rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Gustav II. Adolf vo Schwede (* 9. Dezämberjul./19. Dezämbergreg. 1594 z Stockholm; † 6. Novämberjul./16. Novämbergreg. 1632 bi Lützen) isch vo 1611 bis 1632 dr König vo Schwede gsi. Er isch as Sohn vom Karl IX. z Stockholm uf d Wält cho. 1620 het er d Maria Eleonora vo Brandeburg ghürotet. Si hai zwei Döchter gha, d Christina Augusta, wo 1623 uf d Wält cho, aber scho s Johr druf gstorbe isch, und d Christina, wo am 18. Dezämber 1626 uf d Wält cho und Königin vo Schwede worden isch. Dr Gustav II. Adolf isch am 16. November 1632 in dr Schlacht bi Lütze gfalle. Dr Gustav II. isch sibzäh gsi, wo si Vater gstorbe isch. Er het vo siim Vater, wo dr Sigismund III. Vasa, wo au König vo Pole gsi isch, verdriibe und dr schwedisch Dron usurpiert het, ä dynastische Legitimitätsstriit mit Pole gerbt. Au mit Russland und Dänemark isch Schwede verstritte gsi, wil dr Karl IX. brobiert het, z Russland si jünger Sohn, dr Karl Philip zum König z mache, vor allem drum, wil er nit het wele, ass ein vo siine polische Verwandte dört zum Herrscher wurd; und wo die schwedische Armeä immer no z
Argentinie (spanisch ) isch e Republik im Süde vo Südamerika. Es isch der achtgrössti Staat uf dr Wält und der zweitgrösst vom Kontinent; dr Iiwohnerzahl noch nimmt es dört dr dritt Rang ii. Wäge siiner grosse Nord-Süd-Uusdehnig git s im Land zahlriichi Klima- und Vegetationszone. Der Name chunnt vom latiinische Wort für Silber – argentum – und liiferet ä Hiwiis druf, was d Eroberer glaubt hai, was für Schetz si uf siim Territorium wurde finde. Bis zu siinere Unabhängigkeit 1816 isch s ä Deil vom spanische Kolonialriich gsi. Benson, Phillip; Möginger, Robert [Bearb.]: Polyglott Apa Guide, Argentinien, Verlag: Langenscheidt, München: 2000, ISBN 3-8268-2468-7 Bodemer, Klaus / Pagni, Andrea / Waldmann, Peter (Hrsg.): Argentinien heute. Politik. Wirtschaft. Kultur., Frankfurt a. M. 2003, ISBN 3-89354-588-3 Jost, Christoph: Argentinien: Umfang und Ursachen der Staatsverschuldung und Probleme der Umschuldung in: Auslandsinformationen 11/2003, Konrad-Adenauer-Stiftung: Sankt Augustin, ISSN 0177-7521 (zum Herunterladen: [1]) Llanos, Mariana / Nolte, Detlef: Menem wirft das Handtuch. Ein politischer Neuanfang in Argentinien unter Néstor Kirchner? in: Brennpunkt Lateinamerika 10/2003, Institut für Iberoamerika-Kunde: Hamburg, ISSN 1437-6148 (zum Herunterladen: [2]) o. A.: A survey of Argentina in: The Economist vom 15. Juni 2004, Economist Group: London, ISSN 0013-0613 Galeano, Eduardo: Die offenen Adern Lateinamerikas,
Venezuela isch e südamerikanische Staat an der Karibikküste. D Staate Brasilie, Kolumbie und Guyana gränze an s Land. Über ä Ursprung vom Name „Venezuela“ git s zwei Theorie: Mänggi schriibe en em Amerigo Vespucci zue, wo zsämme mit em Alonso de Ojeda 1499 än Expedition der nordwestlige Küste noch (hüt bekannt as der Golf vo Venezuela) gfüehrt het. Wo si zur Guajira-Halbinsel cho si, het d Mannschaft die Pfahlbaute (palafitos) gseh, wo die Iigeborene Añu über em Wasser baut gha hai. Die hai dr Vespucci an d Stadt Venedig erimmeret und dorum het er odr dr Ojeda dr Region Venezuela gsait, was sovil wie „Chlii-Venedig“ bedütet. Die anderi Theorii isch, ass der spanisch Conquistador und Geograph Martín Fernández de Enciso, ä Mitgliid vo der gliiche Mannschaft, in siiner Schrift „Summa de Geografía“ gschriibe het, ass d Bevölkerig vo dere Region uf emä flache Felse gwohnt und mä rä „Veneciuela“ gsait haig. Venezuela het e rund 2800 km langi Kischte. Vu dr Gsamtflechi sin rund 39 % mi Wald deckt, 20 % mit Matte un Waide, 4 % sin Äckerfälder. S Land gränzt an drei Staate: im Oschte an Guyana mit 743 km Gränze, im Siden an Brasilie mit 1819 km
D Union vo de Sozialistische Sowjetrepublike isch ä sozialistisch-zentralistisch regierte Viilvölkerstaat in Osteuropa, em Kaukasus und Nord- und Zentral-Asie gsi. Si isch am 30. Dezember 1922 gründet und am 26. Dezember 1991 dur ä Beschluss vom Oberste Sowjet ufglöst worde. Ihri völkerrechtliche Pflichte und Rächt si vo dr Russische SFSR (spöter Russischi Föderation) übernoh worde. S Kärngebiet (mit 78 % vo der Flechi 1990) het us der Russische Sowjetrepublik bestande, wo währed der Oktoberrevolution am 7. November 1917 us em Chärn vom Zareriich entstande isch und noch der Auflösig vo der Union as unabhängigi Russischi Föderation deren ihri juristischi Nochfolg aträte het. Wäge der Dominanz vo der Russische Sowjetrepublik het mä in de westlige Länder d Sowjetunion (sprochlig) hüfig mit Russland gliichgsetzt, d. h. mä het Russland gsait, wenn mä d Sowjetunion gmeint het. Ass es e sozialistischs Wirtschaftssüsteem gee het, wo im westlige Kapitalismus Konkurränz gmacht het, het vor allem in de 1950er und 1960er Joor in Westöiropa dr Rugge vo de sozialdemokratische Arbäiterbeweegige gsterkt, wo Sozialstaate mit soziale Sicherigssüsteem häi chönne duuresetze und eso die schlimmste soziale Underschiid und d Armuet verchliineret und s revoluzionäre Potenzial dütlig minimiert häi. Mit em Niidergang vom Realsozialismus in de spoote 1970er
En Armlüchter isch zum eine d Bezeichnig für e spezielli Art vo Cherzeständer zum andere wirds aber au als Schimpfwort bruuchet. Dr Armlüchter (au Kandelaber) bestoht im allgemeine us emä Soggel, enerä zentrale Süüle, mit Ärm dra, wo mä cha Cherze drufstecke. D Zahl vo de Ärm isch im allgemeine ungrad. Sonigi Armlüchter si scho us em Altertum bekannt, denn het mä sä aber nit mit Cherze bestückt, wo denn nonig erfunde gsi si, sondern mit chliine Öl- oder Talglampe. Ä bekannts Bispil für än Armlüchter isch d Menora, wo im jüdische Tämpel z Jerusalem gstanden isch und eis vo de wichtigste Symbol für s Judedum worde isch, und au uf em Wappe vom Staat Israel abbildet isch. Wohär das z Schimpfwort chunnt weis me hüt nümme. Me nimmt aber a, das es us em Militär chunnt, wo mes als Ersatz für "Arschloch" brucht het. Armloch isch e säuteni Form, wo die beide Wörter vermischt si. Commons: Armlüchter – Sammlig vo Multimediadateie
De Saladin (arabisch صلاح الدين يوسف بن أيّوب Salah ad-Din Yusuf bin Ayyub, öbbe 1137; 3. März 1193 z Damaskus) isch en kurdisch-muslimische Sultan gsi, wo über Ägypte, Syrie, Palestina und Jemen gregiert und d Dynastii vo de Ayyubide gründet het. Mit siine Erfolg im Kampf gege d Chrüzritterstaate z Syrie und Palestina isch er zum grösste muslimische Held worde. Dr Saladin isch 1137 oder 1138 z Tikrit, wo öbbe 175 km nördlig vo Bagdad lit, uf d Wält cho. Si Familie isch noch Syrie zoge, und er isch z Baalbek und z Damaskus ufgwachse. Si Unggle, dr Asad al-Dīn Shīrkūh, isch än Offizier in dr Armee vom Emir Nūr al-Dīn gsi und dr Saladin het under ihm dient, und si hai drei Chriegszüg uf Ägypte unternoh, für zum z verhindere, ass d Chrüzritter s Land wurde erobere. Nochdäm dr Shīrkūh gstorbe isch, het dr Saladin 1169 dr Wesir vom ägyptische Fatimide Kalif lo ermorde und er isch dr Befählshaber vo de syrische Druppe z Ägypte und Wesir worde, und het dr Titel vo „Malik“ (König) drait. 1171 het er em Kalifat vo de schiitische Fatimide es Ändi gmacht. Noch em Dod vom Nūr al-Dīn isch er uf Syrie zrugg
Dr Eduard Strübin (* 18. Jänner 1914 z Lieschtel; † 10. Aprelle 2000 z Gälterchinde), Pseudoniim Rauricus (bruucht i der Basellandschaftliche Zytig), isch e Schwyzer Sekundarleerer, Schriftschteller und Volkskundler gsi. Är isch Bürger vo Lieschtel gsi. Dr Eduard Strübin isch dr Soon vom Bekker Strübin gsi. Wo är föifi gsi isch, isch im d Mueter gschtorbe. Är isch z Lieschtel sächs Joor in d Primar- und drü Joor in d Bezirksschuel gange. Drno isch är ins Humanischtische Gimnasium z Basel yträtte. Nach dr Matur het är Germanischtik und Altfilology gschtudiert. Im Joor 1937 het dr Eduard Strübin syni Schtudie in Dütsch, Französisch und Latin mit em Mittelleererexame abgschlosse. 1947 het är d Ruth Laubscher us Täuffele ghürotet. Si hei drei Töchtere gha. Sy erschti feschti Aaschtellig het dr Eduard Strübin an ere Privatschuel z Flims-Waldhuus gha. Vo 1942 bis zu synere Pangsionierig im Joor 1978 het är an dr Meitlisekundarschuel, dr schpötere Real- bezw. Sekundarschuel Gälterchinde, gleert. 1954 isch d Bezirksschuel Böckte uf Gälterchinde verleit worde. Wo im zuegsicheret worden isch, me wärdi au in dr nöije Schuel Buebe und Meitli trennt unterrichte, het är d Beruefig an d Meitlisekundarschuel Lieschtel abgleent. Schpöter het är denn aber doch no müesse
Ä Schimpfwort isch ä Wort, wo bruucht wird für zum Schimpfe. Vulgaritäte, Fluech- und Chraftwörter wärde im allgemeine derzue zellt. Schimpfwörter si ä wichdige Bestandteil vo dr Umgangssproch. Fast jedes Substantiv (sältener au anderi Wortarte) cha as Schimpfwort bruucht wärde, wil es dr Kontext und d Intonation si, wo s Schimpfe vom normale Schwätze underscheide. Schimpfwörter wärde hüfig in dr Form vo Interjektione güsseret, aber mä cha si au in Setz iibinde. Die ächte Schimpfwörter si Wörter, wo im Alldag praktisch nume as sonigi bruucht wärde. Zu dene ghöre Wörter, wo mit em Usscheide vo Körpersubstanze oder mit Sexualitet und Obszönitet z due hai. Sache, wo mä im Bekanntekreis sälte frei drüber redet. Än anderi Gruppe ziilt druf ab, öpper z beleidige odr z erniidrige. Do derzue ghöre Vergliich mit Dier, Üsserige wo d Hygiene, Charaktermerkmol, s moralische odr soziale Verhalte vom Beschimpfte in Frog stelle. Hüfig wärde au Charakteristika ufgfüehrt, wo Deil vom Wäse vom andere si, wie Hutfarb, Härkumft usw., wo dr Beschimpfti nit cha verändere und wo ihn dorum in siiner Existenz agriffe. Ä dritti Gruppe si d Fluechwörter. Bi dene cha mä die magisch Komponänte, wo im Schimpfe liit, no am dütligste gsee. Do wärde Gottheite
Tschingg isch ä umgangssprachlichi und mundartlechi Bezeichnig für d Italiener, wo vor allem in dr dütsche Schwiz, aber au i Südbade und im Vorarlberg bruucht wird. Dr stark negativi Iidruck, wo s Wort im allgemeine macht, wird mänggisch ä chli abgschwecht, wenn mä s in dr Verchliinerigsform as Tschinggeli bruucht. Es git au d Form Tschinggelemore. As Tschingg bezeichnet z wärde, cha ä psychischi Belastig si, vor allem für Chinder und Ufwachsendi. Ähnlig wie s Wort «Nigger» in de USA, wo d Afroamerikaner under sich bruuche as normali, ethnischi Bezeichnig, aber wenn s vo wisse Amerikaner bruucht wird, as eins vo de schlimmste Schimpfwörter zelt, bezeichne sich Italiener, wo in dr Schwiz läbe, mänggisch sälber as Tschingge. D Zürcher bruuche dr Begriff „Steibock-Tschingg“ as Schimpfwort für d Bündner. S Wort chunnt vo cinque, dr Zahl Fümf uf Italienisch. Im norditalienische Spiil Morra wird hüfig grüeft cinque (a) la morra, was vo de Schwizer zu Tschinggelemore verballhornt und denn zu Tschingg gchürzt worde isch. Dr Usdruck isch sit em Ändi vom 19. Johrhundert bekannt. In dr Literatur isch er scho 1924 vom Heinrich Federer in Weihnachten in den sibyllinischen Bergen bruucht worde. Vom Adrian Meyer (*1956 z Wohle) gids es Theaterstuck
Peru isch e Staat im westlige Südamerika und gränzt im Norde an Ecuador und Kolumbie, im Oste an Brasilie, im Südoste an Bolivie, im Süde an Chile und im Weste an dr Pazifik. Dr Name Peru het s Land erst vo de spanische Eroberer übercho. Si Härkunft isch nit endgültig klärt: Deilwiis wird si uf ä Indianerhäuptling im Gebiet vom Isthmus vo Darién, wo dr gliich Name gha het, zruggfüehrt, wo d Spanier vo-n-em zum erste Mol vom enä sagehafte Goldland im Süde ghört hai. Ä anderi Theorii erklärt der Name as Umformig us em Wort pelu, wo in der Sproch vo de Chibcha, wo z Kolumbie läbe, „Wasser“ bedütet. Unabhangigkeit vo Spanie am 28. Juli 1821 D Republik Peru isch e Land in Südamerika, bekannt fir sini räichi kulturelli und geografischi Vielfalt. S Land wird vo de imposante Ande-Bärgchätt dominiert, wo si Höchi der Ursprung vu Flüsse sind, diä is Pazifik abflüsse oder dure dr Amazonas-Dschungel i de Atlantik fliesse. In däne Gegend sind wichtigi alt Zivilisatione ufgstande, mit ere beträchtliche archäologische Erbschaft, vor allam s Volk vo de Inka. Dure d'spanischi Eroberig isch e chliini Grupp vo spanische Soldate i die Gebiet cho, motiviert vo Abenteuerlust und d
D Türkischi Sproch isch eini vu dr Turksproche. D Sälbschtbezeichnig vu däre Sproch isch Türkçe. Mit Türkisch isch in däm Artikel Türkei-Türkisch gmeint. Die türkischi Sproch (Türkei-Türkisch) isch d Müttersproch vo ca. 80% vo Bevölkerig in dr Türkei. Türkisch isch Amtssproch vo de Türkei und vo me Deil vo Zypre. Wältwit isch es noch em Stand vo 2007 d Müetersproch vo 58 Millione Lüt (vor allem in de Türkei und in de Länder drum umme, z. B. Griecheland, Zypre un Bulgariä) und wird vo insgsamt über 80 Millione Mensche gschwätzt. Türkei-Türkisch bildet e Dialäktkontinuum mit dr Truksproiche in Zentralasie (Kasachisch, Turkmenisch, Usbekisch, Kirgisisch). Am nächschte verwandt mit em Türkei-Türkisch isch s Aserbeidschanisch, d Sprächer vu beide Sproche chönne enand verstoh. Dr Schriftsproch in Anatoliä un im Herrschaftsbereich vu dr Osmane isch Osmanisch-Tirkisch gsii, si isch mit dr arabische Schrift gschriibe wore. Wo 1926 de Mustafa Kemal Atatürk an me Turkologe-Kongress teilgnoh hät, hät er die latynischi Schrift für die türkischi Orthografy gfordert. Des hät sich 1928 au chönne durchsetze. Sit 1928 isch de Dialäkt vo Istanbul d Hochsproch vom Türkische. D Schrift isch e Lutschrift, des heißt, dass jedem Lut genau ei Büchstabe züegordnet isch. S Alphabet hät 29 Büchstabe:
Bindnis 90/Di Griene isch e bolitischi Bartei z Dytschland. E wichtige inhaltlige Schwärpunkt isch d Umwältbolitik. E Laitgedanke vu dr griene Bolitik isch di ekologisch, ekonomisch un sozial Noohaltigkait. Z Weschtdytschland un Wescht-Berlin het d Bartei Die Grünen, wu am 12./13. Jänner 1980 z Charlsrue grindet woren isch, ihri Wurzlen in dr Anti-Atomchraft- un Umwältbewegig, dr Neie Soziale Bewegige un dr Neie Linke us dr 1970er Johr. Bi dr Bundesdagswahl 1983 isch dr Griene dr Yyzug in dr Bundesdag glunge un vu 1985 bis 1987 hän si in ere rot-griene Koalition z Hesse mit em Joschka Fischer zum erschte Mol e Landesminischter gstellt. No dr Widerverainigung sin di Griene bi dr Bundesdagswahl 1990 an dr Fimf-Brozänt-Hurd hange blibe. E zwooti Entwickligslinie goht uf d Burgerbewegig in dr DDR zruck. In dr Zyt vu dr bolitisch Umbrich im Spotjohr 1989 hän si d Initiative Frieden und Menschenrechte, Demokratie Jetzt un Dail vum Neuen Forum zum Bündnis 90 zämmegschlosse. No dr Bundesdagswahl isch s Bindnis 90 as Barlemäntsgruppe in dr Bundesdag yyzoge. Nodäm di Grüne Partei in der DDR scho diräkt no dr Bundesdagswahl 1990 mit dr weschtdytsche Griene fusioniert hän, hän s Bindnis 90 un Griene dää Schritt anne 1993 vollzoge.
D Steiziit isch e Epoche ide Mänschheitsgschicht. Sie goot vo vor 2.500.000 Johr bis zu dere Ziit, wo d Mänsche agfange hai Metal z bruuche, was in de verschiidene Regione vo dr Wält zu verschiidene Ziite passiert isch. D Mänsche ide Steiziit hend no kei Metal kennt, sondern hend as Hauptmaterialie Stei und Holz und au Chnoche, Gweih, Fääli, Muschleschale und anderi Sache us der Natur bruucht. Me teilt d Steiziit ii in d Altsteiziit (s Paläolithikum), d Mittelsteiziit (s Mesolithikum) und d Neusteiziit (s Neolithikum). Ide Altsteiziit sind Mänsche no Jeeger und Sammler gsi un wichtegi Wärkzüüg si am Afang vo däm Ziitalter eifachi Fustkeil gsi, wo us handlige Stei usegschlage worde si. Im Mittelpaläolithikum hai im europäische Ruum d Neandertaler gläbt, und die erste modärne Mensche hai sich vor 90.000 Johr vom Noche Oste us gege Norde afo usbreite. Es si immer no Jeeger- und Sammlerkulture gsi, wo sech aber aber vo de altpaläolithische Kulture dur d Art, wie me Wärkzüüg gmacht het, underschide händ: Vom Füürschteimocke si flachi Steiblättli abgschlage worde, wo me dänn drus Mässer, Schaber, Pfiilspitze und anderi fiini Gräät gmacht het. Vo dere Epoche kennt mä au die erschte Kunstwärk – wie öbben i
Pyramide bezeichnet: Baukunst Pyramide (Bauwerk), e Bauform, meistens mit erä quadratische Grundflächi Pyramide (Vermessung), e wiit sichtbari Markierig uf wichtige Vermessigspünkt Transamerica Pyramid, e Hochhaus mit der Form von erä Pyramide z San Francisco D Pyramide, e Hochhaus z Berlin D Karlsrueher Pyramide uf em Märtplatz z Karlsrueh (Grabmol für ä Karl Wilhelm vo Bade) D Glaspyramide im Innehof vom Louvre Wüsseschaft und Mathematik Pyramide (Geometrie), e mathematischi dreidimensionali Grundform vom enä geometrische Körper Erdpyramide, e geologischi Formation Pyramis (lat.), en anatomischi Struktur vom Nachhirn Alterspyramide, die statistischi Altersverteilig in erä Gsellschaft S Prinzip vo der verchehrte Pyramide erklärt in der Publizistik- und Kommunikationswüsseschaft dr typisch Ufbau vo Nochrichte Die Maslowsche Bedürfnispyramide in der Biologii D Nahrigspyramide Kunst und Literatur Pyramiden, e Roman vom Terry Pratchett Die Pyramide, e Roman vom Henning Mankell D Mautpyramide vo Gnodstadt, en Obelisk z Unterfranke Sustigs Die verchehrti Pyramide, wo die soziali Klassestruktur vo de Diasporajude hät sölle beschriibe Pyramide, e Quizshow Wiehnachtspyramide, e dekorativs Gstell mit Dreiteller zum Aufstelle vo Figure Pyramiden, e verlasseni Sidlig z Svalbard (Norwege) e Typ vo Figure in der Akrobatik oder bim Cheerleading Pyramidetraining, e Form vom Chrafttraining en Unternehmig, wo noch em Pyramidensystem organisiert isch e Automatisierigspyramide
Ä Pyramide in dr Architektur isch ä Struktur won ä viereggigi, hüfig ä quadratischi Basis und vier dreieggigi, sältener trapezoidi Siite het, wo im enä schrege Winkel vom ä zentrale Spitz oder erä horizontale Plattform zum Grund abfalle. Historisch si Pyramide in vile Kulture baut worde: im alte Ägypte, im Sudan, z Ethiopie, in Westasie, Griecheland, Zypere Italie, Indie, Thailand, Mexiko, in Südamerika und uf ä baar Insle im Pazifik. Am beste bekannt sie die ägyptische und zentralamerikanische Pyramide. In dr Modärne wird d Pyramideform sälte bruucht. S bekanntiste Bispil isch d Glaspyramide im Innehof vom Louvre, ä Deil vom Louvre Museum, won ä luftigi Struktur us Metall und Glas isch, im Gegesatz zu de altertümlige Pyramide, wo Ahüüfige vo Lehmziegel oder Steiblöck, en Art künstligi Bärg mit Tunnel drin, si. Die ägyptische Pyramide si Deil gsi vo königliche Dotetämpel- und Grabalage, wo an verschiidene Stelle uf dr westlige Siite vom Nil agleit worde si. Si hai us dr Pyramide, in welere d Grabchammere gsi isch, emä Dotetämpel näbedra, emä Zuegangswäg, wo zum ä chliinere Tämpel in dr Nöchi vom Nil gfüehrt het, em sogenannte Daltämpel, und wo dr Iigang zum Komplex gsi isch, bestande. Öbbe achzig Pyramideaalage si gfunde
Sauhund isch e Hunderasse und e gängigi Beleidigung im allemanische Sprachruum und bedütet öbbe en gruusige oder gemeine Kärli. S Wort Sauhund setzt sich zämme us „Sau“ und „Hund“ und bezeichnet ä Hunderasse, wo hüfig zum Wildsaujage bruucht worde isch. Öb s Schimpfwort vom Name vo dr Hunderasse härchunnt, ob s sich villicht au vom hochdytsche "Schweinehund", was etwa s glyche bedytet, herleitet oder öb s Wort „Sau“ em „Hund“ as Verstärkig voragstellt worde isch, wie das au bi andere Schimpfwörter nit sälte gmacht wird, z. B. «Säuniggel-Sauigel», «Saukärli», odr aber bi gwöhnlige Wörter wie «Sauhitz», isch ungwüss. De inneri Sauhund wird als Metaffere bruucht, zum öpis z beschriibe, wo en Mensch innerlich hindered, öpis z mache, woner eigentlich sött mache. Schafft ers dänn trotzdem, so seit me; er hät de inneri Sauhund überwunde.
GNU-Lizenz für freie Dokumentation isch die ditsch Bezoichnung fir die im Orginal änglischschprochige "GNU Free Documentation License" (DE: Hohditsche Fassung vo dr GNU FDL). GNU-Lizenze sind Lizenze vum GNU-Projekt, wo si zum Ziil gsetzt hot, frei verfüegbare Versione vo Software und andere Werke gmiinsam z'erschtelle. D`Dokumentationslizenz isch drbi urschpringle gschaffe worre, um die Dokumente (Handbiecher etc.), weele zue dr Software vom GNU-Projekt geschriebe worre sind, unter a ähnliche Lizenz z`schtelle wie d`Software seal. Des hoißt, a em Goischt vo dr Freien-Software-Bewegung konforme Lizenz ou fir andere Dokumente z`kriege, weele uf gliiche Wiis die freie Verfiegbarkoit und die Bekanntgaab und Ibertragung vo Reachte fir a jede Person garantiirt. In dr Wikipedia wird die Lizenz fir alle Inhalte aagwendet. Reachtsverbindlich isch drbi allad dr änglisch Orginaltekscht. Lueg ou: Open Content, Urheberrecht, Copyright, Copyleft, Wikipedia:GNU Freie Dokumentationslizenz, Wikipedia:Lizenzbestimmungen, Wikipedia:Urheberrecht, Richard Stallman, Eben Moglen http://www.gnu.org/licenses/licenses.html - GNU-Lizenze http://www.giese-online.de/gnufdl-de.html - Inoffizielle, it verbindliche Ibersetzung vo dr GNU-FDL vom Hugo Giese jr. http://people.debian.org/~srivasta/Position_Statement.html Kritische Usanandersetzung mit einige Freiheitsbeschränkunga vo dr GFDL (änglisch) vo Debian-Entwickler
Royan isch ä Schtadt in de Region Poitou-Charentes, in Frankriich, ganz gnau im Departement Charente-Maritime, gàr nïtt so witt vo Bordeaux (97 km). Royan isch emol ä mondäne Badort gsi. Im Zweite Wältchrieg isch bim enä amerikanische Luftagriff am 5. Januar 1945 d Stadt, wo vo dütsche Truppe bsetzt gsi isch, fast vollständig zerstört worde. In de 1950er und 1960er Johr isch si uf emä ganz neue Grundriss noch de Regle vo de modärne Architektur wider ufbaut worde, wil s französische Ministerium für Wiiderufbau Royan zum enä „Laboratorium für städtebauligi Forschig“ erklärt het. Au d Chille Notre Dame, wo über d Innestadt use stoht, isch us em Baustoff vom 20. Johrhundert, em Beton, baut worde. Commons: Royan – Sammlig vo Multimediadateie Offizielle Webuftritt vo de Gmeind Office de Tourisme (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.royanatlantique.fr Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Bolivie (span. Bolivia [boˈliβi̯a], isch noch em Bolívar so gnennt worde, uf Quechua und Aymara au Qullasuyu) isch e Binnestaat z Südamerika. Es gränzt im Weste an Peru und Chile, im Süde an Argentinie und Paraguay, im Oste und Norde an Brasilie. Bolivie isch eins vo de ermste Länder in Südamerika. Öbbe 72% vo der Bevölkerig si Indianer, die ermsti Bevölkerigsschicht, 27,5% si Mestize. Dr Räst stammt zum grösste Deil vo de spanische Koloniste ab und kontrolliert ä grosse Deil vo dr bolivianische Wirtschaft. Dur Bolivie gönge zwäi groossi Chettene vo de Ande, wo wit usenander ligge und Spitze het, wo hööcher as 6500 m si (Sajama 6542 m, Illimani 6439 m). Zwüsche de Chettene lit s zentrale Hoochland, dr Altiplano, wo 3000 bis 4000 m hooch isch. Das Gebiet, wo au Däil vo de Noochberländer Peru und Argentinie drzueghööre, isch s äigetlige Kärnland, wo öbbe 80 Brozänt vo alle Bolivianer lääbe, au wenn s nume öbbe e Driddel vo dr Flechi vom Land usmacht. Zwüschen em Ostabhang vo de Ande und em ostbolivianische Bärgland ligge d Yungas uf ere Hööchi zwüsche 1200 und 1800 m ü. NN. D Llanos mache dr grösst Däil vo dr Flechi vo Bolivie us
De Towel Day (alem. Handtuech-Tag) isch en Gedenktag zur Ehr vom britische Autor Douglas Adams, wo am 11. Mai 2001 gstorbe isch. De Towel Day findet sither jedes Jahr am 25. Mai statt. A dem Tag träged d Fans es Handtuech mit sich ume, das isch en Remineszänz as Buech Per Anhalter durch die Galaxis, wo Handtüecher vom Autor drin als ungemein praktischi Sache beschribe werded und so zimlich s Nützlichschte sind, was mer uf Reise durs Universum debi chan ha. S'Originalzitat, wo sich uf d'Grossartigkeit vu Handtüecher beziegt, findet sich im 3. Kapitel vu im Adams sinem Buech The Hitchhiker's Guide to the Galaxy (dt. Per Anhalter durch die Galaxis). In sällem ultimative Reisefüehrer un Wikipedia-Vorbild stoht zum Lemma 'Handtuech' (do in dr alemannische Ibersetzig vom englische Original): „E Handtuech isch, wie gsait, eini vu dr allernützlichschte Sache, wo mer as e Ahalter uf Reise zwische dr Sterne ha cha. Zum eine het es grosse praktische Wert: Mer chas zum Wärme um sich wickle, wemmer iber die chalte Mönd vu Jaglan Beta lauft. Mer cha druf liige, wemmer sich an dr wunderscheene Marmorsandstränd vum Santagrinus V. an dr Meeresdämpf berüscht. Mer cha drunter schlofe, zwische dr Sterne, wo so