rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr Zitral (* z Birsfälde, bürgerlig Fabio Di Profio, vermuetlich Johrgang 1982) isch e Schwiizer Rapper. Er isch Mitgliid bim Basler Blattelabel Triple Nine Recordings. Scho in dr Sekundarschule het dr Birsfälder sini erste Schritt im Rap gmacht. Er isch as Freestyle-Rapper in Schuel- und Jugendhüüser ufdräte. Denn si ersti Live-Ufdritt im Summerkasino cho. Noch Features bi Basler Hip-Hop-Crews wie Taktpakt oder Freakaonid het er 2000 dr Jean Luc Saint Tropez kenneglehrt, wo au as Maggi bekannt isch. Mit däm zsämme het er d Band "Stuuberocker" gründet. Die isch im Johr 2001 uf ä 3. Blatz bim regionale Bandcontest "Sprungbrett" choo. 2002 isch die ersti und bis jetzt einzigi Veröffentligung vo Stuuberocker uusechoo, d Maxi "Ohni Scheiss". Denn het er under anderem uf em Brandhärd siiner Survival of the Hartnäckigscht (Breitegrad, 2004) und Zeiche setze (7-Sieche, 2005) gfeatured. Vo denn aa het dr Zitral ehnder as Solo-Künstler Ufmerksamjeit erregt. Im Johr 2005 isch d CD Ai Daag in Basel erschiine, vom Zitral und vom DJ Mars zsämme. Do druf het dr Zitral au e baar mol grappt. Drotz siiner Karriere as Rapper het er au witerhi as Freestyler für Furore gsorgt. So het er 2005, 2006 und 2007 in dr
Dr Julian Dillier (* 26. Horner 1922 z Sursee; † 15. Jenner 2001 z Basel) – oder Diller Juili, wiä mä imm z Obwaldä oi gsäid hed – isch ä Schriftschteller, aber oi ä Theater- und Radioma gsi. Bsunders d Mundartliteratuir, und da wider s liirischä Schaffä, isch imm am Härzä glägä. Uf d Wäld cho isch är 1922 z Sursee, uifgwachsä isch är als Sohn vom Landwäibel vo Obwaldä z Sarnä im Rathuis. Gschtorbä isch är 2001 z Basel. Är isch Birger gsi vo Sarnä und Chärns. Sii Briäder isch dr Geri Dillier. Nach siiner Schuälziit hed är z Sarnä bim Kanton gschaffed und isch undr anderem dr Schtellverträtter vom Landschriiber und drnaa dr Sekretär vom Obwaldner Erzieigsdepartemänt gsi, bevor är 1969 uf Basel zum Radio ggangän isch. Bis zur Pangsioniärig 1987 isch är dert Programmredaktr gsi. D Art, wiän ins d Obwaldner Regiärig nach 26 Jaar im Schtaatsdiänscht verabschided hed, schiind ins bis zum Schluss ä chli gwurmt z ha: «Mit einem Arbeitsausweis – nicht mit einem Zeugnis, geschweige denn mit einem Dankeswort.» Är gheerd zu dä wichtigschtä modärnä Mundartschriftsteller vo Obwaldä und wiit drubruis. Är isch vernetzt gsi mit Autorä i dr Schwiiz, im Elsass und im
Dr Begriff Begattig (Kopulation, Kopula, Baarig) bezeichnet die gschlächtligi Vereinigung vom ene männlige und eme wiiblige Mensch oder Dier, wo zur Befruchdig und so zur Furtpflanzig cha füehre. Dr Begattig bim Mensch sait mä übligerwiis Gschlächtsverchehr (im ängere Sinn) oder Vaginalverchehr. In dr Dierzucht bezeichnet mä dä Vorgang as Decke. Die männlige Spermie wärde ins Innere vom wiiblige Individuum brocht, wo si eini oder mehreri Eizälle befruchte. Dorum redet mä au nid vo Begattig, wenn d Befruchdig usserhalb vom Körper oder ohni gschlächtligi Vereinigung stattfindet, wie das z. B. bi vile Fisch oder bi dr künstlige Befruchdig bassiert. Zur Begattig chunnt s dur Instinkt, Sexualdriib und entsprächendi Uslöser (zum Bischbil: s Balzverhalte vom Pfau oder d Duftsignal von ere läufige Hündin). Under Höchere Dier isch s Ufrite (au: Bespringe) vom Männli uf s Wiibli verbreitet, e baar Primate, Wal, und mänggi anderi Süügerarte kopuliere ventro-ventral, das heisst Buuch zu Buuch. Im Dierriich isch das Baarigsverhalte sälte und am hüfigste bi de Bonobo beobachdet worde meistens in Gfangeschaft und erst 2008 bi Flachlandgorilla in freier Wildbahn. Commons: Begattung – Sammlig vo Multimediadateie Frans de Waal: Bonobo Sex and Society Archivlink (Memento vom 25. Septämber 2011 im Internet Archive) Gorillas mögen die
D Fellatio (lat. fellare „suuge“) isch e Form vom Oralverchehr, wo dr Penis drbii mit em Muul, dr Zunge und de Lippe – bim sogenannte Deepthroating au dur d Racheregion – vom Sexualpartner stimuliert wird. Umgangssproochligi Begriffe si under anderem «öbberem eine bloose», «Sex uf französisch» oder «Blowjob» (Blosarbet), wo us em Änglische übernoo isch. Wenn dr Partner, wo dr Blowjob überchunnt, ehnder aktiver isch as dä, won en git, redet mä mänggisch vo Irrumation (vo lat. irrumo, wo s latiinisch-dütsche Wörterbuech PONS (Klett Verlag, 1994) keusch mit fascinum in os alterium insero (dütsch «dr Penis in s Muul vom ene andere iinedue») 'übersetzt'. Hüfig wird d Fellatio bim Vorspiil braktiziert, zum die sexuelli Lust z steigere und au zum en Erektion überzchoo. Bi Jugendlige und junge Erwachsene isch si e Form vom Petting. Manne mit schwache Erektione, wo wäge däm vaginal oder anal nit chönne penetriere, chönne dank dr Fellatio mänggisch drzue brocht wärde, Sex mit Penetration chönne z haa. Näbe dr physische Erregig chas au e Zsämmehang mit psychische und soziale Komponänte gee, wo in sonige Fäll d Fellatio no attraktiver macht. D Dominanz, d Kontrolle und d Macht wo dä het, wo penetriert, und d Higoob vo
Dr Tony Troxler, mìt sim rìchtiga Nàmma Antoine Troxler, (* 26. Hornung 1918 z'Riaschpàch; † 9. Hornung 1998 z'Milhüüsa) ìsch a elsassischer Dìchter, Theàterstìck-Schrìftsteller un -Schàuispìeler gsìì. Ar ìsch einer vu da meischta beriahmta Mìtglìeder vum "Herre-n-Owe" gsìì, a Kabarett numma fer d Manner, ìm Elsasser Theàter vu Milhüüsa. Dur s Theàter, àwer àui dur Television un Radio Sandunga un dur s Engagement fer s Elsassischa ìn da Kìnder halfa z'lehra, ìsch'r a großer Unterstìtzer vum elsassischa Dialekt gsìì. Ar ìsch àm 26. Hornung 1918 z'Riaschpàch, ìm Sundgàui, uf d Walt kumma. Sina Eltra, dr Antoine Troxler un d Anna Burget, sìn Hüssbeàmta gsìì. Ar ìsch z'Milhüüsa ìn dr religiösa "Ecole des Frères" ìn d Schüal gànga, dernoh ìn Pension ìn s "Collège Saint Jean Bergams" z'Florennes ìn Belgia. Do hàt'r Làtinisch glehrt un frànzeescha Àuitora (wia Ronsard, Corneille, Molière, Victor Hugo) entdeckt, so hàt sina Leidaschàft fer Gedìcht un Litteratur ààgfànga. Wittera Studia hàt'r noch z'Gawiller, ìn dr nàtionàla Polizèischüel z'Saint-Cyr un ìm Mont d'Or z'Lyon gmàcht. Fer si Berüef ìsch'r zeerscht Bànka-Ààgstellter gsìì. Ìn dr gliicha Zitt hàt'r fànga-n-à Theàter z'spìela, ìm TAM (Théâtre Alsacien de Mulhouse, uf Elsassisch: Elsasser Theàter vu Milhüüsa). Zwìscha 1939 un 1940 ìsch'r
Sexuell überdragbari Chrankheite, uf Dütsch au ängl. STD (sexually transmitted diseases) oder STI (sexually transmitted infections), si die Chrankheite, wo dur e Gschlächtsverchehr chönne überdrait wärde. Ihri Verursacher chönne Bakterie, Virene, Bilz, Protozoe und Arthropode si. Gschlächtschrankheite im ängere Sinn oder latiinisch Venerea, in dr Diermedizin Decksüüchene, sait mä dene sexuell überdragbare Chrankheite, won en Arzt vo Gsetz us de Behörde muess mälde. Die „klassische Gschlächtschrankheite“ (Syphilis, Gonorrhoe, Ulcus molle und Lymphogranuloma venereum) hai bis vor Churzem nume no weenig Bedütig gha, wil si sälte worde si dank dr Behandlig mit Antibiotika. Neuerdings chömme si aber wider uf. Aber immer no wichdiger si momentan d HIV-Infektion und AIDS, Hepatitis B, Herpes genitalis, Infektione mit Chlamidie und Trichomonade, dr Filzluusbefall, und d Infektion mit bestimmte (so genannte „high risk“) HP-Vire, wo verantwortlig si drfür, ass e Gebärmueterhalschräbs sichj entwigglet. Die Chrankheite si zum Deil au sehr vil schwerer z behandle as die „klassische“ Gschlächtschrankheite. deilwiis us: Au wenn mä sich Müeh git und immer vorsichdig isch, cha s ein doch verwütsche. Es isch e Grundrisiko, vo jedem Mensch, wo sexuell aktiv isch, muess uf sich neh. D Verbreitig vo sexuell überdragbare Chrankheite cha aber mit chliinstem Ufwand stark iigschränkt wärde und
As Cunnilingus (lat. cunnus „wiibligi Scham“ und lingua „Zunge“) bezeichnet mä e Form vom Oralverchehr in dr Sexualität, wo dr Sexualpartner oder d Sexualpartnere die üssere wiiblige Gschlächtsorgan – d Klitoris, d Schamlippe oder dr Scheideniigang – mit dr Zunge, de Lippe oder de Zehn erregt. Grundsetzlig bestoht bim diräkte Kontakt mit Körperflüssigkeite s Risiko vo sexuell überdragbare Chrankheite, wie z. B. Chlamydie, Humani Papillomvirene (HPV), Gonorrhoe, Herpes oder Hepatitis. Noch neuere Undersuechige git s e Zsämmehang zwüsche HPV, oralem Sex und Muulhöhlekarzinom. As Barriere cha e Läckduech, e dünni Latexfolie, uf d Gschlächtsorgan gleit wärde, wo verhinderet, ass mä mit Chrankheitskeim, wo s in dr Scheideflüssigkeit oder de Menstruationssekret git, in Kontakt chunnt. Nüünäsächzig Facesitting Fellatio (Uf Französisch) Jean Clam: Propriété, possession, jouissance, consommation. Lectures juridiques et psychanalitiques du Féminin, 2004. Jean Clam: L’intimité sans référent, 2004. Commons: Cunnilingus – Sammlig vo Multimediadateie Is Oral Sex Safe. The University Health Center, 2009, abgruefen am 11. April 2010. Oral Sex and HIV Risk. CDC, Juni 2009, S. 2, archiviert vom Original am 10. Mai 2013; abgruefen am 11. April 2010. Oral Sex Linked To Mouth Cancer Risk. MDI Network for Health, 20. November 2005, abgruefen am 11. April 2010. Oral
Mit a tergo (au: coitus a tergo, lat. „Gschlächtsverchehr vo hinde“) fasst mä alli Arte vom Gschlächtsverchehr zsämme, wo dr aktivi Partner dr Rugge vom passive im Blick het. Bi dr Hündlistellig chneulet dr passiv Partner uf allne Viere, dr aktiv Partner chunnt vo hinde und füehrt si Penis ii. Drbii chönne d Vagina oder au dr Anus penetriert wärde. D Eichle vom Maa wird drbii stark stimuliert, gradso wie dr G-Punkt vo dr Frau in dr Scheide inne. Wil dr penetrierendi Partner bi dere Stellig beidi Hände frei het, chan er zuesätzlig d Brüst, d Klitoris und anderi erogeni Zone vom passive Partner stimuliere. Dr Name vo dere Stellig chunnt vo do, ass si sälle ähnlig isch, wo mä bi dr Begattig vo Hünd (und vile andere Dierarte) cha beobachte. Bi dr Löffelistellig lige d Partner uf dr Site, und dr aktiv Partner penetriert dr Anus oder d Vagina vom passive Partner vo hinde. Dr Name vo dere Stellig chunnt vo däm, ass es usgseht wie wenn zwei Löffel zunenandergleit wärde. E Vordeil vo dere Stellig isch die grossi Intimität, wil dr Körperkontakt eso gross isch, wenn sich dr Partner an enander schmiege. Beidi Partner chönne sich zuesätzlig an
Di reformierti Chile Ammerschwil isch di reformiert Dorfchile in de aargauische Gmeind Ammerschwil in de Schwiiz. Si isch im 1275i zum erschte Mol in ere Urkund erwähnt worde und bi de Iiführig vo de Reformation in Bärn und sine Untertanegebiet zu ere reformierte Chile worde. D Chile het ursprünglich numme us eme romanische Chileschiff bschtande und isch em Aposchtel Petrus gweiht gsi. Immer wider isch si erwiteret und verändert worde. Im Johr 1350 het mer si mit Fresken aagmoolet, wo me am Änd vom 15. Johrhundert bi ere Renovation wider übertüncht het. Witeri Veränderige hei sich ergäh, will de Chileturm, de Sakrischtei und im 1640i de Chor aabout worde-n-isch. Au di romanische Faischter het me durch Spitzbogefaischter ersetzt. Di Chileturmuhr mit eme schmiideiisige Uhrwerch isch im 1604 iibout worde. Bis ins 1948i isch s Uhrwerch in Betrieb gsi und me cha s hüt im Spycher aaluege. Bi de Innerenovation vo 1904 het me d Freske wider freiglait und im 1948 isch di letzscht Userenovation gsi. D Sylvia Michel isch vo 1964 bis 1981 z Ammerschwil Pfarrerin gsi. Commons: Reformierte Kirche Ammerswil – Sammlig vo Multimediadateie 47.3713598.209249Koordinate: 47° 22′ 16,9″ N, 8° 12′ 33,3″ O; CH1903: 658204 / 247010
D Wartebärg-Ruine si d Überräst vo drei mittelalterlige Burge uf em Wartebärg bi Muttez im Kanton Baselland. Zur Ziit, wo die drei Burge uf em Wartebärg baut worden si und bis zum Ändi vom 13. Johrhundert, isch dr Domschdift Schdroossburg Bsitzer vom Wartebärg, de Burge und vom Dorf Muttez mit siiner Wehrchille St. Arbogast gsi. D Burge si baut worde zum Schutz vom Dorf und vo dr Chille. Die hinteri Burg isch öbbe 1296 as Lääche an d Herre vo Eptige-Madle cho, wo druf dr Name vo dr Burg bruucht hai. 1379 isch d Burg as Lääche an dr Petermann Sevogel cho und isch in de Händ vo de Sevogels bliibe, bis si an d Herre Herteschdei wiitervererbt worde isch. D Burg isch schbööter an d St. Georgschille z Rümlige gfalle. Im 16. Johrhundert het ere d Schdadt Basel die hinteri Burg abkauft. Die vorderi und mittleri Burg si as Lääche vom Domschdift an d Groofe vo Frohburg cho und die hai se de Marschalk vo Basel und de Münch vo Müncheschdei zum Bruuche überlo. Wo 1306 s Gschlächt vo de Frohburger usgschdorben isch, si d Burge in Bsitz vo de öschdriichische Groofe vo Habsburg-Laufeburg cho, wo die beide Burge
Wartenberg (zu Wart ‚Wacht‘) isch dr Name vo dene geographische Objekt Ortschafte: z Dütschland e Märtgmeind im Landkreis Erding z Bayre e Gmeind im Vogelsbärgkreis z Hesse e Gmeind im Donnersbärgkreis in Rhiiland-Pfalz e Stadtdeil vom Berliner Verwaltigsbezirk Lichtenberg en Ortsdeil vo dr Gmeind Berkau im Landkreis Stendal z Sachsen-Anhalt z Pole Otyń, en Ortschaft in dr Woiwodschaft Lebus Syców, e Stadt in der Woiwodschaft Niiderschlesie (früehner Groß Wartenberg im Landkreis Groß Wartenberg, Niiderschlesie) Chełm Dolny, en Ortschaft in der Woiwodschaft Westpommere (früehner Wartenberg im Landkreis Königsberg, Brandenburg) Jadowniki Bielskie, en Ortsdeil in der Woiwodschaft Kujawien-Pommern (früehner Wartenberg im Landkreis Hohensalza, Wartheland) Parsów, en Ortsdeil in der Woiwodschaft Westpommere (früehner Wartenberg im Landkreis Pyritz, Pommere) z Tschechie Stráž pod Ralskem (Wartenberg am Rollberg), Stadt in Nordböhme, Tschechie Sedmihorky z Tschechie Burge: e Burgruine und ehemolige Sitz vo de Edelfreie vo Wartebärg bi Geisinge im Landkreis Tuttlinge z Bade-Württebärg en abgangeni Burg bi Geisingen im Landkreis Tuttlinge z Bade-Württebärg e Ruine bi Villinge-Schwenninge im Schwarzwald-Baar-Kreis z Bade-Württebärg d Wartebärg-Ruine bi Muttez im Kanton Basel-Landschaft e Ruine bi Wartebärg im Vogelsbärgkreis z Hesse e Ruine bi Wartebärg-Rohrbach und Winnwiiler im Donnersbärgkreis in Rhiland-Pfalz en abgangeni Burg bi Stuttgart-Bad Cannstatt z Bade-Württebärg e
De Betruef oder Alpsege isch e Gibet, wo i de Alpe för de Schutz vo de Älpler und vom Vech jede Obed vomene Senn gsunge werd. Er isch hüt no i de Schwiiz, im Liechtestainische, im Vorarlbergische und im Allgoi feste Bistandtail vo de Sennetradition, bsunders i katholische Piet. De Alpsege werd jede Oobig vomene Senn ufere chliine Aahöchi vo sinnere Alp gsunge. Debi bildet er mit de Händ e Trichter, oder er ninnt au e Milchtrichter as en Art Megaphon. De Sege werd viermoll gsunge, nämli je ainisch i di vier Himelsrichtige. De Alpsege isch e Sprechgsang mit chliine Tonunderschiid und erinneret mengisch au an gregorianisch Gsang. De Tegscht isch maist en altürmlichs Tütsch, wo mundartlich gfärbt isch. Jedes Piet stoot inere aigne Traditioo mit spezielle Themene. Im Alpsege werd d Maria agrueffe, di hailigi Trinität und meriri Hailigi, wo för de Schutz vor wilde Tier, wie Bäär, Wolf oder Giir, vor Unwetter, Hagel und Sturm, vor Stürz und Staischlag bette wered, aber au för s Gidaie und Wachse vom Vech. De Alpsege isch en orali Traditioo, wo bis i d Noizitt ine, nu wenig Niderschlag i schriftliche Quelle gfunde het. Er werd zerstmol ane 1565 vom Renwart Cysat
Dr Abart (bürgerlig Nico Jucker) isch e Schwiizer Rapper. Er isch Mitgliid vom Basler Blattelabel Triple Nine Recordings. 1997 het dr Abart afo rappe. Zsämme mit em MC Salamander het er d Rapband Taktpakt bildet, wo hüte no existiert. Si hai im ene Ufnahmstudio z Oberwil BL grappt. An der Hip Hop Night in dr Kasärne Basel hai si e Song live ufgfüehrt, wo vo Def Cut produziert worden isch. Spöter isch dr DJ Tho zur Band choo, wo vor allem für d Cuts verantwortlig gsi isch. Denn het s no meh Live-Ufdritt gee, meistens in chliinere Lokäl, aber si si mit andere Bands au im Summercasino ufdräte. En anonyme Broduzänt isch denn no drzuechoo und si si as Vorband vo bekannte Artiste wie Blumedopf oder Double Pact ufdräte. Ändi 2001 hai si zsämme mit SimonAyEm und Black Tiger e Mini-Tour in dr Schwiiz gmacht. Aafang 2002 isch die ersti Single Grundstai as CD und Vinyl über WB-Tal Records veröffentligt worde. Nochere arbetsbedingte Pause isch 2004 Streettape erschiine in Kollaboration mit dr Sissacher Rapband «Freakanoid». Im gliiche Johr isch d EP Wasch wichtig zur Zit uusechoo. Denn isch s wider still um d Band und um e Abart sälber worde.
Abart bezeichnet: in dr Taxonomii e chliini Abwiichig von ere Spezie, e Varietät speziell bi Briefmarke d Abwiichig von ere Eigeschaft vom gwünschte Resultat e Schwiizer Rapper, lueg Abart (Rapper) Abart isch dr Familiename vo dene Persone: Franz Abart (1769–1863), e Südtiroler Bildhauer Barbara Abart (* 1985), en italiänischi Naturbahnschlittefahrere
Ernst Amacher Emil Bader Jacques M. Bächtold (Häxebränz) Johann Jakob Bänninger Walter Bäumlein Karl Biedermann Hedwig Bleuler Agnes Bodmer Josua Boesch Hans Bosshard Rudolf Brändli Heinrich Brandenberger Gertrud Bürgi August Corrodi Heinrich Cramer Barbara Egli Jakob Egli Richard Ehrensperger Ernst Eschmann Christoph Esslinger Berta Farner Traugott Johann Felix Ida Feller Katja Früh Louise Gallmann Karl Werner Glaettli Adolf Guggenbühl Rudolf Hägni Amalie Halter-Zollinger Jakob Hardmeyer Hans Hasler Heinrich Hedinger Peter Heutschi Walter Höhn-Ochsner Walter Hoffmann Rudolf Kägi Ernst Kappeler Caspar Keller Rudolf Kilchsperger Jakob Kübler Emilie Locher-Werling Heinrich Messikommer Bertha Meyer-Suter Konrad Meyer Els Morf-Bachmann Werner Morf Louise Müller Magdalena Munz Heinrich Nägeli Martha Pfeiffer-Surber Johann Jakob Reithard Otto Rhyn Otto Schaufelberger Viktor Schobinger Anny Schoch Eduard Schönenberger Anna Schulthess Jakob Senn Edwin Stiefel Fritz Stutz Jakob Stutz Heinrich Sulzer Johann Martin Usteri Traugott Vogel Anna Vonaesch Chlaus Walter Emil Weber Leonhard Widmer Hanna Wirz Josef Wiss Lisel Ziegler Zürcher Bibliografii vom Idiotikon
D Herre vo Eptige si im spoote Middelalter e bedütends Adelsgschlächt in dr Umgäbig vo Basel gsi, wo ihre Name vo ihre Burge z Eptige gnoh het. D Ritterfamilie wird zum erste Mol 1189 in de schriftlige Quelle erwähnt, wo vom ene Gotefrid de Eptingen as Züüge in ere Schänkigsurkunde für s Chloster Schöndaal d Reed isch, wo hützudags as Felschig gältet. Mit ihre Burge um Eptige si si die umbestrittene Herre über s obere Diegtedaal gsi. Im 13. Johrhundert het sich s Gschlächt in zwei Hauptlinie deilt. Die einti het ihre Name vo dr Burg Blochmont über em elsässische Kiffis gnoh und si Läächlüt vo de Grafe vo Pfirt gsi. Die anderi isch d Madler Linie gsi, noch dr Burg Madle oberhalb vo Brattele im Baselbiet, wo si vo de Habsburger überchoo hai. D Eptinger hai bis in s 15. Johrhundert immer meh Ländereie erworbe und hai Herrschafte im Sisgau, im südlige Sundgau, im Brisgau und im Baselbiet und im Frickdaal gha. Ihri Lääche hai si vom Fürstbischof vo Basel, vo de Habsburger und vo de Grafe vo Pfirt gha und wo die usgstorbe si, si ihri Herrschafte au zu de Habsburger cho, wo se de Eptiger überloo hai.
S Grand Café Odeon isch e Café im Wiener Jugedstiil mit ere biwegte Gschicht am Bellevue i de Stadt Zöri. S Odeon mit de alte Iirichtig im Jugedstiil stoot hütt under Denklmoolschutz. Ane 1910 het de Chaufmaa Julius Uster bim Bellevueplatz e grooses Huus baue loo, de Usterhoof. Allerdings het er sich finanziell öberlupft und de Bau isch is stocke choo. Well er aber denn s groossi Loos i de spanische Nationallotterie gwune hett, isch Bau doch no fertig wore. Am 1. Juli 1911 het de Münchner Wert Josef Schottenhaml s Café Odeon im Parterre uuftue, mit ere aigne Konditorai. Im erste Stock isch e “Billard-Akademie” mit zwölf Billardtisch und e Cabaret gsii. S Odeon het sich schnell zomene Treffpunkt vonere kulturelle und intelektuelle Elite entwicklet. Im Erscht Weltchrieg isch s Odeon e Treffpunkt vo intelektuelle Flüchtling gsi, au de Ulrich Wille, de Schwiizer General dozmool, het zo de Chundschaft vom Odeon ghört. Nochem Chrieg isch s Odeon zomene Treffpunkt vo de Dadaiste wore. Au wääred em Zwaite Weltchrieg isch s Odeon wider e wichtige Treffpunkt vo intelekutelle Flüchtling gsii. Noch em Zwaite Weltchrieg isch s Odeon witter e Treffpunkt vo junge Intelktuelle blibe. Am 5. Hornig 1966 isch im
Star Trek (uf Dütsch «Stärnreis») esch en Science-Fiction Färnseserie mit 726 Episode. Es isch au dr Name vo elf Kinofilm, e Hufe Romän und Computer-Spiil und andere Wärk, wo dr Inhalt von ene uf dr Färnsehserii Raumschiff Enterprise basiere, wo 1966 vom Gene Roddenberry erschaffe worde isch. Star Trek isch eins vo de populärste Wärk in dr Gschicht vo dr Science-Fiction-Unterhaltig und eins vo de bekanntiste Franchises in dr Gschicht vom Färnsehe. S Phenomen «Star Trek» wird überall uf dr Wält immer wider in kulturelle, technische oder gsellschaftlige Zsämmehäng zitiert. D Rächt an Star Trek si zurzit ufdeilt, d Filmrächt het Paramount Pictures, d TV-Rächt d CBS Corporation. Commons: Star Trek – Sammlig vo Multimediadateie www.startrek.de – Offizielli Website uf Dütsch
Dr Johannes Mentelin, mankmol àui Mentlin gnannt, (* um 1410 z'Schlettstàdt; † 12. Dezamber 1478 z'Stroßburri) ìsch, ìn dr Zitt vu da Ìnkunàwel, a ditscher Büechdrucker un Büechhàndler gsìì. Ànna 1466 hàt'r d erschta druckta Bibel ìn hochditscha Sproch (Mentelin-Bibel) veräffentligt. Dr Johannes Mentelin ìsch ànna 1440 uf Stroßburri kumma. Àls Berüef ìsch'r zeerscht „Guldschriiwer“ (Kalligraph un Büechschriiwer) gsìì un hàt noochhar àls bìschäfliger Notàr gschàft. Dr Mentelin hàt sina Stroßburger Druckarèi àm And vu da 1450 Johra grìnda. Ìm Mìttelàlter hàt ma „Offizin“ gsajt fer a Büechdruckarèi. Ma weiß nìt gnàui, wo un wenn àss er d Technik vum Büechdrucka glehrt hàt. Sallamols ìsch nur z'Mainz druckt worra. Sina Kenntnissa hàt'r àlso känna lehra, antwader direkt z'Mainz oder dur ebber wo-n-ìhm dàs zeigt hàt, vìllìcht dr Heinrich Eggestein. Denn dr Heinrich Eggestein hàt meegligerwiis z'Mainz vum Johann Gutenberg s Büechdrucka glehrt. Dr Eggestein hàt schiint's sina eigena Offizin erscht ìn dr Mìttla vu da 1460. Johra igrìchta. Wenn dàs stìmmt, war àlso dr Johannes Mentelin, noch vor em Heinrich Eggestein, dr erscht Büechdrucker vu Stroßburri gsìì. Dr erscht Druck wo ma vum Nàma Mentelin erfàhrt ìsch „Augustinus' Tractatus de arte praedicandi“, ìm Johr 1465. Àwer Johannes Mentelin hàt wohrschins
Dr Josef Eberle (* 8. Sebdembr 1901 z Roddaburg am Neckr, † 20. Sebdembr 1986 en Samedan em Kanton Graubinda) ischt a deitscher Schriftsteller, Lyriker ond Vorleger gwäa. Nôch-em Zwoida Weltkriag hôt’r d Stuegerter Zeidong mitbegrindet, wo-nr au etliche Jôhr lang rausgäa hôt. Ama Haufa Leit isch’r abr et ondr seim birgerlicha Nama an Begriff, sondern durch sei Pseidonim Sebastian Blau, wo-nr gnomma hot, om ondr sellem Nâmâ Gedicht em schwäbischa Dialekt zo schreiba. Dr Josef Eberle kommt am 8. Sebdembr 1901 z Roddaburg am Neckr uf d Welt. Nôch dr Schualausbildong macht’r zerscht a Lehr als Buachhendler beim Heckenhauer en Diibenga. Dô drnôch schafft’r en sellem Beruaf en Berlin, Stuegert, Karlsruha, Bada-Bada ond z Leipzig. Em Jôhr 1927 kriagt’r a Stell beim Sidfonk Stuegert, wo-nr zerscht als Lektor ond schbätr als Leiter vo dr Vortragsabdeilong schafft. S Jôhr druff erscheint ondr seim Decknama „Tyll“ sei erschtr Gedichtband mit satirische Vers uf Hochdeitsch. Am 3. Sebdembr 1929 heiradet’r d Else Lemberger, wo us-ra jidischa Familie aus Rexenga stammt. Am 8. März 1933 bsetzet d Nazionalsozialischda s Stuegerter Fonkhaus. So nôch ond nôch bestrôfet-se älle Mitarbeiter, wo polidisch et ihr Gedankaguat vrdreddet, mit-ma Hausverbot. Dô drzua gheert au dr Josef Eberle.