rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Johann Jakob Breitinger isch de Name vo däne Persone: Johann Jakob Breitinger (Antistes) (1575–1645), en Schwizer Pfarrer und Antistes Johann Jakob Breitinger (Philologe) (1701–1776), en Schwizer Philoloog und Hochschuellehrer Johann Jakob Breitinger (Architekt) (1814–1880), en Schwizer Architekt
D Arbeitsgemeinschaft der Jungsozialistinnen und Jungsozialisten in der SPD, kurz Jusos, isch d Jugendorganisation vo dr dütscha Partei SPD. Jedis SPD- Mitgliid, wo noch net 36 Johr isch, isch utomatisch o Juso. Sit 2014 koschtet a Juso- Mitglidschaft 12€ im Johr. Nach aigena Angaba hon d Jusos sit 10 Johr konstant rund 70.000 Mitgliider. Es gitt viile Strömunge innerhalb vo de Jusos. Grob ka ma bi dr Jusos zwüscha zwoa Strömung unterschiide. Uf dr linka Siita gits des "Netzwerk Linkes Zentrum" un d "Traditionalisten". Eher pragmatisch oder konservativ isch d "Pragmatische Linke". D "Reformsozialisten" wenn usserhalb vo dr links- rechts Schematik sii. Aber o wenn d Landesverbänd aner Strömung zugordnet werra sind se net immer homogen, es gitt immer Unterbezirk, wo zu andere Strömunge ghöre. Commons: Jusos in dr SPD – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Website Potsdamer Grundsatzerklärig vo dr Jusos (pdf) (112 kB) Dorothee Torebko, Mathias Puddig: „Frau Karliczek ist überfordert“. In: MOZ. Abgruefen am 4. Dezember 2018. 2. Bundesvorstand der Jusos und Juso-Bundesbüro Normdate: GND: 2106151-8 | LCCN: n79069822 | VIAF: 133175481
Turikum – latynisch Turicum – isch en antiki Ortschaft im Gebiet vo de Helvezier gsi. Dr Ortsname Turicum chunt s erschte Mol uf ere Inschrift vor, wo me ane 1747 uf em Lindehoof gfunde het. Dä Schtei isch öppe ane 180 ufs Grab vom Röömer Lucius Aelius Urbicus gstellt worde. Es isch es römischs Dorf gsi, wo dört glägen isch, wo d Limet us em Zürisee flüsst, und do druus isch vil spööter d Stadt Züri woorde. Es sind i de Altstadtkwartier vo Züri vil Räschte vo der römische Sidlig gfunde worde, uf em Lindehoof, em Wyplatz und am Limetquèè. Uf dr Insle Grosse Hafner het me Schpuure vome römische Tämpel gfunde. I der Umgäbig sind römischi Guetshööf gsi, z Albisriede, z Altstette, z Örlike, z Wipkinge und z Wolishofe. Au scho us de vorrömischen Epoche sind z Züri Fünd fürechoo. Dass sid der Ysezyt immer Lüüt a dere Stell bout hend und s Dorf kontinuierlich bis i d Römerzyt exischtiert het, tarf men anää, wil d Laag am See so vil Vordeil procht het. Vo de Kelte isch derzue ane au en Woonplatz am Üetlibèèrg bekant. Wo d Röömer ane 15 vor Chrischtus vo Oberitalie us s Alpegebiet vo
D Alma isch e Fluss uf der Krim. Der Fluss isch öppe 83 Kilometer läng. Er mündet bi Jewpatorija und Sewastopol is Schwarze Meer. S Wasser vo der Alma wird au für d Bewässerig vo Fälder bruucht. Der Name Alma chunt us der Sprooch vo de Krimtatare. Er bedüütet i dere Sprooch «Öpfel». Am 20. Septämber 1854 isch es im Chrieg vo der Krim zun ere Schlacht zwüsche de Armeeè vo Russland uff der einte Syte und vo Frankrych, Ängland und de Türgge uf der andere Syte choo. Commons: Alma – Sammlig vo Multimediadateie
T Öiropabrugg isch e langi Brugg im Weschte vo de Stadt Züri. Si hät d Bouform vom e Viadukt und gaat vo Höngg im Chräis zää über d Limet und d Autobaan «A 1» und s Gleisfäld vo de Ysebaan und dänn au na über t Hoolstraass bis uf Altstetten im Stadtchreis nüün übere. Drum isch si mee als ein Kilometer lang. Es isch es Bouwèèrch us Spannbeton und es hät 38 Fälder mid underschidlech langer Spannwyti zwüschet de Pfyler. D Brugg ghört zu de früene Objäkt, wo me mit de Vorspanntechnik gmacht hät. Si hät i bäide Richdige je zwäi Faarspuure für d Motorfaarzüüg und es Trottuaar. D Brugg isch vo 1961 bis 1962 bout worde. Im Underschiid zu dem, wo d Vercheersplaaner dozmool empfole händ, isch die Brugg nid en Deil von ere komplete Zäntrumsumfaarig vo Züri woorde. Nu na die nördlech Helfti vo de Brugg ghört hütt im Straassenetz vo Züri zu de Hauptvercheerstraasse und die südlech zu de undergordnete stedtische Verbindigsstraasse. Uf Der Nordsyte faat t Öiropabrugg unden am Rèbbèèrg bim Fridhoof vo de refermierte Chile vo Höngg a. Das isch bi de Chrüüzig, wo d Winzerstraass und d Straass Am Wasser ufenand stossed. Under em
È Stumpfgleis, au Stutzgleis, Sackgleis, Chopfgleis, Blindgleis, dotes Gleis odder i dè Schwiz Stumpègleis dauft, isch è Gleis, wo nu a eim Èndi èn Weichèaaschluss un am andrè Énd èn definyrtè Pungt hèt, wo mò nit witterfaarè chann. Sèllè Pungt isch oftmòls s Schinnèènd, wo i dè Regel durch èn Gleisabschluss (Brèllbock) odder è äänlichi Konschtruktion) abgrigèlt wörd. Allerdings cha s Schinnèènd sich au èrscht é baar Kilometer hinter m Gleisènd ligè. A dè Weichè hört s Gleis definitionsgmäß am Härzschtugg vo dè Weichè uff. In èm Chopfbaanhof sin alli Gleis Stumpfgleis. Au Spitzkeerè bruuchèd è Stumpfgleis. Gleis, wo a eim Ènd èn Weichèaaschluss hén, am andrè Ènd abber uff è Drèèschiibè, Schièbèbünni odder Laddebrugg von èrè Fäärè füürèd, wörrèd nit als Stumpfgleis benamst, dört schwätzt mò von èm Zuèfaartsgleis. Im Netz vo dé Dütschè Baan isch diè zuèlässigi Högschtgschwindigkeit für Zugfaarté i s Stumpfgleis grundsätzlich uff högschtens 40 km/h limityrt. Im Berych vo dè ehemòligè Dütschè Bundesbaan dürfèd Yfaartè i s Stumpfgleis dõdèby nu mit 30 km/h brojektyrt wörrèd. In bsunders churzè Stumpfgleis darf mò nu mit èrè Gschwindigkeit yfaarè, wo im Bedrybsschtellèbuèch feschtglait isch. Möglichkeitè zuè dè Gschwindigkeitsschteigerung, wiè byschpillswys è permanènte Übberwachung vo dè Yfaargschwindigkeit, wörrèd uss
D Chile Höngg isch e refermierti Chile z Züri. Si isch die alt Dorfchile vo Höngg, wo ane 1934 als Stadtkwartier zu Züri ygmeindet worden isch. E Chile vo Höngg isch s erschte Mol ane 870 inere Urkund erwäänt; mit dem Dokumänt hät de Landeloh, wo dozmol vermuetli de Grundherr vo Höngg gsi isch, d Chile em Chlooschter Sanggalle gschänkt. Im Middelalter isch d Chile ufs Patrozinium vom heilige Mauritius gweit gsi. Si isch im alte Bischtum Konschtanz und i dem sim Dekanaal Chloote gsi. Die gross Pfarrei Höngg hät au d Dörfer Rägeschdorf, Niderhasli und Afoltere betreut. Vo ane 1376 bis 1837 hät si em Chlooschter vo Wettige ghört. Sid de Reformazioon hät me d Chile für de refermiert Kult pruucht. Im 18. und 19. Jaahrundert isch si vergrösseret und umbout worde. D Chile staat über em Limetdaal grad oben a der Öiropabrugg. D Orgle vo 1972 isch vom Carl Theodor Kuhn z Mänidorf, und d Glogge hät de Jakob Chäller vo Züri-Understraass 1863 ggosse. Die vier Glogge gheisse mit de Mundartnäme: Elfiglogg Bättzytglogg Sturmglogg Lycheglogg und Vieriglöggli Lischte vo de Chile z Züri Verschönerungsverein Höngg: Renovation und 1100 Jahre Kirche Höngg. Zürich 1970. Commons: Reformierte Kirche Höngg –
D Swissmill isch die grööschti Müli vo dr Schwiiz. D Firma het der Sitz z Züri. Hütt verarbeitet d Swissmill öppe 200'000 Donne Choorn pro Joor zu Määl und Griess. S Undernääme goot zrugg uff e chlyni Müli, wo im 19. Joorhundert underhalb vo Züri a dr Limet gstanden isch. Das isch denn uf em Gebiet vo dr Gmeind Ussersyl gsi, wo am Ändi vom 19. Joorhundert zu Züri ygmeindet worden isch. Me het em Betriib mit dr Zyt eifach d Stadtmüli gseit. Ane 1913 het d Mülignosseschaft vo de Schwiizer Konsumveräin a däm Ort en induschtrielli Grossmüli bout. Spöter sind wyteri Hüüser drzue cho, so wie i de 1950er Joor s 40 Meter hööche Choornsilo. Als Fabrigg vo de Konsumgnosseschafte isch d Stadtmüli e Deil vom Konzärn vo Coop worde. Ane 1998 het d Stadtmühle CMZ Zürich AG mit der Müli Minoterie Coop Rivaz, wo sid 1917 im wattländische Rivaz am Gämfersee gsi isch und au dr Mülignosseschaft vo de Schwiizer Konsumveräin ghört het, zäme d Swissmill gründet. Ane 2001 isch d Müli z Rivaz zuetoo worde und d Fabrigg het me apoche; hüüt isch dört im e modärne Huus s Vinorama vom Lavaux. Zum mee Lagervoluume z gwünne,
Campione d’Italia isch en iteliäneschi Gmeind i dr Provinz Chuum (Como). D Gmeind lyt zwüsche de Tessyner Gmeinde Bissone, Lugano, Arogno, Melide und Collina d’Oro und isch nid diräkt mit em übrige iteliänische Staatsgebiet verbunde. Es isch also en Exklaafe vo Italie i der Schwiiz. Die nöchschti iteliänischi Gmeind isch Lanzo d’Intelvi, si isch änet em Bärg öppe ei Kilometer über Schwiizer Gebiet vo Campione d’Italia ewägg. S Dorf Campione d’Italia, oder au eifach Campione, lyt am Oschtuufer vom Luganersee. S Gmeindgebiet isch nume öppe zweèhalb Kwadratkilometer gross. Es isch ganz unden am stotzige Bärghang vo dr Sighignola. Vom Hang oben abe chöme zwe Bärgbech, und uf de alte Schuttfächer vo dene het me d Hüüser vo Campione bout. Uf der Nordsyte hört s Gmeindgebiet bi de Felswänd grad oben am See uf. Mit em Ortsdeil Caprino vo Lugano, wo uf der Oschsyte vom See lyt, het Campione nume e ganz e churzi Gränze vo öppe hundert Meter. Dr lengscht Deil vo dr Gränze vo Campione isch zu dr Gmeind Arogno, wo wyter am Bärg obe lyt. Es het es baar Fuesswääg, wo me zu de Wyyler vo Arogno ufe und grad wyter uf d Sighignola und uf Italie übere
Campione bedüütet: Campione d’Italia, e Gmeind i dr Provinz Chuum (Como) Campione del Garda, e Deil vo dr Gmeind Tremosine sul Garda am Gardasee im Iteliänische öpper, wo im ene sportleche Wettkampf gwunne het, immer mit em Zuesatz, so wie öppe Campione del Mondo (Wältmeischter) oder Campione svizzero (Schwiizer Meischter). Campione, e japanischi Romanreie
Lanzo d’Intelvi isch e Frakzion vo dr iteliänische Gmeind Alta Valle Intelvi i dr Provinz Chuum (Como). Si lyt a dr Gränze zu dr Schwiiz und isch bis 2016 en eigeti Gmeind gsii. D Schwiizer Nochbergmeinde sind Arogno und Lugano im Kanton Tessin gsii. Die iteliänische Nochbergmeinde händ Pellio Intelvi, Ramponio Verna und Valsolda gheisse. S ehmolige Gmeindgebiet isch bis uff e Bärg Sighignola gange, wo en schöne Uusichtspunkt über em Luganersee isch. Wyt unden uf der andere Syte a dr Sighignola lyt die iteliänischi Exklaafe Campione d’Italia. d Pfarrchile San Siro d Chile Madonna di Loreto d Chile vo dr Muetter z Scaria d Chile Santi Nazaro und Celso Marco Lazzati: La Valle Intelvi, le origini, la storia, l'arte, il paesaggio, gli artisti comacini. Mailand 1986. Commons: Lanzo d’Intelvi – Sammlig vo Multimediadateie Lanzo d'Intelvi uf comuni-italiani Val d’Intelvi auf valleintelvi.info
Als Wasserschpycher odder Wasserreservoir benamst mò natürlichi odder künschtlichi Spycher für Trinkwasser odder Bruuchwasser. D Bezeichnung „Reservoir“ chunnt uss dè französischi Sprõch (frz.: reservoir (hydrique)) un wörd vor allèm z Süddütschland un dè Schwiz allgmein für natürlichi un künschtlichi Spycher bruucht, è Unterscheidung zwǜschè natürlich un künschtlich isch abber i dè dütschè Umgangssprõch genèrell nit klar. Ozean un Meer (meischtens nõch Entsalzung) Obberirdischi Seè, Flüss Glètscher Luftfüchtigkeit Grundwasser Boddèfüchti → Hauptartikel: Stausee Stauseè sin künschtlich aaglaiti Stillgwässer, wo für s Spychèrè vo Wasser bruucht wörd. Dè Wasserschpygel vom Reservoir lyt dǜèfer, wiè s èm Vosorgungsdrugg entschpricht. Für d Vosorgung muè einèwäg s Wasser us èm Bhälter hoch bumpt wörrè. Dǜèfbhälter sin dōhèr Suugbhälter für Bumpwärchaalaagè un diènèd èm Uusglych zwǜschè Quällèzuèlauf odder Brunnèvorförderung un dè Wasserschpysung i s Vosorgungsnetz. Bi Druggbhälterbumpwärch hèn si dèzuè Deiluffgaabè vo dè Hochbhälter, wiè Uusglych vo Vobruuchsschwankungè odder Spycherung vo Löschwasser z übbernää. Zimli hüüfig un bi chlynèrè Landgmeindè fascht immer notwèndig isch d Spycherung vo Löschwasser in bsundèrè Löschwasserschpycher für d Füèrweer, z. B. wenn kei zentrali Wasservosorgung vorhandè isch odder dè Wasservorrõt im Hochbhälter für Großbränd nit uusreicht. Well keini bsundèrè hǜgiènischè un technischè Aaforderungè a s Wasser gschtellt wörrèd, cha für s
Dünkirche isch e industrielli Haafestadt an dr südliche Küschte vo dr Nordsee, in dr ehmolige Provinz Französisch-Flandern, öbbe zwänzg Kilometer westlig vo dr belgische Gränze zue dr Stadt De Panne. Si isch e französeschi Gmaind, di nördlichschti Stadt vo Frankriich un dr Hauptort vum gliichnamige Arrondissement, wo us sibä Kantöön bestoot un ungefähr em Französisch-Westhoek entschpricht. Verwaltigstechnisch isch Dünkirche e Unterpräfektur (franz.: Sous-préfecture) vom Departement Nord, in der Regioon Hauts-de-France. D Stadt sälber hät öbbe nüünzgtausend Iiwooner. Dr ängeri Balligsruum Dünkirche chunnt uf fast zwaihunderttausend Iiwooner un umfasst sibzää Gmainde zringsume, wo im Kommunalverband Dünkirche (franz.: Communauté urbaine de Dunkerque) organisiert si. Vo groosser nationaler Bedütig isch Dünkirche wäge sim Seehaafe am Ärmelkanal, wo s drittgröscht Seehaafegebiet (franz.: Grand port maritime de Dunkerque) in Frankriich isch nach dem vo Marseille un Le Havre, mit ere Ii- un Usgangszaal zwüsche vierzg un füüfzg Millione Tonne im Güeterumschlag. Historisch isch d Stadt äng mit dr Dünkirchner Kaperer, dr Korsare, verchnüpft, wo die driibendi Seestritchraft wäärend em Achtzigjöörige Chrieg gsi si. D Stadt isch au bekannt wägen em Karneval vo Dünkirche, wo jeedes Joor stattfindet. Commons: Dünkirchen – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Website Fremdevercheersamt Offizielli Website vom Kommunalverband Offizielli Website vo dr Seehaafegebiet
S Openair Literatur Festival Züri isch es internazionals Literaturfestival z Züri. Das Festival für Literatur git’s sid 2013 jedes Joor. Es het sin Platz im Alte Botanische Garte uf dr Schanz. D Organisatoore sind s Literaturhuus Züri und s «Chauflüüte». D Läitig isch bim Andreas Heusser, de Gesa Schneider und de Corina Freudiger. Im Programm vom Festival findt me Lääsige, Danzvorfüerige, Performances, Höörspiil und interdisziplinääri Projäkt. Es chöme mitenand so Schriftsteller, wo internazional bekannt sind, und au neui Lüüt uf Züri. D 8. Festivaluusgab isch wäge COVID-19 abgsäit worde. Uf em Programm sin Uftritt vo Marlon James, Jhumpa Lahiri, Chris Kraus, Anthony Appiah, Uwe Timm, u. a. gstande. Deborah Feldman, USA Mia Couto (MOZ) Lukas Bärfuss, Schwiiz Terézia Mora, Ungarn Judith Schalansky, Düütschland Julian Barnes, Ängland Roxane Gay, USA Words on Stage feat. Helene Bockhorst (Düütschland), Matto Kämpf (Schwiiz), Lara Stoll (Schwiiz), Interrobang (Schwiiz), Simon Chen (Schwiiz) John Banville, Irland Sofi Oksanen, Finnland Rebecca Solnit, USA Clemens J. Setz, Düütschland Irvine Welsh, Schottland Carolin Emcke, Düütschland Teju Cole, USA Schwiizer Spoken Word: Patti Basler, Renato Kaiser, Knackeboul, Lisa Christ, Jens Nielsen John M. Coetzee, Süüdafrika Junot Díaz, Dominikanischi Republik und USA Judith Hermann, Düütschland Frank Spilker, Düütschland Anthony McCarten, Nöiseeland
D Mundartischte sind e Hip-Hop-Gruppe vo Langetu im Kanton Bärn. D Band, wo rappe tuet, isch ane 2001 gründet worde. David Kohler, Gsang (bekannt au as Solokünschtler under em Name Knackeboul) Hans-Jakob Mühlethaler, Gitarre, Gsang Sven Günther, Gitarre Dimitri Hefermehl, Gitarre, Keyboards, Gsang Fabio Bardelli, Bass Jonas Leuenberger, Schlagzüüg, Samples früener derby: Mattia Mordasini, DJ bsunderi: Domi Chansorn, Schlagzüüg René Flückiger, Schlagzüüg Orpheo Deubelbeiss, Saxophon 2002: Gift 2004: Burebuebe EP 2004: Tractus Opticus (DVD) 2006: Blauäugig 2007: Chrigu (Soundtrack zum gliichnamige Film) 2010: M 2010: Schwizer HipHop Heldä 2012: Das chunnt eus spanisch vor Mundartisten uf marecords.ch Mundartisten: Neue Scheibe der Poesie-Rapper Artikel uf bernerzeitung.ch vom 27. Mai 2010
Dr Rabarbr (Rheum rhabarbarum) isch e Art aus dr gleichnamige Pflanzegaddong. Es isch jeweils s Erschde, mo ma em Garda ernda kaa. Dodrmid isch s au dr erschde Kuacha, mo ma mid frischem Gmües bacha kaa. Oigendlich isch dr Rabarbr a Gmues. Dr Rabarbr isch fir d Biologa a Knöterichgewächs, so wia Buachwoiza ond dr Wiesa-Sauerampfr. Dr Rabarbr hod bsondrs viel Oxalsäure. Drbei hod r dünschded no meh Säure wia roh. Rabarbrwurzla Dr Rabarbr kommd Rhabarbrbläddr Gerndedr Rabarbr Rabarbr zom vrkaufa Dr Gemeine Rhabarber (Rheum rhabarbarum) isch der, mo ma moischdns nemmt, zom Kocha ond Backa. Medizinal-Rhabarbr (Rheum palmatum) ond Chinesischen Rhabarbr (R. officinale) werdad zom Hoila vrwended. Dr Rabarbr sodd ma kocha vor em essa. Wamma d Säure wegnemma will, kaa ma a bissle Natron en s Wassr doa. Drnoch kaa ma a Gsälz, Kompott, odr en Kuacha drmid bacha. D Wurzla send a Hoilmiddl. Oigendlich isch dr Rabarbr a Gmües. Drom müasd ma oigendlich Wia an Ziibelewaje zu de Gmüeswaje zähla. Rabarbrkuacha mid Schdreisl Rabarbr-Kompott Rabarbr-Gsälz aus em Elsass Weia, Zwiibleweia odr Quiche Maren Bustorf-Hirsch, Michael Hirsch, Otto Kleinschmidt: Reiche Ernte aus dem eigenen Garten. Bassermann, 1995, ISBN 978-3-8094-0108-7. Commons: Gemeiner Rhabarber (Rheum rhabarbarum) – Sammlig vo Multimediadateie
Dr Martin Koepp (* 1929; † 2016) isch e Schwiizer Architekt und Heimatschützer gsi. Dr Koepp isch z Berlin ufgwachse, het dört s Gymnasium „Zum Grauen Kloster“ bsuecht und sich nochär an der Technische Hochschuel (hüt TU Berlin) als Architekt usbilde loo. Dank der Vermittlig vomene Kolleg isch er in de 1950er Johr nach Basel cho. Dört het er sich für d Erhaltig vo der Altstadt igsetzt, wo in de Johr vo der Hochkonjunktur rasant dezimiert worde isch. Nach ere sächsjöhrige Tätigkeit bim Basler Baudepartement het är sich als Architekt sälbschtändig gmacht. Sini Spezialität sind Umbaute, Restaurierige und Berotige gsi. In de 1960er Johr het er bi archäologische Usgrabige in Tell Chuera in Syrie teilgnoh. In de 1970er Johr isch er Mitglied vo der SP-Sachgruppe “Wohnliche Stadt“ gsi, wo die vor allem dur e Verkehr unwirtlech wordeni Schtadt Basel wider wohnlech het welle mache. 1984 isch der Koepp in d Grossratskommission für Dänkmolsubventione gwählt worde; bis 2001 isch är Mitglid vo dere Kommission gsi. Er isch au no Mitglid vom Bürgerrat gsi. Johrelang het er dr Invalideverband beroten und au diversi Wohngnosseschafte. Är isch Mitglid im Stiftigsrat vom Alters- und Pflägheim „Holbeinhof“ gsi. Dr Koepp isch vom johrzähntelang Mitglid vom
Die Insel ohne Ufer isch e Schwizer Dokumentarfilm us em Johr 2018. En alte Maa verzellt, wie er während em Chrieg uf Frachter sini erschte Seereise gmacht het. Glichzitig schtigt in Vietnam en junge Offizier a Bord vom ene ganz neue Schwizer Schiff. In ere Reihe vo Begägnige zeigt de Dokumentarfilm d Schwizer Hochseeflotte und Läbesmittelresärve. Es wird au zeigt, dass d Schwiz plant het, im Chriegsfall Monaco z annektiere, um ane Mittelmeerhafe z cho. «Die Insel ohne Ufer» uf de Website vom Schwizer Färnseh Die Insel ohne Ufer Inhaltsbeschribig uf cineman.ch
D' Autonoe (Jupitermond XXXVIII) isch ain vu de sehr chlaine ussere Mönd vum Planet Jupiter. D'Autonoe isch am 10. Dezember 2001 vu de Astronome Scott S. Sheppard, David C. Jewitt un Jan Kleyna entdeckt worre. Si het zuenext die vorläufig Bzaichig S/2001 J 1 erhalde. Daift worre isch der Mond uf Autonoe, de Schwester vu de Semele, ere Gliebte vum Zeus us de grichische Mythologi. D'Autonoe umchraist de Jupiter ime middlere Abstand vu 24.046.000 km in 760 Däg, 22 Stund un 48 Minute. D'Bahn wiist ä Exzentrizität vu 0,3168 uf. Mit ere Naigig vu 152,416° isch d'Bahn retrograd, d. h., der Mond bweggt sich entgege vu de Rotationsrichtig vum Jupiter um de Planet. Ufgrund vu ihrene Bahnaigeschafte wird d'Autonoe in de Pasiphae-Gruppe, bnennt nochem Jupitermond Pasiphae, zuegordnet. D'Autonoe bsitzt ä Durmesser vu etwa 4 km. Ihr Dichti wird uf 2,6 g/cm3 gschätzt, sofern si iberwigend us silikatischem Gstai ufbaut isch. Si wiist ä sehr dunkli Oberflächi mit ere Albedo vu 0,04, d. h., bloß 4 % vum igstrahlte Sunneliecht werre reflektiert. Ihri schinbari Helligkait betrait 22,0m.
Dr Züri E-Prix isch es Autorönne, wo z Züri duregfüert worden isch. Es isch es Rönne uf ere Rundstrecki mit Elektroauto im Programm vo dr FIA-Formel-E-Meisterschaft. Es isch organisiert worde vo dr Firma Swiss E-Prix Operations AG. Der Verein E-Mobil Züri het d Fääde zoge, zum dä Aalass i d Schwiiz z hole. D Stadt Züri het das Rönne für 2018 und 2019 erlaupt. Wage Widerstand bi de Bevölkerig im Quartier, isch s Rönne im 2019 nüme erlaupt worde und es Ersatzrönne isch i säbem Johr z Bärn düregfüert worde. Am 10. Juni 2018 isch s Rönne s erschte Mol über d Büüni ggange. Me het drfür im Zürcher Kwartier Ängi im Chreis 2 e Rännstrecki abgspeert. Bi däm Wettkampf het dr Brasilianer Lucas di Grassi vom Audi-Team gwunne. Zwei Schwiizer sind am Start gsi: dr Sébastien Buemi vo Renault e.dams isch uf e föift Platz cho und dr Edoardo Mortara vom Venturi Formula E Team isch usgschide. Dr Tüütsch Nick Heidfeld, wo z Schtääfe wohnt, isch hinder em Buemi Sächste worde. Website vo Züri E-Prix
Dr Theodor Bibliander (* 1509 z Bischofszell; † 26. Septämber 1564 z Züri) isch e refermierte Theoloog und Sproochwüsseschaftler gsi. Dr Name Bibliander isch e gleerti Kunschtform vom Familiename, wo dr Wüüseschaftler vo Geburt gha het; dä isch Buchmann gsi, und wie s bi de Humanischte Mode gsi isch, het er ne antikisiert: Buech heisst uf Griechisch Βιβλίο, und Maa Άνδρας, und do druss het er ebe Bibliander gmacht. Er isch als Soon vom Rootsherr Hans Buchmann z Bischofszäll uf d Wält cho. Z Züri het er d Latynschuel psuecht und derby au alti Sprooche gleert. 1526 het er z Basel bim Konrad Pellikan und em Johannes Oekolampad wyter Theology gstudiert. Vo ane 1527 bis 1529 het er a dr Hochschuel z Liegnitz underrichtet. Ane 1531 isch er uf Züri cho, und im nögschte Joor isch er am Grossmöischter Profässer worde. Im 1532i het er d Rosine Rordorf (1515–1564) ghürootet. Er het z Züri Vorlääsige ghalte über s Alte Teschtamänt. Die Aart, wien er die heiligi Schrift usgleit het, isch guet achoo, und er het zu de bedüütende gleerte vo dr Zürcher Hochschuel «Collegium Carolinum» ghöört. Er het die alte Sprooche und bsunders au s Hebräisch guet beherrscht, und 1543
D' Callirrhoe (Jupitermond XVII) isch ein vu dr usserschte bekannte Mönd vum Planet Jupiter. D'Callirrhoe isch am 6. Oktober 1999 vu dr Astronome Timothy B. Spahr, Jim V. Scotti, Robert S. McMillan, Jeff A. Larsen, Joe Montani, Arianna E. Gleason un Tom Gehrels im Ramme vum Spacewatch-Programm entdeckt worre. Zuenächscht het mer dr Himmelskörper fier e Asteroid ghalde (1999 UX18). Dr Timothy B. Spahr het no am 18. Juli 2000 feschtgstellt, dass es sich um e wittere Mond vum Jupiter handelt, wo no die vorläufig Bezeichnig S/1999 J 1 erhalde het. Daift worre isch dr Mond uf d'Kallirrhoe, d Mueder vum Ganymed us dr grichische Mythologi. D'Callirrhoe umchreist dr Jupiter ime middlere Abstand vu 24.103.000 km in 758 Däg, 18 Stund un 29 Minüte. D'Bahn wiist e Exzentrizität vu 0,2828 uf. Mit ere Neigig vu 145,158° isch d'Bahn retrograd, d. h., dr Mond beweggt sich entgege vu dr Rotationsrichtig vum Jupiter um dr Planet. Ufgrund vu ihrene Bahneigeschafte wird d'Callirrhoe in dr Pasiphae-Gruppe, benennt nochem Jupitermond Pasiphae, zuegordnet. D'Callirrhoe besitzt e Durchmesser vu etwa 7 km. Ihri Dichti wird uf 2,6 g/cm3 gschätzt, sofern si iberwigend us silikatischem Gstei ufbaut isch. Si wiist e sehr dunkli Oberflächi mit ere Albedo
S Wipchingerdunäll isch es Ysebaandunäll z Züri. S Dunäll isch eis vo de eerschte, wo i dr Schwiiz für d Ysebaan gmacht worden isch. Es isch es zwöispuurigs Bouwärch vo dr Linie vom Haupaanhof Züri uf Örlike, wo d Nordoschtbaan, d NOB, ygrichtet het. Ane 1856 isch s uftoo worde. Sid 1902, wo d Baane i dr Schwiiz meerheitlech verstaatlichet worde sind, ghört s Dunäll vo Wipchinge de SBB. Uf dr Südsyte vom Dunäll isch dr Baanhof Züri Wipchinge, und vo dört fahre d Züüg über d Limet, a dr Müli vo dr Swissmill verby und sid 1894 über de Viadukt vo Ussersyl zum Haupaanhof. Vorher isch d Streki chürzer gsi und mit ere lange Kuurfe vom Haupaanhof e Rampen uuf uf Wipchinge ggange; die alti Linie isch hüt no im Verlauf vo dr Röntgestraass z gseh. Wil immer mee Züüg vo Züri is Glattdaal und id Oschtschwiiz faare, sind im 20. Joorhundert für d Baanstrecki Züri-Winterthur no drü anderi Dunäll düre Hügel bout worde. Grad bim Nordportaal vom Wipchingerdunäll sind au d Ygäng zum Chäferbèèrgdunäll und zum Wyybèèrgdunäll. Martin Bürlimann, Kurt Gammeter: Wipkingen – Vom Dorf zum Quartier. Wibichinga Verlag, Zürich Wipkingen 2006, ISBN 3-9523149-0-0. Der Wipkingertunnel der SBB