rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Siligo isch e Gmeind und e Dorf im Logudoro in dr italienische Provinz Sassari uf Sardinie. D Nochbergmeine sin Ardara, Banari, Bessude, Bonnanaro, Codrongianos, Florinas, Mores un Ploaghe. Dr sardisch Dialäkt vu Siligo ghert zum Logudorese. Santa Maria di Mesumundu, byzantinischi Basilika Siligo Di byzantinisch Basilika un di remisch Aquäduktbruck Maria Carta, Schauspileri un Sängeri Gavino Ledda, Autor vu dr Autobiografi Padre Padrone (1975) Commons: Siligo – Sammlig vo Multimediadateie http://www.comunesiligo.it Demographic Balance and resident population by sex on 31st december 2022. Italian National Institute of Statistics, abgruefen am 14. Mai 2023.
As Kalifat (arabisch خلافة‎, DMG ḫilāfa) bezäichnet mä d Herrschaft, s Amt oder s Riich vom ene Kalif, also vom ene „Noochfolger“ oder „Stellverdräter vom Gesandte vo Gott“ (خليفة رسول الله‎, ḫalīfat rasūl Allāh). Es isch also e islamischi Regierigsform, wo d Person vom Kalif die sekulari, also wältligi, und die gäistligi Füererschaft in sich veräint. Scho im Mohammed si Staat z Medina het uf eme theokratische Modäll basiert: Dr Mohammed isch dr Füerer vo dr religiööse Beweegig gsi und au dr Herrscher über e Machtberiich, wo dä Glaube gläbt worde isch. In dr Form خليفة الله (Ḫalīfat Allāh), also „Stellverdräter vo Gott [uf Ärde]“ existiert dr Kalife-Ditel sit de Omajade, wo vo 661 aa regiert häi. Wil aber noch dr Sure 112 (Al-Ichlās) käi Mensch Gott cha gliich si – nit emol s Oberhaupt vo alle Muslim – stoot die Interpretazioon vom Kalifat noch dr Aasicht vo vile Muslim im Widerspruch zur Leer vom Mohammed. Wäge dr Noochfolg vom Mohammed isch s im Islam zur groosse Spaltig choo. D Schiite halte dr ʿAlī ibn Abī Tālib für dr rächtmässig Noochfolger vom Brofeet, wääred für d Sunnite das dr Abu Bakr gsi isch, wo sich as Erste chalifat rasuli llah
D Dünastii vo de Abbaside (arabisch العبّاسيّون‎ al-‘Abbāsīyūn) het im Joor 750 d Umayyade in dr Regierig vom Kalifat abglööst. Si si, wie d Umayyade vor ene und spööter d Osmane vo fast alle Sunnite anerkennt worde. Dr Naame vo de Abbaside goot zrugg uf e Al-Abbas ibn Abd al-Muttalib, en Unggle vom Brofeet Mohammed. D Familie ghöört zur Sippe vo de Haschemite. Die abbasidische Kalife si dur e Beweegig an d Macht cho, wo gege d Umayyade grichdet gsi isch und vo dr proto-schiitische Haschimiyya z Kufa understützt worde isch, wil e Hufe Muslim dänggt häi, ass d Umayyade, wo eender die alti Aristokratii vo Mekka representiert häi, z wältlig sige. Dr Übergang zu de Abbaside wird vo vile Wüsseschaftler as „konservativi Revoluzioon“ aagluegt, wil es nit nume e Dünastiiwäggsel gsi isch, sondern non e Hufe anderi Verändrige stattgfunde häi, und het ere dr Naame „abbasidischi Revoluzioon“ gee. Al-Mahdi (775–785), dr Noochfolger vom al-Mansur, wo us em Kalifat e Groossriich gmacht het, wo si Middelpunkt im Iran gha het, het in dr Manier vo de Sassanide e brachtvolle Hoofstaat ufbaut. Under em Harun ar-Raschid (786–809) isch s Kalifat uf eme H;hepunggt aachoo. Dä isch zwar as Kalif nume middelmäässig
As Normanne bezäichnet mä zwäi Gmäinschafte, wo us verschiidene Regioone chömme: Uf dr äinte Site handlet es sich um Nordgermane, d. h. d Iiwooner vo Skandinavie und Island, wo germanischi Sprooche gschwätzt häi und wo zwüschen em spoote 8. und em 11. Joorhundert Raubzüüg in Richdig Süüde (Ängland, Irland, s Frankeriich, Middelmeerruum und s hütige Russland) gmacht häi, uf dr andere Site bezäichnet mä eso die romanisierte Normanne, wo sich vom 9. Joorhundert aa vo dr Normandii us usbräitet häi. D Normanne si käi genau definierti Volksgrubbe gsi. Es het sich bin ene um Grubbe ghandlet, wo zum Däil kulturell, ethnisch und sproochli verschiide gsi si (Dääne, Schweede, Norwääger, Isländer, Iiwooner vo dr Normandii sit em früeje 10. Joorhundert), wo vilmol au geegenenander kämpft häi. Annales fuldenses - Jahrbücher von Fulda. Darmstadt 1975 (lateinisch-deutsch) „Jahrbücher von St. Bertin“. In: Quellen zur karolingischen Reichsgeschichte Teil II. Lateinisch–Deutsch. Übs. von Reinhold Rau. Darmstadt 1972. S. 11–287. Gregor von Tours: Zehn Bücher Geschichten. Darmstadt 1977. (lateinisch - deutsch) R. A. B. Mynors: The Panegyrici Latini. Oxford 1964. Ermoldi Nigelli Carmina. In: Diese Reihe der Monumenta Germaniae Historica ist nicht bekannt Snorri Sturluson: Heimskringla. Thule Altnordische Dichtung und Prosa Bd. 14. Darmstadt 1965 M.
D Baarhuefer, au Baarzeechigi Huefdier oder Baarzeecher (Artiodactyla oder Paraxonia), si in dr klassische biologische Süstematik en Ornig vo de Süüger (Mammalia). Es handlet sich um Dier, wo vor allem Pflanze frässe, wo im Geegesatz zu de Umbaarhuefer mäistens dur e graadi Zaal vo Zeeche (zwäi oder vier) charakterisiert si. Zu dere Grubbe ghööre e baar vo de wirtschaftlig bedütendste Süügergrubbe wie Rinder, Söi, Kameel, Gäisse und Schoof, aber au anderi bekannti Dier wie Giraffe, Flusspfärd, Hirsch oder Antilope. Dank molekulare Undersuechige isch s zimlig sicher, ass d Baarhuefer parafületisch in Bezug uf d Waalfisch si. Das häisst, ass e baar Grubbe (bsundrigs d Flusspfärd) nööcher mit de Waalfisch as mit de übrige Verdräter vo dere Ornig verwandt si. Modärni fülogenetischi Süstematike fasse doorum d Baarhuefer und d Waal zum ene gmäinsame Taxon Cetartiodactyla zämme. D Baarhuefer si also e „Formtaxon“ – e Grubbe, wo zwar käi süstematischi Äinhäit bildet, aber dur gmäinsami Merkmol charakterisiert wird. D Baarhuefer cha mä in vier Underornige iidäile: Die Söiartige (Suina) bestöön us de Ächte oder Altwältlige Söi und de Naabelsöi oder Pekaris. D Flusspfärd ghööre in en äigeni Underornig, d Cetancodonta. D Kameel – die nöiwältlige Arte iigschlosse – si die äinzige rezänte
Dr Romanos IV. Diogenes (middelgriech. Ρωμανὸς Δ' Διογένης; † 1072) isch vo 1068 bis 1071 dr byzantinisch Basileus gsi. Dr Romanos isch us ere aagseene anatolische Aadelsfamilie choo und isch Guvernöör vo Serdica (hüte: Sofia) gsi. Sini milidäärischi Laufbaan het under em Kaiser Konstantin X. aagfange, und er het sich im Kampf gege d Petschenege uszäichnet. Im Joor 1067 isch er aageklagt worde, ass er an ere Verschwöörig gegen e Konstantin X. mitgmacht häig. Er isch zrugg uf Konstantinopel grüeft und zum Dood verurdäilt worde. S Urdäil isch denn in Verbannig umgwandlet und noch em Konstantin sim Dood am 21. Mai 1067 ufghoobe worde. Er isch mit dr Anna, dr Dochder vom Alusian, Zar vo de Bulgare us em Huus Komitopuli, verhürootet gsi. Mit iir het er e Soon, dr Konstantin Diogenes gha, wo aber jung gstorbe isch. Noch em Dood vom Konstantin X. het er 1068 däm si Witwe, d Eudokia ghürootet und isch zum Mitkaiser erhoobe worde. Die drei Söön vom Konstantin, dr Michael, dr Konstantios und dr Andronikos, häi mitregiert, wäärend die iiflussriichi Familie vo de Dukas in dr Opposizioon gsi si. Dr Romanos het zerst mit Erfolg gege d Seldschuke in Chläiasie kämpft, isch aber 1071
Bari isch d Hauptstadt vo dr italiänische Region Apulie. Si het 315.948 Iiwooner (Stand 31. Dezember 2022). Si isch e bedütendi Haafestadt an dr Adria. Vom Haafe vo Bari us git s Fääriverbindige uf Dubrovnik, Bar, Durrës, Patras und Korfu. D Stadt het äini vo de grösste Universidääte z Italie mit öbbe 70'000 Studänte. Z Bari het s en internazionaale Flughaafe, wo vor allem vo Billigflüüggsellschafte benutzt wird. Z Bari uf d Wält cho sind de Nichi Vendola, en italiänische Politiker, und de Antonio Loprieno, en italiänisch-schwizerische Egyptolog und Universitätsprofässer. Commons: Bari – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Site vo dr Stadt Bari DP-Lager Bari Transit Il castello di Bari Demographic Balance and resident population by sex on 31st december 2022. Italian National Institute of Statistics, abgruefen am 14. Mai 2023.
Dr Alp Arslan, mit vollem Naame Diya ad-Din Adud ad-Daula Abu Schudscha Muhammad Alp Arslan ( (Persisch: آلپ ارسلا ālp arslān; Arabisch: الب ارسلان alb arslān or آلب آرسلان ālb ārslān; * öbbe 1030; † 15. Dezämber 1072), isch vo 1063 bis 1072 Sultan vo de Groossseldschuke gsi. Si Naame isch türkisch und bedütet muetige oder dapfere Löi. Dr Arp Arslan het e Hufe Chrieg gfüert. Äine vo de bedütendste isch dr Komflikt mit Byzanz gsi. Wo dr nöi byzantinisch Kaiser Romanos IV. d Seldschuke us em Oste vo sim Riich het welle verdriibe, isch s zu meerere Schlachte in Kilikie choo. D Entschäidig isch 1071 in dr Schlacht vo Manzikert gfalle, wo d Byzantiner verloore häi. In de Joor druf häi sich mee und mee Seldschuke in Ost- und Middelanatolie niidergloo und dr grösst Däil vo Chläiasie isch für Byzanz verloore gsi. E. Bosworth: History of the Seljuq Turks, (S. 45-47), Curzon, Richmond 2000, ISBN 0-7007-1342-5 Bowen, H. „Niẓām al- Mulk, Abū ‘Alī al-Ḥasan b. ‘Alī b. Isḥāq al-Ṭūsī”. Clifford Edmund Bosworth [u. a.] (Hrsg.). The Encyclopaedia of Islam. New Edition. Bd. VIII. Leiden: E. J. Brill, 1995. S. 69-73. Cahen, Claude. „Alp Arslan Aud al-Dawla Abū Shudjā Muḥammad
Guidel (bretonisch Gwidel [ˈɟɥidəl]) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Guidel un zum Arrondissement Lorient. Guidel lyt am Atlantik, 56 km vu Vannes un 11 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 0 m un 70 m iber Normalnull. Nochbergmaine sin Clohars-Carnoët (Finistère) im Nordweschte, Quimperlé (Finistère) im Norde, Gestel im Nordoschte, Clohars-Carnoët (Finistère) im Weschte, Quéven im Oschte un Ploemeur im Side un Sidoschte. Derzue gränzt d Gmai im Side an dr Atlantik. Di weschtli Gränze vum Bann bildet d Laïta (bretonisch Laeta). Z Guidel het s drei Stränd: Plages de Guidel Plages, Plage du Loc'h, Plage du Fort-bloqué. Guidel isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1114 as Guidul Dr Maire vu Guidel isch dr Joël Daniel. Guidel ghert zum Kommunalverband Lorient Agglomération. Dr traditionell Dialäkt vu Guidel ghert zum Bretonisch. Am 27. März 2007 het dr Gmairot d Charta Ya d’ar brezhoneg aagnuu. Zwoosprochigi Klasse in dr Schuele sin anne 1991 yygfiert wore. Im Spotjohr 2007 sin 6,4% vu dr Chinder in zwoosprochige Klasse yygschribe gsii, 2009 6,8%, 2010 8,2%. Tumulus de Kerméné Tumulus Er-Voudenn du Cruguel (zwische 1700 un 1300 vor Chr.) Dolmen de Lan-Er-Dy ou
Sultan (arabisch سلطان‎ Sulṭān ‚Herrschaft‘, ‚Herrscher‘) isch en islamische Herrscherditel, wo vom 10. Joorhundert aa in verschiidene Epoche und Gegende vo dr Wält brucht worde isch, zum Bischbil in Indie und im Osmanische Riich. Sultan wird mänggisch au as Persoonenaame brucht. Dr Ditel orientiert sich an dr Rolle vom Herrscher, wie si im Koran definiert isch, und het dorum au religiöösi Autoridäät. Allerdings isch dr Sultan käi religiööse Leerer. S Herrschaftsgebiet vom ene Sultan wird as Sultanat bezäichnet. Dr ersti islamischi Monarch, wo dä Ditel gha het, isch dr Ghaznawide-Herrscher Mahmud vo Ghayni (998–1030) gsi. Spööter isch Sultan dr übligi Ditel vo de seldschukische, ayyubidische, mamlukische, osmanische und andere Herrscher in dr muslimische Wält gsi. Noch em Naame het dr Ditel au wiibligi Mitgliider vo dr osmanische Dünastii bezäichnet. In Anatolie isch s Sultanat vo de Osmane, wo dört sit dr Erooberig vo Konstantinopel im 15. Joorhundert dr Rang vom ene Kaiser beaasprucht het, 1922 abgschafft worde. Dr Sultan vo Marokko het 1956 dr Ditel Köönig (arabisch ملك malik) aagnoo. Hüte si Oman und Brunei die äinzige suverääne Staate, wo d Oberhöipter no dr Ditel Sultan häi. In Ostafrika het mä dr Ditel früener au für Dorfhöiptling brucht. In e
Dr Alexios I. Komnenos, middelgriech. Ἀλέξιος Α' Κομνηνός (* 1048; † 15. August 1118), isch dr byzantinisch Kaiser vo 1081 bis 1118 gsi. Dr Alexios isch General gsi und vo dr Armee zum Kaiser usgrüeft worde. Er het de Seldschuke Friide gschlosse, und sich mit de Venezianer und em römisch-dütsche Kaiser Heinrich IV. gege d Normanne verbündet. Bi Durazzo het en dr Normanneherzog Robert Guiskard gschlaage und isch denn bis Makedonie vordrunge. Won er uf Italie zrugg isch, het er si Soon Bohemund mit dr Armee in Makedonie gloo und dr Alexios het die Armee vernichdet. 1085 isch dr Robert gstorbe und d Räst vo siner Armee si häimgange. Dr Alexios het vo 1088 bis 1091 gege d Petschenege, wo über d Donau cho si, kämpft und si schliesslig gschlaage. Gege d Seldschuke het er im Oobeland Understützig gsuecht. Mä het em aber käini Söldner gschickt, sondern dr Babst Urban II. het am 27. Novämber 1095 z Clermont-Ferrand zum Chrüzzuug ufgrüeft. Wo d Chrüzfaarer 1096 im Byzantinische Riich aachoo si, het das im Alexios eender Angst as Fröid gmacht. Er het iiri Fürste dr Lehnseid lo schwööre für d Länder, wo si vo de Moslem wurde eroobere. S Verheltnis zwüsche
Guillac (Gallo Glac, bretonisch Gilieg) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Ploërmel un zum Arrondissement Pontivy. Guillac lyt 36 km vu Vannes un 70 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 19 m un 91 m iber Normalnull. Guillac isch zum erschte Mol gnännt wore anne 834 as Giliac (851: Gilliac, 870: Gillac, 895: Gilac, 1118: Quillac, 1118: Guillac, 1426: Guilloc, 17. Jh.: Glac, 1779: Glac ou Bas-Guillac). Dr Maire vu Guillac isch dr Stéphane Rouault. Guillac ghert zum Kommunalverband Ploërmel Communauté. Dr traditionell Dialäkt vu Guillac ghert zum Gallo. Abbaye Saint-Jean-des-Pres (zwische 1130 un 1156) Croix cimetiere Colonne Trente Croix Hambot Croix Brassee Croix Lande Temple Croix Ville Meno Fontaine Saint-Bertin Commons: Guillac (Morbihan) – Sammlig vo Multimediadateie Guillac uf geobreizh.com (Internet-Archive) Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Guilliers (Gallo Gilier, bretonisch Gwiler-Porc'hoed) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Ploërmel un zum Arrondissement Vannes. Guilliers lyt 51 km vu Vannes un 79 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 47 m un 114 m iber Normalnull. Guilliers isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1108 as Guilleri (1164: Guiler, 1365: Guillie). Am 18. Jänner 1944 isch z Guilliers e dytsche Soldat verschosse ufgfunde wore. Wel di Schuldige nit gfunde wore sin, hän di dytsche Bsatzer 43 Manne vu Guilliers gfange gnuu un in d Konzentrationslager Mauthausen un Dachau verschlaipft, 25 dervu sin dert bis zum Änd vum Chrieg umbrocht wore. Dr Maire vu Guilliers isch dr Joël Lemazurier. Guilliers ghert zum Kommunalverband Ploërmel Communauté. Dr traditionell Dialäkt vu Guilliers ghert zum Gallo. Chilche Notre Dame du Tertre Commons: Guilliers – Sammlig vo Multimediadateie https://web.archive.org/web/20090203060404/http://www.porhoet.fr/guilliers.html Guilliers uf geobreizh.com (Internet-Archive) Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)
Guiscriff (bretonisch Gwiskri) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Gourin un zum Arrondissement Pontivy. Guiscriff lyt 79 km vu Vannes un 40 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 70 m un 237 m iber Normalnull. Zue Guiscriff ghere die Wyler un Gheft: Bannalou, Beg-Ar-Marzin, Bigodou, Bonizac, Bonne Comtesse, Botréal, Boudigué, Boudoubanal, Bourgéal, Braoulec, Brohat, Brunot, Cadigué, Cadigué Vihan, Cosquer Saint Antoine, Cosquer Saint-Gwenaël, Crémillet, Le Croissant, Fornigou, Guirzout, Hirgoat, Kerglemes, Kerhervé, Kerhoadic, Kerhouriou, Kerhoz, Kerjulien, Kermabaudren, Kervenozael, Kerviniou, Languédoret, Lobou, Locmaria, Magor, le Merdy, Nanc, Ninez d'en bas, Nonnenou, Penandréo, Penanster, Penanvern, Penarjun, Penéhoc, Penguilly, Penhoat, Penpicou, Poulfanc, Quillernan, le Rest, Restarcorre, Restarfloc'h, Rosquennec, Runglas, Saint Eloi, Saoutalarin, Stang Ludu, Tréfuret, Tréonec, Treuzéva, Ty Deign, Ty Jambou. Nochbergmaine sin Gourin, Le Saint im Nordoschte, Le Faouët im Oschte, Roudouallec im Nordweschte, Scaër im Weschte, Saint-Thurien im Side, Querrien un Lanvénégen im Sidoschte. Guiscriff isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1053 as Guiscri (1099: Guiseri, 1160: Guasgury, 1292: Guiscrist, 1293: Guiscrusy, 1368: Guyscri, 1368: Guyscry, 1508: Guisguri, 1516: Guiscyuy, 1536: Guiscruiff, 1630: Quiscriff). D Maire vu Guiscriff isch d Renée Courtel. Guiscriff ghert zum Kommunalverband Roi Morvan Communauté. Dr
Mit Pronoia (au oikonomia oder posotes, Iikomme) bezäichnet mä im spoote byzantinische Riich wenn dr Kaiser dr Erdraag vom ene Landstück oder d Stüüre druf (posotes) eme Individuum oder ere Grubbe vo Persone zur Nutzniessig gee het, bsundrigs as Loon für milidäärischi Verpflichdige. Das häi d Abgoobe und Arbetsverpflichdige (angareiai, gwöönlig 12-24 Dääg im Joor) vo abhängige Buure (paroikoi) chönne si, aber au d Stüüre vo Fischdäich, Bärgwärk, Müülene oder Haafeaalaage. Wil s dr Kaiser sälber gsi isch, wo se verdäilt het, si die, wo sä überchoo häi woorschinlig käini gwöönlige Beamte oder Soldate gsi, sondern häi zur Oberschicht oder sogar zum Aadel ghöört. De bedroffnige Hööf het mä strateuoumenoi gsäit, de entsprächende Soldate stratiotai. Es schiint ass es mööglig gsi isch, ass d Dienstverpflichdig vo fremde Persone erfüllt worde isch. Dr Pronoiar het wäärend eme Fäldzuug sich sälber müesse verpflääge. Mark Bartusis: The late Byzantine Army, arms and society 1204-1453. Philadelphia 1992. S. 255
D Petschenege (alttürkisch Beçenek, latiin. Pacinacae oder Bisseni, noigriech. Πετσενέγοι Petsenegoi, russisch Печенеги Pečenegi, Ukrainisch Печеніги Pečenihy, ungarisch Besenyő) si e bedütende oghusische Stamm gsi. In de oghusische Sprooche schribt mä iire Naame Peçenek (Türkisch), Peçeneq (Aserbaidschanisch) und Beçene (Turkmenisch). Im Alttürkische het das bedütet: dä, wo guet schafft und sich aasträngt. Wo s Göktürkische Riich undergangen isch, si d Petschenege us Westsibirie in Richdig Weste zooge. 889 häi si d Wolga überkweert. 896 häi si mit em bulgarische Zar Simeon I. e Bündnis abgschlosse und d Magzare im Gebiet Etelköz, nördlig vom Schwarze Meer, vernichtend gschlaage. D Magyare si denn in Richdig Weste zooge, und häi sich im obere Theiss-Gebiet (im hütige Ungarn) niidergloo. D Petschenege häi im 10. Joorhundert gege d Kiewer Rus kämpft und gege d Chasare, wo an dr Wolga gläbt häi. 968 häi si Kiew belaageret und 972 dr Kiewer Groossfürst Swjatoslaw umbrocht, won er vom ene groosse und erfolgloose Fäldzuug gege Byzanz zruggchoo isch. Im Joor 1036 si si vom Swjatoslaw sim Änkel Jaroslaw em Wiise schweer gschlaage worde, und under em Druck vo de Kiptschak si si denn über d Donau gflüchdet, wo si denn immer wider Byzanz bedroot häi und au under
D Fatimide (arabisch فاطميون‎, DMG Fāṭimiyūn) si e schiitisch-ismailitischi Dünastii gsi, wo vo 909 bis 1171 in Nordafrika, das häisst im Maghreb und Egüpte, und au in Sürie gherrscht het. D Schiite si noch dr Spaltig vo de Muslim vo Imam aagfüert worde, wo sich as Noochkomme vom Ali ibn Abi Talib und vo dr Fatima aagluegt häi. Erst wo si im Maghreb an d Macht cho si, häi d Fatimide sich uf iiri Abstammig vo dr Dochter vom Brofeet Muhammad afo berüefe. Fatimidischi Herrscher in Ifriqiya Ubaid Allah al-Mahdi (910–934) Abu l-Qasim al-Qaim (934–946) Ismail al-Mansur (946–953) Abu Tamin al-Muizz (953–975) Dr Missionar Abu Abd Allah asch-Schiʿi het d Leer vo de Ismailite under de Berber im Maghreb verbräitet und won er gnueg Understützig gha het, het er d Dünastii vo de Aghlabide in Ifriqiya (Ost-Algerie, Tunesie, Libye) gstürzt. Denn het dr Ubaid Allah al-Mahdi in Ifriqiya s Riich vo de Fatimide chönne gründe. Dr Abdallah al-Mahdi (910–934) het sich Kalif gnennt und d Hauptstadt al-Mahdiya südlich vo Sousse gründet. Er het Algerie und Sizilie erooberet, aber d Erooberig vo Egüpte und Marokko isch em nid glunge. Dr Abu l-Qasim al-Qaim (934–946) het Sizilie wider underworfe und d Küste
Onder am Grüsch verschtohd mr an Loud, wo ma mit den Ohra wahrnimmt, und wo ma nit als Ton oder Gmisch vo Töön wurd bezaichna. Phüsikalisch gsee si s Schwingige, wo im Allgemäine käi Periodizidäät häi und wo d Struktur von ene sich im Lauf vo dr Zit cha ändere. E Grüsch kah sowoll laud wie au lois sei, muss si abr in aram Frequenzbreich bfinda, den s menschlicha Ghör wahrnemma koh. Grüsch kennet ols ohgnehm odr onohgnehm empfonda werda. Des isch gonz von dr Schdimmong ond dr Bloichdung abhängigi. Au Muusig isch moichmol a Grüsch. Grüsch entstöön im Allgemäine usserhalb vom Körper, äärodünamisch (z. B. bi Lüfter, Windgrüsch, Bloosinstrumänt), mechanisch (wie z. B. Schleeg vom ene Hammer, Kwiitsche vo Brämse oder s Spiile vo Schlaaginstrumänt), thermodynamisch (z. B. Schwäissbrenner, Explosioon) oder anders wie bim Brummdoon-Fenomeen, wo mä nid genau wäiss, vo wo es chunnt; si chönne aber au im menschlige Ghöörapparaat entstoo wie dr Tinnitus.
S Merian Iiseli Spiddaal isch e brivaati Klinik an dr Föörestrooss 2 in dr Stadt Basel. D Klinik konzentriert sich uf d Orthopedii, het aber au Abdäilige für zum Bischbil allgemäini und inneri Medizin, allgemäini und blastischi Chirurgii, Sportmedizin, Nöirologii, Urologii u.s.w. Si wird vo dr Merian Iiseli Stifdig dräit. Im Joor 1898 het d Adele Merian-Iselin dr Basler Gsellschaft für s Guete und Gmäinnützige Land und 700'000 Franke vermacht, zum z Basel e Homöopathischi Klinik mit mindestens fuffzää Bett baue. 1918 het d Merian Iiseli Stifdig d Klinik an dr Föörestrooss iigweit. S Spiddaal het vor eme Zitli si klassischi homöopatischi Richdig ufgee und bedribt hüte konvenzionelli Medizin. 2011 het d Klinik mit em Informationssystem MCC die elektronischi Chrankegschicht iigfüert. In däm Joor het si fast 6'000 Baziänte versorgt, zwäi Driddel drvo in dr Orthopedii. Im Spiddaal het s öbbe 110 Bett, wo zu 86 Brozänt beläit si. Emil Schlegel , Reform der Heilkunde durch die Homöopathie Hahnemanns, 1903, S.87 Gudrun Bornhöft, Peter Matthiessen, Homeopathy in Healthcare: Effectiveness, Appropriateness, Safety, Costs, Springer 2011, S.93 Website vom Merian Iiseli
D Bezäichnig Heiligs Land (hebräisch ארץ הקודש Éreẓ haQodeš, Latiinisch: Terra Sancta, griechisch Άγιοι Τόποι Agioi Topoi, arabisch الأرض المقدسة, al-Arḍu l-Muqaddasa) isch en allgemäin-religiöösi Bezäichnig für die historischi geografischi Regioon Israel. Si bedrifft Gebiet, wo für die vier monotheistische abrahamitische Religioone Juudedum, Christedum, Islam und Bahaismus seer wichdig isch. E Däil vo dr Häiligkäit vo dr Regioon chunnt vo dr religiööse Wichdigkäit vo Jerusalem und vo siner Bedütig as s Land vo dr Verhäissig, wo noch em Alte Destamänt Gott im Abraham und em Volk Israel versproche het. Robert L. Wilken: Art. Heiliges Land. In: Theologische Realenzyklopädie 14 (1985), S. 684-694 (mit weitergehenden Literaturangaben) Meinolf Schumacher: Die Konstituierung des „Heiligen Landes“ durch die Literatur. Walthers „Palästinalied“ und die Funktion der europäischen Kreuzzugsdichtung. In: Orientdiskurse in der deutschen Literatur. Hrsg. von Klaus-Michael Bogdal, Aisthesis Verlag, Bielefeld, 2007, S. 11-30. ISBN 978-3-89528-555-4 Israel Palestina Normdate: VIAF: 253158790624938851576
Helléan (Gallo Hélian, bretonisch Helean) isch e franzesischi Gmai im Département Morbihan in dr Region Bretagne. D Gmai ghert zum Kanton Ploërmel un zum Arrondissement Pontivy. Helléan lyt am Ninian, 41 km vu Vannes un 71 km vu Lorient uf ere Hechi zwische 30 m un 89 m iber Normalnull. D Nochbergmaine sin Taupont, Guillac, La Croix-Helléan, la Grée-Saint-Laurent un Saint-Malo-des-Trois-Fontaines. Helléan isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1330 as Helien (1468: Helean). D Maire vu Helléan isch d Maryvonne Guillemaud. Helléan ghert zum Kommunalverband Ploërmel Communauté. Dr traditionell Dialäkt vu Helléan ghert zum Gallo. Chilche Saint-Samson Wägchryz Penlan Helléan uf geobreizh.com (Internet-Archive) Liste des maires au 25 avril 2014 (data.gouv.fr)