rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De Pindar (altgriechisch: Πίνδαρος, Píndaros; *522 oder 518 v.Chr., † noch 466 v.Chr.) isch en altgriechische Dichter gsii. Vonem sind Sigeshymne erhalte, woner för Siiger i Wettchämpf gschribe hett. De Pindar isch entweder ane 522 oder 518 v.Chr. z Kynoskephalai bi de böotische Stadt Thebe uf d Welt choo und er hett a de Famili vo de Aigeide aaghöört. De Name vo sim Vatter werd verschide aaggee, nämmli Daiphantos, Pagondas oder Skopelinos. Sini Muetter hett Kleodike ghaisse. Er isch mit de Megakleia verhüürootet gsii und het e Bueb, de Daipahantos und zwoo Töchtere, d Eumetis und d Protomache ghaa. Er hett z Athen Musig und Lyrik studiert und dai ane 496 e Priis gwune. Sini erst Hymne, di Pythischi Ode 10 för de Hippokles us Thessalie für de Siig im Doppellauf för Buebe, hett er ane 498 gschribe, die letschti Hymne, di Pythischi Ode 8 för de Aristomenes vo Aigina för de Siig im Ringe, datiert is Joor 446 v. Chr. Gstorbe isch er z Argos, woner öppe achtzgi gsii isch. De Pindar het im Uuftraag Siigeshymne gschribe. I dene hett er de Siiger vomene Wettchampf prise, dem sini Famili und Haimet. Er hett historischi und mythischi Stoff verarbaitet, wo
D Perasia (altgriechisch: Περασία, Perasía) isch e Göttin, wo i de Antiiki im kilikische Ort Hierapolis Kastabala („Hailigstadt Kastabala“) vereert woren isch. Si werd uf Münze vo de Stadt abbildet. De Strabon het de Kult chorz bischribe und d Göttin Artemis Perasia gnennt. Er schribt, as d Priesterine barfuess öber Gluete laufid, ooni ass die sich d Füess z verbrennid. De Iamblichus, wo im 4. Jh.n.Chr. gschrebe hett, sait no, as d Priesterine i de Trance öber Flüss gönd und i Gegete, wo nöd zuegänglich saied, uusschwärmid. E wichtigs Zügnis isch en aramäischi Inschrift ufeme Grenzstai us Bahadırlı wo ane 1957 gfunde woren isch. Da Dorf litt 6 Kilomeeter nordwestlich vo Karatepe und guet 20 Kilomeeter nördlich vo Kastabala. D Inschrift cha is 5. oder 4. Joorhundert v.Chr. datiert werde. Si nennt d „Kubaba vo pwšr, wo z Kastabala isch“ (kbbh zy pwšr zy bkštbly). De Biiname werd i de gliiche Inschrift nomole gnennt aber mit vertuuschte Luut as: kbbh zy pšwr. Do hieroglyphe-luwischi Inschrifte us de Kommagene d Kubaba mit de Göttin Ala glichsetzid und die äänlichi Züüg wie d Artemis hett, chamer aanee, as d Perasia en äänlichi Funktion ghaa hett. E römerzittlichi Inschrift us Kastabala selber setzt
De Tauros (törggisch Toros Dağları, altgriechisch: Ταῦρος, Taúros) isch e Bergzuug o de Törggai. Er goot entlang vom Mittelmeer vo Lykie bis uf Kilikie und grenzt Inneranatolie vom Mittelmeer ab. Witter östlich trennt er denn Mesopotamie vom anatolische Hoochland und goot bis zom Vansee. De höchst Berg isch de Uludoruk Tepesi (4135 m). Er isch zom Tail schwer zuegänglich und bildet o e Klimagrenze.
D Hypatia sich e griechischi spootantiki Mathematikere, Astronomin und Filosofin gsi. Vo iire Wärk isch nüt me umewääg und au vo iirer Leer kennt mä käni Äinzelhäite. Si het öffentlig Underricht gee und vermuetlig dr Neuplatonismus verdrätte, wo mit künischem Gedankeguet aagriicheret gsi isch. Als Verdrätere von ere nitchristlige filosofische Dradizioon het si z Alexandrie, wo denn meerhäitlig christlig gsi isch, zu dr verfolgte pagane Minderhäit ghöört. Si het aber lang chönne Underricht gee ooni gstöört z wärde und het e hoochs Aasee gnosse. Schliesslig isch si aber s Opfer vom ene politische Machtkampf worde, wo dr Chilleleerer Kyrill vo Alexandria in religiöösi Geegesetz instrumentalisiert het. En ufghetzte Mob us christlige Laiebrüeder und Mönch het si in e Chille brocht, dört umbrocht und iiri Liiche verstücklet. D Noochwält erinneret sich an d Hypatia vor allem wäge iirem Mord. Sit em 18. Joorhundert wird dä Fall vo Häideverfolgig vilmol vo Kritiker vo dr Chille as Bischbil für Intoleranz und Wüsseschaftsfindlikäit aagfüert. Modärni nitwüsseschaftligi Daarstellige und belletristischi Bearbäitige vom Stoff zäichne e Bild, wo die antiki Überlieferig usschmückt und zum Däil stark veränderet. Us feministischer Sicht wird d Filosofin as e früeji Verdrätere von ere emanzipierte Wiiblikäit daargstellt, wo mit überläägenem Wüsse
Hypatia bezäichnet: en antiki griechischi Filosofin (um 355–415 oder 416) e Mondkrater, benennt noch dr Filosofin Hypatia (238) Hypatia, en Asteroid en Exoplanet e Gattig vo Summervöögel in dr Familie vo de Bäärespinner en amerikanischi Fachzitschrift für feministischi Filosofii, wo 1986 gründet worde isch e historische Roman vom änglische Schriftsteller Charles Kingsley (1852)
D Pandrosion isch noch ere handschriftlige Überliiferig e griechischi Mathematikere in dr erste Helfti vom 4. Joorhundert z Alexandria gsi. Si wird vom Pappos erwäänt und het zur gliiche Zit gläbt. Es isch mööglig, ass dr Pappos si as e Riwalin in dr mathematische Leer aagluegt und dorum aabegmacht het. Si Kritik im Dritte Buech vo sinere Sammlig isch abfellig und pedantisch und stoot in Zsämmehang mit ere nöije Methode, wo d Pandrosion vorgschlage het, zum Kubikwurzle z bestimme. En anders Brobleem, wo d Pandrosion noch em Pappos behandlet het, isch s arithmetische, geometrische und harmonische Middel vom ene Halbkräis gsi. Dr Hypatia-Biograaf Edward Jay Watts het dr Iidruck, ass dr Pappos, au wenn er sich lustig gmacht het über sä, in iir e Riwalin gsee het, wo mä sött ärnst nee. Früener isch d Pandrosion in dr Liddratuur für e Maa ghalte worde, hützudaag dänggt mä aber, ass es sich woorschinlig um e Frau handlet. As Mathematikere isch si no vor dr Hypatia cho, wo in dr zwäite Helfti vom 4. Joorhundert bis öbbe 415 gläbt het. Es isch mööglig, ass d Pandrosion e Zitgnossin vom Vater vo dr Hypatia, em Theon vo Alexandria gsi isch und dr Watts
D Sosipatra (altgriechisch: Σωσιπάτρα; * woorschinlig um 300; † noch 362) isch e spootantiki griechischi Filosofin gsi. Si isch mit em Filosof Eustathios verhürootet gsi und het zu de Nöiplatoniker ghöört, wo an dr dradizionelle Religion festghalte häi und gege s Christedum gsi si. D Sosipatra isch nume us dr Schrift Lääbensbeschriibige vo de Filosofe und de Sofiste vom Eunapios vo Sardes bekannt; iire Naame wird in känere andere Kwelle erwäant. Dr Eunapios schribt über e baar Eräignis in iirem Lääbe und mä bechunnt dr Iidruck, ass si in de Kräis vo de chläiasiatische Nöiplatoniker e groosses Aasee gnosse het. Er git dr Sosipatra nit nume Äigeschafte, wo vom ene Filosoof im spootantike Nöiplatonismus erwartet worde si, sondern au übermenschligi Fäigkäite. Er vergliicht d Idealgstalt vo dr Filosoofin as Alternatiive zum Häiligkäitsideal vo de Christe, wo d Nöiplatoniker mit ene riwalisiert häi. D Sosipatra isch us dr Gegend vo Efesos im Südweste vo Chläiasie cho. Iiri Eltere si riich gsi. Spöötistens um 320 het si dr kappadokisch Filosoof Eustathios ghürootet, wo zu de füerende Verdräter vom Nöiplatonismus ghört het. Er het sini filosoofischi Usbildig z Syrie in dr Schuel vom berüemte Nöiplatoniker Iamblichos überchoo und isch denn in sini kappadokischi
D Verdobblig vom Würfel, au bekannt as s Delische Brobleem, bezäichnet die geometrischi Ufgoob, zum ene Würfel, wo vorgee isch, e zwäite Würfel mit em dobblede Wolume z konstruiere. Das Brobleem ghöört zu de drei „klassische Brobleem vo dr antike Mathematik“ und isch scho im 5. Joorhundert vor dr Zitewändi im antike Griecheland formuliert worde. En Usgangswürfel mit dr Kantelengi a = 1 {\displaystyle a=1} , e sogenannte Äihäitswürfel, het s Wolume V = 1 3 = 1. {\displaystyle V=1^{3}=1.} En andere Würfel häig d Kantelengi x {\displaystyle x} und s Volume V = x 3 = 2 = 2 ⋅ 1 3 . {\displaystyle V=x^{3}=2=2\cdot 1^{3}.} Die nöiji Kantelengi x {\displaystyle x} isch d Kubikwurzle us 2 {\displaystyle 2} , also 2 3 = 1,259 921 … {\displaystyle {\sqrt[{3}]{2}}=1{,}259921\ldots } . Die cha as Gränzwärt vo geäignete Folge bestimmt wärde, mä cha sä aber nid us de Strecke 0 und 1 mit Zirkel und Lineal in ändlig vile Schritt konstruiere. Wemm mä also s Brobleem vo dr Verdobblig vom Würfel nume mit de Hilfsmiddel will bearbäite, wo dr Öikliid in sine Elimnt brucht, nämlig mit eme Zirkel und eme ummarkierte Lineal, cha mä s nid mache. Die Ussaag loot
Dr Landeskommunalverband vu dr Hauezollersche Land isch e Kerperschaft vum effetlige Rächt zur Sälbschtverwaltig vu dr Aaglägehaite vu dr Hauezollersche Land gsii. Dr hecher Kommunalverband isch zerscht us dr Oberämter Hächenga un Hoegerloch, wu 1925 zum Landkrais Hächenga verainigt wore sin, un dr Oberämter Gamedenga un Semmerenga bstande, wu ab 1925 dr Landkrais Semmerenga bildet hän. Grindet wore isch dr Verband 1873, di gsetzli Grundlag isch zerscht d Amts- un Landesornig gsii, ab 1950 s Gsetz iber d Sälbschtverwaltig vu dr Hauezollersche Land, ufglest woren isch dr Landeskommunalverband zum 1. Jänner 1973. Syt 1850 isch Hauezollre Dail vu Preuße gsii. Syt dr Grindig vum Dytsche Chaiserrych 1871 isch dr preußisch Landdag z Berlin di barlemäntarisch Verdrättig vu Hauezollersche Land gsii. Wel d „Landeshauptstadt“ aber wyt ewäg gsii isch, het mer Hauezollre 1875 mit em Kommunallanddag e Art Sonderbarlemänt zuegstande. Um die Zyt hän alli preußische Provinze nei verfassti Barlemänt kriegt, d Provinziallanddag, di preußische Krais hän uf Provinzialebeni e hechere Kommunalverband, dr Provinzialverband, bildet, in dr Hauezollersche Land het mer där Landeskommunalverband gnännt. Dr Landeskommunalverband isch fir d Wirtschafts- un Sozialbolitik, fir d Kulturferderig un d Verchehrsblanig verantwortli gsii. Dr Kommunallanddag, s Barlemänt vum Landeskommunalverband, het z Semmerenga dagt un
Dr Baschar Hafiz al-Assad (arabisch بشار حافظ الأسد‎‎, DMG Baššār Ḥāfiẓ al-Asad; * 11. Septämber 1965 z Damaskus) isch e süürische Politiker und Bresidänt vo Süürie. D Herrschaftsform vo siner Familie über Süürie beschriibe Politikwüsseschaftler as Diktatur. Dr Assad het im Joor 2000 as Noochfolger vo sim Vater Hafiz al-Assad d Ämter vom Generalsekretär vo dr Baath-Bardei und vom Staatsbresidänt vo Süürie übernoo. In de Waale vo 2000 und 2007 het er offiziel mee as 97 % vo de Stimme überchoo. Gegekandidate het s käini gee. Won er an d Macht cho isch, häi en vili Staate as e potenzielle Reformer aaglueg. Aber im Joor 2011 häi die Veräinigte Staate und die Öiropäischi Union si Ruckdritt gforderet, wil er milidäärisch gege Demonstrante vom Arabische Früelig in Süürie vorgange isch. D Underdruckig het 2011 zum Usbruch vom Bürgerchrieg in Süürie biidräit. Au d Meerhäit vo dr Arabische Liga het en 2012 zum Ruckdritt ufgforderet. Mit „Waale“ 2014 und 2021 het er si Herschaft bis hüte „legitimisiert“. Im Dezämber 2013 het die Hoochi Kommissarin vo de Veräinte Nazioone für Menscherächt dr Assad aaklagt, ass er Chriegsverbräche autorisiert häig. Är het im Joor 2016 d Vorwürf vo Chriegsverbräche zrugggwiise und die milidäärische Intervenzioone
Dr Landdag vum freie Volksstaat Wirttebärg isch s Landesbarlemänt un dodermit d Legislative vum Volksstaat Wirttebärg in dr Weimarer Republik. Sy Vorgänger sin d Landständ vum Chenigrych Wirttebärg gsii. Noch em Zweete Wältchrieg sin statt em Land Wirttebärg d Länder Wirttebärg-Bade un Wirttebärg-Hauzollre grindet wore. Däre iri Landdäg z Stuegert un z Dibenga hän d Dradizion vum Wirttebärgisch Landdag furtgfiert. Syt 1952 isch dr Landdag vu Bade-Wirttebärg an iri Stell drätte. Dr Landdag isch no § 11 Abs. 1 vu dr Landesverfassig (LV) fir vier Johr gwehlt wore. Wahlberächtigt sin Frauen un Manne ab em 20. Läbesjohr gsii. Dr Landdag het no § 16 Abs. 1 nume dur Volksabstimmig chenne ufglest wäre. Dr Landdag het no § 6 LV d Gsetz bschlosse, het s Staatsminischterium gwehlt un d Exekutive iberwacht. No § 19 Abs. 2 LV het dr Landdag d Verfassig mit Zwaidrittelmeehait chenne ändere, wänn zwai Drittel vu dr Abgordnete do gsii sin. D Aazahl vu dr Abgordnete isch fir di verschidene Legislaturperiode e baar Mol gänderet wore. D Barteie hän e relativ starki Stellig ghaa. Zem Byschpel het § 7 (1) Ziffere 6 Wahlgsetz greglet, ass e Barteiuusdritt vun eme Abgordnete zue me Mandatsverluscht gfeirt het. Dr Landtag
D Eva Weber (* 31. Mai 1977 z Wanga as Eva Zeller) isch e dytschi Bolitikeri (CSU). Syt em 1. Mai 2020 isch si di erscht Oberburgermaischteri in dr Gschicht vu Augschburg. D Weber isch e Dochter vum CSU-Bolitiker un ehmolige Staatssekretär Alfons Zeller. Ufgwagse isch si z Burgberg im Allgai. Anne 1996 het si ire Abitur am Gimnasium Sunthofe gmacht. No dr schguel het si vu 1996 bis 2002 Rächtswisseschafte z Augschburg un z Bayreuth studiert. No het si ne zwaijehrig Referändariat z Nürnberg gmacht. Erschti beruefligi Stazione sin dr Sparkasseverband Bayern un vu 2005 bis 2009 d Induschtry- un Handelschammere Schwoobe gsii. Im April 2009 isch d Eva Weber ins Wirtschaftsreferat vu dr Stadt Augschburg as Wirtschaftskoordinatori un Referatsjurischti gwägslet. Wu dr domolig Wirtschaftsreferänt im Augschte 2010 chrank woren isch, isch si Laiteri vum Wirtschaftsreferat wore. Im Juli 2011 isch si schließli zue sällem syre Noofolgeri as beruefsmäßigi Stadtreeti un Wirtschaftsreferänti wore. D Weber isch ghyroote un läbt in dr Augschburger Innestadt. Bi dr Kommunalwahle am 16. Merz 2014 isch d Eva Weber zum erschte Mol uf dr Lischt vu dr CSU uf Lischteblatz 4 aadrätte. Mit 41.710 Stimme het si s zwaitbescht Ergebnis uf dr CSU-Lischt un
52.507213.3825Koordinate: 52° 30′ 25,9″ N, 13° 22′ 57″ O Die Ghäimi Staatsbolizei, churz Gestapo (bis 1936 au Gestapa für Ghäims Staatsbolizeiamt), isch die bolitischi Bolizei vom dütsche NS-Reschiim vo 1933 bis 1945 gsi. Iiri Machtbefuegniss bi dr Bekämpfig vo politische Gegner si wit und unkontrolliert gsi. Noch dr nazionalsozialistische Ideologii häi au Juude, Roma, „Asoziali“ und Homosexuelli drzue ghöört. D Gestapo isch berüchdigt gsi für iiri brutale Foltermethode und isch äini vo de Hauptverantwortlige für e Holocaust und Porajmos gsi. In de Nürmbärger Brozäss het mä sä dorum zun ere verbrächerische Organisazioon erkläärt. D Gestapo isch churz noch dr Machtergrifig vo dr NSDAP 1933 us dr Pröissische Ghäimbolizei und us de entsprächende Beriich vo dr Bolizei vo de Länder vo dr Weimarer Republik entstande. 1939 isch d Gestapo in s Riichssicherhäitshauptsamt (RSHA) (Amt IV) iigliideret worde. Heinz Boberach: Berichte des SD und der Gestapo über Kirchen und Kirchenvolk in Deutschland 1934–1944. Matthias-Grünewald-Verlag, Mainz 1971, OCLC 923074953 (1021 S.). Hans Buchheim: Die SS – das Herrschaftssystem. Befehl u. Gehorsam / Hans Buchheim. In: Anatomie des SS-Staates. Band 1. dtv Verlagsgesellschaft, München 1967, DNB 454575629 (323 S., dtv 462). Hellmut Butterweck: Nationalsozialisten vor dem Volksgericht Wien. Österreichs Ringen um Gerechtigkeit 1945–1955 in
D Roma (Plural männlig; Singular männlig: Rom, Singular wiiblig: Romni, Plural wiiblig: Romnja) isch en Ooberbegriff für e Räije vo Bevölkerigsgrubbe, wo die gliichi Sprooch, s indoarische Romanes schwätze, und, wie mä vermuetet, au die gliich historisch-geografischi Häärkumft us em Indische Subkontinänt häi. Fast alli Roma si sit mindestens 700 Joor in Öiropa dehäi. Si bilde in alle ire Häimetländer e Minderhäit. Si lääbe mäistens nid in gschlossene Gmäinschafte, sondern däile sich in e Hufe underschidligi Grubbe mit vilfältige Bsunderhäite ii, wo vo dr Sprooch, Kultur und Gschicht vo dr jewiilige Dominanzgsellschaft brägt si. D Roma bilde die grössti ethnischi Minderhäit in Öiropa. E Hufe von ene wärde wäge iirer Ethnii und iirer soziale Situazioon marginalisiert und stöön eso im Schnittfäld vo zwäi Forme vo dr gsellschaftlige Usgränzig, wo sich gegesitig versterke. In mängge öiropäischen Staate wärde si über e gsellschaftligi Randstellig uuse immer no offe verfolgt. Roma wird im Dütsche öbbe im Wortbäärli Sinti und Roma abgränzend vo dr Däilgrubbe vo de Sinti au as Bezäichnig für ostöiropäischi Roma benutzt. D Bezäichnig „Zigüüner“, wo im dütschsproochige Ruum verbräitet isch, gältet hüte as diskriminierend. Wolfgang Benz: Sinti und Roma: Die unerwünschte Minderheit (Schriftenreihe der Bundeszentrale für politische Bildung; 1531). Bonn
D Iisatzgrubbe vo dr Sicherhäitsbolizei und vom SD (abkürzt EGr) si ideologisch gschuelti und zum Däil mobili, zum Däil stazionäri „Sonderäihäite“ gsi, wo dr Riichsfüerer SS Heinrich Himmler im Ufdraag vom Adolf Hitler für d Massenmord bim Überfall uf Poole 1939, im Balkaanfäldzug 1941 und vor allem im Chrieg gege d Sowjetunion 1941–1945 het lo ufstelle und iisetze. D Iisatzgrubbe si e wichdigs Instrumänt bi dr Umsetzig vo dr nazionalsozialistische Rasseideologii und dr Völkermordpolitik Zämme mit andere Däätergrubbe si si wääsentlig am Holocaust (Schoah) und am Porajmos, em Völkermord an de öiropäische Roma in dr Zit vom Nazionalsozialismus bedäiligt gsi. Si si in sogenannti Iisatzkommando (EK) iidäilt gsi, wo hinder dr Armee operiert häi, und in Sonderkommando (SK), hinder dr Armee iigsetzt worde si, und häi im Gnaze bis zu 3000 Maa umfasst. Z Poole häi d Iisatzgrubbe vom Septämber 1939 aa uf e Befääl vom Hitler und mit Wüsse vo dr Weermacht mindestens 60'000 Aaghöörigi vo de staatlige Elite, drunder äbbe 7000 Juude, und Duusigi vo psüchisch Chranke umbrocht. Im Herschaftsberiich vo dr Sowjetunion und uf em Balkan häi si mit dr Weermacht zämme ab 1941 Juude, Roma (dennzumol „Zigüüner“ gnennt), Kommuniste, daatsächligi und vermäintligi Partisane, „Asoziali“, psüchisch Chranki,
Dr Sicherhäitsdienst vom Riichsfüerer SS (abkürzt SD), 1931 as Ghäimdienst vo dr SS gründet, wo zur NSDAP ghöört het, isch im NS-Staat und wääred em Chrieg im bsetzte Öiropa e zentrale Däil vom Macht- und Underdruckigsapparat gsi. Er isch ab 1939 em Riichssicherhäitshauptamt (RSHA) understande und isch für die ziilti Bekämpfig und Vernichdig vo politische Gegner und zur Iischüchterig vo dr Bevölkerig iigsetzt worde. Dr SD isch für zaalriichi Verbräche im Altriich und für Chriegsverbräche in de Gebiet verantwortlig, wo vo dr Weermacht bsetzt gsi si. Vo Aafang aa het er s Instrumentarium vo dr Spionaasche, verdeckte Operazioone und em Mord vo Reschiimgegner brucht. Florian Altenhöner: Der Mann, der den 2. Weltkrieg begann. Alfred Naujocks: Fälscher, Mörder, Terrorist. Prospero, Münster u. a. 2010, ISBN 978-3-941688-10-0. Shlomo Aronson: Reinhard Heydrich und die Frühgeschichte von Gestapo und SD. Deutsche Verlags-Anstalt, Stuttgart 1971, ISBN 3-421-01569-4 (zugleich Dissertation an der Freie Universität Berlin|Freien Universität Berlin Berlin (West), Philosophische Fakultät 1966). Wolfgang Benz: Das Opfer als Täter? Die Lebensgeschichte des Erwin Goldmann. In: Comité International de Dachau#Dachauer Hefte|Dachauer Hefte. Nr. 10 = Täter und Opfer. 1994, S. 225–242. Heinz Boberach (Hrsg.): Meldungen aus dem Reich. 1938–1945. Die geheimen Lageberichte des Sicherheitsdienstes der SS. 18 Bände.
Weermacht isch d Bezäichnig für alli Stritchreft im nazionalsozialistische Dütschland zämme. D Weermacht isch mit em Gsetz für en Ufbau vo dr Weermacht vom 16. Merz 1935 d Riichsweer abglööst und wird sit em 20. August 1946 offiziell as ufglööst aagluegt. Si isch in d Armee, d Chriegsmarine und in d Luftwaffe iidäilt gsi. Iire Oberstbefäälshaaber isch bis zu sim Sälbstmord dr Adolf Hitler gsi und alli Soldaate si zu umbedingtem Ghorsam persöönlig uf iin iigschwoore worde. Das häi vili noch em Chrieg as Erkläärig brucht, wiso si sich offesichtlig ungsetzlige Befääl nid widersetzt häi. Dr Aagriff uf acht Staate ooni Chriegserklärig isch völkerrächtswidrig gsi, wie au bestimmti Braktike vo dr Chriegfüerig und zur Kontrolle vo de erooberete Gebiet, wie öbbe s Verschiesse vo Gäisle, Racheakt und Vergältigsmaassnaame an dr Zivilbevölkerig (so genannti „Süünemaassnaame“) und dr Vernichdigschrieg im Oste. Wääred dr Bekämpfig vo Partisane, dr so genannte „Bandebekämpfig“) het d Weermacht vor allem in Ostöiropa e Hufe Chriegsverbräche begange. D Weermacht het bi iire Rückzüüg e „Politik vo dr verbrennte Ärde“ verfolgt: In Wissrussland si zum Bischbil zwüschen em Juni 1941 und em Juli 1944 209 Stedt und 9200 Dörfer vo dr Weermacht und dr SS usglöscht und iiri Iiwooner
S Völkerrächt (Leenübersetzig vo latiinisch ius gentium = s Rächt vo de Völker) isch en überstaatligi Rächtsornig, wo us Brinzipie und Reegle bestoot, zum d Beziejige zwüsche de Völkerrächtssubjekt (mäistens Staate) uf dr Grundlaag vo dr Gliichrangigkäit z reegle. D Bezäichnig Internationals Öffentligs Rächt wird sit em 19. Joorhundert vilmol sünonüüm verwändet, was au uf dr stark Iifluss vom änglische Fachusdruck public international law cha zrugggfüert wärde. Die wichtigste positivrächtlige Rächtskwelle vom Völkerrächt si d Charta vo de Veräinte Nazioone und s allgemäine Gwaltverbot wo dört festgläit isch. Es isch as Völkergwoonhäitsrächt au über d Mitgliidschaft in de Veräinte Nazioone (UNO) uuse verbindlig und verbietet jedem Staat öbbe en Agriffschrieg. S supranazionale Rächt gältet as e Bsunderhäit vom Völkerrächt, wil es au überstaatlig organisiert isch; allerdings het s dur s Überdrääge vo Hohäitsgwalt uf zwüschestaatligi Iirichdige e baar Bsunderhäite, wo nit vollständig mit em Völkerrächt erklärbar si. Bardo Fassbender, Helmut Aust (Hrsg.): Basistexte: Völkerrechtsdenken. 1. Ufl., Nomos Verlagsgesellschaft, Baden-Baden 2012, ISBN 978-3-8252-3721-9. Stephan Hobe, Otto Kimminich: Einführung in das Völkerrecht. 9. Ufl., Tübingen 2008, ISBN 978-3-7720-8304-4. Knut Ipsen: Völkerrecht. 5. Ufl., München 2004, ISBN 3-406-49636-9. Wilhelm G. Grewe: Epochen der Völkerrechtsgeschichte. 2. Ufl., Baden-Baden 1988, ISBN 3-7890-1608-X. Nadine Grotkamp: Völkerrecht
52.43291666666713.165527777778Koordinate: 52° 25′ 58,5″ N, 13° 9′ 55,9″ O Uf dr Wannseekomferänz si am 20. Januar 1942 in ere Willa am Groosse Wannsee z Berlin fufzää hochrangigi Verdräter vo dr nazionalsozialistische Riichsregierig und de SS-Behörde under em Vorsitz vom SS-Obergrubbefüerer Reinhard Heydrich in sinere Funkzioon as Schef vo dr Sicherhäitsbolizei (SiPo) und vom Sicherhäitsdienst vom Riichsfüerer SS (SD) zämmechoo, zum dr Holocaust an de Juude, wo scho aagfange het, im Detäi z organisiere und d Zämmenarbet vo alle Instanze z koordiniere. Dr Hauptzwäck vo dr Komferänz isch also nid gsi, wie vili dänke, dr Holocaust z beschliesse – die Entschäidig isch mit em Aagriff uf d Sowjetunion (22. Juni 1941) und de Massemord in de bsetzte Gebiet faktisch scho gfalle –, sondern zum d Deportazioon vo dr ganze jüüdische Bevölkerig vo Öiropa zur Vernichdig im Oste z organisiere und die nöötigi Koordinazioon sicherzstelle. D Däilnäämer hä dr zitlig Ablauf für die witere Massemord festgläit, häi d Opfergrubbe erwiteret und si sich uf e Zämmenarbet under dr Läitig vom Riichssicherhäitshauptamt (RSHA) under em Heydrich äinig worde. Dr Heydrich het vom Hermann Göring am 31. Juli 1941 dr Ufdraag überchoo, d „Ändlöösig vo dr Juudefroog“ z organisiere. Im Dezämber 1941 het dr
D’ Lisa Jeanpierre [liza ʒɑ̃pjɛʁ](info) (* 28. Jüüli 1999 z’ Mìlhüüsa, Owerelsàss) ìsch a frànzeescha Volleybàllschpìelera, wo àls Üüssa-n-ààgrìffera schpìelt. Sa ìsch z’äärscht biim Verain ASPTT Mulhouse z’ Mìlhüüsa gsìì, un hàt mìt dam Verain ainmol dr Frànkriich-Schpìtzapokàl gwunna. Sitter 2020 schpìelt sa ìm schpànischa Club Voleibol Haris uff Teneriffa, mìt wällem sa ànna 2022 dr Schpània-Pokàl gwunna hàt. Sitter 2018 ìsch sa àui Mìtglìed ìn dr frànzeescha Nàzionààlmànnschàft. D’ Lisa Jeanpierre ìsch ànna 1999 z’ Mìlhüüsa-n-ìm Owerelsàss uff d’ Walt kumma. Sa hàt a jìngerer Brüader un a jìngera Schwaschter. Uffgwàcksa-n-ìsch sa z’ Kìngerscha bii Mìlhüüsa. Doo hàt sa ààgfànga, Volleybàll z’ schpìela, wu sa 7 Joohra àlt gsìì-n-ìsch. Ìn dam Verain ìsch sa sewana Joohra làng blìewa un hàt àb 14 Joohra ìn dr 3. Nàzionààlliga gschpìelt. Züadam hàt sa ànna 2016 àn dr Öiropäischa Junior-Nàzionààlmaischterschàft mìtgmàcht. A wittera Bìldung hàt d’ Jeanpierre ain Joohr làng àm Pôle Espoirs vu Mìlhüüsa bikumma, un drnooh zwai Joohra làng àm Federààla Volleybàll-Ìnschtitüüt z’ Toulouse. Ìn dr frànzeescha Nàzionààlmànnschàft vu da U-20 ìsch sa Fäschtschpìelera gsìì; ìm Jüüli 2015 hàt sa àn ìhra äärschta internàzionààla Wattbewarb, em Turniar vu da Àcht Nàzioona z’ Mìlhüüsa, mìtgmàcht, wu s’ Frànkriich d’ dräi Kampfer
Iisatzgrubbe stoot für: e Grubbe vo Rettigschreft für e schnälle Iisatz e Grubbe vo dr Bundesweer in Afghanistan d Iisatzgrubbe vo dr Sicherhäitsbolizei und em SD in Gebiet, wo d Weermacht im 2. Wältchrieg erooberet het en administrativi Äihäit vo dr Organisazion Todt, won e paramilidäärischi Baudrubbe im NS-Staat gsi isch en Iisatzverband (änglisch Task Force) vo dr US Navy