rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De Gunzo isch i de erst Hälfti vom sibete Joorhundert en alamannische Herzog gsii. Ab wenn de Gunzo Herzog woren isch, isch nöd öberliferet. Er het ane 612 z Überlinge (villa Iburninga) sin Sitz ghaa. Er isch de Vater vun de Fridiburga gsi. Die isch mit'm Merowingerkini Sigibert verlobt gsi. Si isch imene prächtige Zug zu irem Verlobte gfüert wore, isch aber denn vomene "Dämon" öberfale wore und het afange spine. De Hailigi Gallus het si ghailt und si isch us Dankbarkait isch Chloster ggange und s Hochzig isch nöd stand cho. De Herzog Gunzo het ane 635 d Kleriker un Bischöf vun sinre Gegend zure Synode uf Konstanz iglade un d Wahl vum Diakon Johannes zuem Bischof vu Konstanz als Nochfolger fyr d verstorbeni Bischof Gaudentius von Konstanz gleitet. Ob d Gunzo mit em zuer gliche Zyt bezygte Herzog Gundoin, em Bschützer vum Kloster Moutier-Grandval, glich isch, isch denkbar. Vita vum Heilige Gallus Fredegar Otto Feger: Herzog Gunzo und die Einführung des Christentums bei den Alemannen. In: Montfort. Bd. 12 (1960), S. 144-148. Dieter Geuenich: Geschichte der Alemannen, Verlag Kohlhammer, Stuttgart 2004, ISBN 3170182277 / ISBN 3170120956 Mittelalter-Genealogie: Gunzo
Badischi Chuchi nännt mer s regional Ässe un Drinke vu dr Region Baden. Typisch fir d Region sin dr Wyy us dr Ryyebeni, di traditionäll Buurechuchi un Yyfliss us dr Regione drumume (Schwobe, Schwyz, Elsass, Pfalz, Hesse). In däm Artikel wäre verschiideni Griicht ufgfiert, wu im Badische in dr zwoote Helfti vum 20. Johrhundert gängig gsii sin. E Dail vu däne traditionälle Griicht cha mer mer au in dr Wirtshyyser z Baade ässe, e Dail dervu au in bessere Gaschthyyser, z. B. Schnägesùbe. Anderi Griicht git s z Bade nume as traditionäll Ässe in dr Familie oder sogar nume bi dr Buure. Zem Byschpel isch dr Söumaage, gfillt mit Brood ùn Gelriebli, im Baadische ne traditionäll Buureässe, wu im Geegesatz zue dr Pfalz nit im Gaschthuus aabote wird. Uf dr andere Syte git s natyrli au z Baade e Hufe Griicht, wu s traditionäll au in andere dytschsprochige Regione git, zem Byschpel Gschweldi, Suurchrut oder Rindsrulaade. Wider anderi Griicht stamme urspringli us andere Regione, z. B. Schnizel oder Linzerdaarde, sin aber mittlerwyli au im Baadische gängig. Derzue cheme au no iberregionali kommerziälli Produkt, wu scho lang etabliert sin, z. B. Moorechebf. Küchenbegriffe Das badische Kochbuch. Ein kulinarischer Spaziergang durch Südwestdeutschland.
Joy Division isch e Poscht-Punk-Band vu Manchester gsii, wu vum Peter Hook un em Bernard Sumner anne 1976 grindet woren isch. D Band isch zue ihrem erschte Kunzärt as Stiff Kittens aagchindet wore, isch zytwys as Warsaw aktiv gsii un het si 1978 in Joy Division umgnännt. D Band giltet as ain vu dr frieje Hauptprotagonischte vum Poscht-Punk un het e große Yyfluss ghaa uf speteri Entwicklige, unter anderem uf dr Dark Wave un dr Gothic Rock. Noch em Suizid vum Sänger Ian Curtis hän di ibrige Bandmitglider Joy Division ufglest. Anne 1980 hän si si neiformiert unter em Name New Order. 1979: Unknown Pleasures (Factory Records: LP, MC) 1980: Closer (Factory Records: LP, MC) Deborah Curtis: Touching From a Distance – Ian Curtis & Joy Division. Faber & Faber, London 1995. Ian Curtis: So This Is Permanence. Joy Division Lyrics and Notebooks. Uusegee vu dr Deborah Curtis un em Jon Savage. Faber & Faber, London 2014, ISBN 978-0571309559. Peter Hook: Unknown pleasures: Inside Joy Division. Simon & Schuster, New York und London 2012, ISBN 9780857202161 Mick Middles: From Joy Division to New Order: The True Story of Anthony H. Wilson and Factory Records. Virgin Books, 2002, ISBN 0-7535-0638-6. Mick
Dr Bob Dylan [ˈdɪlən] (* 24. Mai 1941 as Robert Allen Zimmerman z Duluth, Minnesota) isch e US-amerikanische Musiker un Lyriker. Är giltet as ain vu dr yyflussrychschte Musiker vum 20. Johrhundert. „Fir syni poetische Neischepfige in dr große amerikanische Songtradition“ het er 2016 dr Nobelbryys fir Literatur iberchuu. Dr Dylan, noch ere Aigebschrybig e song and dance man, isch e Sänger un spilt Gitarre, Schnuregyge, Orgle un Klavier. Syni erschte Erfolg het er as Folkmusiker ghaa, Mitte 1960er Johr het er si derno dr Rockmusik zuegwändet, het aber im Lauf vu syre Karriere au us anderi Musiktraditione wie Country, Blues, Gospel un em Great American Songbook gschepft. Em Dylan syni Täxt zaichne si im Verbund mit dr musikalische Darbietig un Uffierigspraxis dur vylschichtigi Bezugsebene uus, wu high culture un popular culture din ufenanderdräffe. In sy Wärch verwobe sin Referänze uf e Huffe Gstalte vu dr amerikanische un europäische Musik- un Literaturgschicht, zem Byschpel Hank Williams, James Joyce, Woody Guthrie, Ovid, Merle Haggard, William Shakespeare, Jerry Lee Lewis, Arthur Rimbaud, John Lennon, Homer, Billy Joe Shaver, Petrarca oder Frank Sinatra. S Wärch vum Dylan, wu in dr Kombination vu vylfältige Draditionslinie seli aigeständig un erfindigsrych isch, un au d Persenligkait
D Kleiboh em Sommerhofa-Park vo Sendlfenga ischt a Miniatur-Boh, wo d Leit (et bloß d Kender, sondern au de Erwachsene) zo ihrem Vorgniaga a Ronde drmit fahra kennet. Em Johr 1980 hot sich z Sendlfanga a Grubbe vo Bäschtler zom Vorei Dampfbahnfreunde Sindelfingen e. V. zamma-gschlossa. Glei noch dr Grendong hend dia Mitgliider drmit oogfanga, a knabb oin Kilomeder langa Strecke zo baua mit zwoi Brucka ibr da Sommerhofa-Bach, oimol nom ond nochher wider rom. Späder send so noch ond noch Gebeide drzuakomma: an Bohhof als Voreinsheim mit-ra Gardawirtschaft ond a Stellwerksheisle. Wia no a baar Johr druff d Stadt Sendlfenga da Zuschlag zor Ausrichdong vo dr bada-wirdabergischa Landesgardaschau 1990 kriagt hot ond dr Schwerpunkt vo dera Ausstellong fir da Sommerhofa-Park plant worra ischt, hot dr Dampfboh-Vorei sei Strecke vollkomma nei gschdalda miaßa. De heidig Strecke ischt rond 850 Meter lang. Während dr Gardaschau hot jeda Dag dr Fahrbetriib staddgfonda. Des ischt oina vo de Hauptaddrakziona vo dera Schau gwäa. Ond au heitzodag fendet der Fahrbetriib en dr Bevelkerong an rega Zuaschbruch. Uff dera Fahrstrecke fendet mr älle viir Spurweida, wo’s en Europa geit: 89, 127, 144 ond 184 Millimeder. Drom laufet emmer viir Glois neaba-anander her. S geit 18
Z Frankrych isch d Präfektur (franzöösisch préfecture) dè Amtsbezirk von èm Präfektè, sèllè Bezirk isch deggungsglych zum Department. Ußerdèm bezeichnèt s Wort dè Hauptort (frz. chef-lieu) vom Amtsbezirk un èm Departement un s entschprechende Verwaltungsgebäude vom Präfektè un sim Mitarbeiterschtaab. D Präfektur bezièt sich also uff s glyche Gebièt wiè s Departement, unterscheidet sich abber im Uffgabègebièt un èm Voantwortungsberych vo dè Departementsvowaltig. Im französischè Einheitsschtaat unterstòt d Präfektur im Innèminischterium z Paris, un dõdemit dè französischè Regyrig. Dè oberschte Vowaltungsbeamte von èm Département isch bis 1982 dè Präfekt (frz. préfet) gsi. Um diè dezentrale Strukturè z Frankrych z stärkè, hèt mò im Johr 1982 per Gsetz d Stellung vom Departmentrõt uff Koschtè vo dè Präfektur vobesserèt. Diè drunter ligendi Gliderungseinheit isch s Arrondissement, wo in èrè Unterpräfektur vorschtòt, wenn i dè Gmeind (frz. commune) nit scho d Präfektur sèlbscht isch. D Präfektur vo dè Hauptschtadt von èrè Region isch glychermassè d Präfektur vo sebbèrè Region. D Vowaltungseinheit vo dè Präfektur isch è Yrichtung, wo zu dè Zit vom Konsulat unter m Napoleon Bonaparte gschaffè worrè isch un hèt bis hüt Bschtand. Hüt git s z Frankrych 100 Präfekturè. È Uusnaam bildet dè Agglomeration vo Paris, wo d Bolizeipräfektur für
48.8263892.346389Koordinate: 48° 49′ 35″ N, 2° 20′ 47″ O Télécom ParisTech esch e Technischi Hochschuel vu Paris (Frànkrich). Si isch Mitgliid vo der Conférence des Grandes Ecoles. D Aafäng vom Inschdidud send em 19. Jahrhundert. Mid dr Endwigglong vom Nachrichdawesa hods d erschde Schridd gääba. 1876 isch a Boschd eigrichd worra. D erschde Schul drfir war de l'École Supérieure de Télégraphie (EST) 1878. omdaufd en l'École Professionnelle Supérieure des Postes & Télégraphes (EPSPT) 1888, l'École Supérieure des Postes & Télégraphes (ESPT), d'école nationale supérieure des postes et télécommunications (ENSPTT), a Doil d ENST (École nationale supérieure des Télécommunications), 1991 send zwelf Hochschuala zsemmagfierd worra: D 'École polytechnique (HEC) (seid 2008), Arts et Métiers ParisTech, Mines ParisTech, d École des Ponts ParisTech, l'ENSTA ParisTech, l'ENSAE ParisTech ond l'ESPCI ParisTech. 1992, hod s ENST zsemma mid dr École Polytechnique Fédérale de Lausanne (EPFL) s Institut Eurécom, en Sophia Antipolis grended. Wega dr Liberalisierong vo de Kommunikations-Märkt 1997 hod dr Schdaad se zruckzoga ond hod sia Schualla en a Groupe des écoles des télécommunications (GET) ibrfiehrd. En dera Grubb warad no ENST (friahr Télécom Paris), ENST Bretagne, INT (Télécom INT, INT Management). Gfiahrd wurd d Grubb vom Conseil général des technologies de l'information
Lantfrid isch de Name vo ze Alemanne gsii, wo i de erst Hälfti vom 8. Joorhundert glebt hend. De Lantfrid († 730) isch vu 709 bis 730 alamannischer Herzog gsi. Er isch dr Sohn vum Gotfrid un Brueder vum Theudebald gsi. Noch em Tod vum Herzog Gotfrid im Johr 709 hän dr Lantfrid un sin Brueder Theudebald des Omt vum alamannische Herzog ybernumme. Beidi Brüeder sin in ihrem Omt dr fränkische Husmeiere in ere verbitterte Fendschaft gegeiber gstonde. Dr Kloschterbischof Pirmin het im Johr 724 untrm Schutz vum Husmeier Karl Martell s Kloster Reichenau zmittsen im alamannische Herzogtum grindet. Des isch vum Lantfrid und vum Theudebald als Provokation ufgfasst worre. Dr Theudebald het 727 dr Abt Pirmin vertribe, ob odium Karoli (us Hass gegä Karl Martell) un 732 dr Nochfolger Abt Heddo vum Kloschter Reichenau. In d Johre 724 bis 730 het dr Herzog Lantfrid d Lex Alamannorum, s alamannisch Stammesrecht, zur Lex Alamannorum Landfridana nej gfasst. 730 het dr Karl Martell ä Feldzug gegä d Herzög Theudebald un Lantfrid gfiehrt. Dr Lantfrid isch im gliche Johr no gstorbe. Dr Herzog Theudebald het doruf s alleinig Herzogomt in dr Alamannia ybernumme. Vom zwaite Lantfrid († 751) isch wenig bikannt. Er
De Christian Schmutz (* 19. Februaar 1970 z Taafersch) isch en Schwyyzer Schurnalischt, Schriftsteler, Tialäktoloog und Kultuurtëëter. De Schmutz isch im fryburgische Seisebizirk uufgwachse und hät a der Uniwërsitëët Fryburg Gërmanischtik und Komunikazioonswüsseschaft gstudiert. Abgschlosse hät er 1995 mit em Lizänziaat. Hütt wont er i de Stadt Fryburg. Pruefflich isch er syt em Jaar 2000 Täilzyyt-Redakter bi de «Fryburger Naachrichte» und syt 2006 – zäme mit em Markus Gasser und em André Perler – Täilzyyt-Mundaartredakter bim Radio SRF. Si sind under anderem verantwoortlich für d Sändig «Schnabelweid». De Schmutz schryybt näbed schurnalischtische Täggscht au Büecher und Slam Poetry. Äine vo syyne Romään und zwee vo syyne Spoken-Word-Täggscht sind dezue anen uf Toonträäger usechoo. Drüberusen isch er der Iniziaator vom Gaschtro- und Kultuurprojäkt Wier Seisler, wo 2011 de Taaferscher Gaschthoof St. Martin übernaa hät. Syt 2012 isch er de Presidänt vo dëm sym Kultuurbiräich. Und als Verträtter vo dëm Projäkt sitzt er au im Voorstand vom Veräin «Marke Senseland», wo d Plattform und s Label «seisler.swiss» träit – daas sell de Seisebizirk und syni Projäkt und Dienschtläischtigen as Margge bikannter machen und fördere. De Schmutz isch hütt dëë Spezialischt für s Seislertüütsch, de hööchschtalemanisch Tialäkt, wo im ganze Seisebizirk, z Gurmus
Dè Départementrõt (französisch conseil départemental) isch s obberschte gwäälte Kollegialorgan von èm französischè Département. Bis 2015 hèt s Gremium Generalrõt (Conseil général; conseil isch uff dütsch dè Rõt im Sinn von èm Gremium). Durch d Dezèntralisyrunggsetz vo 1982 isch d Stellung vom Generalrõt gegèübber dèm vo dè Regrung nominyrtè Präfèkt gschtärkt. Bsunders d Exekutivè vom Département wörrèd sit dört vom Präsident vom Generalrõt (französisch président du conseil général) gleitet, wo vom Generalrõt gwäält wörd. D Mitglyder vom Generalrõt, d Generalrôt (französisch conseillers généraux), sin bis 2015 in dirèkter Waal uff sechs Johr gwäält worrè. Dõdeby sin alli drei Johr d Hälfti vo dè Mitglyder neu gwäält worrè. Als Waalbezirk hèn dõdeby d Kantön diènt, uss sèllèm Grunnd hèt mò sebbi Waalè Kantonalwaalè (französisch élections cantonales) dauft. Bi dè Waalè am 22. un 29. März 2015 isch s Waalsischteem gänderèt worrè, d Generalrôt sin durch d Departementrôt ersetzt worrè. D Aabassig isch dörtzmòl mit dè Reform vo dè Gebiètskörperschaftè. wo s um d Reduzyrung vo dè Aazaal vo dè Regionè gangè isch, dè Bildung vo Metropolè un neuè Kommunalverbünd, notwendig worrè. D Reform drait dõdeby dè demographischè Entwicklungè Rechnung un sorgt für è effektiveri Vowaltung vom Gebièt. Zuèdèm besitigèt si diè
Dr Elmar Vogt (* 1966 z Schopfe) isch e dytsche Bankchaufmann, Kommunalbolitiker un Haimetforscher. Dr Vogt isch isch z Huuse ufgwachse un isch e Suhn vum ehmolige Huusemer Burgermaischter Karl Heinz Vogt. Är schafft z Fryburg bi dr Dytsche Bundesbank. Syt vyl Johr schrybt er in verschidene Zytschrifte un Zytige Artikel zue dr Regionalgschicht, vor allem zue dr Gschicht vu Huuse un zum Johann Peter Hebel. Är isch Mitglid im Vorstand vum Markgrefler Gschichtverain. Är isch Mitglid vu dr SPD. Vu 1999 bis 2014 isch er fir sy Bartei im Gmairoot vu Huuse ghockt. Zwische 2004 un 2009 isch er zweete Ställverdrätter vum Burgermaischter gsii, ab 2009 derno erschte Stellverdrätter. In syre Zyt as Gmairot isch er unter anderem Mitglid im Finanz- un Verwaltigsuusschuss, im Böu- un Umweltuusschuss, im Kulturuusschuss un im Gmainsame Uusschuss vu dr Verwaltigsgmainschaft gsii, derzue au in dr Hebelkommission. Dr Vogt isch Vorsitzer vu Aufwind, em Ferderverain vu dr Huusemer Grundschuel. zäme mit em Bernhard Greiner un em Klaus Schubring: Hausen im Wiesental – Ein fotografischer Rundgang in der „guten alten Zeit“ und Gegenwart. Herausgegeben von der Gemeinde Hausen, 2009. Artikel in Zytschrifte Vor 300 Jahren wurde das Eisenwerk in Hausen eröffnet. In: Das Markgräflerland 1986,
Èn Quadrocopter odder Quadrokopter (lat. quadrum ‚Vyregg‘ un gr. πτερόν pteron ‚Flügel‘), au Quadricopter, Quadrotor odder Schwebeblattform, isch è Luftfaarzüüg, wo vyr in èrè Ebeni aagordneti, senkrächt nõch unnè wǜrkendi Rotorè odder Propeller bruucht, um Uffdryb un durch è schrägi Rotorebeni au Vordryb z erzügè. Er ghört zuè dè Hubschrauber un cha wiè sèlli senkrächt startè un landè. Im Modèllbauberych un bi Droonè i dè Quadrocopterbauwys wörrè d Propeller meischtens dirèkt odder übber è Gedrybè durch bürschtèlosi Glychschtròmmotorè odder andri Glychschtròmmotorè aadribbè. Selli sin als Ußè- odder Innèläufer uusglait un am äußerè Ènd vom Uusleger befeschtigt. Diè elegtrischi Energy für sèlli Motorè wörd gwöönlich vo Lithium-Polymer-Akkumulatorè breitgschtellt. Durch sèlli Aadrybsart isch trotz ènèrè gringè Größi vo dè Fluggräät è erschtuunlich hochi Traglascht möglich. Èn Hǜbrid-Quadrocopter isch vo dütschè Ingenieur uss Bad Pyrmont mit vyr Vobrènnungsmotorè un vyr Elegtromotorè entwicklèt worrè un sött im Mai 2016 uff dè Märkt cho. D Vobrennungsmotorè drüllèd mit 12.000 rpm un sorgèd für 5 kg zuèsätzlichs Transportgwicht. Quadrocopter wörred meischtens i dè konventionèllè + {\displaystyle +} -Konfiguration sowiè × {\displaystyle \times } -Konfiguration bzw. H-Konfiguration (luèg au Bildli i dè Tabèllè) uffbaut. Diè + {\displaystyle +} -Konfiguration isch witvobreitet un macht è eifachi Aaschtüerung möglich,
Interdiscount (ID) isch è rächtlich unsèlbschtändigi schwizer Elegtronik-Handelschetti. Si ghört dè Coop-Gnossèschaft, drèttèt am Markt abber eigèschtändig uff. Mit öppè 190 Filialè isch Interdiscount dè gröschte Elegtronikdiscounter i dè Schwiz un biètet è breiti Produktpalettè vo Artikel aa, sèll gòt vo namhaftè Hèrschteller bis zuè No-Name-Broduktè, welli unter m Label Intertronic aabotè wörrèd. Interdiscount hèt dè Markènammè Carena i dè 1970er-Johr kauft un hèt sit dèm Foto- un Filmkameras unter sèllèm Namen vodribbè. 1982 hèt d Interdiscount d Meerheit a dè Firmèaadeil vo dè Photo Porscht übbernõ. Diè gröscht Fusion i dè Firmègschicht isch s Zämmèduè vo dè Interdiscount AG mit èm Radio TV Steiner gsi. Beflügelt durch dè Schwung uss dèrrè Fusion hèt d Interdiscount i dè 1990er Johr vosuècht, i s europäische Uusland z expandyrè, z. B. nõch Frankrych, Dütschland, d Benelux-Staatè un sogar nõch Ungarn. Sèllèwäg hèt s in Budapescht è Interdiscount-Filialè gää. D Expansionsschtrategy isch abber für d ID nit uffgangè, d Firma isch in è bedrohlichi, finanzièlli Schièflaag chò. S Unternämmè ghört sit 1996 zuè dè Coop, aafangs zämmè mit dè Microspot i dè Coop-Döchter Simeco integryrt. Mitti 2002 sin d Aktivitätè vo dè Interdiscount AG uff d Coop übberdrait un d Aktiègsellschaft liquidyrt worrè.
De Iwohnerrat Wettige isch s Gmeindsparlament vo de Schwiizer Iiwohnergmeind Wettige. Er isch de ältischt Iiwohnerrat im Kanton Aargau und het am 21. Januar 1966 zum erschte Mol taged. Sit sinere Gründig het er 50 Mitglider. Di legislativ Gwalt in ere Gmeind ligd in de Schwiiz normalerwiis bi de Gmeindsversammlig. Das isch bis im 1965i au z Wettige so gsi. Dur s starke Bevölkerigswachstum sit em Aafang vom 20. Jahrhundert bis in d 1960er-Johr, isch es immer schwiriger worde, s Quorum an Stimmberechtigte z erfülle, wo damals vorgschribe gsi isch. Das het bi 50 % vo de 20- bis 60-jährige Manne gläge und in de 1960er-Johr e Beteiligung vo über 2000 Stimmbürger erfordered. Wenn s Quorum nöd erfüllt worde isch, dann het d Versammlig müesse vertagd werde, was in de 10 Johr vor de Iiführig vom Iiwohnerrat acht Mol passiert isch. D Iiführig vom Iiwohnerrat isch dur e kantonali Gsetzesänderig ermögliched worde, wo im 1963 verabschided wore isch. Im Dezember 1964 isch denn vo de Gmeindsversammlig di noi Gmeindsordnig bschlosse worde und am 14. November 1965 hend d Wahle zum erschte Iiwohnerrat stattgfunde. De erschti Präsident vom Iiwohnerrat isch de CVP-Politiker und späteri Grossratspräsident Max Knecht worde. Sini Partei het
Microspot isch als Gschäftsberych vom Schwizer Handelsunternämmè Coop Bedryber vom glychnammigè Onlineshop microspot.ch für Unterhaltigs- un Heimelegtronik. S Sortiment umfasst Artikel uss dè Berych Home Electronics, Computing, Foto, Wysswarè, Huushalt un Telekommunikation. Microspot.ch ghört zuè dè Coop-Gnossèschaft, tritt am Markt abber eigèschtändig uff. Microspot hèt 2014 mit ca. 100 Mitarbeiter èn Umsatz vo 146 Mio. Schwizer Frankè erwǜrtschaftet. Näbbè m Onlineshop füürt Microspot 20 Pick-Up-Stationè, wo bschtellti Brodukt abgholt wörrè chönnè, sowiè drei Showrooms i dè Agglomeration Diètikè un dè Stadt Züri sowiè i dè Agglo vo Bärn, z Moosseedorf. I dè Showrooms wörred Reparadur- un Serviceabwicklig botè, usserdèm sin è baar Brodukt dört uusgschtellt.. Dè Bschtellvorgang cha bi Microspot uusschlièßlich online abgwicklèt wörrè, defür isch die Heiliferig gratis. Diè Bschtellpraxis isch au dè Grund, wõrum mò i dè Showrooms un dè Pick-Ups nüt bschtellè cha. Allerdings cha mò bim Bschtellè d Option Zahlung bei Abholung wäälè, denn cha i dè Showrooms bim Abhollè zallt wörrè. Diè Yschränkung bim Bschtellè lyt am Handelsprinzyp vom Online-Händler, mit dèm sich microspot.ch vo 2007 aa in Heimelegtronik-Markt ygfüürt hèt. 1980 isch d Microspot AG vom Bruno Gideon (1931–2015) als stationärè Vokaufshandel gründet worrè. 1996 isch es zu dè Übbernaam i d Coop-Döchter Simeco
D Loorer Murre (dt. Lahrer Mundart-Literaturpreis „Lahrer Murre“) isch e Wettbewärb fir alemannischi Dialäktautore*ne, wu syter anne 2013 all Johr z Loor uusgschribe wird. D Idee fir dää Mundartwettbewärb isch urspringli vum Loorer Dialäktdichter un friejerer Oberburgermaischter Philipp Brucker chuu. Dr erscht Wettbewärb isch anne 2013 vum Lahr-Verlag zäme mit dr Stadt Loor un dr Muettersproch-Gsellschaft uusglobt wore. Aafangs isch nonig sicher gsii, eb s dä Wettbewärb nume aimol het solle gee oder meefach, eb all Johr oder all zwai Johr. Wel dr Tom Jacob vum Lahr-Verlag, wu dä Wettbewärb 2013 initiiert ghaa het, d Murre nimi het welle organisiere, wird si syter anne 2015 vu dr Loorer Mediathek zäme mit dr Muettersproch-Gsellschaft uusgrichtet. Dr Bryys isch no dr Murre gnännt, e Bachwar us Häfedaig, wu z Loor friejer an Feschdäg gängig gsii isch, wu s hite aber nume no in wenig Café un Becke git. Si siit uus „wie e vorgschobini Unterlipp’, iwer der e z’ruckzogine Oberlipp leit“, wie s dr Jonny Stapf bi dr Verleihig 2015 uusdruckt het. D Jury vum Bryys bstoht us Verdrätter*ne us dr Kultur, dr Bolitik, dr Medie un em Buechhandel. 2013 sin des d Juliana Bauer, d Ulrike Derndinger, dr Ludwig Hillenbrand, dr
Präfèkt (französisch préfet) isch in Frankrych dè Vodrètter vom Zentralschtaat uff dè Ebeni vo dè Département. Er drait militärischi Uniform un hèt èn militärischè Rang. Dè Begriff stammt vom latinischè praefectus, vo praeficere „vorsetzè“ un isch im allgmeinè Wortsinn èn Vorschteher odder Vorgsetztè. D Fungtion von èm französischè Präfèkt gòt uff d Zit vom Napoleon zrugg. Bis 1982 isch dè Präfèkt au dè högschte Vowaltigsbeamte von èm Département gsi. Sit dè Dezentralisyrungsgsetz vo 1982, wo uss dè vormòligè schlichtè Vowaltungsunterglyderung Département un Gmeind vollwèrtigi Gebiètskörperschaftè mit eignem Wǜrkungsberych gmacht hèt, wörd d Vowaltung vo dè Département vum gwäälte Präsidènt vom Generalrõt gleitet. Dè Präfekt isch allerdings witterhy Vodrètter vom französischè Staat im Département un wörd dõher au hüt no vom Staatspräsidènt bschtimmt. Als Leiter vo dè gsamtè dekonzentryrtè Staatsvowaltig im Département unterstòt ym èn Mitarbeiterschtab vo bis zuè dausend Personè, dennè iri Uffgabè z. B. i dè Erschtellung vo Füürerschii, Reisepäss, Chraftfaarzüügzuèlassungè etc. bschtòt; als Repräsentant vom Zentralstaat chömmèd ym bsunders witreichendi Polizeibefugnis zuè (Chef vo dè Brigadè vo dè paramilidärischè Gendarmerie nationale, wo im Voteidigungsminischterium unterschtôn, sowiè vo dè Police nationale sowiè vo dènnè irè Glyderungè, wo im Département stationyrt sin und im Innèminischterium unterschtôn: dè Breitschaftsbolizei CRS un
D Gälfiäßler sin è Mundart-Band, wo di vyr Musiger us èm Badnerland chöme. D Gälfiäßler sänèd sich sèlber als Botschafter vo baddischer Kultur un Sprõch. D Lièdtegscht vo dè Gälfiäßler sin grundsätzlich im Alemannischè vofasst. Èn Nammè hèt sich diè Band nit nu mit irer Mundart-Musig gmacht, sondern au mit dè Vylfalt vo dè Inschtrumänt, wo si schpillè chönnèd. Sèllè Umschtand hèt d Gälfiäßler jetzt au i s Guinness-Buèch brocht als Diè Band mit dè meischtè Inschtrumänt, also ènèrè Band mit vyr Musiger, wo 150 Inschtrumènt spillèd. Websitè vo dè Gälfiäßler Websitè vom Schüssele Franz
Johannes Widmann (au: Johannes Weidemann, Weideman, Widman, Wideman; * om 1460 en Eger, Böhmen; † noch 1498 en Leipzig) war Dozent an vo dr Universität Leipzig. Widmann isch em Wintersemester 1480 en d Matrikelliste vo dr Universität Leipzig eidraga (als Iohannes Weideman de Egra). Fr d Briaafonga als a Baccalaureus 1482 ond Magister 1485 hond s em Gebiehra erlassa, weil r koi Geld ghed hod. Briehmd worra isch dr Widmann mid seim Buach Mercantile Arithmetic odr Behende ond hüpsche Rechenung auff allen Kauffmanschafft, erschiena 1489 en Leipzig. Des isch s erschde Buch, en dem d Symbol + ond − fir d Rechenoperationa Plus ond Minus verwended werrad Sei Rechenbuach vo 1489 (druckt en Leipzig beim Konrad Kachelofen) isch s zwoideldeschde en Deutschland druckde Rechenbuach noch em Bamberger Rechenbuch vom Ulrich Wagner (1482/83) ond s drittälteschd druckde Rechenbuch iberhaupd. S war em Siegismund Altmann gewidmet. Em Widmann sei Buch hod a weide Verbreitong ond ghedd ond isch bis 1526 nochdruckd worra ( en Pforze, Hàwenàu ond Augschburg). Drnoch isch s vo andren Rechenbüchern wie dem vom Adam Ries ond Jakob Köbel überhold worra. Noch em Kurt Vogel hod des seine Vorgengr au en dr Zahl ond Breide vo de Rechenbeischbiel bei