rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Ferdinand Julius Cohn (* 24. Januar 1828 z Breslau; † 25. Juni 1898 z Breslau) isch e dütsche Botaniker und Mikrobiolog gsi. Er gältet näben em Robert Koch as äine vo de Begründer vo dr modärne Bakteriologii. Si offiziells botanisches Autorechürzel isch „Cohn“. Hüte gseet mä im Cohn si wüsseschaftligi Bedütig vor allem din, ass er d Klassifikazion vo de Bakterie voraadriibe het. Zur Naturgeschichte des Protococcus Pluvialis. Bonn, 1851 Die Menschheit und die Pflanzenwelt. Breslau, 1851 Der Haushalt der Pflanzen Leipzig, 1854 Untersuchungen über die Entwicklungsgeschichte der Mikroskopischen Algen und Pilze. Bonn, 1854 Beiträge zur Biologie der Pflanzen (Schriftenreihe, Breslau, 1870 begründet) Neue Untersuchungen über Bakterien. Bonn, 1872-75 Die Pflanze. Leipzig, 1882. ISBN 9783864446085. Nachdruck des Originals. Salzwasser-Verlag, 2011 Pauline Cohn: Ferdinand Cohn. Blätter der Erinnerung. Zusammengestellt von seiner Gattin. Mit Beiträgen von Felix Rosen. Kern, Breslau 1901. Wolfgang U. Eckart: Geschichte der Medizin. 3. Uflaag. Springer, Berlin/Häidelbärg/Nöi York 1998, ISBN 3-540-63756-7. Margot Klemm: Ferdinand Julius Cohn 1828 – 1898. Pflanzenphysiologe, Mikrobiologe, Begründer der Bakteriologie. Lang, Frankfurt am Main 2003, ISBN 3-631-51643-6. Till van Rahden: Juden in Ehren. Ferdinand Julius Cohn, der erste jüdische Ehrenbürger Breslaus. In: Till van Rahden: Juden und andere Breslauer. Die Beziehungen zwischen Juden,
Dr Robert Koch isch e dütsche Mediziner und Mikrobiolog gsi. Im Koch isch s 1876 glunge, dr Erreeger vom Anthrax (Bacillus anthracis) usserhalb vom e Organismus z kultiwiere und si Lääbeszüklus z beschriibe. Eso isch zum erste Mol d Rolle vom ene Erreeger von ere Chranket bim Entstoo von ere Chrankhet ooni Lugge beschriibe worde. 1882 het er dr Erreeger vo dr Tuberkulose (Mycobacterium tuberculosis) entdeggt und spööter s Tuberkulin entwigglet, wo mä denn felschlig as Häilmiddel aagluegt het. 1905 het er dr Nobelbriis für Füsiologii oder Medizin überchoo. Dr Robert Koch isch näbe sim Konkurränt Louis Pasteur us Bariis e Begründer vo dr modärne Bakteriologii und Mikrobiologii. Er het grundlegendi Biidrääg gmacht zur Infekzionsleer und zum Aufbau vo dr Droopemedizin z Dütschland. Bernhard Möllers: Robert Koch. Persönlichkeit und Lebenswerk 1843–1910. Schmorl & von Seefeld Nachf., Hannover 1950. Werner Friedrich Kümmel: Koch, Robert. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 12, Duncker & Humblot, Berlin 1980, ISBN 3-428-00193-1, S. 251–255. Thomas D. Brock: Robert Koch. A Life in Medicine and Bacteriology. Science Tech, Madison (Wisconsin) 1988. Manfred Vasold: Robert Koch, der Entdecker von Krankheitserregern. Spektrum der Wissenschaften Verlagsgesellschaft, Häidelbärg 2002, ISBN 3-936278-21-0. Christoph Gradmann: Krankheit im Labor. Robert Koch und die
Dr Manfred Kern (* 11. Augschte 1958 z Mannem) isch e dytsche Styyrberoter un Bolitiker (Bindnis 90/Di Griene). Syter anne 2011 isch er Abgordnete im Landdag vu Bade-Wirttebärg. Dr Manfred Kern isch mit vier Gschwischter ufgwachse, in dr erschte Johr z Mannem, derno sin syni Eltere mit dr Chinder uf Schwetzinge zoge. Noch em Abitur am Hebel-Gymnasium Schwetzinge het dr Kern z Darmstadt mir eme Architekturstudium aagfange, ab 1981 het er derno an dr Fachhochschuel Worms Bedribswirtsschaftslehr mit dr Fachrichtig Verchehrswäse/Turischtik studiert. Noch em Abschluss anne 1985 het er z Mannem in dr Wirtschaftspriefigsgsellschaft Dr. Berkhemer & Partner gschafft un si schließli 1990 bis 2010 as Styyrberoter sälbständig gmacht. Anne 2007 isch er zum veraidigte Buechpriefer bstellt wore, syter anne 2011 isch er Seniorpartner vu Kern & Partner. Dr Manfred Kern isch in dr Zyt vum Bundeschanzler Wiliy Brandt Mitglid vu dr SPD wore. Ab 1980 het er si bi dr grien-alternative Lischt z Brihl engaschiert. Anne 1998 isch dr Kern Mitglid vu dr Griene wore. Vu 1999 bis 2009 isch er Gmaindsrot in dr Stadt Schwetzinge gsii. Wu di Griene uf Bundesebeni em Afghanistan-Yysatz zuegstimmt hän, isch dr Kern us dr Bartei uusdrätte. Anne 2006 isch er wider Mitglid
Dr Manuel Carlos Valls (* 13. Àuigscht 1962 z Barcelona, Spània) ìsch a frànzeescher Politiker vum „Parti Socialiste“. Ar ìsch vum 31. März 2014 bis àm 6. Dezamber 2016 dr Premier Ministre vum Frànkrìch gsìì. Dr Vàter vum Manuel Valls ìsch dr kàtàlànischa Moler Xavier Valls (1923 - 2006) gsìì, ar hàt àm And vu da 1940. Johra uf Pàris gwàndelt un hàt därt d Luisangela Galfetti (* 1940 ìn Ludiano, Valle di Blenio, Tessin, Schwitz) ghirota. Dr Manuel Valls ìsch z Barcelona uf d Walt umma un hàt do àls Kìnd glabt; speeter ìsch sina Fàmìlia uf Pàris gwàndelt. Dr Manuel Valls kààt viar Sprocha: Frànzeesch, Italianisch, Kàtàlànisch un Spànisch. Ànna 1982 ìsch’r frànzeesch worra. Ar hàt ìn dr Sorbonne Gschìcht gstudiart, ar hàt ànna 1986 a Diplom (licence) bikumma. Scho wahrend sim Studium ìsch dr Manuel Valls ìn Politik engaschiart gsìì, ìm „Mouvement des jeunes socialistes“ (Bewegung vu da junga Soziàlischta), wo dr Michel Rocard unterstìtzt hàt, un ìm Studanta-syndicat „UNEF-ID“. Vu 2001 bis 2012 ìsch’r Maire vu Évry gsìì. Vu 2002 bis 2012 ìsch’r ìn dr Assemblée nationale (frànzeescha Nationalversammlung) Àbgeordneter fer dr 1. Wàhlkeris vu Essonne gsìì. Vu 2008 bis 2012 ìsch’r Präsidant vum Kommunàlverbànd „Évry
D Zèllzitè bildet i dè Musig è Raschter innerhalb von èm Takt. Durch nummeryrti Zèllzitè wörd ußerdèmm è Bositionsbeschtimmig innerhalb von èm Takt voeifacht. È Taktaagaab wärd mit èm Bruch metrisch benamst, zum Byschpill 4/4 odder 6/8. Dè Zèller vom Bruch zeigt d Aazaal vo Grundschlääg un dõmit vo dè Zèllzitè pro Takt aa, dè Nenner bezeichnèt dè Notèwört, also d Notèlängi von èrè Zèllzit; vgl. Byschpill: Virtel odder Achtel. Im Notèbild hèt dè Bruch kein Bruchschtrich. Durch s Bündlè vo dè Grundschlääg zu Täkt chrièget d Grundschlääg èn Bezugspungt: In èm Takt sin d Grundschlääg zum eintè nõchènand durrènummeryrt (mit 1 fangts aa bis zum Wört vom Zèller vo dè Taktaagaab), zum anderè wörred durch diè vowendetè Metrè im Taktschema bschtimmti Zèllzitè mee als anderi bedònt, asè chönned voschideni Grundschlääg innerhalb von èm Tagt unterschydlichi Bedònungè chriègè. Dè èrschti Grundschlaag vo jedem Tagt drait hüüfig d Hauptbedònig. Tagt chönned zwar au mit chürzerè Notè gfüllt wörrè, wiè dè Nenner vo dè Tagtaagaab aagit; d „Unterzèllzitè“, uff wellènè selli Notè denn gschpillt wörred, wörred i dè Regèl nit bedònt. Witerhy git s au Zèllzitè, wo länger sin wiè dè Notèwärt vo dè Tagtart, vo allem bi dè Achtel-Tagtartè, z. B.
Dr Justus Liebig, sit 1845 Freiherr von Liebig (* 12. Mai 1803 z Darmstadt; † 18. April 1873 z Münche), isch e dütsche Chemiker und Uniwersidäätsbrofässer z Gieße und Münche gsi. Er het Analüsegräät entwigglet für d Elementaranalüüse, und die chemischi Zämmesetzig vo Pflanze und Pflanzedäil, vo Organ und Brodukt vo Dier undersuecht. Zämme mit em Friedrich Wöhler het er 1832 d Radikaltheorii entwigglet, zum alli die Stoff erkläre, wo nume us Wasserstoff, Suurstoff und Choolestoff bestöön. Eso het er die Organischi Chemii begründet. Er het am Bischbil vom Knallsilber und Silbercyanat d Isomerii entdeggt, wo zwäi Stoff die gliichi Zämmesetzig aber unterschiidligi Strukture und Äigeschafte häi. Er het sich dr Landwirtschaft gwidmet, zum d Hungersnöt, wo immer wider usbroche si, z verhindere. Sini Erkenntniss het er 1840 und 1842 in zwäi Wärk, Die organische Chemie in ihrer Anwendung auf Agricultur und Physiologie und Die Thierchemie oder die organische Chemie in ihrer Anwendung auf Physiologie und Pathologie veröffentligt. Die bäide Büecher häi bi alle öiropäische Gebildete unghüürs Ufsehä erregt und si in dotzedi Sprooche übersetzt worde. Er het din under anderem d Mineraldüngig propagiert und iiri Bedütig für d Kwalidäät und dr Erdrag vo de Pflanze erklärt. Mit em Edward
Dr Ilja Iljitsch Metschnikow (russisch Илья Ильич Мечников, wüss. Transliteration Ilʹja Ilʹič Mečnikov, frz. Form Elie Metchnikoff; * 3. Maijul./15. Maigreg. 1845 z Iwanowka bi Charkow, Russischs Käiserriich; † 2. Julijul./15. Juligreg. 1916 z Bariis, Frankriich) isch e russische Zoolog und Immunolog gsi. Si botanisch-mykologischs Autorechürzel (er het au pathogeni Bilz) beschriibe isch „Metschn.“. Er het d Immunabweermechanisme gege Bakterie dur die wisse Bluetkörperli (Phagozytose) entdeggt und d Häilig und Bekämpfig vo dr Cholera erforscht. Im Joor 1908 het er zämme mit em Paul Ehrlich dr Nobelbriis für Medizin überchoo. Embryologische Studien an Insecten. Leipzig 1866. Untersuchungen über die intracelluläre Verdauung bei wirbellosen Thieren. In: Arbeiten aus dem Zoologischen Institut der Universität Wien und der Zoologischen Station in Triest Bd. 5, 1883, S. 141–168 Leçons sur la pathologie comparée de l'inflammation. Paris 1892 (Engl. The Comparative Pathology of Inflammation. London 1893). L'immunité dans les maladies infectieuses. Paris 1901 (Dt. Immunität bei Infektionskrankheiten. Jena 1902; engl. Immunity in infectious diseases. Cambridge 1905). Études sur la nature humaine. Essai de philosophie optimiste. Paris 1903 u. ö. (Engl. The Nature of Man. Studies in Optimistic Philosophy. London 1903 u. ö.; russ. Этюды о природе человека. Moskau 1904 u. ö.; dt. Studien über die
S Metrum (gr. μέτρον métron „Maß, Maßschtaab; Silbèmaß, Versmaß") isch i dè Musigtheory dè Fachbegriff für d Organisation vo Schallimpuls in èm regelmäßigè Bedònigsmuschter, welles dè Hintergrund bildet, uff dè sich diè zitlichi Struktur von èm Stüggle bezièt. Selli zitlichi Struktur wörd vom Rhǜtmus un vom Metrum bildèt, s Bedònigsmuschter isch dè Tagt. D Begriff Metrum un Rhǜtmus wörred nit einheitlich definyrt, dõher hüüfig voduuscht, odder s Metrum wörd im Rhǜtmusbegriff untergordnet. D Übbernaam vom Metrumbegriff uss dè sprõchlichè Versleeri beruèt uff sinèr! Bedütig als Silbèmaß: gmessè bzw. evaluiyrt wörd èrschtens diè quantitativi Duèr (odder Längi) un zweitens s qualitativi Gwicht (d Akzentuation), i dè Sprõch vo dè Wortsilbè, i dè Musig vo dè Motivsilbè. Unterschydlichi Dònduèrè bildet dè Rhǜtmus, unterschydlichi Dòngwicht s Metrum. Wôrend dè Rhǜtmus dè vitale Bewegigsvolauf vo dè Musig phantasyvoll modifizyrt, isch s Metrum a d Formbildigè vo dè Figur, dè Motyv, dè Phrasè, usw. bundè, welli s ideèlli Sinn- odder Bedütigsgfüègi von èm Musigschtüggle darschtellè duèt. Diè folgendi Darschtellig vo dè metrischè Hirarchy nõch Jackendoff un Lerdahl (1983) un Temperley (2001) söll dè Uffbau von èrè metrischè Struktur zeigè. Menschè organisyred d Zit hirarchisch, z. B. bschtòt è Johr uss 12 Mönet, èn Monèt uss
Cornelis (Kees) Vlak (* 30. September 1938 z Amschterdam; † 5. Dezember 2014 z Schoorl) isch èn nidderländischè Komponischt un Musiger gsi. Er hèt für Wärch vo bschtimmtè Genre d Pseudonǜm „Robert Allmend“, „Llano“, „Luigi di Ghisallo“, „Alfred Bösendorfer“ un „Dick Ravenal“ bruucht. Schu als Chind hèt er (Drumbeetè) zämmè mit sim Vater (Klarinettè) in èm Fanfarè-Orcheschter (Spezialform von èm Blõsorcheschter) Musig gmacht. Er hèt am Amschterdamer Konservatorium schtudyrt un d Studiè vom Klavyr (1959), sowiè Drumbeetè un Orcheschterschpyl (1961) mit èm Diplom abgschlossè. Blõsorcheschter-Direktion hèt er am Musiklyzeum z Amschterdam bim Kors Monster un Musigtheory a dè Berkley Highschool z San Francisco studyrt. Wôrend sim Studium hèt er in voschidenè Gruppè un Orcheschter (Revue, Musical, Operettè un Simfonyorcheschter) mitgschpillt. Wegè nèm chronischè Lydè hèt er mit 25 Johr schu s Spillè vo dè eigenè Drumbeetè uffhörè. Er hèt diè freiworreni Zit zum Komponyrè vowendèt, wa ym nationali un internationali Ehr un Uuszeichnigè ybrocht hèt. 1966 Paso Cabaio Paso-doble Calypso - Bolero Bayon 1968 Western Rhapsody 1969 De Bovenwindse Eilanden St. Eustachius Saba St. Maarten 1970 Antiliaanse Suite Aruba Bonaire Curacao 1971 Persons in Brittain Theme Introduction Variation I "The Guards" Variation II "Irish Lady" Variation III "Teddyboys" Variation IV
Hörnli bidütet: i de Schwiz e Sorte vo Teigware – chlini bogni Makkaroni d Verchlinerigsform vom e Horn bi de Hornträger Hörnli (Berg) (1'133 m ü. M.), en Bärg im Züri Oberland, Schwiz e Bärgstazion (2'775 m ü. M.) underhalb vom Hirli (2'889 m), Zermatt, Wallis, Schwiz Hörnli (Arosa) (2'496 m ü. M.), en Felse und e Bärgstazion im Schgigebiet vo Arosa, Graubünda, Schwiz und no es paar Bärg oder Bärggipfel und Höger i de Dütschschwiz e Landzunge bi Oberbolinge, Gmaind Rappi-Jone, Kanton Sanggalle, Schwiz de Friidhoof am Hörnli z Rieche, Basel-Stadt, Schwiz d Sammlig Friidhof Hörnli uf em obe gnennte Friidhoof z Rieche de Hörnlibärg (Hörnleberg) im mittlere Schwarzwald, Bade-Würtebärg, Dütschland
S Belchè-Sischteem umfasst füüf Bärg mit èm Nammè Belchè im Dreiländeregg Dütschland-Frankrych-Schwiz, wo schu dè Keltè als Sunnèkalènder diènt haa chönnt. Es handlet sich um è Erwiterig vom Belchè-Dreiegg. S Zèntrum vom Belchè-Sischteem lyt uff èm südlichstè Bärg vo dè Vogesè, èm Elsässer Belchè (1247 Meter). Vo dört cha mò bi guèter atmosphärischer Sichtwitti wegè dè geometrischè Sichtwitti durch diè erhöhtè Beobachtungspüngt dè högschste Bärg vo dè Alpè, dè Mont Blanc (4810 Meter), un sogar dè fascht 200 Kilometèr entfèrnti un übber 4000 Meter hochi Bärg vo dè Schwizer Alpè sää, dennè iri Haaldè wegè dè Lichtbrechig i dè Atmosphärè unterhalb vom mathematischè Horizont z sää sin. Gnau in öschtlichere Richtig lyt dè 73 Kilometer entfèrnti Schwarzwälder Belchè (1414 Meter), wellè nu 167 Meter höcher isch un übber dè somit d Sunnè a dè Dääg vo dè Daagunnachtglychi uffgòòt, also am Früèlingsaafang un am Hèrbschtaafang. Au umkeert gòt d Sunnè a sellè beidè Dääg vom Schwarzwälder Belchè uus gsää übber dè Elsässer Belchè unter. Zu dè Summersunnèwendi gòt d Sunnè vom Elsässer Belchè uus gsää übber èm 27 Kilometer nordöschtlich glegenè, minim höcher Chlyne Belchè (1272 Meter) un zu dè Wintersunnèwendi übber m 88 Kilometer entfèrntè südöschtlich glegène Schwizer Bôlchè
D Milchsüürbakterie (au Lactobacillales oder Suurmilchbakterie) bilde en Ordnig vo grampositive Bakterie, wo fakultativ anaerob si aber mäistens aerotolerant. Si baue Choolegüdrat zu Milchsüüri ab im ene Brozäss, wo mä as Milchsüürigäärig bezäichnet. Milchsüüribakterie chömme bi Mensche und bin e Hufe Dier vor. Si besiidle under anderem dr Verdauigsdrakt. Au in dr Milch cha mä sä finde. Wenn s gnueg von ene het, foot d Milch afo dick wärde wäge dr Milchsüüri, wo si broduziere. Das isch d Grundlag für d Härstellig vo Joghurt, Chääs und andere Milchbrodukt. Näbe de Milchsüüribakterie, wo industriell gnützt wärde, git s in dere Ordnig au Erreger vo Chrankhäite, z. B. e baar Streptococcus-Arte (Streptokokke). Martin Dworkin, Stanley Falkow, Eugene Rosenberg, Karl-Heinz Schleifer, Erko Stackebrandt (Hrsg.): The Prokaryotes. A Handbook on the Biology of Bacteria, Volume 4: Bacteria: Firmicutes, Cyanobacteria. 3. Auflage. Springer-Verlag, New York 2006, ISBN 978-0-387-25494-4. Paul Vos, George Garrity, Dorothy Jones, Noel R. Krieg, Wolfgang Ludwig, Fred A. Rainey, Karl-Heinz Schleifer, William B. Whitman: Bergey's Manual of Systematic Bacteriology: Volume 3: The Firmicutes. 2. Auflage. Springer-Verlag, New York 2009, ISBN 978-0-387-95041-9. Commons: Milchsäurebakterien (Lactobacillales) – Sammlig vo Multimediadateie Wikispecies: Lactobacillales – Arteverzeichnis Allergiivorsorg dur Milchsüüribakterie
D Schotte, au Sirte, Sirmende, Chääsmilch oder hoochdütsch Molke(n) gnännt, isch e wässrigi, grüenlig-gääli Flüssigkäit, wo bim Cheesmache entstoot. D Schotte wird abgsonderet, wenn d Milch zu Chääs oder Kwark grunne isch. Es git zwäi Sorte vo Molke: d Süessmolke (au Labmolke), wo entstoot, wemm mä Milch bim Cheesmache mit Lab dickmacht, und d Suurmolke, wo s git, wemm mä d Milch mit Milchsüüribakterie behandlet. D Schotte wird hütte hauptsächlig an Söi verfüeteret, vor allem in dr Form vom ene Bulver. E Hufe Cheesereie schaffe dorum äng mit Söimäster zämme. Us Süessmolke macht mä dr Molkechääs, wo s fast kä Fett din isch. Noch em Häissmache bilde sich uf dr Oberflechi vo dr Sirte Flöckli und us dene macht mä dr Chääs. Vilmol wird d Süessmolke no aagsüürt. Guet bekannt si d Chäässorte Ricotta, Ziger, der korsisch Brocciu oder dr norwäägisch Bruunchääs. Schotte duet mä in verschidnigi Erfrüschigsgetränk (z. B. Rivella) und au in Cola, Öpfelschorle und Orangschelimonade. H.G. Kessler: Lebensmittel- und Bioverfahrenstechnik, Molkereitechnologie. A. Kessler, München 1996, ISBN 3-9802378-4-2. P. Walstra, J.T.M. Wouters, T.J. Geurts: Dairy Science and Technology. CRC Press, Boca Raton FL 2006, ISBN 0-8247-2763-0. T. Sienkiewicz, C. Riedel: Whey and Whey Utilization. Th. Mann, Gelsenkirchen-Buer 1990,
Yazılıkaya (; törkisch „agmoolete Fels“) isch e wichtigs Hailigtum vo de Hethiter gsii, i de Nööchi vo de hethitische Hoptstadt Ḫattusa. S Hailigtum bistoot usere natürliche Felsgruppe und emene Tempel bim Iigang. In e paar Felse sind Götterbilder inegmaisslet wore, wo s spoothethitische Pantheon abbildet. Dezue chömet no Abbildige vo Schutzdämone und vom hethitische Grosskönig Tudḫaliya IV. Sitt ane 1986 ghört Yazılıkaya zäme mit de Uusgrabige vo Ḫattusa zom UNESCO-Weltkulturerb und isch e Tail vom törkische Nationalpark Boğazköy-Alacahöyü (Boğazköy-Alacahöyük Tarihi Milli Parkı). 40.02527777777834.632777777778Koordinate: 40° 1′ 31″ N, 34° 37′ 58″ O Yazılıkaya​ Yazılıkaya litt am Berghang östlich vo de hethitische Hoptstadt Ḫattusa bim hüttige Dorf Boğazköy (Boğazkale). Vo de eemoolige Hoptstadt isch e Prozessionsweg zom Hailigtum ggange, wo nume ahand vo de Topographii erschlosse were cha. Deno isch de vo de Understadt vo Ḫattusa eweggange, öber de Bach, wo d Stadt im Norde abgrenzt. De Weeg goot richtig Nordoste de Hang doruuf. Halbwegs chunnt d Felsgruppe Osmankayası mitere Quelle. Do sind hethitischi Gräber gfunde wore. Südlich vo Yazılıkaya flüüsst de Bach Büyükkaya. S Hailigtum Yazılıkaya bistoot usere Aasammlig vo Felse us Chalchstai, wo meriri Chammere und Nische bildet und emene Tempelkomplex. D Felse bildet zwoo Hoptchammere, di „Grooss Chammere A“
Di reformierti Chile Huuse isch di reformiirti Chile in de aargauische Gmeind Huuse in de Schwiiz. D Chile ghört de Chilegmeind Windisch und isch im 1978i bauet worde. Si ligd weschtlich oberhalb vom Dorf am Waldrand. D Chile het en Chileturm, wo nordöschtlich näbem Gebäude stoht. De Glockestuehl stoht uf sechs Süüle und het uf de Nordweschtsite - Richtig Dorf - en Uhr. S Chilegebäud selber het nebem Sakralruum witeri Rüüm, wo für Veraastaltige chöi gnutzt werde. Commons: Reformiirti Chile Huuse – Sammlig vo Multimediadateie 47.4630718.214331Koordinate: 47° 27′ 47,1″ N, 8° 12′ 51,6″ O; CH1903: 658488 / 257210
Früschchääs si Chäässorte, wo, im Gegesatz zu vile andere Chäässorte, nit oder nume seer wenig müesse rife und wo mä sofort cha ässe. Iire Wasserghalt isch hooch, z Dütschland zum Bischbil muess er in dr fettfreie Chääsmasse mee as 73 Brozänt usmache. Dorum cha mä Früschchääs nid lang ufbewaare und er muess mögligst chüel glaageret wärde. Für zum Früschchääs mache, brucht mä weniger Lab as für anderi Chäässorte, d Tämpratuur bi dr Denaturierig isch niidriger, aber d Zit, wo s brucht, lenger. Mänggisch mischt mä Chuchichrüter dri und Gwürz. Es git en mit weenig aber au mit vil Fettghalt. Bischbil vo Früschchääs: Brousse du Rove, Burrata, Hüttechääs, änglisch cottage cheese Mascarpone, Panir, Kwark, oder Wisschääs, wird nit dur Lab, sondern mit Hilf vo Milchsüüri denaturiert), Raam-, Doppelraam- oder Drefachraamchääs, Ricotta Ziger Früschchääs häi kä Rinde und iir Aroma isch früsch und mild. Die mäiste si greemig und wäich und wärde dorum vilmol in Kunststoffbächer verpackt. D Farb änderet sich vo milchwiss bis bruun, je nochdäm wivil Fett din isch. Z Dütschland darf Früschchääs nume us bastörisierter Milch gmacht wärde, und nit us Roomilch.
Dr Erasmusbryys wird syter anne 1958 vu dr niderländische Stiftig Praemium Erasmianum an Personen oder Inschtitutione verlihe, wu ne wichtige Bydrag im kulturälle, sozialen oder sozialwisseschaftlige Beraich glaischtet hän. Benännt isch dr Bryys noch em Humanischt Erasmus vu Rotterdam (ca. 1465–1536). D Stiftig isch am 23. Juni 1958 vum Prinz Bernhard vu dr Niderlande grindet wore. Dr Bryys isch mit 150.000 Euro dotiert un wird alljohr im Paleis op de Dam z Amsterdam vergee. 1958: s eschtrychisch Volk 1959: Robert Schuman, Karl Jaspers 1960: Marc Chagall, Oskar Kokoschka 1962: Romano Guardini 1963: Martin Buber 1964: Union Académique Internationale 1965: Charles Chaplin, Ingmar Bergman 1966: Herbert Read, René Huyghe 1967: Jan Tinbergen 1968: Henry Moore 1969: Gabriel Marcel, Carl Friedrich von Weizsäcker 1970: Hans Scharoun 1971: Olivier Messiaen 1972: Jean Piaget 1973: Claude Lévi-Strauss 1974: Ninette de Valois, Maurice Béjart 1975: Ernst Gombrich, Willem Sandberg 1976: Amnesty International, René David 1977: Werner Kaegi, Jean Monnet 1978: Marionettetheater La Marionettistica vu dr Brieder Napoli Ţǎndǎrica vu dr Margareta Niculescu Théatre du Papier vum Yves Joly Bread and Puppet vum Peter Schumann 1979: Die Zeit, Neue Zürcher Zeitung 1980: Nikolaus Harnoncourt, Gustav Leonhardt 1981: Jean Prouvé 1982: Edward Schillebeeckx 1983: Raymond Aron, Isaiah
Pepsin (vo griechisch πέψις pepsis, „Verdauig“) isch e Verdauigsenzüüm, e so genannti Peptidase, und het e Lengi vo 327 Aminosüürene. Es wird in de Hauptzälle vom Magefundus vo Wirbeldier, also au vom Mensch, bildet, und isch für en Abbau vo Protein, wo mit dr Naarig ufgnoo wärde, zueständig. Es wird mänggisch in Naarigsmiddel iine do, wie zum Bischbil ins Pepsi Cola, zum d Verdauig fördere. S Pepsin isch as ersts dierischs Enzüüm im Joor 1836 vom dütsche Füsiolog Theodor Schwann entdeggt worde. 1930 isch s zum erste Mol vom amerikanische Chemiker John Howard Northrop isoliert und in kristalliner Form härgstellt worde.
Chymosin (au Rennin; vo griechisch χυμός chymos ‚Flüssigkäit’) isch en Aspartat-Endopeptidase (Protease). S Rinder-Chymosin findet mä als Labenzüüm im vierte Mage (Labmage) vo Chälber, wo s Milchäiwiss, bsundrigs s Casein, denaturiert und eso hilft, si z verdaue. S Chymosin wird in dr Form vom Vorlöiferprotein PreProChymosin synthetisiert. Das cha dur aminoterminali Abspaltig vo Peptid zum ProChymosin, PseudoChymosin und schliesslig in die aktivi Enzüümform Chymosin umgwandlet wärde. Industriell wird Chymosin brucht zum Chääs härzstelle. Früener het mä s as Labfermänt us Chälbermääge gsammlet, sit de 1990er Joor wird s au gentechnisch härgstellt. Renate Wahrig-Burfeind (Hrsg.): Wahrig. Illustriertes Wörterbuch der deutschen Sprache. ADAC-Verlag, München 2004, ISBN 3-577-10051-6, S. 159. Chymosin bei TransGen Archivlink (Memento vom 16. April 2015 im Internet Archive)
Dr Daniel Andreas Lede Abal (* 1. Juni 1976 z Stuegert) isch e dytsche Bolitiker (Bindnis 90/Di Griene). Syter anne 2011 isch er Abgordnete im Landdag vu Bade-Wirttebärg. Dr Vater vum Daniel Lede Abal isch e Spanier, sy Mueter e Dytschi. Är isch z Stuegert, z Korntal un z Ditzenga ufgwachse un isch z Korntal uf d Grundschuel un s Gymnasium. Noch em Abitur 1995 het er sy Zivildienscht in eme Caritas-Wohnhaim fir gaischtig un mehfach behindereti Erwachseni z Bad Cannstatt gmacht. Derno het er an dr Universitet Dibenga e Lehramtsstudium mit dr Fächer Dytsch, Bolitikwisseschaft un Spanisch aagfange, des aber abbroche. Är het derno in ere Wyyhandlig gschafft un isch schließli Gschäftsfierer vun ere wore. In dr frieje 1990er Johr isch dr Lede Abal dr Jungdemokrate noogstande. Im Friejohr 1997 isch er Mitglid bi dr Griene Hochschuelgruppe Dibenga wore un isch as Studänteverdrätter au im Chlaine Senat un im AStA gsii. Mitglid vu Bindnis 90/Di Griene isch er anne 1998 wore. Vu 2000 bis 2011 isch er Mitglid im Vorstand vum griene Stadtverband Dibenga gsii, zueständig fir d Finanze. Vu 2004 bis 2009 isch er Abgordnete im Kraisdag vum Landkrais Dibenga gsii. Dert isch er Mitglid im Verwaltigs- un