rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Fritz Hauser (* 29. Merz 1953 z Baasel) isch e Schwizer Schlaagzüüger und Komponist. Mit sine Solo-Brojekt het er „nöiji Rüüm in dr Perkussionsmuusig ufdoo“ und e wichdige Schritt zur Entwigglig vom Schlagzüüg vom Rhüthmusgrät zum äigeständige Instrumänt gmacht. Dr Hauser het am Konservatorium z Baasel klassischs Schlaagzüüg studiert. Vo 1972 bis 1980 het er zur Artrock-Grubbe Circus ghöört, isch mit ere uf internazionali Turneä gange und het vier Album ufgnoo. Denn het er mit dr Grubbe Blue Motion gschafft, aber au mit Ansambls im Beriich vo dr Alte Musik und vo dr Awanggarde. 1983 isch er zum erste Mol mit e Solo-Brogramm ufdrätte (CD Solodrumming), wo e ganze Oobe gfüllt het, und isch uf internazionali Turnee gange. Es si no mee Solo-Brogramm cho und Brojäkt für Schlaagzüüg und Perkussion, wo dr Hauser uf dr ganze Wält ufgfüert het. Er het Arbäite mit dr Dänzere und Choreografin Anna Huber gmacht und mit em Archidekt Boa Baumann. Es si Komposizioone für Schlaagzüügansambls und -soliste entstande, Klanginstallazioone in dr Therme Vals, im Castel Burio, im Archidektuurmuseum Baasel, und Film, Radiohörspiil und Lääsige. Dr Hauser isch au für spektakuläri Freiluft-Groossbrojekt bekannt. Uf em Gebiet vo dr improvisierte Muusig spiilt er mit vile
Dr Urs Blindenbacher (* 22. April 1953) us em baaselbietische Oberwil BL isch e Schwizer Veraastalter vo Dschääskonzärt. Dr Blindenbacher schafft im Hauptbruef as Leerer für Dütsch und Gschicht am Gümnasium z Liestel. Nääbebi isch er au Theaterpedagoog und veraastaltet Konzärt. Er het im domoolige "Jazz-Workshop am Totentanz" e baar Konzärt organisiert und denn "Jazz in Basel" gründet. 1990 isch dr Veräin "Jazz by Off Beat" gründet worde, wo jede Früelig s internazionale Dschääsfestival Baasel organisiert het, und sit em Aafang vo de 2000er Joor mit dr Dschäässchuel Baasel zämmeschafft. D Stifdig Jazzfestival Basel het 2012 dr Verdraag vom Blindenbacher as künstlerischem Läiter nit ernöijeret, und dä het d Offbeat Concert GmbH gründet, wo denn s Basler Dschääsfestiwal 2013 organisiert het. Für sis Angaaschemang für e Dschääs het dr Blindenbacher 2007 dr Kulturbriis vo dr Stadt Baasel überchoo. D Website vo dr Offbeat Concert GmbH (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[3] [4] Vorlage:Toter Link/www.offbeat-concert.ch Mediemiddäilig vom Baasler Regierigsroot vom 11. Septämber 2007, abgrüeft am 5. Januar 2014 Schweiz am Sonntag (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.schweizamsonntag.ch, Usgoob vom 21.10.2012, abgrüeft am 5. Januar 2014 Radio Swiss Jazz: Interwiuu vo dr Dorothea Gängel mit
S Dschääsfestiwal Baasel isch en internazionaali Muusigveraastaltig, wo jeedes Joor im Früelig in dr Schwizer Stadt Baasel stattfindet. Im Februar 1976 het "Jazz in Basel" under dr Läitig vom Urs Blindenbacher in dr Baasler Safrezumft en ersts Dschääskonzärt organisiert, mit em Posuunist Albert Mangelsdorff. In de Joor druf, wo d Safrezumft z chlii worde isch, häi d Konzärt in gröössere Sääl stattgfunde, im Stadttheater, in dr Muusigakademii, im Stadtcasino Basel, im Volkshuus, im Burghof Lörrach, im Kunstmuseum Baasel und im bird's eye jazzclub. Denn si si vo Jazz in Basel/OFF BEAT und dr Dschäässchuel Baasel zämme under em Leibel «JAZZ BY OFF BEAT/JSB» organisiert worde mit em Blindenbacher as künstlerischem Läiter. 2012 het d Stifdig Jazzfestival Basel dr Verdraag vom Blindenbacher nüm ernöijeret, wil si s finanzielle Risiko nüm uf sich het welle nee. Dr Blindenbacher het denn d Off Beat Concert GmbH gründet, wo s Konzärt 2013 organisiert het. D Website vo dr Offbeat concert GmbH (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[3] [4] Vorlage:Toter Link/www.offbeat-concert.ch Mediemiddäilig vom Baasler Regierigsroot vom 11. Septämber 2007, abgrüeft am 5. Januar 2014 Schweiz am Sonntag (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.schweizamsonntag.ch, Usgoob vom 21.10.2012, abgrüeft am
D Antoinette Eckert (* 13. März 1956 z Basel) isch e Schwiizer Politikerin (FDP). D Eckert het im Aaschluss an d Schuel en Usbildig zur Telegrafischtin z Bärn und z Biu gmacht. Aaschlüssend het si bruefsbegleitend e KV-Lehre absolviirt und als Fernmeldesekretärin bi de Chreistelefondirektion PTT z Züri gschaffet. Wegem Bruef vom Maa het si vo 1983 bis 1887 z Caracas gläbt, aschlüssend bis ins 1992i z Barcelona. Ändi 1992 isch si mit de Familie zrück in d Schwiiz cho und läbt sither z Wettige. Sit em 2009i isch d Antoinette Eckert Grossrötin im Kanton Aargau. Vo 2000 bis 2017 isch si Gmeindrötin z Wettige gsi, davo di letschte viir Johr als Frau Vizeammaa. S Amt het si uf de 1. Jänner 2014 vom Heiner Studer übernoh und Ändi 2017 an de Markus Maibach abgeh. Si isch Mitgliid vom Stiftigsrot vom Kurtheater Bade-Wettige, vo de Kulturwägstiftig Bade-Wettige-Noiehof und vo de Eduard Spörri-Stiftig Wettige. Website vo de Antoinette Eckert Portrait uf de Website vo de Gmeind Wettige Site im Grosse Rot Aargau Vizeammann Antoinette Eckert tritt nicht mehr zur Wahl an (Memento vom 1. Juni 2017 im Internet Archive) Artikel uf badenertagblatt.ch vom 1. Juni 2017 http://www.moneyhouse.ch/p/eckert_antoinette-3214669/index.htm
De Buhlbachsee isch en Karsee im nördliche Schwarzwald, wo sit em 1. Jänner 2014 zum Nationalpark Schwarzwald ghört. De See ligt südöschtlich vom Schliffkopf im Buhlbachtal. Ma cha uf verschidnige Wäg zum See wandere und zwar vom Kniebis, vo Baiersbronn-Obertal oder vo de Schwarzwaldhochschtross her. De See isch numme öppe 150 Meter breit und fascht rund. Numme an de Nordoschtsite, wo de Buhlbach de See duet verlah, isch er "usbüület". Im See isch e grossi Insle, wo öppe 100 uf 100 Meter gross isch. Uf dere Insle wachse Birke. Wi alli Karseee, isch de Buhlbachsee, durch en Gletscher entschtande. Bi de letschte Iisziit, wo im Schwarzwald vor öppe 10'000 Johr vorbi gsi isch, isch er "übrig" blibe. Commons: Buhlbachsee – Sammlig vo Multimediadateie de Buhlbachsee uf schwarzwaldhochstrasse.de (Memento vom 20. Jänner 2014 im Internet Archive) „Buhlbachsee im Nationalpark Schwarzwald“ uf schwarzwald-informationen.de 48.5007148.244606Koordinate: 48° 30′ 2,6″ N, 8° 14′ 40,6″ O
47.7486117.317278Koordinate: 47° 44′ 55″ N, 7° 19′ 2,2″ O DMC (Dollfus-Mieg & Cie) ìsch a Textil-Firma wo ànna 1746 z Milhüüsa grìnda worra ìsch, un wo ìn dr Entwìcklung vu dr Stàdt wìchtig gsìì ìsch. D Gschìcht vu dr Firma ìsch ang verbunda mìt dr Gschìcht vu da großa Fàmìlia wo üs Milhüüsa a wìchtiga ìnduschtriella Stàdt gmàcht han: Dollfus, Mieg, Koechlin un Engel. Vor ìhra Vereinigung mìt em Frànkrìch ànna 1798, ìsch d Stàdt Milhüüsa a frèia Republik gsìì. Ìm Frànkrìch ìsch sallamols (vu 1868 bis 1759) d Stoffdruckarèi ìn dr „indiennes“-Àrt verbotta gsìì, so hàt Milhüüsa a Vorteil ìwer d frànzeescha Städta ghàà, un d Stoffdruckarèi vu „indiennes“ hàt sìch z Milhüüsa güet entwìckelt. (Ànna 1792 sìn àwer hoocha Zollrachta zwìscha Milhüüsa un s Frànkrìch igrìchta worra, un s milhüüser kommerziella Betrìeb war ìn großer Gfohr gsìì, wenn's dia Vereinigung nìt gaa hat.) Ànna 1764 hàt dr Jean Dollfus (* 1729; † 1800), wo ìn dr Stoffdruckarèi „Hartmann“ gschàfft hàt, sina Àrwet verloo fer sina eigena Unternamma z grìnda: „Dollfus & Hofer“. Ànna 1777 ìsch d Firma uf „Jean Dollfus“ umtaift worra, wial Mìtàrweiter dervu gànga sìn. Dernawa hàt dr Daniel Dollfus (* 1769; † 1818), dr zweit
In de Lischte vo de bisherige Grossrotspräsidentinne und -präsidente im Aargau sind alli Manner und Fraue ufgführt, wo emol de Grossi Rot präsidiert hei. Si sind in de Regle für eis Johr gwählt worde, sind in dem Johr de höchschti Aargauer und leite d Sitzige vom Aargauer Kantonsparlament. Z beachte isch, dass s Gschäftsjohr vom Grosse Rot bis ins 2013i im März aagfange het und s Gschäftsjohr sit em 2014 mit em Kalenderjohr duet überiistimme. D Vreni Friker-Kaspar isch allso numme 9 Mönet Präsidentin vom Grosse Rot gsi. Lischde uf de Website vom Aargauische Grosse Rot
Dr Mohismus oder Moism (chin. 墨家, Mòjiā) isch a chinesischi Filosofii, wo d Aahänger vom Mozi (wo au as Mo Tzu (Meister Mo), latinisiert as Micius bekannt isch, 470 bis öbbe 391 v. d. Z.) entwigglet häi. Dr Mohismus het sich öbbe zur gliiche Zit afo entwiggle wie dr Konfuzianismus, dr Daoismus and dr Legalismus, und isch äini vo de vier wichdigste filosofische Schuele in dr Zit vo de Früeligs- und Herbstannale (vo 770 bis 480 v. d. Z.) und dr Zit vo de Stritende Riich (vo 479 bis 221 z. d. Z.) gsi. Dr Mohismus (墨 Mo) isch denn as dr wichdigst Riwal vom Konfuzianismus (儒 Ru) aagluegt worde. D Qin Dünastii, wo China im Joor 221 v. d. Z. gäinigt het, het dr Legalismus zu iirer offizielle Filosofii gmacht und het die andere filosofische Schuele underdruggt. D Han Dünastii, wo noch ere choo isch, het dr Konfuzianismus zur offizielle Staatsfilosofii gmacht, und so isch s au bi de mäiste spöötere Dünastie gsi, au wenn dr Daoismus und spööter dr Buddhismus im Lääbe und Dängge vo de Chinese spööter au e groossi Rolle gspiilt häi. Dr Mohismus hingege isch as e filosofischi Schuel braktisch verschwunde und Mohistischi Büecher si
Hellenebund isch e modärni Bezäichnig für d Symmachii, wo 481 v. d. Z. vo meerere freie griechische Poleis zur Abweer gege s Riich vo de Perser gründet worde isch. Im Ganze si 31 griechischi Stedt Mitgliid gsi, usser Athen, Sparta und Korinth alli eender umbedütend. Wichdigi Stedt und Gebiet wie Argos, Thebe, Thessalie und die italische Grieche häi nid mitgmacht. Noch de Siig in de Schlachte vo Salamis (480 v. d. Z.), Plataiai (479 v. d. Z.) und Mykale (479 v. d. Z.) het sich s Bündnis, wo formal under dr Füerig vo Sparta gstande isch, afo uflööse. Wil sich d Spartaner gwäigeret häi, dr Schutz vo de Grieche in Chläiasie z übernee, isch s 478/77 v. d. Z. zum Hegemoniiwäggsel vor Byzanz choo und zur Gründig vom attische Seebund, wo vo Athen aagfüert worde isch. Das isch dr Aafang vo dr Riwalidäät zwüsche Athen und Sparta gsi, wo schliesslig zum Peloponnesische Chrieg gfüert het. Hans-Joachim Gehrke, Helmuth Schneider (Hrsg.): Geschichte der Antike. Ein Studienbuch. Stuttgart 2006, S. 146-147. ISBN 3476020746. Karl-Wilhelm Welwei: Das klassische Athen. Demokratie und Machtpolitik im 5. und 4. Jahrhundert. Darmstadt 1999, ISBN 3896781170.
Die meerdäägigi Schlacht bi de Thermopyle het am Aafang vom Zwäite Perserchrieg, vermuetlig um e 11. August 480 v. d. Z. ume, stattgfunde. D Thermopyle si en Ängbass zwüschen em Kallidromos-Gebirg und em Golf vo Malia gsi und häi groossi strategischi Bedütig ghaa. In dr Antike isch dr Ängbass im Durchschnitt 15 Meter bräit gsi an de bäide ängste Stelle nume e baar Meter. Sithär isch s Gebiet versandet und isch hüte meereri Kilometer bräit. 480 v. d. Z. isch e groossi persischi Armee under em Köönig Xerxes I. vor däm Ängbass gstande. Si isch seer vil gröösser as die griechischi Armee gsi. D Perser häi mit dr Hilf vom ene griechische Verrööter e Wääg um d Thermopyle ume gfunde und häi schliesslig d Grieche chönne in d Chlammere nee und zruggdriibe. Im spartanische Köönig Leonidas sini dreihundert Hoplite und e baar Hundert us andere Stedt si bi de Thermopyle bliibe und häi dr Rückzuug vo de mäiste andere Grieche mööglig gmacht, si si aber schliesslig alli im Kampf umchoo. Dr Xerxes I. het denn gege Athen chönne marschiere. Dr Themistokles het d Stadt lo ewakuiere und d Perser häi sä blünderet und zerstöört. In de Schlachte bi Salamis und
f9f10f8 Salamis (altgriech. und Katharevousa Σαλαμίς, noigriech. Salamina Σαλαμίνα Zwiebelfisch 27 27 53-S-Latn 61-a-Latn 6C-l-Latn 61-a-Latn 6D-m-Latn 69-i-Latn 6E-n-Latn 61-a-Latn 27 27 20 3A3-Σ-Grek 3B1-α-Grek 3BB-λ-Grek 3B1-α-Grek 3BC-μ-Grek 3AF-ί-Grek 3BD-ν-Grek 3B1-α-Grek F. Sg., au Koulouri ‚Kringel‘ – noch dr Gstalt vo dr Insle) isch en Insle im Saronische Golf, won e Sitenarm vo dr Egeis isch, zwäi Kilometer vor dr Küste vo Piräus und gliichzitig e Gmäind in dr Region Attika. D Gmäind isch bi dr Verwaltigsreform 2010 us de Gmäinde Salamina und Ambelakia bildet worde, wo iirersits 1997 us dr Fusion vo chliinerere Gmäinde entstande si. Uf Salamis lit hüte s Hauptkwardier vo dr griechische Milidäärflotte. Salamis isch bekannt wäge dr Seeschlacht vo Salamis im Joor 480 v. d. Z., wo e Däil vo de Perserchrieg gsi isch. Die griechischi Flotte vom Themistokles het d Flotte vom persische Köönig Xerxes I. besigt. D Resultaat vo dr Volkszellig 2011 bim Griechische Statistische Amt ELSTAT Archivlink (Memento vom 13. Novämber 2011 im Internet Archive)
Dr Naame Salamis bezäichnet: e Gstalt in dr griechische Müthologii en Insle und Gmäind bi Athen en antiki Stadt uf Züpere s Titularerzbistum Salamis d Reederei Salamis Lines, wo RoRo-Schiff von ere und früener au Fäärene Piräus und Züpere verbinde e Zerstöörer vo dr griechische Marine im Zwäite Wältchrieg e Seeschlacht in dr griechische Gschicht zwüsche de Grieche und de Perser
Dr Burghof isch e Kultur- und Veraastaltigszentrum z Lörrach in Südbaade. Er isch über d Region uuse bekannt worde wäge sinere Archidekduur, wo vo de Baasler Archidekde Wilfrid und Katharina Steib entworfe worde isch und wo sich mit sinere zitgenössische Kunst im und am Bau in die historisch gwaggseni Altstadt vo Lörrach iifüegt. Noch zwäi Joor Baue isch dr Burghof Lörrach am 6. Novämber 1998 eröffnet worde und het d Funkzioone vom ene Kultur- und Veraastaltigszentrum übernoo, wo bis denn die alti Stadthalle usgüebt het. Dr Naame Burghof erinneret draa, ass dr Bau uf eme historische Blatz stoot, dört wo d Lörracher Burg gsi isch, bis si im Joor 1638 zerstöört worde isch. Das isch e chliises Wasserschloss gsi, wo mä mit em "Stettener Schlössli" oder em Wasserschloss Inzlige cha vergliiche. Commons: Burghof Lörrach – Sammlig vo Multimediadateie d Website vom Burghof Lörrach 47.6108333333337.6592777777778Koordinate: 47° 36′ 39″ N, 7° 39′ 33,4″ O
Suisse (franz.) stoot fir d Schwyz HD suisse, Färnsehprogramm vu dr SRG SSR idée suisse Suisse 4, Färnsehprogramm vu dr SRG SSR Suisse Occidentale, e eemooligi schwyzerischi Yysebaangsellschaft Suisse romande, d Biet vu dr Schwyz, wu Franzeesisch gschwätzt wird Suisse, e franzeesischi Gmai z Lothringe
D Seeschlacht vo Salamis het am 29. Septämber (noch andere Kwelle am 23., 24. oder 25.; s exakte Datum isch umstritte) 480 v. d. Z. zwüsche Grieche und Perser bi Salamis stattgfunde, ere Insle in dr Nööchi vo Athen. D Grieche häi die persischi Flotte entschäidend gschlaage und eso dr Rückzuug vo de Perser us Griecheland erzwunge. Die Schlacht isch äini vo de bedütendste Seeschlachte im Middelmeerruum in dr Antike. Im August vom Joor 480 v. d. Z. si d Perser in Griecheland iigfalle und häi d Spartiate und anderi Verbündeti in dr Schlacht bi de Thermopyle gschlaage, und gliichzitig het sich die attischi Flotte noch dr dreidäägige, unentschiidene Schlacht bi Artemision an dr Nordsite vo Euböa in Richdig Athen müesse zruggzie. Dr Xerxes het Athen, wo dr Themistokles het lo ewakuiere, und d Landschaft Attika drumume bsetzt und verwüestet. Die mäiste Grieche häi sich denn welle uf d Verdäidigung vom Isthmus vo Korinth konzentriere, wo aber d Perser die griechischi Flotte iigschlosse häi, häi d Grieche iiri 380 Schiff für e Kampf barat gmacht und si usgfaare. In dr Schlacht häi si e groosse Däil vo de persische Schiff versänkt und e Hufe Perser, drunder dr Fäldher Ariabignes si
In dr Schlacht bi Plataiai (altgriech., latiinisch Plataeae) in Böozie het e Bündnis vo Grieche die persischi Armee under em Fäldher Mardonios im Summer 479 v. d. Z. gschlaage. Zämme mit dr Vernichdig vo dr Flotte vom persische Groossköönig bi Salamis het dr Siig bi Plataiai s Ändi vo de persische Versüech, Griecheland z eroobere, bedütet. Über d Schlacht sälber wäiss mä nüt Gnaus. Es wird verzellt, ass d Grieche bim ene erste Aagriff vo de Boogeschütze aaghalte worde si, denn im ene zwäie Aagriff zu de persische Räije cho si. Sicher isch, dass dr Pausanias de Athener under em Aristides uf em lingge Flügel dr Befeel gee het, sich e chli gege hinde zruggzzie, dass die aber witer aagriffe häi und eso e Lugge in dr griechische Falanx entstande isch. Dr Mardonios het mit duusig Riiter därt aagriffe, isch aber vo de Spartiate under em Pausanias, aaghalte worde und gfalle. D Perser häi denn glaubt, ass d Schlacht verloore sig und häi afo flüchte. D Perser häi sich uf Asie zruggzooge, d Griechestedt an dr chläiasiatische Küste häi sich vo dr persische Oberherschaft freigmacht und si im Attische Seebund biidräte, wo Athen 477 v. d. Z. gründet het. Es
D Barbara Terpoorten isch e Schwyzer Schauspileri. D Terpoorten isch z Brig ufgwachse. Ihri Uusbildig het si vu 1996 bis 2000 z Züri an dr Theater Hochschuel gmacht. Derno het si verschideni Engaschmänt in dr Schwyz un z Dytschland ghaa, unter anderem am Schauspiilhuus Züri, am Maxim Gorki Theater Berlin un am Schauspiilhuus Hamburg. Vu 2000 bis 2009 isch si Miglid vu dr Chinschtlergruppe «400asa» gsii. Mit em Rolf Hermann un em Daniel Imboden het si d Theatergruppe «Sempione-Productions» grindet. Syter anne 2001 isch si mit em dytsche Schauspiler Sigfried Terpoorten (* 1971) ghyrote, wu si z Züri chänne glehrt ghaa het. Zytwys hän si zämme z Berlin gläbt, mittlerwyli läbe si mit ihre zwai Chinder, dr Dochter Lise un em Suhn Elie, z Züri. 2004: Snow White 2005: Lenz 2006: Handyman 2006: Hybrid 2008: Champions 2010: Zu zweit 2011: Nebelgrind 2012: Tappava Talvi 2023: Der Bestatter – Der Film 2024: Jakobs Ross 2000: Ade 2000: Studer's erster Fall 2001: Colours 2001: Im Namen der Gerechtigkeit 2004: Anjas Engel 2004: Stille Nacht 2006: Tatort, Borowski in der Unterwelt 2013-2019: Der Bestatter, TV-Krimi-Serie (als Kommissarin Anna-Maria Giovanoli) 2023: Tatort – Blinder Fleck 2003: Zombies, Herbst der Untoten 2004: Salome, die Fashionshow
Ionie (altgriech. Ἰωνία, Iōníā; im ostionische Tielekt: Ἰωνίη, Iōníē; latiin. Ionia) isch d Bezäichnig von ere antike Landschaft an dr Westküste vo Chläiasie, in dr hütige Türkei. Dr Naame chunnt vom griechische Stamm vo de Ionier. D Region goot öbbe vo Smyrna im Norde bis in d Region nördlig vo Halikarnassos. D Insle Chios und Samos vor dr Küste ghööre au drzue. Die griechische Ionier häi sich am Ändi vom 2. Joorduusig vor dr Zitewändi im egeische Ruum niidergloo. Dr Herodot verzellt in sine Historie (I 146), ass die Stämme erst in Chläiasie en Art vo Gmäinschaftsgfüül entwigglet häige. Dr Naame vo de Ionier isch spööter au für sälli «Ionier» brucht worde, wo im Mueterland bliibe si. Wichdigi Stedt si under anderem Ephesos, Milet und Smyrna gsi. Si si dank em Handel ufblüet und häi underenander Bündniss abgschlosse wie dr Ionischi Bund. In Ionie häi sich e baar vo de wichdigste künstlerische Stilrichdige vo de Grieche entwigglet. Dr Naame Ionie isch au mit dr so genannte ionische Ufkläärig im filosofische Beriich verbunde. Im 6. und 5. Joorhundert v. d. Z. het Ionie Persönlichkäite wie dr Thales vo Milet, dr Anaximander oder dr Heraklit füüre brocht. Um d Middi vom 6.
Dr Perikles (altgriech. Περικλῆς * vor bzw. um 490 v. d. Z.; † Septämber 429 v. d. Z.) het zu de füerende Staatsmänner vo Athen und dr griechische Antike im 5. Joorhundert v. d. Z. ghöört. In sinere Zit isch die Attischi Demokratii usbaut worde, d Vormachtstellig vo Athen im Attische Seebund gsterkt worde und e glanzvolls Baubrogramms uf dr Athener Akropolis usgfüert worde. Er het langi Zit dr Boste vom Strateg ghaa, wo s wichdigste Waalamt in dr demokratisierte Gsellschaft vo Attika gsi isch. Er isch en usgezäichnete Redner gsi und het d Volksversammlig mäistens vo sine politische Blään chönne überzüüge. Er isch dorum wääsentlig mitverantwortlig für dr innergriechisch Machtkampf mit Sparta und däm sine Verbündete gsi, wo denn usbroche isch, und zum Peloponnesische Chrieg gfüert het. Mit dr Niiderlaag vo Athen in däm Chrieg het d Stadt iiri hegemoniali Stellig in Griecheland verloore. Karl Julius Beloch: Die attische Politik seit Perikles. Leipzig 1884 (Noochdruck Darmstadt 1967). Donald Kagan: Perikles. Die Geburt der Demokratie. Stuttgart 1992, ISBN 3-608-93165-1. Charlotte Schubert: Perikles. Darmstadt 1994, ISBN 3-534-09231-7. Charlotte Schubert: Perikles. Tyrann oder Demokrat? Stuttgart 2012, ISBN 978-3-15-018965-8. Wolfgang Will: Perikles. Reinbek 1995. Wolfgang Will: Thukydides und Perikles. Der Historiker und sein
Blues isch è vokali un inschtrumäntali Musigform, wo sich i dè afroamrikanischè Gsellschaft i dè USA Èndi vom 19., Aafang vom 20. Johrhundert entwickelet hèt. Dè Blues bildet d Wurzlè vom gröschtè Deil vo dè bopulärè nordamrikanischè Musig. Jazz, Rock, Rock 'n' Roll un Soul sin nôch mit èm Blues vowandt. Sogar i dè aktuellè Stylrichtigè wiè Hip-Hop isch èn Echo vom Blues z spüürè. È Bluesform, wo hüüfig ufftrètet, hèt zwölf Täkt, d Melody wörd mit drei Akkörd (harmonischi Grundfunktionè) begleitet. S Wort Blues leitet sich vo dè bildhaftè änglischè Beschrybig I’ve got the blues bzw. I feel blue („ich bin druurig“) ab. Früèi Formè vom Blues sin i dè südlichè Deil vo dè Voeinigtè Staatè im spòtè 19. un früènè 20. Johrhundert vorcho. Dè Blues isch è eigèschtändigi Form vo dè schwarzè amerikanischè Folklore, wo sich nit uusschlièßlich uff anderi afroamerikanischi Musikformè wiè Goschpel, Negro Spiritual un Worksongs, wo au Fieldholler dezuè ghöred, zruggfüürè lôt. Dè Blues enthaaltet Elemänt vo afrikanischèr, europäischèr un karibischer Musig. Früèni Blues-Formè sin scho in Vaudeville- un Minstrel-Shows vom spòtè 19. Johrhundert dokumentyrt. In der Früephase isch de Blues nume e Teil vom Repertoire vo afroamerikanische Musiker gsi. Er isch dur Tages-Schlager, Ragtime,
Blues chan aini vo däne Bedütige haa: Blues, en Musigstiil en Tanz es Filmdrama us em Johr 2008 e neuseeländischi Rugby-Union-Mannschaft e walisischi Rugby-Union-Mannschaft e finnischi Iishockeymannschaft Blues isch de Spitzname vo däne Fueßballverein FC Chelsea Manchester City Ipswich Town FC Everton Birmingham City Lueg au: Blues Max, en Schwizer Gabarettist, Musiker und Sänger
Di Lange Muure (altgriech. τὰ μακρὰ τείχη, tà makrà teíchē) si Festigsmuure gsi, wo in dr Antike Athen mit iirem Haafe Piräus, wo 7 Kilometer vo dr Stadt ewägg gsi isch, verbunde häi, für zum dr Vercheerswääg zwüsche de bäide Stedt sicher z mache. Die erste Muure si under dr Füerig vom Themistokles noch 479 v. d. Z. baut worde. Zwüsche 461 und 456 v. d. Z. si d Befestigunge under dr Füerig vom Perikles fertig worde. Noch dr Niiderlaag vo Athen im Peloponnesische Chrieg (431 bis 404 v. d. Z.) höi die siigriiche Spartaner d Muure eso zerstöört: „Wo d Friidensbedingige aagnoo gsi si, isch dr Lysander in dr Peiraios iinegfaare, die Verbannte si zruggchoo, und mä het mit Fröid aagfange, d Muure under dr Begläitmuusig vo Flötespiilerinne abzrisse, wil mä glaubt het, ass mit sällem Daag dr Aafang vo dr Freihäit für Hellas aagfange häigi.“ – Xenophon, Hellenika, 2,2,23. Im Joor 394 v. d. Z. het mä sä under em Konon wider ufbaut. Mit ere äänlige Muure si im 4. Joorhundert v. d. Z. d Akropolis (Akrokorinth) und d Stadt vo Korinth mit iirem Haafe Lechaion am Golf vo Korinth verbunde gsi. Argos het en entsprächends Brojekt nid
S Kloschter St. Bläsy isch è Benediktinerkloschtèr z Sankt Bläsy im Südschwarzwald un lyt im Landchreis Waldshuèt. Übber d Früègschichtè vom Kloschter z St. Bläsy weiß mo, dass d Cella Alba vom Hochrhykloschter Rhynau im 9. Johrhundert am Aafang von èrè Entwicklig hy zum Kloschter St. Bläsy im 11. Johrhundert gschtandè isch. Demnõch muè sich d Zellè im Albdal in èm längerè Prozess vom Kloschter Rhynau glööst haa: Zu Zitè vom Findan sin Reliquiè vom Hl. Blasius vo Sebaschte vo Rom is Kloschter Rhynau brocht worrè un vo dört Deile devô i diè benõchborte Waldbüggel a dè Ort vom spòterè Kloschter St. Blasien gfüürt worrè. So kündet è überliferti Notiz uss èm 12. Johrhundert. Unter dèm erschtè Abt Beringer I. isch sit 948 d Reglè vom Hl. Benedikt aagnõõ un streng befolgt worrè. Dè i dè Übberliferig als „Stifter“ bezeichnete Reginbert vo Seldèbürè wellè Schenkigè vo sinè bi Züri glegènè Güèter a s Kloschter gmacht hèt – sini stèrblichè Übberèscht sin im Chor vo dè Kloschterkirchè bygsetzt – isch wiè dè Reginbert I. mitentscheidend für d Gründig gsi. Reginbert I. isch èn Fründ vom Otto dem Großè gsi, i sellem sim Gefolge er im Kampf gegè d Bayerè èn Arm