rlitschk/wikidir huggingface dataset:
47.5563888888897.5911944444444Koordinate: 47° 33′ 23″ N, 7° 35′ 28,3″ O; CH1903: 611484 / 267308 Dr Reischacherhof isch en ehemooligs Domherrehuus am Münsterblatz 16 z Basel, näben em Gümnasium am Münsterblatz. S Geböid isch äins vo de Baasler Kulturgüeter, wo für d Region vo Bedütig si. Wo spööter emol dr hütig Hoof baut worden isch, het mä bi Usgraabige Fünd us dr keltische und römische Zit gfunde. Im früeje Middelater isch dört im 7./8. Joorhundert e Gruebehuus gstande, wo 1977 usgrabt worde isch. Im spoote Middelalter isch e Domherehuus baut worde. Noch dr Reformazioon häi die katholische Prelate Basel verloo, und d Familie von Reischach, wo im Huus dr hütig Naame gee het, isch iizooge. 1764–68 isch s Huus under dr Läitig vom Archidekt Johann Jacob Fechter umbaut worde. Vo 1765 aa het dr Stadtschriiber Isaak Iselin im Huus gwoont und het am 30. Merz 1777 d Gsellschaft für s Guete und Gmännützige Basel gründet, wo 1807 d GGG Stadtbibliothek Basel ufdoo het. Zur Zit vo dr Helvetik het dr Statthalter Johann Jakob Schmid im Reischacherhof residiert. Dört aane isch 1799 dr Johann Caspar Lavater us em Badische usgliiferet worde, wil men en verdächdigt het, in umstürzlerischi Akzioone gege d Franzoose verwigglet
Domherr (au latiin. Domicellarius) isch e (gäistligs) Amt in dr katholische Kiirche und en Eerenamt in dr evangelische. Vor em 19. Joorhundert het dr Ditel mäistens aadeligi Manne bezäichnet, wo e Domherre- oder Domizellarius-Präbende gha häi, also s Rächt uf bestimmti Bezüg. D Domhere si also nit umbedingt Kapitular gsi, nit emol umbedingt gweiht gsi, sondern nume Beamti vo gäistlige Fürste, und dorum si au Chinder und Jugendligi, wo uf Chor- oder Chlosterschuel gange si, noch dr Firmig und Tonsurierig Zellarii worde. Mä het en Underschiid gmacht zwüsche wältlige und gäistlige Domhere, wo mänggisch au drennti Chorstüel gha häi. Die gäistlige Here häi die schwarzi Soutane döfe aahaa und häi in s Domkapitel chönne ufgnoo wärde. Das cha mä us de Lääbeslöif vo meerere Würzburger Domheren leere. As Domkapitular häi si dunkelveieletti, bis 1867 dunkelgrüeni Soutane und Pileoli aaghaa. Peter Hersche: Die deutschen Domkapitel im 17. und 18. Jahrhundert. Sälbstverlag, Bärn 1984 (3 Bänd., au Habilitationsschrift, Universidäät Bärn) Einleitung und Namenslisten. Vergleichende sozialgeschichtliche Untersuchungen. Tabellen. Domkapitel - aktuell (Historischi Entwicklig und Beschriibig vo de Ufgoobe vo protestantische Domhere am Bispil vo Merseburg u. Naumburg 2013) Normdate: GND: 4138339-4 | LCCN: sh85019664
Der Arzt stellt fest ischt a schweizerisch-deitscher Schbiilfilm en Schwarzweiß mit-ma graußa dokumendarischa Doil us-em Jôhr 1965 vom polnischa Regisseur Aleksander Ford. S Drehbuech stammt vom US-amerikanischa Psychologa David Wechsler. Sowohl en dr Schweiz wia au en dr Bundesrebublik Deitschland isch der Stroifa zom erschda Môl am 10. Juni 1966 en d Kinos komma. Der Film fangt ôô mit-ra Stadischdik ond ara knabb uffzoichnada Geburt en-ra Zircher Klinik. Dô drmit schbrengt’r middla dren nei en dia Theema, wo-nr behandla will: Abtreibong, Geburdaregalong ond Empfengnisvorhiadong. D Frau Kleiner, a Muadr vo drei Kendr, isch zom virda Môl schwanger. Abr a virds Kend passt et en ihre soziale Vrheltnis nei. Zerscht wendet-se sich an da Hausarzt ond hendrher noh an-en Doktr em Schbidal, aber koiner kô bzw. will-ra helfa. Älle vrweiset uffs Gsetz, wo a Abtreibong vorbiedet. Se erfehrt abr d Adress vo-ra Frau en ihrer Nôchbrschaft, an dui se sich wenda soll. Dui vormiddlet-se an-en Kurpfuscher, wo d Abtreibong durchfihrt. Dô drbei kommt dui Frau oms Leaba. Em nägschda Fall gôht’s om a kloina Vorkaifere namens Sofii, wo ihr Kend, wo durch koi Heirat legidimiirt ischt, et uff d Welt brenga will. Au dui landet bei sellem Engelmacher, kô abr noh
Dr Jakob Saresy-Battier (* 26. Januar 1742 z Baasel; † 10. Septämber 1802 z Baasel) isch e Siidebandfabrikant in dr Zit vo dr Ufkläärig gsi, wo au as Mäzen und Schriftsteller gwirkt het. Si Residänz, s Wisse Huus, won er am Rhiisprung z Basel het lo baue, isch e kulturelle Dräffpunkt gsi. Dr Jakob Saresy isch e Soon vom Siidebandfabrikant Hans Franz Saresy (1695–1746) und dr Katharina Fattet gsi. Vo 1752 aa het er z Mülhuuse, Nöieburg und Augsburg en Usbildig zum Kaufmaa überchoo. Scho 1754 isch er Däilhaber an dr Siidebandfabrik, wo si Vater gründet gha het, worde. 1761 isch er uf e Bildigsräis uf Italie gange, 1770 het er d Kaufmaasdochder Gertrud Battier ghürootet. 1762-1769 het er vom Samuel Werenfels s Wisse Huus, wo früener emol Wendelstörferhof ghäisse het lo baue, grad näben em Blaue Huus vo sim Brueder Lukas. Die bäide Geböid si hüte architektonischi Woorzäiche vo Basel. Dr Saresy het wääred Joorzäänte Bekanntschafte und Fründschafte mit vile Verdräter vo dr Ufklärig und vom Sturm und Drang pflägt. Die si hüfig bin em uf Bsuech gsi. Mit andere het er intensiv korrespondiert: Wilhelm Heinse, Isaak Isely, Johann Georg Jacobi, Johann Heinrich Jung-Stilling, Christoph Kaufmann, Friedrich Maximilian Klinger,
Dr Johann Caspar (oder Kaspar) Lavater, uf Züritüütsch Láfeter uusgsproche, (* 15. Novämber 1741 z Züri; † 2. Januar 1801 z Züri) isch e reformierte Schwizer Pfarrer, Filosof und Schriftsteller in dr Zit vo dr Ufkläärig gsi. Dr Lavater isch 1741 as Soon vom ene Arzt z Züri uf d Wält choo. Er isch zerst uf die Dütschi Schuel gange, denn uf d Latiinschuel, vo 1754 aa uf s Collegium Humanitatis und vo 1756 bis 1762 uf s Collegium Carolinum z Züri, wo u. a. dr Johann Jacob Bodmer und dr Johann Jakob Breitinger sini Leerer gsi sin. 1762 isch er ordiniert worde. Im gliiche Joor het er zämme mit em spöötere Mooler Johann Heinrich Füssli mit ere Schrift uf s ungrächte Driibe vom ehemoolige Landvogt Felix Grebel ufmerksam gmacht. 1763 het er zämme mit sim Fründ Johann Heinrich Füssli e Bildigsräis uf Norddütschland gmacht, zum sich bim ufklärerische Reformtheolog Johann Joachim Spalding z Barth in Schwdisch-Pommere für s gäistlige Amt witer uszbilde. Uf em Wääg dört aane isch er über Berlin und het d Bekanntschaft mit vile bedütende Manne us sinere Zit gmacht, under iine mit em Christian Fürchtegott Gellert, em Moses Mendelssohn und em Friedrich Gottlieb Klopstock. Z
Dr Robert Blum (* 27. November 1900 en Zirich; † 10. Dezember 1994 z Bellikon em Schweizer Kanton Aargau) ischt a Schweizer Kombonischt, Dirigent ond Hochschuellehrer gwäa. Dr Robert Blum ischt am 27. November 1900 en Zirich uff d Welt komma, wo-nr au uffgwachsa ischt ond d Handlschuel bsuecht hôt. Dô drnôch hôt’r – au en seira Geburtsstadt – am Konservadorium dia Fecher Kombosizioo ond Dirigiira belegt. Hendrher isch’r nôch Berlin zoga ond deet Schialer vom italienischa Kombonischda Ferruccio Busoni wôrra. Em Jôhr 1924 ischt’r en sei schweizerischa Hoimet zruckganga, wo-nr zonägscht amôl vorschiidene Gsangvorei ond Liabhabrorkeschtr gleidet hôt. 1935 hôt’r en Zirich da Madrigalchor grendet. Dui Grubbe hôt’r bis 1950 gleidet ond mit-ra vorschiidene Uruffihronga rausbrôôcht. Vo 1943 bis 1976 hôt dr Robert Blum an dr Zircher Musikakademii an Lehrufftrag fir Kombosizioo ond Kontrapunkt ghet. En seine schbäde Jôhr isch d Filmmusik dr Schwerponkt vo seim Schaffa gwäa. Kurz nôch-em Erreicha vo deam biblischa Aldr vo 94 Jôhr hôt dr Robert Blum am 10. Dezember 1994 z Bellikon seine Auga fir emmr gschlossa. Sei Nôchlass wuud bei dr Zentralbibliothek en Zirich vorwahrt. 1942 da Conrad-Ferdinand-Meyer-Preis, 1960 da Musikpreis vo dr Stadt Zirich, 1968 da Kombonischdapreis vom Schweizerischa Tonkinschtlrvorei ond
D Baasler Witwe- und Waisekasse si öffentligi Fürsorginstiduzioone für Hinderlasseni in dr Stadt Basel, wo zum Däil no uf s 18. Joorhundert zruggöön. Im Middelalter häi sich d Handwärker in Zümft zämmegschlosse, wo Solidaridäät je noch dr Stadt e meer oder weniger wichdige Grundsatz gsi isch für sä. Aber für alli Lüt, wo nid Mitgliid in ere Zumft häi chönne wärde, und das si vo dr früeje Nöizit aa immer mee worde, wo sich d Zümft mee und mee abgschlosse häi, isch die äinzigi Fürsorg dr Almose gsi, won e Pflicht vo guete Christe de Arme gegenüber gsi isch. Vom spoote Middelalter aa het sich au die bruefligi Bättelei stark entwigglet und Bättelvögt und anderi Beamti häi d Bättler kontrolliert und d Armefürsorg isch vo dr Chille in d Händ vo de Kommune choo, wo strikteri Reglemänt iigfüert häi und zur füsische Not vo dr Underschicht isch no die gsellschaftligi Abwärtig vo de Arme choo. Im spoote 18. Joorhundert, wo d Ufkläärig dr ideell Bankrott vom Ancien Régime offesichtlig gmacht het, si au z Baasel Instituzioone iigfüert worde, wo s Wool vo dr Gsellschaft vor Auge gha häi, so wie d Gsellschaft für s Guete und Gmäinnützige Basel, wo dr
D Bözbärgschtreggi isch è normalschpurigi Ysebaaschtreggi im Nordweschtè vo dè Schwiz. Si ghört dè Schwizerischè Bundesbaanè (SBB) un füürt vo Bàsel übber Prattèlè, Rhyfäldè, Stei-Säckingè, Frick, Bözbärgdunnel un Brugg gu Züri. 1836 isch s Brojèkt von èrè Ysebaaschtreggi vo Züri nõch Bàsel übber Laufèburg a dè fäälendè Finanzè un èm Widderschtand vo Bàsel. Dè Abschnitt zwûschè Züri un Badè isch diè älteschti Baanschtreggi vo dè Schwiz un isch am 9. Auguscht 1847 als diè legendäri Spanisch-Brötli-Baan eröffnet worrè. Am 29. September 1856 isch dè Streggèabschnitt vo Badè nõch Brugg durch d Nordoschtbaan in Betrièb gnõ worrè isch. S Brojèkt von èrè Fortsetzig übber Brugg un übber dè Bözbärgpass gu Bàsel isch vo dè Aargauer Kantonsregyrig unterschtützt worrè. Als Alternativè zu dè 1858 eröffnetè Hauèschteischtreggi vo dè Schwizerischè Centralbaan mit èm Umwäg übber Oltè isch d Bötzbergbahn (BöB) eröffnet worrè, è gmeinschaftlichs Unternemmè vo dè Nordoschtbaan un dè Centralbaan. Am 2. Auguscht 1875 isch diè 49 Kilometer langi Streggi vo Brattèlè durch s Frickdal un dè 2526 Meter langi Bözbärgdunnel nõch Brugg in Betryb gnõ worrè. Sell hèt d Streggi Bàsel–Züri um übber 8 Kilometer vokürzt. Zwischè Bàsel un Brattèlè hèn d Züüg d Streggi vo dè Centralbaan bruucht un zwûschè
Diè Baanschtreggi Koblènz–Stei-Säckingè odder Schwizer Hochrhybaan füürt i dè Nordschwiz am Sûdufer vom Hochrhy entlang. Si vobindet dè Baanhof vo Stei-Säckingè mit dèm vo Koblenz un isch am 1. Auguscht 1892 eröffnet worrè. Diè gänzlich im Kanton Aargau glegeni Streggi isch Deil vo dè kürzeschtè Vobindig zwischè Winti un Bàsel. Erbaut worrè isch d Hochrhein-Streggi am Sûdufer vo dè Bötzbärgbaan, ènèrè gmeinsamè Dochtergsellschaft vo dè Schwizerischè Centralbaan (SCB) un dè Schwizerischè Nordoschtbaan (NOB). Iri Fortsetzig nõch Oschtè isch diè am 1. Auguscht 1876 eröffneti Baanschtreggi Winti-Bülach-Koblènz vo dè NOB. Si isch für d Vomydig von èrè Konkurrenzlinniè èm Rhy nõch baut worrè, denn dè Hauptvokeer hèt witerhy übber d Bözbärglinniè geleitet wörrè söllè un nit übber selli Streggi (bim Güètertarif hèt selli Streggi un nit diè effektyv befaareni berechnèt wörrè müèsè, well si kürzer isch). Uss sellèm Grund sowiè èm laamendè lokalè Personèvokeer isch si bis hüt è Nebbèlinniè blibbè. Si isch wõrend èm Zweitè Wältchrièg elegtrifizyrt worrè, wa a dè deilwys no vorhandenè Schleuderbedongmaschtè erkennbar issch. Dè elegtrische Betrièb mit 15'000 Volt 16,7 Hz hèt am 17. Dezember 1944 uffgnõ wörrè könnè. Dè Personèvokeer zwischè Laufèburg un Koblènz isch 1994 wègè dè minimè Personèfrequenzè im Lokalvokeer ygschtellt worrè, wa
Stei-Säckingè isch è Baanschtation i dè Schwiz. D Station lyt uff èm Gmeindegebièt vo Stei im Kanton Aargau. Dè Doppelnammè mit Säckingè isch wegè dè uff dè anderè Sitè vom Hochrhy ligendè badischè Stadt Säckingè (un zu dè Unterscheidig vo anderè Ört namens Stei i dè Schwiz) aghängt worrè. S Pendant zum Baanhof Stei-Säckingè lyt z Säckingè am Nordufer vom Hochrhy, heisst Baanhof Säckingè un lyt a dè Hochrhybaan. D Station Stei-Säckingè isch è Abzweigschtation un lyt a dè Bözbärglinniè vo dè Schwizerischè Bundesbaanè zwischè Bàsel un Züri. Er isch zämmè mit dè Baanschtreggi Brattèlè-Brugg (Bözbärglinniè) am 2. Auguscht 1875 als Durchgangsbaanhof eröffnet worrè. Im Zämmèhang mit dè Eröffnig vo dè Baanschtreggi Stei-Säckingè – Koblènz am 1. August 1892, isch er zum Vozwygigsbaanhof umbaut worrè. Bim Baanhof git s è Unterwärch, i dèm Baanschtròm i d Faarleitig gschpisè wörd, wo uss dè Übberdrägigsleitig vo Rupperswyl hèr chunnt. Stei-Säckingè cha vo Bàsel uus halbschtündlich mit dè Linniè S1 vo dè Regio S-Baan Bàsel erreicht wörrè, dört deilt sich d Linniè in èn Ascht nõch Frick bzw. i dè eischpurige Sitèascht nõch Laufèburg. Denebbè haaltet no stündlich d Interregio-Züüg vo Bàsel gu Züri. Diè meischtè Güèterzüüg übber dè Gotthard faared durch sellèn
Als Marching Band wörd è spezièlli Uusbräägig vom Blõsorcheschter bezeichnèt, dennè iri Mitglyder glychzitig musizyred un marschyred. D Größi vo Marching Bands variyrt zwûschè 20 un 150 Personè. D Bsetzig schlièßt i dè Regèl Blèchblõsinschtrumänt, Holzblõsinschtrumänt, Schlagzüüg un Percussion y. Mengi Marching Bands wörred durch Showtanzgruppè ergänzt, oft dräget d Musiger Uniformè. D Marching Band isch i dè USA nõch èm Ènd vom Bürgerchrièg uss Militärmusigè entschtandè. Ein vo dè Mitgründer isch dè John Philip Sousa gsi. D Stylrichtig vo dè Musig hèt sich am Aafang uff militärischi Marschlièder beloffè. Nõch èm Ènd vom Zweitè Wältchrièg sin mee brivati un schuèlischi Marching Bands gründet worrè. D Richtig vo dè modernè Marching Bands isch i dè 1960er Johr entschtandè. Well dè Styl vo dè modernè Marching Bands i dè USA vowurzlet gsi isch, sin vill Nämmè un Begriff ooni Übbersetzig uss èm Änglischè übbernõ worrè. Diè älteschti dütschi Marching Band ("The Sound of Frankfurt") isch schu i dè 60er Johr gründet worrè un bschtòt bis hüt. Neuerdings wörred Marching Bands zuènemmend uff Volksfescht ygsetzt, um populäri Musig un diè mit dè Marching Bands vobundeni Show darzbiètè. S Repertoire vo Marching Bands bschtòt uss Kompositionè uss Pop, Blues, Marschmusig sowiè Oldtime Jazz.
D Danielle Crévenat-Werner (* 19. Dezember 1947 z Peterschbàch) ìsch a elsassischa Sprochwìssaschàftlera. Sa màcht Forschung bsundersch ìwer d Mundàrta ìm Elsàss: sa sàmmelt regionàla Üsdrìck un studiart d Etymologi un d Vàriànta vu dana Wärter. Ìhrer lokàla Dialekt ìsch s Fränkischa vum Krumma Elsàss, àwer sa kennt aui güet d Mundàrt vu Stroßburi. Ìn Pàrtnerschàft mìt em Owerelsasser Edgar Zeidler, hàt sa àn dr Grìndung vu dr Orthal-Schrìftàrt mìtgmàcht; s Lehrbüech ìwer d Orthal-Methode ìsch àlso vu dana beida Sprochwìssaschàftler unterschrìewa worra. Ìhra Kenntnissa ìwer dr Wortschàtz wara veräffentligt: zitter 2003 schribt sa jeda Wucha a Àrtìkel „Flânerie lexicale“ ìn dr regionàla Zitting „l’ami hebdo“, un sa hàt vum Mantig bis àm Frittig a kurza Kronik „E Wort, e Dàà“ ìwer d elsassischa Wärter oder Üsdrìck uf em Radiosander „France Bleu Elsass“. Ìhra vìela Àrtìkel vum „ami hebdo“ wara jetz aui ìn Biacher veräffentligt: bim „Jérôme Do Bentzinger“ Verlàg gìtt’s „E Hämpfele üs’m Wortschàtz“, ìn mehrera Band. Bärschmannschprooch - Langage et travail dans les mines du bassin houiller lorrain - SALDE Verlàg, 1998 Les mots français dans le dialecte strasbourgeois. S’Gejeteil vom contraire - OBERLIN Verlàg, 2000 Orthographe alsacienne - Bien écrire l’alsacien de Wissembourg à Ferrette - Jérôme
D Alters- und Hinterlasseneversicherig (AHV) isch die obligatorischi Ränteversicherig in dr Schwiz. Si bildet zämme mit dr Invalideversicherig (IV) und de Ergänzigsläistige die ersti – staatligi – Süüle vom schwizerische Dreisüülesüsteem, wo dr Existänzbedarf aagmässe sött sichere. D AHV het dr Charakter vom ene Solidaridäätswärk. D Fraue bechömme Altersränte vom volländete 64. Altersjoor aa, d Manne vom volländete 65. Altersjoor. Es isch mööglig, no vor em 64./65. Altersjoor AHV-Ränte z bezie, aber nume under bestimmte Uflaage und mit ere Chürzig vo dr Ränte. Mä cha s au bis zu fümf Joor ufschiebe, en AHV-Ränte z verlange. Dr Zueschlaag zur Ränte hängt drvo ab, wie lang mä s ufgschoobe het. Witwe und Witwer bechömme Hinterlasseneränte, wenn si im gmäinsame Hushalt ummündigi Chinder häi oder sonigi, wo no usbildet wärde. Vo dr früeje Nöizit aa isch d Fürsorg mee und mee vo de zivile Behörde übernoo worde. In dr Zit vo dr Ufkläärig und vor allem im 19. Joorhundert isch au d Rolle bi dr Absicherig, wo d Zümft sit em Spoote Middelalter gspiilt häi chliiner worde. Scho im 18. Joorhundert si Verein und Gnosseschafte as brivati Hinderlasseneversicherige gründet worde, wie zum Bischbil d Witwen- und Wäisekasse z Baasel, wo zum Däil
D Lina Ritter (* 18. Mai 1888 ze Neudorf, Elsass (zellemols Ditsches Rich); † 22. Februar 1981) ésch e elsassischi Dichtere vum XX. Johrhundert gsin, wii én dr ditschi Sprooch, én ihre elsässisch Dialekt un Hochditsch, gschriwwe het. De Lina Ritter ésch ze Village-Neuf, 'm Heeningr Neidrf, wii ém Ditsche Rich Neudorf gnennt wore-n-ésch én e Famili vun Maraîchers (Gemiisbüüre - de typischi Basler „Waggis“) gebore. 'S Neidrf ésch gegrindet wore, fr uem e Teil vun dr Heeningr Bevellikerung uffzenemme, àls dr Ort vor dr Basler Grenz untr'm Sunnekünnij én e frànzeeschi Feschtung uemgewàndelt wore-n-ésch. Nooch'm Ditsch-Frànzeesche Kriej 1870 ésch's mét'm gànze Elsàss wédr ditsch wore, so ésch de Lina Ritter als e Ditschi uff de Walt kumme. Nooch'm Untrricht àn dr Grundschuel ésch se Pensionnaire (Internàt) gsin ze Saint-Louis un àn dr Höhere Mädchenschule vun Mielhüusa, wo se bsundrs Philosophie un Làtinisch glert het. Drnooch het se sich widdrsch gebildt àls e freii Heehrere àn dr Universität Basel, wo se de Vorleesunge én Literatur, Philosophie, Gschicht un Kunstgschicht bsuecht het. De Lina Ritter het e Advokat, de Paul Potyka, ghiirot un ésch nooch'm Kriej 1918/19, àlso 'm Erscht Waltkriej, nooch däm 's Elsàss wédr frànzeesch wore-n-ésch, nooch'm Syschtem, wo
Di reformiirti Chile Oftrige isch di reformiirti Chile in de Gmeind Oftrige im Schwiizer Kanton Aargau. Si isch in de Johr 1933/34 baut worde. Di Reformiirte vo Oftrige hei urschrünglich zu de Chilegmeind Zofige ghört, sind aber durch d Gründig vo de Chilegmeind Oftroge am 6. Jänner 1920 selbschtändig worde. Vier Johr schpöter isch z Oftrige s erschti Pfarrhus bauet worde und im Oktober 1933 het me de Grundschtei zu de noie Chile glegt. Am 16. Dezember 1934 isch d Chile dann iigweiht worde. Si het e pneumatischi Orgle mit 28 Regischter. De Dominique Baumann isch Pfarrer z Oftrige. Commons: Reformiirti Chile Oftrige – Sammlig vo Multimediadateie Website vo de reformiirte Chilegmeind Oftrige 47.3104757.930294Koordinate: 47° 18′ 37,7″ N, 7° 55′ 49,1″ O; CH1903: 637178 / 240072
Di reformiirti Chile Glashütte isch di reformiirti Chile vo Murgetau im Schwiizer Kanton Aargau. D Chile ghört de reformiirte Chilegmeind und ligt im Ortsteil Glashütte. Im Turm het d Chile drü Glockene. S Chileschiff isch mit Bänk usgschattet und uf de Empore isch en Orgle z finde. Vom 7. Juli bis Endi November 2014 isch d Chile inne und usse renoviirt worde. Commons: Reformiirti Chile Glashütte – Sammlig vo Multimediadateie
Thirty Seconds to Mars Thirty Seconds to Mars isch e Alternativrockband vu Los Angeles, California, USA. S erste Album vo dr Bänd, 30 Seconds to Mars isch 2002 uusechoo. Dr Bob Ezrin het s broduziert und d Kritik isch positiv gsi, verchauft het es sich aber zimlig schlächt. Uf dr ganze Wält bekannt worde isch d Bänd mit iirem zwäite Album, A Beautiful Lie, wo 2005 erschiine isch und in de USA Blatiin überchoo het. This Is War isch 2009 in d Top Zää vo de Tscharts in meerere Länder gsii und het e Hufe Uszäichnige überchoo. Im Joor 2013 isch Thirty Seconds to Mars zu Universal Music gange und het iir vierts Album Love, Lust, Faith and Dreams veröffentligt, wo vo dr Kritik guet ufgnoo worde isch und kommerziell Erfolg ghaa het. Bis zum Mai 2013 het d Bänd im Ganze mee as 10 Millione Album uf dr ganze Wält verchauft. 2002 30 Seconds to Mars 2005 A Beautiful Lie 2009 This Is War 2013 Love, Lust, Faith and Dreams 2018 America 2023 It’s the End of the World but It’s a Beautiful Day Commons: Thirty Seconds to Mars – Sammlig vo Multimediadateie Offiziälli Websyte (änglisch)
Di reformierti Chile Rodlef isch di reformierti Chile vo de Teilchilegmeind Rodlef (Rohrdorf). S isch eine vo de drü Chilene vo de Chilegmeind Mellige und ligt an de Gränze zwüsche Nider- und Oberrodlef uf em Gmeindsbann vo Niderrodlef. Si isch 1964 iigweiht worde. De Chileruum het es Pultdach und näbe de Chile stoht de freistehend Glocketurm, wo drü Glockene drin offe ufghängt sind. Commons: Reformierti Chile Rodlef – Sammlig vo Multimediadateie
È stehendi Wèllè, au Steewèllè, isch è Wèllè, wo d Uuslenkig an bestimmtè Stellè immer bi Null voblybt. Sie ka als Übberlagerig vo zwei gegèläufig fortschritendè Wèllè vo dè glychè Frequenz un glycher Amplitudè uffgfasst wörrè. Diè gegèläufigè Wèllè könned uss zwei voschidnè Erreger stammè odder durch Reflexion von èrè Wèllè an em Hindernis entschònn. Bi Wasserwèllè luèg au Clapotis. È mechanischs Byschpill isch è Seilwèllè, bi wellèrè mò ei Seilendi uff un ab bewegt un so è fortschreitendi Wèllè im Seil erzüügt. Isch s anderi Seilèndi befeschtigt, so wörd d Welle dort reflektyrt un lauft uff èm Seil zurggk. Als Folge sièt mò kei fortschreitendi Wèlle mee, sondern s Seil vollfüürt è Schwingung, bi derrè beschtimmti Stellè in Ruè blybè (Wellèknotè odder Schwingungsknotè, au Schnellèknotè), wôrend anderi mit großer Schwingungswitti (Amplitudè) hy un hèr schwinged (Wellèbüüch odder Schwingungsbüüch, au Schnellèbuuch). Dè Abschtand vo zwei Wellèknotè odder vo zwei Wellèbüüch isch diè halb Wellèlängi vo dè urschprünglichè fortschritendè Wellè. Bi jedderè stehendè Wellè isch è zweiti Größi vorhandè, derrè iri Wellèknotè un Wellèbüüch um è virtel Wellenlängi gegèübber dè èrschtè Größi voschobè sin. Bi dè Seilwellè isch sell d Gschwindigkeit vom einzelnè Seilelement: Am Ort von èm Uuslenkigsknotè isch èn
Di reformiirti Chile Schträngubach isch di reformiirti Dorfchile vo de Aargauer Gmeind Schträngubach i de Schwiiz. Si isch eini vo de drü Chilene vo de reformiirte Chilegmeind Zofige. D Chile isch en Betonbau und näbem Sakralruum gits au no Chilegmeindsrüüm. De unteri Teil isch vo usse mit wiis gschtrichene Ziigel gmuuret, drüber gseht me de Sichtbeton, wo au di Chilefaischter duet umschlüsse. De Glocketurm isch nöd direkt an de Chilerrum aabout. Er stoht frei, e paar Meter näbem Chileruum. Commons: Reformiirti Chile Schträngubach – Sammlig vo Multimediadateie
D Chile Mutschälle isch e reformierti Chile uf em Mutschälle. Si ligt uf em Gemeindsbann vo Wide im Schwiizer Kanton Aargau. Bsitzer vo de Chile isch di reformiert Chilegmeind Brämgarte-Mutschälle. Di reformiert Chilegmeind het scho sit em 1900 e Chile z Brämgarte gha. Wil d Bevölkerig in de Gmeinde uf em Mutschälle aber schnell gwachsen isch, und dadermit au vili Reformierti uf de Mutschälle cho sind, sind sit em 1962 Gschpröch über de Bou von ere Chile gfüert worde, wo zu de Gründig vo eme Chilebouverei gfüert hei. De Boufonds, wo dann gäufnet worden isch, het vom Zürcher Chilerot en Zustupf vo 30'000 Franke übercho und vom Aargauer Chilerot 20'000 Franke. Im 1966 het me chönne aafange d Chile boue, und im 1968 isch si iigweiht worde. Commons: Chile Mutschälle – Sammlig vo Multimediadateie Informatione zu de Chile uf de Website vo de Chilegmeind 47.3658988.366813Koordinate: 47° 21′ 57,2″ N, 8° 22′ 0,5″ O; CH1903: 670112 / 246532
Klettgau chan folgendes bedüte: Klettgau, e Landschaft nördlich vom Rhy im Gränzgebiet vo Dütschland und de Schwiz Klettgau (Gemeinde), e Gmaind, wo im Zug vo de Gmaindsreform 1971 im dütsche Tail vom Chlettgi gründet worde isch Landgrafschaft Klettgau, e historeschi Region im hütige dütsche- und schwizer Tail vom Gebiet Chlettgi Landgericht Klettgau, es historisches Gricht i de Region Chlettgi Bezirk Oberklettgau, en Bezirk im Kanton Schaffuuse, Schwiz Bezirk Unterklettgau, en Bezirk im Kanton Schaffuuse, Schwiz