rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Josef Anton Bruckner (* 4. Septämber 1824 z Anfälde, Oberöstriich; † 11. Oktober 1896 z Wien) isch en östriichische Komponist vo dr Romantik, Organist und Muusigpädagog gsi. Er isch erst spoot im Läbe vo siine Zitgenossen as Komponist gwürdigt worde. Er het aber doch zu de wichdigste und innovativste Donschöpfer vo siiner Zit ghört. Mit siine Wärk het er bis wit ins 20. Johrhundert ine e grosse Iifluss uf d Muusiggschicht gha. Siini bedütendste und wohrschiinlig au bekanntiste Kompositione si siini gross aagleite Sinfonie. Au d Chillemuusig het er um wichdigi Wärk − under andere drei grossi Mässe und e Te Deum − beriicheret. As Organist isch er vor allem für siini Improvisatione bewunderet worde. S Werkverzeichnis Anton Bruckner (WAB) isch e sistematisch Verzäichnis vo de Wärch vom Bruckner, si isch anne 1977 vo dr Renate Grasberger veröffetlicht worde. D Wärch sin in dr äinzelne Gruppe alphabetisch sortiert. Verscholleni Wärch sin am Änd vu dr Gruppe iisortiert. WAB 1 – Afferentur regi WAB 2 – Am Grabe WAB 3 – Asperges me (1. äolisch, 2. F-Dur) WAB 4 – Asperges me, F-Dur WAB 5 – Ave Maria, 1856 WAB 6 – Ave Maria, 1861 WAB 7 – Ave Maria,
Dr Gustav Mahler (* 7. Juli 1860 z Kalischt, Böhme; † 18. Mai 1911 z Wien) isch en östriichische Komponist in dr Zit vo dr Belle Époque am Übergang vo dr Spootromantik zur Modärne gsi. Er isch nit nume eine vo de bedütendste Komponiste vo dr Spootromantik, sondern au eine vo de berüehmtiste Dirigänte vo sinere Zit und as Operediräkter e bedütende Reformer vom Muusigtheater. Dr Mahler isch e Schüeler vom Anton Bruckner gsi. 1897 isch er Kapällmeister, denn Diräkter vo dr Hofopere z Wien worde. Er isch vo 1907 bis 1909 au Dirigänt vo dr New Yorker Metropolitain Opera gsi. Siis Wärk umfasst zäh Simfonie, vili Lieder drunder «Das Lied von der Erde» für Tenor, Alt und Orchester, d «Kindertotenlieder», «Des Knaben Wunderhorn» noch Text us dr Gedichtsammlig mit däm Ditel vom Clemens Brentano und Achim von Arnim und Orchesterlieder. Herta Blaukopf (Hrsg.): Gustav Mahler. Briefe. 2. Auflage. Zsolnay, Wien 1996, ISBN 3-552-04810-3. Herta Blaukopf (Hrsg.): Gustav Mahler – Richard Strauss. Briefwechsel 1888-1911. Wilhelm Goldmann Verlag, München 1984, ISBN 3-442-33037-8. Henry-Louis de La Grange, Günther Weiß, Knud Martner (Hrsg.): Ein Glück ohne Ruh': Die Briefe Gustav Mahlers an Alma. Erste Gesamtausgabe. Siedler, Berlin 1995, ISBN 3-88680-577-8. 2. Ausgabe (Taschenbuch)
D Nachtschattegwegs (Solanaceae) sin e Familie vu dr Bedecktsomige Pflanze (Magnoliopsida). Zue ihre ghere rund 90 bis 100 Gattige, d Zahl vu dr zuegherige Arte wird mit rund 2.700 aagee. Di grescht Gattig vu dr Familie sin d Nachtschatte (Solanum), wu uugfehr 1.000 bis 2.300 Arte derzue zellt wäre. In dr Familie git s wichtigi Nahrigspflanze, wie zem Byschpel Härdepfel, Tomate, Aubergine, un au Zierpflanze, wäg em Ghalt an bstimmte Alkaloide un Steroide gälte ne Dail Arte au as wichtigi Hail-, Rusch- un Kultpflanze. Karakteristischi Merkmol sin vor allem di fimfzellige Bliete mit verwagsene Chelchbletter, dailwyys verwagsene Chronbletter, fimf Staubbletter un zmaischt zwai mitenander verwagsene Fruchtbletter. D Fricht vu dr Nachtschattegwegs sin zmaischt Beerine oder Chapselfricht. Die Syschtematik orientiert sich an dr Arbet vum Richard Olmstead vu anne 2008, Änderige derzue sin mit Ainzelnoowyys gchännzaichnet: Nit in e Unterfamilie yygordnet: Duckeodendron, Schizanthus Unterfamilie Goetzeoideae: Coeloneurum, Espadaea, Goetzea, Henoonia, Metternichia, Tsoala Tribus Benthamielleae (Evtl. au in d Cestroideae yygordnet): Benthamiella, Combera, Pantacantha Unterfamilie Cestroideae: Tribus Cestreae: Cestrum, Sessea, Vestia Tribus Browallieae: Browallia, Streptosolen Tribus Salpiglossideae: Reyesia, Salpiglossis Protoschwenckia Tribus Petunieae: Bouchetia, Brunfelsia, Calibrachoa, Fabiana, Hunzikeria, Leptoglossis, Nierembergia, Petunia, Plowmania Tribus Schwenckieae: Heteranthia, Melananthus, Schwenckia (Ohni Rang) Unterfamilie Nicotianoideae: „Tribus“ Anthocercideae: Anthocercis,
Dr Johann Sebastian Bach (* 21. Märzjul./31. Märzgreg. 1685 z Eisenach; † 28. Juli 1750 z Leipzig) isch e dütsche Komponist, Orgle- und Klaviervirtuos vom Barock gsi. Er gältet hüte as eine vo de bekanntiste und bedütendste Donschöpfer, wo d Muusig von em spöteri Komponiste wäsentlig beiiflusst het und d Wärk von em au in zahllose Bearbeitige vorchömme. Zu Läbzite isch dr Bach as Virtuos, Organist und Orgleinspäkter hoch gschetzt worde, allerdings si siini Kompositione nume eme relativ chliine Kreis vo Muusigkenner bekannt gsi. Noch siim Dod si siini Wärk joorzähntelang in Vergässeheit groote und si kuum no öffentlig ufgfüehrt worde. Wo d Komponiste vo dr Wiener Klassik aagfange hai, sich mit Deil vom Bach siim Wärk afo usenandersetze, isch dr Bach vo dr breite Öffentligkeit mit dr Wiideruffüehrig vo dr Matthäus-Bassioon under dr Leitig vom Felix Mendelssohn im Johr 1829 widerentdeckt worde. Sit dr Middi vom 19. Johrhundert ghöre siini Wärk wältwit zum feste Repertoire vo dr klassische Muusig. Commons: Johann Sebastian Bach – Sammlig vo Multimediadateie Johann Sebastian Bach im dütschsprochige Wikisource Suech no Bach, Johann, Sebastian in dr Dytsche Digitale Bibliothek Literatur über Johann Sebastian Bach (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.musikbibliographie.de
Dr Roberto García Morillo (* 22. Januar 1911 z Buenos Aires; † 26. Oktober 2003 z Buenos Aires) isch en argentinische Komponist gsi. Dr Morillo het an dr Escuela Argentina de Música bim Julián Aguirre, Rafael González, Juan José Castro und Ricardo Rodríguez und am Conservatorio Nacional de Música y Declamación Harmonielehr bim Floro Ugarte, Kontrapunkt bim José Gil, Komposition bim José André, Orchestration bim Constantino Gaito, Musikpädagogik bim Athos Palma und Raul H. Espoile und Bühnenkunst bi dr Alfonsina Storni studiert. 1926 und 1930 het er z Baris Klavierkurs bim Yves Nat gnoj. Vo 1972 bis 1980 isch dr Morillo Räkter vom Conservatorio Nacional gsi und dört wie au am Conservatorio Municipal "Manuel de Falla", am Antiguo Conservatorio Musical Beethoven und am Centro de Altos Estudios Musicales Franz Liszt as Brofässer für Komposition und Orchestration gschafft. Er isch Mitgliid vo dr Academia Nacional de Ciencias vo Buenos Aires gsi, Vizebresidänt vo dr Unión de Compositores de la Argentina und dr Asociación de Intérpretes Clásicos Argentinos und Bresidänt vo dr Asociación Argentina de Compositores (1992-1998 und 2001-2002) und dr Academia Argentina de Música (1995). Berseker, Movimiento sinfónico, 1932 Poema für Orchester, 1932 Cuentos para Niños Traviesos für Klavier, 1932 Tres
Dr Giselher Wolfgang Klebe (* 28. Juni 1925 z Mannheim; † 5. Oktober 2009 z Detmold) isch e dütsche Komponist gsi. 1957 isch ee Dozänt für d Fächer Komposition und Muusigtheorii an dr Hochschuel für Muusig Detmold worde und im Johr 1962 Brofässer. Er het e baar aagsehni Komponiste underrichdet. Si Gsamtwärk umfasst mehr as 140 Kompositione, drunder 7 Symphonie, 15 Solokonzärt, Chammermuusig für verschiidnigsti Bsetzig, Klavierwärk, geistligi Wärk und 14 Opere, wo d Lore Klebe meistens as Librettistin mit im zsämmegschafft het drbii. Si ersti Opere isch Die Räuber (1957, Düsseldorf) gsi, frei noch em Friedrich Schiller siim Drama. As Ufdragswärk vo dr Hamburger Staatsopere het er d Opere Jacobowsky und der Oberst noch em Franz Werfel siim Theaterstück mit däm Name, wo im Novämber 1965 urufgfüehrt worden isch. Im Ufdrag vom Staatstheater Darmstadt het er zsämme mit dr Lore Klebe d Oper Die Fastnachtsbeichte noch dr Erzählig vom Carl Zuckmayer gschriibe, wo am 20. Dezämber 1983 z Darmstadt uruufgfüehrt worden isch. Si letzti Opere isch Chlestakows Wiederkehr (2008, Detmold) gsi. Deren ihr Libretto het uf em Nikolai Gogol siiner Komödie Der Revisor berueht. Peter Michael Braun (*1936) Hans Martin Corrinth (*1941), 1962–1966 Martin Christoph Redel (*1947) Theo Brandmüller
Dr Will Grohmann (* 4. Dezämber 1887 z Bautze; † 6. Mai 1968 z Berlin) (Pseudonym: Olaf Rydberg) isch e dütsche Kunsthistoriker und Kunstkritiker gsi. In Allem was d Kunst aagangen isch, isch dr Grohmann e grosse Neuerer gsi und er het sich au für die modärne Künstler intressiert und iigsetzt. 1924 het er mit em Band über d Zeichnige vom Ernst Ludwig Kirchner si Reihje vo Künstlermonografie aagfange. Wäge siiner Fortschrittligkeit isch er 1933 us alle Ämter entloo worde, drunder si Assistänz an dr Gmäldgalerii Dresde. Dr Grohmann isch e Fründ vo vile ufsträbende junge Künstler gsi, drunder dr Kirchner, Karl Schmidt-Rottluff, Otto Dix, Wassily Kandinsky, Oskar Schlemmer, Willi Baumeister und dr Fritz Hartung, aber bsundrigs nooch isch er em Paul Klee gsi, wo ähnligi Aasichte über d Kunst gha het wie är. Z Frankriich het er dr Expressionismus popularisiert. 1945 isch er Räkter vo dr Hochschuel für Wärkkunst z Dresde worde, isch aber 1947 wäge politische Differänze uf Westberlin züglet. Mä het en as Papst und Doyen vo dr dütsche Kunstkritik bezeichnet. Mit em gegeständlige Mooler Karl Hofer het er sich über d Bewärtig vo dr gegeständlige und dr abstrakte Kunst gstritte. Er het nume für die abstrakti
Dr Joseph Heinrich Beuys [ˈbɔe̯s] (* 12. Mai 1921 z Krefeld; † 23. Januar 1986 z Düsseldorf) isch e dütsche Aktionskünstler, Bildhauer, Zeichner, Kunsttheoretiker und Brofässer an dr Kunstakademii Düsseldorf gsi. Dr Beuys het sich in sim umfangriiche Wärk mit Frooge vom Humanismus, dr Sozialphilosophii und dr Anthroposophii usenandergsetzt. Das het zu siner spezifische Definition vom ene «erwiterete Kunstbegriff» gfüehrt und zur Konzeption vo dr Soziale Blastik as Gsamtkunstwärk. Am Ändi vo de 1970er Joohr het er e kreativs Mitgstalte an dr Gsellschaft und in dr Politik gforderet. Er gältet bis hüte wältwit as eine vo de bedütendste Künstler vom 20. Johrhundert und isch en «idealtypische Gegespiiler» zum Andy Warhol gsi. Commons: Joseph Beuys – Sammlig vo Multimediadateie Anja Tschierschke, Irmgard Zündorf: Tabellarischer Läbenslauf vo Joseph Beuys im LeMO (Deutsches Historisches Museum un Haus der Geschichte) Suech no Joseph Beuys in dr Dytsche Digitale Bibliothek Vorlage:IFA Materialien von und über Joseph Beuys im documenta-Archiv Peter Brügge: Die Mysterien finden im Hauptbahnhof statt. In: Der Spiegel. Nr. 23, 1984 Norbert Kricke: Kein Fall für mich. In: Die Zeit, 20. Dezämber 1968. Manifest vo de Brofässer an dr Kunstakademii Düsseldorf vom 12. Novämber 1968 gegen e Joseph Beuys Reinhard Ermen: Joseph Beuys.
Gomarët e Kufirit (‚d Esel vo de Gränz‘, änglische Filmtitel Donkeys of the Border) isch e kosovarischi Komödie ussem Joor 2009 vum Regiseur Jeton Ahmetaj. Gschribe worde isch s Manuskript vùm Jeton Neziraj. Si spiilt in de 1970er aa de Gränz zwüsche Albanie ùn em Kosovo, wo dertemool zue zwei verfeindete kommunistische Staate ghört hen. De Film parodiert de jugoslawische Titoismus glych wie de albanische Hoxhaismus, Nationaliste, Militärs ùn Bürokrate. Es isch de erschti Film ussem Kosovo nooch de Unabhängigkeitserklärig gsi, ùn het Pryys aa mehrere kosovarische ùn albanische Filmfestival gwùnne. D Erstuffierig het im Juni 2010 z Prishtina stattgfùnde, ùn d Erstuffierig in de Schwyz isch am Internationale Filmfestival vo Frybùrg im März 2011 gsi. De Dialog isch zum gröschte Deil in de gegische Mundart vùm Albanische, einzelni Persone wie de Lehrer ùn de Gränzkomisar schwätze dergege Standardalbanisch, ùn di jugoslawische Gränzwächter Serbisch. De Film spiilt in de spoote 70er Joor aa de Gränz zwüschem Kosovo, wo zum Jugoslawie vo Tito ghört, ùn em kommunistische Albanie vùm Enver Hoxha. Di beide kommunistische Staate sin syt Joore verfeindet, ùn Gränzsoldate uff beidene Syte beobachte d Gägesyte, ùn ihri eigni Lüt. Uff de albanische Syte macht de „Komisari“ (Hysen Binaku) jede
De Pan (altgriech. Πάν, Pān; im arkadische Tielekt: Πάων, Pāōn) isch de griechisch Hirtegott. Er isch e Mischwese, halb Mensch halb Gaissbogg und sini Haimet isch Arkadie. D Römer hend en mitem Faunus gliichgsetzt. De Pan isch de Soo vom Hermes und vo de Dryope, oder noch anderne e Soo vom Zeus und vo de Kallisto und denn de Brüeder vom Arkas, de Eponym vo Arkadie. De Pan verkörperet s Hirtelebe. Er spilt uf de Syrinx (Panflöte), woner erfune hett, und tanzt mit de Nymphe. Er isch bikannt för siin starche Sexualtriib, doch wege sim Uussie hett er wenig Erfolg bi de Nymphe. Au d Nymphe Echo het ka Gfale anem und bringt en so bis zom Verzwiifle. De Hermes, sin Vatter, zaigt em drumm us Mitlaid, wiemer sich selber bifridige cha. De Pan findet Gfale dra und zaigt a de Hirte nöd nume, wiemer uf de Panflöte Musig macht, sondern ono wiemer wichse tuet. Er römischi Statue zaigt de Pan aber au, wiener Sex mitere Gaiss hett. Er isch mengisch au ithyphallisch dargstellt wore. De Pan isch ursprünglich en arkadische Hirtegott. De Homer nennt de Pan niene, de Hesiod aber i sinere Theogonie. Wo d Perser i Griecheland iigfalle
Dr Armin Zweite (* 14. Mai 1941 z Ellerwalde, Westpreusse) isch e dütsche Kunsthistoriker und Museumsdiräkter. D Familie vom Zweite isch 1945 uf Flensburg gflüchdet. Zwüsche 1960 und 1967 het er an de Universidete z Kiel, Tübinge und Göttinge Philosophii, Gschicht, Kunstgschicht, Psychologii und Germanistik studiert, spöter au z Brüssel und z Berkeley. 1974 het er z Göttinge über s Thema «Studien zu Marten de Vos. Ein Beitrag zur Geschichte der Antwerpener Malerei in der 2. Hälfte des 16. Jahrhunderts» promoviert. Vo 1974 bis 1990 isch er Diräkter vo dr Stedtische Galerii am Lenbachhuus z Münche gsi. Won er aagfange het isch er nume 33 gsi und dr jüngsti Museumsdiräkter in Dütschland. 1990 het er as Nochfolger vom Werner Schmalenbach d Leitig vo dr Kunstsammlig Nordrhii-Westfale übernoh. Im Herbst 2009 het er siis Amt an Marion Ackermann wiitergee, wo früehner am Kunstmuseum Stuttgart gsi isch. Under dr Ägide vom Zweite isch d Kunstsammlig Nordrhii-Westfale vor Allem um Skulpture, Installatione und Fotografie vo internationalem Rang ergänzt worde. Im Früehlig 2002 isch d Sammlig K21 drzue cho, wo sich dr modärne Kunst vom spoote 20. und vom 21. Johrhundert widmet. Dr Zweite isch 1983, 1985 und 1987 dr dütsch Kommissar für d
Washington, D.C. [ˈwɔʃɪŋtn̩] isch d Hauptstadt und dr Sitz vo dr Regierig vo de Vereinigte Staate vo Amerika. D Abchürzig D.C. stoht für dr District of Columbia, wo mit em Stadtgebiet vo dr Stadt idäntisch isch. Das Gebiet ghört zu keim Bundesstaat, sondern isch as Bundesdistrikt diräkt em Kongräss understellt. D Stadt isch noch em George Washington, em Oberbefählshaber im Unabhängigkeitschrieg und erste Bresidänt vo de Vereinigte Staate benennt. Dr District of Columbia isch noch Columbia, ere poetische Bezeichnig für d USA, benennt. 2009 hette Washington 589'436 Iiwohner gha, d Metropolregion Washington het öbbe 7,6 Millione Iiwohner. Mit em «Wisse Huus», wo dr Amts- und Wohnsitz vom Bresidänt isch, em «Kapitol», wo s Barlamänt, wo us em Senat und em Representantehuus bestoht, deheim isch und em Oberste Grichtshof befinde sich d Spitz vo alle drei Gewalte in dr Stadt. Washington isch au no Sitz vom Internationale Währigsfonds, vo dr Wältbank und vo dr Organisation vo de amerikanische Staate. S National Museum of Women in the Arts, wo z Washington stoot, isch eis vo de gröschte Museeä för Kunscht i de USA. Commons: Washington, D.C. – Sammlig vo Multimediadateie
Houston [ˈ(h)juːstən] isch die grössti Stadt z Texas und die viertgrössti in de Vereinigte Staate vo Amerika. Si het e Flechi vo 1'600 km² und isch Sitz vom Bezirk Harris County, wo dr dritt bevölkerigsriichsti Bezirk in de USA isch. D Iiwohnerzahl bedräit über zwei Millione Iiwohner. D Stadt isch s Härz vo dr Metropolregion «Houston-Sugar-Land-Baytown», wo s grösste kulturelle und wirtschaftlige Zentrum an dr US-Golfküste isch und die sächstgrössti Metropolregion in de USA, mit ere Bevölkerig vo 5,6 Millione Mensche in zäh Bezirk. Houston isch wältberüehmt für siini Energiiindustrii (deilwiis Öl), Flugtechnikindustrii und für si Schiffskanal, wo au Seeschiff duure chönne. D Region isch au e wältfüehrends Zentrum für Alles wo mä brucht zum Öl z fördere. Dr Hafe vo Houston isch dr sächstgrössti in dr Wält. Under de US-Häfe isch er uf Blatz 1 im Umschlag vo usländische Ware und au dr grösste im ganze Umschlag. Houston isch au dr Sitz vom Texas Medical Center, wo die grössti Konzentration vo Forschig und Gsundheitsfürsorginstitution het und wältwit bekannt isch drfür. D Stadt het e grossi Szene in dr visuelle und darbietende Kunst und die grössti Konzentration vo Theatersitzblätz in dr Innestadt, wo män em au Houston Theater District sait.
Houston stoht für: USS Houston (CA-30), en amerikanischs Chriegsschiff USS Houston (SSN-713), en amerikanischs Atom-U-Boot Houston isch dr Vorname vo dene Persone: Christopher Houston Carson (Kit Carson), en amerikanische Pionier und General Houston Stewart Chamberlain, e dütsch-änglische Schriftsteller / Kulturphilosoph Houston, en amerikanischi Pornodarstellere Houston Summers IV, en amerikanische R&B-Sänger Houston isch dr Familiename vo dene Persone: Ken Houston, en amerikanische American-Football-Spiiler Sam Houston (1793-1863), en amerikanische Politiker und General Ort mit em Name Houston git s in: Alabama Alaska Arkansas Delaware Minnesota Missouri Mississippi Ohio Pennsylvania Texas: Houston, die viertgrössti Stadt in de USA Texas im Fort Bend County British Columbia z Kanada Renfrewshire in Schottland Counties mit däm Name git s in: Alabama Georgia Minnesota Tennessee Texas Strosse mit däm Name: Houston Street in Manhattan, New York City (drennt d Viertel SoHo und NoHo)
S Wort Kurator stammt ab vom latiinische Wort curator („Pfläger“, „Verdräter“ oder „Vormund“) vo curare („sorgen um“). S verwandte Wort Kuratorium cha au en Ufsichtsbehörde, e Verwaltigsroot, e Hochschuelroot oder e Stifdigsroot bezeichne. Im Museumsbedriib wird dr Verantwortligi für e Sammlig oder Usstellig as Kurator bezeichnet. Im Beriich vom Film redet mä vom Filmkurator. Er isch verantwortlig für die künstlerischi Zsämmestellig vo aaspruchsvolle Filmbrogramm zu bestimmte Themekomplex. Meistens wärde die uf Filmfestival präsentiert. As freie Kurator bezeichnet mä in dr zitgenössische Kunst en Usstelligsmacher, wo usserhalb von ere wüsseschaftlige Sammlig Usstellige (Kunstverein, Biennale, documenta) organisiert. In Stifdige hai Kuratore verschiidnigi Ufgoobe, si chönne nume z. B. dr Vorstand oder d Gschäftsfüehrig beroote, oder aber meh Verantwortig ha bis aane zur Genähmigung vom Stifdigshushalt, dr Kontrolle über d Stifdigsdätigkeit und dr Wahl vom Vorstand oder vo dr Gschäftsfüehrig. Noch em dütsche bürgerlige Rächt isch e Kurator (oder Sachwalter) e grichtlig bstellte Ufseher für e natürligi oder juristischi Person, wo nit verdräten issch. E natürligi Person cha e Chind oder e geistig behinderete Mensch si, denn redet mä vom ene Vormund oder eme Pfläger. E juristischi Person isch öbbe e Stifdig oder e Verein. Noch em Verwaltigsrächt isch e Kurator en Ufsichtsbeamte
Der abstrakti Expressionismus isch e nordamerikanischi Kunstrichdig in dr modärne Moolerei, wo vor Allem dur d New York School in de spoote 1940er bis früehje 1960er Johr bekannt worden isch. Alle abstrakte Expressioniste isch s Gfüehl, d Emotion und d Spontaneität wichdiger gsi as Perfektion, Vernumft und Reglementierig. D Darstelligswiis isch abstrakt gsi, deilwiis au abstrakt-figurativ. D Mooltechnike si underschiidlig gsi und dr Ufdrag vo dr Farb uf e Moolgrund isch mit Bimsel, durchlöcherete Behälter und Chessel gmacht worde. In de Vereinigte Staate het sich, unabhängig vo was in Europa bassiert isch, s Action Painting entwigglet, mit em Jackson Pollock as siim Hauptverdräter. Au dr Sam Francis, d Helen Frankenthaler und dr früeh Robert Rauschenberg hai e schnälli, spontani Moolerei braktiziert. Hauptverdräter vo dr meditative Farbfeldmalerei (Colorfield Painting) si dr Barnett Newman und dr Mark Rothko. Wiiteri wichdigi Künstler vom abstrakte Expressionismus si dr Mark Tobey, Adolph Gottlieb, Arshile Gorky, Clyfford Still, Willem de Kooning, Franz Kline und dr Robert Motherwell. Au dr Ad Reinhardt zellt mä zu dere Richdig, au wenn er sich drvo distanziert het. Näbe dr Ostküste-Variante vo dr New York School isch e pazifischi Northwest School vom abstrakte Expressionismus entstande mit em Mark Tobey und em
Dr Andy Warhol [ˈændi ˈwɔːɹhoʊl] (* 6. August 1928 z Pittsburgh, PA; † 22. Februar 1987 z New York City; eigetlig Andrew Warhola) isch e amerikanische Grafiker, Künstler, Filmmacher und Verleger gsi. Er isch au as Muusigbroduzänt dätig gsi. Dr Warhol isch eine vo de Gründer vo dr amerikanischen Pop-Art gsi und ihre bedütendst Verdräter. Er het en umfangriichs Gsamtwärk hinderloo, wo alli möglige Kunstforme vo eifache Wärbigsgrafike bis zu Gmälde, Objekt, Film und Büecher umschliesst. Er het d Öffentligkeit immer wider schockiert, so mit de Multimedia-Happenings („Exploding Plastic Inevitable“) vo dr Rockgruppe «The Velvet Underground», won er e zitlang dr Broduzänt gsi isch von ere, oder dur die sexuelle Provokatione vo Dänzer (meistens dr Gerard Malanga und d Schauspiilere Mary Woronov und Edie Sedgwick.) D Johreszahle beziehn sich uf d Versione wo zum erste Mol datiert worde si. 1948/49: Dancers, Orchestra, Offset-Lithographie 1955: À la recherche du Shoe Perdu, Serie von Offset-Lithographie 1961: Superman, Dick Tracy, Popeye und anderi Comicmotiv 1962: Campbell’s Soup (diversi Variatione) 1962 Big Crushed Campbell's Soup Can (Cream of Chicken), Sammlig Larry Gagosian 1962: 200 One Dollar Bills 1962: Marilyn Diptych 1963: Ethel Scull 36 Times. Acryl und Siibdruck uf Liinwand, 254 × 65 cm.
Dr Mark George Tobey (* 11. Dezämber 1890 z Centerville, Vereinigti Staate; † 24. April 1976 z Basel, Schwiiz) isch e amerikanische Mooler gsi. Dr Mark Tobey gältet as dr Wägbereiter vom amerikanische «Abstrakten Expressionismus». Bekannt si siini «White Writings», Wärk in helle Farbe mit abstrakte filigrane, netzwärkartige Strukture, wo in Mischtechnik usgfüehrt und vo dr färnöstlige Moolerei und kalligraphische Kunst beiiflusst worde si. Dr Mark Tobey isch z Trempealeau (Wisconsin) ufgwachse und 1906 in d Umgäbig vo Chicago züglet. Z Chicago het er Kürs am «Art Institute» gnoh und als Industriidesigner in eme Iise- und Stahlwärk gschafft. Im Johr 1911 isch er uf New York City gange, won er Portraitmooler worden isch und als Modezeichner für d «Vogue» und anderi Zitschrifte gschafft het. 1918 het er d Bahai-Religion aagnoh. 1922 isch er uf Seattle züglet und und isch dört bis 1925 Lehrer am Cornish College of the Arts gsi. Dr chinesisch Künstler Teng Kwei het ehn mit de Technike vo dr chinesische Moolerei bekannt gmacht. Vo 1925 bis 1927 isch er z Baris gsi und het langi Reise imVordere Oriänt gmacht. In Devonshire z Ängland het er vo 1930 bis 1938 an dr «Dartington Hall School» Underricht gee. 1934
Dr Alexander Calder (* 22. Juli 1898 z Lawton, Pennsylvania; † 11. Novämber 1976 z New York) isch e amerikanische Bildhauer vo dr Modärne gsi. E grosse Deil vo siim Wärk ghört zur kinetische Kunst. Dr Alexander Calder stammt us ere Bildhauerfamilie: Si Grossvater Alexander Milne Calder het die 250 Figure in dr City Hall vo Philadelphia gmacht und au si Vater, dr Alexander Stirling Calder, isch e renommierte Skulpturekünstler gsi. Dr Calder het si künstlerischi Arbet as Autodidakt aagfange und het näbe siiner Bruefsdätigkeit (under anderem as Schiffsheizer) Landschafte gmoolt. Vo 1915 bis 1919 het er en Ingenieurstudium am Stevens Institute of Technology z Hoboken, New Jersey absolviert, bevor er vo 1923 bis 1926 Zeiche- und Moolkürs an dr Art Students League z New York gnoh het und vo 1924 bis 1926 as Zeichner bi dr National Police Gazette si Gäld verdient. Vo 1926 bis 1927 isch dr Calder z Baris gsi und si ersti Holzskulptur isch entstande. Vo 1927 aa het er im Atelier vom Arno Breker, wo au är gwohnt het, s erste beweglige Spiilzüüg gmacht und 1929 die erste bewegligen Drohtkonstruktione, und dr berüehmt Zirkus, e Spiilzüügmanege voll vo Droht-Akrobate, wo us verschiidnige Materialie gmacht gsi