rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Luterbach isch e Iiwohnergmein im Bezirk Wasseramt im Kanton Soledurn, Schwiiz. Luterbach liit südöschtlich vom Zämmefluss vo Aare un Ämmi. D Gmeindsflächi umfasst 39,2 % langwirtschaftlichi Flächi, 25,3 % Waud, 31,5 % Sidligsflächi u 4 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Deitige, Däredinge, Zuchu u Riedhouz. Luterbach isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1052 aus lutere Bach Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 16,2 % gläge. 33,2 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 40,7 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 6,4 %, CVP 17,9 %, EDU 0,4 %, EVP 0,8 %, FDP 13,8 %. GLP 3,5 %, GP 6,6 %, SP 23,5 %, SVP 25,0 %, Suschtigi 2,0 %. Gmeindspresidänt isch dr Ernst Hürlimann (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 3,0 % gläge. Bi dr Voukszellig 2000 hei vo dr 3112 Iiwohner 90,6 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 0,4 % Französisch, 2,9 % Italienisch u 6,1 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Luterbach ghört zue dr Dialäkt vo dr Region Soledurn, wo ähnlich si zum Bärndütsch. Commons: Luterbach – Sammlig vo Multimediadateie www.luterbach.ch Urs Zurschmiede: Luterbach. In: Historisches Lexikon vo dr
Lüterkofe-Ichertswiu isch e Iiwohnergmein im Bezirk Buecheggberg im Kanton Soledurn, Schwiiz. D Doppugmein Lüterkofe-Ichertswiu liit i re Taumuelde vom Biberebach im Buechiberg, im Soledurner Mittuland. Zue dr Gmein ghööre d Dörfer Lüterkofe (473 m ü. M.) un Ichertswiu (483 m ü. M.). D Gmeindsflächi umfasst 53,7 % langwirtschaftlichi Flächi, 33,8 % Waud, 12,1 % Sidligsflächi u 0,5 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Nennigkofe, Lüsslige, Lohn-Ammannsegg, Chüttigkofe, Brüggle u Tscheppech im Kanton Soledurn u Bätterchinge u Löizige im Kanton Bärn. D Gmein Lüterkofe-Ichertswiu isch im Johr 1961 entstande us em Zämmeschluss vor Gmeine Lüterkofe un Ichertswiu. Lüterkofe isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1315 aus Lüterkon (1325 in Luterkon, 1344 Lütrikon, 1368 Luterkoven, 1382 Lu(i)terkofen), Ichertswiu im Johr 1148 aus Hisenharceswilare (1399 Ysnatzwile, 1540 Jsserzwil). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 6 % gläge. 67,6 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 14,8 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 5,2 %, CVP 8,6 %, EDU 0,6 %, EVP 2,3 %, FDP 33,9 %. GLP 4,8 %, GP 6,0 %, SP 13,1 %, SVP 22,3 %, Suschtigi 3,2 %. Gmeindspresidänt isch dr Roger Siegenthaler (Stand 2012). D
Lüterswiu-Gächliwiu isch e Iiwohnergmein im Bezirk Buecheggberg im Kanton Soledurn, Schwiiz. Lüterswiu-Gächliwiu liit i re Hochuelde im Soledurner Mittuland. D Gmeindsflächi umfasst 61 % langwirtschaftlichi Flächi, 31,5 % Waud u 7,5 % Sidligsflächi. Nochbergmeine si Biezwiu, Gossliwiu, Hessigkofe, Mülidorf, Ätikofe u Messe im Kanton Soledurn un Oberwiu im Kanton Bärn. D Doppugmein Lüterswiu-Gächliwiu isch im Johr 1995 entstande us em Zämmeschluss vor Gmeine Lüterswiu u Gächliwiu. Lüterswiu isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1276 aus zu Lüterswyl (1369 ze Luterswile), Gächliwiu im Johr 1365 aus Gechlenwil. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 3 % gläge. 82,5 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 10,5 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 6,4 %, CVP 6,3 %, EDU 0,0 %, EVP 0,3 %, FDP 26,5 %. GLP 2,4 %, GP 7,5 %, SP 19,7 %, SVP 26,2 %, Suschtigi 4,6 %. Gmeindspresidänt isch dr Beat Wehrle (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 1,5 % gläge. Bi dr Voukszellig 2000 hei vo dr 371 Iiwohner 98,7 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 0,8 % Französisch, 0,3 % Italienisch u 0,2 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt
Bäch isch de Name vo dänen Ort i de Schwiz: Bäch SZ, en Ortschaft i de Gmaind Fryebach im Kanton Schwyz Bäch LU, en Ortschaft i de ehemolige Gmeind Gonzbu (sit 2009 Möischter) im Kanton Lozärn Bäch GR, en Wyler i de ehemolige Gmaind Safie (sit 2013 Safietal) im Kanton Graubünde Bäch OW, en Wyler i de Schwand, Gmeind Ängelbärg im Kanto Obwalde Lueg au: Unnerbäch, e politischi Gmeind im Bezirk Westlich Raron, Kanton Wallis Bächli, en Familiename und en hüffige Flurname
Matzedorf (amtlich Matzendorf) isch e Iiwohnergmein im Bezirk Thal im Kanton Soledurn, Schwiiz. Matzedorf isch es Dorf im Dünneretau. Zue dr Gmein ghöört au no dr Wiiler Müli (Mühli). D Gmeindsflächi umfasst 41,5 % langwirtschaftlichi Flächi, 51,9 % Waud, 6,5 % Sidligsflächi u 0,2 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Äädmischdorf, Mümliswiu u Lauperschtorf im Kanton Soledurn u Niderbipp u Rumisberg im Kanton Bärn. Matzedorf isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 968 aus Mazendorf (1227 apud Macindorf). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 6 % gläge. 18,2 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 73,2 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 2,3 %, CVP 31,9 %, EDU 1,5 %, EVP 1,1 %, FDP 18,1 %, GLP 2,0 %, GP 3,9 %, SP 11,3 %, SVP 26,1 %, Suschtigi 1,7 %. Gmeindspresidänt isch dr Marcel Allemann (Stand 2020). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 1,3 % gläge. Bi dr Voukszellig 2000 hei vo dr 1305 Iiwohner 96,2 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 0,2 % Französisch, 0,2 % Italienisch u 3,4 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Matzedorf ghört zue dr Dialäkt vo dr Region Soledurn,
Mältige isch e Iiwohnergmein im Bezirk Tierstei im Kanton Soledurn, Schwiiz. Mältige isch es Ziieldorf am obere Ibach. D Gmeindsflächi umfasst 39,8 % langwirtschaftlichi Flächi, 54,7 % Wald un 5,6 % Sidligsflächi. Nochbergmeine si Zubel, Nunnige, Beibel, Erschbel, Biesserach un Feere. Mältige isch zum erschte Mol gnennt worde im Johr 1302 als Meltingen. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 4,1 % gläge. 6,3 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 83,6 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 3,9 %, CVP 27,3 %, EDU 1,1 %, EVP 0,2 %, FDP 35,7 %, GLP 4,8 %, GP 4,0 %, SP 5,2 %, SVP 16,3 %, Suschtigi 1,4 %. Gmeindspresidänt isch dr Werner Hänggi (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 1,7 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hei vo dr 603 Iiwohner 97,3 % Dütsch als Hauptsproch aagää, 0,8 % Französisch, 0,7 % Italienisch und 1,2 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Mältige ghört zue dr Schwarzbuebeländer Dialäkt, wo zuem Nordweschtschwyzerdütsch ghöre. Gmeindshuus Chile Im Zentrum vom Dorf Gottlieb Loertscher: Die Kunstdenkmäler des Kantons Solothurn, Band III: Die Bezirke Thal, Thierstein, Dorneck. (= Kunstdenkmäler der Schweiz.
Messe (amtlich Messen) isch e Iiwohnergmein im Bezirk Buecheggberg im Kanton Soledurn, Schwiiz. Messe liit am Südrand vom Limpachtau im Soledurner Mittuland. Zue dr Gmeind ghööre d Ortsteil Baum (Balm bei Messen), Brunnetau (Brunnenthal), Messe un Oberamsere (Oberramsern). D Gmeindsflächi umfasst 64,5 % langwirtschaftlichi Flächi, 28,3 % Waud, 6,6 % Sidligsflächi u 0,6 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Schnottu, Biezwiu, Lüterswiu-Gächliwiu, Ätikofe un Ungeramsere im Kanton Soledurn u Mülchi, Etzukofe, Schüne, Rapperswiu, Ruppoudsried u Wengi im Kanton Bärn. Zum 1. Jänner 2010 si di bisherige Gmeine Baum, Brunnetau, Messe un Oberamsere zur nöie Gmein Messen fusioniert worde. Messe isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1223 aus Messon, Baum im Johr 1254 aus de Balmo (1275 in Balm, 1276 Balme), Brunnetau im Johr 1396 aus Brunental, Oberamsere im Johr aus 1276 Rambsern (1318 Ramserron superiori). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 2,8 % gläge. 82,9 % vor Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 8,5 % römisch-katholisch. Bir Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 7,7 %, CVP 4,9 %, EDU 0,8 %, EVP 1,2 %, FDP 32,9 %. GLP 5,8 %, GP 4,4 %, SP 12,4 %, SVP 25,5 %, Suschtigi 4,4 %.
Metzerle-Mariestai isch e Iiwohnergmain im Bezirk Dornegg im Kanton Soledurn, Schwiiz. Zue Metzerle-Mariestai ghööre s Strossedorf Metzerle am Nordfuess vom Blaue im hindere Birsig- oder Laimedal un s Chloschter Beibel-Mariestai im Wiiler Mariestai. D Gmaindsflächi bstoht us 46,8 % langwirtschaftlichi Flächi, 45,9 % Wald un 7,3 % Sidligsflächi. Nochbergmeine si Hofstette-Flieh un Roderschdorf im Kanton Soledurn, Blaue, Dittige, Röschenz un Burg im Laimedal im Kanton Basel-Landschaft un Bierthel un Layme im Elsass. Metzerle-Mariestai isch zum erschte Mol gnennt worde im Johr 1194 als Mezherlon (1213 Metzerlon, 1278 Meiszerlo, 1280 Mezerlon, 1290 Metzerlenn). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraadail isch 2010 bi 9,2 % gläge. 13,2 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 66,2 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 7,8 %, CVP 20,0 %, EDU 0,0 %, EVP 0,8 %, FDP 10,3 %. GLP 6,2 %, GP 6,0 %, SP 15,2 %, SVP 31,6 %, Suschtigi 2,1 %. Gmaindspresidänt isch dr Willi Wyss (Stand 2012). D Arbetslosigkait isch im Johr 2011 bi 2,0 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hai vo dr 817 Iiwohner 96,6 % Dütsch als Hauptsproch aagää, 0,6 % Französisch un 2,8 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch
Mülidorf (amtlich Mühledorf) isch e Iiwohnergmein im Bezirk Buecheggberg im Kanton Soledurn, Schwiiz gsii. Am 1. Jänner 2014 het si mit de Gmeinde Ätikofe, Ätige, Bibere, Brüggle, Chibberg-Buechi, Chüttigkofe, Gossliwiu, Hessigkofe u Schäppech zur noie Gmeind Buechegg fusioniert. Mülidorf isch e lanzoges Strossedorf im Mülitau. D Gmeindsflächi umfasst 55,1 % langwirtschaftlichi Flächi, 38,3 % Waud, 6,3 % Sidligsflächi und 0,3 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Tscheppech, Brüggle, Ätige, Ungerramsere, Ätikofe, Lüterswiu-Gächliwiu u Hessigkofe. Mülidorf isch zum erschte Mou gnennt worde vor 1264 aus Mulidorf (1276 Mvlidorf). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 1,8 % gläge. 74,1 % vor Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 11,6 % römisch-katholisch. Bir Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 7,4 %, CVP 4,3 %, EDU 0,5 %, EVP 0,3 %, FDP 35,8 %. GLP 2,8 %, GP 6,7 %, SP 22,0 %, SVP 19,1 %, Suschtigi 1,0 %. Gmeindspresidäntin isch d Verena Meyer-Burkhard (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 2,2 % gläge. Bir Voukszellig 2000 hei vor 328 Iiwohner 97,9 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 1,2 % Französisch, 0,3 % Italienisch u 0,6 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Mülidorf ghört zue dr Dialäkt
Mümliswiu-Ramiswiu isch e Iiwohnergmein im Bezirk Thal im Kanton Soledurn, Schwiiz. D Doppugmein Mümliswiu-Ramiswiu bstoht us dr zwee Dörfer Mümliswiu u Ramiswiu. D Gmeindsflächi umfasst 50,4 % langwirtschaftlichi Flächi, 45,3 % Waud, 4,1 % Sidligsflächi und 0,2 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Houderbank, Bauschtu, Lauperschtorf, Matzedorf, Äädmischdorf u Beibel im Kanton Soledurn u Louel, Reigetschwyl, Waldeburg u Langebrugg im Kanton Basel-Landschaft. Mümliswiu isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1145 aus Mumliswilre u Mumliswilere (1194 Mumeliswile), Ramiswiu im Johr 1147 aus Rammolswlare (1152 Rammolswilare). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 8,1 % gläge. 9 % vor Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 80,9 % römisch-katholisch. Bir Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 1,6 %, CVP 37,4 %, EDU 0,6 %, EVP 0,6 %, FDP 11,5 %. GLP 1,9 %, GP 1,6 %, SP 4,9 %, SVP 38,6 %, Suschtigi 1,2 %. Gmeindspresidänt isch dr Kurt Bloch-Christ (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 1,0 % gläge. Bir Voukszellig 2000 hei vor 2553 Iiwohner 93,5 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 0,3 % Französisch, 0,9 % Italienisch u 5,3 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Mümliswiu-Ramiswiu ghört zue dr Dialäkt vor
D Etrusker (latiin. Etrūscī, Tuscī; altgriech. Τυρσηνοί, Τυρρηνοί, Tyrsenoi, Tyrrhenoi, sälber häi si sich Rasenna gsäit) si en antikes Volk gsi, wo im nördlige Middelitalie im Ruum vo de hütige Regioone Toskana, Umbrie und Latium gläbt het. Die etruskischi Kultuur cha mä in däm Gebiet zwüsche 800 und 100 vor dr Zitwändi noochwiise. Noch dr Erooberig dur d Römer (300 bis 90 vor dr Zitwändi) häi sich d Etrusker im Römische Riich asimiliert. D Wüsseschaft, wo die etruskischi Gschicht, Sprooch und Kultuur erforscht, isch d Etruskologii. Sit öbbe 1000 vor dr Zitwändi het im Ruum um Bologna die iisezitligi Villanova-Kultuur blüet, wo vor allem wäge iire Friidhööf bekannt isch. Si häi iiri Doote verbrennt und d Äsche in hooche Urne begraabe, wo vilmol e helmartige Deckel gha häi. D Urne si mit geometrische Motiv dekoriert gsi. Es het au no die sogenannte Huusurne gee, wo Woonbaute kopiert häi. Tüpischi Grabbiigoobe si Fible und Waffe gsi. Im Lauf vo dr Zit het sich die Kultuur au in dr Toskana verbräitet. Vo öbbe 750 v. d. Z. aa cha mä groossi Verändrige beobachte. Es het immer mee Nekropole ge, wo mä drus cha schliesse, ass d Bevölkerig gwaggse isch. Es git au
Hela (Tok Pisin: Hela) isch aini vu dr 21 Provinze vu Papua-Neiginea. In dr 10.500 km² große Provinz läbe iber 350.000 Yywohner (Stand: 2010). D Nochberprovinze vu Hela sin Sandaun, Western (Fly), Southern Highlands, Enga un East Sepik. Hauptstadt isch Tari mit rund 8.000 Yywohner. Hela isch entstande am 17. Mai 2012 dur Uusgliderig vu dr Dischtrikt Komo Magarima, Koroba-Lake Kopiago un Tari-Pori us dr Provinz Southern Highlands. Dr Name chunnt vum mythische Urahn Hela, wu verschideni ethnischi Gruppe in dr Region ihri Härchumft druf zruckfiere. D Provinz Hela isch in drei Dischtrikt unterdailt. E jede Dischtrikt bstoht us aim oder mehrere „Biet uf lokaler Verwaltigsebeni“, Local Level Government (LLG) Areas, wu in Rural (ländligi) oder Urban (stedtischi) LLG unterschide wäre.
Jiwaka (Tok Pisin: Jiwaka) isch aini vu dr 21 Provinze vu Papua-Neiginea. D Nochberprovinze vu Jiwaka sin Western Highlands, Southern Highlands, Simbu (Chimbu) un Madang. Hauptstadt isch Minj. Jiwaka isch entstande am 17. Mai 2012 dur Uusgliderig vu dr Dischtrikt Anglimp-South Waghi, Jimi un North Waghi us dr Provinz Western Highlands. Dr Name chunnt vu dr Ortsnäme Jimi, Wahgi un Kambia. D Provinz Jiwaka isch in drei Dischtrikt unterdailt. E jede Dischtrikt bstoht us aim oder mehrere „Biet uf lokaler Verwaltigsebeni“, Local Level Government (LLG) Areas, wu in Rural (ländligi) oder Urban (stedtischi) LLG unterschide wäre.
D Grippe isch en durch Vire verursachti Infektions-Chrankheit, wo in erschter Linie d Atemorgan befallt und in de Winter- und Übergangs-Monate hüüfiger tuet uufträte. Nach en ere sog. Inkubationsziit von 1 bis 4 Tage bricht si plötzlich und heftig uus und chan au d Verdauigs-Organ in Mitleideschaft zieh. Au wiiteri, schlimmeri Komplikatione wie Lunge-Entzündig sii möglich. En schwächeri Form von der normale Grippe, won en liechtere Verlauf nimmt, heisst grippale Infekt. Do s verschiedeni Stämm von unterschiedliche Grippevire gitt, bietet en Schutz-Impfig trotz Verwendig von unterschiedliche Stämm drin kein absolute Schutz, nur en relative Schutz. Wie z. B. der Regierigs-Antwort uuf Vorschtöss im Parlamänt vom Kanton Basel-Landschaft von 2007 (Postulate J. Wiedemann/S. Abt) z entnäh isch, isch der Fiinschtaub (PM), wo v. a. Dieselmotore von Laschtwage, Bau- und Agrarmaschine und teils Personewage, sowie Holzheizige, allisamt v. a. ungfilteret, uusschtosse, nitt nur schlimmschtefalls für Lungechräbs verantwortlich, sondern förderlich auch für Grippe und regelmässigi Schüb von Bronchitis. Der Fritz Kuhn, siit 2012 neue Bürgermeischter von Stuttgart, hett nach siire Wahl im Dütschlandfunk-Radio betont, dass die Fiinschtaub-Belaschtig vor allem auch im schtädtische Gebiet mit tendenziell topographischer Muldelag, wie sie z. B. Stuttgart darschtellt, ghüüft isch und resolut muess bekämpft wärde. H.-P. Legal/A. Zeller:
Büren (vom althochdütsche buri = Huus/Sidlig) isch en Ortsname: z Dütschland Büren (Westfalen), e Stadt im Kreis Paderborn Büren (Gescher), en Ortsteil i de Stadt Gescher Büren (Neustadt am Rübenberge), en Ortsteil i de Stadt Neustadt am Rübenberge i de Region Hannover Büren (Lotte), en Ortsteil vo de Gmeind Lotte im Kreis Steinfurt Kreis Büren, en ehemalige Kreis, wo 1975 mit em Kreis Paderborn zämeglegt worde isch Bürener Land, e Region in Westfale Büren (Bremen) isch de Name vome Dorf am Weserdeich gsi, wo hüt us de geografische Ort Hasenbüren, Mittelsbüren und Niederbüren bestoot. i de Schwiz Büren an der Aare, e Gmeind im Kanton Bern Büren SO, e Gmeind im Kanton Soledurn Büren zum Hof, e Gmeind im Kanton Bern Büren (Gansingen), e Ortschaft i de Gmeind Gansige, Kanton Aargau Büren (Küttigen), e Ortschaft i de Gmeind Chüttige, Kanton Aargau Büren nid dem Bach, e Ortschaft i de Gmeind Oberdorf, Kanton Nidwalde Büren ob dem Bach, e Ortschaft i de Gmeind Wolfeschiesse, Kanton Nidwalde Büren TG, e Ortschaft i de Gmeind Raperswilen, Kanton Thurgau Bezirk Büren, en ehemalige bernische Amtsbezirk mit em Hauptort Büüre a de Aare i de Niderland Buren (Gelderland) e Gmeind i de Provinz Gelderland Büren
Grippe bezaichnet: Infektions-Chrankhaite: Influenza, e Infektions-Chranket bim Mänsch, wo au „echte“ Grippe oder Virusgrippe haisst umgangssprochlich för e Erchältig, en grippale Infekt umgangssprochlich för d Gastroenteritis, au Mage-Darm-Grip Lokalisierti Bezaichnige vo bestimmte Influenza-Pandemie: Asiatische Grippe, zwüsched 1957 und 1958 Hongkong-Grippe, zwüsched 1968 und 1970 Russische Grippe, zwüsched 1977 und 1978 Spanische Grippe, zwüsched 1918 und 1920 Dänn witers: Grippe (Album), es Musikalbum vo de US-amerikanische Post-Hardcoreband Jawbox us em Joor 1991 Peter Grippe (1912–2002), US-amerikanische Künstler Ragnar Grippe (* 1951), en schwedische Musiker und Komponist Lueg au: Schweinegrippe, mit sine verschidene Bedütige Vogelgrippe, umgangssprochlich för e Viruserchrankig vo de Vögel
Etrurie (latiin. Etrūria) isch en antiki Landschaft in Middelitalie. Si het d Toskana, dr nördligi Däil vom hütige Latium und Däil vo Umbrie umfasst. Mä setzt Etrurie mit em Kärngebiet vo de Etrusker gliich. As daas isch s äins vo de maassgääbende Länder im Middelmeerruum gsi, bis es im 3. Joorhundert vor dr Zitwändi an die römischi Republik gfalle isch. Wo d Franzoose 1799 d Toskana erooberet häi, isch en "etrurischi Republik" usgrüeft worde. 1801 het e Sitelinie vo de Burboone, wo bis denn z Parma regiert het, s Köönigriich Etrurie bildet. 1807 isch dä franzöösischi Satellitestaat an Frankriich aagschlosse worde. Wichdigi Stedt in Etrurie si oder si gsi: Aritim - (lat. Arretium) - (Arezzo) Clevsin, Chamars - (lat. Clusium) - (Chiusi) Curtun - (lat. Cortona) - (Cortona) Kaikna - (lat. Caecina) -(Cecina) Kisra - (lat. Caere) -(Cerveteri) Manthva - (lat. Mantua) - (Mantua) Kainua - (lat. Misa?) - (Marzabotto) (bis zum Fund von ere etruskische Vase 2006 het mä vermuetet ass Misa en etruskische Naame isch) Mutna - (lat. Mutina) - (Modena) Perusna - (lat. Perusia) - (Perugia) Pupluna, Fufluna - (lat. Populonia) Rusel - (lat. Rusellae) - (Roselle) Tarchna - (lat. Tarquinii) - (Tarquinia) Tlamu - (lat. Telamon)
Evanescence Evanescence (uf Ditsch: Dahinschwinden) isch e Band us Little Rock, Arkansas. D Evanescence schbile Musik, wo mer im Gothic Rock züeordne kha. D Text vonene handle meischd vo schmerzhafe Erfahrige, wo d Amy gmacht hät. So zum Bischbil "Call me when you're sober", wo si vo ihrem Ex-Fründ singt, wo vom Alkohol abhängig gsi isch. Bsunderes Merkmal vo d Evanescence isch d unverwechselbari Schdimm vo de Sängeri. D Amy cha über 3 Okdave singe und hört sich live fasch genau glich a wie uff de Platte Zu de Amy: Sie heisst etz nümme Amy Lee sondern Amy Hartzler, sie hed nämlech am 6.Mai ghürate. Usserdem sind de John und de Rocky nüm debi bi Evanescence, wil d Amy de John usegrüert hed, und de Rocky isch druffabe au gange. Si wänd sich etz ganz ihrer Band Machina widme. Demos (1997-1998) Evanescence EP (1998 uf CDR, 100 Stk.) Whisper EP / Sound Asleep EP (1999 uf CDR, 50 Stk.) Origin (2000) Demo CD (2001-2002) Fallen (2003) Anywhere But Home (Live in Paris) (2004) The Open Door (2006) Evanescence (2011) Synthesis (2017) The Bitter Truth (2021) Bring Me To Life (2003) Going Under (2003) My Immortal (2003) Everybody's Fool (2004) Call
Nennigkofe isch e Iiwohnergmein im Bezirk Buecheggberg im Kanton Soledurn, Schwiiz gsii. Am 1. Jänner 2013 het si mit Lüsslingen zur noie Gmeind Lüsslige-Nennigkofe fusioniert. Nennigkofe liit im buechiberger Aaretau im Soledurner Mittuland. D Gmeindsflächi umfasst 67 % langwirtschaftlichi Flächi, 23,1 % Waud, 7,4 % Sidligsflächi und 2,4 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Söuze, Lüsslige u Lüterkofe-Ichertswiu im Kanton Soledurn sowie Löizige im Kanton Bärn. Nennigkofe isch zum erschte Mou gnennt worde im 14. Johrhungert aus Hächelkofen (1368 Hechelkofen, 1392 Nennikofen, 1440 Nennikoffen). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 9,3 % gläge. 64,6 % vor Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 14,6 % römisch-katholisch. Bir Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 4,7 %, CVP 7,6 %, EDU 0,0 %, EVP 0,6 %, FDP 30,9 %. GLP 7,8 %, GP 18,0 %, SP 13,3 %, SVP 13,4 %, Suschtigi 3,6 %. Gmeindspresidänt isch dr Herbert Schluep (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 1,2 % gläge. Bir Voukszellig 2000 hei vor 480 Iiwohner 96,9 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 1 % Französisch, 0,2 % Italienisch un 1,9 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Nennigkofe ghört zue dr Dialäkt vo dr Region
Niderbuchste, au Niderbuchsete isch e Iiwohnergmein im Bezirk Göi im Kanton Soledurn, Schwiiz. Niderbuchste isch es Strossedorf i dr Dünnereebeni uf 443 m Höchi. D Gmeindsflächi umfasst 58,1 % langwirtschaftlichi Flächi, 35,5 % Waud und 6,4 % Sidligsflächi. Nochbergmeine si Oberbuchste im Norde, Nöiedorf im Oschte, Wolfwil im Süde un Cheschtehouz im Weschte. Niderbuchste isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1040 aus vico Buxita (1299 Nidrabuchsiten). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 8,3 % gläge. 17 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 62,1 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 3,1 %, CVP 31,3 %, EDU 0,2 %, EVP 0,1 %, FDP 17,7 %, GLP 2,6 %, GP 2,4 %, SP 4,8 %, SVP 36,4 %, Suschtigi 1,2 %. Gmeindspresidänt isch dr Markus Zeltner (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 0,9 % gläge. Bi dr Voukszellig 2000 hei vo dr 947 Iiwohner 95,5 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 0,1 % Französisch, 0,6 % Italienisch und 3,8 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Niderbuchste ghört zue dr Dialäkt vo dr Region Oute, wo ähnlech si zue dr Aargauer Dialäkt. Chile Niderbuchste Gmeindshuus
Nugle-Bäntlion isch e Iiwohnergmein im Bezirk Dornegg im Kanton Soledurn, Schwiiz. Nugle-Bäntlion liit am Oschtabhang vom Gämpeplateau un bstoht us dr Ortsteil Nugle un Bäntlion. Im Oristal gitts no dr Wyler Neu-Nugle. D Gmeindsflächi umfasst 47,1 % langwirtschaftlichi Flächi, 42,2 % Waud, 10,3 % Sidligsflächi und 0,5 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Büüre un Gämpe im Kanton Soledurn un Fränkedef, Lieschtel, Sältischbrg un Lupsige im Kanton Basel-Landschaft. Nugle isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1147 aus Nugerolo, Bäntlion 1284/85 als ad Sanctum Pantaleonem). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 7,9 % gläge. 25,8 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 54,7 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 3,1 %, CVP 19,5 %, EDU 0,2 %, EVP 1,3 %, FDP 13,8 %. GLP 5,6 %, GP 10,4 %, SP 14,6 %, SVP 29,1 %, Suschtigi 2,4 %. Gmeindspresidänt isch dr Hans Peter Schmid (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 2,2 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hei vo dr 1314 Iiwohner 96,3 % Dütsch als Hauptsproch aagää, 0,5 % Französisch, 0,7 % Italienisch un 2,5 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Nugle-Bäntlion