rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Riddes (fp. [a rəˈda]; dt. Riden) ischt a Munizipalgmeind im Bezirk Martigny im Kanton Wallis, Schwiiz. Riddes lit üfer linke Sita vaner Rottu. Zer Ggmeind gcheerunt Riddes, Auddes, La Tzoumaz und Ecône. Vannr Ggmeindsflechi sint 37,4 % landwirtschaftlechi Flechi, 37,1 % Wald, 9,1 % Sidligsflechi und 16,4 % süschtigi Flechi. Riddes ischt zum eerschtu Mal gnennt choo im Jaar 1001 als Ride Quella: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Üsländeraateil ischt 2010 bi 26,5 % glägu. 86,9 % vannu Iwonru sint im Jaar 2000 remisch-katholischi gsii, 4,6 % evangelisch-reformierti. Dr Ggmeindspresident va Riddes ischt dr Jean-Michel Gaillard (Stant Oktober 2017). Bi dr Volchszellig 2000 heint vannu 2197 Iwonru 88,5 % Franzeesisch als Höiptspraach aagigää, 3,3 % Titsch, 1,5 % Talienisch und 6,7 % anneri Spraache. Dr tradizionäll Tialäkt va Riddes gcheert zum Frankoprovenzalisch. Commons: Riddes – Sammlig vo Multimediadateie www.riddes.ch Bernard Monnet: Riddes In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Frédéric Giroud: Ecône. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Bundesamt für Statistik: Regionalporträts 2012: Kennzahlen aller Gemeinden uf bfs.admin.ch vom Mai 2012 Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung
Ried-Brig ischt a Munizipalgmeind im Bezirk Brig im Kanton Wallis, Schwiiz. Ried-Brig lit uber Brig an dr Simplonstrass. Vannr Ggmeindsflechi sint 19 % landwirtschaftlechi Flechi, 30,7 % Wald, 2,7 % Sidligsflechi und 47,6 % süschtigi Flechi. Ried-Brig ischt zum eerschtu Mal gnennt choo im Jaar 1232 als Riet (1428 ried de briga). Quella: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Üsländeraateil ischt 2010 bi 6,9 % glägu. 87,9 % vannu Iwonru sint im Jaar 2000 remisch-katholischi gsii, 6,2 % evangelisch-reformierti. Dr Ggmeindspresident va Ried-Brig ischt dr Urban Eyer (Stant Oktober 2017). Bi dr Volchszellig 2000 heint vannu 1582 Iwonru 96 % Titsch als Höiptspraach aagigää, 1,3 % Franzeesisch, 0,8 % Talienisch und 1,9 % anneri Spraache. Dr heggschtalemannisch Tialäkt va Ried-Brig gcheert zen eschtlichu Tialäktu vam Wallisertiitsch. Commons: Ried-Brig – Sammlig vo Multimediadateie www.ried-brig.ch Patrick Willisch: Ried-Brig In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Bundesamt für Statistik: Regionalporträts 2012: Kennzahlen aller Gemeinden (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Mai 2012 Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch
Riederalp ischt a Munizipalgmeind im Bezirk Eschtlich Raro im Kanton Wallis, Schwiiz. Riederalp lit üfer rächte Siita vaner Rottu. Zer Ggmeind gcheerunt Goppisberg, Greich und Ried-Mörel. Vannr Ggmeindsflechi sint 27,7 % landwirtschaftlechi Flechi, 42 % Wald, 3 % Sidligsflechi und 27,3 % süschtigi Flechi. Goppisberg ischt zum eerschtu Mal gnennt choo im Jaar 1200 als Goblisperg (1331 Goplinsberg), Greich 1279 als de greneche, Ried-Mörel 1314 als de riede. Quella: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Üsländeraateil ischt 2010 bi 13,5 % glägu. 83,3 % vannu Iwonru sint im Jaar 2000 remisch-katholischi gsii, 11 % evangelisch-reformierti. Dr Ggmeindspresident va Riederalp ischt dr Peter Albrecht (Stant Oktober 2017). Bi dr Volchszellig 2000 heint vannu Iwonru 95,6 % Titsch als Höiptspraach aagigää, 0,8 % Franzeesisch, 0,4 % Talienisch und 3,2 % anneri Spraache. Dr heggschtalemannisch Tialäkt va Riederalp gcheert zen eschtlichu Tialäktu vam Wallisertiitsch. Commons: Riederalp – Sammlig vo Multimediadateie www.gemeinde-riederalp.ch Anton Riva: Riederalp. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Philipp Kalbermat-ter: Goppisberg. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Philipp Kalbermatter: Greich. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Anton Riva: Ried-Mörel. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz.. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022
Balu ischt a Munizipalgmeind im Bezirk Vìschp im Kanton Wallis, Schwiiz. Balu lit im Saastal. Zer Ggmeind gcheerunt ds Doorf Balu, d Wiiler Niedergut (Üsser-Balu), Bidermatten und en Teil va Tamatten (Inner-Balu). Vannr Ggmeindsflechi sint 10,7 % landwirtschaftlechi Flechi, 22,7 % Wald, 1,3 % Sidligsflechi und 65,4 % süschtigi Flechi. Balu ischt zum eerschtu Mal gnennt choo im Jaar 1304 als baln. Quella: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Üsländeraateil ischt 2010 bi 9,8 % glägu. 95,2 % vannu Iwonru sint im Jaar 2000 remisch-katholischi gsii, 2 % evangelisch-reformierti. Dr Ggmeindspresident va Balu ischt dr Konrad Burgener (Stant Oktober 2017). Bi dr Volchszellig 2000 heint vannu 397 Iwonru 98,2 % Titsch als Höiptspraach aagigää, 0,5 % Franzeesisch und 1,3 % anneri Spraache. Dr heggschtalemannisch Tialäkt va Balu gcheert zen weschtlichu Tialäktu vam Wallisertiitsch. Commons: Balu – Sammlig vo Multimediadateie www.saasbalen.ch Paul Martone: Saas-Balen In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Bundesamt für Statistik: Regionalporträts 2012: Kennzahlen aller Gemeinden (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Mai 2012 Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der
Saas-Fee (frz. Fée) ischt a Munizipalgmeind im Bezirk Vìschp im Kanton Wallis. Saas-Fee lit am Füass vam Doms. Vannr Ggmeindsflechi sint eppä sächs Prozänt landwirtschaftlechi Flechi, zää Prozänt Wald, zwei Prozänt Sidligsflechi und 82 Prozänt süschtigi Flechi a de Bäärgen und uf de Gletscher obe. Saas-Fee ischt en Oortschaft uf emene Platoo oben a Saas-Grund. Vom Taal nidsi chunt dr Bäärgbach Feeru Vischpa. Im Weschten ischt oben am Taal im Mischabelmassyv e Chranz va hööche Bäärge: Gämshore, Ulrichshore, Noodlehore, Länzspitz, dom, Täschore, Alphubil, Allalinhore. Undedra isch dr wyt Feegletscher. Uf Saas-Fee geit sit anne 1951 e Strooss für Auto. Va Vischp underufä chunt s Poschtauto. Vam Doorff cha me mit Bärgbaanen uf Plattje, Felschinn, Middelallalin und d Längflue ufe. Ufem Allalingraat ischt ds hechschte Träigaschthuus va dr Wäält. Saas-Fee ischt zum eerschtu Mal in re Urkunde gnennt choo im Jaar 1304 mit em Naame Vee. Quella: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Üsländeraateil ischt 2010 bi dryssg Prozänt glägu. 81 Prozänt vannu Iwonru sint im Jaar 2000 remisch-katholischi gsii und sibe Prozänt evangelisch-reformierti. Dr Ggmeindspresident va Saas-Fee ischt dr Roger Kalbermatten (Stant Oktober 2017). Bi dr Volchszellig 2000 heint vannu 1454 Iwonru 85,5 Prozänt Titsch als Höiptspraach aagigää, eis Prozänt Franzeesisch,
Grùnd ischt a Munizipalgmeind im Bezirk Vìschp im Kanton Wallis, Schwiiz. Grùnd lit im Saastal. Zer Ggmeind gcheerunt ds Doorf Grùnd, d Wiiler Unter dem Berg und Ze Laubinu und en Teil va dr Wiiler Tamatten und Unter den Bodmen. Vannr Ggmeindsflechi sint 11 % landwirtschaftlechi Flechi, 12,5 % Wald, 1,3 % Sidligsflechi und 75,2 % süschtigi Flechi. Grùnd ischt zum eerschtu Mal gnennt choo im Jaar 1438 als grunderro. Quella: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Üsländeraateil ischt 2010 bi 12,4 % glägu. 80,8 % vannu Iwonru sint im Jaar 2000 remisch-katholischi gsii, 4,5 % evangelisch-reformierti. Dr Ggmeindspresident va Grùnd ischt dr Bruno Ruppen (Stant Oktober 2017). Bi dr Volchszellig 2000 heint vannu 1167 Iwonru 91,5 % Titsch als Höiptspraach aagigää, 0,3 % Franzeesisch, 0,9 % Talienisch und 7,3 % anneri Spraache. Dr heggschtalemannisch Tialäkt va Grùnd gcheert zen weschtlichu Tialäktu vam Wallisertiitsch. Commons: Grùnd – Sammlig vo Multimediadateie www.3910.ch Paul Martone: Saas-Grund In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Bundesamt für Statistik: Regionalporträts 2012: Kennzahlen aller Gemeinden (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter
Bäredatza send Bredle, wo mr vor Weihnachta backt. Für de Doig nimmt mr Mandla odar Niss, steif geschlages Oiweiß, Zugger, an griebena Schoglad und Gewirz. Im Doig isch koi Mähl. Gewürz kennt Nelga, Zimt odar Zitronaschal sei. Aus m Doig macht mr Kugla, wälzt se in Zugger und druggt se ins Holzmodel. S Holzmodel wird vorher au mit Zugger ausgschtreit. Vor m Backa läßt mr d Bäredatze troggna, damit se schee in Form bleibet. D fertige Bäredatza kama no in flüsigga Schoglad daucha. Bäredatza send, wie d Zimtstern au im 17. und 18. Jahrhunder bei d Adlige am Hof zerscht aufdaucht. Indressant isch, dass die Model- und Bredleform ned nur an a Bäredatz erinnret, sondern au an a Jakobsmuschel. Jakobsmuschle standet symbolisch fier Pilger, die dia Muschla onderwägs zum wasserschöpfa ond dringa gnutzt hend. Daher wurdet sie nach dem Patron der Reisenden, Jakobus benannt. Die „Bärifizierung“ hat erschd schbäder schdattgfunde. Das fählende Mähl im Rezäpt ischd zudem ein Hinweis darauf, dass es sich um a älters Gebäck handlet, weils frieer ned immer guats Woizamähl in dr Region gab, wenn ieberhaubt. Christel Köhle-Hezinger: Alltagskultur: sakral – profan. Ausgewählte Aufsätze. Münster New York München Berlin 2011, S. 171. Bärentatzen SWR Landesschau, Sendung
Saillon (fp. [a saˈjɔ̃]; dt. Schellon) ischt a Munizipalgmeind im Bezirk Martigny im Kanton Wallis, Schwiiz. Saillon lit üfer rächte Siita vaner Rottu. Vannr Ggmeindsflechi sint 38,5 % landwirtschaftlechi Flechi, 19,3 % Wald, 7,2 % Sidligsflechi und 35 % süschtigi Flechi. Saillon ischt zum eerschtu Mal gnennt choo im Jaar 1052 als castellum Psallionis. Quella: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Üsländeraateil ischt 2010 bi 20,6 % glägu. 83,4 % vannu Iwonru sint im Jaar 2000 remisch-katholischi gsii, 6,6 % evangelisch-reformierti. Dr Ggmeindspresident va Saillon ischt dr Charles-Henri Thurre (Stant Oktober 2017). Bi dr Volchszellig 2000 heint vannu 1519 Iwonru 89,9 % Franzeesisch als Höiptspraach aagigää, 1,8 % Titsch, 0,9 % Talienisch und 7,4 % anneri Spraache. Dr tradizionäll Tialäkt va Saillon gcheert zum Frankoprovenzalisch. Commons: Saillon – Sammlig vo Multimediadateie www.saillon.ch Benjamin Roduit: Saillon (Gemeinde). In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Bundesamt für Statistik: Regionalporträts 2012: Kennzahlen aller Gemeinden (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Mai 2012 Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung der Gemeinden 1850–2000. Bern 2005 (Online uf bfs.admin.ch
Saint-Gingolph (fp. [a sɛ̃ dzɛ̃ˈgau]) ischt a Munizipalgmeind im Bezirk Monthey im Kanton Wallis, Schwiiz. Saint-Gingolph lit am Wildbach La Morge und am Gämfersee. Es ischt die Walliser Gmeind, wo am witischtu im Weschte lit. Vannr Ggmeindsflechi sint 11 % landwirtschaftlechi Flechi, 57,5 % Wald, 3,7 % Sidligsflechi und 27,8 % süschtigi Flechi. Saint-Gingolph ischt zum eerschtu Mal gnennt choo im Jaar 1153 als Sanctus Gengulfus. Quella: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Üsländeraateil ischt 2010 bi 17 % glägu. 61,6 % vannu Iwonru sint im Jaar 2000 remisch-katholischi gsii, 11,5 % evangelisch-reformierti. Dr Ggmeindspresident va Saint-Gingolph ischt dr Werner Grange (Stant Oktober 2017). Bi dr Volchszellig 2000 heint vannu 773 Iwonru 86,9 % Franzeesisch als Höiptspraach aagigää, 4 % Titsch, 0,6 % Talienisch und 8,5 % anneri Spraache. Dr tradizionäll Tialäkt va Saint-Gingolph gcheert zum Frankoprovenzalisch. Commons: Saint-Gingolph – Sammlig vo Multimediadateie www.st-gingolph.ch Patrick Maye: Saint-Gingolph. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Bundesamt für Statistik: Regionalporträts 2012: Kennzahlen aller Gemeinden (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Mai 2012 Bundesamt für Statistik: Eidgenössische
Saint-Léonard (fp. [a ʃɛ̃ liɔˈnaː, a ʃɛ̃ ʎɔˈnaː]; dt. St. Leonhard) ischt a Munizipalgmeind im Bezirk Sierre im Kanton Wallis, Schwiiz. Saint-Léonard lit üfer rächte Siita vaner Rottu. Vannr Ggmeindsflechi sint 50 % landwirtschaftlechi Flechi, 17,4 % Wald, 26,9 % Sidligsflechi und 5,7 % süschtigi Flechi. Saint-Léonard ischt zum eerschtu Mal gnennt choo im Jaar 1218 als apud Sanctum Leonardum Quella: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Üsländeraateil ischt 2010 bi 15,5 % glägu. 90,2 % vannu Iwonru sint im Jaar 2000 remisch-katholischi gsii, 2,9 % evangelisch-reformierti. Dr Ggmeindspresident va Saint-Léonard ischt dr Claude-Alain Bétrisey (Stant Oktober 2017). Bi dr Volchszellig 2000 heint vannu 1872 Iwonru 93 % Franzeesisch als Höiptspraach aagigää, 2,8 % Titsch, 1,1 % Talienisch und 3,1 % anneri Spraache. Dr tradizionäll Tialäkt va Saint-Léonard gcheert zum Frankoprovenzalisch. Commons: Saint-Léonard – Sammlig vo Multimediadateie www.st-leonard.ch Alain Gallay und Bernard Truffer: Saint-Léonard. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Bundesamt für Statistik: Regionalporträts 2012: Kennzahlen aller Gemeinden (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Mai 2012 Bundesamt für Statistik: Eidgenössische Volkszählung 2000: Bevölkerungsentwicklung
Dr Kanton Lhuis (frz. Canton de Lhuis) isch bis 2015 e Kanton im Arrondissement Belley im franzesische Département Ain gsii. Dozmol hät dr Kanton Lhuis no zur Region Rhône-Alpes ghört (sit 2016 Region Auvergne-Rhône-Alpes). S Gebiet ligt uf de rächte Site vo dr Rhone zwüsche Lyon und Aix-les-Bains. Hauptort vum Kanton isch Lhuis gsii. Dr Kanton Lhuis hät us däne zwölf Gmaine bstande:
Dr Kanton Saint-James (frz. Canton de Saint-James) isch bis 2015 e Kanton im Arrondissement Avranches im franzesische Département Manche gsii. Dr Kanton Saint-James hät zur Region Normandie ghört. S Gebiet ligt nordöstlig vo Rennes und südlich vo säbere Bucht im Ärmelkanal, wo d Insle Mont-Saint-Michel dinne isch. Hauptort vum Kanton isch Saint-James gsii. Dr Kanton Saint-James hät us däne zwölf Gmaine bstande:
Saint Martin (fp. [ʃɛ̃ marˈtĩŋ]) isch en Munizipaalgmei im Bizirk Ering im Kanton Wallis, Schwiz. Zer Gmei gcheerunt di Deerfer Saint Martin, Suen, Trogne, Eison, Liez, Praz-Jean und La Luette. Vaner Gmeiflächi sind 33 % landwirtschaftlichi Flächi, 42,9 % Waald, 2,4 % Sidligsflächi und 21,8 % annri Flächine. Saint Martin isch zum eerschtu Mal erwäänts choo im Jaar 1224 als Sanctum Martinum. Quälla: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Üsländerateil ischt 2010 bi 3,7 % glägu. 92,2 % vanu Iwoner sind im Jaar 2000 römisch-katholisch gsi, 2,5 % evangelisch-reformiert. Dr Gmeipresidänt va Saint Martin isch dr Alain Alter (Stand Oktoober 2017). Bi dr Volchszellig 2000 heint vanu 897 Iwoner 98,9 % Französisch als Höiptspraach agigä, 0,6 % Titsch, 0,1 % Italienisch und 0,4 % annri Spraache. Dr tradizionell Dialäkt va Saint Martin gcheert zum Frankoprovenzalischu. Commons: Saint Martin – Sammlig vo Multimediadateie www.saint-martin.ch David Rey: Saint-Martin (VS). In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Bundesamt für Statistik: Regionalporträts 2012: Kennzahlen aller Gemeinden (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.bfs.admin.ch, Mai 2012 Bundesamt für Statistik: Eidgenössische
Savièse (fp. [ʃaˈvjeʒə, ʃɑˈɛːʒə]; dt. Safiesch) ischt a Munizipalgmeind im Bezirk Sittu im Kanton Wallis, Schwiiz. Savièse lit üfer rächte Siita vaner Rottu. Zer Ggmeind gcheerunt d Deerfer Saint-Germain, Chandolin, Granois, Drône, Roumaz und Ormone. Vannr Ggmeindsflechi sint 22,1 % landwirtschaftlechi Flechi, 15,2 % Wald, 3,9 % Sidligsflechi und 58,8 % süschtigi Flechi. Savièse ischt zum eerschtu Mal gnennt choo im Jaar Vor 1200 als Saviesi, 1224 Savisia Quella: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Üsländeraateil ischt 2010 bi 11,7 % glägu. 86,4 % vannu Iwonru sint im Jaar 2000 remisch-katholischi gsii, 5,7 % evangelisch-reformierti. Dr Ggmeindspresident va Savièse ischt dr Sylvain Dumoulin (Stant Oktober 2017). Bi dr Volchszellig 2000 heint vannu 5341 Iwonru 93,9 % Franzeesisch als Höiptspraach aagigää, 3,5 % Titsch, 0,5 % Talienisch und 2,1 % anneri Spraache. Dr tradizionäll Tialäkt va Savièse gcheert zum Frankoprovenzalisch. Maria Freudenreich: Lautlehre der Mundart von Savièse (Wallis). Zürich 1937. Christophe Favre et Zacharie Balet: Lexique du parler de Savièse. Bern 1960 (Romanica Helvetica 71). Fondation Anne-Gabrielle, Nicola-V. Bretz-Héritier: Lexique du parler du Savièse. Édition revue, augmentée et illustrée, Savièse, 2013. Basile Luyet (1897–1974), en Volkskundler, Natürforscher und Ordensprieschter, z Savièse üf d Wält cho Commons: Savièse – Sammlig vo Multimediadateie www.saviese.ch
Das Leben drehen – Wie mein Vater versuchte, das Glück festzuhalten isch e Schwizer Dokumentarfilm us em Johr 2015. Är isch 2017 as beschte Dokumentarfilm für e Schwizer Filmpris nominiert worde. D Eva Vitija het vo ihrem Vater Joschy Scheidegger, wo si volljährig worde isch, e Film über ihr eignigs Läbe bercho. Di obsessivi Art vom Dokumentiere vom Läbe vo sinere Tochter het uf d Eva e traumatischi Wirkig. Nach sim Tod schafft si s, sis Filmarchiv und sini Kamera z übernäh. So het d Eva ihri Intimität, wo ihre der Vater mit sinere Kamera gno het, wider übercho. Dr Film isch e psychoanalytisch motivierti Kritik am Home movie und „e glänzend verzellti“ autobiographischi Erkundigsreis. Das Leben drehen – Wie mein Vater versuchte, das Glück festzuhalten in dr Internet Movie Database Offizielli Website Stefan Gubser: «Das Leben drehen» – Wenn der Vater es nicht lassen kann. In: Schweizer Radio und Fernsehen, 4. Mai 2016. Hannes Nüsseler: «Das Leben drehen»: Mein Vater, der Kameraheld. In: TagesWoche, 27. April 2016. Das Leben drehen – Wie mein Vater versuchte, das Glück festzuhalten uf pardo.ch (Locarno Festival) Nachgetragene Liebe Rezension i de Neue Zürcher Zitig vom 4. Mai 2016
Dr Lucas Bernoulli-Gries (* 19. April 1907 z Berlin; † Oktober 1976 z Basel) isch e Schwiizer Architekt und Politiker (LdU) us der Familiedynastie Bernoulli gsi. As Sohn vom Architekt Hans Bernoulli isch dr Lucas mit fünf Johr nach Basel zoge, won er s Humanischtische Gymnasium und di Oberi Realschuel bsuecht het. A de Technische Hochschuele vo Berlin-Charlottenburg und Münche het er Architektur schtudiert und het denn as Architekt z Berlin, Paris und z Zürich gschaffed. Ab 1940 het er a der Allgmeine Gwärbschuel Basel as Lehrer für konschtruktivs Zeichne gschafft. Vo 1960 bis 1963 isch dr Bernoulli Presidänt vo dr Basler Schuelsynode gsi. Dr Bernoulli isch der Partei vo sim Vater bidrätte, em Landesring vo de Unabhängige (LdU), für die er vo 1941 bis 1944, vo 1950 bis 1953, vo 1956 bis 1968 und in de 1970er Johr as Freiwirtschaftler Mitglied im Grosse Rat vom Kanton Basel-Stadt gsi isch und in verschidne Kommissione mitgwirkt het. In sinere Wohngmeind Rieche isch er vo 1966 bis 1974 Mitglid vom Witere Gmeindrot gsi. Zwüsche 1966 und 1969 isch er z Basel au Partei- bzw. Fraktionspresidänt vo sinere Partei gsi. „Mit em riche Rüschtzüg vom begabte Architekt het er im kantonale Parlamänt wärtvoll
D Erna Jansen (* 10. Septämber 1932 z Dodtmis-Rüti as Erna Kaiser, † 23. Jänner 2019 ebedert) isch e dytschi Dialäktdichteri gsii. D Erna Kaiser isch im Hotzewald uf d Wält chuu un dert mit vier eltere Schweschtere ufgwachse, ihre Vater isch e Hotzewälder gsii, ihri Mueter isch vum Chaiserstuel chuu. Si isch ghyrote mit em Rainer Jansen (* 1936) us em Sauerland, mit ihm het si vier Chinder, zwoo Dechtere un zwee Sihn. Elf Johr het si z Zäll as Verchaiferi un in ere Fabrik gschafft, derno isch si mit ihre Familie wider retuur gange in s Dodtmis un wohnt syterhär wider in ihrem Elterehuus z Rüti. Dert hän si un ihre Mann zäme buurt. Anne 1977 het d Jansen aafange Gedicht uf Alemannisch schrybe. „Sither schriib i mänks, wa mi bewegt, begeischteret, oder freut in mire Muettersproch“, schrybt si uf dr Websyte vu dr Muettersproch-Gsellschaft. Dr Andreas Schuller het anne 2009 iber d Jansen gschribe: „Erna Jansen reimt und schreibt auf Alemannisch. Der Sprache, in der sie aufwuchs. Der Sprache, mit der sie lebt, denkt, fühlt. […] Erna Jansen sieht den Leuten auf den Mund, beobachtet Mensch und Natur, blickt zurück in die Kindheit, kommentiert Alltag und Zeitgeschehen.
D St. Martin isch e römisch-katholischi Chile z Olte (Schwiz). S isch e drüschiffigi Sülebasilika ohni Querschiff mit drü Chorapside. Näb der 1876 vo der römisch-katholische Pfarrei Olte boute Notchile het der St. Galler Architekt August Hardegger vo 1908 bis 1910 di grossi neuromanischi Pfarrchile errichtet. Si het meh Sitzplätz as d St. Ursekathedrale z Solothurn. Di ehemaligi Notchile vom Wilhelm Keller isch zu Pfarreirüm und zum Josefsaal umbout worde. Di erschti Orgle isch vo Orgelbau Goll (Lozärn) mit 33 Regischter bout worde; si isch dür Müüs beschädigt worde. 1932 het d Orgleboufirma Willisau AG es neus Orglewärch mit 49 Regischter bout, wo 1949 dür e Orglebouer Goll reorganisiert und uf 64 Regischter erwiteret worde isch. Di hütigi Orgle isch 1992 vo Mathis Orgelbau (Näfels) nöi erbout worde. S Inschdrumänt het 50 Regischter uf drü Manual und Pedal. D Schpil- und Registertrakture si mechanisch. Dank Schbände het damals no ne chlini Chororgle mit 881 Pfiife im lingge Siiteschiff voore realisiert chönne wärde, wo ebefalls vo der Firma Mathis schdammt. Di drü alte Glogge vo der ehemalige Notchile si alli gschbändet worde. Zwöi lüte hüt im afrikanische Wirkigsgebiet vo de Dütschschwizer Kapuzinermissionar und de Baldegger Schwöschtere z Isongo und Kwangulelo, i