsee Städt (Yywoonerstand am 31. Dezember 2022): Frybùrg/Fribourg, 37'653 Yywooner Bou, 25'722 Yywooner Wyler ùf de Glânâ, 12'328 Yywooner Marly/Märtelach, 8596 Yywooner Dǜdinge, 8793 Yywooner Mùùrte, 9414 Yywooner Wünewüu-Flamatt, 5641 Yywooner De Kanton isch i sǜbe Bezirk glideret: Broye Glâne Greyerz (frz. Gruyère) See (frz. Lac) Saana (frz. Sarine) Seisa (frz. Singine) Vivisbach (frz. Veveyse) Gùgg o
Öschige isch e Gmeind im Landchreis Waldshüet. Öschige litt am südöstlige Rand vom Schwarzwald zwüsche 365 und 583 Meter über em Meer. D Chreisstadt Waldshüet-Düenge isch numme e baar Kilometer devo eweg. Im Oste gränzt Öschige an de Chleggi (Schaffuse, Schwiz). De Verchehr vo de ganze Region verlauft hauptsächlig em Wütachdal entlang, wo noch Südsüdweste zum Rhy ane fließt. Im Dal liige d Ortschafte, Obschtwyse und Gwärbfläche; de Astyg zu de höchere Fläche mit Fälder, einzelne Höf und Wälder isch steil. Nochbergmeinde sin Egginge im Norde, Chlettgau im Oste, Lauchringe im Süde und Waldshüet-Düenge und Üehlige-Birkedorf im Weste. Im Gmeindegebiet liige di ehemolige Gmeinde Dègèrnau, Horrè, Ofteringè un Schwerzè. Es ghöred insgsamt 15 Dörfer, Wyler, Zinkè, Hööf un Hüser dezüè. Zu de ehemolige Gmeind Degernau ghöre s glychnamig Dorf, s Ghöft Vogelhof/Vogelhöf und s Hus Schattemiehli. Zu de ehemolige Gmeind Horrè ghöre s glychnamig Dorf, de Zinke Höf (Horrèer Höf) und d Höf Hölzlihöf (Linsebodehof) und Löchlihof (Hofgüet Dörneck). Zu de ehemolige Gmeind Ofterige ghöre s glychnamig Dorf und s Hus Rewedal (Reuedal). Zu de ehemolige Gmeind Schwerze ghöre s glychnamig Dorf und s Dorf Willmendige und s Ghöft Bohlhof. Zu de Gmeind Öschige mit de Gränze vor de Gmeindereform
Vas (Ussproch: [vɒʃ], ungarndütsche Name: Eisenburg) isch e Komitat im Weste vo Ungarn. Es gränzt im Norde an Győr-Moson-Sopron, im Oste an Veszprém, im Süde an Zala, im Südweste an Slowenie und im Weste an Östrych. De Komitatssitz isch Szombathely. Vo de geografische Eigeschafte her isch Vas eins vo de vylfältigste Komitat vo Ungarn. D'Hälfti devo isch Flachland (z. B. di Chleini Ungarischi Diefebeni im Norde), im Weste isch s Komitat bergig, im Südweste chleineri Hügel. S Chlima isch chiehler und nyderschlagsrycher wie de Durchschnitt vo Ungarn. S Komitat hät wenig Bodeschätz. Vas isch rych an Gwässer und Thermalbäder. S Gebiet isch scho frieh bsydelt gsi. D'Stadt Szombathely isch scho zu de Römerzit entstande; si hät sällemols "Savaria" ghieße und isch s Zändrum vo de Verwaltig, em Verchehr und de Religion gsi. Im 5. Johrhundert hän sich Hunne agsydelt, spöter au Gote und no spöter Langobarde. In de zweite Hälfti vom 6. Johrhundert hän sich Aware nyderglo. Im 9. Johrhundert hän d'Franke gherrscht. Noch de Landnahm vo de Magyare isch s Land für militärischi Zwäck gnutzt worre. Im mittelalterlige Chönigrych hät fast s ganz Gebiet vom hüttige Komitat zum sällemolige historische Komitat Vas ghört; numme Csepreg und sy Umland (im
Di Edle vo Eppeberg sind e mittelalterlichs Ministralgschlecht gsii, wo em nidrige Adel aaghört hend. Eri Stammborg isch ufem Eppeberg oberhalb vo Bichwil i de toggeborgische Gmaind Oberuzwil gstande. Ene isch d Herrschaft Bichwil understande. S Gschlecht isch zudem eng verbunde mit de Frauechlöster Chlöster Maggenau (bi Tegersche), Fischinge und Tänike (bi Aadorf TG). Di maiste Aaghörigi hend Hainrich oder Chuonrat ghaisse. S erscht Mitglid vo de Famili isch vermuetli de Heinricus de Bichewillâr gsii, wo ane 1222 as Züüg vonere Schenkig vom sanggaller Abt Ruodolf (1220–1226) uuftrett. De erst mit em Name Eppeberg isch aber de Ritter Cuonradus de Ebbinberg (1259–1277) gsii. Er isch ane 1259 Züüg vonere Schenkig vom Abt vo Sanggale as Chloster Maggenau und werd nomol as Züüg i de Joore 1272 und 1277 gnennt. Siin Noofolger sind de Ritter Hainrich de Eppinberg, zwüschet 1282 und 1284 gnennt und de Cuonart von Epenberg ane 1313. Vo de nöchst Geneartion hürootet d Katherin von Eppenberg ane 1329 de Chuonrat von Horwe und zur Absicherig vo de Uusstüür verpfändet ere sini Brüedere Hainrich (1329–1358) und Chuonrat von Eppenberg (1329) de Hof Ramsau, wo si as Lehe vo de Groofe vo Toggeborg hend. Ere Maa isch aber scho noch
Veszprém (Ussproch: [ˈvɛspreːm], uff Dütsch Wesprim oder älter au Wißbrunn) isch e Komitat z Transdanubie im Weste vo Ungarn. Es gränzt im Norde an Győr-Moson-Sopron und Komárom-Esztergom, im Oste an Fejér, im Süde an Somogy und de Balaton (Blattesee) und im Weste an Vas und Zala. Vo de Größi her isch's für e ungarischs Komitat durchschnittlig. Es setzt sich uss drei Landschafte zämme: em südlige Deil vo de Chleine Ungarische Diefebeni, im Bakony-Gebirge und em Umland vom Balaton. De Komitatssitz isch Veszprém. De mittler Deil vom Komitat stellt s Bakony-Gebirge dar, im Süde isch s Ufer vom Balaton. Im nördlige Deil devo litt di Chleini Ungarischi Diefebeni, wo uss Flachland bstoht. De höchst Punkt vom Komitat isch de Kőris-Berg (709 m). S Chlima vo Veszprém isch usgliche. An Bodeschätz chömme Basat, Chalchstei, Dolomit und Mergel vor. Im Bakony-Gebirge werre zur Energygwinnig Wasserchraftwerk bedrybe. S wichtigst Gwässer vom Komitat Veszprém isch de Balaton. Im Lauf vo de Zit hän sich d'Gränze vom Komitat mehreri Mol verändert. In de 1950er-Johr, also zu de Zit vo de Komitatsreform, hän au Siófok und e Deil vo Tolna dezüeghört, während s Balaton-Ufer westlig vo Káptalanfüred nit Deil devo gsi isch. Di gröschti Usdehnig hät Veszprém
D Kimmerier (altgriech. Κιμμέριοι, Kimmérioi; akk. Gimirru; hbr. Gomer) sind en antiks Nomadevolch gsii, wo i de Steppe nördlich vom Schwarze Meer gsidlet het und um 715 öber de Kaukasus i Mesopotamie und Chliiasie iigfalle sind. Im 8.Jh.v. Chr. hend d Kimmerier im Steppeland vo de hütige Ukraine und uf de Krim nördlich vo de Taurer glebt. Bidrängt vo de Skythe hend si noch 720 v. Chr. eri Woonsitz verloo und sind öber de Kaukasus is Riich vo Urartu zoge, wo si ane 714 de urartäisch König Rusa I. bisigt hend. Us Schmach öber die Niderlag het de Rusa drufabe Selbstmord gmacht. E Generation spööter sind d Kimmerier underem König Teušpa (agr. Τεΐσπης, Teïspes) is Assyrische Riich iigfalle, sind aber vom assyrische König Assarhaddon bisigt wore. D Kimmerier sind denn öbere uf Medie und hend di uufständische Meder (674-672) understützt. En andere Tail vo de Kimmerier isch westwärts zoge und is Phrygische Riich iigfalle und hend da zum Fall broocht und de phrygisch König Midas het sich umbroocht, indem er Stierebluet trunke het. De Vormarsch vo de Kimmerier gege Lydie isch aber vom lydische König Gyges abgwerrt wore. Doch 644 isch es a de Kimmerier glunge di lydischi Hoptstadst Sardeis
De Ioannes vo Gotthia (altgriech. ᾿Ιωάννης ἐπίσκοπος τῆς Γοτθίας, Iōánnēs epískopos tēs Gotthiás; † 26. Juni 792) isch vo 755 bis 787 de Bischof vo de Krimgote gsii und noch sim Tood as e Hailige Vereert wore. Si Gidenktag isch de 26. Juni. Em Ioannes si Grossvater isch Bannerträger im byzantinische Heer gsii und isch, nochdem er usem Tienst entloo woren isch, uf d Krim uusgwanderet. Er het denn ghüüroote und e Bueb öberchoo, de Leon (Λέων). De het zäme mit sinere Frau Photeine (Φωτεινή) i de gotischge Hafestadt Parthenitai (Παρθενῖται) glebt. Erst nochdem die s Glübt abgee hend, ere Soo Gott z waije, hend si e Bueb öberchoo, wo si Ioannes (Johann) tauft hend. I de Joore 753 und 754 isch z Hiereia s ikonoklastischi Konzil abghalte woore, wo de Bilderkult i de christliche Cherche verbotte het. Zu de Bischöf, wo da underschribe hend, het au de krimgotisch Bischof ghört, wo aber nametlich nöd gnennt werd. D Obrigkait het dem da verdankt und de zum Metropolit vom thrakische Herakleia biförderet. D Krimgote aber hend, wie vili anderi Randregione vom Byzantinische Riich, nünt vom Bilderverbott ghalte und drufabe aigemächtig de Ioannes zum Bischof gwäält. De Ioannes isch drufabe uf Jerusalem
Partenit isch e Ferieort a de Südchüste vo de Krim. Hüt het de Ort öppe 6400 Iiwooner. Partenit litt zwöschet Aluschta und Jalta a de Chüste vom Schwarze Meer, nördlich am Fuess vom Berg Aju-Dag, e vulkanische Chegel, wo as e Kap is Meer useluegt. Im Weste erhebt sich öberem Ort de Roman-Kosch, de grööscht Berg vom Krimgebirge. De Ort isch spötistens im 7.Jh. bifestigt wore und werd im 8. Jh. z erstmool Parthenitai (Παρθενῖται) gnennt, e Name, wo vermuetli vo altgr. parthenos (παρθένος) »Jungfrau« abglaitet werde cha. Dozmol isch de krimgotischi Bischof Ioannes († 26. Juni 792) z Partenit uf d Welt cho, wo e chliine Handelshafe gsii isch. De Ioannes het d Basilika vo de Apostel Petrus und Paul baue loo. Im 10. Joorhundert isch die aber zerstört wore. 1427 isch d Apostelchile vom gotische Bischof Damian wider uufbaut wore. De Hafe het dozmol zum krimgotische Förstetum vo Theodoro ghört, zittewiis au zu de Genuese. 1474 isch de Ort zum Osmanische Riich choo und 1774 zum Krimchanat. Ane 1778 het d Zarin Katherina di christlichi Bivölkerig, wo Grieche gsii sind, deportiere loo und 1783 isch der Ort zu Russland choo. Er isch vo Krimtatare biwont gsii, wo ane
47.6752777777788.2619444444444563Koordinate: 47° 40′ 31″ N, 8° 15′ 43″ O Aiche isch de Hauptort vo de Ortschaft Aiche-Güeteburg und e Stadtdeil vo de Chreisstadt Waldshüet-Düenge im glychnamige Landchreis z Bade-Württeberg. Aiche isch bis zum Afang vo de 1970er-Johr e selbständigi Gmeind gsi. Aiche isch am südöstlige Rand vom Südschwarzwald in de Region Hochrhy; witer unde litt s Schlüchtdal, wo sini Haaldè vo Norde noch Süde verlaufe. D'Ortschaft litt öbbe uff halber Höchi zwüsche de Schlücht und de Erhebige in de Nöchi, im Sitedal vo me Schlüèchtzüefluss. De Hauptort litt uff 563 Meter über de NN, Allmuèt (Dt. Allmut) 2,6 Kilometer nördlig uff rund 590 Meter über und Gueteburg (Dt. Gutenburg) 4 Kilometer südlig a de linke Schlüèchthaaldè 440 Meter über de NN. Zwüsche Allmuèt un Gueteburg lyt 700 m vo Aiche ewäg im Schlüechtdal unne de Wyler Witznau, wo bis a d Schlüècht hèrrè zue Aiche ghört. D'Gmarkig Aiche (Gebiet vo de ehemolige Gmeind) zieht sich vom Schlüèchtdal (diefste Punkt uff ca. 385 Meter über em Meerspiegel) bis zum Bergrucke (höchste Punkt uff ca. 706 Meter), wo s Schlüèchtdal vom Steinadal im Oste drännt. S ältst bekannt Dokumänt, wo Aiche als Ort gnännt wird, chunnt uss em Johr 1275. Dört, wo
Röschenz isch ä Gmeind im Bezirk Laufe im Kanton Basel-Landschaft i dä Schwyz. Si hät am 31. Dezämber 2008 insgesamt 1823 Ywonnär ghaa. Röschenz lyt imänä Sytätaal vom Laufätaal am Uufär vo dä Lützel, ämänä Zuäfluss vo dä Birs. D'Gmeind Röschenz gränzt a Burg im Leimetal, Metzlere, Chleilützel, Dittige, Laufe und Lieschberg. D'Gmeind Laufe lyt fern vo dä wichtige Vercheerswäg. As öffentlichi Vercheersnetz isch d'Gmein durd Poschtautoliniä 112 vo Laufe uus aabunde. Di erschti urkundliche Erwähnig vo Röschenz datiert us äm Jaar 1290 als Roeschentzo. Im Mittelalter hät Röschenz zur Herrschaft Zwingen, wo dä Sitz vo dä Freiherre vo Ramstei gsii isch. Nach äm Uussterbe vo derä Adälsfamilie isch d'Herrschaft as Fürschtbistum Basel übergange. Di fürschtbischöfliche Vögt händ in Röschenz bis zur Französische Revolution im Jaar 1792 gherrscht. Dänn isch Röschenz für churzi Zyt zur Raurachische Republik choo und dänn mit äm Kanton Laufe Teil vom französische Departämänt Mont-Terrible worde. Im Jaar 1815 isch Röschenz vom Wiäner Kongräss äm Kanton Bern zuteilt wordä und 1994 mit äm ganze Bezirk Laufe zum Kanton Basel-Landschaft gwächslät. Im Jaar 2005 isch Röschenz wäg äm Stryt zwüschäd äm Pfaarär Franz Sabo und äm Bischof Kurt Koch i d'Mediä choo. Nachdem dä Pfarrär d'Chilä öffentlich
S Schloss Chlingnau isch es Schloss im aargauische Städtli Chlingnau. D Afäng vom Schloss Chlingnau liget im 13. Johrhundert. Nach de Gründig vo de Stadt Chlingnau am 26. Däzember 1239 ufem Land a dr Aare, won er vom Chloschter vo Sankt Bläsi übercho gha het, het de Gründer, de Ulrich vo Chlinge, en Wohnturm am ördleche Rand vom Stadtgebiet errichte laa. Sin Sohn, de Walther vo Chlinge, het s Städtli im Johr 1269 an de Bischof vo Konschtanz verchauft un so het au s Schloss sin Bsitzer gwächslet. Sider het die alti Adelsburg em Bischof sym Stadtvogt als Woonsitz dienet. Im 1582i het dr Bischof dä Adelssitz ganz neu lo mache. Im Lauf vo de Zyt het s Schloss es baar Aabaute übercho und isch Sitz vo de Landvögt vom Bischtum Konschtanz gsi. Mengisch het au de Bischof do residiert. Im 16. Johrhundert isch s Schloss so baufällig gsi, dass me s im Johr 1582 völlig noi bauet het. Es steinigs Wapperölief erinneret do draa. Im Schloss Chlingnau isch hüt en Polizeiposte unterbrocht. S Zivilschtandsamt vo Lüggere, wo au z Chlingnau zuschtändig isch, bruucht en Ruum für Trauige. De Rittersaal, wo me in historischem Stil renoviert het, cha für feschtlichi
Mordwinisch isch e finno-ugrischi Sproch und ghört zu de finno-permische, dört widderum zu de wolgafinnische Sproche. D'Sprächer isch s Mordwine-Volk. D'Sproch losst sich in Ersja und Mokscha ydeile; ob säll Dialäkt oder selbständigi Sproche sin, wird sit em Afang vom 20. Johrhundert diskutiert und mer isch bis hütt nit einig worre. Uff beide Site git's au bolitischi Hindergründ. Ersja und Mokscha glyche sich zu 80 Brozänt; es git in de Grammatik drei wesentligi Underschyd. S Mokscha hät fümf Phonem und dodemit in de gschrybene Sproch fümf Büechstabe meh wie s Ersja. Im Mittelalter isch s Ersja meh vom Russische beyflusst worre, s Moksja eher vo de Turksproche (vo sälle vor allem vom Tatarische). Usgstorbeni Dialäkt sin Terjuchisch, Karataiisch und Muromisch. Mordwinisch verwändet s kyrillisch Alphabet. Säll isch sit 1925 offiziäll; vorher hän di beide Sproche no kei eiheitligi Rächtschrybig gha. Es git verschydeni wüsseschaftligi Werk uff Mordwinisch, wo zum Deil au mit em latynische Alphabet gschrybe worre sin. Zum Deil hät mer au e finno-ugrischi Umschrift benutzt. S Alphabet bstoht uss denne Büechstabe (kursivi Büechstabe werre numme für Mokscha brucht): А, Б, В, Г, Д, Е, Ё, Ж, З, И, Й, К, Л, М, Н, О, П, Р, С, Т,
47.6544444444448.3072222222222490Koordinate: 47° 39′ 16″ N, 8° 18′ 26″ O Breitefäld (dt. Breitenfeld) isch e Stadtdeil vo Waldshüet-Düenge im Landchreis Waldshüet. Breitefäld litt im Südschwarzwald am Übergang zum Chlettgau, am westlige Hang vom undere Steinadal uff 490 Meter über de NN. De höchst Punkt isch uff em Bergrucke im Weste (640 m), de diefst in de Dalsohle (355 m). D'Steina litt aber nit im Gmeindegebiet. Di ehemoligi Gmeind isch am 1. Januar 1971 zerscht in di sällemoligi Stadt Düenge ygmeindet worre, sälli hät mer spöter mit Waldshüet-Düenge zämmeglegt. D'Chreisstroß 6554 verbindet Breitefäld mit em Waldshüet-Düengemer Stadtdeil Düenge und noch 3,7 Kilometer mit de Bundesstroß 34. D'Chreisstroß 6565 schließt 1,6 Kilometer östlig im Steinadal an d'Landstroß 159 a.
Di chinesischi Astrologie (chin. 占星術 / 占星朮, zhānxīngshù „Chunst vom Sternwahrsage“) gaht nach ere überlifereti Legend uf dr „Gäli Chaiser“ Huangdi (2698 bis 2599 v. Chr.) zrück. Für sis chinesische Horoskop chönne ds bestimme, längt nid eifach ds chönne bestimme: I welem Johr bini gebore. Äs git ganzgenau 5 Pfade zum erhabene Verstoh, sprich zum perfekte chinesische Horoskop. Überau uf dr Wäut berächnet me ds Geburtshoroskop nach dr Steuig vode Planete im Ougeblick vor Geburt und wenme ä Vorussag fürd Zuekunft wünscht, so basiert sie houptsächlech uf dr momentane Konstelation vode Planete. Ds Hangwärkzüg vomene westliche Astrolog isch woubekannt: Äs si d Zeiche vom Tierkreis, d Hüsli, oder Fäuder, d Planete und ihri sogenannti Aspekte. Äs isch ferner bekannt, dass ersch ds Zämmewürke vode verschidene astrologische Faktore zumene Gsamtbiud vor Persönlechkeit füehre cha. Dr bekanntist Faktor isch ds Sunnezeiche, d. h. jene Abschnitt vom Tierkreis, i däm sich d Sunne im Ougeblick vor Geburt befunge het. Listme die tägleche oder wüchentliche Horoskop i Zititge und Zitschrifte, so chönntme zum Schluss cho, dass mitem Sunnezeiche scho aues im Bezug uf Persönlechkeit und Zuekunft erfasst isch. In Würklechkeit beziehts sich jedoch numme ufene Teu vom Charakter, äs git dr Grundton a und
Dr Nöieburgersee, oder uf Französisch: Lac de Neuchâtel, isch mit erer Flächi vo 217,9 Kwadratkilometer dr gröschti See, wo vouständig ir Schwyz ligt. Är ligt i de Kantöön Nöieburg, Fryburg, Waadt u Bärn. D Houptzueflüss sy d Areuse, wo dur d Areuseschlucht us em Jura abechunt und bim Dörfli Areuse i See mündet, d Zyyl (französisch: Thielle) u der Broyekanal, wo vom Murtesee här chunt. Dr Abfluss isch der Zyylkanal (Canal de la Thielle), wo i Bielersee goot. Zäme mit em Murtesee dient der See aus Usglychsbecki, wenn d Aare, wo i Bielersee mündet, hööchs Wasser het. Wenn der Bielersee ufgstout wird, fliesst s Wasser im Zyylkanal und im Broyekanal drum obsi i Nöieburger- und Murtesee zrügg. Dr Nöieburgersee isch 38,3 Kilometer lang u a der breiteschte Schtöu 8,2 Kilometer breit. Dr See isch maximal 152 Meter töif u sy Wasserinhaut betreit rund 14,0 km³. Ds Yzugsgbiet isch 2670 km² gross. A sym nördliche Ufer ligt d Stadt Nöieburg, wo nem der Name het ggä, am weschtliche Ände d Stedtli Yverdon-les-Bains u Grandson. Am Südufer ligt ds mittuauterliche Stedtli Stäffis am See (französisch: Estavayer-le-Lac). Em See noo hets grossi Naturschutzpiet, s gröschte isch d Grande Cariçaie, e wärtvolli Riet- und
47.6666666666678.3205555555556404Koordinate: 47° 40′ 0″ N, 8° 19′ 14″ O Detzle isch e Stadtdeil vo Waldshüet-Düenge im Landchreis Waldshüet. Detzle litt am südöstlige Rand vom Südschwarzwald im Steinadal uff ca. 404 Meter über em Meerspiegel. S Gmeindegebiet umfasst d'Dalaue und Bergaschnitt vom undere Steinadal, wo vo Norde noch Süde verlauft, und de Wyler Dierberg. Di erschti urkundligi Erwähnig vo Detzle chunnt uss em Johr 844; de Ort hät sällemols Tezzilnheim gheiße und hät de Freiherre vo Kränkinge ghört. E witeri Erwähnig chunnt uss em Johr 1480, wo d'Herre Detzelhaim vo Rumlang an s Chloster St. Bläsi verchauft hän, nochdem's zerscht d'Herre vo Hochefäls und verschydeni Schwizer Patrizierfamilie gha hän. Noch de Ufflösig vom Chloster isch de Ort an s Großherzogtum Bade cho. Detzle isch 1971 in Düenge yglydert worre. Sälli ehemoligi Stadt isch 1975 sälber mit Waldshüet zämmeglegt worre. Ywohnerentwicklig Detzle entspricht als Ortschaft im Bade-Württebergische Kommunalrächt und hät drum e begränzti Selbschtverwaltig, wo de Ortschaftsroot und de Ortsvorsteher als Organ hän. De Ortschaftsroot hät sechs Mitglyder; de Ortsvorsteher isch de Erwin Schlegel. Durch Detzle verlauft d'Landstroß 159, wo vom Stadtdeil Düenge chunnt und, nochdem si de Ort durchquert hät, entlang de Steina uff Bonndorf fiehrt. D'Chreisstroß 6556 fiehrt über de
47.6330555555568.1813888888889463Koordinate: 47° 37′ 59″ N, 8° 10′ 53″ O Eschbach isch e Stadtdeil vo Waldshüet-Düenge im Landchreis Waldshüet. Eschbach litt am Übergang vom Südschwarzwald zum Hochrhy im Dal vom Lyderbach, wo diräkt in de Rhy mündet. S Gmeindegebiet umfasst de mittler Deil vom Lyderbach-Dal, wo vo Norde noch Süde verlauft, d'Höche vom Bergrucke im Oste und Weste und de Wyler Ziegelhütte. De Ort sälber isch im Dal. Er isch öbbe drei Kilometer nordöstlig vo Waldshüet und 463 Meter über em Meerspiegel. Di erschti Urkunde, wo de Ort erwähnt, chunnt uss em Johr 1150. Im Johr 2000 isch s 850-Johr-Jubiläum gfyrt worre. Im 18. Johrhundert sin Lüt vo Eschbach in d'Salpeterunrüehe verwickelt gsi. Am bekannteste isch under ihne de Johann "de Preuß" Marder, wo z Eschbach Müller gsi isch. 1971 isch Eschbach z Waldshüet ygmeindet worre, wo 1975 mit Düenge zämmeglegt worre isch. Ywohnerentwicklig Eschbach isch noch em Bade-Württebergische Kommunalrächt e Ortschaft und hät sällewäg e begränzti Selbschtverwaltig, wo e Ortschaftsroot mit sechs Mitglyder und e Ortsvorsteher (momentan de Eugen Schupp) hät. Es git z Eschbach e Gmeindestroß in de Stadtdeil Waldshüet. Am östlige Rand vom Ortsdeil verlauft d'B 500, wo z Waldshüet an d'B 531 und z Triberg im Hochschwarzwald
Aichen isch de Name vo däne Ortschafte z Dütschland Aiche, e Gmeind im Landchrais Genzburg im Weschde vo de Schtauda Aiche (Hochrhy), e Stadtdeil vo de Stadt Waldshüet-Düenge im Landchreis Waldshüet, Bade-Württeberg Oeche (Nellinge), e Ortsdeil vo de Gmeind Nellinge im Alb-Donau-Chreis, Bade-Württeberg Aichen, Ortsdeil vo de Gmeind Neudrossenfeld, Landkreis Kulmbach, Bayern Aichen, Ortsdeil vo de Märtgmeind Peiting, Landkreis Weilheim-Schongau, Bayern Aichen, Ortsdeil vo de Gmeind Rohrdorf, Landkreis Rosenheim, Bayern z Öschtriich: Aichen, Ortsdeil vo de Gmeind Haidershofen, Bezirk Amstetten, Nideröschtriich Aichen, Ortsdeil vo de Stadt Mank, Bezirk Melk, Nideröschtriich Aichen isch de Name vo däne Persone: Joseph Freiherr von Aichen (1745–1818), öschtriichische Diplomat un Jurist Lüeg au: Eichen
Breitenfeld isch dr Name vu däne Ortschafte: z Dytschland Breitenfeld, Gmei im Altmarkkreis Salzwedel z Sachse-Anhalt. Breitefäld, Stadtteil vu dr Stadt Waldshuet-Düenge im Landchreis Waldshuet, Bade-Wirttebärg. Breitenfeld, Ortsteil vu Leipzig, Sachse Ortsteil vu Markneukirchen im Vogtland, Sachse z Eschtrych Breitenfeld am Tannenriegel, Gmei in dr Steiermark Breitenfeld an der Rittschein, Gmei in dr Steiermark Breitenfeld, Katastralgmei an dr Wild z Nidereschtrych Breitenfeld, Bezirksteil im 8. Wiener Gmeibezirk Josefstadt