rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Ds Mattenänglisch isch e Soziolekt vom Bärndütsche. Sy Name het nüt mit Änglisch z tüe, sondern mit sym Ursprungsort, em Bärner Mattequartier, bzw. der Mattenängi, wo ds traditionellen Unterschichtsquartier vo Bärn isch gsy. Syt sech im Louff vom 20igschte Jahrhundert d Bevölkerigsstruktur vo däm Quartier starch het veränderet, wird ds Mattenänglischen im Alltag nümm bbruucht. Es git aber e Verein, wo's bis hüt pflegt. Die mattenänglischi Gheimsprach glycht em Pig Latin, wo im änglische Sprachruum verbreitet isch. Es zeichnet sech aber bsunders derdür uus, das der erscht Vokal immer ganz ersetzt wird. Teil Lüt bezeichne nume die Gheimsprach als Mattenänglisch. D Regle göh eso: Bi Wörter, wo mit emne Konsonant afö, wird dä Konsonant – bzw. ds ganze Konsonantecluster am Wortafang – a ds Wortändi bewegt. Hindedra chunt es ee, u der erscht Vokal wird ersetzt dür nes i. Bispil: Mueter → m-ueter → ueter-m → ieter-mee Schnure → schn-ure → ure-schn → ire-schnee Bi Wörter, wo mit emne Vokal afö, chunt hindedra es ee, bzw. es hee, we ds Wort mit emne Vokal ufhört, u der erscht Vokal wird ersetzt dür nes i: Änglisch → inglisch-ee Öpfu → ipfu-hee Unbetonti Partikle blyben entweder unveränderet, oder si wärden als Bestandteil
Inzlige litt im südweschdlichschde Zipfeli vo Bade-Würtemberg uff eme Usläufer vom Dinkelbärg im Dreiländereck Dütschland - Schwiz- Frankrich un hett e unmiddelbari Gränz zum Kanton Basel Schdadt. S´litt uff ere Höchi vo 365 m ü.M., die högschdi Erhebig isch 514 m un die niedrigschdi 314 m. Idyllisch iibettet in e Daal isch Inzlige umgää vo vil Wald un Matte. D´Gmei isch polidisch sälbschdändig mit ere eigene Verwaldig, wo im Wasserschloss ihr Sitz hett. Urkundlich erwähnt isch Inzlige s´erschd mool 1229 als " Inzlingin". Di - inge Orte hen en germanische Urschprung. Vermuedlich hett im 6. - 7. Joohrhundert e Herr Inzilo obe an de Stroßeegge " Kapelle- Steinewäg" e Buurehof errichtet, un doodruf isch de Ortsname begründet. Unterinzlige wird au erwähnt, es gitt e Bezeichnig voo "Hinderseppige", was d´Vermuedig zulosst, daß es urschprünglich zwei Dörfer gsi sin, wo ums Joohr 1238, wo d´Dorfchille " St. Peter un Paul" errichdet worde isch, zämmegwagse sin. Im Joohr 1511 wird s´erschd Mool s´Wasserschloß erwähnt. Wasserburge sin ab em 12 Joohrhunder erbaut worde. D´Familie Reich vo Reichestein, wo e Basler Gschlecht gsi isch, het 1394 die Hohe Gerichtsbarkeit über Inzlige als Lehe erhalde. S´wird vermueded, daß es Schloss in drei Abschnitt baut worde isch,
D Uschter–Oetwil-Bahn (UOeB) isch e Schwyzer Bahngsellschaft gsi, wo im Züri Oberland vo 1909 bis 1949 e schmalschpurigi Überlandbahn betriibe hät. Villi Wünsch, Projäkt, Lokalinterässe sind scho vorhande gsi. D Forchbahn hät scho im Jahr 1873 e Konzession für de Abschnitt vo Esslinge nach Uschter gha. Im Jahr 1893 isch es Gsuech für de Buu vonere schmalschpurige Schtrassebahn vo Winterthur über Uschter nach Ötwil am See und witer via Schtäfa, Männedorf nach Meile iigreicht worde. Im März 1895 isch es normalschpurigs Projäkt für ei Bahnlinie vo Effretike über Volketschwil–Uschter–Egg und dur en 250 Meter lange Pfanneschtiiltunnel nach Meile vorgschtellt worde. De Gmeind Ötwil am See hät diä Schtreckefüerig über Egg natürli nöd gfalle und hät defür e Wiiterfüerig über Ötwil nach Üerike/Schtäfa schtatt nach Meile vorgschlage. Wils scho es buurriifs Projäkt ge hät für e schmalschpurigi Bahn vo Wetzike über Grüenige, wo an Zürisee hät sölle füere, hät di kantonali Komission e Fusion vo dene beide Projäkt gforderet. 1896 händ d eidgenössische Rät ei Konzession für e normalschpurigi Bahn vo Uschter über Mönchaltorf–Gossau–Ottike nach Grüenige erteilt und vo dete nach Hombrächtike, wo en Aschluss a d äbefalls projäktiirti Uerikon-Bauma-Bahn (UeBB) erfolge sötti. Werner Neuhaus - Aus den Annalen der Uster-Oetwil-Bahn;
Ääsch (hochdytsch Aesch) isch e politischi Gmeind im Bezirk Arlise vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwyz. Ääsch liggt an dr Birs uff 315 m ü.M. zwischem Faltejura (Blaue) und em Tafeljura (Gämpe). Dr Ort gränzt an Duggige, Pfäffige, Ettigä, Därwyyl, Ryynech und s soledurnische Dornech. S Ääscher Wappe, wo syt 1937 offiziell isch, zaigt uff silbrigem Grund en schwarze Speer us Yyse und rächts obe dra en rote Stärn mit säggs Straale. Es handlet sich doodrbyy ums Wappe vom usgstorbene Basler Adelsgschlächt Macerel, wo im 14. Joorhundert die elter Ääschburg (hitte Ruine Bärefels) als Lehe gheert het. E jungstaizytlichs Dolmegrab, wo stärbligi Überräscht vo 47 Lyt dinne gsi sin, wyst uff e frieni Besiidlig vor Region hii. Im friene Mittelalter isch dr Ort relativ bedytend gsi, wie ryychi Grabfünd am Andlauerwäg (6./7. Jhd.) und am Salwäg (9./10. Jhd.) belegge. Am Saalwäg hett me au Spure vonere Kapälle uss karolinigischer Zyt gfunde. Bis ins 18. Joorhundert isch dr hitte normali Wäg ins Laufetal nid meeglig gsi, will d Birsschlucht bim Chessiloch z Grellige nid z überwinde gsi isch. Also isch dr Wäg ins (obere) Laufetal über dr Plattepass gange, wo au scho d Römer brucht hän. A däm Wäg, in dr
Aesch isch dr Name vo mehrere Schwiizer Ort: Aesch BL, e Gmeind im Kanton Basel-Landschaft Aesch LU, e Gmeind im Kanton Lozärn Aesch ZH, e Gmeind im Kanton Züri Aesch bei Neftenbach, en Ortschaft in dr Gmeind Neftenbach (ZH) Aesch bei Maur, en Ortschaft in dr Gmeind Maur (ZH) Äsch isch d Churzform vo de Gmeind Dürrenäsch im Kanton Aargau Lueg au: Aeschi
Allschwyl isch e politischi Gmeind im Bezirk Arlise vom Kanton Basel-Landschaft in dr Schwiiz. Sii isch noch Rynech die Gmeind mit de meischte Yywooner vom Baselbiet. Allschwyl liggt am südweschtlige Rand vo dr Stadt Basel und isch mit ihre komplett zämmegwaggse. D Kantonsgränze verlauft zmittst durs Siidligsgebiet und so gitts Stroosse, wo die eint Sitte zer Stadt Basel, die visavis zue Allschwyl gheert. Am andere Ortsrand isch Allschwyl vo zwai Sytene vo Frankrych umgeh. Geografisch und kulturhistorisch gheert Allschwyl zem Sundgau. Nochbergmeinde sin Schönebuech, Oberwyl, Binnige und die franzeesische (elsässische) Gmeinde Neuweiler, Buschwiller, Hégenheim und Saint-Louis. S Wappe vo 1939 zeiggt uf blauem Grund en goldige Schlüssel krytzt mit eme silbrige Schwärt. Es isch s'Symbol vo de Heilige Petrus und Paulus, de beide Patron vo dr Dorfchile. Urkundlig wird dr Ort Almswilre 1033 s'erschti Moll erwäänt, abr Fünd uss dr Stai-, Bronze- und Römerzyt züüge vonere lange Gschicht vom Ort. In fränkischer Zyt hett Allschwyl zem Herzogtum Elsass gheert und isch 1004 zum Bistum Basel ko. 1525 hett Stadt Basel mit Allschwyl en Schirmvertrag gschlosse, wo vorübergehend bis 1595 d Reformation yygfiehrt hett Wäärend em Drissgjöörige Krieg isch s Dorf 1634 vo schwedische Truppe plünderet worde. 1792 ischs Fürschtbischtum Bsel
Rhyfälde ([ˈɾiːfældə]; hochdüütsch: Rheinfelden) isch ä Stadt und dr Hauptort vom glichnamige Bezirk im Kanton Aargau. D Stadt lyt am Rhy, im Weschte vom Fricktal und a dr Grenze zu Dütschland. Si isch geschichtlich, wirtschaftlich und gsellschaftlich nooch mit dr Stadt Badisch Rhyfälde uf de andere Rhysite verbunde. D Altstadt vo Rhyfälde lyt am linken Ufer vom Rhy. Dr Fluss wird doo durch s Inseli, ä rund 150 Meter lange Felschopf, i zwei Ärm ufdeilt, en schmale bi dr Stadt zue und dr breiter uf dr änere Syte. D Rhyschiff chönnte vo dr Nordsee bis zu dr Ländti vo Rhyfälde ufefahre. Dr Magdenerbach lauft uf dr Oschtyte vo der Altstadt dure und macht es Tääli, wo wie en alte Stadtgrabe vor der mittelalterliche Stadtmuur lyt. D Flächi vo de Gmeind hed 1612 Hektare; vo dene sin 804 Hektare bewaldet und 309 Hektare überbout. Uf der Oschtsyte vo der Stadt isch s Grosse Waldgebiet mit em Wäberhölzli und der Rüüchi. Im Weschte lyt d Ebeni vom Augarte und em Kloosfäld. Bim Augarte isch die nöi Rhybrugg mit em Zollposchte. Dr höchschti Punkt isch sich uf 419 Meter uf em Berg, en ere Hööchi vom Jura, die tiefschti Stell isch uf 270
Under kontinentale Runeinschrifte verstoot mer epigrafischi Inschrifte vo Ruune, wo ide Völkerwanderigszit und im Früemittelalter ufem europäische Festland (ohni Skandinavie) gschribe worde sind. Die Inschrifte chönet verschidnige germanische Stämm zuegornet werde, öppe d Hälfti a de Alemanne. Die ältiste Inschrifte stamet usem 3. Joorhundert, die jüngste usem 7. Joorhundert. Abem 19. Joorhundert händ verschidnigi Lüt afange noiji Runeinschrifte afertige, wo ide Forschig as Fälschige klassifiziert werdet. Nöd zu de epigraphische Inschrifte ghöret Ruune und Ruuneraije, wo i mittelalterliche Büecher (Manuskriptruune) gschribe wore sind. Chlini Statistik: bis zum Joor 2005 vertailet sich die kontinentale Runeinschrifte öppe so: Alemanne 50 Franke 15 Bayre 10 Thüringer 5 Langobarde 2-5 Sachse 5 Ostgermane 6-10 Friise 20. Da sind nu rundi Zaale, gnaui Zaale sind nöd mögli, well de Runecharakter vonere Inschrift nöd immer klar isch und au d Zueordnig zumene bestimmte Stamm nöd selte schwer isch. Pro Joor werdet öppe zwoo bis drai noiji Inschrifte ufem Kontinent gfunde. Die ostgermanische Runeinschrifte ghöret zude ältiste ufem Festland und stammet usem 3. und 4. Joorhundert. Si chönet ade Gote, de Wandale und Burgunder zuegschribe werde und sind hoptsächlich uf Waffe abrocht worde. Si sind imene ältere Futhark vom nordische Typ (aistrichigi Hagal-Rune) gschribe und zaiget zum
Dr Eduard Paulus (gebora am 16. Oktobr 1837 en Stuegert, wo-nr am 16. April 1907 au gschdorba isch) isch a deitscher Dichter, Kunschthischtoriker ond Archäolog gwä. Dr Eduard Paulus kommt am 16. Oktobr 1837 en Stuegert uf d Welt. Sei Vadder isch dr Kunschthischtoriker Karl Eduard Paulus, wo vo dr Pfalz noch Stuegert komma isch, ond d‘ Muader d‘ Maria Pauline Zinser, a waschechda Stuegertere. Noch seim Abi studiirt dr Eduard Paulus Archidekdur an dr Polytechnischa Hochschual en seira Hoimatstadt ond nochher no Kunschtgschicht ond Archäologii an dr Uni Minchen. Vo älle eiropäische Ländr hot’r an ganz bsondra Hang zo Italia. Deshalb reist’r emmor wieder mol dort no, abr net bloß, om d‘ Landschaft ozgucket, sondern om zo forscha. 1868 schliaßlich promoviert’r en Diibenga ibr d’Villa d’Este en Tivoli bei Rom. Am liabschda dät’r an kunschtgeschichtlicha Lehrstual ibernemma, abr a solcher isch grad net frei. Deshalb wuud’r Mitarbeitr bei seim Vadder, dem Karl Eduard Paulus, wo ma heit meischtens als Eduard Paulus da Äldora bezeichnet, em Stadischdischa Landesamt en Stuegert. Bei dem Amt fanget se 1871 damit o, älle wirdabergische Oberamtsbezirk zo beschreiba, ond des isch jetzt au sei Aufgab. 1873 kriegt’r wiidr a nuia Arbet: Jetzt wird’r Konservator vo
S Runetrückli vo Auzon oder Franksscher Schrein (engl. Franks Kasket) isch e mittelalterlichs Trückli, wo d Totebai vo Hailige ufbewaart worde sind. Es isch us Walrossbai gschnitzt und ghört zu de bidütendste Runedenkmöler, isch aber au e üsserst interessants Objekt us religionshistorische Sicht. Jedi Site vo dem Trückli zaigt e Szene, wo mit Rune im angelsächsische Futhark kommentiert sind, wobi d Vokal zum Tail i Ghaimrune gschribe worde sind. D Sproch vom Trückli isch Altenglisch. Da Trückli isch im 7. Joorhundert z England in Northumbrie gmacht worde und het möglicherwiis as Reliquieschrain oder as Schmuckschatulle dienet. Es isch im 19. Joorhundert z Auzon (Frankrich) gfunde worde und vom Engländer Sir Augusts W. Franks gkauft worde. De hets denn 1867 em Britische Museum z London vermacht. En Tail wo gfehlt het, isch spöter im Bargello Museum z Florenz gfunde worde. De Deckel zaigt de germanisch Held und Bogeschütz Egil, wiener inere Burg sich gege e paar Aagriifer wehrt. Öberem Egil isch sin Name i Rune gschribe: ægili. Hinderem Egil sitzt zämeghuuret e Frau. De Egil werd möglicherwiis au i de alemannische Runeinschrift vo Pforze (Allgöi) gnennt. D Vordersite zaigt links de Brüeder vom Egil, de elbehafti Schmiid Wieland, rechts denebet werdet
De Stabreim isch e stilistisches Element um enere sprochliche Üsserig e bsundrige Ton zverlaije, indem me verschidnigi Wörter, wo eng zunenand ghöret, mit de gliiche Luut lot lo afoo: "Woors Wüsse wurzlet im Lebe." S Gegestuck isch de Endraim wo d Wörter uf e Silbe endet, wo gliich "lutet und tutet". Seltener isch de Binneraim, wo de Raim im Wort ine stoot: "Wer under Böim tröimt, tuet nünt versöime". Die aifachst Form vo Stabraim sind Wortpaar wie "Maa und Muus", "Chind und Chegel" oder "regelrecht" und "nigel-nagel-noi". So Formle sind zum Tail recht fest und alt. Me kennt mittlerwile meriri alti germanischi Wortpaar, wie "Erde und Ufhimel" as Usdruck för s All oder "Liine und Lauch" um Fruchtbarkait z bewürke. Dur lutlichi Verändrige chönet noiji Paar entstoo: noialemannisch "Ruune ritze" isch e Stabraim, aber i altalemannische Runeinschrifte haissts no "wreit runa", also kan Raim! De Stabraim isch bi de Germane, Kelte und de Römer gern brucht worde. Am bikanntiste isch de Usspruch vom Julius Cäsar: veni, vidi, vici! (I bi cho, has gse und gsigt!) oder de Usspruch vom Cicero: Ceterum censeo Carthaginem esse delendam (Zudem verlangi as Karthago zerstört werde mues!). De Stabraim chan aber au i andere Sprooche
D Artio isch e gallischi Bääregöttin gsii, wo vode Helvetier und Treverer vereert worden isch. Ere Name werd vo artos, em gall. Wort för "Bäär" abglaitet (air. art; kymr. arth). Z Muri bi Bärn (Schwiz) isch e Bronzeplastik gfunde worde, wo d Göttin Artio darstellt. Si sitzt ufenere Art Bänkli und het en Fruchtchorb im Schooss. Vor ere stoot e riisige Bäär und hinder dem Bäär isch no e Bomm dargstellt. Ufem Sockel stoot die latinischi Inschrift: DEAE ARTIONI LICINIA SABINELLA, wa öbersetzt haisst; "Ade Göttin Artio. Licinia Sabinella (het die Statue gstiftet)". E wiiteri Inschrift wo a dere Göttin gwidmet isch, stammt usem Moseltal inere Schlucht bi Bitburg-Prüm und isch in Fels ineghaue: ARTIONI BIBER. Unklar isch, öb d Ertae, wo ufem Ruunetrückli vo Auzon gnennt werd, e anglisierti Form vo dere Göttin isch. Im französische Departement Drôme sind meriri Inschrifte vode Göttin Andarta ("Grossi Bäärin") gfunde worde und i de Nööchi vo Grenoble (Frankriich) isch degege de Bääregott Artaios vereert worde und mitem römische Gott Mercurius gliichgsetzt worde: MERCVRIO AVG ARTAIO. Vo England stammt degege en Inschrift, wo de Bäregott Matunus (air. math »Bär«) nennt. Bernhard Maier, Lexikon der keltischen Religion und Kultur; Kröner, Stuttgart (1994). ISBN 3-520-46601-5
A Schtadt (vom Olthochdütscho: stat → Schtandort, Schtell, vgl.: Staat) ischt a größore, zivilä, zentralisierte, abgrenzte Sidlung mit anar ogono Vorwaltungs- und Vorsorgungsstruktur und anama Krüzungspunkt vo größara Vorkehrsweogo. Das hoßt, dass also fascht jede Schtadt an zentrala Ort ischt. Abhängig vu dor Größe, Bedeutung odr Funktion vo anar Stadt untorscheidot ma Klinschtadt, Mittelschtadt, Großschtadt, Millionenschtadt, Weltschtadt, Trabantenschtadt und Schlaufschtadt. Dio uf dean erschto Blick eindeutige Definition hat abor trotzdem a paar Unklarheite, wio zum Bischpiel d "Größe" und s "Abgrenztsin". Z Dänemark zum Beischpil muss a Schtadt mindeschtens 200 Inwohnar hea, im Dütsche und z Frankreich sand as 2000 Inwohnar, i de Schwiiz 10'000 und z Japan 50'000 Inwohnar, dass a Sidlung als Schtadt bezeichnot werdo ka. Dorzuo kunnt der ursprüngliche Wortschtamm, der usom Mittloltar vom Schtadträet her kunnt. Das ischt s Räet uf ogone Vorwaltung, d Freiheit vo jedom Inwohnar, s Markträet, s Räet für Gerichtsbarkeit, d Ufhäbung vo dor Leibeigenschaft, s Zollräet und s Münzräet. Ou hützutags isch a beschtimmte Inwohnarzahl no ka Garantii zur Erhebung vo anama Dorf odr anar Marktgmuond zu anar Schtadt. As ischt allad no nötig, dass a höhere offizielle Schtell (Exekutive) dean Beschluss usdrücklich fasst. Im Dütsche wär das zum Bischpil d
Berlin isch d Hauptstadt fa Dütschland und gliichzittig a eigenes Bundesland. D Stadt hätt ca. 3,5 Mio Iwohner un isch d gröschti Stadt in Dütschland. Nach em Zwoida Weltkrieg isch Berlin doilet gweä in en amerikanischa Sektor, en franzeesischa Sektor, en bridischa Sektor ond en sowjedischa. Us dene drui weschtliche Zona hat ma na Weschtberlin gründet, ond us dr sowjedische Oschtberlin. Berlin isch fa 1949 bis 1990 in zwoa Helftana, nämli in Oschtberlin und Weschtberlin toalat gsi, und durch die bekannte Berliner Muur fa 1961 bis 1989 treanat gsi. D Muure isch noch dr Wiidervereinigung vo dr Stadt fast vollkomme abbroche worde. Durch de Regierungssitz, d alliierte Mächte nach em Krieg, d Luftbrücke, d Olympiade, es Verlagswese und de kulturelle Austausch mit andere Weltstätte hot Berlin e internationale Usrichtung. Im Zentrum vu Berlin isches es ganz selbschtverschtändlich, dass mer englisch, französisch, spanisch und polnisch nebbe berlinerisch und dütsch gsproche hört. Fir d westdeutsche und ausländische Gäscht höret sich d Berliner scho emol ruppig und undiplomatisch aa, wenn se onnem abluffet. Dees kummt villeicht durch d große Zahl vu Mensche, wo uff emol abfertigt werre müsset. Wemmer de Aufforderungen Folge leischte tuet, denn hond se fir onnem au en freundlichs Wort
Di chrischtlig Faschtazit isch die Zit zwischa Aschermittwoch und Ostere. Si durat 40 Täg, wobei d Sunntig nöd zählt werdend. Der religiees Zwäck vum Faschte isch: Mer soll si Geischt un si Wille stärke – so kammer besser Gott diäne un dr Verlockunge vu dr Wält (oder vum Dejfel) widerstoh. Diä 40 Tag vo da Faschtazit sin noch eme biblische Ereignis feschtglegt wore: Dr Jesus Chrischtus het vor sim öffentliche Wirke 40 Dag in dr Wiäschti gfaschtet. Un verschiidene Verlockunge vum Dejfel widerstande. Noch em Mattäus-Evangelium uf Züridütsch het er im Deifel unter anderem zruck gä: "De Mäntsch läbt nöd nu vom Broot, näi, er läbt von all dem, wo Gott säit." In der Faschtazit sött ma koa Fleisch und koane Süeßigkeita easa oder z. B. ufs Röcha verzichta. Faschtabrecha währ denn albig am Sunntig. Vili Lüt pfläged hüt nu no de Äschermittwoch und de Karfrytig i de Faschtazit als Faschttag. Es git no Restorant, wo a däne Täg a Menü mit Fisch (mängmol Stockfisch) oder en fleischlose Tageställer aabüted. Dä Bruuch vom Faschta gits au usserhalb vo de Faschtazit jewils ame Frytig, als Erinnerig an Karfrytig, em Gedänktag vom Stärbe vo Jesus am Krütz. I katholisch prägte Regione werd
Däredinge (amtlich Derendingen) isch e Iiwohnergmein im Bezirk Wasseramt im Kanton Soledurn, Schwiiz. Däredinge liit am Unterlauf vo dr Emme. D Gmeindsflächi umfasst 41,5 % langwirtschaftlichi Flächi, 26,9 % Waud, 30,5 % Sidligsflächi un 1,1 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Luterbach, Deitige, Subige, Ökinge, Chriegstette, Gerlafinge, Biberischt u Zuchu. Däredinge isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1291 aus in Therendingen (1294 de Teradingen). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 28 % gläge. 36,6 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 33,6 % römisch-katholisch. Politisch isch Däredinge sehr lang e roti Hochburg gsi, sit de Gmeindrotswahle vo 2001 hei die Bürgerleche aber d Merheit im Gmeindrot. D SPS het mit em Urs Aerni aber no bis 2005 de Gmeindamme gstellt, sit em 1. Jänner 2006 stellt aber d FDP mit em Kuno Tschumi dr Gmeindamme. Im Gmeindrot gits im Unterschiid zu de meiste angere Schwiizer Gmeinde es sehr starchs Blockdänke. Es höschst politisch Organ isch aber d Gmeindversammlig und über wichtigi Aglägeheite wird in Volksabstimmige entschiide. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 4,1 %, CVP 13,2 %, EDU 0,6 %, EVP 1,5 %, FDP 17,3 %. GLP 4,8
Ceres isch e Bezeichnig fer Ceres, die römisch Götti vu dr Landwirtschaft (1) Ceres, en Asteroid Ceres (Brauerei), e dänischi Brauerei im Besitz vu dr Bryggerigruppe Ceres (Südafrika), e Obstabaugebit in Südafrika Ceres (Goiás), e Gmei im brasilianische Bundesstaat Goiás Ceres (Stiftung), dr Verei un d'Stiftung fer Hilf fer Cerebralgschädigti z Tübinge Ceres (Computersystem), e vum Niklaus Wirth entwickelts Computersystem vu anno 1986 Ceres (Kalifornien), e Stadt im US-Bundesstaat Kalifornie (USA) Ceres (Piemont), e Gmei im Piemont (Italie) Ceres (Fife), e Dorf z Schottland Ceres (Fett), Kokosfett e Wasserdrache us em Anime un Manga "Magic Knight Rayearth" e französischi Freimarkeusgab in mehrere Variante e Service vu dr KPM Berlin, um 1913 vum Theo Schmuz-Baudiss im Jugendstil entworfe CERES isch e Abchürzig fer Centre for Education and Research in Environmental Strategies, e australischs Umweltpädagogikforschigszentrum z'Brunswick Centre for European Energy Strategy, e europäische Energiedenkfabrik z'Brüssel Clouds and the Earth's Radiant Energy System, e Erdbeobachtigsinstrument an Bord vu dr Satellite Terra un Aqua
Töttige isch en Iiwonergmäind im Norde vom Kanton Aargau. D Gmäind liit a de Aare und het öppe 3'500 Iiwohner. Töttige lit bi dr Mündig vo dr Surb i d Aare näbe de Brügge vo dr Stroos un dr Iisebaan über dä Bach. Uf dr Südsiite vo der Surb goot dr Gmeinbann wiit dr Aare no bis id Beznau. Dört stönd s Chraftwärch Beznau un s Atomchraftwärch Beznau. Bi Töttige foot dr Stausee vo Chlingnau a. Obe-n-am See het’s die einzige Brugg über d Aare zwüsche Stilli und de Choblezer Brugge am Rii. D Nochbergmäinde im Bezirk vo Zurzi sind Böötschde, Chlingnau und Tägerfäld, im Bezirk Bade Würlinge. Chliitöttige i dr Gmäind Böötschde wird nume dur d Aare vo Töttige trännt, und me het früener zur Underschäidig zu Töttige au Grosstöttige gsäit. Chlingnau un Töttige sind hüt praktisch zämegwachse. Zunere Gmäindsfusion händ d Chlingnauer im 2013i in ere Volchsabstimmig Ja gsäit, d Töttiger händs aber abgläänt. Dank em Atomchraftwärch het Töttige de tüüfscht Stüürfuess vom ganze Kanton Aargau. Commons: Töttige – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Website vo de Gmäind Töttige Andreas Steigmeier: Döttingen. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei
Elba isch e Insle im Mittelmeer und ghört zum Toskanische Archipel vo de Region Toskana in Italie (Provinz Livorno). Sie isch ungfähr 20 km vom italienische Fäschtland entfärnt. Hüt läbe im Winter uf de Insle öppe 32.000 Mänsche i acht Gmeinde: Portoferraio (gliichzitig au d' Hauptschtadt vo de Insle), Campo nell'Elba, Capoliveri, Marciana, Marciana Marina, Porto Azzurro, Rio Marina und Rio nell'Elba. Hauptschtadt Portoferraio Halbinsle Enfola im Norde d' Weschtchüschte Schtrand vo Marina di Campo Blick uf de Monte Capanne bym Ufschtieg Porto Azzurro vonere Rauchwulche Commons: Elba – Sammlig vo Multimediadateie Insel Elba Informationssite über d'Insle Elba. Geologie Elbas - Allgemeini Informationssite über d'Geografie vo Elba.
Elba isch no e Bezeichnig für: Elba (Insle), e italienischi (toskanischi) Mittelmeer-Insle Elba (Wy), en toskanische DOCG-Wy Electronic Banking Emergency Location Beacon Aircraft „Fiat Elba“, lueg Fiat Duna mehreri Ort i de USA: Elba (Alabama) Elba (Minnesota) Elba (Nebraska) Elba (New York) Elba (Wisconsin) ELBA schtaht au no für: Elba (Härschteller), en Härschteller vo Büroorganisationsyschtem
Züri hät ä überuus läbigi HipHop-Szene mit villne Aktivischte. Unter anderem isch au dä Midi Gottet vom Trio Eden ide Achtzgerjahr als Breakdancer und Sprayer aktiv gsi. I dä Nünzger isch die goldig Ziit vom sognännte Zürisläng cho. Lüüt wie paar@ohrä, Gleiszwei, Samurai+Rokator, Sterneis, Primitive Lyrics, Sendak, Bligg'n'Lexx und no en Huufe anderi händ züritütsche Rap iidrücklich eme breite Publikum us dä ganzä Schwiiz präsentiert. I dä Nünzger händ denn au d Graffitigruppe UC (UpperClass), ZAT (Zulu Art Television), RIAP, FASH und UFO ihri beste Zite gha. Anderi derbi Gruppe sind NSR, STR und KMH gsi. Während HipHop früehner vor allem e Alternative zu andere Läbesstil gsi isch, und Konzert, Jams und Ähnlichs vor allem im Untergrund schtattgfunde händ, hät sich ide letschte 10 Jahr ä düütlichi Kommerzialisierig bemerkbar gmacht und au grossi Klubs wies Kauflüüte und s X-Tra händ HipHop als Publikumsmagnet entdeckt. Nebed villne Konsumente gits aber immerno e aktivi, meh oder weniger guet vernetzti Szene, wo absiits vo kommerzielle Ziil ihräs Ding duräzieht. Momentan mached vor allem die junge Wilde vo sich redä, aber au vodä OldSchool gits immerno es paar wo vo sich redä mached zum Biischpiil dä E.K.R. oder dä Gordo und vili meh.