rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Saint-Imoges [sɛ̃t‿imɔʒ](info) ìsch a frànzeescha Gmainda mìt 316 Iiwoohner (Schtànd: 1. Januar 2020) ìm Département Marne ìn dr Regioon Grand Est. Sa gheert zem Arrondissement Épernay un zem Kanton Épernay-1. D’ Iiwoohner nänna m’r Saint-Imogiennes [sɛ̃t‿imɔʒjɛn](info) (fìr d’ Fràuija) un Saint-Imogiens [sɛ̃t‿imɔʒjɛ̃](info) (fìr d’ Manner). Z’ Saint-Imoges äntschprìngt dr Fluss Ardre. Umgaa wìrd Saint-Imoges vu da Nochbergmainda Sermiers ìm Norda, Germaine ìm Oschta, Mutigny ìm Südoschta, Champillon ìm Süüda, Hautvillers ìm Südwäschta so wia Nanteuil-la-Forêt ìm Wäschta un Nordwäschta. d’ romàànischa kàthoolischa Kìrìch Notre-Dame-du-Chêne („Unsra Liawa Fràui àm Aicha“) üss’m Joohr 1508. S’ Glockaschpììl mìt fìmf Gleckla üss’m 19. Joohrhundert ìsch zitter 1987 àls Objakt bii da Monuments historiques gschìtzt. Àui a Holzgmäld vu dr hailiga Margarita üss’m 17. Joohrhundert ìsch sallamols klàssifiziart gsìì, àwwer ’s ìsch ìm Äärschta Waltkriag verloora worra. Ìn dr Kìrìch ìsch a Holzschtàtüütla vu dr Jumpfra Mària üss’m 13. Joohrhundert, wo vu’ma Holzhàuijer wììder uffgfunda worra-n-ìsch. d’ saalwa Schtàtüütla ìsch àui ìn’ma Aicha biim Dorf uff’m Jàkobswaag z’ fìnda. Dr Bàuim, womm’r „Jumpfraaicha“ (uff Frànzeesch le Chêne à la Vierge) nänna, ìsch ànna 1880 vum Arzbischoof Benoît-Marie Langénieux gwäiht worra. frànzeescher un britischer Militäärfrììdhoof üss’m Äärscha Waltkriag. Doo sìnn 21 frànzeescha un 70 britischa Soldààta
D Ursula Brunner-Storz (* 7. Jänner 1925 z Frauefäld; † 23. Meerz 2017 au deert) isch e Schwyzer Aktivischti fir Faire Handel gsii. Si isch d Grinderi vu dr «Banaanefraue»-Beweegig, Bfaarfrau un Tuurgauer Grooßreeti (FDP) gsii. D Ursula Brunner-Storz isch as Doochter vun ere Bröuereiunternämerfamilie z Frauefäld TG (Actienbrauerei Frauenfeld AG, hite zue Heineken) ufgwagse. Anne 1943 het si d Matuura gmacht un het derno ne Mediziinstuudium z Gämf aagfange, wu si abbroche het un dr 1946 dr Bfaarer Eugen Brunner ghyroote het. D Bfaarfamilie isch an verschiidene Oort gsii, zwische 1949 un 1962 sin aacht Chinder uf d Wält chuu. Anne 1966 isch d Familie uf Fraufäld retuurchuu un d Ursula Brunner-Storz het si in dr Chilchegmai engaschiert, allmee aber au bolitisch. D Ursula Brunner-Storz isch di eerscht Frau, wu fir d FDP im Grooße Root vum Kanton Tuurgau ghockt isch. Si isch zwamool vum eerschte Yysatzblaan noogrugt (1975/1978) un isch 1980 bi oordelige Waale wiidergwellt woore. Vier Joor speeter isch si us dr Beziirksbartei uusdrätte, wu s zue Ussenandersetzige chuu isch. D Brunner-Storz isch Mitorganisatoori vun eme Brotescht un Friidescamp geege d Weerschau vu dr Armee z Frauefäld gsii un het e Gruppe vu dr «Fraue fir dr
Als Tenoor (Meerzaal: Tenör) wörd einersits diè hochi männlichi Gsangs-Stimmlaag un anderersits au èn Sänger (früèner au: Tenoorischt) mit sèbbèrer Stimmlaag benamst. D Bezeichnig hèt sich mit dè aafänglichè Meeschtimmigkeit usèbildèt. Bi dè Meeschtimmigkeit wörd d Stimm, wo dè Cantus firmus haaltè duèt, als Tenoor (vom latynischè tenere „haaltè“) dauft, wôrènd d Gegèschtimmè, wo dè Tenoor umschpillè düèn mit Kontratenoor bezeichnèt wörrè. D Tenoorschtimm wörd d normalerwyys mit èm nõch unnè oktavyrèndèViolinschlüssel notyrt. Wenn sich d Tenoorschtimm è Notèsischteem mit dè Bassschtimm deilè duèt, byschpillswyys bi SATB-Chorsätz, wo uff zwei Notèsischteem notyrt sin, wörd sy nit dransponyrt im Bassschlüssel un denn entschprèchend witt obbè notyrt. D Donumfang vo dè Stimmlaag Tenoor gòt vo C (au B) bis a′ (au c″). S Zäntrum vo dè tenoralè Tessitur lyt i dè meischtè Partiè zwǜschè f un g′, wo dè gsamte Umfang vo dè normalè Partiè zwǜschè c un a′. Sit dèm Belcanto gältèd d Spitzèdöön übber m a′ (s sprichwörtliche „hoche C“) als bsunders emotionales Uusdruggsmittel un au als tenoralè Leischtigsuuswyys. I dè aaltè Musig isch dè penetrante Klang vum tenoralè Spitzèdon isch dõdegegè nit erwünscht. Dört sin d Notè übber m a′ seltè z findè. I dè Opèrè Mitridate, re di
Ihringe isch e Gmeind westlich vun Friburg im Brisgau, am Südhang vum Kaiserstuehl gläge. Ihringe isch als Wiboiort un „wärmschte Ort vu Dytschland“ bekannt. Ihringe lit in d Rhienebeni am Fuess vum Kaiserstuehl. D Kaiserstuehl isch ä erloschene Vulkan, un sini Häng sin meterhoch - bis zu 30 Meter - mit Less bedeckt. Während de Räbflurbereinigunge in de 1970er Johr sin üs de urspringliche kleine Räbterrasse grossi Terrasse gmacht woore, was vun viile als Sind an de Landschaft empfunde woore isch. Bi Flurbereinigunge in de letschte Joohr isch ma aber ä weng behuetsamer gsii. D'Gmeind setzt sich zämme üs d Ortschafte Ihringe un Wasewiiler. S'submediterrane Klima am Südhang vum Kaiserstuehl macht Ihringe zum Ort mit de hechste Johresdurschnittstemperature in Dytschland, was ai de Grund defiir isch, dass üs Ihringe so hervorragendi verschiideni Sortä Wii kumme. Ihringe isch s erschte Mol 962 als Uringa in-erä Urkund erwähnt wore. Yber d'Markgrafschaft Bade-Durle isch es zum Grossherzogtum Bade kumme. Siter 1952 ghärt d Ort zue Bade-Wirttebärg. Ihringe isch sitter där Reformation evangelisch; Wasewiiler isch aber remisch-katholisch blibe. Wäge däm isch ai in beide Ort ä Kirch. Z Ihringe stoht ä Evangelischi Kirch, wo anne 1874 nei baud woore isch. Z Wasewiler stoht am
Tenoor ([te'noːr, te'noːɐ], mit volängertem o(o) wèg dè Bedonig uff dè zweitè Silbè, chunnt vum italiènischè tenere ‚haaltè‘) stòt für: Tenoor (Stimmlaag), hochi männlichi Gsangs-Stimmlaag Sänger mit Tenorschtimm, luèg au bi Lischtè vo bekanntè Sänger Tenorinschtrumänt, mittleri Stimmlaag vo Musiginschtrumänt, luèg öppè bi Tenorsaxophon odder Tenorhorn Tenoor (Suèchmaschinnè) Teenor (['tenor, 'teːnoɐ], Bedonig uff èm volängertè e(e) un dè èrschtè Silbè) stòt für: Tenor (Urteil), Chèrn von èrè grichtlichè Entscheidig Teenor, wichtigè Strukturdon i dè Kirchèdonartè, luèg bi Rezidationsdon Tenor isch dè Vor-, Künschtler- odder Familiènammè vo folgendè Personè: Tenor Saw (1966–1988), jamaikanischè Singjay Jimi Tenor (* 1965), finnischè Musiger Siegrid Tenor-Alschausky (* 1954), dütschi Bolitikerin (SPD), MdL
Ursula Brunner isch dr Name vu däne Lyt: Ursula Brunner (1925–2017), Schwyzer Bolitikeri (FDP) un Aktivischti fir faire Handel Ursula Brunner (1950–2019), Schwyzer Aawälti mit Schwärpunkt Umwälträcht Ursula Brunner (* 1961), Schwyzer Filmmacheri
D Claudia Sabine Meier (* 25. Oktober 1968 as Andreas Heribert Meier z Bärn) isch e Schwyzer Aktivischti, wu si fir d Verbesserig vu dr Situazioon vu Transmänsche in dr Schwyz yysetze duet. Si nännt si sälber «Lifeartist» («Lääbeschinschtleri»). D Meier isch z Schwefelbergbad ufgwagse un het verschiideni Uusbildige im Hotälfach gmacht. Unter anderem het si as aidg. Dipl.-Bedriibswiirtschaftleri un Dipl.-Unternämeri abgschlosse. Derzue het si an verschiidene Fachhoochschuele Uusbildige zum Coach, Personaaldiagnoschtikeri un -Entwickleri gmacht. D Meier het ghyroote un isch Vater vun ere Doochter woore, het si speeter aber wider schaide loo. Anne 2012 het si ne chiruurgischi Gschläächtsaabassig z München gmacht. Zwische 2000 un 2012 het d Meier s Resort-Hotel Schwefelberg-Bad gfiert, wu si vu dr Eltere ibernuu ghaa het. Si het s Hotäl 2012 verchauft go si nei oriäntiere un d Operazioone z Münche chenne mache. Meediebresänz het d Meier vor allem iiberchuu dur s Lääbe as Hoteliere un fir s Duuresetze vu verschiidenschte Brezedänzfäll fir Transmänsche in dr Schwyz. Ire isch syter 2011 e aifacheri Namesänderig fir Transmänsche im Kanton Bärn z verdanke. S gschickt Yysetze vu dr Meedie het zue Mozioone in dr Bärner Regierig gfiert. No däre Änderig isch dr Vorname vu Herr Andreas
f k x x x Saanemöser isch en Schwyzer Pass im Saanebiet / Kanton Bärn un zytglych en Ortsdeil vu de Gmaind Saane. Übber d Passhöchi mit ere Höchi vo 1279 m ü. M. füürt d H 11, d Zwüüsimme un Saane vobindet, sowie (mit em 90 m lange Schitteldunnel) d MOB. Brofyl vu de Streggi vu Saane Brofyl vu de Streggi vu Zwüüsimme
f k x xx De Chilchzimmersattel isch en Schwyzer Pass im Faltejura im Süde vum Kanton Basel-Landschaft. Er lyt uff ere Höchi vu 991 m ü. M. zwǜsche de Gmeind Eptinge un Langebrugg. D Passschtrõss zwüsche sellene beide Ortschafte isch e 9,7 km langi Landschtrõss mit Stygige bis zue 15 %. Die weschtlichi Ufffaart vu Langebrugg übberwindet fascht ooni Keere en Höeunterschyyd vo 288 m, die öschtlichi Ufffaart vu Eptinge het en Höeunterschyd vu 498 m un 9 Keere. De Sattel isch ab em Zweite Wältchrieg vu de Sperrschtell am Untere Haueschtai gsicheret; i de nöchere Umgäbig finde sich Räscht vo de Feschtigsmuere vo de Feschtig Haueschtai, wo wôrend em Ärschte Wältchrieg aaglait worre sin. I sellere Zyt isch d Passschtrõss vo de Schwyzer Armee aaglait worre. I de Nöchi vum Chilchzimmersattel lyt sich d Bölcheflue, sellewäg wörd de Pass im Volksmund hüüfig au "Belche" odder "Bölche" benamst.
Dr Wältdierschutzdaag isch e internazionaale Akzioonsdaag fir dr Dierschutz, wu am 4. Oktoober begange wiird. Dr Wältdierschutzdaag goot uf e Voorschlaag vum Schriftsteller Heinrich Zimmermann us em Joor 1924 zrugg. Är het derno am 24. Meerz 1925 en eerschte Dierschutzdaag z Berlin organisiert, wu rund 5000 Lyt chuu sin. Är het dooderfiir in syre Zytschrit „Mensch und Hund“ gwoorbe ghaa. Vum 12. bis 17. Mai 1929 isch Wien zum dritte Mool dr Uusdraagisoort vum Internazionaale Dierschutzkungräss gsii, wu d Verdrätter*ne vu 152 Dierschutzverain us 32 Länder derbyy gsii sin. Dr Kungräss het e 23-Pinkt-Foorderigskateloog verabschiidet. Punkt 23 het d Yyfierig vun eme „Dierschutzdaag“ voorgsää. Am 8. Mai 1931 het mer derno bim Internazionaale Dierschutzkungräss z Floränz fir dr 4. Oktoober dr eerscht internazionaal „Wältdierschutzdaag“ verchindet. Am Wältdierschutzdaag git sin vyyl Länder Akzioone rund um dr Dierschutz. Dierschutzverain informiere iber aartgräächti Dierhaltig, mache ufmeerksaam uf d Situazioon in Dierhaim un Kampagne geege Dierqueelerei un geege Dierversuech. An däm Daag maant mer an dr Hailig Franz vu Assisi, wu am Oobe vum 3. Oktoober 1226 gstoorben isch. Wel noch em doomoolige reemisch-antiike Verständnis d Zyt no Sunneuntergang scho zum negschte Daag zellt, also zum 4. Oktoober, isch där dr Namesdaag vum Franz
D Fääri Full–Waldshuèt isch è internationali Personèfääri uff èm Hochrhy un vokeert zwǜschè m Wyyler Jüppè im , Gmaind Full-Reuèthal (Schwyz) un Waldshuèt (Dütschland). D Fäärvobindig exischtyrt sit èm 14. Johrhundert. S ygsetzte Faargaschtschiff, wo hützdaag übber dè Hochrhy pendlè duèt, wörd durch d Stadtwärch Waldshuèt-Düèngè bedribbè. S wörrèd au Rundfaartè uff èm aagschtautè Hochrhy bim Rhychraftwärch Albrugg-Dogèrè aabotè. Diè nägschti Fäärvobindig stròmobsi isch früèner zwǜschè Koblènz-Dorf un èm Fäärhuus i dè Waldshuèter Schmittenau übber dè Hochrhy pendlèt. D Ländi am rächtè Hochrhy-Ufer lyt am Fuèß vum Waldshuèter Altstadt-Felsè, uugfäär uff Höchi vom Obbèrè Tor z Waldshuèt. Zuègänglich isch d Ländi übber dè Uferwäg zwüschè dè Waldshuèter Stadtdeil Schmittènau un Liedermatte z erreichè. Ußerdèm git s èn Wäg übber d Rhyhaaldè, wo vo dè Rhyterrassè i dè Nôchi vum Obberè Tor bis a dè Uferwäg abbè gòt. I dè Schmittènau git s bim Waldshuèter Campingblatz, öppè gegèübber vu dè Aarè-Mündig, è witteri Ländi am rächtè Ufer. D Ländi am linkè Hochrhy-Ufer lyt bim Wyyler Jüppè im Fullerfäld. Am Rhy lyt d Fuller Ländi öppè 1,6 km unterhalb vo dè Aarèmündig in Hochrhy. Bi dèrrè Aaremündig git s obber- un unterhalb jewyyls è Ländi am linkè Hochrhy-Ufer, wo bi Bedarf bruucht
Dr Guy Krneta (* 24. Meerz 1964 z Bärn) isch e Schwyzer Biinenautoor un Schriftsteller. Scho uf em Gimnasium het dr Guy Krneta aafange Täxt un Lieder schryybe. Är het z Wien Theaterwisseschaft un z Bärn Mediziin studiert. Ab 1986 het dr Krneta am Stadttheater Bärn un am Theater Baasel as Reschyassischtänt gschafft. E Zyt lang isch er stellverdrättende Laiter vum Theaterfeschtiwäl AUAWIRLEBEN gsii, voreb er as Dramatuurg zeerscht uf Esslenga an di deertig Wiitebäärgisch Landesbiini un speeter ans Staatstheater Braunschweig gangen isch. Wun er retuur chuu isch in d Schwyz, het er e segsmoonetigi Haft wäge Dienschtverwaigerig abghockt, voreb er Co-Laiter vum Theaters Tuchlaube z Aarau wooren isch un as Dramatuurg am deertige freie Theater Marie aagfange het. Dr Guy Krneta isch Mitgliid vu dr Autooregruppe Bern ist überall un stoot vyyl as Spoken-Word-Autoor uf dr Biini. Är schrybt uf Hoochdytsch un uf Schwyzerdytsch. Är gheert zue dääne Spoken-Word-Autoore, wu ere modäärne schwyzerdytsche Dialäktliteratuur wider Ufdriib gee hän. Derzue duet si dr Krneta kultuurbolitisch engaschiere, het unter anderem s Schwyzerisch Literatuurinschtitut z Biel iniziiert un isch Grindigsmitgliid vum Chinschtlernetzwäärch Kunst + Politik. Dr Guy Krneta isch ghyroote mit dr Reschiseeri Ursina Greuel, läbt z Baasel un het vier Chinder.
Dè Vitibuckturm isch èn 37 Meter hochè Uussichtsturm in Holzkonschtruktion uff èm Vitibuck, im Huusbärg vo Düèngè. Dè Gipfel vum Vitibuck (458 Meter) lyt öppè 120 Meter übber dè Altschtadt vo Düèngè. Dè Wäg zum Gipfel un èm Turm, wo druff stòt, füürt a dè ehemòligè Baddischè Buèrèschuèl vorby. Dè ärschte Turm isch 1936 mit èrè Höchi vo 20 Meter baut worrè. Ändi Auguscht 1975 isch dè Turm abbrännt. D Ursach hèt niè ermittlèt wörrè chönnè. Dè Neubau isch durch dè yheimischè Architäkt Willi Jockers im Septembèr 1979 ygweyyt worrè. Dörtzmòl isch èn 37 Meter hochè Turm mit 131 Stufè in èrè intressantè Holzkonschtruktion baut worrè, wo-nè übberdachti Uussichtsblattform uff 25 Meter hèt. Sèll isch mit èm aaltè Turm nǜmmi möglich gsi, well d Bäum d Sicht vodeggt hèt. 2017 un 2018 isch dè Turm umfangrych renovyrt worrè. D Uussichtsblattform isch komplètt neu gschtaltet worrè; sèllèwäg hèt dè Turm èn Stägèdritt mee chriègt. Dè Turm hèt èn dreieggigè Querschnitt, bschtòt also us drei Längsträger, wo mit Querträger mitnand vobundè sin. Näbb dè obberè Uussichtsblattform bschtòt dè Turm us drei Blattformè bis zum bedonyrtè Sockel. Sockel vum Vitibuckturm D Sitewand vum Vitibuckturm Dè Vitibuck vum Wäg am Fuèss hèr D Uussichtsblattform
Ìn dr Geometrii ìsch d’ Dräiäcksungliichung a Sàtz, wo sajt, àss a Dräiäcksitta kìrzer odd’r so làng wia d’ Summa vu da baida àndra Sitta-n-ìsch. D’ Dräiäcksungliichung schpììlt àui ìn àndra Tailgebiata vu dr Màthemàtik a wìchtiga Rolla, wia zem Biischpììl ìn dr Lineààra Àlgebra odd’r dr Funkzioonsànàlüüsa. Noh dr Dräiäcksungliichung ìsch ìm Dräiäck d’ Summa vu da Länga vu zwai Sitta a {\displaystyle a} un b {\displaystyle b} schtets mìndeschtens so grooss wia d’ Länga vu dr drìtta Sitta c {\displaystyle c} : c ≤ a + b {\displaystyle c\leq a+b} . Maa kààt àui sààga, dr Àbschtànd vun A uff B ìsch klainer odd’r soo grooss wia dr Àbschtànd vun A uff C un vu C uff B zamma. Aifàcher gsajt: „Dr diräkta Waag ìsch ìmmer dr kìrzescht.“ S’ Gliichhaitszaicha gìlt numma, wänn a {\displaystyle a} un b {\displaystyle b} Tailschträcka vun c {\displaystyle c} sìnn – àlso wänn dr Dräiäck äntàrtet ìsch. Waaga dr Sümmetrii hàt maa-n-àui a ≤ c + b {\displaystyle a\leq c+b} , un domìt a − b ≤ c {\displaystyle a-b\leq c} ; maa hàt àui nàdììrlig b − a ≤ c {\displaystyle b-a\leq c} . Àlso ìnsgsàmt: | a − b |
Zumhouz FR isch a chliina Ort i der Gmiin Plaffeie, u as isch bis 2016 e ehemaligi Gmiin im obere Seisebezirk gsii. Uf Hochtütsch schtiit uf de Ortstafele aber "Zumholz", obwou wommer ali zäme uf Seislertüütsch «Zumhouz» sääge. Zumhouz het knapp 400 Iiwohner u isch i de nünzger Jahr starch gwachse, wüu da z nüwa Quartier "Allmend" buut choo isch. So gites ize drüü grösseri Quartier: Iichewääg (Eichenweg), Autwääg (Altweg) u z Aumendt (Allmend). Nai giites no de Brann (Brand), Eggerschmatt u z Seisematt us chliini "Sidlige" chli witter wäg vom iigentleche Dorfchärn. Natürlech het Zumhouz o chlii Waut, z Berghöuzli, nai hets im Brann une u bi de Sunegg u de Seisa na ono chli Waut. T Seisa isch de wüuda Bach, wo t Grenza vo de Gmiin Zumhouz zum Bärnbiet büudet. Immer Summer settemu bi Gwitter jaanid det ga baade, wüus cha hoi Fluetwäle gä. A chli a zaamera Bach fliesst fasch mitz dür Zumhouz dedür, de Limbach, oder z Bächeli, wi de Bach o hiist. Dä Bach isch aber sehr chli. Zumhouz d Latäärne Sit em 1. Januar 2017 ghört Zumhouz zäme mit Oberschrot zu de Gmiin Plaffeie. Eveline Seewer Bourgeois: Zumholz FR In: Historisches Lexikon vo
Breisach (alem. Brisach) isch de Name oder en Namesbstandtail vo däne geografische Objekt: Mit Brisach werre sowohl Alt-Brisach (amtl. Breisach am Rhein) uf dr ditsche Site vum Rhin wie au Nej-Brisach (amtl. Neuf-Brisach) uf dr franzeesische Site bezeichnet. D Verwendig vum Begriff Brisach isch debi je nooch Land verschide: In Ditschland meint mer umgangssprochlich mit Brisach nämlich Alt-Brisach un sait zue dr franzeesische Schweschterstadt Nej-Brisach, degege macht mer's in Frankrich gnau anderschtrum: Brisach meint dert Nej-Brisach un mer sait Alt-Brisach (oder franzeesisch Vieux-Brisach) wemmer vu dr ditsche Stadt schwätzt. Burg Breisach, e abgangeni Burg bi dr Stadt Brisach im Landchrais Brisgau-Hochschwarzwald z Bade-Wirtebärg. Breisach isch en Namesbstandtail bzw. de Familiename vo däne Persone: Augustin Münzmeister von Breisach († 1380), Bischof vo Seckau, Staiermark, stammt us Alt-Brisach Emil Breisach (1923–2015), en Schriftsteller und Kulturmanager, us Nideröstrich, z Graz gstorbe Felix Breisach (* 1961), en Regisseur und Produzent, us de Staiermark
A Dräiäck ìsch a Vììläck un a geomeetrisch Gebìld. Ìn dr eukliidischa Geometrii ìsch’s d’ aifàchschta Figüür ìn dr Eewana, wo vu grààda Liinia begranzt wìrd. Siina Begranzungsliinia nänna m’r „Sitta“. Ìm Ìnnera vum Dräiäck schpànna sìch dräi Wìnkel uff, wo „Ìnnawìnkel“ haissa. D’ Schaitel vu dana Wìnkel nännt maa „Äckpìnkt“ vum Dräiäck. Ìn dr nìt-eukliidischa Geometrii fìnda m’r àui Dräiäcka; ìn dam Fàll mian àwwer d’ Begrazungsliinia Geodääta sìì. Ìn dr Trigonometrii, a Tailgebiat vu dr Màthemàtik, schpììla Dräiäcka-n-a waasentliga Rolla. Unreegelmaasig Dräiäck Gliichschanklig Dräiäck Gliichsittig Dräiäck Schpìtzwìnklig Dräiäck Rachtwìnklig Dräiäck Schtumpfwìnklig Dräiäck D’ Schpìtz- un schumpfwìnkliga Dräiäcka känna m’r àui unter’m Nàmma schiafwìnklig Dräiäck zammafàssa. Max Koecher, Aloys Krieg: Ebene Geometrie. 3. Auflage. Springer, Berlin 2007, ISBN 978-3-540-49327-3, S. 71–91, 108–135, 143–197. Joseph von Radowitz: Die Formeln der Geometrie und Trigonometrie. Ferdinand Dümmler, Berlin 1827 (Iigschränkti Vorschau uf books.google.de). Commons: Dräiäcka – Sammlig vo Multimediadateie Eric W. Weisstein: Triangle. In: MathWorld (änglisch). Steve Phelps: A Tour of Triangle Geometry bii GeoGebra (änglisch) Victor Oxman: On the existence of triangles with given lengths of one side and two adjacent angle bisectors. In: Forum Geometricorum. Band 4. Florida Atlantic University, 2004, ISSN 1534-1178, S. 215 (amerikanisches Englisch, archive.org [PDF; abgerufen
Dè Jeschtettèmer Zipfel isch è chlyni Region z Südweschtdütschland. Èn dütscher Gebiètszipfel drènnt d Schwyzer Kantön Züri un Schaffuusè sowiè im Kanton Schaffuusè s Chläggi vum Untere Kantonsdeil bi Buèchbärg bschtòt us èm Gebièt vo dè drei Gmaindè Lottschtettè, Jeschtettè un Dettighoffè z Baddè-Württèbärg. Dè Zipfel lyt in èrè Region, wo fascht vollschtändig uff èrè Längi vo 55 Kilometer vo dè Schwyzer Gränz umzinglèt isch un vum Faarzüügvokeer nu übber è Chraisschtrőß K 6578 vom dütschè Chlèggau un Schwarzbachdal via Dettighoffè dirèkt vom Landchrais Waldshuèt z erreichè. D K 6578 gòt zwüschè dè Dettighoffemer Ortsdeil Balterschwyyl un Bèrwangè durrè, dört lyt s Rièmli, wo dè Zipfel mit èm Landchrais Waldshuèt vobindè duèt. S Balterschwyyler Rièmli isch èn Streifè Land, wo minimal 1300 m breit isch, un dè Exklavè-Status vom Jeschtettèmer Zipfel vohindèrè duèt. È wittèri diräkti Strőßèvobindig füürt übber Schwyzer Staatsgebièt durch s Wangèdal gu Ärzingè im Chlèggau. Wichtigschti Vokeersődèrè isch d B 27, wo Schaffuusè uff èm chürzèschtè Wäg mit èm Zürcher Unterland vobindèt. Öschtlich wörd dè Jeschtettèmer Zipfel vum Hochrhy unterhalb vum Rhyfall begränzt. Südlich vum Zipfel ennèt vum Chlynè Randè lyt s Rafzerfäld, nördlich ennèt dèvu lyt s Obberchläggi bi Beringè. Zuè dè Gmaind Jeschtettè ghört näbbè
De Johann Jakob Dickenmann (* 13. April 1873 z Bruunau im Tuurgi; * 13. Augschte 1947 z Schèrzinge, hüt zu Münschterlinge, au im Tuurgi) isch en Leerer für Tüütsch und Änglisch gsy, wo im Tessyn gwürkt hät. Er isch au i der Belänzer Gmäindspolitik aktyv gsy und hät sich dezue ane mit em Gurynertüütsch abggèè. De Dickenmann isch vo 1889 bis 1892 am Leererseminaar z Chrüüzlinge gsy. Dän isch er für föif Jaar uf Ängland und Irland – und hät schynts a der Uniwèrsitèèt London d Matuur gmachet. 1897 isch er i d Schwyz zruggchaa, zum a der Uniwèrsitèèt Züri s Sekundaarleereräxaame mache. Drufabe hät er daa au na Anglischtik, Gèrmanischtik und Psichology gstudiert. I synere Dissertazioon, wo-n-em de Profässer Theodor Vetter a s Hèèrz gläit ghaa hät, isch es um d Kultuurgschicht vom Ässen und Trinke z Ängland im Hooch- und Spaatmittelalter ggangen. As Leerer für Änglisch und Tüütsch hät er dänn mee weder dryssg Jaar lang im Tessyn gschaffet, und zwar z Belänz a der Handelsschuel. Vo deet uus isch er öppen uf Guryn ue gfaare, zum deet de süüdwalserisch Tialäkt und d Folklore vo dèm Völchli studiere. Syni Luutleer (und vilicht na mee) hett äigetli selen i
De Sulky Solar isch es zwäisitzigs Auto vo de Bärner Solec Solar- & Elektromobil AG gsi. De Sulky Solar isch zwüsched 1986 und 1990 pout worde. S isch s erschte Solarauto uf de Wält gsi, won in ere Serie pout worden isch. Es sind driisg Sulky verchauft worde. D Carosserie häd d Solcar im Usland fixfärtig vo me andere Auto kauft. S Nachfolgemodäll isch de Solec Riva gsi. 1989 häd en Sulky Solar a de Tour de Sol i de Kategorie Seriefaarzüüg mitgmacht. Bild i de Autoenzyklopädie Allcarindex Urs W. Muntwyler: Entwicklung der Solarmobile. in: Ferrum : Nachrichten aus der Eisenbibliothek, Stiftung der Georg Fischer AG, Band 62, Schaffhausen: 1990. p. 37 Urs W. Muntwyler: Entwicklung der Solarmobile. in: Ferrum : Nachrichten aus der Eisenbibliothek, Stiftung der Georg Fischer AG, Band 62, Schaffhausen: 1990. p. 40
D Tour de Sol isch s erschte Ränne gsi für Faarzüüg won en Solaraatriib gha händ, statt en Verbränigsmotor fuhren. D Idee häd de Josef Jenni gha, won häd wele Reklame für Sunenenergii mache. De Markus Heimlicher, de Gschäftsfüerer vo de Schwizerische Vereinigung für Sunenenergii (SSES) häd wele zäige, das d Solarenergii nöd nume i häisse Gebiet funktioniert, sondern au i de Schwiiz. Organisiert hät si de Ingenieur und Solarunternämer Urs Muntwyler, won 2010 Profässer für Photovoltaik a de Bärner Fachhochschuel worden isch. Di erschti Tour de Sol isch 1985 gsi. Wil si so erfolgrich gsi isch, häds dänn fascht jedes Jaar eini gee, bi 1993. Die erschti Tour de Sol isch 1985 i de Schwiiz i 5 Etappe vo Romanshorn über Winterthur bis uf Gämf gange. Am Start sind 73 Solarmobil losgfaare und 58 devo sind as Ziil cho. S Räne isch uf normale Strasse gsi, won nöd öppe gsperrt worde sind. D Faarer händ sich also müesse a ali Verchersregle halte. Gune häd es Solarmobil won vo de tüütsche Autofabrik Mercedes-Benz und em schwiizer Ingenieurbüro Alpha Real pout worden isch. D Faarzüüg händ Solarzäle uf em Dach gha und d Batterie händ höchschtens 480 Wp Leischtig oder Wp
D Solec Solar- & Elektromobil AG isch e Schwiizer Autohärsteller im Kanton Bärn gsi. D Firma Solec isch am 8. Septämber 1988 z Zollikofe gründet worde. Iri Gründer sind de Michael Brand, d Marianne Brand-Friedli und de Peter Bume gsi. Die händ scho e Autogarasch, d Uwag Automobile AG gha. D Solec häd Solarauto und Elektroauto verchauft, aber au Ladestatione. Mit em Sulky Solar häd si ab 1986 au s erschti seriemässige Solarmobil vo de Wält produziert. Im Handelsregischter isch d Autoproduktion erscht im 1991 ufgschribe worde. Spöter isch d Solec AG z Saafnere und am Schluss bis 1993 z Biel gsi. Sulky Solar Solec Riva SHAB 1988, p.1023, 3865; 1990, p.775; 1991, p.455, 914, 4973, 5229; 1993, p.3750. Inventaire du fonds Solec Solar- & Elektromobil AG bim jurassische Wirtschaftsarchiv Urs W. Muntwyler: Entwicklung der Solarmobile. in: Ferrum : Nachrichten aus der Eisenbibliothek, Stiftung der Georg Fischer AG, Band 62, Schaffhausen: 1990. p. 37