rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Pfäffike isch dr Hauptort vo dr politische Gmeind Freiebach im Schwiizer Kanton Schwyz. Dr Ort liit am linke Ufer vom Zürisee und wird ddrum oft mit dr Gmeind Pfäffike im Kanton Züri verwächslet. Pfäffike wird dur de Seedamm vo Rapperschwiil über d Halbinsle Hurde mit dr Schtadt Rapperschwiil verbunde. Pfäffike isch bi viile Lüüt als dr Schtandort vom Alpamare, vom Seedamm Center und vom Casino Zürisee bekannt. Beatrice Egli, Schwyzer Schlagersängeri (* 1988) Gmeind Freienbach Hoflüüt zu Pfäffikon Pfäffike - wies gsii isch Bilanz der ständigen Wohnbevölkerung nach Bezirken und Gemeinden uf bfs.admin.ch (Bundesamt för Statistik)
Dr Name Wiile schtaht für verschideni Ortschafte i dr Schwiiz: die politischi Gmeind Wile TG im Kanton Thurgau (di früeheri Ortsgmeind hät Wiile bi Wil gheisse) dr Ortsteil Wiile bi Saarne vo dr Gmeind Saarne im Kanton Obwalde dr Ortsteil Wiile bi Wollerau vo dr Gmeind Fryebach im Kanton Schwyz dr Ortsteil Wiile bi Neunforn vo dr Gmeind Neunforn im Kanton Thurgau. Di nördliche Teil vom Ort ghöred zum Kanton Züri. dr Ortsteil Wiile (Gottshuus) vo dr Gmeind Gottshuus im Kanton Thurgau dr Ortsteil Wiile vo dr Gmeind Herisau im Kanton Appezell Usserrhode Dr Begriff Wiile bezeichnet aber au e Gruppe vo Wese i dr Mythologie vo de Slaawe
Wiile bi Wollerau isch es Dorf innerhalb vo dr Gmeind Freiebach im Schwiizer Kanton Schwyz. Im Jahr 2001 hät Wiile 3'198 Iiwohner ghaa binere Landflächi vo ca. 2,5 km². D Gmeinde Wollerau, Feusisberg (Nachbergmeinde vo Freiebach) und Freiebach sind i de letschte Jahre öfters i de Schlagziile gsii wege ihrne sehr nidrige Schtüüre. Nöd nur di tüüfe Schtüürsätz, sondern auch d Poschtleitzahl teilt sich Wiile mit Wollerau – obwohl Wiile nöd zur Gmeind Wollerau ghört. Nebeme Schützeverein, dr Interessegmeinschaft (IG) Freiziit Wiile gits au en Chliitierzüchterverein. Es git i dr Schwiiz no wiiteri Ortschafte, wo «Wiile» heissed. Wilen uf de Website vo de Gmaind Fryebach Wilen wie es früher war Bilanz der ständigen Wohnbevölkerung nach Bezirken und Gemeinden uf bfs.admin.ch (Bundesamt för Statistik)
Dr Ortsname Rapperswil oder Rapperschwiil gits i dr Schwiiz mehrmals: D Gmeind Rapperschwil im Kanton Bern: Rapperschwiil BE Di ehemolig Stadt Rapperschwil im Kanton St. Gallen: Rapperschwiil SG (bis Endi 2006) Di Stadt Rapperschwiil-Jona, wo am 1. Januar 2007 us de Gmeinde Rapperswil SG und Jona entstande isch Lueg au Stadt Rapperswil haisst en Raddampfer uf em Zürisee, wo de Name vo de ehemolige Stadt Rapperswil (SG) hät Rapperschwiiler, es Adelsgschlecht Raperswile, e Gmeind im Kanton Thurgau
Als Einsidler bezeichnet mer en einsam lebende Mensch, lueg bi Eremit en Schmetterling, lueg bi Einsidler (Summerfogel) e Gruppe vo de Chrebstier, lueg bi Einsidlerchrebs es Einsidler Ross, es Cavallo della Madonna en Iiwohner vo dr Gmeind Einsidle, Kanton Schwyz, Schwiiz
f De Höhrone isch en Berg mit ere Höchi vo über 1'000 m ü.M. im Kanton Schwyz, en Teil devoo isch au uf Bode vom Kanton Zug und Züri. Er liit zwüsched Biberbrugg und Hütte, am Nordrand vom ene uusdehnte Hochmoor und südlig vo de Sihl. Di nächschte andere Berge sind dr Etzel, dr Gottschalkeberg und dr Rossberg. Endi vo de 1980er-Jahre hät die damaligi Telecom (Vorgängeri vo de Swisscom) de Bedarf ghaa, uf em Höhrone en 45 Meter höche Sendeturm z baue. A dem Turm sind Richtfunk-Antenne befeschtiget gsii, wo i verschideni Richtige Funk-, Radio- und TV-Signal gsändet händ. Mit der laufend besser werdende Technik isch der 1'100 Tonne schweri Turm scho bald nümme bruucht worde und nach langen hin und her isch er schlussendlich am 10. November 2004 mit 13 Kilogramm Schprängschtoff gschprängt worde. Wemme jetzt de Höhrone aalueget, gseeht mer wider die natürliche Bergsiluette. D Korporation vo Wollerau bezieht en Teil vo ihrem Wasser, wo si dr Bevölkerig verchauft us em Gebiet vom Höhrohne. Deet nutzed si 5 Quelle, wo s Frischwasser lifered. Commons: Höhronen – Sammlig vo Multimediadateie
D Sihl isch en Fluss i dr Schwiiz. D Sihl entspringt am Druesbärg im Gebiet vom Hochybrig im Kanton Schwyz. Bi Einsidle durflüüsst si de Sihlsee, en 1937 zur Energiigwünnig aagleite Schtausee, wo mit ere Oberflächi vo 11 km² dr gröschti Schtausee vo dr Schwiiz isch. En wichtige Zuefluss isch d Alp, wo bi Biberbrugg i d Sihl flüüsst. Churz nach Schindellegi verlaat si de Kanton Schwyz, flüüsst dur es Schtuck vom Kanton Züri und bildet vo Hütte aa bis uf Sihlbrugg d Kantonsgrenze zwüsched Züri und Zug. I dem Abschnitt liged bi Schöneberg es paar Lauffe im Fluss, me seit däm Oort der Sihlsprung. Ab Sihlbrugg flüüsst d Sihl durs Zürcher Sihltal, eme Tal zwüsched Albis und Zimmerberg, und grad näbeddra isch d Sihltalbahn. Zwüsched Sihlbrugg und Langnau am Albis liit dr Sihlwald, es Naturschutzgebiet. Denaa durquert d Sihl Adlischwiil und erreicht bi Läibach d Schtadt Züri, wo si d Gränze zwüsche de Kwartier Wolishofe, Ängi und Altstadt uf der rächte Syte und Läibach, Wiedike, Ussersyl und Induschtrykwartier uf der lingge Syte bildet. I dem Abschnitt verlüürt si en Teil vo ihrem Wasser, wil sich im 19. Jahrhundert viili Fabrigge s Rächt gsicheret händ, da dermit Energii z güne
De Meinrad vo Einsidle OSB (* um 797 i de Geged vo Sülche (bi Rotteburg, Württeberg); † 21. Januar 861 in Einsidle) isch en Eremit gsii und gilt hüt i de katholische Chile als Heilige. Uf ihn gaat d Gründig vom Chloschter Einsidle zrugg. De Meinrad (uursprünglich Meginrat), dr Legende naa us dr Familie vo de Grafe vo Hohezollere, isch a dr Chloschterschuel vo dr Benediktinerabtei Riichenau im Bodesee vo de Äbt Haito und Erlebald underrichtet worde. Er isch öpe 25 Johr alt gsi, woner in Orde iiträte und Mönch worde isch. Noch a paar Johr uf de Riichenau und i dr aagschlossne Priorei vo Babinchowa, bim hütige Bänke, damols am obere Zürisee, hät er sich für es eremitischs Läbe entschlosse und hät sich 828 a d Häng vom Etzel zruggzoge. Er hät e wundertätigi Figur vo de Muettergottes, wo ihm d Äbtissin Hildegard vo Züri gschänkt hät, mit sich träit. Im Jahr 835 isch er vom Etzelpass ewegg und wyter in 'Finschtre Wald' ine zoge. Er söll a däre Schtell, wo hüt d Gnadekapelle i dr Chloschterchile vom Chloschter Einsidle schtaht, e Klause und e Kapelle baut haa, zum i dr Einsidelei Gott z diene (drum dr Ortsname Einsidle).
Dr Begriff Mönch (v. chilelatiinisch: monachus Einsiedler; us griechisch: monos ellei) bezeichnet: en als Aaghörige vom Mönchtum meeh oder weniger enthaltsam und weltabgwandt lebends Mitgliid von ere Religion, wo sich ziitwiis oder uf Lebesziit in Dienscht vo siim Glaube schtellt, z. B.: im Buddhismus es Mitgliid vo dr Mönchsgmeinschaft Sangha wo vom Buddha (um 500 v. Chr.) selber begründet worde isch. Er wird Bhikkhu gnännt, di weiblichi Form heisst Bhikkhuni. im Jainismus en Digambara. im früehe Chrischtetum en Gründervater vom Mönchtum, wo zu de no keim Orde aaghörende Anachorete und Koinobite vom 4. Jahrhundert z rechne isch wie z. B. de Antonius der Grosse. im Islam en Sufi (au Derwisch oder Fakir), en Aahänger vom Sufismus. es Mitgliid vomene monastische Orde vo dr Katholische Chile mit Gelübde, z. B. d Benediktiner. (Mitgliider vo de neuziitliche Gmeinschafte, z. B. Jesuite, sind kei Mönch, sondern meischtens Regularkleriker) im Bauwese en gwölbte Dachziegel, wo mit dr Wölbig gäge obe i dr Mitti uf zwei rinnenförmig gäge unde gwölbti Ziegel names Nonne gleit wird; lueg au bi Mönch und Nonne i dr Technik e Vorrichtig zum Ablaa, Reguliere vom Wasser bi Teiche, Becki o. ä. (Karpfeteich) en Berg im Berner Oberland, lueg bi Mönch
D' (17) Thetis isch e Asteroid vum Asteroide-Hauptgürtel. Si isch am 17. April 1852 als sibzehnter Asteroid vum Karl Theodor Robert Luther in dr Sternwarte Düsseldorf entdeckt worre. Daift worre isch dr Himmelskörper uf d'Thetis, e Meeresnymphe us dr grichische Mythologi. D'Thetis beweggt sich zwische 2,1390 AU un 2,8012 AU in 3,8828 Johre um d'Sunne. D'Bahn isch 5,5868° gege d'Ekliptik gneigt, d'Bahnexzentrizität betrait 0,1341. D'Thetis het e Durmesser vu öppe 90 km. Si besitzt e helli silikatriichi Oberflächi mit ere Albedo vu 0,15. In 12,266 Stunde rotiert si um die eige Ax. Lueg au Liste vu dr Asteroide
D' (18) Melpomene isch e Asteroid vum Asteroide-Hauptgürtel, wo am 24. Juni 1852 as achtzehnter Asteroid vum John Russel Hind entdeckt worre isch. Daift worre isch dr Himmelskörper uf d'Melpomene, d'Muse vu dr tragische Dichtig un vums Trurgsang. D'Melpomene beweggt sich zwische 1,7972 (Perihel) astronomische Eiheite bis 2,7965 astronomische Eiheite (Aphel) um d'Sunne. D'Bahn isch 10,1282° gege d'Ekliptik gneigt, d'Bahnexzentrizität betrait 0,2175. D'Melpomene het e Durmesser vu öppe 140 km. Si besitzt e relativ helli silikatriichi Oberflächi mit ere Albedo vu 0,222. Während dr Opposition erreicht d'Melpomene e Helligkeit vu 10,6 mag. Beobachtige len druf schliesse, dass d'Melpomene vume chleinere Asteroid begleitet wird. [1]. Lueg au Liste vu dr Asteroide
S Chloschter Eisidle isch e Benediktinerabtei z Eisidle im Kanton Schwyz. S Chloschter isch e wichtigi Stazion am oberdütsche Jakobswäg. S isch aber au s Ziil vo vilne Pilger, wo uf Eisidle gönd. Di Schwarzi Madonna vo Eisidle i dr Gnadekapälle isch en Aaziehigspunkt für d Pilger und d Turischte. Im Jahr 835 hät sich dr Benediktiner Meinrad vo der Insle Riichenau als Eisidler da in finschtere Wald zrugg zoge. Won er umbracht worden isch, sind anderi Eisidler da ane cho. 934 hät de Eberhard, en vornehme Prieschter us Strassburg, am Ort vo de Eisidelei für d Eisidler es Benediktinerchloschter gschtiftet. D Gründig vom Stift isch 947 dur de Otto I. beschtätiget worde. Wies amisgs Bruuch gsi isch, häds neui Chloschter no Land gschänkt übercho. S Stift hät ano di freii Abtwahl und Immunität (abbatia nullius) überchoo. Nach em erschte Chloschterbrand vo 1029 isch vo 1031 bis 1039 e dreischiffigi Basilika mit ere Krypta bout worde. D Grundform vo dem zwäite Chloschter isch bim schpätere Barockbou überna worde. E zwäiti Basilika (s Undere Münschter) isch 1230 im Hof bout worde. Nach eme Brand im Jahr 1465 isch s undere Münschter iigwölbt worde. 1509 und 1577 häd d Chile wider prune.
Äinsidle (am Ourt sälber und modärn), dialäktaler au Äisele, Näisele, Äisidle, Näisidle, Äisigle, rätoromanisch , isch ä politischi Gmeind im Kantoun Schwyz i dr Schwiiz. D Gmeind hät 15'870 Iiwouner (Ändi 2018) und isch idäntisch mit em gliichnamige Bezirk. Si setzt sich us em Dourf Einsidle und dr sächs Ourtschafte (Viertel) Bennau, Egg, Willerzell, Euthal, Gross und Trachslau zäme. Dr Ourt Einsidle isch dr meischtbsuecht Wallfahrts­ourt vu dr Schwiiz. Er liit südlich vom Züriseej uf ere Houchäbeni (öppe 880 m. ü. M.). Bekannt isch Einsidle dank dr barocke Chlouschterchile, em bedüütendschte Barockbuu vu dr Schwiiz mit dr Gnadekapäll und ere Figur vu dr Schwarze Madonna, wo under Katholike vil gilt. Scho vor rund 12'000 Jour sind nomadisierendi Jeger is Houchtal chou. Zahlriichi Gägeständ us dr Steiziit und us dr Bronzeziit sind i dr vergangene Jour uufgfunde wourde. Duezmal häts aber vermuetlich kei feschti Sidlige i dere Gäged ggää. Dr Wallfahrtsourt Maria Einsidle (im Finschtere Wald) isch äng mit em Läbe vom heilige Mäired verbunde. Im Jour 835 söll er a dr Stell, wo hüt d Gnadekapell i dr Chlouschterchile stout, ä Klause und ä Kapäll buut haa, zum i dr Einsidelii Gott diene (drum dr Ourtsname Einsidle). Dr Saag nou
Rapperschwiil (SG) (me sait au Rappi) isch e Schtadt im Südweschte vom Kanton St. Galle i dr Schwiiz. Si isch sit em 1. Januar 2007 en Ortsteil vo de politische Gmaind Rapperschwiil-Jona. Rapperschwiil liit am öschtliche Züriseeufer und isch dank em Seeufer, dr Altschtadt und em Knie sim Chinderzoo en beliebte Uusflugsort. Deet fangt au de Seedamm uf Pfäffike SZ aa, wo dä Zürisee in Ober- und Untersee teilt. Südlich vom Damm mündet d'Jona bi Busskirch in See. S Schtadtwappe zeigt uf silbrigem Grund zwei roti Rose mit goldene Butze und ebefalls rote, entgege gaschtete Schtiel. Es isch em Dreirosewappe vo de Rapperschwiiler Grafe nachempfunde. Rapperschwiil wird drum au d Roseschtadt gnännt. Am linke Ufer vom Obere Zürisee liit Altedorf, deet hät s Wappe ei roti Rose. Es git Theoriä wo besäged, dass Rapperschwiil vo ehemalige Altedöfler Grafe gründet worde isch und im Wappe gfindi mer no en Hiiwiis druf, wil Altedorf als «Original» ei Rose und Rapperschwiil als «Ableger» devoo zwei Rose hebi. D Gründig vo dä Schtadt Rapperschwiil isch wahrschiinlich ums Jahr 1200 erfolgt dur d Herre vo Rapperschwiil. Uf 1229 isch di eltischt erhalteni urkundlichi Erwähnig vo Schtadt und Burg vo Rapperswil datiert. Nach em Uusschterbe vom
D Zäntralschwiiz isch e Region i de Schwiiz, wo de zentral glägeni Teil vo de Schwiizer Alpe und de Voralpe umfasst. Zu de Zäntralschwiiz ghöred d Kantön Uri, Schwyz, Obwalde, Nidwalde, Luzern und Zug. S städtische Zäntrum vo dr Zäntralschwiiz isch Luzärn. Dr Kanton Glarus wird mängmol irrtümlech zur Zentralschwiiz zellt, was aber weder geografisch no wirtschaftlich, politisch oder spraachlich zuetrifft. Nöd deckigsgliich mit dr Region Zentralschwiiz, obschon hüüfig mit ihre verwechslet, isch d Innerschwiiz. Das Gebiet wird rein nach geografische Kriterie definiert. Zur Innerschwiiz ghöred d Kantön Uri, Obwalde und Nidwalde und die Teil vo de Kantön Luzern und Schwyz, und zwar die Gägende, wo em Vierwaldstettersee zuegwandt sind - im wesentliche also s Gebiet, wo z. T. no hüt als «Waldschtätt» bezeichnet wird. Devoi widerum abzgrenze isch s historische Gebiet vo dr Urschwiiz, – die heisst uf Französisch Suisse primitive, was übersetzt öpe «die afänglechi Schwiz» bedütet. Si umfasst d Kantön Uri, Schwyz und Underwalde (Obwalde und Nidwalde). D Zäntralschwiiz underscheidet sich nöd nur geografisch, sondern au gschichtlich, religiös, mentalitätsmässig und politisch vo de andere Kantön: d Zentralschwiiz, vor allem d Urkantön, verschtaht sich als d Wiege vo dr Eidgenosseschaft. d Reformation hät da im Gegesatz zum Mittelland
Als Sattel werded bezeichnet en Riitsattel dr Sattel bim Fahrrad (Velo) oder Mofa, lueg bi Fahrradsattel e sattelförmigi Vertüüfig zwüsched zwei Berge, au en Gebirgspass i dr Geologie bezeichnet en Sattel (Antiklinale) de konvex nach obe bogeni Teil vonere Falte i de Gschteinsschichte, de konkav nach unde bogeni Teil wird als Mulde (Synklinale) bezeichnet d Trennschicht zwüsched de beide Nusshälfte in Walnüss bi dr Schiibebrems haltet dr Bremssattel di beide Bremschlötz d Uuflageflächi vomene Sattelzugfahrzüüg, wo dr Satteluufleger uufliit bi Zupf- und Schtriichinschtrumente d Uuflaag über die d Saite am vom Korpus entfernte Endi vom Griffbrett laufed, somit s Gegeschtuck zum Schteg Sattel isch de Name vo folgende geografische Ort: Sattel SZ, e Gmeind im Schwiizer Kanton Schwyz Sattel (Pass), en Gebirgspass im Kanton Schwyz Sattel (Saumpfad), en Saumpfad im Schwiizer Kanton Luzern: Sattel, e Kataschtralgmeind vo dr Gmeind Hollenstein an der Ybbs z Nideröschtriich Sattel, isch de dütschi Name vo de Gmeind Sedloňov im Okres Rychnov nad Kněžnou, Tschechie
D' (19) Fortuna isch e Asteroid vum Asteroide-Hauptgürtel, wo am 22. August 1852 vum John R. Hind as nünzehnter Asteroid entdeckt worre isch. Daift wore isch dr Himmelskörper uf d'Fortuna, die römisch Glücks- un Schicksalsgötti. D'Fortuna beweggt sich zwische 2,0523 (Perihel) astronomische Eiheite bis 2,8302 astronomische Eiheite (Aphel) in 3,8144 Johre um d'Sunne. D'Bahn isch 1,5733° gege d'Ekliptik gneigt, d'Bahnexzentrizität betrait 0,1593. Mit eme Durmesser vu öppe 225 km ghört d'Fortuna zue dr grössere Asteroide vum Hauptgürtel. Si besitzt e dunkli chohlestoffhaldigi Oberflächi. In rund 7 Stunde un 27 Minüte rotiert sie um die eige Ax. Lueg au Liste vu dr Asteroide
S'Wort Opposition (vu spotlat.: oppositio „d'Entgegesetzig“) bezeichnet e gegesätzlichi Uffassig wo sich ime entsprechende Verhalte zeigt in dr Politik e Partei oder Gruppe, wo dr herrschende Politik Widerstand un Ablähnig entgegebringt oder schlicht im Parlement e Gruppe, wo nit an dr Regierig beteiligt isch; lueg Opposition (Politik) in dr Astronomi d'Konstellation, wo vu dr Erde us dr Längeunderschid zwische Sunne un Gstirn 180° betrait; lueg Opposition (Astronomi) in dr Sprochwisseschaft dr Gegensatz vu sprochliche Gebilde („grüens Duech“; „rots Duech“, „d“ un „t“ as underschidlichi Phoneme); lueg Opposition (Linguistik) in dr Anatomi d'Gegestellig vum Dume zue dr andere Finger bzw. vu dr erste Zeche zue dr andere Zeche; lueg Opposition (Anatomi) im Schach d'Stellig, wo sich d'Könige so gegenyberstehn, dass numme e Feld zwische ihne lit; lueg Opposition (Schach) in dr traditionelle Logik dr (konträr, kontradiktorisch, subkonträr) Gegesatz vu zwei Ussage; lueg Opposition (Logik)
As Opposition bezeichnet mer in dr Astronomi dr Aspekt, wo sich zwei Himmelskörper am Himmel im Winkelabstand vu 180 Grad befinde. Im Regelfall interessiert numme d'Opposition vume e Himmelskörpers zue dr Sunne vu dr Erde us gsähe, denn in sällem Fall het dr Himmelskörper dr gringst Abstand zue dr Erde un isch die ganz Nacht iber z'sähe, wobi er um die astromonisch Middernacht am höchste iber em Horizont stoht. Allerdings wird debi wäge dr Exzentrizität vu dr Planetebahne dr gringst Erdabstand hüffig nit exakt zum Oppositionszittpunkt erreicht, doch isch die zue beobachtend Differenz vu wänige Däg im Regelfall ohni praktische Bedütig. Stehn zwei Himmelskörper fast zue dr gliche Zitt in Opposition zue dr Sunne, so cha es wäge dr schinbare Schleifebahne (Oppositionsschleife) vu dr beteiligte Himmelskörper zu ere so gnennte dreifache Konjunktion chumme. Debi begegne sich die beide Himmelskörper dreimol im zittliche Abstand vu numme wänige Munät. Drefachkonjunktione, vor allem sälli vum Jupiter un Saturn, hän besunders in dr Astrologi immer wiider Aloss fer die wildiste Spekulatione gä. Stoht dr Erdmo in Opposition zue dr Sunne, so hämmer Vollmo. Himmelskörper, wo wie die undere Planete Merkur un Venus innerhalb vu dr Erdbahn um d'Sunne umlaufe, chänne nie in Opposition chumme
Em Kanton Lozärn gits em Momänt 83 politische Gmeinde. (Stand: 1. Januar 2013). Me seit dene Ywohnergmeinde. Si sind bis Endi 2012 uf föif Ämter verteilt gsii. Sed em 1. Januar 2013 isch de Kanton Lozärn i sächs Wahlchreis iiteilt. Inhaltsverzeichnis A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Di ehemolige Hauptort vo de föif Ämter sind fett useghobe. Im Kanton Luzern hets of de 1. Septämber 2004 folgendi Änderig gäh: D Gmeinde Beromünster ond Schwarzenbach hend sech zur Gmeind Beromünster zämegschlosse. Uf de 1. Jäner 2005 hets folgendi Änderige gäh: D Gmeinde Herlisberg ond Römerswil hend sech zor Gmeind Römerswil zämegschlosse. D Gmeinde Kulmerau, Triengen ond Wilihof hend sech zor Gmeind Triengen zämegschlosse. Uf de 1. Jäner 2006 hets folgendi Änderige gäh: D Gmeinde Buchs LU, Dagmersellen ond Uffikon hend sech zor Gmeind Dagmersellen zämegschlosse. D Gmeinde Ettiswil ond Kottwil hend sech zor Gmeind Ettiswil zämegschlosse. D Gmeinde Langnau bei Reiden, Reiden ond Richenthal hend sech zor Gmeind Reiden zämegschlosse. D Gmeinde Willisau Land ond Willisau Stadt hend sech zor Stadt Willisau zämegschlosse. Uf de 1. Jäner 2007 hets folgendi Änderige
S Amt Lozärn esch bes Endi 2012 eine vo de föif Bezirk (Ämter) vom Kanton Lozärn i de Schwiiz gsee. De Hauptort esch d Stadt Lozärn gsee. Uf e 1. Januar 2013 esch s Amt Lozärn, met Uusnahm vo de Stadt Lozärn, i Wahlchreis Lozärn-Land öber gange. S Amt Lozärn hed us folgende Gmeinde bestande: Gmeinde bis 2009 2010: Lozärn und Littau → Lozärn Commons: Amt Lozärn – Sammlig vo Multimediadateie Waltraud Hörsch: Luzern (Amt). In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz.
Ds Amt Hofdere esch bes Endi 2012 eine vo de föif Ämter (Bezirk) vom Kanton Lozärn i de Schwiiz gsee. De Hauptort esch Hofdere gsee. D Kantonsverfassig vo 2007 kennt keni Ämter me, si werded aber witerhin för statistischi Zweck bruucht und send uf e 1. Januar 2013 i Wahlchreis omgwandled worde. Das Amt Hofdere hed us folgende Gmeinde bestande: D Aagobe zu de Flächi vo de Gmeinde chönd underschidlich si - je nochdem, öb me de Aateil a de Seeflächi mitzellt oder nöd. Em Amt Hochdorf hets sit em 2004 folgende Änderig gäh: uf de 1. Jäner 2005 hend sech d Gmeinde Herlisbärg ond Römisch zor Gmeind Römerswil zämegschlosse uf de 1. Jäner 2007 hend sech d Gmeinde Hohnrii (2'146 Iw. / 19,84 km²) ond Lieli (211 Iw. / 3,68 km²) zor Gmeind Hohenrain zämegschlosse uf de 1. Jäner 2009 hend sech d Gmeinde Gelfingen (768 Iw. / 7,41 km²), Hämikon (455 Iw. / 4,65 km²), Hitzkirch (2'222 Iw. / 3,55 km²), Mose (274 Iw. / 1,71 km²), Müswange (444 Iw. / 4,5 km²), Retschwiu (164 Iw. / 2,61 km²) ond Sulz (177 Iw. / 3,84 km²) zor Gmeind Hetzchöuch zämegschlosse Commons: Amt Hofdere – Sammlig vo Multimediadateie Waltraud
Ds Amt Sorsi esch bis Endi 2012 eine vo de föif Bezirk (Ämter) vom Kanton Lozärn i de Schwiiz gsee. De Hauptort esch d'Stadt Sorsi gsee. Uf e 1. Januar 2013 esch s Amt Sorsi i Wahlchreis Sorsi öbere gange ond hed d Gmeind Wouhuuse an Wahlchreis Äntlibuech ab gee. Ds Amt Sorsi hed us folgende Gmeinde bestande: Em Amt Sorsi hets uf de 1. Jäner 2004 folgendi Änderig gäh: D Gmeinde Möischter ond Schwarzebach hend sech zor Gmeind Beromünster zämegschlosse Em Amt Sorsi hets uf de 1. Jäner 2005 folgendi Änderig gäh: D Gmeinde Kulmerau, Trienge ond Wilihof hend sech zor Gmeind Trienge zämegschlosse Em Amt Sorsi hets uf de 1. Jäner 2009 folgendi Änderig gäh: D Gmeinde Trienge ond Winike hend sech zor Gmeind Trienge zämegschlosse D Gmeinde Beromünster ond Gunzwil hend sech zor Gmeind Beromünster zämegschlosse Commons: Amt Sorsi – Sammlig vo Multimediadateie
Ds Amt Willisou esch bes Endei 2012 eine vo de föif Bezirk (Ämter) vom Kanton Lozärn i de Schwiiz gsee. Hauptort esch ds Städtli Willisou gsee. Uf e 1. Januar 2013 esch s Amt Wilisou i Wahlchreis Wilisou öber gange. Im Amt Willisou sind die Gmeinde gläge: Uf de 1. Jäner 2006 hend sech: d Gmeinde Dammersöue, Ufike ond Bochs zor Gmeind Dammersöue zämegschlosse. d Gmeinde Ettiswil ond Kottwil zor Gmeind Ettiswil zämegschlosse. d Gmeinde Willisou Stadt ond Willisou Land zor Stadt Willisou zämegschlosse. d Gmeinde Langnou bi Reide, Reide ond Ridu zor Gmeind Reide zämegschlosse. Gmeinde bis 2005
Ds Amt Äntlibuech esch bis Endi 2012 eine vo de föif Bezirk (Ämter) vom Kanton Lozärn i de Schwiiz gsii. De Hauptort esch Schöpfe gsii. Uf de 1. Januar 2013 esch s Amt Äntlibuech, wel d Lozärner Kantonsverfassig us em Johr 2007 e ke Ämter me kennt, i Wahlchreis Äntlibuech übergange. S Amt Äntlibuech ligt im südweste vom Kanton Lozärn u werd im Norde dur e Napf begränzt und im Süde dur e Bärgchötti, wo sech vom Pilatus übers Brienzer Rothorn bes zor Schratteflue erstreckt. S Äntlibuech werd vo de Chline Ämmä dorflosse. Ds Amt Äntlibuech hed us folgende Gmeinde bestande: Ds Amt Äntlibuech, mit Uusnahm vo Wärtistei, esch syt 2000 ds erschte UNESCO Biosphärereservat vor Schweiz (nach de Sevilla-Strategie). Pflanzenäme vom Äntlibuech Tiernäme vom Äntlibuech Commons: Äntlibuech – Sammlig vo Multimediadateie Artikel Entlebuch (Vogtei, Amt) im Historischen Lexikon der Schweiz Entlebuch online UNESCO Biosphärenreservat Entlebuch Goldwaschen in Doppleschwand Entlebucher Museum in Schüpfheim
f k x x xx Dr Sattel isch en langzogne Schtraassepass im Kanton Schwyz. Er füehrt vo Pfäffike SZ (Gmaind Fryebach) uf Seewe SZ (Gmaind Schwyz). Di aigentlich Schtrecki vom Pass isch zwüschet Biberbrugg und Sattel. D Passhöchi liit uf 932 m ü.M. bi Biberegg, südweschtlich vo Roteturm. Dr Sattel isch vermuetlich scho vor em 13. Jahrhundert als Zuegang zum Gotthardpass gnutzt worde. Dur de Uusbau vo dr Schtraass 1860 und de Eröffnig vo de Iisebahnlinie 1891 vo Biberbrugg uf Arth-Goldau isch dr Sattel eini vo de wichtigschte Wescht-Oscht Verbindige i d Innerschwiiz worde. D Schtrooss und d Isebahnlinie vo de SOB füered paralell zume grosse Hoochmoor, wo i de 1980-er Joor emol en Waffeplatz vom Schizer Militär het söle baut wärde, sit 1987 aber under Naturschutz schtoot und vo nazionaler Bedütig isch.