rlitschk/wikidir huggingface dataset:
D Kore (Jupitermoo XLIX) isch ain vu de ussere Zwergmonde vum Planet Jupiter. D Kore (S/2003 J 14) isch am 8. Februar 2003 vu de Astronome Scott S. Sheppard, David C. Jewitt und Jan Kleyna entdeckt worre. Der Mond isch noch de griechische Göttin Kore binennt, sini Entdeckigsbinennig vu de Systematik vu de Internationale Astronomische Union IAU isch S/2003 J 14 bezaichnet. D Kore umchraist de Jupiter ime middlere Abstand vu 24.011.000 km in 779 Däg, 4 Stunde un 19 Minute. D Bahn wiist ä Exzentrizität vu 0,3351 uf. Mit ere Naigig vu 144,529° isch d Bahn retrograd, d. h., der Mond beweggt sich entgege vu de Rotationsrichtig vum Jupiter um de Planet. Ufgrund vu sine Bahnaigeschafte wird d Kore de Pasiphae-Gruppe, benennt nooch em Jupitermond Pasiphae, zuegordnet. D Kore besitzt ä Durmesser vu etwa 2 km. D Dichti vu 2,6 g/cm3 isch ä bloßi Muetmaßig, falls der Mond iberwigend us silikatischem Gstai ufbaut isch. Si wiist ä sehr dunkli Oberflächi mit ere Albedo vu 0,04 uf, d. h., bloß 4 % vum igstrahlte Sunneliecht werre reflektiert. Wie bi allene ussere, chleine Jupitermönd sin die Date iber die physikalische Eigeschafte sehr usicher. Sälli Mönd sin so chlei, dass si au
S/2003 J 23 isch ain vu de ussere Zwergmönd vum Planet Jupiter. S/2003 J 23 isch am 6. Februar 2003 vu de Astronome Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Jan Kleyna un Yanga R. Fernández entdeckt worre. Der Mond het noch kai offizielle Namme erhalde – bi de Jupitermonde sin des in de Regel wiblichi Gstalte us de grichische Mythologi – sundern wird entsprechend vu de Systematik vu de Internationale Astronomische Union IAU vorläufig als S/2003 J 23 bezaichnet. S/2003 J 23 umchraist de Jupiter ime middlere Abstand vu 23.563.000 km in 732 Däg, 10 Stund un 34 Minute. D' Bahn wiist ä Exzentrizität vu 0,2714 uf. Mit ere Naigig vu 146,314° isch d'Bahn retrograd, d. h., der Mond beweggt sich entgege vu de Rotationsrichtig vum Jupiter um de Planet. Ufgrund vu sine Bahnaigeschafte wird S/2003 J 23 de Pasiphae-Gruppe, benennt nooch em Jupitermond Pasiphae, zuegordnet. S/2000 J 23 besitzt ä Durmesser vu etwa 2 km. D'Dichti vu 2,6 g/cm3 isch ä bloßi Muetmaßig, falls der Mond iberwigend us silikatischem Gstai ufbaut isch. Er wiist ä sehr dunkli Oberflächi mit ere Albedo vu 0,04 uf, d. h., bloß 4 % vum igstrahlte Sunneleecht werre reflekteert. Si schinbari Helligkait betrait 18,7m.
D Lischt vun dr Gmeina im Département Oise zellt àlla 679 Gmeina ìm Département Oise uf. Gmeina bìs 2015 Gmeina bìs 2016 Gmeina bìs 2017 Gmeina bìs 2018 2019: Füsion Énencourt-le-Sec, Boissy-le-Bois un Hardivillers-en-Vexin → La Corne en Vexin Füsion Formerie un Boutavent → Formerie Füsion Beaumont-les-Nonains, La Neuville-Garnier un Villotran → Les Hauts Talican Füsion Fresneaux-Montchevreuil un Bachivillers → Montchevreuil Füsion Villers-Saint-Frambourg un Ognon → Villers-Saint-Frambourg-Ognon 2018: Füsion Villers-sur-Trie un Trie-Château → Trie-Château 2017: Füsion Auneuil un Troussures → Auneuil Füsion Le Déluge, La Neuville-d’Aumont un Ressons-l’Abbaye → La Drenne 2016: Füsion Anserville, Bornel un Fosseuse → Bornel
D Chlaistadt Wäär ([ʋæ:r]; dt. Wehr) lit im Süde vu Bade-Württeberg im Landchrais Waldshuet. Dert lit si zwische Schopfe un Bad Säckinge an de Weere und zwar numme wänig underhalb vum Weerestausee un vum wildromantische Weeredal. Numme wänig südlich vu de Stadt fließt de Rhi. Nooch Basel, wo witter westlich am Rhichnick lit, sin s Luftlinie nummenu etwa 25 km flussabwärts. Zu dä Iiwohner vo Wäär seit mer mangmol au "abgrutschti Hotzeweldler". Im 1972 iigmeindete Ortsteil Öflinge (un im sunschtige Umland) sait me amme: „Vo Währ chunt nüt rächts här!“. Wäär isch öbbe fümf bis sechs Kilometer nördlig vom Hochrhy an sinem rächte Näbefluss, de Weere. Nördlig und östlig vo Wäär isch de südligst Deil vom Schwarzwald; uff de westlige Site fangt de Dinkelberg a. S Sydligsgebiet längt vom Chärnort, wo diräkt dört lit, wo d Weere uss em Schwarzwald usechunnt, bis witer im Süde, de undere Weere entlang, über Öflikche bis uff em Brännet am Rhy, wo do d Gränze zu de Schwiz bildet. Wäär hät im Weste e Verbindig zu Schopfe (Eichener Höhi) und im Süde eini zu Bad Säckige. Witer im Norde chunnt mer zum Weerestausee und witer durch s dief, wild Weeredal uff Dodtmis. Z Brennet
D Lischt vun dr Gmeina im Département Savoie zellt àlla 273 Gmeina ìm Département Savoie uf. Gmeina bìs 2015 Gmeina bìs 2016 Gmeina bìs 2018 2016: Füsion Aime, Granier un Montgirod → Aime-la-Plagne Füsion Albens, Cessens, Épersy, Mognard, Saint-Germain-la-Chambotte un Saint-Girod → Entrelacs Füsion Bellentre, La Côte-d’Aime, Mâcot-la-Plagne un Valezan → La Plagne Tarentaise Füsion Saint-Martin-de-Belleville un Villarlurin → Les Belleville Füsion Fontaine-le-Puits un Salins-les-Thermes → Salins-Fontaine 2017: Füsion La Perrière un Saint-Bon-Tarentaise → Courchevel Füsion Montaimont, Montgellafrey un Saint-François-Longchamp → Saint François Longchamp Füsion Bramans, Lanslebourg-Mont-Cenis, Lanslevillard, Sollières-Sardières un Termignon → Val-Cenis 2019: Füsion Les Belleville un Saint-Jean-de-Belleville → Les Belleville Füsion Aigueblanche, Le Bois un Saint-Oyen → Grand-Aigueblanche Füsion Les Marches un Francin → Porte-de-Savoie Füsion Saint-Genix-sur-Guiers, Gresin un Saint-Maurice-de-Rotherens → Saint-Genix-les-Villages Füsion Hermillon, Le Châtel un Pontamafrey-Montpascal → La Tour-en-Maurienne Füsion La Léchère, Bonneval un Feissons-sur-Isère → La Léchère Füsion Randens un Aiguebelle → Val-d’Arc Füsion La Rochette un Étable → Valgelon-La Rochette
S/2003 J 19 isch ein vu dr ussere Zwergmönd vum Planet Jupiter. S/2003 J 19 isch am 6. Februar 2003 vu dr Astronome Brett Gladman, Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Jan Kleyna, John J. Kavelaars, Jean-Marc Petit un Lynne Allen entdeckt worre. Säller Mond het noch kei offizielle Namme erhalde – bi dr Jupitermönd sin säll in dr Regel wiblichi Gstalte us dr grichische Mythologi – sundern wird nooch dr Systematik vu dr Internationale Astronomische Union IAU vorläufig als S/2003 J 10 bezeichnet. S/2003 J 19 umchreist dr Jupiter ime middlere Abstand vu 23.533.000 km in 740 Däg, 10 Stunde un 5 Minute. D'Bahn wiist e Exzentrizität vu 0,2478 uf. Mit ere Neigig vu 165,153 isch d'Bahn retrograd, d. h., säller Mond beweggt sich entgege vu dr Rotationsrichtig vum Jupiter um dr Planet. Ufgrund vu sine Bahneigeschafte wird S/2003 J 19 dr Carme-Gruppe, benennt nooch em Jupitermond Carme, zuegordnet. S/2000 J 19 besitzt e Durmesser vu öppe 2 km. D'Dichti vu 2,6 g/cm3 isch e blossi Muetmassig, falls dr Mond iberwigend us silikatischem Gstei ufbaut isch. Er wiist e sehr dunkli Oberflächi mit ere Albedo vu 0,04 uf, d. h., bloss 4 % vum igstrahlte Sunneliecht werre reflektiert. Si
D Berner-Oberland-Bahn (abgekürzt: BOB, Eigeschribwis durch ds Unernähme: Berner Oberland-Bahn) isch e Schmalspurbahn im Berner Oberland ider Schweiz. Disi Meterspurbahn isch am 1. Juli 1890 eröffnet und am 17. März 1914 elektrifiziert worde. Si füehrt vo Interlaken Ost über Zweilütschinen uf Lauterbrunnen und Grindelwald. D Bahn ghört zämme mit der Schynigen Platte-Bahn zu de Berner Oberland-Bahnen AG, ere Aktiengesellschaft. D amtliche Initiale BOB gälte für ds Unernähme, also ou für d SPB. De Streckeverlouf entspricht eme Ypsilon und faht am Bahnhof Interlake Ost a, wo Aschluss zer normalspurig BLS und zer meterspurig Brünigstrecke vo der Zentralbahn besteit. Zwar besteit ds Interlake Ost Gleisverbindig zer Brünigbahn, wäge de unterschiedliche Fahrdrahtspannige brucht aber jedi Gschellschaft seperati Gleis. D Strecki füehrt zerst uber Wilderswil uf Zweilütschine. Ds Wilderswil faht im Bahnhof d Schynige Platte-Bahn (SPB) a, ds Zweilütschine teilt sich d Strecki uf Grindelwald und Luterbrunne. Uf der Strecki uf Luterbrunne hets zwei Zahnstangeabschnitt, d Maximalstigig betreit hie 96 ‰. In Richtig Grindelwald ligt de erschti Zahnstangeabschnitt uf ganzer Längi zwische de Bahnhöf Lütschental und Burglauenen mit enre Maximalstigig vo 120 ‰. De zweit befind sich uf de letzte 1,5 km vorem Bahnhof Grindelwald. Ds Grindelwald und Luterbrunne bsteit e Umstigemöglichkeit zur Wengernalpbahn
Bundestag stoht för: Deutscher Bundestag, s Parlament vo de Bundesrepublik Dütschland Bundestag (Deutscher Bund), de Gsandtekongress vo de Mitglidstaate vom Dütsche Bund (1815–1866) Bundestag (Österreich), s ehmolige Akklamazionsorgan vom Bundesstaat Öschtriich (1934–1938) Bundestag (Website), d Website vom dütschen Bundestag DFB-Bundestag, s högschte Gremium vom Dütsche Fuessball-Bund U-Bahnhof Bundestag, d Stazion vo de U-Bahnlinie 55 z Berlin, wo am 8. August 2009 eröffnet woren isch
S/2003 J 15 isch ain vu de ussere Zwergmonde vum Planet Jupiter. S/2003 J 15 isch am 6. Februar 2003 vu de Astronome Scott S. Sheppard, David C. Jewitt, Jan Kleyna un Yanga R. Fernández entdeckt worre. Der Mond het noch kai offizielle Namme erhalde – bi de Jupitermonde sin des in de Regel wiblichi Gstalte us de grichische Mythologi – sundern wird entsprechend vu de Systematik vu de Internationale Astronomische Union IAU vorläufig als S/2003 J 15 bezaichnet. S/2003 J 15 umchraist de Jupiter ime middlere Abstand vu 22.627.000 km in 689 Däg, 18 Stunde un 29 Minute. D'Bahn wiist ä Exzentrizität vu 0,1910 uf. Mit ere Naigig vu 146,501° isch d'Bahn retrograd, d. h., der Mond beweggt sich entgege vu de Rotationsrichtig vum Jupiter um de Planet. Ufgrund vu sine Bahnaigeschafte wird S/2003 J 15 de Ananke-Gruppe, benennt nooch em Jupitermond Ananke, zuegordnet. S/2003 J 15 isch s'usserst Mitglid vu de Gruppe. S/2000 J 15 besitzt ä Durmesser vu etwa 2 km. D'Dichti vu 2,6 g/cm3 isch ä bloßi Muetmaßig, falls der Mond iberwigend us silikatischem Gstai ufbaut isch. Er wiist ä sehr dunkli Oberflächi mit ere Albedo vu 0,04 uf, d. h., bloß 4 % vum igstrahlte
D BOB ABDeh 8/8 sind dreiteiligi meterspurige elektrische Niederflur-Gelenktriebzüge vo der Berner-Oberland-Bahn (BOB) inder Schwiz für gemischten Adhäsions- und Zahnradbetrieb, härgstellt vo Stadler Bussnang. Fer d Tribwage ABeh 4/4 I us de Jahr 1965 und 1979 und d dezue passende Personenwage zu ersetze, bstellt d BOB im Sommer 2014 bi Stadler Rail sächs driteiligi Tribzüg mit Adhäsions- und Zahnradatrib. Der Bestellig isch e vertiefti Evaluation mit drei geprüfte Variante vorus gange: Bi der Evaluation stöhnt d extreme Nachfrageschwankige vo Hoch- und Nebensaison der im Tourismusvercher tätige Berner Oberland-Bahn (BOB) im Zentrum. Ds z beschaffend Rollmaterial muess so usgleit si, dass sich die Kompositione einfach a d Nachfrage apasse la. Ds Platzagebot der Variante „mittel“ entspricht am beschte der Verchersnachfrag ide Randzite, so dass e dreiteilige Tribzug zu dise Zite als Alleifahrer igsetzt wärde chan. D BOB entschiedet sich für de Chouf vo sächs dreiteilige Triebzüg und drei witere Gelenksteuerwagen (GSW) ABt 431–433. D füf bereits vorhandene Niederflurgelenkstürwage ABt 421–425 usem Jahr 2004 wird für de Betrib mit de ABDeh 8/8 apasst. Jede Tribzug bsteit useme vierachsige Mittelwage, uf dem uf jeder Site e Endwage mit je eme Drehgestell ufgsatlet isch. Alli vier Drehgestell sind im Wesentliche glich bout und verfüge
Dr Sant Theodul, wo im spoote 4. Joorhundert im Wallis gläpt het, isch e Bischof gsi und het z Octodurus, der antike Stadt im Gebiet vom hütige Martinach im Underwallis, gwoont. Oktodurus isch dr Houptort vo dr römische Alpeprovinz Vallis Poenina gsi. Em erschte bikante Walliser Bischof sin Name isch Theodor oder gnauer Theodor vo Octodurus gsi. Jetz gchönnt me ne aber fasch nur no als dr Heilig Theodul und i dr Umgangssprooch als dr Sankt Joder – im Walliserdütsch seit men em Sant Jodern. Dr Joder isch dört au e beliepte Vorname. Dr Theodul isch dr Landespatron vom Wallis und vom Bischtum Sitte. Dr Theodor chönt, wie me vrmuetet, us em Oschte vom Römische Rych cho sy; dr Lucien Lathion het hingäge probiert z zeige, ass er au grad so guet us ere vornääme Familie im Wallis chönt gsi sy. Er ghört zu de früene chrischtliche Bischöf us em 4. Joorhundert. Grad öppe zu Läbzyte vom Bischof Martin vo Tours isch er im Wallis im Amt gsi. Anne 381 chunt ime Dokumänt vom Konzyl z Aquileia s erschte Mol dr Bischof Theodor vor, im latynische Tegscht stoot: Theodorus episcopus Octodorensis, und do drmit isch är dr eerscht Bischof, wo
Dr Mauritius (das isch latynisch, uf Düütsch heisst er Moritz) het – wie men in ere alte Gschicht us em früene Mittelalter list – im spoote dritte Joorhundert gläbt und isch dr Afüerer von ere röömische Militärabteilig us Egüpte gsi. Dere Truppe git d Gschichtskwelle dr Naame Thebäischi Legioon. Es heisst im Buech, wo dr Bischof Eucherius vo Lyon im füüfte Joorhundert gschribe het, die chrischtliche egüptische Soldate sige mit dr Armee vom Mitkaiser Maximian is Wallis, uf Martinach cho, wo dr Kaiser öfentlich de heidnische Götter es Opfer brocht heig. D Thebäer sige nit a die Fyr cho, und do sige si uf Gheiss vom Maximian bim Doorff Agaunum umprocht worde. Si gälte drum als chrischtlechi Märtirer. Die grusami Sach sig, je nochdäm wie me d Gschichtskwelle düütet, öppen ane 285 oder 303 bassiert. Es sig denn, so goot d Gschicht wyter, es paarne vo de Thebäer glunge, us em Wallis z flüchte, öppen em Urs und em Viktor, und au em Felix und dr Regula, wo uf Züri sind. S römische Militär heig se drno aber doch gly gfunde, und si sige, wil si tapferi Chrischte blibe sind, als Find vom ofizielle Götterglaube tötet worde. So isch die
Dr Felix und d Regula sind zwäi Häilegi vo de katolische Chile, und si sind die bekantischte Zürcher Stadtpatröön. Es git en alti Gschicht, wo säit, die beede siged i dr antyke Zyt vo Ägipten uf Öiropa und über d Bäärgen is Wallis und vo doo bis uf Züri cho, wo si gstoorbe siged. Sit em Mittelalter isch das äini vo de populäärschte alten Überliferige vo Züri, sogar au uf em Gält vom alte Züri findet me s Bild vo de beede Häilige, und es git bis hüt es paar Chile mit irne Nääme, wo dezue ane au als Vornääme ämel bis vor churzem immer no beliept gsi sind. Ume Fyrtig zum Adänke a de Felix und d Regula, em 11. Septämber, isch z Züri all Joor s grosse Fäscht vom Chnabeschüüsse. Es isch im usgänte dritte Jorhundert gsi, s git Lüüt wo säged anne 285, oder au am Afang vom vierte Joorhundert, wo e röömischi Armee vo Italien uus übere Bärnhardsbärg is Wallis, also dozmol d Provinz Vallis Poenina, choo isch zum wyter ääne z Gallie go Chrieg füere. Bi de Stadt Octodurus, em hütige Martinach, heig de Befäälshaber Maximian – dä isch Underkaiser gsi, also de Ghilf vom
Die Thebäischi Legioon isch en Einheit vo dr antike röömischen Armee, wo i dr chrischtleche Tradizioon vorchunt. D Gschicht, wo s drum goot, sig am Ändi vom dritte Joorhundert bi dr Oortschaft Agaunuum i dr römische Provinz Vallis Poenina, em hütige Sankt Moritz im Underwallis, bassiert. Es wird gseit, alli Soldate von ere römische Legioon sigen umprocht worde, wil si Chrischte gsi sigen und drum nit bim heidnische Götterkult mitgmacht heige. Me fyret ires Adänke als chrischtlechi Märtirer am zääten und elfte Oktober. Dr Bischof Eucherius vo Lugdunum, em hütige Lyon, wo im füüfte Joorhundert gläbt het, het vo dere tragische Sach ghört und se ufgschribe. Sini Schrift passio Acaunensium martyrum, uf düütsch: «s Lyde vo de Märtürer vo Agaunum», isch dr Afang vo dr Überliferigsreie. Dr Tegscht isch i de Büecher vo de Monumenta Germaniae Historica abtrukt. Dr Bischof Eucherius het d Informazioon vom Gämfer Bischof Isaak und dä het se schynts vom Walliser Bischof Theodor gha. En andere Kwelletegscht, wo ufs füüfte Joorhundert zrugg goot und wo me dr Verfasser nit könnt, isch i dr Biblioteek vom Chlooschter Äisidle. D Gschichtsforscher sind scho vil über die Verzellig go nochedänken und schrybe. Guet und sorgfältig het d Berthe Widmer
S/2003 J 16 isch ein vu de ussere Zwergmönd vum Planet Jupiter. S/2003 J 16 isch am 6. Februar 2003 von den Astronomen Brett Gladman, John J. Kavelaars, Jean-Marc Petit, Lynne Allen, Scott S. Sheppard, David C. Jewitt un Jan Kleyna entdeckt worre. Der Mond het noch kai offizielle Namme erhalde – bi de Jupitermonde sin des in de Regel wiblichi Gstalte us de grichische Mythologi – sundern wird entsprechend vu de Systematik vu de Internationale Astronomische Union IAU vorläufig als S/2003 J 16 bezaichnet. S/2003 J 16 umchraist de Jupiter ime middlere Abstand vu 20.957.000 km in 616 Däg, 8 Stunde un 38 Minute. D'Bahn wiist ä Exzentrizität vu 0,2246 auf. Mit ere Naigig vu 148,537° isch d'Bahn retrograd, d. h., der Mond beweggt sich entgege vu de Rotationsrichtig vum Jupiter um de Planet. Ufgrund vu sine Bahnaigeschafte wird S/2003 J 16 de Ananke-Gruppe, benennt nooch em Jupitermond Ananke, zuegordnet. S/2000 J 16 besitzt ä Durmesser vu etwa 2 km. D'Dichti vu 2,6 g/cm3 isch ä bloßi Muetmaßig, falls der Mond iberwigend us silikatischem Gstai ufbaut isch. Er wiist ä sehr dunkli Oberflächi mit ere Albedo vu 0,04 uf, d. h., bloß 4 % vum igstrahlte Sunneleecht werre reflekteert.
D Baanschtrèggi Pisa–Genua isch eini vo dè Hauptschtrèggi vo dè FS z Italiè. D Baanschtrèggi füürt am Tǜrrhenischè Meer draa nõch. Vo Genua gòt si diè gsamti ligurischi Levante in südöschtlicher Richtung nõch abbè. Nõch dè Levante gòt d Strèggi übber diè toskanischi Küschtèlandschaft vo dè Versilia bis zuè dè toskanischè Stadt Pisa. Sie isch durchgängig zweigleisig uusbaut un vobindet näbbè Genua un Pisa d Brovinzhauptschtädt Massa-Carrara un La Spezia. Im Baanhof Pisa gòt si i d d Baanschtrèggi Pisa-Rom übber. Dè Baanvokeer wörd vom Übberwachungssischteem Sistema di Comando e Controllo (SCC) vo dè Baangsellschaft Rete Ferroviaria Italiana bedribbè un kontrollyrt. Vom Standort z Pisa organisyrt s Sischteem dè Vokeer im Abschnitt vo Rom (Maccarese) bis Seschtri Levante, wo è insgsamt 420 Kilometer langes Schinnènetz darschtellè duèt. Von èm wittèrè Standort z Genua (Teglia) kontrollyrt d SCC d Strèggi Seschtri Levante–Genua. D Baanschtrèggi isch in meerèrè Deilabschnitt zwǜschè 1861 un 1874 baut worrè un hèt è Längi vo 165 Kilometer. Commons: Bahnstrecke Pisa–Genova – Sammlig vo Multimediadateie Impianti FS. In: I Treni Nr. 260 (Juni 2004), S. 6. Impianti FS. In: I Treni Nr. 256 (Februar 2004), S. 6. Impianti FS. In: I Treni Nr. 234 (Februar 2002), S. 5–6.
S/2003 J 17 isch ein vu dr ussere Zwergmönd vum Planet Jupiter. S/2003 J 17 isch am 6. Februar 2003 vu de Astronomen Brett Gladman, John J. Kavelaars, Jean-Marc Petit, Lynne Allen, Scott S. Sheppard, David C. Jewitt un Jan Kleyna entdeckt worre. Der Mond het noch kai offizielle Namme erhalde – bi de Jupitermonde sin des in de Regel wiblichi Gstalte us de grichische Mythologi – sundern wird entsprechend vu de Systematik vu de Internationale Astronomische Union IAU vorläufig als S/2003 J 17 bezaichnet. S/2003 J 17 umchraist de Jupiter ime middlere Abstand vu 22.992.000 km in 714 Däg, 11 Stunde un 17 Minute. D'Bahn wiist ä Exzentrizität vu 0,2378 uf. Mit ere Naigig vu 164,917° isch d'Bahn retrograd, d. h., der Mond beweggt sich entgege vu de Rotationsrichtig vum Jupiter um de Planet. Ufgrund vu sine Bahnaigeschafte wird S/2003 J 17 de Carme-Gruppe, benennt nooch em Jupitermond Carme, zuegeordnet. S/2000 J 17 besitzt ä Durmesser vu etwa 2 km. D'Dichti vu 2,6 g/cm3 isch ä bloßi Muetmaßig, falls der Mond iberwigend us silikatischem Gstai ufbaut isch. Er wiist ä sehr dunkli Oberflächi mit ere Albedo vu 0,04 uf, d. h., bloß 4 % vum igstrahlte Sunneleecht werre reflekteert.
BDt isch ider Schwiz e üblichi Serienbezeichnig für Stürwage mit Sitzplätz der zweit Klasse und Gepäckabteil. Sottigi Fahrzeuge sind bi de SBB und mehrere Privatbahnen im Isatz. Ds chline i vom Seetalwage wist ufene offeni Plattform hi. SBB SBB BDt (EW II), 50 85 82-33 910-939; Einheitswagen II für VST IIId (RBe 4/4, Re 4/4 II-IV, Re 6/6, RBDe 4/4) SBB BDt ex SBB ABt (EW I), 50 85 82-33 960-980; Einheitswagen I für VST IIId (RBe 4/4, Re 4/4 II-IV, Re 6/6, RBDe 4/4) SBB BDt (EW I), 50 85 92-33 950-955; Umbau us B EW I (NPZ Front) für VST IIId (RBe 4/4, Re 4/4 II-IV, Re 6/6, RBDe 4/4) SBB BDt (LS), 50 85 82-33 900; Leichtstahlwagen für Re 4/4 I (usrangiert) SBB BDti, 50 85 82-03 900 - 906; uf Basis Leistahlwagen Typ Seetal für Ae 3/5 (nur 10218-26) Be 4/6, De 4/4 (usrangiert) RhB RhB BDt
ABt isch d Typebezeichnig für zweiklassigi (1. und 2. Klass) Stüürwage i der Schwiz, wo in Kombination mit einem oder mehrere Tribfahrzüg e Pendelzug bilde. ABt sind bi vilne schwizerische Bahne im Isatz gstande, so z. B. bi de Schwizerische Bundesbahne, der BLS AG, der Berner-Oberland-Bahn, der Matterhorn-Gotthard-Bahn oder der Rhätische Bahn. Durch d Ifüehrig vo Tribzüg isch ihri Zahl am Abneh. Hüfig wärde d ABt mit me Tribwage mit Gepäckabteil (RBDe 4/4, BDe 4/4, BDeh 4/4, BDeh 2/4) oder sogar eme Gepäcktribwage (Deh 4/4) kombiniert, so z. B. bi de Appezäller Bahne, bi der Zentralbahn oder bi de Chemins de fer du Jura. D Rhätische Bahn het drei Stürwage ABt bsässe. Witer bsitzt d RhB sächs Stürwage ABDt, wo zwische 1969 und 1979 bschaffe worde si und zur Familie vo de FFA-Einheitswage I ghöre. D Wage mit de Nummre 1701–1703 si d erschte Stürwage vo der RhB gsi; si sind exakt uf d Verhältniss vo der Chur–Arosa-Linie zuegschnitte gsi. Uf em Stammnetz vo der RhB sind ersch einigi Jahr später Pendelzüg igfüehrt worde. Mit der Umelektrifizierig vo der ehemalige Glichstromlinie im Jahr 1997 sind au di drei Stürwage für Wechselstrom umbaut worde. Als erschts, umbauts Fahrzeug isch am 26.
Dr Ig-Nobelbryys ([ɪɡnoʊˈbɛl], änglischsprochig Wortspiil: ignoble „uuwirdig, schmachvoll, schändli“), mänkmol au Anti-Nobelbryys gnännt, isch e satirischi Uuszaichnig, fir zum wisseschaftligi Laischtige eere, wu d „Menschen zerscht zum Lache, derno zum Studiere bringe“ („to honor achievements that first make people laugh, and then make them think“). Vergee wird dr Bryys vu dr Zytschrift Annals of Improbable Research, wu z Cambridge (USA) uusechunnt. Di eerscht Bryysverleihig het anne 1991 am Massachusetts Institute of Technology stattgfunde, syter 2012 wäre d Bryys an dr Harvard University ibergee. Bedingig fir e Nominierig isch, ass d Entdeckig ain zerscht zum Lache, derno zum Studiere bringe solle. Derzue mueß s Forschigsthema neiartig syy, nieme derf vorhär e ähnligi wissesschaftliig Arbet publiziert haa. D Bryys wäre vun ere Jury, em Ig Nobel Board of Governors, vergee. Si setzt si no Aagabe vu dr Zytschrift Annals of Improbable Research us Nobel- un Ig-Nobelbryysdreeger. wisseschaftlige Autore, Sportler, Dreeger vu effetlige Ämter („public officials“) un andere bekanntere oder weniger bekannte Persone („other individuals of greater or lesser eminence“) zäme. Traditionäll wird derzue am letschte Dag e zuefellige Passant fir d Entschaidigsfindig zueglade. Vergee wäre d Bryys als im Spotjohr, in dr Regle churz voreb d Empfänger vum Nobelbryys bekannt gee wäre.
De Durmesser (grich. Diameter) isch d'Entfernig zwische de Schnittpunkte vume Chrais mit ere Gerade, wo dem si Middelpunkt schnidet. De Durmesser vu ere Chugle ergit sich, wenn sälli dur s'Chuglezentrum gschnitte wird, wobi uf de Schnittflächi widerum ä Chrais entstoht. D'Hälfti vume Durmesser nennt mer Radius. Durmesser isch nit Querschnitt. S'Verhältnis Umfang (U) vume Chrais zum Durmesser isch d'Chraiszahl π {\displaystyle \pi } (pi), si isch ugfähr 3,1415926536. D'Formle fer de Durmesser (d) lutet: d = U π {\displaystyle d={\frac {U}{\pi }}} . In de Metallverarbaitig cha zum Bispil de Durmesser vu ere Bohrig oder vume Bolze mit em geaignete Messmittel gmesse werre. Dodezue isch s'gmessen Maß mit de Agab uf de Konstruktionszaichnig z'vergliche. De Durmesser entspricht debi im größte Maß, wo rächtwinklig zue de Bohrigs- oder Bolzeax gmesse wird. Chugeldurmesser werre au bi Sunne, Planete oder Monde agä, wo jewils ä annächerndi Chugle darstelle. Ä Verallgmainerig isch de Durmesser vume metrische Ruum M in de Mathematik. Er isch defineert als s'Supremum vu alle Abständ vu je zwai Punkt vum Ruum, diam ⁡ ( X ) := sup { d ( x , y ) : x , y ∈ X } {\displaystyle \operatorname {diam} (X):=\sup\{d(x,y):x,y\in X\}} Fer Chraise un