rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Der Fremde (französische Orginaltitel; L’Étranger) isch en Roman vom Albert Camus. Das Buech isch 1942 im renommierte Verlag Gallimard erschtmals erschine und 1967 vom Luchino Visconti verfilmt worde. Es vertritt d’ Wältauschauuig vom Existenzialismus und erklärt dysi in parabelhafter Art. De Meursault, wo de Ich-Erzähler und d’ Hauptfigur isch, isch zwar en einzelne, introvertierte Ma, wills Buech aber parabolisch isch, repräsentiert är die ganzi Mänschheit. Vordergründig wird glangwiilet en eher unschpektakuläri Gschicht verzellt; hintergründig wird demit aber di ganzi existenzialistischi Aasicht erklärt. D´ Handlung schpilt im Algerie vo de 30er Jahr. De Text isch – wie bereits aatönt – fascht durchgehend immene ruhige, fascht iischlöfernde Ton ghalte. Das isch aber d’ Absicht vom Verfasser gsi, zum en gwüssi Schtimmig uusdrücke, wo im Läbe vom Meursault au en grossi Rolle schpillt. Gäge Schluss vom Buech gits e Szene, wo d’ Rueh effektvoll broche wird. Nachhär gahts aber wider gwohnt sanft z’ Änd. Z´ Buech het zwei Teil: Am Meursault sini Mueter schtirbt und wird beärdiget. De Meursault zeigt aber keinerlei Truur oder süschtige Emotione. Är isch en Mänsch, wo en zimlich gliichgültige Iidruck macht, er läbt usserdäm ohni Ehrgiiz und baut kei emotionali Beziehige zu Mitmänsche uuf. Sini Fründin frögt ihn,
Fähler bir Vorlage * Parametername unbekannt (Vorlage:Infobox Fußballklub): "adresse; 1; 3; 2; 5; 4; manager; spitzname" Dr FC Sion (walliserdütsch FC Sittu) ischt ä Schwiizär Füässballklub üs Sittu im Kanton Wallis. Är ischt zweifacher Schwyzer Meischter (1992 und 1997) und zähnfacher Göppsiegär. Dr Klub ischt 1909 gigründut cho und spiilt im Stade de Tourbillon (Kapazität 20'000 Züäschauer). Dr FC Sion ischt 2002 üs finaziellä Gründu va dr Nationalliga A in die Nationalliga B zwangsrelegiert cho. Är hett darüf vrzichtut und hett de friwillig in der 1. Liga gspiilt. Nachdäm Christian Constantin in dr Summerpause Gilbert Kadji als Klubpräsidänten abglöst hett, hett är gikämpft für an Teilnahm an dr Challenge League. Schliässlich hett är sich chene durchsetzen und somit ischt de die Challenge League üf 19 Vereina üfgstockut cho. Sit 2006 isch dr FC Sion wider i de Super League acho. FC Sion FC Sion uf dr Websyte vo dr Swiss Football League
Ds autobiografische Buech Mars vom chrebschranke Schwiizer Lehrer Fritz Zorn (Pseudonym vom Fritz Angst, * 1944, † 1976), postum 1977 erschienä, isch es Schlüsselwärch vo de 70er Jahre. De Adolf Muschg het dezue s’Vorwort gschribe. Em Buech liit d’These z’Grund, dass Chrebs chönni durch d’Psyche uusglöst wärde. De Autor schpricht sis privilegierte Härkunftsmilieu (Zürcher Goldküschte) schuldig für sini ganzi Misere, und au konkret für sini tödlichi Chrankheit. De Zorn beschriibt es sehr schpöts, chrankheitsuusglösts Erschrecke über sis 30-jährige "nid gläbte" Läbe. Im Aagsicht vom näherrückende Tod wird ihm schlagartig klar, dass trotz sim üsserlich erfolgriiche Erwachsewärde und sim Bruef als Lehrer, für ihn im Läbe alles falsch gloffe isch. Ihm het üsserlich nüt gfehlt, aber är het ziitläbens unter schwere Depressione glitte und weder Fründe no Fründin gha. Er bechlagt au sini bitter erläbti Beziehigs- und Liebesunfähigkeit, und schtirbt im Alter vo 32 Johr, ohni mittere Frau gschlafe z’ha. „Ich bin jung und riich und gebildet; und ich bin unglücklich, neurotisch und allei.“ Ich hatte nicht "Kontaktschwierigkeiten" gehabt, sondern ich hatte mein ganzes bisheriges Leben in einer vollkommenen Beziehungslosigkeit zugebracht. Ich hatte an der Universität nicht "Anfangsschwierigkeiten" gehabt, die sich dann gemildert hätten, als ich viele andere Studenten kennenlernte, sondern
Dr Fritz Zorn (10. April 1944 z Mäile; † 2. November 1976 z Züri) isch ä Schwiizer Schriftschteller gsi. De Fritz Zorn (Pseudonym vo Fritz Angst) isch am 10.4.1944 z Mäile (ZH) uf d Wält cho. Er isch als Sohn vonere stränge, grossbürgerliche Familie ufgwachse und hät syni Chindheit und Jugend an de Zürcher „Goldküste“ verbracht. Nach de Matura het de Zorn Germanistik und Romanistik schtudiert. Sini universitääri Uusbildung hät er mit de Promotion zum Doktor beändet. Während churzer Ziit het de Autor aaschlüüssend als Lehrer amene Gymnasium gschaffet, bis ihn en Chrebserchrankig zwunge hät, de Bruf uufzgäh. S ganze Lääbe lang hät er a synere bitter erfahrene Liebesunfähigkeit und schwere Depressione glitte. Am 2. November 1976 isch de Fritz Zorn, im Alter vo erscht 32 Jahre, z Züri gschtorbe, ohni mittere Frau gschlafe z ha. Sys autobiographische Wärch Mars, wo postum veröffentlicht worde isch, isch zum Kultbuech vo de Achtzgerjahr worde. Ungschönt beschriibt de Zorn syni Chindheit und Jugend und git de gesellschaftliche Umständ und sim Elterehuus d’ Schuld a de tödliche Chranket. Die verzwyflti Läbesanalyyse stellt d’ Chrebschranket als en Uuswuchs vom gfühlsmässig degenerierte Zueschtand vom Zürcher Grossbürgertum dar. Mars. „Ich bin jung und reich und gebildet; und
Der Ekel (Orig.: „la nausée”) isch en Roman vom Jean-Paul Sartre, wo im Jahr 1938 erschine isch und als en Hauptroman vom Existentialismus gilt. Im Jean-Paul Sartre sim Roman Der Ekel beschribt de Autor d´ Erfahrig vomene Individuum (em Ich-Erzähler Antoine Roquentin) mit sinnere Existenz inere Wält vo de Begriff und feschte Schtrukture. Durch en schteti Umschribig vo de Sache, wo ihn umgäbed, empfindet är en starki Abneigig: De Ekel. I sim erschte Roman wo, de Sartre füüf Jahr dra gschaffet het, sind scho vili Theme enthalte, wo erscht sis schpötere philosophische Wärch zur Klarheit bringed. Das Buech isch en Aasammlung vo Tagebuechiiträg vom Ich-Erzähler Roquentin, wo versuecht, sich über de Ekel klar z´wärde, wo ihn sit einiger Zyt beschliicht. De Roquentin isch en Historiker, wo innere chline Schtadt namens Bouville läbt und döt es historisches Buech über de Diplomat Rollebon schribe will - Das isch sini Uufgab, wo er drin zurzit die einzig Rächtfertigung für sini Exischtenz gseht. Ds Läbe het für de Romanheld sämtlichi Gewöhnlichkeit verloren. Er erfahrt schtändig neui Momente vo sinere sinnlose Exischtänz. Dä Ekel, wo er i de Sache gschpürt, verlaht ihn nur bim Lose vo mene Schlager: „Some of these days you’ll miss me,
Bôwulla (Gossypium; alemannischi Näme) isch a Keespapplanart wo zirsch im südlina Afrika und i da Anda dahôam ggsiin isch. Hütztag baôp ma se i vilna subtropischa und troopischa Gegata vo dr Iird aa. T Pflããnza würran zwüscha zwôa und drüü Meetr hooch. Nôchnra blaôa Blaüzit trêêgan t Bôwullpflanza Sôômakappsslana. Wenn dia riif senn, platzan se ôff und gêal-wiisse Faasra kôn fürra. D Fasra nimmp ma zurr Hêarraştellig vo Tekschtiilia. Us da Sôôma giidz Öl. Z Gossypolgift köört vôr am êassa ussa. Bôwulla lôôt se liicht fêarba und ninnt Wassr a Schtugg bessr uf wia dia nomaal Wulla. Frôür isch Bôwulla nu vo Hánd zum Abnia ganga. Vür dia maschinell Earnte würt Entloobigsmittl iiggsetzt. D Pflãnza sinn hôakle mit am Uuzivr. Wêagat êam würrande uf da Pflanzgata groosse Menga vo Insektiziid vrtôalt. Z Mittlameerika unn z India isch Bôwulla schô vôr napaar tausad Jôôr kultiveert ggsi. Abam drizenta Jôrhundrt hêap ma si oo z Ôüroopa vrschaffat. Z rfinda vô da Wêabmaschinna im sibbazehanta Jôôrhundrt hêat dr Faasra zunara wiita Vrbrôatig vrhôlfa. Gossypium Barbadense Gossypium Hirsutum Gossypium Herbaceum
Unter Althochditsch verstoht mer diä hochditsche Schriftdialäkt, wu vum 8. bis ins 11. Johrhundert gschriibe wore sin (gnaü gsait bis 1022, em Todesjohr vum Notker Labeo). Si unterscheide sich vum Germanische dodrdurch, ass si d Hochditsch Lütverschiäbig durgmacht hän. Mit em Begriff Hochditsch isch do d Tatsach adittet, ass des Gebiät (im Verglich zum reschtlige germanische Gebiät) hoch lit. D Nordgränz vum Althochditsche isch dur Keln un Fulda markiärt. In dr Afangszit vum Althochditsche het aü d Chrischtianisiärung vu dr germanische Stämm im Süde stattgfunde oder sich gfeschtigt. Viil heidnische Wortschatz isch do dur chrischtligi Lehnibersetzige un Främdwerter üs em Latiinische ersetzt wore. Althochditschi Literatür isch gschriibe wore uf Altalemannisch, Altbairisch, Langbordisch (z Oberitaliä) un im obere Altfränkisch. D Schriiber vu dr althochditsche Dialäkt sin meischtens Mench un anderi Kirchemänner gsii, dr Zwäck vum Schriibe isch ebefalls s meischt Mol e religieese gsii. Dur d Gleschter isch aü s meischt althochditsch Spochmatrial gsammlet un erhalte wore. Dr Begriff Althochditsch un e oberflächlige Umgang drmit birgt d Gfohr in sich, ass mer diä Sproch fir e einheitligi „Hochsproch“ haltet. Mit em fränkische politische Ibergwicht sin allerdings fränkischi Üsdrick in diä andere Dialäkt vorgruckt, so zum Biispil d Werter Urteil un Urkund.
Schdaine (dt. Steinach) isch e Gmai im Ortenaugrais z Bade-Wirtteberg. Schdaine leit im Kinzigdal im mittlere Schwarzwald zwische 200 un 600 Meter Hechi. Dr Bann bstoht us 37,8 % Landwirtschaftsflechi, 53,5 % Wald, 7,2 % Sidlungsflechi un 1,6 % sunschtiger Flechi. D Gmai grenzt im Norde on Biibere un d Schtadt Zell, im Oschte on d Schtadt Haasle, im Side on Hofschtette un im Weschte ons Schudderdaal. Zue dr Gmai ghert nebe Schdaine noch dr Ortsdail Welscheschdaine (dt. Welschensteinach). Zue Schdaine ghere s glichnamig Dorf, d Wiiler Bocksbach, Hinterbach, Lachen, Niederbach, Oberbach, Sarach, Schwenden un Stricker(höfe), dr Gmaidail Krafzig, dr Zinke Einet, d Heef Bolinsberg (Bellisberg), Dochbach (Mittel, Ober un Unter), Runzengraben un Wanglig un d Wohnblätze Artenberg, Eichlesmatt, Großmatt un Im Leh. Zue dr ehmolige Gmai Welscheschdaine ghere d Derfer Obertal un Untertal un d Heef Birlinsbach, Klettner, Langbrunnen un Mühlsbach. Schdaine isch 1139 zum erschte Mol in re Urkund vum Papscht Innozenz II. gnännt worre, wu de Papscht em Kloschter Gengebach de Bsitz vun Schdaine din bstätigt ghaa het. D Gmeind ghert de Verinbarte Verwaltungsgmainschaft mit de Schtadt Hasle on. 1907–1919 Xaver Schwendemann (Sägewerksbesitzer) 1919–1923 Joseph Kopf 1923–1933 Georg Schwendemann (Bäckermeister) 1933–1945 Xaver Neumaier (NSDAP) 1945–1946 Wilhelm Korhummel
Istanbul isch die gröscht Stadt vu dr Türkei und het 2011 13'483'052 Iiwooner gha, im 2016 sinds knapp 15 Millione gsi. D Stadt ligt am Bosporus und isch bekannt für die schöne Moscheee (Sultan-Ahmed-Moschee, Süleymaniye-Moschee) un zue Musee umgwidmetet Sakralbaute (Ayasofija/Hagia Sophia, s Vorbild fier alli Chrüzchuppelchilchene un türkische Moscheee, bis 1453 die gröscht Chilche vu dr Welt, sit dert bis 1931 e Moschee, sit 1935 es Museum). D Stadt Istambul umfasst en europäische und en asiatische Deil, wo mit drei grosse Brugge, em doppelstöggige Eurasie-Tunnel und mit Fährschiff verbunde sin. Zwüsche 2004 un 2012 isch usserdem e Isebahn-Tunnel under em Bosporus baut worde. De Tunnel isch sit em 29. Oktober 2013 in Betriib, es fähle aber no d Zuefahrte (planet för s 2018). Vo de 39 Stadtteil sin 25 im westliche und 14 im östliche Stadtgebiet. Uf dr europäische Syte ligt d Altstadt, wo zerscht Byzanz (gründig 660 v. Chr.) un vo 330 bis 1923 Konstantinopel (Konstantinoupolis) ghaisse het. Dr offiziell Namme isch vu 330 bis 1453 aber Nova Roma (grichisch Nea Rome) gsi. Allerdings gehn au die andere Stadtdeile uf antiki Gründige zruck. Uf dr europäische Site isch au en Meeresarm, s Goldige Horn. Übr dä Meeresarm goht
Bridgeman Art Library v. Corel Corp., 36 F.Supp.2d 191 (S.D.N.Y. 1999), isch e Entscheidung vum United States District Court for the Southern District of New York gsii, wu entschide het, dass exakti photographischi Kopie vun gmeinfreyi Bilder nit durich s Urheberrecht gschitzt werre kinne, wil s bi denne Kopie on de´r notwendige Schepfungshechi fählt. Au wenn e akurati Reproduktion vil Talent, Erfahrung un Uffwond brucht, isch des Schlisselelement noch em US-Urheberrecht nit erfillt, wil des urheberrechtsgschitzt Matrial e gwissi Schepfungshechi ho muess. Im Fall slebr het d Bridgemam Art Library versuecht s Recht vun Corel in Frog z schtelle, hochwertigi Dias z reproduziere, wie d Library vun de Originalbilder gmacht het. D Originalbilder sin gmeinfrey. D Library het de Uffwond fir d Produktion vun de Dias ogfiehrt, wu in ihrem Fall z beachte wär. D Uffwand wär gsii, die Dias so exakt wie megli vum Original z mache (wu fir Kunschtschieler un Hischtotikr wärtvoll wär) un des deet e gwissi Schepfunghechi darschtelle. D Library het au ogfiert, dass unter änglischem un walisischem Recht sonigi Reproduktione vum Urheberrecht gschitzt seje. D Grichtshof het d Onwendbarkeit unter de US-Jurischdiktion zruckgwise. D Grichtshof het fir Corel entschide. De Fall het gressri Sorge unter
Dr Kanton Schwyz umfasst 30 politischi Gmeinde (Schtand Januar 2016). D Bezirkshauptort sind fett füreghobe. Lueg au: d Bezirk vom Kanton Schwyz Bemerkig: 1 Pfäffike i de Gmaind Fryebach isch au en Bezirkshauptort. 2003: Namensänderig vo Küssnacht am Rigi → Küssnacht (SZ) Commons: Gmaind vom Kanton Schwyz – Sammlig vo Multimediadateie sz.ch – d Gmainde vom Kanton Schwyz uf sz.ch
Die indogermanische Sprochfamilie isch dia grööscht Schprochfamilie uf da Wält, mit meh wia 2,5 Mrd. Muttaschprochla. Grund dafür isch dia Kolonisationspolitik sit m 16. Johrhundat. In da net-dütschschprochiga Philologie red ma normalawis vo da „indoeuropäische“ und ned vo na indogermanische Schprochfamilie. D‘Schprocha vo da indogermanische Sprochfamilie sind ähnlich im Wortschatz, in da Flexion, in da Grammatik (Numerus und Genus) und im Ablaut. Da Begriff Indogermanisch kummt us'm 19. Johrhundat und setzt se zäm us däna zwoa Schprochgruppana, wo urschprünglich am witeschta usanad gsi sin: dia indischa Schprocha im Oschta und dia germanischa Gruppa (inkl. Isländisch) im Weschta. Dia keltischa Schprocha hot ma denn no net als indogermanisch xäna, wiil se ganz a andre Grammatik hond. S‘Tocharische, wo in da zwoata Hälfte vom erschta Johrtausend noch Christus ganz im Weschta vo China gredet wora isch, isch erscht 1890 entdeckt wora. Indogermanisch wird eigentlich bloss im dütscha Schprochraum vawendet, andere Schprocha sägend Indoeuropäisch zu dera Schprochfamilie. Da amerikanische Linguist Merritt Ruhlen benutzt da Begriff Indo-Hethitisch, wiil sina Ansicht noch s‘Hethitische bzw. dia anatolische Schprochgruppa a vorherrschende Stellung in da indogermanischa Schrochfamilie hond. S’git aba ned vile Schprochforscha, wo eam sine Meinung toalend. Manche Forscher nämend a, dass sich dia anatolischa Sprocha als
De Roman Der Fänger im Roggen (1951) (Originaltitel „The Catcher in the Rye“), isch am US-amerikanische Schriftsteller Jerome D. Salinger (*1919; †2010) sin einzige wältwit erfolgreichi Roman. Sis reschtliche schriftstellerische Wärch beschtaht us Churzgschichte. Em Autor glingts, i de Handlige und Gedanke vo sim sächzäjährige Antiheld und Protagonist Holden Caulfield di innere Kämpf vo de nöchste Generation uf überzeugendi Wiise uszdrücke. De Salinger het bis zu sim Tod am 27. Januar 2010 sehr zruggzoge gläbt und als schüch golte. Nach sim Erfolg mit „Der Fänger im Roggen“ het är d'Journalischte mit eme gladnige Gwehr vo sim Grundschtück vertribe. De Titel vom Buech leitet sich vo eme Wunschbild vom Protagonischt ab: In Anlehnung as Chinderlied Comin Thro' The Rye (in etwa: „durch de Rogge gah/cho“) vom Robert Burns möchti är als Bruef folgendi Läbensufgab haa: Chind, wo uf eme Roggefäld Baseball schpiled, devor bschütze, dass sie in in Abgrund am Rand vom Fäld schtürzed. Das isch parabolisch gmeint: Ds Schpiel vo de Chind bschütze, und d'Chind vor em Abgrund bschütze wölle, heisst: D'Unschuld vo de Chindheit bewahre wölle, und z'Erwachsewärde verhindere. De Holden Caulfield isch tatsächlich en Mänsch mit hochem moralischem Bewusstsi: Wo er a de Wand en unaschtändigi Chritzelei gseht,
De Adolf Muschg (* 13. Mai 1934 z Zolike im Kanton Züri) isch en Schwiizer Schriftsteller und Literaturwüsseschaftler. Er gilt als eine vo de bedütendschte Schriftsteller vo de düütsche Gägewartsliteratur. Är het vili Romän gschribe, unter anderem au provokanti wie biischpilswiis Wenn Auschwitz in der Schweiz liegt. Är het au s lange und engagierte Vorwort vom radikale Mars vom Fritz Zorn verfasst, är isch sogar a de Entdeckig vo däm Buech mitbeteiliget gsi. Eis vo de Theme vo sim Sppätwärch isch immer wieder d´Alterserotik. Bi sinnere Themewahl, im allgemeine, het är sich vo sini Kritiker aber scho de Vorwurf müesse gfalle lah, är seyg en Schriftsteller, wo sin Schtoff nid us de Erfahrig ziegi. Är het Germanistik, Anglistik und Philosophie z Züri und Cambridge studiert und über de Ernst Barlach promoviert. Sini Halbschweschter isch d Jugendbuechautorin Elsa Muschg gsi. Vo 1959 bis 1962 het är als Gymnasiallehrer z Züri unterrichtet, dena verschiedenigi Schtelle als Hochschuellehrer, unter anderem z Dütschland (Universität Göttinge), Japan und de USA gha. 1970–1999 isch är Profässer für düütschi Schprach und Literatur a de ETH gsi. 1974 het är für "Albissers Grund" de Hermann-Hesse-Priis gwunne. Sit 1976 isch är Mitgliid vo de Akademie der Künste in Berlin,
Sommerfühl isch e Feschtival z Feuchtwange un wird durich de 2005 grindet Sommerfühl e.V veronstaltet. De Verein verfolgt e nit-kommerzielli Idee, regionale Kinschtler e Plattform fir d Darbietung vun ihre Kinscht z biete. S letztjährig, 2010er, Sommerfühl hät om 13. un 14. Auguscht 2010 stattgfunde. S Festival geht uf s Johr 2003 zruck, wu s zum erschte Mol om Kaltebronner Weiher bi Feuchtwange gmacht worre isch. Am Onfong isch immer e ondre Veranschtaltungsort ussgwählt worre. S isch 2004 d Musikbar Rose z Feuchtwange un 2005 e Waldlichtung bi Oberranschbach gsii. 49° 11' N, 10° 17' 30sek O. Siterher isch s jedes Johr uf dere Waldlichtung z Oberranschbach gmacht worre. D vergongene Veronstaltunge sin unter dene Motto gschtonde: 2003: Der Klang des Sommers 2004: Freunde, das Leben ist lebenswert! 2005: Wir fühlen, also sind wir. 2006: Wer fühlen will, muss hören. 2007: Das große Fest des kleinen Mannes 2008: Der Wald steht wieder Kopf, wenn es heißt SOMMERFÜHL 2008 Ab 2009 sen koi Mottos me bestimmt worde S Wort "Sommerfühl" setzt sich us de Werter "Sommer" un "fühlen" zomme. In ere Eiheit verkerpert de Feschtivalnome selber e Ufforderung on d Gäscht de Sommr z fiele. Im Rekordsummer vun 2003 het des
Huuse im Wiisedal isch e Gmei im Wiisedal im Landchreis Löörech. Si isch als Heimetort vom alemannische Dichter Johann Peter Hebel bekannt und wird sällewäg au oft Hebeldorf gnännt. Vom 17. bis ins 19. Johrhundert isch z Huuse usserdem e Bergwerch gsi, wo zue de gröschte Industriebetriib im Markgräflerland ghört hät. Spöter isch de Ort, wie au de Rescht vom Wiisedal, vor allem vo de Textilindustrie prägt gsi. Hüt het Huuse 2359 Iiwohner (Stand: 31. Dezember 2022) und e Gmarkigsflächi vo 514 Hektar. Huuse lit zmits im Wiisedal, eme rächte Sittedal vom Rhii. S Wiisendal isch eini vo dr Gegnige im früejere Großherzogtum Bade, wo am früejeschte induschtrialisiert wore isch. D Gmei Huuse lit rund 15 Kilometer vo dr Schwyzer Gränze ewäg und isch fascht uf halbem Wäg zwische Feldberg und Basel. D Gmarkig vom Ort erstreckt sich über 514 Hektar, dr höchscht Punkt isch uf em Tannebüel (727 m. ü.M.), dr diefscht an der Grenze zu Schopfe (385 Meter ü.M.). Huuse isch im Weschte und Oschte vo Hiägl un Berg umgeh: Richtig Zell isch de Grendel, Richtig Gresge de Tannebiähl un de Knoble, im Weschte de Chölschberg un de Maieberg. Öschtlich vo de Wiise isch usserdem de Alzebiähl, und
E Trommle isch äs Rythmusinstrumänt, dur en Schlag mitemene Holzstock, de Hand oder em Striiche mitemene Bäse wird en, meist knallähnliche, Ton erzüügt. Trommle sind Zylinder wo uf einere oder beide Siite mitemene Fääli (Membran) bespannt sind. S Zylindermaterial isch meischt Holz oder Metall. S Fääli chan us Kunststoff oder Tierfell si. Ebefalls werded zur Klangveränderig au amel no Saitene oder sogenannti Schnarrtepich iibouet wo de Klang vo de Trommle wesentlich beiiflusset. Baslertrommle sind z Basel entschtande. Über ämene Holzzylinder isch äs Fäll gschpannt, wo us Kunschtschtoff oder Tierfäll bestaht. Zäme mit äme Seil ziehnd zwei Holzring d Fäll gägenenand. Mit Läderring chammer s Seil no meh schpanne, dass d Fäll härt wärdet. Unde häts noh Saite, wohs för die Trommelart typische Scheppere erzüügt. Die Saite chammer ebefalls mit Rädli a dä Siite aazieh. Snare drum (au chlini Trommle oder Marschtrommle) wird be jedem Schlagzüüg iigsetzt. Si hed zwei Fääli wo meist überemene Metallzylinder mit Metallring durch Schruube gspannt wärdet. Aaligend a di under Membran isch en Schnarrteppich plaziert, er cha bi Bedarf aazoge, Trommle schäppered denn, oder lugg gloh werde. Snare drum: Donbispil Bass drum (au grossi Trommle, oder Pauke) staht be jedem Schlagzüüg unde ide Mitti, und wird
Dr Elsässisch Sprochatlas oder Atlas linguistique et ethnographique de l'Alsace (ALA) zeichnet Sprochmatrial im alemannische Ober- un Unterelsass uf. Er isch glii noch em 2. Wältgriäg in Blanung gange. D Initiatore, dr Jean Fourquet, Brofässer fir germanischi Phililogii z Stroßburg un e Schiäler vun em, dr Ernest Beyer, hän sich äng mit em Rudolf Hotzenköcherle un dr andere Mitarbeiter vum Sprochatlas vu dr ditsche Schwiz (SDS) abgsproche un agsträbt, ass dr Schwizer un dr elsässisch Atlas sich emol ergänze. Vum Elsässische Sprochatlas sin bishär zwee Bänd erschiine: dr erscht het zum Thema L'Homme (dr Mänsch), dr zweit zu Les Animaux (D Diärer), zwee witteri sin blant. D Erklärunge in däne Bänd sin uf Franzesisch verfasst. S Untersuechungsgebiät vum ALA umfasst d Departement Haut-Rhin un Bas-Rhin - dodermit isch s gleiner hochalemannisch Gebiät im Oberelsass un s groß niideralemannisch (gnaü gsait: oberrhiinalennisch) Gebiät vum Elsass erfasst; an dr lothringische un bsunders an d Pfälzer Gränz kunnt e Stick Rhiinfränkisch drzue. (S Rhiinfränkisch z Lothringe wird vum Atlas linguistique et ethnographique de la Lorraine Germanophone (ALLG) dargstellt). In 214 elsässische Ortschafte sin Ufnahme gmacht wore - des sin 22,5% vu allene. Des heißt, dert sin elteri Mänsche noch eme Frogekatalog zum Dialäkt
Rüeblitorte esch e Schwizer Tortespezialität usem «Rüeblikanton» Aargau. Si bestoht houptsächlech usemne Biskuitteig, Rüebli ond Nüss. Rüeblitorte si au usserhalb vo der Schwiz bekannt und beliebt, bsundrigs in Grossbritannie und de USA. Nach emene Rezäpt vo de Grossmuetter. Zuetate: 300 gr. Haselnüss, gmahle 300 gr. Rüebli graffelt 300 gr Zucker 6 Stk Eier, trenne 1 TL Zimt-Pulver 1/2 Stk Zitrone, Schale griebe 1 EL Mehl 3 EL Kirsch, Rum oder Cognac 3 EL Aprikosen-Confi 1 Päckli Schoggistreusel 8 Stk Marzipan-Rüebli Zuebereitig: Bachofe uf 180° vorheize Zucker und Eigäl schumig schla, nach und nach Rüebli, Haselnüss bigeh, am Schluss Schnaps und Zitroneschale Eiweiss-Schum drunter zieh 25 cm Springform, Bode mit Backpapier bilege, Wänd ifette Masse ifülle und im Backofe - uf unterster Rille - ca. 60 Min. backe Auschüehle laa, Aprikosen-Konfi obe verteile Mit Schoggistreusel bedecke und Marzipan dekoriere Scho im Middelalter het mä Rüebli brucht zum süessi Chüeche mache, wil dr Hoonig düür gsi isch und es in Rüebli mee Zucker het as in andere Gmües. Wo dr Rüeblichueche ursprünglig härchunnt, wäiss mä nit sicher. Z Ängland isch d Rüeblidorte im Zwäite Wältchrieg wider ufcho, wil Zucker razioniert gsi isch. Rüeblichüeche cha mä in Amerika sit de früeje 1960er in