rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Unser Land ìsch a elsassischa regionàlìschta Pàrtäi, wo-n-a federàlìschta un autonomìschta Politik bfìrwortet. Sa ìsch ànna 2009 vum Jean-Georges-Trouillet grìnda worra, wo noch hìtt Vorsìtzender ìsch. D’ Pàrtäi lüagt s’ Elsàss àls a Nàzioon àà, wo-n-a aigena Verfàssung, Pàrlàmant un Regiarung sott hàà. Sa hàt àui àls Ziil, d’ Lehr vum Elsässerdiitscha un vum Hoochdiitscha vum Kìndergàrta bis àn dr Üniwärsiteet iiz’fiahra. Unser Land ìsch Mìtglìed ìm frànzeescha-n-ìwwerregionààla Pàrtäijabìndniss Régions et peuples solidaires, so wia vum Öiropäisch Fräija Bìndniss. D’ Pàrtäi gheert züa dr chrìschtdemokrààtischa Schtreemung; sa düet sìch àlso vu dr regionàlìscht-idäntitäära Pàrtäi Alsace d'abord unterschaida. Üüssgwählta hàt d’ Pàrtäi numma-n-uff kommünààler Eewana. Àls Fààrwa bnutzt d’ Pàrtäi Root un Wiiss, wo vum histoorischa Fààhna vum Elsàss schtàmma. Ànna 2015 hàt d’ Pàrtäi 450 Mìtglìeder ghàà. Dr Jean-Georges Trouillet bii’ma Demo geega d’ Füsioon vum Elsàss mìt’m Lothrìnga un em Champagne-Ardenne ànna 2015 A Prassakumferanz vum Jean-Georges Trouillet un em Martin Meyer fìr d’ Regionààlwàhl vu 2021 Commons: Unser Land – Sammlig vo Multimediadateie D’ offiziälla Websitta vun Unser Land (frànzeesch, hoochdiitsch) Unser Land : «C’est sûrement notre dernière chance d’agir pour l’Alsace». In: Libération. 19. März 2015, abgruefen am 19. Juli 2019 (französisch).
D Familiebröuerei Bauhöfer GmbH & Co. KG isch e Bierbröuerei, wu ire Sitz im Renchener Ortsdail Ulm het. Si isch anne 1852 grindet wore. D Bier vu Bauhöfer chä#nnt mer in dr Region as Ulmer Bier. Dr Joseph Ludwig Bauhöfer (1826-1869) un sy Frau Marie Anna Bauhöfer (1830-1920) hän anne 1852 e chlaini Huusbröuerei grindet. Noch em frieje Dood vum Bauhöfer het sy Wittfrau d Gschäft ellai wytergfiert. Anne 1870 het si dr Karl Walz u Renche ghyrote un het mit ihm zäme wytergmacht mit dr Bröuerei. Anne 1899 het dr Gustav Bauhöfer (1865-1936), dr Suhn vum Joseph Ludwig un dr Maria Anna, d Laitig vu d Bröuerei ibernuu un dr Grundstai fir dr modärn Bedrib glait. Är het d Maria Emma Walz (1872-1951) vu Erlach ghyrote, wu im Ussedienscht Wärbig bi Chunde gmacht het. Im Johr 1921 sin di drei Sihn vum Gustav un dr Maria Anna Bauhöfer, Eugen, Gustav un Karl Bauhöfer, ins Gschäft mityygstige. D Firma isch syterhär e Familiengsellschaft. Anne 1929 isch s „Braustübl“ ufgmacht wore, wu zue d Popularitet vum Bier byydrait het. In dr 1950erJohr isch dr Bedrib modärnisiert wore mit ere Fläscheabfillaalag, eme Chielhuus, eme Wasserdurm un ere neie Versandhalle. Anne 1963 isch
D Kunstgschicht oder Kunstwüsseschaft isch e gäisteswüsseschaftligi Diszipliin, wo Archidekduur, Bildkünst und -medie wie au kunsthandwärkligi Objekt undersuecht, zämme mit iire Theorie und Braktike vom Middelalter bis in d Geegewart. S Spektrum vom kunsthistoorische bzw. kunstwüsseschaftlige Schaffe goot vo formaale und ikonograafische, stilistische und materielle Analüüse über entwurfstheoreetischi, kunstpraktischi und rezepzioonsestheatischi Undersuechige bis aane zu soziaale, politische und gsellschaftlige Interpretazioone vo Kunst und Archidekduur in iire lokaale, regionaale und globaale Zsämmehäng. D Gschicht vo dr Bildende Kunst vollzieht sich dur d Veränderig vo dr gsellschaftlige Funkzioon und dr Stellig vo dr Kunst, dr theoreetische Uffassig über sä und dur d Entwigglig vo de Kunstforme und Stiilrichdige. S Ziil vom Fach Kunstgschicht isch s, d Inhalt vo de künstlerische Objekt uusezfinde (Ikonografii), iiri formaali Gstaltig z bestimme, d Wärk in Ruum und Zit iizordne und iirer Rezepzioon noochezgoo. Drbii findet mä uf dr äinte Site stilistischi Zsämmehäng und uf drandere brobiert mä, dr histoorisch Kontext as Vorussetzig vom ene Kunstwärk z gsee oder iin iibezie, zum s Wärk z verstoo. Im Geegesatz zur Kunstkritik suecht sich d Kunstgschicht mäistens histoorischi Geegeständ us oder brobiertt weenigstens, wüsseschaftligi Methode bi zitgenössische Theme aazwände. Drbii isch äim klaar, dass au e wüsseschaftligi Rezepzioon und
Dr Begriff Meediekunst bezäichnet künstlerischs Schaffe, wo d Massemedie brucht und hauptsächlig im 20. und 21. Joorhundert entstande si, wie zum Bispil Film, Video, Holografii, Internet, Kompiuter, Mobiildelifonii und Kompiuterspiil. Im Änglische wird dr Begriff media art hingeege zum Däil sünonüüm zu new media art verwändet. Nöiji Meedie si do d Drääger, d Vermiddler oder s Aarbetsmateriaal in dr Kunst. Je noch em Meedium wo im künstlerische Brozäss hauptsächlig iigsetzt wird, verwändet mä anstatt vo dr Bezäichnig Meediekunst mänggisch au en Underbegriff zum e Kunstform bezäichne wie z. B. Digitaali Kunst, Wideokunst, Kompiuterkunst, Roboterkunst oder elektroonischi Kunst. Öb sich die Begriff wärde chönne halte, isch offe. Drääger oder Vermiddler vo Kunst chönne aner au abstrakti Meedie wie Kompiternetz, Kompiuterspiil oder abstrahierendi Sprooche wie Brogrammiersprooche oder Mathematik si. Die entsprächende Kunstrichdige wärden as Netzkunst, Game Art (änglisch Video Game Art und art game), Softwarekunst oder mathematischi Kunst bezäichnet. D Natuur vo deene Brozäss cha soziaal, technisch oder esthetisch si und es bestoot e Nööchi zur Konzeptkunst. Falls dr Brozäss im Vordergrund stoot (Brozässhafdi Kunst), wird zum die spezielli Kunstform z bezäichne, vilmol d Beschriibig vom Brozäss sälber brucht, wie zum Bispil bi dr generatiive Kunst, dr interaktiive Kunst oder dr performatiive
Digitaali Kunst oder Digitaalkunst, vilmol sünonüüm mit Kompiuterkunst, si im allgemäine Sproochgebruuch Sammelbegriff für Kunst, wo digitaal mit em Kompiuter gmacht wird. Im ängere Sinn isch s Kunst, wo nume dur die speziifische Äigeschafte vo digitaale Meedie möögli worde isch, zum Bispil ass alli Informazioon cha zellt wärde, ass si vom ene bestimmte Daatedrääger chönne drennt wärde oder dr Iisatz vo Algorithme. Die digitaali Kunst zellt zu de Meediekünst und cha Däil vo andere Kunstgattige wie Archidekduur, Performance, Danz, Bildhauerei und Muusig si. Erst in de 1990er-Joor isch dr Usdruck digitaali Kunst gebrüüchlig worde. Linda Candy: Co-Creativity in Interactive Digital Art, Consciousness Reframed. In: Fourth International CAiiA-STAR Research Conference, 2-4th August 2002. Perth 2002. Online (PDF; 97 kB) Lev Manovich: Ten Key Texts on Digital Art: 1970–2000. In: Leonardo. Band 35, Nummer 5, MIT Press 2002, S. 567–569. (Information) Greg Turner, Ernest Edmonds: Towards a Supportive Technological Environment for Digital Art. In: Viller & Wyeth (Uusegääber): Proceedings of OzCHI2003: New directions in interaction, information environments, media and technology. 26-28 November 2003. Brisbane, Australien. Christiane Paul: Digital Art. Thames Hudson, London 2003, ISBN 0-500-20367-9. Monika Fleischmann, Ulrike Reinhard (Uusegääber): Digitale Transformationen. Medienkunst als Schnittstelle von Kunst, Wissenschaft, Wirtschaft und Gesellschaft. whois,
Starkenbach bezaichnet: Starkenbach SG, en Wiiler i de Gmaind Wildhuus-Alt Santihann im Kanton Sanggalle, Schwiz Starkenbach, es Dorf i de Gmaind Schönwies im Tirol, Öschtriich de dütschi Name vo Jilemnice, ere Stadt im Norde vo Tschechie Bezirk Starkenbach, en politische Bezirk im ehmolige Königriich Bööme
E Muusigbroduzänt isch in dr Muusigindustrii e Persoon, sich um d Läitig und Usfüerig von ere Muusigbrodukzioon kümmeret. D Ufgoobe vom ene Muusigbroduzänt si nid festgschriibe, aber mäistens ghöört drzue, ass er d Ufnaam im Doonstudio koordiniert, d Muusiker angaschiert und für d Vermarktig verantwortlig isch. Muusigbroduzänte git s mäistens nume in dr Popmuusig, dr Country-muusig, im Hip-Hop, em Dschääs und in dr elektroonische Muusig. In dr klassische Muusig het dr künstlerisch Ufnaamläiter, wo mäistens e Doonmäister isch, dr gröösser Iifluss uf s künstlerische Resultaat. D Aarbet vom Muusigbroduzänt bi dr Gstaltig vom Sound cha mä öbbe vergliiche mit däm, was dr Reschissöör vom ene Kiinofilm macht. Wil iiri Ufgoobe künstlerisch und technisch si, chömme Muusigbroduzänte nit sälte us em Beriich vo de Doonstudio, si also Studiobsitzer oder Doonääscheniöör oder aber Komponiste oder Texter, wo sälber wäi ufbasse, wie iir Wärk im Studio realisiert wird. Au wenn in dr Popmuusig d Muusigbroduzänte wie au d Komponiste und d Studiomuusiker eender im Hindergrund schaffe und em Muusikpublikum umbekannt bliibe, si e baar Broduzänte us deere Anonümidäät uusechoo. Erfolgriichi und uszäichneti Muusigbroduzänte häi en äänlige Status wie d Interpreete sälber. In de USA schaffe dr Nile Rodgers, will.i.am, Bill Putnam, Sam Phillips,
De Gross Rot (frz. Grand Conseil) vom Kanton Nöieburg isch ds Kantonsparlament (Legislative) vom Kanton Nöieburg i dr Schwiz. Dr Gross Rot het 100 Mitglider, wo jewils im Verhältniswahlrecht uf vier Johr gwählt wärde. Constitution de la République et Canton de Neuchâtel, Art. 52-53 https://www.ne.ch/medias/Pages/20210418_R%C3%A9sultats%C3%A9lectionGC.aspx
Siibenbürge, Transsilvanie oder Transsylvanie (rumänisch Ardeal oder Transilvania, ungarisch Erdély, siibebürgisch-säggsisch Siweberjen, noigriech. Τρανσυλβανία, türkisch Erdel) isch e historischs und geografischs Gebiet im südöstlige Karpaateruum mit ere bewegte Gschicht. Hüte lit Siibebürge im Zentrum vo Rumäänie. De Naame het Siibebürge vo de siibe Stedt, wo d Siibebürger Saggse gründet häi. Di histoorisch Hauptstadt isch Klausenburg. in dr Antike isch d Regioon vo Siibebürge s politische Zentrum vom Kööngriich vo de Daker gsi, bis es im Joor 106 n.d;Z. vo de Röömer under em Trajan eroberet und zur Brovinz Dacia gmacht worde isch. Dir röömische Druppe im dridde Joorhundert d Regioon verloo und bis zum 11. Joorhundert sie die underschiidligste Völker dur s Land zooge: d Goote, d Hunne, d Gepide, d Aware, Bulgaare, Slaawe und anderi. Vom spoote nüünte Joorhundert häi sich Ungare im Karpaatebecki niidergloo. Vo dr Middi vom 12. Joorhundert aa häi dütschi Siidler («Siibebürger Saggse») Siibebürge afo brääge. Under de Aagriff vo de Türke isch Ungarn in drei Däil verbroche, dr Groossdäil vo Ungarn isch under die osmaanisch Herschaft groote, au s Fürstedum Siibebürge (ungaarisch: Erdélyi Fejedelemség) isch vo 1541 aa em Osmaanische Riich Underdaan gsi. Mit em Edikt vo Torda het 1568 dr siibebürgisch Landdaag d
Dr Domiziaan (* 24. Oktober 51 z Room; † 18. Septämber 96 z Room) isch vom 14. Septämber 81 bis zu sim Dood dr röömisch Kaiser gsi. Er isch dr Noochfolger vo sim Brueder Titus gsi und dr dritt und letzt Herrscher us em Gschlächt vo de Flavier. Si vollständig Geburtsnaame isch Titus Flavius Domitianus; as Kaiser het er dr Naame Imperator Caesar Domitianus Augustus brucht. Dr Domiziaan isch in dr Gschichtsschriibig, wo dradizionell vo Senatoore verfasst worde isch, as schlächte Princeps und Türann (pessimus princeps) daargstellt, wil er weenig Respäkt vor em Senaat ghaa het und Entschäidige droffe het, ooni d Senatoore z konsultiere. Noch sim Dood isch si Sälbstdaarstellig as Kaiser offiziell usglöscht worde und dr Tacitus, dr Plinius dr Jünger und dr Sueton häi en so schlächt gmacht wie mööglig. Erst die modärni Forschig vom Ändi vom 20. Joorhundert aa het s Bild vom Domiziaan rewidiert. Sini milidäärische Erfolg in Germaanie und Pannoonie und sini Finanz- und Browinzpolitik zäichne e Bild vom e fähige Autokraat. Aber si Persöönlikäit und Herrschaftsuffassig blibe zum Däil unerkläärlig. Gege s Ändi vo sinere Herschaft isch er immer paranoider worde, bis sini änste Berooter Angst überchoo häi und iin am 18. Septämber
ABCM-Zweisprachigkeit (ABCM schteht fìr Association pour le bilinguisme en classe dès la maternelle, „Verain fìr Zwaischproochigkait ìn dr Schüal àb’m Kìndergàrta“) ìsch a Nätzwark vu prìwààta zwaischproochiga Schüala-n-ìm Elsàss un ìn dr Moselle. Ìn dana Lehrànschtàlt wìrd’s uff Frànzeesch un Diitsch unterrìchtet —Hoochdiitsch un Elsassisch bzw. Fränkisch. Dàtoo sìnn zwälf Schüala, wo zem Nätzwark gheera, mìt insgsàmt äbb 1.200 Schialer. Grìnda worra-n-ìsch dr Verain ìm Joohr 1991 vum Richard Weiss un vum Jean Peter. Fìr dr Schüalààfàng 1991 hann a pààr elsassischa Äältra wälla, àss ìhra Kìnder a zwaischproochiga Schüalüüssbìldung uff Elsässerdiitsch un Frànzeesch bikumma. D’ äärschta Klàssa sìnn àlso ànna 1991 z’ Lütterbàch, Ìngerscha un Zàwra gäffnet worra. D’ Grìndung hàt unteràndrem dr elsassischa Zaichner un Àuitoor Tomi Ungerer unterschtìtzt, wo-n-Eehrapresidànt vum Verain worra-n-ìsch. S’ Sìnnbìld vum Verain hàt dr Ungerer salbscht zaichent. Àm Ààfàng ìsch d’ Idee vun’ra elsassischschproochiga Schüal umschtrìtta gsìì, dänn noh-n-em Zwaita Waltkriag s’ Dialäkt ìn da elsassischa Schüala verboota gsìì-n-ìsch. Ànna 2012 hàt d’ ABCM Schüal vu Bìndra-n-uff Kappl-Grààfahüüsa ìm bààdischa-n-Ortenaukrais gwàndelt. D’ Schüal ìsch jedoch z’äärscht unter frànzeeschem Racht blìewa. Ànna 2014/2015 ìsch d’ Schüal vum Làndesregiarung vum Bààda-Wìrttabärg àls Ärsàtzschüal àànärkännt worra, un àb 2017 hàt sa a Finànziarung vu dr Làndesregiarung
Àls tridentiinischa Mass (làtiin. missa tridentina; àui „tràdizionälla làtiinischa Mass“ odd’r „Àlta Mass“) bezaichnet maa d’ hailiga Mass ìm Reemischa Riitüs ìn dr Form vum reemischa Massbüach vu 1570 odd’r ainer vu da noohfolgenda-n-Üüssgààwa bis d’ lätschta Wärsioon vu 1962. Ìnnerhàlb vu dr reemisch-kàthoolischa Kìrìch hàlt maa noch hìtt mànckmol d’ tridentiinischa Mass ìn dr Wärsioon vu 1962 àb, wo d’ Litürgiireforma vu da Papscht Pius XII. un Johànnis XXIII. iischliasst —dàs sìnn d’ lätschta Reforma gsìì vor àm Zwaita Vàtikàànischa Konzil. Dia Form vu dr Mass ìsch vollschtandig uff Làtiinisch —numma d’ Preedig därft ìn Volksschprooch gsajt wara. D’ Bezaichnung „tridentiinisch“ schtàmmt vum Konzil vu Trient (làtiin. Concilium Tridentinum) ìm 16. Joohrhundert. Noh-n-em Schluss vum Konzil ìsch a ärnäijert reemisch Massbüach ärschìena. Bis 1962 sìnn numma klaina Veränderunga àn dr Litürgii gsìì; wagadam gheert àui d’ Wärsioon vu 1962 zem „tridentiinischa Riitüs“. Noh da litüürgischa Reforma vum Zwaita Vàtikàànischa Konzil ìsch d’ tridentiinischa Mass ìn da Joohra 1970 dur d’ Mass ìn Volksschprooch ärsätzt worra. Dr tridentiinischa Ritüüs ìsch àlso nìmm bnutzt worra, üüsser vu da kàthoolischa Tràdizionàlìschta, wo d’ näija Form vu dr Mass haftig kritisiart hann. Ànna 2007 hàt jedoch dr Pàpscht Benedikt XVI. d’ tridentiinischa Mass
Àls Litürgiireform (odd’r Litürgiireforma-n-ìm Pluràl; làtiin. instauratio liturgica) bezaichnet maa d’ umfàssenda Ärnäijerung vu dr reemisch-kàthoolischa Litürgii, wo-n-ìm 20. Joohrhundert gsìì-n-ìsch. Sa hàt schuu-n-unter’m Pàpscht Pius XII. ààgfànga, un ìsch drnooh vum Zwaita Vàtikàànischa Konzil so wia vu da Papscht Pooli VI. un Johànnis Pooli II. witter gmàcht worra. Doo drbii ìsch hàuiptsachlig d’ Litürgii vu dr hailiga Mass, vum Schtundagebat un vum Schpanda vu da Sàkràmanta ärnäijert worra. Ìhra Wurzla fìndet d’ Litürgiireform vor àllem ìn dr litüürgischa Beweegung, wo-n-àm And vum 19. Joohrhundert ìm Diitschlànd, Frànkrììch un Belgia-n-ààgfànga hàt. Ìhra Beschtraawunga hàt dr Pius XII. ìn dr Enzyklika Mediator Dei kànàlisiart. Àm Ààfàng ìsch s’ Ziil vu dr Beweegung gsìì, d’ Litürgii bass’r üssz’drucka. Àwwer unter’m Iifluss vu diitscha un frànzeescha Litürgiiwìssaschàftler hàt maa noh z’ nooh-n-a achta Reform gwunscha. Wìchtiga Voràrweeta hann vor àllem dr Romano Guardini, Pius Parsch, Odo Casel un dr Josef Andreas Jungmann gmàcht. Àm 4. Dezamber 1963 ìsch d’ Konschtituzioon Sacrosanctum Concilium vum Zwaita Vàtikàànischa Konzil verkìndigt worra. Fìr d’ konkreeta-n-Umsätzung vu dr Litürgiireform ìsch s’ Consilium fìr d’ Üüssfiahrung vu dr Litürgiikonschtituzioon veràntwortlig gsìì. Bis 1965 sìnn äärschta Schrìtta gmàcht worra, un ànna 1969 ìsch s’ näi reemisch Massbüach veräffentligt worra. Drnooh
Dr Jean-Marie Zoellé (* 16. Nowamber 1944 z’ Siarentz, Owerelsàss; † 6. Àwrìl 2020 z’ Bonn, Diitschlànd) ìsch a elsassischer Kommünàlpolitiker gsìì. Vu 2011 bis züa siim Tood ìsch’r Bìrgermaischter vu Sää-Louis-n-ìm Owerelsàss gsìì. Dr Zoellé-n-ìsch ànna 1989 schtällvertrattender Bìrgermaischter vu Sää-Louis worra, unter’m Jean Ueberschlag. Wu dr Ueberschlag ànna 2011 z’rucktratta-n-ìsch, hàt dr Zoellé sii Àmt vum Bìrgermaischter ìwwernumma. Àn da Kommünàlwàhla vum 23. März 2014 ìsch’r ìm äärschta Wàhlgàng mìt 79,91 Prozant vu da Schtìmma wìedergwählt worra —uffgschtällt hàt’r sìch àls Schpìtzakàndidàt vu dr Lischta „Diwärsa Rachta“. Ìm Elsàss ìsch dàs s’ bäschta Wàhlärgìbniss gsìì ìn’ra Schtàdt greesser àls 20.000 Iiwoohner. Àm 15. März 2020 ìsch’r nochamol ìm äärschta Wàhlgàng wìedergwählt worra, dàsmol mìt 84,03 % vu da Schtìmma. Àn dara Wàhl hann àwwer numma 24,09 Prozant vu da Wähler mìtgmàcht. Kurz noh dr Wàhl ìsch dr Zoellé àm Koronavirüs SARS-CoV-2 ärkrànkt un ìsch waga-n-Ootmaschwiarigkaita ìn’ma Mìlhüüser Schpitààhl iiglìefert worra. Àm 28. März hàt maa-n-ìhn ìns Krànkahüüs St. Petrus z’ Bonn ìm Diitschlànd gbrocht. Därt ìsch’r àm 6. Àwrìl gschtoorwa, ìm Àlter vu 75 Joohra, àn da Folga vum COVID-19. Dr Zoellé salbscht hàt s’ Àbhàlta vu da Kommünàlwàhla wahrend dr Korona-Waltversöichung àls Fahler bezaichnet ghàà. Àls Bìrgermaischter
Pan bagnat (Nissart-Dialäkt fìr „nàss Broot“, „gschwämmt Broot“; àui pan banhat gschrìewa; uff Frànzeesch falschligerwiis pain bagnat) ìsch a tràdizionälla-n-Assschpeziàlitäät üss Nizza-n-ìm Süüdfrànkrììch. ’S ìsch a runder Schenkabroot mìt da saalwa Züatààta wia ìn dr Nizza-Sàlààt —àlso Ràuikoschta mìt Ànschovis odd’r Thunfìsch, gekochta-n-Aijer, Oliveel, Sàlz un Pfaffer. Z’ Nizza wìrd Pan bagnat ìn fàscht àlla Bäckaräija verkàuift. Ìm Nizzer Schtàdtzäntrum sìnn àui a pààr Hiisla un Schtroossahandler, wo vor àllem Pan bagnat verkàuifa. S’ Grìcht wìrd àui tràdizionäll z’ Monaco gassa. Pan bagnat fìndet maa-n-àui ìn ainiga Bäckaräija-n-ìm Elsàss un Lothrìnga. Ìm 19. Joohrhundert ìsch Pan bagnat s’ „Broot vu da àrma Litt“ gsìì. Vor àllem Fìscher un Àrwaiter hann’s àn dr Morgapàuisa àm niina Ühr gassa. Ìm Làuifa vu da Joohrhunderta hàt maa-n-ìm Broot ìmmer mehr Züatààta züagfiagt. Sallamols hàt maa kää Thunfìsch züagfiagt, dänn’s ìsch züa diir gsìì. Schtàttdässa hàt maa numma Ànschovis bnutzt. Fìr Pan bagnat-n-ìsch kää bsunder Rezapt gsìì; ainiga Litt hann Sàlààdgmìsch (mesclun) züagfiagt, wänn sa drfìr hann känna bezààhla. Oliveel ìsch sallamols àui diir gsìì, àlso hann d’ Litt manckmol s’ Broot numma ìns Wasser iigwaicht. Fìr a Pan bagnat fìr aina Pärsoon kocha, brüüchsch a Brootschtìck vun äbb 20 cm Durschnìtt. Brüüchsch àui
D Texas State Historical Association (TSHA, die Histoorischi Gsellschaft vom Staat Texas) isch e gmäinnützigi Bildigsorganisazioon, wo sich dr Dokumentierig vo dr Gschicht vom Staat Texas widmet. Si isch am 2. Merz 1897 z Austin, Texas gründet worde, Vom Novämber 2008 aa het si iiri Büüro an dr Uniwersidäät vo North Texas z Denton ghaa. 2015 isch d Organisazioon an d Universidäät vo Texas z Austin züüglet. D Gsellschaft git wüsseschaftligi und populääri Wärk uuse, wo Texas bedräffe, und organisiert Bildigsbrogramm, zum d Gschicht vom Staat de Lüt nööcher bringe. D Gsellschaft git e baar Publikazioone uuse: New Handbook of Texas (S Nöije Handbuech vo Texas, en Enzyklopedii in säggs Bänd über d Geografii, d Gschicht und histoorischi Persöönlikäite z Texas Southwestern Historical Quarterly, die eltisti wüsseschaftligi Zitschrift, wo z Texas ooni Underbrüch uusechoo isch. Riding Line, e Noochrichdeblatt mit Informazioone über historischi Nöijikäite und Aktiwidääte im Staat. Texas Almanac, e histoorischs Noochschlaagwärk für s allgemäine Publikum wo alli zwäi Joor uusegee wird. Grider, Sylvia Ann; Rodenberger, Lou Halsell, Uusegääber: Texas Women Writers: A Tradition of Their Own. Texas A&M University Press 1997. ISBN 9780890967652. Taylor, Bride Neill: «The Beginnings of the State Historical Association». The Southwestern Historical Quarterly. 33
Hauptschuel bezäichnet z Dütschland en allgemäinbildendi Schuelform uf Middelstuefe Niwoo, also uf em Level 2 noch dr ISCED-Klassifikazioon vo dr UNESCO. Z Dütschland het sich d Zaal vo de Hauptschuele vo 2008 bis 2018 uf 2'600 halbiert. Vili Bundesländer häi d Hauptschuel as äigeständigi Schuelform abgschafft oder, im Fall vo de Nöije Bundesländer, gar nit erst iigrichdet. Z Ööstriich brucht mä die Bezäichnig nüme: Dört si sit em Schueljoor 2008 d Hauptschuele zerst noodinoo zu sogenannte Nöije Middelschuele umfunkzioniert und im Schueljoor 2020/21 schliesslig in Middelschuele umbenennt worde. D Hauptschuel isch e witerfüerendi Schuel und e Bildigsgang im gliiderete Schuelsüsteem vo Dütschland, wo de „Schülerinnen und Schülern eine grundlegende allgemeine Bildung“ vermiddlet. Si het sich in de 1960er Joor us dr 8-jöörige Volksschuele entwigglet. Si umfasst mäistens d Klassestuefe 5 bis 9 bzw. 10 im Beriich vo dr Sekundaarstuefe I und wird mit em Hauptschuelabschluss (Bruefsschuelrifi) abgschlosse. Si existiert no in säggs Bundesländer as äigeständigi Schuelform. In e baar vo dene Länder gältet si as Reegelschuel, wo vo de Schueldrääger obligatorisch muess aabote wärde und isch gliichzitig au Pflichtschuel, wil alli schuelpflichtige Chinder, wo uf kä anderi Vollzitschuel gönge, uf d Hauptschuel müesse goo. Noch em dütsche Statistische Bundesamt het
Vorlage:Infobox Fluss/Veraltet D Jagst isch e Middelgebirgsfluss im Norde vo Baade-Württebärg. Näben em Kocher und dr Enz ghöört si zu de drei grösste Nääbeflüss vom Neckar. Si isch 189,9 Kilometer lang uf em Lauf mit em Naame Jagst und eso die lengsti vo deene drei Nääbeflüss. S Daal vo dr Jagst, wo bsundrigs am middlere Lauf e seer ländlige Charakter het, gält as landschaftlig apaartig. Nivellierendi Maassnaame wie Gwässerusbau, Begraadigunge oder Fluerberäinigunge häi s Landschaftsbild an dr middlere und undere Jagst weeniger stark veränderet, als mä s vilmol in Flusslandschafte vo Flüss mit ere vergliichbaare Gröössi cha beobachte. Wäge deene Äigeschafte isch si us landschaftspfläägerischer Sicht intressant. Es git e Hufe Aarte vo Pflanze, Dier und Biotooptüpe, und d Flechine, wo d Siidlige und dr Verchehr bruuche, si relatiiv chlii. Das git dr Jagst und iirem Daal wägen em Entwiggligspotenziaal, wo mit däm Zuestand verbunde isch, us dr Sicht vom Natuurschutz e groossi Bedütig. Chliini und chliinsti Stedt, wo s middelalterlige bis früenöizitlige Stadtbild zum e groosse Däil bhalte häi, bräge s Jagstdaal genauso wie e Hufe Burge und Schlösser oobe uf de Bärg über em Daal und au d Müüline em Fluss nooch, wo in gwüsse Abschnitt rächt hüfig
Z’ Remiremont ìm Vogeesa-Département-n-ìsch sallamols a Synagooga gsìì. Sa hàt sìch ìn dr Avenue Carnot bfunda —dr hìttiga-n-Avenue Julien-Méline. Sa ìsch ànna 1873 bàuia un ànna 1976 àbgrìssa worra. A äärschta Synagooga-n-ìsch ìm Jodock-Hüüs, ema histoorischa Hüüs vu da Choordààma ìm Schtàdtzäntrum vu Remiremont, iigrìchtet worra. S’ Hüüs hann zwai Juuda ànna 1808 kàuift ghàà. Ànna 1826 hàt d’ Schtàdtverwàltung s’ Gebäi ìwwernumma un zärschteert —maa hàt vor àllem d’ Synagooga vu dr Kìrìch vun Unsra Liawa Fràui wälla äntfärna. Ìm gliicha Joohr hàt d’ jìddischa Gmaind a näijer Grundschtìck àm 10 Rue Maucervelle kàuift. Doo ìsch a näija Synagooga bàuia worra. Ìm Joohr 1869 hàt d’ jìddischa Gmaind a grooss Grundschtìck —34 Häktààra— àn dr Avenue Carnot ìwwernumma, fìr doo a greesera Synagooga bàuia. S’ näija Gebäi hàt dr Schtàdtàrkitäckt Charles-Henri Fachot zaichent. Ìm Gebäi hàt maa z’äärscht sehr kùmpläxa Ziarunga wälla züafiaga, àwwer dr Bàuiplàn ìsch schliasslig veraifàcht worra. Fìr d’ Bàuiàrweeta galdlig unterschtìtza hàt d’ jìddischa Gmaind a Tail vum Grundschtìck müassa verkàuifa —dàs hàt sa ànna 1874 un 1891 gmàcht ghàà. Wahrem Diitsch-Frànzeescha Kriag vun 1870/71 hàt maa d’ Àrweeta unterbrocha. D’ näija Synagooga-n-ìsch jedoch àm 11. Septamber 1873 iigwäjt worra. Àn dr Iiwäijung sìnn unteràndrem