rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Bezaleel Aschkenasi (Bezaleel ben Abraham Aschkenasi; * um 1520; † um 1592) isch e jüüdische Gleerte gsi, wo lang in Egüpte gläbt het. In sine Klale ha-Talmud het er methodologischi Bemerkige vo de hervorragendste Usleeger vom Talmud (Geonim und middelalterligi Uslegeer) gsammlet. Dr Aschkenasi isch von ere Familie vo dütsche Gleerte abgstammt und woorschinlig in Palestina uf d Wält choo. E groosse Däil vo sim Lääbe het er in Egüpte verbrocht, won er bim David ibn Abi Simra und bim Israel de Curial Talmus studiert het. Zu sine Schüeler häi under anderem dr Isaak Luria und dr Salomon Adeni ghöört. Dr Ruef vom Aschkenasi isch eso grooss gsi, ass er s Amt vom Nagid, wo yun ere leere Würde worde isch, het chönne abschaffe. 1587 isch er uf Jerusalem, won er vo de Aschkenasim und vo de Sefardim as Füerer akzeptiert worde isch. Die wirtschaftligi Laag vo dr Gmäind dört isch kritisch gsi, und es isch im Aschkenasi z verdanke, ass si sich nid ufglööst het. Schitta Mequbbetset, 11 Bänd, Tel Aviv 1963 Bezalel Ashkenazi in dr Jewish Encyclopedia Normdate: GND: 129654450 | LCCN: n89116643 | SUDOC/IdRef: 078759315 | VIAF: 28156256
Dr Isaak Luria (* 1534 z Jerusalem; † 5. August 1572 z Safed in Galiläa) isch e Rabbiner gsi und dr Begründer vo dr nöizitlige Kabbala (lurianischi Kabbala). Dr hebräisch Naame יִצְחַק לוּרְיָא wird uf Dütsch mäistens as Isaak Luria gschriibe, mänggisch aber au as Jizchak Lurja, Jizchaq Lurja oder Lurje, wenn sich d Dranskripzioon sterker am Hebräische orientiert. Dr vollständig Naame vom Luria isch Rabbi Jizchaq ben Schlomo Aschkenasi Lurja („Rabbi Isaak, Soon vom Salomo Aschkenasi Luria“). Dr Biinaame Aschkenasi, wo scho si Vater dräit het, isch e Hiiwiis druf, ass si Härkumft us Poole oder Dütschland isch. Si Mueter isch sefardisch gsi. In dr jüüdische Dradizioon isch dr Luria bekannt under em eerevolle Biinaame ARI. Für das Akronüm gits verschiideni Erkläärige: (ha-)Elohi Rabbi Jizchaq („dr göttlig/himmlisch Rabbi Isaak“) Aschkenasi Rabbi Jizchaq („Dr aschkenasisch Rabbi Isaak“) Adonenu Rabbi Jizchaq („Unser Herr Leerer Isaak“) ARI bedütet im Hebräische „Löi“. Dorum wird dr Luria au as „Dr Löi“ oder „Dr Häilig Löi“ bezäichnet. Dr Luria stammt us ere Rabbiner- und Gleertefamilie, wo iire Naame vo Luria in Ooberitalie überchoo het. Er isch 1534 z Jerusalem uf d Wält choo. Si Vater isch früe gstorbe und druf isch d Mueter mit em
S Flügelhorn isch s Sopraninschtrumènt uss dè Blèchblõsinschtrumèntèfamilliè vo dè Bügelhörner. I dè Bauform un dè Stimmung isch s Flügelhorn mit dè Drumbeetè voglychbar, allerdings wycht s vo sellèrè in punkto Rohr-Grundform un dè Mensur sowiè m Mundschtugg ab. S Flügelhorn hèt è witgehend konisches Rohr (Trp.: zǜlindrisch), è witti Mensur (Trp.: èngi Mensur) un è düèfs Kesselmundschtugg (Trp.: flachè, orthogonalè Kesselboddè). S wörd in B (sèltè in C) notyrt. S Flügelhorn hèt sin Urschprung bi dè Signalhörner. S isch öppè glychzitig mit dè Drumbeetè mit Ventyl uusgschtattet worrè Dört devor hèt s es 1810 vom Joseph Halliday erfundene Klappèhorn gää. Schu im 18. Johrhundert hèt dè Uusdrugg „Flügelhorn“ è Inschtrumänt vum Flügelmeischter benamst, wo d Fungtion ghaa hèt, mit sinè Signaal diè voschidenè Flügel von èrè Jagdgsellschaft koordinyrè hèt müèsè. Glychzitig isch es woll au i dè Marschkompaniè vum Milidär als Signalinschtrumènt vowendet worrè. Dõdurch isch es denn au zuè dè Vowendig i dè Milidär- un Marschkapèllè chò, wo s am linkè Flügel vor dè Bass-Flügelhörner (Tenorhörner) uffgschtellt worrè isch. Zämmè mit dè Alt-, Tenorhörner un dè Baridöner sorgt s Inschtrumènt i dè Milidärorcheschter für mee Klangbreiti. Hüt wörd s sowoll i dè Blõsorcheschter als melodyfüürendes Inschtrumènt wiè au
Dr Abraham Monson isch e sefardische Rabbiner und Uniwersalgleerte im spöötere 16. Joorhundert gsi. Dr Monson isch e Schüeler vom Bezaleel Aschkenasi in Egüpte gsi. Wäge sim Wüsse und sinere Wiishäit häi em sini Zitgenosse Sinai weOḳer Harim gsäit, was öbbe Uniwersalgleerte und Intelligänzbestie bedütet. Er isch Rabbiner in Egüpte worde und isch en usgezäichnete Sofer Stam (hebräisch סופר סתם) gsi und het e hufe Torarolle gschriibe, wo immer no in Egüpte existiere. Spööter isch er denn uf Konstantinopel. Er het Response verfasst, won e groosse Däil von ene in d Responsesammlige vom Samuel vo Medina, Salomon ben Abraham Cohen, Abraham de Boton und Joseph di Trani ufgnoo worde si. Anderi Response, sini Nowellä, si Sammlig vo Deraschot und si Verdäidigung vom Haim ben Joseph Vital, eme Schüeler vom Isaak Luria, gegen e Menahem di Lonsano, wo im Vital si Kabbala kritisiert het, existiere no as Manuskript. Dr Abraham Monson isch z Konstantinopel gstorbe. Dr Ardikel «Monzon, Abraham (the Elder)» in dr Jewish Encyclopedia vo 1906
Dr Bāyezīd II. (* 3. Dezämber 1447 z Dimotika, noch andere Kwelle: * Januar 1448; † 26. Mai 1512 bi Dimotika) isch vom 19. Mai 1481 bis 24. April 1512 Sultan vom Osmanische Riich gsi. Wil er so religiöös gsi isch, het er dr Binaame velī überchoo. Er het under em Dichdernaame ʿadlī („dr Grächdi“) Gedicht gschriibe. Dr Bayezid isch dr Noochfolger vo sim Vater Mehmed II. uf em Droon gsi. Aber er het drfür zerst d Understützig vo de Janitschare mit Verspräche und Bestächig müesse gwünne. Das isch denn für Joorhunderti e Brivileeg vo dr Janitscharedrubbe bi dr Machtübernaam vom ene nöije Sultan gsi. Bevor er aber d Herrschaft het chönne übernee, het er si Brueder Cem Sultan müesse schloo. Dä isch 1474 as Noochfolger vo sim eltere Brueder Mustafa dr Statthalter vo Karaman worde. Dr Bayezid het en in meerere Schlachte gschlaage und uf Egüpte verdriibe, wo under de Mamluke e Bedroig für d Osmane gsi isch. Dr Cem het no äinisch brobiert, dr Bayezid z entdroone, und isch druf zu de Johanniter-Ritter uf Rhodos gflüchdet. Dr Groossmäister Pierre d’Aubusson het denn vom Bayezid e Bangsion überchoo, für zum en dört z bhalte. Bald häi dr Karl VIII.
D Safawiide (persisch صفویان‎ – Ṣafawīyān; aserbaidschanisch: صفوی‌لر‎ – Səfəvilər) si in dr Gschicht vo Persie e Fürstedünastii gsi, wo us Ardebil gstammt het. Si het vo 1501 bis 1722 regiert und het dr schiitisch Islam as Staatsreligion etabliert. 1501 häi d Safawiide Täbris erooberet und dr turkmenisch Herscher gstürzt. Nüün Joor spööter häi si d Usbeke im Nordoste vom Iran in ere Schlacht bi Herat gschlaage. Gege d Osmane häi si denn 1514 d Schlacht bi Tschaldiran und mit ere au d Hauptstadt Täbris verloore. Dr Tahmasp I. (1524–1576) het Chorasan gege d Usbeke chönne verdäidigehet aber dr Irak und Aserbaidschan bis 1534 an d Osmane verlore. 1555 si im Friiede vo Asmaya die nöije Gränze zum Osmanische Riich festgläit worde. Dr Abbas I., dr Grooss (1587–1629) het 1601 Bahrain bsetzt 1603 d Osmane us Aserbaidschan, Armenie und Georgie verdriibe und 1623 dr Irak mit Bagdad zruggerooberet. Eso häi d Perser die schiitische Wallfaartszentrum Nadschaf und Karbala wider kontrolliert. Under iim isch s Land zu Woolstand choo. D Infrastrukture si usbaut worde, bsundrigs in dr nöije Hauptstadt Isfahan. Dr Abbas I. het Drubbe us christlige Sklaave ufgstellt und eso dr Iifluss vom turkmenische Milidäär beschränkt. Under de Noochfolger vom
Der Fenschtergügsler isch e Dialäktschbalde, wù vù ane 1989 bis 2005 im Alb-Bote vom Landchrais Waldshuet erschiinen isch. Gschriibe hed die Schbalde dr Hubert Roth vù Chleggau im Chleggi. Dr Hubert Roth isch bis ane 2001 Bùùrgermaischder gsii vù dr Gmai Chleggau. E Dail vù Fenschtergügsler-Kolumne chaa mer ùf syynere Netzsyte klettgau-historia.de lääse. Derzue hed dr Hubert Roth dèrd au no anderi Artikel ùn Byydreeg gschriibe iber Kultur ùn Gschiichd vùm Chleggi. Au Gedicht im Chleggauer Dialäkt vùn em sin doo verefendligd. S cha sii – s cha aber au it sii! Aus dem Archiv des Fenschtergügsler uf klettgau-historia.de
Dr ʿAbbās I. (persisch شاه عباس‎ [ʃɒː æˈbːɔːs], au Abbas dr Grooss: persisch شاه عباس بزرگ‎; aserbaidschanisch Shah Abbas Səfəvi; * 27. Januar 1571 z Herat; † 19. Januar 1629 z Māzandarān) isch e persische Herrscher us dr Dünastii vo de Safawiide gsi. Er het vo 1587 bis 1629 as Schah vo Persie regiert. 1601 het dr Abbas Bahrain bsetzt, 1603 d Osmane us Aserbaidschan, Armenie und Georgie verdriibe und 1623 dr Irak mit Bagdad zruggerooberet. Eso häi d Perser die schiitische Wallfaartszentrum Nadschaf und Karbala wider kontrolliert. 1609 bis 1610 het er d Kurde bekämpft und sä schliesslig uf Chorasan deportiert und an ihrem Blatz het ere Turkmene aagsiidlet. 1615 het dr Abbas I. en Ufstand vo de Georgier in Tiflis zämmebrätscht. Drbii si mee as 60'000 Lüt umchoo und no 100'000 verdriibe worde. Er het 1618 au en Allianz vo Osmane und Tatare gschlaage. 1622 het er mit Hilf vo säggs änglische Chriegsschiff d Insle Hormuz vo de Bordugiise zruggerooberet. Under em Abbas I. isch s Land zu Woolstand choo, dank sine politische und wirtschaftlige Reforme, won er zwüsche 1590 und 1602 iigfüert het. D Infrastrukture si usbaut worde, bsundrigs in dr nöije Hauptstadt Isfahan. Er het Drubbe
Nüüjahr (au Nüüjahrstag) isch de ersti Tag vomene Kalenderjahr. Wäg de unterschidliche Zyträchnige und Kaländer isch de Jahresaafang i de verschiedne Kulture rund um d Wält zu underschidliche Zytpünkt. Überall wird aber es nüüs Jahr mideme Fäscht aagfange. Im Jahr 153 v. Chr. hed's im Römische Rych e Kaländerreform gäh und de Jahresaafang isch vom 1. Merz uf de 1. Jänner vorverleid worde, uf de Tag vom Amtsaatritt vo de beide Konsul. So sind d Jahr au nach de Amtszyte vo dene Konsul benännt worde. Dur das hend d Zählmönet (Septämber, de ursprünglich siebti Monet; Oktober, de achti; Novämber, de nünti; Dezämber, de zähnti) ihri entsprächende Positione verloore. Bis zur Festsetzig vom Nüüjahrstag im Jahr 1691 dur de Papst Innozenz XII. uf de 1. Jänner hed aber i wiite Teil vo Europa de 6. Januar als Jahresaafang gulte, wil a dem Tag Epiphanias, e christliche Fyrtig, isch. Im julianische Kaländer entspricht de 14. Jänner em 1. Jänner, es Datum, wo i protestantische und orthodoxe Gebiät trotz de gregorianische Kaländerreform no wiiter gulte hed. Im westliche Kulturruum isch de 1. Jänner als Termin füre Jahresaafang sit em Mittelalter wyt verbreitet gsi. Unabhängig devo hed's i verschidne Regione und Zyten anderi Date
De Bärchtoldstag (Bächteli[s]tag, Berchteli[s]tag, Berteli[s]tag, Bärzeli[s]tag, Bechtelstag, Bechtle), z Glaris au Naanüüjahr gnännt, isch ursprünglich e Fyrtig i Gägende mit alemannischer Bevölcherig gsi, bsunders i Teile vo de Schwiiz – wo er über d Bärner Herrschaft i de Waadt au i französischsprachigi Landesteil cho isch – und z Liächtestei. De Fyrtig isch meistens am 2. Jänner, cha aber au erst spöter am Jahresaafang si. Im Graubünde isch er am 5. Jänner, im thurgauische Frauefäld am dritte Mäntig im Jänner. De Tag isch i verschidene Kantön arbetsfrei; ursprünglich aber isch das nu i de Kantön Züri und Bärn (mit em dozmalige Bärner Aargöi und em Waadtland, drum au hüt na deete) de Fall gsy. En «heilige Berchtold» gits nöd. Im Schwyzerischen Idiotikon wird uf di mittelhochtütsche Wort berchttac, berchteltac und berchtnacht für ‚Epiphanias‘, ‚Dreikönigstag‘ (6. Jänner) verwise. Mhd. bërcht, bërchtel meint ‚glänzig, lüüchtig‘, öppe wie hüt na änglisch bright ‚hell‘. Me cha drum vermuete, das de Berchtoldstag – wo ja grad für di refermierte Kantön tipisch isch! – en Ersatz isch für der abgschafft Dreikönigstag. Emil Stauber: Sitten und Bräuche im Kanton Zürich. II. Teil (Schluss). 124. Neujahrsblatt, hrsg. von der Hülfsgesellschaft in Zürich auf das Jahr 1924. Beer, Zürich 1924,
Isfahan (persisch اصفهان‎ Isfahān [ɛsfɑhɑn], au: Esfahan) isch d Browinzhauptstadt vo dr Browinz Isfahan im Iran. D Stadt het öbbe 1'755'000 Iiwooner, mit em Umland si s 2'071'000 (Stand: 2007). Isfahan lit im Zentraliran, öbbe 400 Kilometer südlig vo dr Hauptstadt Teheran uf ere Hööchi vo 1500 Metern in ere Flussoase im fruchtbare Daal vom Fluss Zayandeh Rud am Rand vom Zagrosgebirg. Im Süde und im Weste vo dr Stadt si d Bachtiari-Bärg, und im Norde und Oste lit die iranischi Hoochebeni, wo je witer mä uf Nordoste goot mee und mee zur Wüesti wird. E persischs Sprichwort säit ass Isfahan d Helfti vo dr Wält sig (persisch اصفهان نصف جهان‎ Esfahān nesf-e ǧahān). Si Glanzzit het Isfahan under dr Dünastii vo de Safawiide erläbt. Die häi Isfahan 1598 zu iirer Hauptstadt gmacht und mit e Hufe Brachtbaute und Gartenaalaage verschöneret. Dr Innehoof vom Hotel Abbasi Scheich-Lotfollāh-Moschee am Meidān-e Emām Si-o-se Pol, d Brugg mit de 33 Bööge Tschehel Sotun Kurt Würfel: Isfahan nisif-i-dschahan, das ist die Hälfte der Welt. Raggi Verlag, Küsnacht/ Zürich 1974. Mahmoud Rashad: DuMont Kunst Reiseführer Iran. Köln 2002, ISBN 3-7701-3385-4. Noah Gordon: Der Medicus. 39. Auflage. Droemer Knaur, München 1996, ISBN 3-426-02955-3 (Taschenbuchausgabe). Jason Elliot:
D Region Albula (rätoromanisch Regiun Alvra) isch a Verwaltigsainhait vum Kanton Graubünda i da Schwiz, wo dur d Gebietsreform uf da 1. Januar 2016 entstanda isch. Dezua ghörend d Täler vu da Albula, s Albulatal, und vu da Julia, s Oberhalbstai. D Region wird au Surmeir gnännt. Bis uf d Gmaind Mutte, wo uf da 1. Januar 2016 i d Region Viamala gwächslat hät, isch d Region Albula mit em Bezirk Albula identisch, wo bis Endi 2015 bestanda hät. D Krais Alvaschein, Belfort und Bergün sind uf da 31. Dezember 2015 ufglöst worda, da Kreis Surses blibt no bis zum 31. Dezember 2017 für überkommunali Ufgoba witer bestoo. Zur Region Albula ghörend folgendi Gmainda: Stand: 1. Januar 2018 Gmäinde bis 2017 2018: Fusion Bergün/Bravuogn und Filisur → Bergün Filisur Commons: Region Albula – Sammlig vo Multimediadateie Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Bundesamt für Statistik Generalisierte Grenzen 2020.
Grand Est (Grossa Oschta) ìsch a frànzeescha àdminischtràtiva Region, wo àm 1. Janner 2016 grìnda worra ìsch. Sa kummt vu dr Fusion vu da Regiona Elsàss, Champagne-Ardenne un Lothrìnga, ìm Ràhma vu dr Reform vu da Regiona ìm Frànkrìch. Dr ursprunglig Nàmma Alsace-Champagne-Ardenne-Lorraine ìsch numma d Lischta vu da ehmàhliga Regiona wo friahier derzüegheert han, àlphàbetisch gordnet. Dr rìchtig Nàmma „Grand Est“ ìsch vu da Iwohner gwählt worra. Bsunderscht ìm Elsàss, gìtt's a Wìderstànd gega d Fusion ìn a großa nèia Region. Zitter dr Erkìndigung vu dr Reform ànna 2014 hàt's mehrera Protescht-Versàmmlunga gaa un àm 6. Dezamber 2015, àm erschta Tour vu da Regionàlwàhla, hàt d Pàrtei gega d Fusion „Unser Land“ ìm Elsàss 9,23% vu da Stìmma bikumma. Dr Präsidant vum Regionàlrot ìsch dr Jean Rottner. Commons: Grand Est – Sammlig vo Multimediadateie Offiziell Websitt vum Grand Est (fr) Logo Detail vu dr Region Grand Est: le nom préféré par les citoyens pour la nouvelle Région (fr) Archivlink (Memento vom 1. Augschte 2016 im Internet Archive) Unser Land ìsch d drìtt wìchtigschta Pàrtei ìm Elsàss, uf unserland.org, Dezamber 2015 (fr) (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.unserland.org Normdate: GND: 1151163252 | LCCN: sh2006000352 |
Auvergne-Rhône-Alpes (frp. Ôvèrgne-Rôno-Arpes [o.ˌvɛr.ɲə.rɔn.ˈar.pə], okz. Auvèrnhe-Ròse-Aups [ɔwˈver.ɲə.rɔz(e).ɔwp]) ìsch a frànzeescha àdminischtràtiva Region wo àm 1. Janner 2016 grìnda worra ìsch. Sa kummt vu dr Fusion vu da Regiona Auvergne un Rhône-Alpes, ìm Ràhma vu dr Reform vu da Regiona ìm Frànkrìch. Dr Nàmma „Auvergne-Rhône-Alpes“ ìsch bis jetz numma d Lischta vu da bisheriga Regiona wo derzüegheera, àlphàbetisch gordnet. Speeter wara a definitiver Nàmma un a Logo fer dia nèia Region entscheida. Ànna 2014, wo d Reform vo da großa Regiona ìm Frànkrìch üssa kumma ìsch, ìsch d Auvergne zìmlig dergega gsìì. Ìn dr Auvergne gìtt's a stàrker Identität Gfühl un d Fusion mìt'ra wìchtigera Region wia Rhône-Alpes ìsch wia-n-a Drohung fer d lokàla Kültür vorkumma. Dr Vulkàn Puy de Dôme Palais de l’Isle, àlt Gfangniss vu Annecy Zug Chamonix-Montenvers Dr Präsidant vum Regionàlrot ìsch dr Laurent Wauquiez. Commons: Auvergne-Rhône-Alpes – Sammlig vo Multimediadateie Offiziell Websitt vu dr Auvergne-Rhône-Alpes (fr) Detail vu dr Region La Montagne.fr Umfrog fer d regionàla Presse un d Radio France Bleu, vum 24. Hornung bis àm 3. März 2014: des Auvergnats attachés à leur région
Neu-Àquitània ìsch a frànzeescha àdminischtràtiva Region wo àm 1. Janner 2016 grìnda worra ìsch. Sa kummt vu dr Fusion vu da Regiona Àquitània, Limousin ou Poitou-Charentes, ìm Ràhma vu dr Reform vu da Regiona ìm Frànkrìch. Dia nèia Region ìsch d greeschta vum Frànkrìch. Mìt fìmf Universitäta (Bordeaux, La Rochelle, Limoges, Pau un Poitiers) un aui mehrera Hochschüela, ìsch sa ìm Bereich vu dr Forschung un dr Innovàtion zìmlig aktiv. Bi da Vorteila vu dara Region sìn aui d Làndwìrtschàft, d Neecha vum Àtlàntischa Ozeàn wo àn Tourischmus un Meersporta hìlft, un d Rawa wo beriahmta Wii produziara. Ìm Departement Dordogne gìtt's d Heela vu Lascaux, wo Spura zeigt vu Menscha wo vor zwìscha 17 000 un 19 000 Johr glabt han. D Region ìsch a groß Teil vum mìttelàlterlischa Herzogtum vu Eleonore vu Àquitània. Dr Fort Boyard, ìn Charente-Maritime Müüra fer s bàskisch Pelota Spìel Sauternes Wii Gmälta ìn dr Heela vu Lascaux Commons: Nouvelle-Aquitaine – Sammlig vo Multimediadateie Offiziell Websitt vu dr Aquitaine-Limousin-Poitou-Charentes (fr) Làga vu dr Region ìm Frànkrìch Detail vu dr Region
Hauts-de-France ìsch a frànzeescha àdminischtràtiva Region, wo àm 1. Janner 2016 grìnda worra ìsch. Sa kummt vu dr Fusion vum Nord-Pas-de-Calais un dr Picardie, ìm Ràhma vu dr Reform vu da Regiona ìm Frànkrìch. Noh-n-ema Wàhl vum Regionàlrot isch dr Nàmma „Hauts-de-France“ statt „Nord-Pas-de-Calais-Picardie“ gwählt worra. Belfrìed vu Armentières Beginahof vu Cambrai Sàlzwìesa ìn dr Somme-Bucht Dr Präsidant vum Regionàlrot ìsch dr Xavier Bertrand. Logo Detail vu dr Region Commons: Hauts-de-France – Sammlig vo Multimediadateie «Hauts-de-France» adopté comme nouveau nom de la région Nord - Pas-de-Calais - Picardie, uf lavoixdunord.fr àm 14.03.2016 (fr)
Bourgogne Franche-Comté ìsch a frànzeescha àdminischtràtiva Region wo àm 1. Janner 2016 grìnda worra ìsch. Sa kummt vu dr Fusion vu da Regiona Burgund un Franche-Comté, ìm Ràhma vu dr Reform vu da Regiona ìm Frànkrìch. Scho ànna 2009, hàt dr comité Balladur a Fusion vu dr Burgund un dr Franche-Comté vorgschlàga. Noh dr Reform vu 2014 sìn dia zwei Gegend ohna Miaih zammakumma. Dr Nàmma „Bourgogne Franche-Comté“ ìsch definitiv ààgnumma worra àm 18. März 2016, noh'ma Wàhl wo da Nàmma üssakumma ìsch. Zitadelle vu Besançon Keenigliga Saline vu Arc-et-Senans Baume-les-Messieurs Rawa ìn dr Bourgogne D Präsidantin vum Regionàlrot ìsch d Marie-Guite Dufay. Detail vu dr Region Commons: Bourgogne-Franche-Comté – Sammlig vo Multimediadateie Offiziell Websitt vu dr Bourgogne-Franche-Comté (fr) Entscheidung fer dr Nàmma „Bourgogne Franche-Comté“, uf france3-regions.blog (fr)
D Region Okzitanie, mit em Undertitel Pyrénées-Méditerranée (Pyrenäe-Mittelmeer), ìsch a frànzeescha àdminischtràtiva Region wo àm 1. Janner 2016 grìnda worra ìsch. Sa kummt vu dr Fusion vu da Languedoc-Roussillon un Midi-Pyrénées, ìm Ràhma vu dr Reform vu da Regiona ìm Frànkrìch. Dr ursprunglig Nàmma Languedoc-Roussillon-Midi-Pyrénées ìsch numma d Lischta vu da ehmàhliga Regiona wo friahier derzüegheert han, àlphàbetisch gordnet. Dr rìchtig Nàmma „Occitanie“ (uf Frànzeesch) ìsch vu da Iwohner gwählt worra. Vu-n'ra historischa Üssìcht, ìsch Okzitanie a àlta Region ìm Süd-Frànkrìch, wo àwer vìel breiter às d hìttiga Region gsìì ìsch: sa ìsch sallamols vu Oschta bis Weschta vum Lànd gànga. Airbus A380, hargstellt z Toulouse Rocamadour, ìm Lot Dr Canigou, Üssìcht üs Céret Roquefort Kaas Carcassonne, ìn dr Aude D Präsidantin vum Regionàlrot ìsch d Carole Delga. Commons: Languedoc-Roussillon-Midi-Pyrénées – Sammlig vo Multimediadateie Offiziell Websitt vu Languedoc-Roussillon-Midi-Pyrénées (fr) Detail vu dr Region La nouvelle région Languedoc-Roussillon-Midi-Pyrénées rebaptisée « Occitanie », ìn dr Zittung Le Monde vum 24.06.2016 (fr) Kàrta vu dr kültürella, historischa Okzitanie, uf ieo-oc.org (fr)
Da Bezirk Albula (rätoromanisch District Alvra, italienisch Distretto dell'Albula) isch bis am 31. Dezember 2015 a Verwaltigsainhait vom Kanton Graubünda i da Schwiz gsii. Am 1. Januar 2016 isch er dur d Region Albula ersetzt worda. Zum Bezirk Albula händ bis zum 31. Dezember 2015 no die Krais und Gmainda ghört: 1869: Fusion Brienz und Surava → Brienz-Surava 1883: Uuftailig Brienz-Surava → Brienz und Surava 1890: Namesänderig vo Schweiningen → Savognin 1902: Namesänderig vo Marmels → Marmorera 1902: Namesänderig vo Stalla → Bivio 1912: Fusion Bergün und Latsch → Bergün 1920: Fusion Bergün und Stuls → Bergün 1943: Namesänderig vo Bergün → Bergün/Bravuogn 1943: Namesänderig vo Conters im Oberhalbstein → Cunter 1943: Namesänderig vo Lenz → Lantsch/Lenz 1943: Namesänderig vo Mons → Mon 1943: Namesänderig vo Mühlen → Mulegns 1943: Namesänderig vo Obervaz → Vaz/Obervaz 1943: Namesänderig vo Präsanz → Parsonz 1943: Namesänderig vo Reams → Riom 1943: Namesänderig vo Roffna → Rona 1943: Namesänderig vo Salux → Salouf 1943: Namesänderig vo Stürvis → Stierva 1943: Namesänderig vo Tinzen → Tinizun 1944: Namesänderig vo Tinizun → Tinizong 1979: Fusion Parsonz und Riom → Riom-Parsonz 1996: Namesänderig vo Brienz (GR) → Brienz/Brinzauls 1998: Fusion Rona und Tinizong → Tinizong-Rona 2009: Wise
Albula chan folgendes bedüte: I de Geographii (rätoromanisch Alvra): Albula (Fluss), en Fluss im Bündnerland, Schwiz Albulatal, s Tal, wo vo da Albula durflosse wird Bezirk Albula, en ehemoliga Bezirk im Kanton Graubünda (bis 2015) Region Albula, e politischi Ainhait im Kanton Graubünda (sit 2016) Albulapass, en Pass, wo 2'312 m ü. M. lit Albula-Alpen, e Gebirgsgruppe vo da Zentralalpa Albulabahn, en Abschnitt vo da Rhätischa Bahn Albulatunnel, en Tunnel im Verlauf vo da Albulabahn Albula/Alvra, a politeschi Gmaind, wo per 1. Januar 2015 im Kanton Graubünda entstanden isch I de Biologii: e Gattig innerhalb vo de Familie vo de Grätenfische (Albulidae), lueg bi Albula (Gattung) I de Antike: de Name vom Fluss Tiber (Italie) Albula (Picenum), en Fluss im Picenum Albula (Anio), en Fluss, wo bi Aquae Albulae (weschtlich vo Tivoli (Latium), Italie) entspringt und i de Anio mündet en Fluss in Etrurien, lueg bi Albinia
Dr Nādir Schāh Afschār (persisch نادر شاه افشار‎; * 22. Oktober 1688; † 20. Juni 1747), äigentlig Nadr Qulī (نادر قلی‎), mit em Ditel (bevor er dr Droon bestiige het) Tahmāsp Qulī (تهماسپ قلی‎, dütsch historisch Thamas Kulikan gschriibe, = „Sklav vom Tahmāsp“), het as Schah vo Persie vo 1736 bis 1747 regiert. Er het d Dünastii vo de Afschariide gründet. Wil er e milidäärischs Schenii gsi isch, häi en e baar Historiker as „e zwäite Alexander“ oder as dr „Napoleon vo Persie“ bezäichnet. In sinere Zit isch s Gebiet vo Persie vom Kaukasus bis zum Indus und ans Südufer vom Persische Golf gange. Si Vorgänger Tahmasp II. het e Chrieg gege d Osmane aagfange, und d Browinze Georgie und Armenie verloore. Wo dr Nadir denn uf Isfahan cho isch, het er dr Tahmasp as Schah abgsetzt und in s Exil uf Chorasan gschiggt. An sim Blatz het dr Nadir dr achtmönetalti Soon vom Tahmasp as Abbas III. uf e Droon gsetzt, bis dr Nadir sich sälber am 8. Merz 1736 zum Köönig kröönt het. Er het denn d Osmane in meerere Schlacht gschlaage und eso alli verlorene Gebiet zrugggwunne. 1738 het er d Stadt Kandahar erooberet und Ghazni, Kabul