rlitschk/wikidir huggingface dataset:
S Spiissalz, au Chochsalz oder churz Salz, isch des Salz, mo ma en dr Kich braucht. S bsteht en dr Hauptsach aus Natriumchlorid. Salz isch oine vo de wichdigschde Sacha beim Essa. Zwenig ond zviel isch schleachd. Bei de moisschte Gricht braucht ma a bissle, au we ma s hintrher ned schmeckt. En friehere Zeita war s Handlswaar, mo Leut reich gmacht hot, manchmol abr au net. Eimol isch es a Gwürz, abr au zom Konserviera ond Kältemiddl en Lösong, als Auftaumittl ond zom Inhaliera bei Longabroblem Zum Eisalza vo Gmüas, Sauergraud ond au sooscht, wird s no emmer brauchd. Floisch duat ma au eisalza, au vor em Räuchra. Heilbronn Stetten Au heit no suacht ma noch m Salz. Des Salz send Spura vo Meer, dia frühr da gwesa send (so wia d Verstoineronga). S wurd als Schdoisalz em Bergwerk gwonna ond als Siedsalz hergschdelld, wenn s als Sole aus anara Quell kommt. Dia Sole ka ma konzendrira em Gradierwerk, damit s Auskocha vom Wassr net so viel koschdat. Siedepfanne Salzwerk Bad Friedrichshall-Kochendorf En onsrar Gegnd isch Hall a Ord an dem scho vo de Kelta Salz gwonna worda isch. 'Hal' isch aus m Keltischa, wo s 'Saline' moint. Wia
D Schlacht vu Argentoratum oder au Schlacht vu Strossburg isch e Schlacht gsi zwische de Alamanne un de Römer im Spotjohr 357 in de Nechi vum hitige Strossburg. De remisch Kaiser Constantinus II. het sine Neffe, de Julian, zome mit dem remische Heermeischter Barbatio noch Rauracum (hit Kaiseraugst) gschickt, zum d Alamanne endli z bezwinge. Wäge dem Läten-Ufstond und durich s Verschulde vum Barbatio ischs de Alamanne unter em Gaukinig Chnodomar glungi, s stärker remisch Heer z besige un in d Flucht z schlage. D Alamannekinig Hortar, Suomar, Ur, Ursicin, Vestralp, zeh Unterkinig un vil Adligi unter de Fiehrung vum Chnodomar un sinem Näffe, em Agenarich (Serapio), hän ihri Heer gsommelt un sin gege de Julian ufzoge, zum ihri Onsprich uf d linksrhinische Gebiet z bekräftige. De Julian isch eme Heer vun ugfähr 35.000 Alamanne gegeiber gstonde, wu sich us verschideni Teilstämm zämmegsetzt het. E Iberlaifer us em Barbatio sinem gschlagene Heer het de Alamanne gnau berichtet, dass de Julian nu 13.000 Monn unter Waffe het. Im Bewusstsii vun ihrem vorige Siig un de Ibermacht hän d Alamanne Bott zum Julian gschickt, wo en uffgfordert hän, s Lond z verlosse, wil si sich des mit Tapferkeit un Waffe gnume hän.
D Bürgergmäind vo dr Stadt Baasel isch e Personalkörperschaft vom öffentlige Rächt in dr Stadt Baasel. Si het sit 1876 iire Sitz im Stadthuus an dr Stadthuusgass 13. Zur Bürgergmäind ghööre usschliesslig natürligi Persone, wo dr Status vom ene Bürger vo Baasel häi. Zur Zit het si öbbe 50'000 Stimmberächtigti, das si Baasler Bürger, wo elter si as achzääni und in dr Stadt woone. D Bürgergmäind het e Legislative, dr Bürgergmäindroot, und e siibechöpfigi Exekutive, dr Bürgerroot. Dr Bürgergmäindroot het vierzig Mitgliider, wo für e Perioode vo säggs Joor gweelt wärde. D Bürgergmäind het d Ooberufsicht über s Bürgerspidaal, s Bürgerlige Waisehuus, über d Christoph Meriaa Stifdig und über d Baasler Korporazioone (Zümft und Gsellschafte). Si isch verantwortlig für d Iibürgerige und für verschidnigi soziali und gmäinnützigi Dienst in dr Stadt. Für d Bürgergmäind und iiri Iirichdige schaffe öbbe 1400 Lüt. In dr Helvetische Revoluzioon vo 1798 si die altäidgenössische politische Instiduzioone ufglööst und dur zentralistischi ersetzt worde. Die napoleonischi Mediationsakte het d Helvetik ufglööst und in dr Schwiz wider e föderalistischi Ornig iigfüert. Z Baasel isch eso 1803 d Stadtgmäind entstande, wo denn middelalterligi Struktuure wie Waale noch Zümft wider iigfüert het. D Stadt het sich dr Modärne lang
S Gotthälf isch e Brimaarschuel am Gotthälfblatz 1 z Baasel. S Gotthälfschuelhuus isch e Baasler Kulturguet, wo für d Region vo Bedütig isch. S Gotthälf bestoot us em Gotthälfschuelhuus, wo 1902 baut worde isch, em Gottfried-Keller Schuelhuus, eme Bavillion vo 1949 und eme Modulbau us em Joor 2006 em Baandamm nooch. Im August 2014 isch e zuesätzlige Bavillion für d Daagesstrukture ufdoo worde. S Gotthälfschuelhuus isch vo de Archidekte Flück und Hünerwadel vo 1899 bis 1902 für s Gotthälfkwardier baut worde, wo sich wie dr Räst vo dr Stadt rasant entwigglet het. D Fassaade isch im Stiil vo dr Neorönessans ghalte, wääred s Innere im Juugedstiil usgstattet isch. S Gotthälf bestoot us ere Kindergarte- und ere Brimaarstuefe. Öbbe 880 Kinder gönge do in Kindergarte und uf d Schuel. In dr Brimaarschuel het s 30 Klasse, und zwölf Kindergärte im Kwardier si dr Schuel aagschlosse. Mee as 140 Mitarbäitendi kümmere sich as Leerer und Betröier um d Kinder. Im ene Förderzentrum wärde Kinder sit 2007 indiwiduell gförderet. D Website vom Gotthälf, abgrüeft am 9. April 2016 47.5543805555567.5681277777778Koordinate: 47° 33′ 15,8″ N, 7° 34′ 5,3″ O; CH1903: 609748 / 267082
De Hortari isch en alamannischa Gaukini (rex) gsi, wo 356/8 im Gibiet vom Odewald gherrscht het. Öb er identisch isch mitem Hortari, wo im Joor 372 as Först (primas) vode Bukinobante gnennt werd, isch umstritte, well d Bukinobante nördlich vom Main agsidlet gsii sind. De römisch Historiker Ammianus Marcellinus het gschribe: Noch ra sigriche Schlacht gegä dä römischä Heermeister Barbatio (357) bi Rauracum (Kaiseraugst) hend sich d Alamannenkinigi Hortar, Suomar, Ur, Ursicin un Vestralp untar dä Fyhrung vum Chnodomar und em Agenarich (Serapio) ihri Heeri versommelt, un sind gegä dä römisch Bfehlshabar Severus zogä, in d Schlacht vo Strossburi. Noch de verlorena Schlacht het de Hortar, sin Lebä un Lond gegä Liferi vun Gspanne un Baumaterial, kene bhalte. Im Joor 358 het de Cäsar Julian mitem Hortari e Fridesvertrag gschlossi. Im Joor 372 erschint en Hortar, wo als Först vode Bukinobante gnennt werd, zsämme mit em enandere Först, em Bitherid, im römische Militärdienscht. Dur Folter isch vum Hortar ä "Gständnis" erpresst worä, wonoch er gegä dä Staat grichteti Brief an onderi Alamannenfyrste gschickt hän soll. Dorufhin isch er zuem Tod durch d Flammi verurteilt worä. Ammianus Marcellinus 16,12,1; 17,10,5; 18,2,2; 2,13f.; 29,4,7. Dieter Geuenich: Geschichte der Alemannen. Kohlhammer, Stuttgart 2004
Dr Bresidänt vum Dytsche Bundesdag, au Bresidänt vum Bundesdag oder Bundesdagsbresidänt gnännt, isch dr Bresidänt vum Barlemänt vu dr Bundesrepublik Dytschland. Är het noch em Inlandsprotokoll vu dr Bundesregierig s zwoothechscht Staatsamt. Är isch au glychzytig dr Bresidänt vu dr Bundesversammlig. Amtsinhaber isch zurzyt dr CDU-Bundesdagsabgordnete Norbert Lammert. Der Bundestagsbresidänt wird us dr Mitti vum Dytsche Bundesdag gwehlt. D Wahl erfolgt dur di Abgordneten in dr konschtituierende Sitzig vum nei gwehlte Barlemänt. Bis zue dr Wahl wird d Sitzig dur dr Altersbresidänt glaitet. In dr Regle stellt d Fraktion mit dr maischten Abgordnete dr Bundesdagsbresidänt. Die Praxis het si scho in dr Weimarer Republik yyburgeret ghaa, s git aber kai gsetzligi Bstimmig doderzue. D Amtszyt vum Bundestagsbresidänt hert uf mit dr jewylige Legislaturperiod. Är isch dodermit grundsätzlig nit absetzbar. E Widerwahl isch megli, wänn dr bishärig Amtsinhaber wider Abgordnete vum neie Bundesdag isch. S isch nit gängig, ass es bi dr Wahl zum Bresidänt zuen ere Kampfkandidatur chunnt. Nume noch eme zmolige Dod vum Hermann Ehlers anne 1954 het s en Uusnahm gee. Bi dr Wahl am 16. Novämber 1954 sin zwee Fraktionskollege gegenenander aadrätte: Gege dr offiziäll CDU/CSU-Kandidat Eugen Gerstenmaier isch dr Ernst Lemmer aadrätten un het erscht im
Dr Gregor XIII. (burgerli Ugo Boncompagni; (* 7. Jänner 1502 z Bologna; † 10. April 1585 z Rom) isch Papscht vu 1572 bis 1585 gsii. Dr Gregor XIII. isch anne 1539 in dr Dienscht vu dr Chilche drätte. 1558 isch er Bischof vu Vieste un 1565 Kardinal wore. Am 13. Mai 1572 isch er im Konklave innerhalb vu weniger wie 24 Stund zum Papscht gwehlt. Dr Papstname, wu scho syt 150 Johr nimi brucht woren isch, het er gwehlt, wel er am Feschtdag vum Hl. Gregor I. Kardinal woren isch. Dr Gregor XIII. het d Wisseschaft un d Bildig gferderet, dr Kaländer reformiert, het si drum bemiet, verloreni Biet vum Chilchestaat wider z gwinnen un isch aini vu dr zäntrale Figure vu dr Gegereformation gsii. In sy Pontifikat fallt d Bartholomäusnacht z Frankrych, wun er uusdrickli begrießt het. Zum erschte Johresdag vu dr osmanische Niderlag am 7. Oktober 1571 in dr Seeschlacht vu Lepanto het er 1572 s Rosechranzfescht begrindet. Ass syni wisseschaftlige Beroter e Kaländerreform hän chenne vorberaite un iberpriefe, het er 1578 e Durm fir aschtronomischi Beobachtige böue loo („Durm vu dr Wind“) un het dodermit di Vatinanisch Stärnwarte grindet, wu s hit no git. Bekannt isch er
De Jacques M. Bächtold (s «M.» staat für Marius; * 11. Novämber 1887 z Gämf; † 11. Novämber 1984 z Niderwenige) isch en Schwyzer Tüütsch-, Französisch- und Didaktikleerer gsy. Im Tuurgi, wo-n-er as Seminaarleerer gschaffet hät, hät er verschideni kulturelli Inschtituzioone gründt, und nach de Pänsionierig hät er si starch für s Schwyzertüütsch ygsetzt. Under em Psöidonym Häxebränz – volchsspraachlich für Exuperantius, de dritt Stadthäilig vo Züri – hät er i de 1960er- und 70er-Jaar as «Züritüütsch-Paapscht» gwürkt. Am Aafang hät bim Bächtold na nüüt uf Züritüütsch hii tüüted: De Vatter, en Fabrikarbäiter und Bürger vom Kanton Schafuuse, hät e Gämferi ghüürate, und das Eepaar hät zytewys z Gämf und zytewys z Mülhuusen im Elsis gwont. Di äigetlich Mueterspraach vom Jacques isch (wie ja au syn Voorname) Französisch gsy. 1900 isch d Familien uf Wintertuur und nachanen uf Züri züglet, und de Bächtold hät gläitig eso guet Züritüütsch gleert, das er spööter as en tipische Verträtter vo dëm Tialäkt ggulte hät. Nach de Primaarschuel isch er zeerscht a d Sekundaarschuel und vo deet a s Leererseminar z Chüsnacht, won er s Primaarleererbadänt überchoo hät. Drufabe hät er e paar Jaar as Verwäser a verschidene Schuele gschaffet. 1908 isch er dän
De FC Lugano (Football Club Lugano) isch e Schwiizer Fuessballverain us de Stadt Lugano im Kanton Tessin. Är isch de Noofolgverain vom FC Lugano, wo 2002 in Konkurs gange isch. De Club spilt i de Saison 2015/16 i de Super League, de höchschte Schwiizer Spilklasse. D Verainsfarbe si schwarz-wiiss. Am 1. Juli 2003 het de FC Lugano mit em FC Malcantone Agno fusioniert zue de AC Lugano. Am 24. Juni 2008 isch de Verainsname zum 100-jehrige Jiubiläum wider in FC Lugano gänderet worde. De Vorgängerclub isch 1908 gründet worde und isch dreimol Schwiizermaischter (1938, 1941, 1949) und dreimol Cupsiiger (1931, 1968, 1993) worde. De FC Lugano spiilt im Stadion Cornaredo, wo 15'000 Zueschauer umfasst, dodevo 5'000 Sitzplätz. Website FC Lugano uf dr Websyte vo dr Swiss Football League 100 Jahre alt und wieder jung - Verainsgschicht vom FC Lugano i de Übersicht Archivlink (Memento vom 6. März 2016 im Internet Archive)
Dr Begriff Messe stoot für: e Gottesdienst in dr katholische Chille d Vertonung vo dr Mässliturgii e Waareschau, e Salon Chilbi Ort: Messé, e Gmäind im Departemänt Deux-Sèvres, Frankriich Persone: Giovanni Messe (1883–1968), Marschall vo Italie
Dr reformatorischi Bildersturm isch e Fenomeen vo dr Reformazioon im 16. Joorhundert gsi. Gmäld, Skulpture, Chillefänster und anderi Bildwärk mit Daarstellige vom Christus und vo de Häilige und andere Schmuck − zum Däil au d Orgle − si us de Chille entfärnt worde. Das isch mänggisch wie zum Bischbil z Baasel vo Volksmasse gmacht worde, mänggisch häi s aber au Reformatore oder die wältligi Oobrikäit veraalasst. D Bildwärk und Schmuckgegeständ het mä zum Däil verchauft oder Brivatpersoone überloo. Vil isch aber vernichdet oder beschäädigt worde. Bilderstürm het s echli in Stedt und Dörfer in ganz Öiropa gee, vor allem in dr Schwiz und em Häilige Römische Riich (1522–1566), Schottland (1559) und de Burgundische Niiderland (1566) mit spöötere Uslöifer bis in dr Änglisch Bürgerchrieg (1642–1649). Milena Bartlová: Der Bildersturm der böhmischen Hussiten. Ein neuer Blick auf eine radikale mittelalterliche Geste. In: Wiener Jahrbuch für Kunstgeschichte. 59(2011). ISBN 978-3-205-78674-0. Seite 27-48. Digital. Peter Blickle u. a. (Hrsg.): Macht und Ohnmacht der Bilder. Reformatorischer Bildersturm im Kontext der europäischen Geschichte. Oldenbourg, Münche 2002, ISBN 3-486-56634-2. Horst Bredekamp: Kunst als Medium sozialer Konflikte. Bilderkämpfe von der Spätantike bis zur Hussitenrevolution. Suhrkamp, Frankfurt am Main 1975, ISBN 3-518-00763-7 (Edition Suhrkamp 763), (Au: Marburg/L., Univ., Diss.,
Pfeffer stoht fir: Pfeffer (Piper nigrum), e Gwürzpflanze us de Familie vo de Pfeffergwächs und es Gwürz, wo us de gliichnaamige Pflanze gwunne wird Pfeffer (Gattung) (Piper), en arterychi Pflanzegattig us de Familie vo de Pfeffergwächs Pfeffer (Brenz), en 450 m churze Zuefluss vo de Brenz z Kenigsbronn, Bade-Würtebärg, Dütschland Pfeffer isch de Name vo verschidene Gricht: Reh-, Hirsch-, Hase- oder Wildschwypfeffer Pfeffer isch de Name vo dene Persone: David Pfeffer von Stetten (Dr Pfeffr vo Stetta) Joseph Pfeffer (1879–1960), Bürgermoischter vo Lörrach Lueg au: Pfäfferhoof, es historischs Gebäude z Baasel
Häiligi Mäss isch in dr römisch-katholische Chille und in de katholische Chille, wo vo dr röömisch-katholische abstamme, dr Naame, wo für e öicharistisch Gottesdienst brucht wird. Die häiligi Mäss bestoot us zwäi Hauptdäil: dr „Liturgii vom Wort“ (Wortgottesdienst) und dr „öicharistische Liturgii“. Die bäide si äng mitenand verbunde und bilde e gottesdienstligi Äihäit. Vor ene git s Eröffnigsrite und noch ene Abschlussrite. S Wort Mäss chunnt vom Satz wo d Mäss in dr latiinische Liturgii abschliesst: „Ite, missa est!“, „Gönged in Friide“, wörtlig „Gönged, es isch usgschickt worde!“. D Mäss ghöört mit em Stundegebät und em Spände vo de andere Saktamänt und Sakramäntalie zur Liturgii vo dr Chille, im Gegesatz zu Forme vo dr Volksfrömmikäit und de sogenannte fromme Üebige. Zweites Vatikanisches Konzil: Konstitution über die heilige Liturgie „Sacrosanctum Concilium“. Sekretariat der Deutschen Bischofskonferenz: Missale Romanum. Editio typica tertia 2002, Grundordnung des Römischen Messbuchs, Vorabpublikation zum Deutschen Messbuch. 3. Uflaag. Arbeitshilfen Nr. 215, Bonn 2007. Arnold Angenendt: Offertorium. Das mittelalterliche Meßopfer. Aschendorff Verlag, Münster 2013 (Liturgiewissenschaftliche Quellen und Forschungen, Bd. 101). Raniero Cantalamessa: Die Eucharistie – unsere Heiligung. Köln 1998, ISBN 3-925746-74-9. Johannes H. Emminghaus: Die Messe. Wesen – Gestalt – Vollzug. St. Benno-Verlag, Leipzig 1980; Österreichisches Katholisches Bibelwerk, 6.
D Öicharistii („Danksäägig“; griech. εὐχαριστέω eucharistéo ‚Dank sääge‘) oder s Oobemool, auch Herremool, häiligi Kommunion, Altarssakramänt, allerhäiligsts Sakramänt, in e baar Freichillene Brootbräche, in de Ostchille häiligi oder göttligi Liturgii, isch e Sakramänt vom Christedum. D Lithurgii vo dr Öicharistii wird je noch Konfessioon as e Widerholig vom letschte Mool vom Jesus mit sine Jünger, bevor dr Jesus verhafdet und denn krüzigt worde isch, verstande, äntwäder as en unbluetigi Vergegewärtigung vom Opfer am Chrüz oder as e Fiir zur Erinnerig an säll Mool. Bi dr Öicharistii resp. bim Oobemool wärde s Stärbe und d Uferstejig as Häilseräignis verkündet und vergegewärtigt. Dr Jesus Christus isch drbii gegewärtig in dr Gmäinschaft, wo uf in zruggoot, in sim Wort, im Glaube an iin oder in de Goobe vo Brot und Wii. Die verschiidene Konfessione gseen die Gegewart underschidlig. Neutestamäntligi Exegese Willibald Bösen: Der letzte Tag des Jesus von Nazaret. Herder, Freiburg/Breisgau 19953; ISBN 3-451-23214-6. Hartmut Gese: Die Herkunft des Herrenmahls. In: Zur biblischen Theologie. Alttestamentliche Vorträge. München: Kaiser, 1977; ISBN 3-459-01098-3; S. 107–127 Joachim Jeremias: Die Abendmahlsworte Jesu. Vandenhoeck & Ruprecht, Göttinge 19674 (19351); ISBN B0000BRSOI. Hans-Josef Klauck: Herrenmahl und hellenistischer Kult. Aschendorff, Münster 19982; ISBN 3-402-03637-1. Hermut Löhr: Entstehung und Bedeutung des
E Mäss (in dr Schwiz teils au Salon) im wirtschaftligen Sinn isch e Marketing-Veraastaltig, wo zitlig begränzt isch und periodisch widerholt wird. Uf ere Mäss chönne Häärsteller und Verchöifer iiri Waare oder Dienstläistige vorstelle, si erklääre und verchaufe. Für d Usteller wichdig isch es, Kontakt mit nöije Chunde z mache und dä mit alte Chunde z versterke, d Bekannthäit vo iire Brodukt z vergröössere und Informazioone uszdusche. D Chunde chönne uf ere Mäss d Aagebot vo verschiidene Aabieter vergliiche und bechömme e Bild vo dr Situazioon uf em Määrt. Für d Wirtschaft as Ganzem wird dank de Mässe d Transbaränz vom Määrt gröösser und d Umwäägrendite, wo bi de Aarbetsblätz, Umsätz und schliesslig au bi de Stüüre zum Usdruck chunnt, isch mäistens positiv. Bischpiil: Mustermäss Baasel d OLMA Schwiizer Mäss für Landwirtschaft und Ernäärig z Sanggalle Dieter Arnold: Erfolgreiches Messemarketing: Veranstaltungstrends – Aussteller-angebote – Messeservices. expert-Verlag, Reinningen 2003 Die Messewirtschaft: Bilanz 2014. AUMA 2015 Die Messewirtschaft: Fakten, Funktionen, Perspektiven. AUMA, Berlin 2013 Aufnahme und Klassifizierung von Messen in Deutschland. AUMA, 2015 D. S. ter Weiler: Messen Machen Märkte – Eine Roadmap zur Steigerung Ihres Messeerfolgs. 8. Uflaag. Messe Fach Verlag, Tegernsee 2012, ISBN 3-00-038052-3, ≈500 S. Eduard Philippi: Die Messen
Pfeffr (alemannische Näme) isch es weit verbraitets Gwürz. Pfeffr isch faschd iberall drenna. A Supp, a Floisch, ohne Pfeffr isch faschd odenkbar. Drbei isch r no gar ned so lang bei ous drhoim. Des hoist, d Römer hend n scho kennt, abr des war a Gwürz, mo se blaos de Reiche hent leischta kenna. Ma hot n mid Gold vrglicha. D oifache Leit hend mit andre Sacha gwürzd. Zom Beischbiel mit Myrtenbeera. Scho d Römr hend Pfeffer aus Indie eigführt, au isch r scho firs Mittlaltr en Brema nochgwisa worra. D Leit, mo mid em ghandld hend, send meischtens reich worra. So Leit hot ma 'Pfeffersäck' ghoissa. Do send zom Beischbiel d Welser ond Fugger abr au d Nürnberger Kaufleut insgsamt. Corinna Dawid: "Strukturaufklärung und psychophysikalische Studien zu sensorisch aktiven Naturstoffen in Spargel (Asparagus officinalis L.) und Pfeffer (Piper nigrum L.), Dissertation, München, 2012, [1] Blum, Carsten: Analytik und Sensorik von Gewürzextrakten und Gewürzölen. Dissertation Hamburg, Universität, Chemie, 1999. Archivserver Vaupel, Elisabeth: Gewürze – Acht kulturhistorische Kostbarkeiten, Deutsches Museum, München 2002, ISBN 3-924183-85-6 Ingrid und Peter Schönfelder: Das neue Handbuch der Heilpflanzen, Franckh-Kosmos Verlagsgesellschaft, Stuttgart 2011, ISBN 978-3-440-12932-6. Commons: Pfeffr – Sammlig vo Multimediadateie Mortadella-Gwürz uf kochwiki.org Ärger um beschädigtes
D Burg Bärefels, au Aeschburg, isch e Burgruine in dr schwizerische Gmäind Duggige im Bezirk Laufe vom Kanton Basel-Landschaft. D Burg isch e Hööchiburg gsi, wo us meerer Däil bestande het. Si isch uf eme wilde Felsespoore ere Flue nooch uf dr Gränze zwüschen em Birsegg und em Laufedaal glääge, in dr Nööchi vom Hoof Ober-Aesch am Hang vom Gämpeblatoo. D Aalaag isch nonig süstematisch usgrabt worde und dorum isch s schwiirig, si z datiere. D Burg isch aber erst noch 1200 baut worde. Wie hooch d Geböid gsi si und was für Decher si ghaa häi, doodrüber wäiss mä nüt, und au bim Innenusbau (z. B. Chachelöfe) muess mä no uf archeologischi Undersuechige warte. D Aalaag het mindestens drei Baufaase erläbt, was mä nid nume no guet cha gsee, sondern au us Urkunde bekannt isch. Uf em höggste Punkt vom Felsspore isch dr eltist Däil vo dr Burg baut worde, und mä het d Laag usgezäichnet usgnützt: E baar vo de Stöck vo dr Festig het mä in ere groosse natürlige Felsespalte baut, wo dr Felsechopf in zwäi Däil spaltet. Mä cha immer no d Löcher für d Bööde vo meerere Stockwärk gsee und eso d Dimensioone vom Bau
Dr Michael Werner (* 1965 z Frankenthal) isch e dütsche Sproochwüsseschaftler und Publizist. 1993 het er s Michael-Werner-Archiv für pennsylfanisch-dütschi Litratuur z Ebertsheim (Pfalz) gründet. Er het z Manne studiert und 1993 si M.A.-These über franzöösischi Leenwörter im Pfälzische gschriibe. 1996 het er si Dokterthese über d Sprooch vo de pennsylfanie-dütsche Muetersproochler z Manne veröffentligt. Im gliiche Joor het er die pennsylfaanisch-dütschi Zitschrift Hiwwe wie Driwwe gründet, wo sit 1997 jedes Joor zwäimol im Druck uusechunnt und sit em Januar 2002 uf hiwwe-wie-driwwe.de im Internet verbräitet wird. Dr Michael Werner isch 2003 e Mitgründer vom Deutsch-Pennsylvanischer Arbeitskreis e. V. gsi und bis 2010 au dr Bresidänt und sithär dr Vizebresidänt. Sit 1998 isch er Schürimitgliid bim Pfälzische Mundartdichterwettstrit z Bockehäim. Dr Michael Werner woont mit sinere Familie z Ober-Olm in dr Nööchi vo Mainz.
Bauma staat für: d Gmäind Bauma im Bezirk Pfäffike, Kanton Züri, Schwiiz e Baumaschinemäss z Münche Bauma isch de Familienname vo däne Lüüt: Brigitte Bauma (* 1965), öschtriichischi Operesängeri Herma Bauma (1915–2003), öschtriichischi Liichtathleti
Gamprii ischt a Gmond im Unterland im Fürschtetum Liechtestaa. Gamprii lit weschtlich vom Eschnerbärg. Zue dr Gmond khöört oo no Bendra (Bendern) und a Exklave. Gamprii ischt zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1150 als Camporin. Gmondsvorsteher isch dr Johannes Hasler (FBP). Vo dr 1176 Iiwohner sin im Johr 2000 83,1 % römisch-katholisch gsii und 6,7 % evangelisch-reformiert. Commons: Gamprin – Sammlig vo Multimediadateie www.gamprin.li Arthur Brunhart: Gamprin. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Bevölkerungsstatistik 30. Juni 2020. (PDF; 2,0 MB) In: llv.li. Amt für Statistik (AS), Fürstentum Liechtenstein, S. 14, abgruefen am 21. März 2021. Bevölkerungsstatistik. (PDF; 913 kB) 30. Juni 2017. Amt für Statistik (AS), Fürstentum Liechtenstein, S. 15, abgruefen am 31. Januar 2018. Amt für Statistik Liechtenstein: Religionszugehörigkeit der Bevölkerung in Liechtenstein 2000 nach Gemeinden. Normdate: GND: 4535373-6 | VIAF: 237001040
Muura (amtlich Mauren) ischt a Gmond im Unterland im Fürschtetum Liechtestaa. Muura lit am Oschthang vom Eschnerbärg. Zua dr Gmond khöört oo no Schaawald (Schaanwald). Muuraischt zum erschte Mol gnennt worda im Johr 1178 als Muron. Gmondsvorsteher isch dr Freddy Kaiser (FBP). Vo dr 3264 Iiwohner sind im Johr 2000 81,8 % römisch-katholisch gsii und 5,4 % evangelisch-reformiert. Melitta Marxer (1923-2014), Frauerächtleri Dominique Hasler (* 1978), Politikeri Commons: Mauren – Sammlig vo Multimediadateie www.mauren.li Arthur Brunhart: Mauren (FL). In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Bevölkerungsstatistik 30. Juni 2020. (PDF; 2,0 MB) In: llv.li. Amt für Statistik (AS), Fürstentum Liechtenstein, S. 14, abgruefen am 21. März 2021. Bevölkerungsstatistik. (PDF; 913 kB) 30. Juni 2017. Amt für Statistik (AS), Fürstentum Liechtenstein, S. 15, abgruefen am 31. Januar 2018. Amt für Statistik Liechtenstein: Religionszugehörigkeit der Bevölkerung in Liechtenstein 2000 nach Gemeinden. Normdate: GND: 4324542-0 | VIAF: 247341981
De Gundomad († 356) isch ä alamannischa Gaukini (rex) vun dä nördliche Briisgauer im 4. Jahrhundert gsi. Er isch dä Bruedar vum Vadomar gsii. 354 het de Gundomad zomä mit sim Bruedar Vadomar ä Fridesvertrag mit de Römer gschlosse, noch nar verlorene Schlacht bi Kaiseraugst gegä dä Kaiser Constantius II. 356 isch de Gundomad abar vun sine Lit tötet worä, wyl d Briisgauer mit sinerä fridfertige Politik gegä d Römar nit iinverstonde gsii sind und si händ sich em Chnodomar agschlosse. Ammianus Marcellinus 14,10,1; 16,12,7; 21,3,4. Dieter Geuenich: Die alemannischen Breisgaukönige Gundomadus und Vadomarius. In: Sebastian Brather (Hrsg.): Historia archaeologica: Festschrift für Heiko Steuer zum 70. Geburtstag. de Gruyter, Berlin; New York 2009, ISBN 978-3-11-022337-8, S. 205–216. Dieter Geuenich: Geschichte der Alemannen. Verlag Kohlhammer, Stuttgart 2004, ISBN 3170182277 / ISBN 3170120956 Gundomad bi mittelalter-genealogie.de