rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr 18. Oktober isch dr 291. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 292. in Schaltjohr), dodermit blybe no 74 Däg bis zum Änd vum Johr. 1081: In ere Schlacht bi Durrës (im hitigen Albanie) sige d Normanne unter em Robert Guiskard iber d Byzantiner unter em Chaiser Alexios Komnenos. 1356: Bin ere Serie vu gwaltige Ärdbidem wird d Stadt Basel fascht ganz gschlisse. 1801: Z Dierachere bi Thun wird di Groß schwyzerisch Verbríederig grindet, e Gheimbund, wu dr Sturz vu dr Helvetische Republik aagsträbt het. 1847: Dr John Russel Hind entdeckt dr Aschteroid (8) Flora. 1918: Dr braslianisch Fueßballverain Fortaleza Esporte Clube wird grindet. 1989: D Ruumsonde Galileo startet uf ihrem Wäg zum Jupiter. 1991: Aserbaidschan wird unabhängig vu dr Sowjetunion. 1330: Zhu Xi, chinesische Neokonfuzianer 1405: Pius II., Bapscht, Humanischt, Schriftsteller, Hischtoriker, Poet un Uniwersalgleerte 1926: Chuck Berry, US-amerikanische Rock ’n’ Roll-Sänger 1938: Frank Dietsche, dytsche Lehrer un Liedermacher 1939: Flavio Cotti, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot 1939: Eleonore Frey, Schwyzer Literaturwisseschaftleri un Schriftstelleri 1940: Jacques Higelin, franzesischer Sänger 1946: Carlo E. Lischetti, Schwyzer Moler un Aktionschinschtler 1947: Monika Helfer, Vorarlbärger Schriftstelleri 1949: Erwin Sellering, dytsche Bolitiker 1967: Matthias Aebischer, Schwyzer Politiker 1931: Thomas Alva Edison, US-amerikanische Erfinder un Unternämmer 1934:
Dr 19. Oktober isch dr 292. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 293. in Schaltjohr), dodermit blybe no 73 Däg bis zum Änd vum Johr. 0439: D Vandale unter em Chenig Geiserich erobere Karthago. D Stadt wird ihri nei Hauptstadt un dr Stitzpunkt vu ihre Flotte. 1781: D Kapitulation vu dr Brite unter em General Charles Cornwallis in dr Schlacht vu Yorktown entschaidet dr Amerikanisch Unabhängigkaitschrieg. 1798: In dr Helvetische Republik wird dr Zumftzwang ufglupft un di allgmain Gwärbfreihait yygfiert. 1847: Aristide Baragiola, italiänische (und au i de Schwyz täätige) Lehrer, Germanischt und Volchskundler 1877: Käte Schaller-Härlin, dytsche Moleri 1930: Adrien Finck, elsässische Germanischt un Dichter 1932: Martin Bundi: Schwyzer Historiker und Politiker 1969: Dieter Thoma, dytsch Skispringer 1980: Irene Schindele, dytschi Folksängeri 0993: Konrad dr Dritt, König vo Burgund 1745: Jonathan Swift, irische Schriftsteller un Satiriker 1810: Jean-Georges Noverre, franzesische Dänzer un Choreograph 1936: Lu Xun: chinesische Schriftsteller 1937: Ernest Rutherford, neiseeländische Physiker 2003: Guido Bachmann, Schwyzer Schriftsteller 2014: Rudolf Ernst Keller, Schwyzer Germanischt Commons: 19. Oktober – Sammlig vo Multimediadateie
Dr Vincent Novello (* 6. Septämber 1781 z London; † 9. August 1861 z Nizza) isch en änglische Musiker und Muusigverleeger gsi. Dr Novello isch e Soon vom ene Italiäner und ere Ängländere gsi. As Bueb het er im Chor vo dr Sardinian Chapel in dr Duke Street, Lincoln’s Inn Fields gsunge und au gleert, Orgle spiile. Vo 1796 bis 1822 isch er zerst Organist an ere Chille am Manchester Square gsi, denn am Grosvenor Square und vo 1840 bis 1843 an dr St Mary Moorfields. Er het d Philharmonic Society mitgründet, d Classical Harmonists und d Choral Harmonists und het vilmol as Dirigänt gschafft. 1849 isch er z Nizza in d Bangsioon gange. Dr Novello het e Hufe gäistligi Wärk komponiert, vor allem aber het er umbekannti Wärk vo groosse Komponiste z Ängland bekannt gmacht. D Mässe vom Haydn und vom Mozart si z Ängland vollkomme umbekannt gsi, bevor er si ediert het, wie au d Wärk vom Palestrina. Sis erste Wärk isch e Sammlig vo gäistliger Muusig gsi, wie si an dr Royal Portuguese Chapel ufgfüert worde isch, und mit däm het er e Muusigverlaag ufdoo. 1829 het si Soon Joseph Alfred Novello (1810–1896) der Verlaag übernoo und
Dr Linus (* in dr Toskana; † 79 z Rom (?)) isch wahrschyns vu 67 (?) bis 79 (?) Bischof vu Rom un dodermit villicht dr Noofolger vum Petrus gsii. In friechristlige Lischte wird dr Linus as erschte Papscht gnännt, erscht ab em spote 2. oder frieje 3. Johrhundert het sich d Uffassig duregsetzt, dr Petrus as erschte Papscht vu dr Chilche z nänne, un dr Linus dodermit as sy Noofolger un zweete Papscht. Dr Linus soll z Volterra in dr Toskana uf d Wält chuu syy. Iber sy Läben waißt mer fascht nyt, alli ihm zuegschribene Ufzaichnige si as Felschige oder Irrtimer erkännt wore. Dr Johann Heinrich Zedler het d e Claudia as Mueter vum Linus gnännt, e Herculeanus as Vater. Dr Linus sei vum Petrus zum Bischof ernännt wore. Dervor soll er bim Petrus Vikar gsii syy. D Aagabe zue syre Bischofszyt gehn stark uusenander. Di maischte Quälle leen si 67 aafange. Di katholisch Enzyklopedy haltet au 64 fir megli. Dr Liber Pontificalis nännt 56, dr Liberianisch Katalog 55, dr Eusebius von Caesarea 69. D Abwychig vu dr Date chunnt villicht doderhär, ass dr Linus em Petrus as Vikar dient het, wu dr Aposchtel no gläbt het, u
Die 9. Sinfonii in d-Moll op. 125 isch die letschti Sinfonii vom Komponist Ludwig van Beethoven, won er fertig gschriibe het. Si isch die ersti Sinfoniikantate, was e Bruch in dr Gschicht vo dr Muusig bedütet und het Generazioone vo Musiker beiiflusst. Hüte isch si uf dr ganze Wält bekannt und isch äis vo de populärste Wärk in dr klassische Muusig. Im letschte Satz vo dr Sinfonii het dr Beethoven näben em Orschester Gsangssoliste und e gmischte Chor iigsetzt. Für e Teggst het er s Gedicht An die Freude vom Friedrich Schiller gnoo. 1972 het mä s Hauptthema vom letschte Satz zur Öiropahümne erkläärt und es isch 1985 vo dr Öiropäische Gmäinschaft as iiri Hümne aagnoo worde. As Grund het mä aagee, ass si e Sinnbild für d Wärt sig, wo alli däile, und für d Äihäit in dr Vilfalt. S Autograaf, wo in dr Staatsbibliothek z Berlin isch, het d UNESCO am 4. Septämber 2001 in s Wältdokumäntenerb (Memory of the World) ufgnoo. En Uffüerig vo dr Sinfonii isch öbbe 65 bis 75 Minute lang. D Satzbezäichnige Satz: Allegro ma non troppo – un poco maestoso – d-Moll Satz: Molto vivace – Presto – d-Moll Satz: Adagio molto e
Dr Samuel Arnold (* 10. August 1740 z London; † 12. Oktober 1802 z London) isch en änglische Komponist gsi. Dr Arnold isch in dr königliche Vokalkapälle under em Gates und Rares usbildet worde und isch scho mit sinere erste Opere The Maid of the Mill (1764) und mit em Oratorium The Cure of Saul (1767) bim Publikum beliebt worde. 1783 er königliche Hoofkomponist worde, 1789 Diräkter vo dr Academy of Ancient Music, 1793 Organist an dr Westminsterabtei. Er isch am 12. Oktober 1802 z London gstorbe. Dr Arnold het mee as 40 Opere und Intermezzi gschriibe, wo alli populäär gsi si, aber nit so bedütend si wie sini Chillekomposizioone, vor allem sini siibe Oratorie. Si wichdigsts Wärk isch d Cathedral Music, e Sammlig vo de beste chirchlige Komposizioone vo änglische Mäister (1790, vier Bänd), wo dr Rimbault 1847 nöi uusegee het. Au en Usgoob vo de Wärk vom Händel in 36 Foliobänd het er under de Auspizie vom Köönig (London 1786 ff.) in ere brachtvolle Usstattig uusebrocht. Arnold, 3) Samuel. In: Meyers Konversations-Lexikon. 4. Uflag. Bd. 1, Bibliographisches Institut, Leipzig 1885–1892, ‎ S. 858. Normdate: GND: 100417248 | LCCN: n81124857 | SUDOC/IdRef: 177806869 | SELIBR: 307299 | VIAF: 76505585
Dr Anaklet (* Rom; † 13. Juli 88 (?) z Rom) isch dr dritt Bischof vu Rom gsii, wahrschyns au idäntisch mit em Papscht Kletus. Anaklet isch unter Sklave ne seli verbraitete Name gsii, doderdur cha mer zmindescht ebis iber syy soziali Stellig vor syym Pontifikat as Papscht sage. Dr Eusebius vu Caesarea, dr Irenäus vu Lyon, dr Augustinus un dr Optatus vu Mileve hän Kletus un Anaklet as di nämlig Person aagluegt, sin sich aber nit ainig gsii iber d Raiefolg vu dr erschte Bischef vu Rom: dr Irenäus nännt Linus, Anaklet, Clemens. Dr Augustinus un Optatus dergege nänne Linus, Clemens, Anaklet. Dr Liberianisch Katalog, Carmen contra Marcionem, dr Liber Pontificalis un s katholisch Mässbuech gän aa, dass Anaklet un Kletus verschideni Persone sin. No ihnen isch dr Kletus dr Noofolger vum Linus vu 76 bis 89 gsii, dr Anaklet däm sy Noofolger as Papscht un sei anne 91 gstorbe. No ander Katalog isch dr Anaklet zwelf Johr Bischof vu Rom gsii (eppe 77 bis 88, no andere Quälle scho syt 76) un isch as Märtyrer am 13. Juli 88 gstorbe. Des isch aber e Legänd; sälbscht dr Mythos, är heeb 25 Presbyter uf Rom chuu loo, wu iber
Dr 20. Oktober isch dr 293. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 294. in Schaltjohr), dodermit blybe no 72 Däg bis zum Änd vum Johr. 1955: Z Großbritannie erschynt mit Return of the King dr dritt Dail vu s Tolkiens The Lord of the Rings. 1983: Dr Meter wird z Paris vu dr 17. Generalkonferänz fir Maß un Gwicht nei definiert as Strecki, wu s Liecht im Vakuum in 1/299.792.458 Sekunde zrucklait. 2011: D ETA verchindet s ändgiltig Änd vu ihre bewaffnete Aktivitete. 1801: Melchior Berri, Schwyzer Architäkt 1809: Eduard Degener, dytsch-amerikanische Bolitiker 1819: Bab, iranisch Religionsstifter 1912: Wendel Langenegger, Schwyzer Lehrer un Haimetforscher 1917: Stéphane Hessel, franzesische Widerstandskämpfer, Diplomat un Autor 1923: Otfried Preußler, dytsche Schriftsteller 1934: Adolf Pfrengle, dytsche Haimetautor 1943: Heidi Maria Glössner, Schwyzer Schauspileri 1959: Lorenz Keiser, Schwyzer Kabarettischt 1815: Johann Christoph Buurget, Basler Händler 1951: Otto Plattner, Schwyzer Mooler 1984: Paul Dirac, britische Physiker 2011: Muammar al-Gaddafi, libysche Bolitiker Commons: 20. Oktober – Sammlig vo Multimediadateie
Dr 21. Oktober isch dr 294. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 295. in Schaltjohr), dodermit blybe no 71 Däg bis zum Änd vum Johr. 1680: D Comédie-Française wird grindet. 1888: D Sozialdemokratisch Partei vu dr Schwyz wird grindet. 1945: Z Frankrych wird s Frauewahlrächt yygfiert. 1986: D Marshallinsle z Mikronesie wäre unabhängig vu dr USA. 1738: Georg Marcus Stein, badische Orgeleböuer 1833: Alfred Nobel, schwedische Erfinder un Industriälle 1870: Ernst Tappolet, Schwyzer Romanischt 1874: Henri Guisan, Schwyzer General 1917: Dizzy Gillespie, US-amerikanische Jazzmusiker 1923: Aenne Franz, dytschi Dialäktdichteri 1949: Benjamin Netanjahu, israelische Bolitiker 1963: Thomas Poreski, dytsche Bolitiker 1968: Kerstin Andreae, dytschi Bolitikeri 1841: Aloys Wilhelm Schreiber, dytsche Brofässer fir Eschteetik, Schriftsteller un Raisebuechautor 1907: Benno Schwabe, Schwyzer Verleger 1962: Rudolf Bernhard, e Schwizer Schauspiiler 2010: Loki Schmidt, dytschi Botanikeri un Naturschitzeri 2014: Victor Erne, Generaldirektor vu dr Schwyzerische Kreditaastalt 2016: Manfred Krug, dytsche Schauspiiler 2020: Ulrich Fischer, dytsche Theolog un evangelische Landesbischof Commons: 21. Oktober – Sammlig vo Multimediadateie
Dr 22. Oktober isch dr 295. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 296. in Schaltjohr), dodermit blybe no 70 Däg bis zum Änd vum Johr. 741: Wo dr Karl Martell gstorben isch, wird s Frankeriich under syne Söön Pippin und Karlmann ufdeilt; de Karlmann chunt Auschtrie, Alemannie und Thüringe über, dr Pippin Neuschtrie, Burgund und d Provence. 1845: Di erscht Yysebahnstrecki im Chenigrych Wirttebärg zwische Cannstatt un Ondertirke wird ufgmacht. 1940: Bi dr Wagner-Bürckel-Aktion wären iber 6.000 Juden us dr Saarpfalz un us Bade vu dr Nationalsozialiste in s Lager Camp de Gurs z Frankrych deportiert. 1990: Turkmenistan verchindet d Suveränitet vu dr ufgleste Sowjetunion. 2006: D Tessiner Gmaine Aquila, Campo, Ghirone, Olivone un Torre fusioniere zue Blenio. Bignasco un Cavergno fusioniere mit Cevio. 1688: Nadir Schah, Schah vo Persie vo 1736 bis 1747 1729: Johann Reinhold Forster, dytsche Naturwisseschaftler un Entdecker 1809: Volney Howard, US-amerikanische Bolitiker 1844: Sarah Bernhardt, franzesischi Schauspiileri 1811: Franz Liszt, eschtrychisch-ungarische Pianischt un Komponischt 1882: Hermine Maier-Heuser, dytschi Schriftstelleri 1910: Maurice Zermatten, Schwyzer Schriftsteller 1913: Hans-Peter Tschudi, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot 1919: Doris Lessing, britischi Schriftstelleri 1921: Georges Brassens, franzesische Chansonnier un Dichter 1929: Ida Schöpfer, Schwyzer Skirännlaiferi 0741: Karl Martell, fränkische Huusmaier 1519: Bruno Amerbach,
Crystal Palace stoot für: e Kwardier z London en ehemoolige Basketballveräin vo dr British Basketball League e Fuessballveräin vo dr änglische Football League Championship e Fuessballveräin vo dr amerikanische USL Second Division s Geböid für d Wältusstellig 1851 z London s Geböid von ere äänlige Usstellig z New York City, 1853 e Sport- und Liichtathletikstadion z London e Sänder im Londoner Kwardier Bromley dr Spitzname für e NORAD-Komplex z Cheyenne Mountain, Colorado, USA e Rennstrecki z London
Dr Crystal Palace (dütsch „Kristallbalast“) isch en Usstelligsgeböid, wo dr britisch Archidekt Joseph Paxton bsundrigs für die ersti Wältusstellig 1851 z London (Great Exhibition) entworfe und dr Charles Fox baut het. Es isch im viktorianische Baustil im Hyde Park baut worde und wo d Wältusstellig ume gsi isch het mä s uf Sydenham in s Londoner Kwardier Lewisham versetzt, het s e bitz vergröösseret und 1854 wider eröffnet. Es isch ganz us Iisedreeger und Glaasblatte konstruiert gsi und vo doo isch dr Naame Crystal Palace cho, wo s Satiremagazin Punch für en erfunde het. 1936 isch dr Crystal Palace im en Brand vollkomme zerstöört worde. Patrick Beaver: The Crystal Palace. A Portrait of Victorian Enterprise. Phillimore, Chichester 1986, ISBN 0-85033-622-8. Wolfgang Friebe, Manfred Kahlert (Illustrator): Vom Kristallpalast zum Sonnenturm Die Kulturgeschichte der Weltausstellungen [1851–1970], Edition Leipzig, Leipzig 1983 (ohne ISBN, englischsprachige Ausgabe: Buildings of the World Exhibitions übersetzt von Jenny Vowles und Paul Roper). Chup Friemert, Philip Henry Delamotte: Die Gläserne Arche. Kristallpalast London 1851 und 1854. Verlag der Kunst, Dresden 1984 (DDR-Originalausgabe, ohne ISBN), Prestel, München 1988, ISBN 3-7913-0675-8 („Lizenzausgabe für Bundesrepublik Deutschland, Berlin (West), die Schweiz und Österreich“). Susanne Kippenberger: Der Palast der Monarchie. In: Der Tagesspiegel vom
De Schärmuuser isch e Person, wo Schärmüüs jagt. Früener sin d'Schärmüüs noh vill zahlrycher gsi, usserdem hät s'Burè noh èn vil grösserè Stellèwert ka. D'Schärmüüs sin dorum als Schädling massiv bekämpft worrè. D'Spezialischtè für sell Bekämpfè sin d'Schärmuuser gsi. Für jedi Schärmuus hät d'r Schärmuuser è klyni Fangprämiè chriègt, wenn er d Schwänz vo dè Schärmuus abgää hèt, sèllèwäg sait mò sèllèrè d Schwanzprämiè. Nadürlich hät m'r mit sellènè Schärmüüs nüt mee aafangè chönnè, dorum isch d Schwanzprämiè so chly gsi. En Schärmuuser isch deshalb unter allènè Jäger als zimli gring aagluegèt worrè. Hützdaag (Stand: März 2019) git s datsächlich no aktivi Schärmuuser i dè Alemannia, z. B. z Buèchbärg. Vo sèllèm Schärmuuser git s èn Stellèbeschryb. Èn Schärmuuser hèt als Wärchzüg Schärmuusfallè, Schuuflè un Markyrungsschteckè dèby, wenn er übber d Flur schliicht, um Schärmuushüüfè z findè. Früè am Morgè stellt dè Schärmuuser d Muusfallè, idèm er èn Stugg vum Gang unter m Huufè freylegè duèt, un dört d Fallè stellt. Aaschlièßend deggt dè Schärmuuser s Loch zuè un markyrt s mit ènèm Steckè. Um d Mittagszit ummè sammlèt dè Muuser diè dotè Müüs widder y un schniidèt dè Schärmüüs für d Prämiè dè Schwanz ab. Für jeddè Schwanz git
Dr Jakob Ludwig Felix Mendelssohn Bartholdy (* 3. Februar 1809 z Hamburg; † 4. Novämber 1847 z Leipzig) isch e dütsche Komponist, Pianist und Organist gsi. Er gältet as äine vo de bedütendste Musiker vo dr Romantik, as dr erst Dirigänt, wie men en hüte kennt, uf dr ganze Wält, as Gründer vo dr erste Muusighochschuel z Dütschland und as „Apostel“ vo de Wärk vom Händel und vom Johann Sebastian Bach. Dr Felix Mendelssohn Bartholdy isch us dr woolhabende bürgerlige jüüdische Familie Mendelssohn choo, und si Groossvater isch dr bedütend Filosoof und Ufkläärer Moses Mendelssohn gsi. Dr Felix und sini Gschwüsterte si aber dauft und protestantisch ufzooge worde. D Familie isch uf Berlin züüglet und d Chinder häi e gueti musikalischi Erziejig überchoo. 1818 isch dr Felix zum erste Mol öffentlig ufdräte, zwäi Joor druf het er afo komponiere. 1821 het er dr Goethe und dr Carl Maria von Weber, kennegleert im Joor druf dr Ludwig Spohr. 1825 isch er mit em Vater uf Bariis und het dört dr Gioachino Rossini und dr Giacomo Meyerbeer droffe. Dr Mendelssohn het e Chor gründet zum d Chorwärk vom Johann Sebastian Bach , wo denn fast ganz umbekannt gsi isch, studiere, und er
Dr 23. Oktober isch dr 296. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 297. in Schaltjohr), dodermit blybe no 69 Däg bis zum Änd vum Johr. 0042 v. Chr.: In dr Schlacht bi Philippi verliere d Caesar-Attetäter Brutus un Cassius mit ihre Heer gege d Verbänd vum Triumvirat unter em Oktavian un em Marcus Antonius. 1924: Dr Walter Baade entdeckt dr Aschteroid (1036) Ganymed. 1955: Bi dr Volksabstimmig lähnt d Bevelkerig vum Saarbiet s Europäisch Saarstatut ab. In dr Folg dritt dr Minischterbresidänt Hoffmann zruck un s Saarland wird am 1. Jänner 1957 in d Bundesrepublik Dytschland yyglideret. 1958: Im franzesische Magazin Spirou vereffetligt dr Zaichner Peyo zum erschte Mol e Comic mit dr Schlimpf in ere Näberoll. 1796: Stefano Franscini, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot 1854: Heinrich Morf, Schwyzer Romanischt 1925: Horst Junker, dytsche Unternämer un Kommunalbolitiker 1949: Bernhard Goldschmidt, dytsche Dialäktdichter 1954: Heidi Knoblich, dytschi Schurnalischti un Schriftstelleri 1963: Liseron Boudoul, franzesischi Schurnalischti 1970: Andrea Tagwerker, eschtrychischi Rännschlittleri 1913: Florian Melcher, Schwyzer Romanischt 1989: Marcel Luipart, elsässische Choreograf un Dänzer 1984: Gottfried Schafbuch, dytsche Dialäktdichter un Haimetforscher 2020: Christel Peschke, dytschi Schauspiileri Commons: 23. Oktober – Sammlig vo Multimediadateie
Dr 24. Oktober isch dr 297. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 298. in Schaltjohr), dodermit blybe no 68 Däg bis zum Änd vum Johr. 1531: In dr Schlacht am Gubel, dr letschte Schlacht im Zweete Kappelerchrieg, zwische dr katholische un dr reformierte Ort vu dr Alte Aidgnosseschaft sige d Katholiken iber d Ibermacht vu dr Proteschtante. 1648: Dr Weschtfälisch Fride, wu z Münster un z Osnabrück verhandlet woren isch, wird unterzaichnet. Dodermit ändet dr Dryssgjehrig Chrieg. 1851: Dr William Lassell entdeckt dr Umbriel, e Mond vum Uranus. 1964: S britisch Protektorat Nordrhodesie wird as Sambia unabhängig. 1995: Di birmesisch Fridesnobelbrysdregeri Aung San Suu Kyi wird vu dr Militärdiktatur unter Huusarräscht gstellt. 1734: Anna Göldi, di letscht Frau, wu mer z Europa wäge Häxerei hiigrichtet het 1802: Johannes Kettiger, Schwyzer Pädagoog 1824: John Hancock, US-amerikanische Bolitiker 1838: Emil Frey, Schwyzer Bolitiker un Bundesrot 1856: Yu Gil-jun, koreanische Bolitiker un Unabhängigkaitsaktivischt 1927: Gilbert Bécaud, franzesische Chansonnier 1928: Otti Wilmanns, dytschi Botanikeri 1933: Rainer Stadelmann, dytsche Egyptolog 1938: Marron Curtis Fort, US-amerikanische Germanischt un Saterfrisischforscher 1940: Jossi Sarid, en israelische Noochrichde-Kommentator und Politiker 1973: Levi Leipheimer, US-amerikanische Radrännfahrer 1725: Alessandro Scarlatti, italienische Komponischt 1930: Paul Appell, e französische Mathematiker 1951: Joseph Rossé, elsässische
In dr Johr 1914 bis 1923 isch im Osmanische Rych s zuen Völkermord an de Pontosgrieche (noigriech. Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου Genoktonia ton Ellinon tou Póntou Zwiebelfisch 393-Γ-Grek 3B5-ε-Grek 3BD-ν-Grek 3BF-ο-Grek 3BA-κ-Grek 3C4-τ-Grek 3BF-ο-Grek 3BD-ν-Grek 3AF-ί-Grek 3B1-α-Grek 20 3C4-τ-Grek 3C9-ω-Grek 3BD-ν-Grek 20 395-Ε-Grek 3BB-λ-Grek 3BB-λ-Grek 3AE-ή-Grek 3BD-ν-Grek 3C9-ω-Grek 3BD-ν-Grek 20 3C4-τ-Grek 3BF-ο-Grek 3C5-υ-Grek 20 3A0-Π-Grek 3CC-ό-Grek 3BD-ν-Grek 3C4-τ-Grek 3BF-ο-Grek 3C5-υ-Grek 20 27 27 47-G-Latn 65-e-Latn 6E-n-Latn 6F-o-Latn 6B-k-Latn 74-t-Latn 6F-o-Latn 6E-n-Latn 69-i-Latn 61-a-Latn 20 74-t-Latn 6F-o-Latn 6E-n-Latn 20 45-E-Latn 6C-l-Latn 6C-l-Latn 69-i-Latn 6E-n-Latn 6F-o-Latn 6E-n-Latn 20 74-t-Latn 6F-o-Latn 75-u-Latn 20 50-P-Latn F3-ó-Latn 6E-n-Latn 74-t-Latn 6F-o-Latn 75-u-Latn 27 27; uf türkisch Rum Kırımı oder Pontus soykırımı) chuu. Im Erschte Wältchrieg un dr Johr dernoo het d Regierig vum Osmanische Rych d Verfolgig vu griechische Yywohner aagordnet, s isch zue Massaker chuu, Deportatione mit Dodesmärsch un schließli zur Verdryybig vu däne, wu iberläbt hän. No verschidene Quälle sin doderby mehreri hunderttausend osmanischi Grieche um des Zyt um s Läbe chuu. E Dail vu dr Iberläbende un Flichtling, vor allem vu sällene in dr eschtlige Provinze (Vilâyets), sin in s benochbart Russisch Rych gflichtet. Noch em Griechisch-Türkische Chrieg 1919 bis 1922 sin di maischte Grieche im Osmanische Rych unter dr Bedingige vum
Dr 25. Oktober isch dr 298. Dag vum Gregorianische Kalender (dr 299. in Schaltjohr), dodermit blybe no 67 Däg bis zum Änd vum Johr. 0732: Dr fränkisch Huusmaier Karl Martell stoppt in dr Schlacht vu Tours un Poitiers s Vordringe vu dr Mauren uf Europa. 1415: Im Hundertjehrige Chrieg siigt dr Heinrich V., dr Chenig vu Ängland, dur dr Yysatz vu Langbogeschitze iber e fascht dopplet so groß Heer vu dr Franzosen in dr Schlacht vu Azincourt. 1823: Z Wien wird d Oper Euryanthe vum Carl Maria von Weber urufgfiert. 1990: Kasachstan verchindet syni Suveränitet vu dr Sowjetunion. 2009: D Tessiner Gmaine Borgnone, Intragna un Palagnedra fusioniere zue Centovalli. D Gmaine Bruzella, Cabbio, Caneggio, Morbio Superiore, Muggio un Sagno fusioniere zue Breggia. 1776: Johannes Merz, Schwyzer Mundartschriftsteller 1881: Pablo Picasso, spanische Moler un Bildhauer 1895: Levi Eschkol, israelische Politiker 1897: Walter Füsslin, dytsche Psychiater un Dialäktdichter 1911: Karl Kurrus, dytsche Haimetdichter 1930: Rudolf Engler, Schwyzer Sproochwüsseschaftler 1942: Elsbeth Sigmund, Schwyzer Schauspileri 1949: Idir, algerische Musiker 1963: Mike Müller, Schwyzer Schauspiler 1968: Claudia Sabine Meier, Schwyzer Transgender-Aktivischti 1400: Geoffrey Chaucer, änglische Dichter 1760: Georg II., britische Chenig 1871: Johann Rudolf Merian, Schwyzer Mathematiker un Bolitiker 1919: Eugène Ruffy, Schwyzer Bolitker un
De Kernè Hans (* 22. Juni 1945 z Stüèlingè als Hans Kern; † 16. Mai 2013 z Stüèlingè) isch èn stylprägendè Fasnächtler, Mundartdichter und Naturkundler z Stüèlingè gsi. Grufè worrè isch er fascht nu Schärmuuser. Ufgwachse isch de Kernè Hans as ainzige Sohn vu de Bäckersfamilie Kern, wo im domolige Gaschthus Kranz i dè Stüèlingèr Understadt ihr Gschäft gha hèn. Johre lang isch er für d Stüèlingèr Stadtvowaltong Waibel gsi und hèd ihri Poscht vodailt. Dè Schärmuuser isch zvorderscht i dè Röllimusig z Stüèlingè als Präsident (Oberrölli), Fahnè- un Schällebaumträger z Gang gsi. Er hät diè Guggèmusig-artigi Formation anno 1962 mit is Lebè grufè un isch Zyt sines Lebèns dè Dätschmeischter i sellem Huufè gsi. Nebbeby isch er Hästräger vo de Stüèlingor Narrèzunft gsi und hät als Pumuckl vokleidet sin närrischè Johresrückblick vordrait. Sini Paraderollè isch dè Hochwürdè gsi, dè närrische Pfarrer, wo diè Trauerzeremonie vo dè hochheiligè Fasnet vollzogè un noch dè Vobrennig vom Bög dè närrische Seggè gä hèt. Bi dè Trauerzeremony isch er vo drei närrischè Minischtrantè unterschtützt worrè. D'Minischrantè hän dodèby warmes Wasser, kaaltes Wasser un „Weihrauch“ (Rauch von èmè Stumpè) vodeilt. S'Brivileg vo sinè Hochwürdè isch d'Schnörrè voll Messwy gsi, um d'Stimmbänder z'ölè. Legendèr sin