rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De This Michel Fetzer (* 2. Septämber 1976 z Khuur) isch en Schwyzer Spraachwüsseschafter. Hüt schaffet er as Redakter am Schwyzerischen Idiotikon. De Fetzer isch z Mäiefäld uufgwachse. D Matuur hät er a der Evangeelische Mittelschuel Schiersch gmachet. Vo 1996 bis 2001 hät er a der Uniwèrsitèèt Züri und dezwüschet äis Jaar a der Uni Wien Soziology, gèrmanischtischi Linguischtik und Publizischtik gstudiert. Drufabe hät er es paar Jaar verschideni Praktika und Wolontariaat abgläit, öppe bim Verlaag Wissenschaft und Politik z Köln, bim Unionsverlag z Züri, bi de zäntraale Spraachdienst vo de Bundeskanzlei z Bèèrn und bi de tüütschspraachige Zytschrift PEP! z Budapest. Ab 2006 isch er dänn as Toktorand an der Uniwèrsitèèt Bèèrn aagstelt gsy; promowiert woorden isch er deet 2009. Wäret dère Zyt und bis 2015 hät er am Oortsnamebuech vom Kanton Bèèrn mitgschaffet. 2015 isch er dänn a s Schwyzerisch Idiotikon choo und isch deet zeerscht wüsseschaftliche Mitarbäiter gsy. 2016 isch er dänn Redakter woorde. Denäbet schaffet er au am Roland Ris sym Buech über populèèri Bèèrner Oortsnäme mit. Öppe zää Jaar lang hät er dezue ane as Koräkter am schwuule/queere Mannschaft Magazin gwürkt. Monografye Aspekte toponymischer Volksetymologie. Das Beispiel des Kantons Bern (deutschsprachiger Teil). Dissertation Uni Bèèrn.
Dr Josef Wilhelm (* 1942 z Owerkirch) isch e dytsche Buur, Kommunalbolitiker un Dialäktautor. Dr Wilhelm isch uf em Buurehof vu syne Eltere, em Lochhof, z Achre-Mäschbach ufgwagse, wun er hite no wohnt. Är het Buur gleert un het au dr Landwirtschaftsmaischter gmacht. Im Dorf chännt mer en as „’s Lochbuure Seppl“. Är isch vu 1977 bis 1999 Ortsvorsteher vu Mösbach gsii, vu 1973 bis 1999 Stadtroot z Achere un bis 1999 au Mitglid im Chraisdaag. Dr Wilhelm schrybt Gedicht un Gschichtli uf Alemannisch. En Uuswahl het er in drei Biecher vereffertligt. Är isch Mitglid bim Autorenetzwärch Ortenau. Krut un Ruewe durchenonder. Gedichte, Gedanken zum Schmunzeln und zum „Briele“. Mundart von „s’Lochbuure Seppl“. Eigenverlag „Rebhüsl im Lochhof“, Achern-Mösbach 2002. 110 S. Ill. s isch alles menschlig, menschenkinder. Mundartgedichte von „s’Lochbuure Seppl“. Sinniges und Unsinniges mol rein menschlig gsehne. Eigenverlag „Rebhüsl im Lochhof“, Achern-Mösbach 2006. 127 S. Ill. 2. Uflaag 2008 (au as Heerbuech uf 2 CD, 2008) Schwarzwälders Schwarzbrot. Roland Klöpfer GmbH, Ottersweier [o. J.] dr Josef Wilhelm uf dr Websyte vu dr Muettersproch-Gsellschaft (mit Täxtprobe) dr Josef Wilhelm bim Autorenetzwärch Ortenau Roland Spether: Ein Hörbuch voller Mundart, Baden Online, 1. Juli 2008
Dr Johann Philipp Glock (* 10. Dezämber 1849 z Schriesheim; † 14. Dezämber 1925 z Bad Nauheim) isch e badische Pfaarer un Haimetforscher gsii. Dr Johann Philipp Glock isch as Suhn vum Lehrer Philipp Jakob Glock un däm sy Frau Charlotte im Schriesheimer Schuelhuus uf d Wält chuu. Em Glock sy Vater het bi dr Badische Revolution 1848/49 mitgmacht un isch vor Gricht chuu, isch baer freigsproche wore. Dr Glock isch uf s Gimnasium z Haidelberch ganmge un het noch em Abitur an dr Uniwersideet Erlangen aafange evangelischi Theology studiere. Sy eerschti Stell as Vikar het er an dr Hailiggaischtchilche z Haidelberch kriegt. As Sanideeter un speetere Militeergaischtlig isch er bim Dytsch-Franzeesische Chrieg 1870/71 derby gsii. Dernio het er Vikarstelle z Lohr, z Ämmedinge un z Baade-Baade ghaa. Drotz ass er z Baade-Baade hätt chenne Pfaarer gee, het er liber d Bfaarstell z Zuzenhausen aagnuu. Deert isch dno vu 1877 bis 1896 Pfaarer vu dr evangelische Pfaargmai gsii. Dr Glock het welle ne Dorfpfaarer syy, wel er d Neechi zum aifache Volk gsuecht het. Anne 1880 het er in dr Hailiggaischtchilche z Haidelberch d Marie Heß ghyrote. S Baar hetz eh Chinder kriegt, fimf Deechtere un fimf Sihn. Näbe sytre
Dr Walter Jung (* 6. April 1923 z Löörech; † 2004) isch e dytsche Beamte un Haimetautor gsii. Dr Walter Jung isch e Suhn vun eme Beck gsii un Brueder vum CDU-Bundesdagsabgordnete Wilhelm Jung. Anne 1938 isch er as Lehrbue in Dienscht vu dr Stadt Löörech drätte un het do iiber 40 Johr lang gschafft. Im Zweete Wältchrieg isch er mit 19 Johr as Soldat z Russland gsii. Anne 1963 isch er Rotsschryber woore un dodermit Laiter vum domolige Hauptamt, ainewäg het er si nie sälber „Hauptamtslaiter“ welle nänne. Är het si in dr Dradizion vu dr badische Rotsschryber gsää, wu au im Amt Mänsch blibe sin un loyal zum oberschte Dienschtherr gsii sin, in syre Zyt langi Johr dr OB Egon Hugenschmidt. Är het nit nume s Hauptamt mit syne Abdailige glaitet, dodrunter Personal un Kultur, är het au Fescht un Veraastaltige organisiert un isch fir d Effetligkaitsarbet zueständig gsii. Anne 1987 isch er in Ruestand gange. Dr Jung het langi Johr zue dr Gschicht vu dr Stadt Löörech un vu dr Region gforscht un doderzue Ufsätz in Fachzytschriftte un Artikel in Zytige publiziert un au in Feschtschrifte fir Verains-, Pfarrei- un Firmenjubiläum. Zäme mit em Gerhard Moehring het
D Claudia Ramsteiner (* 1959 z Konschtanz) isch e dytschi Schurnalischti. D Ramsteiner het Drägsleri glehrt un d Maischteri gmacht. No dr Hochzyt mit em Anton Ramsteiner anne 1980 het si z Huuse ne neii Haimet gfunde, wu si zäme syter 1981 e Drägslerwärchstatt fiere. Si hän zäme vier Dechtere. As Sytenyystygeri isch si in Schurnalismus chuu un schrybt syter 2000 as Lokalredakteeri fir s Offeburger Tagblatt. Vu 2006 bis 2017 isch si dert Laiteri vu dr Kinzigtalredaktion gsii. Fir s Offeburger Tagblatt schrybt si di alemannisch Kolumne „Schönes Wochenende“. d Claudia Ramsteiner uf dr Websyte vu dr Muettersproch-Gsellschaft
Dr Tobias Engelsing (* 9. Oktober 1960 z Konschtanz) isch e dytsche Hischtoriker, Diräkter vu dr vier Stedtische Museum z Konschtanz (Rosgartenmuseum, Hus-Museum Konstanz, Städtische Wessenberg-Galerie, Bodensee-Naturmuseum), Buechautor un Schurnalischt. Dr Tobias Engelsing het an dr Uniwersidet Konschtanz Gschicht, Rächtswisseschaft un Bolitikwisseschafte studiert un dert au 1990 zum Dr. phil. promowiert mit dr Dissertation: Die Sozialgeschichte der Freiwilligen Feuerwehr im 19. und 20. Jahrhundert. Vu 1992 bis 2006 isch er Redaktionslaiter bim Sidkurier gsii. Syter anne 2006 isch er Diräktor vu dr Stedtische Museum Konschtanz. An dr Uniwersidet Konschtanz het er e Lehrufdrag im Fachberaich Gschicht. Syter 1982 duet er Biecher zur Regionalgschicht vu Konschtanz un dr Gegnig vereffetlige. As Schurnalischt schrybrt er fir dytschi un Schwyzer Dageszytige, fir Die Zeit un fir Färnsehsänder. Anne 1984 het er unter em Titel Kumm gang mer ewäg uusgläseni Gedicht uf Alemannisch vu dr Klara Eck-Schwarzmann, em Horst Hans Ehinger, dr Luise Schappeler, em Elmar Seierschmidt, em Walter Sieglin un dr Hanna Walz uusegee. Landesschau Baden-Württemberg: Tobias Engelsing – Historiker und Fastnachter uf YouTube 2001: Alefanzorde vum Fasnachtsmuseum Schloss Langenstein Menschen im Paradies. Bilder aus einem Konstanzer Stadtteil um die Jahrhundertwende. Faude, Konstanz 1982, ISBN 3-922305-06-7. „Wir sind in Deutschland und nicht in
Dr Franz Beyerle (volle Name Franz Sales Nikolaus Beyerle, * 30. Jänner 1885 z Konschtanz; † 22. Oktober 1977 z Wange bi Radolfzell) isch e dytsche Jurischt un Räächtshischtoriker gsii. Dr Franz Beyerle isch us ere kadoolische Jurischtefamilie chuu. Sy Vater, dr Konschtanzer Räächtsaawalt Karl Beyerle, het si in verschiidene kadoolische Barteie engaschiert. Sy Brueder isch dr Räächtswisseschaftler un Zäntrumsbolitiker Konrad Beyerle gsii, sy Schweschter d Pedagoogi un Bolitikeri Maria Beyerle. Är isch syter 1928 ghyroote gsii mit dr Erika Maria, geb. Joswich. Us dr Eh sin drei Sihn fiirigange, dodrunter dr Hatto Beyerle (Dirigänt) un dr Burkhart Beyerle (bildende Chinschtler). Noch em Bsuech vum Konschtanzer Humanistische Gimnaasium isch er vu 1898 bis 1902 uf d Chlooschterschuel Seckau/Steiermark gange, anne 1903 het er as Exteerne sy Abituur gmacht. Derno het er Räächtswisseschafte an dr Uniwersideet Breslau studiert un ab 1905 an dr Uniwersideet Fryburg. 1905 isch er us kadoolische Chilche uusdrätte („Germaanische Haid“). Anne 1907 het er sy Stuudium an dr Uniwersideet Göttingen abgschlosse. 1907 het er sy Staatsbriefig z Fryburg im Brysgau abglait un isch Räächtspraktikant z Konschtanz woore. 1910 isch er an dr Göttinger Uniwersideet bim Ferdinand Frensdorff promoviert woore. Anne 1913 het er si z Jena bim
Dr Svetlin Roussev (bülgàrisch Светлин Русев; diitscha schrìftliga-n-Ìwwersätzung Swetlin Russew; * 5. Àwrìl 1976 ìn dr Schwiiz) ìsch a bülgàrischer Giiger, wo-n-unter da bekànntescht klàssischa Müüsikànta vu siim Lànd zeehlt. Ar hàt vor àllem ìm Frànkriich un ìn dr Schwiiz gschpìelt. Ìm Svetlin Roussev siina baida Ältra sìnn berüafliga Giiger gsìì. Dr Roussev ìsch ìn dr Schwiiz uff d’ Walt kumma, wu siina Ältra a Tournee gmàcht han. D’ Fàmìlia schtàmmt üss Russe-n-ìm Norda vum Bülgària. Dr Roussev hàt z’äärscht mìt siinera Müatter Müüsik glarnt; vìela bekànnta Müüsikànta sìn d’haim biim Roussev kumma. Ìm Àlter vu fìmfa Joohra ìsch schun dr Roussev ìn d’ Nàzionààla Kunschtschüal vu Russe gànga. Wu-n-’r sewana Joohra gsìì-n-ìsch hàt’r ìn Konzärta gschpìelt. Vu 1991 bis 1998 hàt dr Roussev àm Pàriiser Konsärwàtorium unter da bekànnta Giiger Gérard Poulet, Devy Erlih un Jean-Jacques Kantorow gschtudiart. Ìm Joohr 1994 hàt’r doo a Äärschta Giigerpriis so wia-n-a Äärschta Priis vu dr Kàmmermüüsik bikumma. Züadam hàt’r mehrera Giigawattkampf dur d’ Walt gwunna, un hàt ànna 2001 biim Internàzionàla Giigawattkàmpf vu Sendai a Priis bikumma, wu-n-’r a Inschtrumäntàlkonzärt vum Johann Sebastian Bach gschpìelt hàt. Ìm Joohr 2000 ìsch dr Roussev d’ „Klàssischa Äntdäckung“ vu dr ADAMI gsìì. Ìm gliicha Joohr
Dr Walter Hürster (* 31. Oktober 1947 z Schmieme) isch e dytsche Physiker un Autor. Dr Hürster isch z Schmieme (Schmieheim) in dr Ortenau uf d Wält chuu un au dert ufgwagse. Ab 1968 het er an dr Uniwersideet Fryburg Physik studiert un mit em Diplom abgschlosse. Anne 1978 het er zum Dr. rer. nat. promowiert. Syt em Oktober 1978 schafft er z Ulm in dr IT-Branche. Bis 2008 het er bi dr T-Systems International GmbH gschafft, syterhär schafft er dert as sälbschtändige Consultant. Syt 2006 duet er si mit dr alemannische Dialäktliteratur bscheftige. Är het di „Schwäbische Weihnacht“ vum Manfred Eichhorn ins Nideralemannisch ibersetzt un au di „Schwäbische Schöpfung“ vum Sebastian Sailer. Derzue het er unter em Pseudonym Jean Valtaire di „Schwäbische Schöpfung“ as "La création gauloise" uf Franzesisch ibersetzt. Är het au alemannischi Gedicht in verschidene Anthologie publiziert. Hürster, Walter (2020): A Pragmatic Method to Measure the Efficiency of a Treatment and to Support Decision Making in Case of Competing Alternatives. 10.13140/RG.2.2.29472.61447. Hürster, Walter (2019): Human Hypertension and the Selfish Brain: Hemodynamic Power and Perfusion Curves (Research Proposal). 10.13140/RG.2.2.21927.91041. Hürster, Walter (2019): Resolving some Confusion about Perfusion - Human Hypertension: Volume Flow, Blood Pressure and Perfusion Rate. 10.13140/RG.2.2.34730.57287.
Dr Johann Georg Schultheiß (* 1809; † 1872) isch e dytsche Unternämer, Autor un Freigaischt gsii. Dr Schultheiß isch z Sanderge ufgwagse. Är het zerscht an dr Universitet Haidelberch drei Semeschter Theology studiert un derno z Minche Natur- un Staatswisseschaft. In syre Haimetstadt het dr Schultheiß as „ebige Studänt“ gulte. Är het Kontakt ghaa zue wichtige liberale Chepf vu syre Zyt, wie em Karl von Rotteck oder em Lorenz Oken. In syre Minchner Zyt in dr 1830er Johr isch er wäge Majeschtetsbelaidigung in eme Gedicht vun em aagchlagt un zue sibe Monet Haft verurdailt wore (in dr Zyt vu dr domolige „Demagogeverfolgig“), het aber as Mench verchlaidet in d Schwyz uf Züri chenne flichte. Dert het er dr Louis Napoléon, dr speter franzesisch Chaiser Napoleon III., chänneglehrt. Anne 1852 isch er uf Paris gflichtet. Noch ere Amneschty isch dr Schultheiß wider uf Sanderge retuurchuu. Ab 1856 isch er Dailhaber vu d Emailfabrik gsii, wu sy Brueder grindet ghaa het. Us Frankrych het dr Schultheiß e nei Verfahre fir d Emaillierig vu Yyse mitbrocht ghaa, dodermit hän si Zifferbletter fir d Schwarzwälder Uhre chenne härstelle ohni s dyyr Chupfer. Dr Schultheiß het z Sanderge dr Gwärbverain grindet un 1870 het er
Dr Friedrich (Leopold) Doldinger (* 2. Dezämber 1897 z Radolfzell; † 2. Septämber 1973 z Fryburg) isch e dytsche Anthroposof, Pfaarer vu dr Chrischtegmainschaft, Kumpenischt un Schriftsteller gsii. Dr Friedrich Doldinger isch mit zwee eltere Brieder as Suhn vun eme Boschtler z Radolfzell am Bodesee ufgwagse. Mit 14 Johr het er si vum Katholizismus losgsait. Dur e Lungeriss un e Durnuafall het er scho ase chlai e schwachi Gsundhait ghaa. Dr Vater isch uf Fryburg im Brysgau versetzt wore, wu dr Friedrich uf s Realgimnasium gangen isch. Är isch Klasseprimus gsii, het vyl gläse un gärn di germanische Getter- un Heldesage glost. Scho mit 16 het er d Anthroposofy chänneglehrt un dr Rudolf Steiner in eme Vordrag z Stuegert ghert, wun em aber nit zuegsait ghaa het. Im Summer 1916 het er e extärn Abitur abglait, wun er si ohni Schuel druf vorberaitet ghaa het, un het z Fryburg aagfange studiere. Syni Inträsse sin brait gfächeret gsii: Experimentalfisik, Literatur, Filosofy, Musikwisseschaft. Anne 1921 het er sy Studium mit ere Dokterarbet bim Edmund Husserl iber dr Friedrich Heinrich Jacobi abgschlosse. Bi me Chrankenufenthalt z Minche het er wichtigi Anthropofe wie dr Albert Steffen, dr Ernst Uehli, dr Otto Graf von Lerchenfeld
Dr Bruno Schäuble (* 11. Mai 1929 z Wäär; † 28. Juli 2020 z Gundelfinge im Bryysgau) isch e dytsche Dokter un Autor gsii. Mer chännt en in dr Region vor allem fir sy Werterbuech vum Wäärerdütsch. Dr Bruno Schäuble isch e Suhn vum Wilhelm Schäuble un syre Frau Rosa gsii, wu z Wäär dr Manufakturwarelade „Mutter & Schäuble“ gfiert ghaa hän. Dr Bruno isch no dr vierte Klass uf s Gimnasium z Schopfe gange. As Chind isch er Minischtrant un in dr kadolische Jungschar gsii. S Abitur het er no in dr Zyt vu dr franzesische Bsatzig gmacht. No dr Schuel isch er mit em Velo uf Paris gfahre. derno het er an dr Uniwersideet Fryburg Humanmedizin studiert. Är isch Assischtänzdokter z Mannem un z Frankfurt am Main gsii. Ab 1957 isch er Dokter im Loretto-Chrankehuus z Fryburg gsii. Dert het er au d Hanna Hellmuth chänneglehrt. Si hän anne 1959 ghyrote un drei Chinder mitenander ghaa. Dr Schäuble het mit syre Frau z Gundelfinge gwohnt. Anne 1963 het dr Schäuble ne Internistischi Praxis z Fryburg ufgmacht un do bis 1997 gschafft. Dr Schäuble isch mit em alemannische Dialäkt vu Wäär ufgwagse un het no syre Pensionierig aagfange dr
D Claudia Scherer (* 1954 z Wanga) isch e dytschi Schriftstelleri un Fotochinschtleri, wu in ihrem lyrische Schaffe au uf Alemannisch schrybt. Si het Gedichte, Geschicht, Verzellige, e Roman un Rezänsione u. a. in dr Berliner Dageszytig taz, in dr Zytschrifte Allmende un Nachtcafé un au in Anthologie vereffetligt. D Scherer het as Buechhändleri gschafft un as Stipändiati vu dr Hans-Böckler-Stiftig Dytsch un Chunschterzieig an dr Pedagogische Hochschuel z Reidlenga studiert, derzue het si as Fotoredakteri fir d taz gschafft. E Uuslandspraktikum het si uf Lyon gfiert. Syter anne 1993 läbt d Scherer wider in ihre Geburtsstadt Wanga, wu si bis 2015 as halb ehrenamtligi Mitarbaiteri vu dr Stedtische Galery gschafft het. Si isch Mitglid im Verband deutscher Schriftsteller (VS), im „Internationale Dialekt-Institut“, Innsbruck/Wien (IDI) un im Projäkt Mundart in der Schule. Vu 2005 bis 2015 isch si Mitglid vu dr Meersburger Autorenrunde gsii. In dr Region het si Uusstellige vu Fotografie, Collage un Molerei gmacht. In dr Johr 2007, 2011 un 2019 het si Stipändie vum Förderkreises Deutsche Schriftsteller z Bade-.Wirttebärg un 2013 un 2015 Stipändie vu dr Geschwister-Mohr-Stiftig iberchuu. Anne 2011 het d Claudia Scherer dr 3. Bryys bim 9. Feldkircher Lyrikpreis gwunne. seiteschteche. Drey-Verlag, Gutach 2002, ISBN
Dr Josef „Sepp“ Schirpf (* 11. Juli 1900 z Konschtanz; † 17. Merz 1978 z Gaiehofe) isch e dytsche Lehrer, NS-Kulturfunktionär un Schriftsteller gsii. Dr Schirpf isch e Suhn vum Joseph Schirpf (1871-1917), eme Werftschlosser, un däm syre Frau Berta, geb. Mayer (1874-1962) gsii un isch z Konschtanz mit zwai Gschwischtrig ufgwagse. Vu 1907 bis 1915 isch er in syre Haimetstadt uf d Volksschuel gange un derno ai Johr uf d Furtbildigsschuel Konschtanz. Mit Unterbrächige isch er no vu 1916 bis 1922 z Meerschburg uf s Lehrerseminar gange. Ab 1923 isch er zerscht as Buechhalter bi re Bank gschafft, derno as Hilfslehrer an Schuele z Wolterdinge, z Unterlauchringen, z Boll un z Grẽãhõẽschdedda. Anne 1926 het er d Dienschtbriefig gmacht. Ab 1928 het er an Schuele in dr Untere Kirne un z Anselfinge unterrichtet. Am 1 Mai 1933 isch er in d NSDAP yydrätte (Mitglidsnummere 3464509) un het si ab Oktober 1933 as Lehrer beurlaube loo go d Gauamtswalterschuel bsueche. Derzue isch er Kraisreferänt fir Volksbildig wore. Anne 1934 isch er Hauptlehrer z Enge wore un im nämlige Johr au Stellverdrättende Kraispropagandalaiter. Är het e Lehrgang as Kraiskulturwart gmacht un isch Sachbearbaiter fir Literatur in dr badische Gaukulturabdailig wore. Anne
Dr Gottfried Schweickhardt (* 1949) isch e dytsche Lehrer un Autor. Dr Schweickhardt het bis 2012 as Realschuellehrer am „Geroldsecker Bildungszentrum Seelbach“ unterrichtet. Vu 2013 bis 2017 het er zäme mit dr Brigitte Panther un dr Monika Opitz d Laitig vum kadolische Bildigswärch Säälbach ibernuu. Anne 2020 het er bim Dialäktwettbewärb Lohrer Mure e Sonderbryys in dr Kategory Prosa gwunne mit ere alemannische Ibersetzig vun ere Gschicht, wun er im Mai 2020 im Stadtanzeiger Ortenau uf Hochdytsch vereffetligt ghaa het. Dr Schweickhardt läbt mit syre Frau Rita z Säälbach. Beate Zehnle-Lehmann: Zu Dritt mehr Kraft für mehr Angebot, Badische Zeitung, 16. Merz 2013 Alfons Vögele: Seelbach Verdienste um die Gemeinde erworben, Lahrer Zeitung, 3. Jänner 2017 Ulrike Le Bras: Sechs Autoren sind beim Lahrer Murre-Mundartwettbewerb ausgezeichnet worden, Badische Zeitung, 13. Oktober 2020 „Opa, warum gibt es das Corona-Virus?“, Stadtanzeiger Ortenau, 6. Mai 2020
Dr Michael Köhler (* 1959 z Ettlinge) isch e dytsche Dialäktautor. D Köhler isch z Ettlinge ufgwagse un läbt hit no dert. Noch eme mittlere Bildigsabschluss het er e Uusbildig zum Verwaltigsbeamte gmacht un schafft syterhär in dr bade-wirttebärgische Finanzverwaltig Dernäbe schrybt er Gschichte un Gedicht, uf Hochdytsch un syt Mitti 1990er Johr au in sym sidfränkische Haimetdialäkt. E Uuswahl het er anne 2020 in eme Buech unter em Titel Gugg mol do no publiziert. Bim Dialäktliteraturwettbewärb De gnitze Griffel vum Arbeitskreis Heimatpflege Regierungsbezirk Karlsruhe het dr Köhler meefach Bryys gwunne un au bim Wettbewärb Lohrer Murre het er 2016 e Bryys gwunne mit eme Gedicht uf Alemannisch. Gugg mol do no. Lindemanns Bibliothek Band 354. Info Verlag, Bretten 2020, ISBN 978-3-96308-078-4 Bydreg in Zytschrifte un Anthologie, u. a. in nuffzus, nunnerzus, newedran. Eine literarische Mundartkarte aus dem Regierungsbezirk Karlsruhe. verlag regionalkultur, Ubstadt-Weiher 2015, ISBN 978-3-89735-922-2 1. Bryys, Kategory Prosa, Dialäktwettbewärb "De gnitze Griffel" (2011) 3. Bryys, Kategory Prosa, Dialäktwettbewärb "De gnitze Griffel" (2015) mit „Nunnerzus“ 2. Bryys, Kategory Lyrik, Dialäktwettbewärb Lohrer Murre (2016) 2. Bryys, Kategory Lyrik, Dialäktwettbewärb "De gnitze Griffel" (2017) mit „Morgeposcht“ 1. Bryys, Kategory Lyrik, Dialäktwettbewärb "De gnitze Griffel" (2019) mit „schdadt Nächd“ 1. Bryys, Kategory
Dr Willi Schlageter (* um 1931) isch e dytsche Lehrer un Chorlaiter. Dr Schlageter isch im Obere Wisedal ufgwagse. Anne 1957 isch er as Lehrer an d Spielwegschule im Minschterdal chuu un isch schließli Räkter vu dr Schuel wore. Im nämlige Johr, 1957, het er d Laitig vum Mannegsangverain „Eintracht“ z Oberminschterdal ibernuu. No 47 Johr het dr Schlageter anne 2004 sy Amt as Dirigänt vum Gsangverain abgee un isch zum Ehredirigänt ernännt wore. Dr Schlageter isch au dr Chronischt vum Gsangverain gsii un het verschideni Jubliäumsschrifte gschribe. Ab 2003 het dr Schlageter aagfange, unter em Titel „Am Rande“ e Kolumne uf Alemannisch fir di Badisch Zytig z schrybe, wu im Verbraitigsbiet vu dr Redaktion Chrotzige im sidlige Brysgau uusechuu isch. Willi Schlageter wird Ehrendirigent, Badische Zeitung, 5. Februar 2004 GV Obermünstertal: Historie
D Stubäcombo isch e Musikgruppe vu Ändinge am Chaiserstuel. Si spiile in dr Hauptsach alpeländischi un alemannischi Stubemusik, mänkmol au Pop un Evergreen mit aigene Täxt, zmaischt uf Chaiserstieler Dialäkt. S Quartett isch Ändi 2014 vu dr zwoo Schweschtere Gerlinde Burger un Annemie Fischer un ihre beede Manne Daniel Burger un Ottmar Fischer grindet wore. Ihre erschte effetlige Ufdritt hänn si am 18. Merz 2018 in dr „Fassdüge“ vum Hotel Pfaue z Ändinge ghaa. Gerlinde Burger, Gitarre, Ukulele, Okarina, Blockflete, Gsang Daniel Burger, Kontrabass, Gsang Annemie Fischer, Hackbrätt, Ukulele, Okarina, Cajon, Gsang Ottmar Fischer, Steirischi Harmonika (Ziach), Tenorhorn, Gsang Websyte vu dr Stubäcombo
Dr Kurt Robert Hans Blum (* 1. Merz 1872 z Leipzig; † 5. Oktober 1938 z Konschtanz) isch e dytsche evangelische Pfaarer un Dialäktdichter gsii. Noch em Theologystudium isch er 1899 un 1902 Vikar z Kirchen gsii, speter isch er Pfaarer z Brysach un z Zäll un vu 1910 bis 1919 z Staine gsii. Dernäbe het er Gschichte un Gedicht uf Alemannisch gschribe. Wie s Annebäbi vo Hinterkatzebach zuer Großherzogi uf Karlisrueh gangen isch. 1914 E Liechtgang uf em Wald in der Chriegszit. Ein Volksbild. Braun, Karlsruhe 1915 Blum, Kurt Robert Hans uf LEO-BW
Dr Walter Möll (* 1950 z Singe am Hontes) isch e dytsche Kulturmanager. Dr Möll het rund 45 Johr lang bi dr Stadt Singe gschafft, dervu 43 Johr im Beraich Kultur. Är isch Laiter vum Singemer Kulturamt gsii, ab 1995 Laiter vum Beraich Kultur un Turischtik un ab 2007 Schef vu dr Kultur und Touristik Singen (KTS) un Gschäftsfierer vu dr Stadthalle Singen GmbH. Är het si iber vyl Johr fir d Kultur un dr Turismus in dr Region yygsetzt. Anne 1989 isch unter syre Fäderfierig e Arbetsgmainschaft grindet wore, wu mit em Burgewäg, em Gartenerläbnis un em Radwägnetz d „Marke Hegau“ in dr Gränzregion zwische Rhyfall un Bodesee entwickelt het. Är het s dytsch-schwyzerisch Literaturfeschtival „Erzählzeit“ ins Läbe gruefe un s Singemer „Hohentwielfestival“ 1974 um e Jazz-Feschtival un e Burgfescht mit Chlaichunscht un Musik uusgwytet. Im Septämber 2013 isch dr Möll pensioniert wore. Dr Möll isch Mitglid bi dr Muettersproch-Gsellschaft un syt 1981 Vorsitzer vu dr Regionalgruppe Hegau. Wu im Mai 2002 dr Klaus Poppen, dr langjehrig Bresidänt vu dr Muettersproch-Gsellschaft, sy Amt abgee het, isch dr Möll zum Bresidänt gwehlt wore. Är het si as Interrims-Präsi gsää un het gsait, är wett nume eso lang im Amt blybe,
Dr Klaus-Dieter Reichert (* 20. Merz 1945 z Radolfzell) isch e dytsche Lehrer un Schriftsteller. No dr Volksschuel het dr Reichert Mechaniker glehrt un derno as Naaimaschinenmechaniker un as Mechaniker fir Dateverarbaitigsmaschine gschafft. Är het iber dr Zweet Bidligwääg di Mittler Ryfi un s Fachabitur gmacht un derno vu 1974 bis 1977 an dr PH Reidlenga uf Lehramt mit Sport un Dytsch studiert. Vu 1978 bis 2005 het er as Lehrer, speter au as Konräkter un schließli as Räkter an dr Grund- und Hauptschule Steinenbronn unterrichtet. Anne 2005 isch er pänsioniert wore. Ab 1973 het dr Reichert aafange schrybe, ab 1975 au im Dialäkt. Är schrybt Lyrik, Prosa, Dialogstuck un Churzgschichte uf Hochdytsch un uf Alemannisch. Anne 1981 het er er Uuswahl vu syne alemannische Gedicht unter em Titel „Wit it?“ publiziert, 1993 het er e zweet Buech („wunderfitz un alefanz“) vereffetligt. Fir dr „Mundart-Struwwelpeter“, wu dr Walter Sauer anne 1996 uusegee het, het dr Reichert e Ibersetzig ins Bodeseealemannisch bydrait. Derzue het er Bydreg in verschidene Anthologie un Zytschrifte publiziert. Dr Reichert isch Mitglid im VS Bade-Wirttebäärg, in dr Muettersproch-Gsellschaft, im Verain schwäbische mund.art e. V. un in dr Mundartgesellschaft Württemberg e. V. In dr Mundartgesellschaft isch er ab