rlitschk/wikidir huggingface dataset:
S Tertiär isch e geologische Zytabschnitt vu dr Ärdneizyt vor em Quartär. S Tertiär het vor 65 Millione Johr (Änd vu dr Chryydezyt) un isch bis zum Aafang vu dr Klimaveränderig vor rund 2,6 Millione Johr gange, wu s Yyszytalter im Quartär e Wächsel vu Chalt- un Warmzyte brocht het. S Klima uf dr Ärd isch im Tertiär dytli wermer gsi wie hite. Noch em Massenuusstärbe vu dr große Saurier un vu vyl andere Dierarte am Änd vu dr Chryydezyt het sich in dr Hauptsach im Tertiär d Dier- un Bflanzewält entwicklet, wie mer si hite chänne. Dr Name Tertiär soll in dr offiziälle Geologische Zytskala nimi bruucht wäre, in dr Praxis (au in dr Lehr) wird er aber allno vylmol bruucht. Di hitig Konvention setzt statt em Tertiär di zwai Zytalter Paläogen (65,5-23,03 mio a) un Neogen (23,03-5,332mio a). Am Aafang vum Eozän het s di hegschte Tämperature (30°) im gsamte Känozoikum ghaa. D Ärd isch yysfrei gsii. Dur blattetektonischi Verschiebige isch dr global Wermitransport veränderet wore. Des het am Änd vum Eoän zuen ere Abchielig gfiert. Im Oligozän het d Veryysig vu dr Antarktis aagfange. Im Miozän, bis vor circa 20 Millione Johr, isch d Antarktis vollständig mit
Dr Dag vu dr Mänscherächt wird am 10. Dezember begange un isch dr Gedänkdag zue dr Allgmaine Verchindig vu dr Mänscherächt, wu am 10. Dezämber 1948 dur d Generalversammlig vu dr Verainte Natione verabschidet woren isch. Mänscherächtsorganisatione wie Amnesty International nämme dää Dag alljohr zum Aaloss, kritisch z luege uf d Mänscheräöchtssituation wältwyt un uf aktuälli Brännpinkt hiizwyyse. S Europäisch Barlemänt vergit um dää Dag alljohr dr Sacharow-Bryys, d Organisation Reporter ohni Gränze ihre Mänscherächtsbryys. Alljohr am 10. Dezämber, em Dodesdag vum Alfred Nobel wird z Oslo (Norwege) dr Friidesnobelbryys vergee. Mänscherächt 2004 (UNO-Websyte) Mänscherächt 2005 (UNO-Websyte) Mänscherächt 2006 (UNO-Websyte) Mänscherächt 2007 (UNO-Websyte) Mänscherächt 2008 (UNO-Websyte) Human Rights Day 2011 (UNO-Websyte) S Logo fir Mänscherächt
47.5562717.596777Koordinate: 47° 33′ 23″ N, 7° 35′ 48″ O; CH1903: 611904 / 267296 BW f1 D Dufuurbrugg isch e temporäri, strategischi Schiffbrugg gsi, wo d Schwizer Armee im Joor 1857 z Basel über e Rhii baut het. Wägen em Nöijeburger Handel, wo 1856 usbroche isch, si d Spannige zwüsche dr Schwiz und Pröisse hooch gsi, und dr General Guillaume-Henri Dufour het sich uf e mööglige milidäärische Aagriff vo de Pröisse vorberäitet. Er het am 7. Januar 1857 dr Befääl gee, am Harzgraabe e Brugg über e Rhii z schloo, zum gnueg Bruggekapazideet für Drubbeverschiebige uf die rächti Site vom Rhii z haa, wil s zu sällere Zit z Basel nume en äinzigi Brugg über e Rhii gee het, die hütigi Middleri Brugg. S Ändi vo dr Brugg uf dr Groossbasler Site isch öbbe 100 Meter bachuf vo dr hütige Wettstäibrugg gsi, wo s denn nonig gee het. Uf dr Chläibasler Site isch mä vom Theodorsgraabe uf d Brugg choo. Für zum d Brugg baue, het mä alles brucht, wo mä het chönne ufdriibe: groossi Chooleschiff, gwöönligi Bööt, Blöck und iigrammti Pfööl. D Ströömig isch stark gsi und d Änker si nume uf em Grund driibe. Dorum het mä Säili vo
Dr Lälleköönig isch e Basler Woorzäiche, wo fast zwäi Joorhundert lang vom Goossbaasler Rhiidoor aabe de Lüt im Chläibasel d Zunge uusegstreckt het. Lälli isch en alemannische bzw. Basler Usdruck für Zunge. 1641 het mä am Rhiidoor, linggs näbe dr Uur uf dr Rhiisite e Chopf aagmacht, wo in Chupferblääch driibe und 26x31 cm grooss gsi isch. Dr Daniel Neuberger us Augsburg het die Fratze konstruiert und si isch mit em Uurwärk vo dr Durmuur verbunde gsi, eso, ass si alli 15 Sekunde d Auge verdräit und dr Lälli 10 cm wit uuse gstreckt het. Dr Chopf het Oore, wo abstöön, e spitzigi Naase und e Bart ghaa und e Chroone oobedruf. Was d Bedütig vo deere Figuur sött si, doodrüber git s e Hufe Theorie. Villicht hätt si ganz äifach d Lüt sölle z Lache mache, oder villicht häi d Groosbasler mit em Lälleköönig de Chläibasler uf dr andere Site vom Rhii d Zunge uusegstreckt und sä eso verhöönt. Villicht isch ganz äifach e Niidchopf gsi. Wo s Rhiidoor abbroche worden isch, het mä dr Lälleköönig ins Historische Museum brocht und er isch jetz in dr Barfüesserchille. An dr Schiffländi 1 z Basel, wo öbben emol s Rhiidoor gstande
St. Jakob an dr Birs oder churz St. Jakob isch e historischi Kwarantäänesiidlig bi Basel, wo d Aafäng von ere bis mindestens uf d Zit um 1200 zrugggöön. Ursprünglig isch St. Jakob vor dr Stadt glääge, hüte ghöört s zum Basler Dalbekwardier. S Siechehuus isch zum erste Mol im 13. Joorhundert erwäänt worde und ass dört Basler Bürger iikwardiert worde sige, wo am Ussatz (Hutinfekt wie bsundrigs d Lepra) chrank gsi si. S Siechehuus isch s Zentrum vo dr Siidlig gsi und isch ins kantonale Dänkmalverzäichnis vo Basel-Stadt ufgnoo worde. 1444 het do d Schlacht bi St. Jakob an dr Birs stattgfunde. St. Jakob lit am Dalbediich und an dr Birs, bim ene Flussübergang vo dr alte Verbindigsstrooss vom Elsass über Basel zum Hauestäi und witer ins schwizerische Middelland. E Brugg wird zum erste Mol 1102/03 erwäänt, aber daas isch woorschiinlig ender e Brüggli für Fuessgänger gsi. 1295 het d Stadt Basel de Groofe vo Frohburg s Furt- und Bruggerächt abkauft. D Grundherrschaft het im Chloster St. Alban ghöört, und d Gerichtsbarkäit vo 1383 aa dr Stadt, wo denn 1425 e chli bachab e Brugg us Stäi het lo baue, wo dr Dransbort vo Waare drüüber het chönne. Wäge däm
Dr Baschi Dürr (* 7. Februar 1977 z Basel) isch e Schwizer Politiker (FDP.Die Liberalen) und gweelte Regierigsroot vom Kanton Basel-Stadt. Dr Dürr isch scho seer früe bi de Basler Jungliberale Mitgliid worde und het spööter in dr Liberal-Demokratische Partei Basel (LDP) Karriere gmacht und isch deren iire Vizebresidänt worde. 2005 isch er us dr LDP usdräte und zur FDP Basel-Stadt gange, won er schnäll zur Gschäftsläitig ghöört het. 2003 isch er in dr Grooss Root gweelt worde und het vo 2006 d Finanzkommissioon presidiert. In de Joor 1999, 2007 und 2011 het dr Dürr für e Nazionalroot kandidiert, s erste Mol no für d LDP. Noch em Dood vom Nazionalroot Peter Malama im Septämber 2012 weer dr Dürr äigentlig an dr Räije für e Nazionalroot gsi, het aber wäge sinere Kandidatur für e Basler Regierigsrot und s Regierigsbresidium zugunste vom Basler FDP-Bresidänt Daniel Stolz verzichdet. Dr Dürr isch im zwäite Waalgang am 25. Novämber 2012 dr Favorit gsi und isch in Regierigsroot gweelt worde, het aber gegen e Guy Morin im Kampf um s Regierigsbresidium verloore. Dr Baschi Dürr isch Mitarbäiter vo dr Wirtschaftsredakzioon vo dr Nöije Zürcher Zitig gsi. Denn het er as Mediesprächer bim Healthcare-Unternääme Hoffmann-La Roche
Dr Christoph Merian (* 22. Januar 1800 z Basel; † 22. August 1858 ebd.), Soon vom Christoph Merian senior (1769–1849) und dr Valeria Hoffmann (1773–1834) isch e Groossgrundbsitzer, Rentiee und Gründer vo dr Christoph Merian Stifdig gsi. Dr Christoph Merian-Burckhardt het us äinere vo de vornäämste Familie vo Basel gstammt. Si Vater isch Groosskaufmaa gsi und het zerst in Rohbauelle ghandlet und spööter alli mööglige Spedizioons-, Bank- und Spekulazions-Gschäft gmacht. Er het as dr riichst Schwizer vo sinere Zit gulte. Bsundrigs groossi Gwünn het si Firma „Frères Merian“ gmacht drmit ass si die napoleonischi Kontinentalsperri umgange het, was sogar diplomatischi Interventioone vo Frankriich in dr Schwiz zur Folg ghaa het. 1810 het dr Vater das riskante Handelsgschäft ufgee und het vo denn aa in elsässische Industriibedriib investiert oder Bankgschäft gmacht. Dr jung Merian het noch sinere Schuelzit e kaufmännischi Leer gmacht, so dass äinisch au as Kaufmaa hätt chönne schaffe. Er het aber au en usbrägts Inträssi an dr Landwirtschaft ghaa und het sich 1818–1821 im Landwirtschaftlige Institut z Hofwil bi Münchebuchsee und an dr Landwirtschaftlige Akademii vo Hochehäim bi Stuttgart zum Agronoom lo usbilde. Das isch für e junge Basler Patriziersoon ungwöönlig gsi; in dr Merian Familie aber weeniger,
fffff dep1 dep2 f1 D Anden (schbanisch Cordillera de los Andes, Quechua Anti bzw. Antis) sin di lengscht Gebirgschette iber em Meerspiegel uf dr Ärd. Si bilde dr Siddail vu dr Amerikanische Kordillere, wu z Mittelamerika aber orografisch unterbrochen isch. Si gehn an dr Weschtkischte vu Sidamerika lang vu Venezuela iber Kolumbie, Ecuador, Peru, Bolivie bis Argentienie un Chile. Mit ere Nord-Sid-Uusdehnig vu 7500 Kilometer vu dr Trope (bi 10° Nord) bis wyt in d Ussertrope (bei 55° Sid) iberdräffe si d Rocky Mountains z Nordamerika (4800 km) um rund d Helfti un hän fascht di dopplte Uusdehnig vum Himalaya-Karakorum-Hindukusch-Syschtem z Asie mit syne 4400 Kilometer. Im Side un z Ecuador sin si bis 200 km brait. Zwische Arica (Chile) un Santa Cruz de la Sierra (Bolivie) iber 600 Kilometer. D Ande bstehn us zwoo, in e Dail Abschnitt au meh, parallele Hauptchette. Im mittlere Abschnitt z Peru, Bolivie, Nordchile un Nordargentinie lige die Chette seli wyt ussenander un umschließe s zäntral Hochland (Altiplano), wu dr Titicaca-See lyt. S Zäntrum vum Inka-Rych, Cuzco, isch nerdlig vu däre Hochebeni gläge. Nerdligi Uuslaifer Cordillera de Mérida as Andenuuslaifer z Venezuela Cordillera Costanera, Kischtegebirg z Ecuador Mache-Chindul-Kordillere Chongón-Colonche-Kordillere Weschtligi Kordillere Cordillera Occidental z
D Erlematt isch e nöis Kwardier in der Schwizer Stadt Basel im Norde vom Roosedaal-Kwardier, grad süüdlig vo dr Nordtangänte. Früener isch dört dr Güeterbaanhoof vo dr Dütsche Baan gsi. Denn het mä däm Gebiet nt*/areal afo sääge und sit em Joor 2000 wird s as Zwüschenutzig für gastronomischi und kulturelli Zwäck brucht. So isch us dr Baankantine vo dr Dütsche Baan s Restorant «Erlkönig» worde, wo d Zuekumft von em allerdings nid ganz klaar isch. Dr Veräin V.I.P organisiert e Sunndigsmäärt, e Verkeersgaarte, e Kunstlabor und anders. Dr Kanton Basel-Stadt blaant in dr Erlematt under anderem e nöis Woonkwardier. Bis es sowit chunnt, söll d Zwüschenutzig gförderet wärde. Im Oktober 2014 isch die letschti Lizänz abgloffe und d Zwüschenutzig mit iire Subkulturbewegige und iirem Nachtlääbe isch verbii. Homepage des nt*/areal D Website vo dr V.I.P., abgrüeft am 11.12.2012 http://www.areal.org/content/uploads/nt_abgang_baz281210.pdf nt*/areal basel: ein projekt für kultur und stadtentwicklung, abgrüeft am 11.12.2012 Das Ende einer Ära uf bazonline.ch, abgrüeft am 8. Oktober 2014
Dr Dalbedych isch e 4,75 km lange Gwärbkanal zwüsche Münchestäi (im Gebiet Birsegg) (Kanton Basel-Landschaft) und Basel (Kanton Basel-Stadt) in dr Schwiz. Dr Dych isch im Hoochmiddelalter aagläit worde. Bis ins 19. Joorhundert het si Wasserchraft e groosse Däil vo dr Basler Energiiversorgig deckt. Die kulturhistorischi Bedütig vom Kanal chunnt vo sinere Verbindig mit dr Häärstellig vo Babbiir, dr Roostoff für d Basler Drucker und Verleeger, wo d Stadt am Ändi vom 15. und am Aafang vom 16. Joorhundert zum ene Zentrum vom Humanismus gmacht häi. S Wasser vom Dalbedych isch ursprünglig bi St. Jakob an dr Birs vom ene Sitenarm vo dr Birs, wo um 1100 no bestande het, abgläitet worde. In de Joor 1624/25 isch dr Kanal dur d Brügliger Eebeni und em Münchestäiner Ortsdäil «Nöiji Wält» bis an s «Birsweer» (dr «Birswasserfall») bachuf verlengeret worde. Dört wird s Birswasser in dr Nööchi vo dr Hauptstrooss 18 («Baselstrooss») e chli nordöstlig vo de Wasserhuusstrooss z Münchestäi(⊙47.5255972222227.6216666666667) vo dr Birs abzwigt. Dr Dalbedych fliesst gege Norde in zwäi Ärm (dr «Dalbedych» und dr «Müülidych») dur Brüglige. Grad so wie dr Kanal si au die bäide Weijer dört, wo dr Dych in si iine fliesst, künstlig, aber wääsentlig jünger. Dr
Dr Katsushika Hokusai isch äine vo de bedütendste Verdräter vom japanische Ukiyo-e gsi. Sini bekanntiste Wärke si d Farbholzschnitt vo dr Serii „36 Aasichte vom Bärg Fudschi“. Dr Hokusai isch z Edo, im hütige Tokio, im nüünte Monet vom zääte Joor vo dr Horeki-Periode uf d Wält choo, sin Eltere si umbekannt. Won er drei gsi isch, het en dr Nakajima Ise (中島伊勢) , e Spiegelmacher für e Hoof vom Shogun, adoptiert. Mit achzääni het er scho Erfaarig ghaa as Holzschniider und er het aagfange, in dr Wärkstatt vom Ukiyo-e-Mäister Katsukawa Shunshō vo dr Katsukawa-Schuel, eme Mooler und Zäichner vo Farbholzschnitt, afo schaffe. 1779 het er sini erste Arbäite veröffentligt: Bordret vo Schauspiiler, wo under em Naame Katsukawa Shunrō (勝川 春朗) erschiine si und sich vor allem dur die individuelle Gsichtszüüg vo de Bordretierte uszäichnet häi. Er het d Wärkstatt vo sim Mäister erst 1793 noch em Dood vom Shunshō verloo. Dr Naame Shunrō het er bis 1794 gfüert. Denn isch dr Hokusai dur Japan gwanderet. Er het hüfig sini Leerer und Schuele gwäggslet und au mee as 30 Mol si Naame. Er het an öbbe 90 verschiidene Ort gwoont. Die ganz Zit het er sini Kunst immer witer verbesseret.
D Lisa della Casa (* 2. Februar 1919 z Buurdlef; † 10. Dezämber 2012 z Müüschterlinge; Burgeri vu Stabio un Gottliebe) isch e Schwyzer Opernsängeri in dr Stimmlag Sopran gsii. D Lisa della Casa isch as Dochter vum Augearzt Franz Robert della Casa un dr Gret geb. Müller uf d Wält chuu. Ihri Großeltere Franz Robert della Casa († 1899) un Elisabeth geb. Lanz († 1931) hän z Bärn unter em Familiename ne bekannt Reschtaurant ufgmacht, wu s hite no git. Noch em Gsangsstudium z Bärn un z Züri bi dr Margarethe Haeser un erschte Ufdritt 1941 as Schauspileri un Kunzärtsängeri un as Opernsängeri am Theater Biel-Soledurn het si anne 1943 am Stadttheater Züri, debütiert, wu si bis anne 1950 zum Ensemble ghert gha het. Im Film Füsilier Wipf (1938) vum Leopold Lindtberg mit em Paul Hubschmid in dr Hauptroll het d Lisa della Casa s Vreneli (Sprächroll) gspilt. D Lisa della Casa isch ab 1947 Mitglid vu dr Wiener Staatsoper gsi, vu 1953 bis 1968 vu dr Metropolitan Opera z New York un derzue ständige Gascht vu dr Bayerische Staatsoper Minche un vu dr Salzburger Feschtspil. Anne 1951 isch si bi dr Feschtspil z Glyndebourne ufdrätte. Ihre erschte Mann
D Frida Kahlo de Rivera (uf d Wält choo als Magdalena Carmen Frieda Kahlo y Calderón; * 6. Juli 1907 z Coyoacán in Mexiko; † 13. Juli 1954) isch e mexikanischi Moolere gsi, wo die bekanntiste Wärk von ere iiri Sälbstbordret si. Dr Kahlo iir Lääbe het in dr Stadt Mexiko aagfange und isch dört au z Änd gange, in iirem Häim wo as s Blaue Huus bekannt isch. Si sälber het gsäit, ass si am 7. Juli 1910 uf d Wält choo sig, aber uf iirer Geburtsurkunde stoot 6. Juli 1907. Es wird gsäit ass d Kahlo häig welle, ass iir Geburtsjoor s gliiche sig wie s Joor vom Aafang vo dr Mexikanische Revoluzioon, so dass iir Lääbe mit dr Geburt vom modärne Mexiko wurd aafoo. Z Mexiko wird iir Wärk ass sinnbildlig für die nazionale Dradizioone gfiirt und vo de Feministe für iiri kompromissloosi Daarstellig vo dr wiiblige Form and em Erlääbe vo dr Frau. Die mexikanischi und vor allem die indianischi Kultuur si dief in iirem Wärk iibunde, wo mänggisch as Naivi Kunst oder Volkskunst iigstueft wird.. Mä het s au as surrealistisch bezäichnet, und 1938 het dr André Breton, dr füerend Chopf vo dr surrealistische Beweegig,
Sockepuppe (änglisch sock puppet, ou fake account oder multiaccount, dütsch Mehrfachkonto) bedüted im Netzjargon es witers Benutzerkonto, wo us verschidne Gründ cha ufgmacht wärde. S cha eim hälfe, e besseri Privatsphäre ufzboue; s cha aber o drzue diene, dass me missbrüchlech mehreri Meinige innerhalb vore Online-Community mit mehrere „Schdimme“ wot verdrätte. Dr Begriff Sockepuppe isch s erschd mau 1993 im Usenet brucht worde u schbilt ufe Buuchredner a, wo mit sire Handpuppe redet. Definizioon vo Sock puppet uf WordSpy.com. Mathieu von Rohr: Internet – Im Innern des Weltwissens. In: Der Spiegel, 19. April 2010. Guido Watermann: Virales Marketing für Neonazis. In: Telepolis, 23. Juli 2009. Jimmy Wales: Wikipedia Sociographics, Vordraag uf em 21. Chaos Computer Congress z Berlin, 2004. CATB.org, Iidrag „Sock puppet“ im Jargon File. The Hand That Controls the Sock Puppet Could Get Slapped, Artiku vor New York Times.
Dr Frank Lloyd Wright (* 8. Juni 1867 z Richland Center, Wisconsin; † 9. April 1959 z Phoenix, Arizona) isch en amerikanische Archidekt, Innenarchidekt, Schriftsteller und Kunsthändler gsi. Dr Wright isch im ländlige Wisconsin ufgwaggse und het vo 1885 bis 1887 an dr University of Wisconsin studiert. Er het in e baar Archidektebüro gschafft bis er 1893 si äignigi Firma z Oak Park ufdoo het. D Landschaft vo Wisconsin isch sinere spöötere Arbet zentral gsi, und er het brobiert, s Bauwärk so äng wie mööglig mit dr Landschaft z verbinde. S bekanntiste Bischbil für daas isch d Villa Fallingwater, wo am ene chliine Wasserfall baut isch. Dr Wright isch äine vo de erste Archidekte gsi, wo dr Begriff „organischi Bauwiis“ brucht het. Es isch em drbii um en organische Zämmehang vo dr Archidektuur mit de verschiidene Elemänt vo dr Kunst, dr Natuur und de menschlige Lääbensberiich gange, also weniger im biologische Sinn. Er het au die amerikanischi Archidektuur vo Öiropa welle unabhängig mache, und mit sine Prairie Houses dr amerikanischi Gäist vo Demokratii usdrucke. Dr Wright het über d Archidektuur und iire Zämmehanhg mit iirer Umgääbig gschriibe. In sim Buech When democracy builds het dr Frank Lloyd Wright en Art
Dr Ravi Shankar (Bengalisch: রবি শংকর; Rabi Śaṃkar; * 7. April 1920 z Varanasi; † 11. Dezämber 2012 z San Diego; bürgerlige Naame Robindro Shaunkor Chowdhury) isch en indische Musiker und Komponist gsi, wo uf em Zupfinstrumänt Sitar gspiilt het. Dr Hans Neuhoff het en in Die Musik in Geschichte und Gegenwart as dr bekanntist zitgenössisch indisch Musiker bezäichnet. Dr Shankar isch in sinere Jugend in dr Danzgrubbe vo sim Brueder Uday Shankar in Europa und Indie uf Tuur gange. 1938 het er ufghöört mit Danze und het under em Hoofmusiker Allauddin Khan aagfange, d Sitar leere. 1944 isch er mit dr Leer fertig gsi und denn het er as Komponist afo schaffe. Er het zum Bischbil d Muusig für d Apu-Trilogii vom Satyajit Ray gschriibe. Vo 1949 bis 1956 het er as Muusigdiräkter vom All India Radio Neu-Delhi gschafft. Im Joor 1956 het er aagfange, Konzärtturneä in Öiropa und Amerika z mache und s Aasee vo dr klassische indische Muusig isch in de 1960er Jooren dur Leere, Ufdritt und Kontakt zum Violinist Yehudi Menuhin und zum George Harrison vo de Beatles gwaggse. Dr Shankar het sich mit dr westlige Muusig abgee und het Instrumentalkonzärt für Sitar und Orchester gschriibe.
Die Allgemäini Lääsigsellschaft Basel (ALG) isch e Lääsigsellschaft in dr Schwizer Stadt Basel und het hüte mee as 1100 Mitgliider. S Geböid am Münsterblatz 8 und d Sammlig vo dr Gsellschaft si Baasler Kulturgüeter, wo für d Region vo Bedütig si. Im Chäller vom Geböid isch sit 1956 s Baasler Marionettetheater dehäi. Dr Isaak Iselin het 1760 d Idee von ere Lääsigsellschaft afo verbräite, wo sich d Lüt mit de Ideä vo dr Ufkläärig chönnte usenandersetze. Aber d ALG isch erst im Joor 1787, fümf Joor noch sim Dood, gründet worde. Dr Peter Ochs, wo dr Iseli as Mentor gsee het und in dr Helvetische Republik e wichdigi, progressivi Rolle gschbiilt het, isch denn äins vo de prominänte Mitgliider gsi und isch Statthalter vo dr Gsellschaft worde. 1798 isch dr Riinacherhoof am Münsterblatz 18, äins vo de wenige spootgotische Hüüser dört, wo im 18. Joorhundert nid im barocke Stiil aabasst worde si, an die Allgemäini Lääsigsellschaft gange, und 1808 het dr Achilles Huber s Huus im klassizistische Stil umbaut. Denn het d Lääsigsellschaft dr Riinacherhoof für 41'000 Franke dr Uniwersidäät verkauft, und sit 1832 befindet sich dr Sitz vo dr Gsellschaft am Münsterblatz 8 im ehemoolige Domheerehuus, wo umfassend im
Auvernier (uf Frankoprovenzalisch: [a ovɛrˈni], uf dytsch früener: Avernach) isch en Ortschaft vo der nöieburgische Gmeind Milvignes. Bis Endi 2012 isch es en eigeti Gmai im Bezirk Boudry gsii. Auvernier isch e Dorf am Nordwschtestade vum Nöueburgersee. Zue Auvernier ghert au no s Quartier Beauregard. Der Bann vo der ehemolige Gmai bestoht us 48 Prozänt landwirtschaftligi Flechi, 4 Prozänt Wald, 46 Prozänt Sidligsflechi un öppe 2 Prozänt sunschtigi Flechi. Auvernier isch zum erschte Mol imene Dokumänt gnännt wore anne 1011 as Averniacum. Syt 1648 isch Nöueburg Firschtetum un ab 1707 dur Personalunion mit em Chenigrych Preuße verbunde gsii. Anne 1806 isch s Biet an Frankrych unter em Napoleon I. abdrätte wore. Im Zug vum Wiener Kongress isch s anne 1815 an d Schwyz chuu, doderby sin d Chenig vu Preuße aber bis zum Nöueburgerhandel 1857 au Firschte vu Nöueburg blibe. Uf Aafangs 2013 hän die ehemolige Gmainde Auvernier, Bôle un Colombier zur Gmaind Milvignes fusioniert. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 15,3 Prozänt gläge. 47,2 Prozänt vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 22,8 Prozänt sin römisch-katholisch (Stand 2000). Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 1,0 %, CVP 2,8 %, FDP 44,9 %, Grüeni
Oberzumftmäister oder Oberstzumftmäister isch z Basel e politischs Amt gsi, wo im Middelalter iigfüert worden isch. Er het d Ooberufsicht und d Grichtsbarkäit über d Zümft ghaa. Wo im 13. Joorhundert z Basel Zümft gründet worde si, häi si sich rasch zu politische Instituzioone entwicklet. Vo 1272 aa het e Zumftmäisterkollegium existiert. Dr Vorsitzend von em isch dr Oberzumftmäister gsi, wo 1305 zum erste Mol erwäänt worden isch. Er isch bis 1424 vom Bischof ernennt worde und as bischöflige Dienstmaa vo de Zümft kwaasi unabhängig gsi. D Oberzumftmäister si bürgerlig gsi und näbenem Bürgermäister us em Ridderstand en Art Volksdribuun. 1402 isch en Ufstand vo de Zümft niidergschlaage worde und dr Peter zem Ange het sich zum Oberzumftmäister ufgschwunge und mit em Herman Fröweler vo Eerefels und em Bürgermäister Hans Ludmann vo Rotbärg gmäinsami Sach gmacht und zämme häi si über d Stadt regiert. Erst wo dr zem Ange 1409 gstorbe isch, häi d Zümft dr Zumftmäister vo dr Schlüsselzumft, dr Henman Buochpart, zum Oberzumftmäister chönne mache und eso iiri Machposizioon zruggerooberet. Spööter het dr Basler Root dr Oberzumftmäister gweelt. Dr nöi und dr alt Oberzumftmäister häi zämme mit em Burgermäister und em Altburgermäister em Root vorgsässe. Mit dr Verfassig
Bevaix (frankoprovenzalisch [bɛˈvɑː]) isch es Dorf i de bolitischi Gmai La Grande Béroche vom Kanton Nöieburg. Bevaix isch e Dorf iber em chlaine sumpfige Platoo in dr Nechi vum Nöieburgersee. Zue Bevaix ghert au no dr Wyler L'Abbaye (471 m ü. M.). Dr Bann umfasst 38,1 % landwirtschaftligi Flechi, 47,8 % Wald, 13,3 % Sidligsflechi un 0,8 % sunschtigi Flechi. Bevaix isch zum erschte Mol gnännt wore anne 998 as in villa Bevacensi, 1139 Betuaci. Syt 1648 isch Nöieburg Firschtetum un ab 1707 dur Personalunion mit em Chenigrych Preuße verbunde gsii. Anne 1806 isch s Biet an Frankrych unter em Napoleon I. abdrätte wore. Im Zug vum Wiener Kongress isch s anne 1815 an d Schwyz chuu, doderby sin d Chenig vu Preuße aber bis zum Nöueburgerhandel 1857 au Firschte vu Nöieburg blibe. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraadail isch 2010 bi 15,7 Prozänt gläge. 43,1 Prozänt vo dr Yywooner sin evangelisch-reformiert, 29,7 Prozänt sin römisch-katholisch (Stand 2000). Bi dr Nationalrootswahle 2011 het s des Ergebnis gee: BDP 0,8 %, CVP 2,3 %, FDP 34,2 %, Grüeni 9,8 %, PdA 0,6 %, SP 26,7 %, SVP 19,9 %. Im Dorf isch t Landwirtschaft tradizionell bedüütend; der Räbbou isch am