rlitschk/wikidir huggingface dataset:
S Staatlige Bauhuus isch 1919 vom Walter Gropius z Weimar as Kunstschuel gründet worde. Si Art und Konzeption si denn öbbis ganz Neus gsi. S historische Bauhuus isch hüte die iiflussriichsti Schuel im Beriich vo dr Architektur, dr Kunst und vom Design. S Bauhuus het vo 1919 bis 1933 bestande und gältet hüte wältwit as d Heimstett vo dr Avantgarde vo dr Klassische Modärne uf alle Gebiet vo dr freie und aagwändete Kunst. D Resonanz vom Bauhuus hebt bis hüte, und brägt wäsentlig s Bild vo dütsche Entwürf im Usland. S Bauhuus isch z Weimar entstande, wo mä d Kunstschule in Weimar mit der Großherzoglich Sächsischen Kunstgewerbeschule Weimar, wo 1907 vom Henry van de Velde gründet worden isch, vereinigt het. Si isch dr diräkt Vorläufer vom Bauhuus gsi, wo denn im Schuelgebäud vom van de Velde siini Arbet ufgnoh het. 1925 isch si uf Dessau züglet – vo 1926 aa im Gebäud vom Bauhaus Dessau. 1932 het s Bauhuus uf Berlin müesse zügle und isch 1933 gschlosse worde. Dr Iifluss vom Bauhuus isch so bedütend, ass in dr Umgangssprooch dr Begriff Bauhuus hüfig mit dr Modärne in dr Architektur und im Design gliichgsetzt wird. Kunstgschichtlig isch es aber broblematisch, dr
Dr Begriff Bauhaus cha die Bedütige ha: Die bekanntisti Kunst-, Design- und Architekturschuel z Dütschland vo dr Klassische Modärne vo 1919 bis 1933, lueg Bauhuus Vo 1937 isch s Bauhuus im amerikanische Exil z Chicago as «New Bauhaus» vom László Moholy-Nagy wiitergfüehrt worde. Dr Stil im Design und in dr Architektur, wo hüfig mit Bauhuus oder Bauhuusstil gliichgsetzt wird d Gebäud, wo s Bauhuus din gschafft het d Hinderlasseschafte vom Bauhuus im «Bauhaus-Archiv» (Berlin), bi dr Stifdig Bauhuus Dessau und im Bauhuus-Museum (Weimar) die hütigi Bauhaus-Universität Weimar die interdisziplinäri Forschigsgruppe «Bauhaus Luftfahrt» die britischi Musiggruppe «Bauhaus» e Baumärtchetti en Ortsdeil vo Nentershuuse z Hesse e Schriftart s alte Zürcher Stadthuus
Dr Konstruktivismus isch e Stilrichdig in dr erste Helfti vom 20. Johrhundert in dr Moolerei vo dr Modärne gsi. Er isch sträng gegestandslos und isch uf em Suprematismus vom ukrainische Mooler Kasimir Malewitsch ufbaut gsi. Dr konzeptionelli Aasatz het drin bestande, ass die bishärige, historisch gwachsene Forme- und Bildersprooche vo dr Moolerei—aber au vo dr Kultur as Ganzem—abgschafft worde si und mä non emol vo vorn aagfange het, moolerisch öbbe bi de grundlegende geometrische Forme und gliichmässige Farbflechene. Dr Konstruktivismus het zitwiis dr Charakter von ere politische Bewegig gha und isch in dr Sowjetunion entwicklet worde; dr niiderländisch De Stijl wird ebefalls in däm Zsämmehang erwähnt. Dr Begriff Konstruktivismus chunnt vom latiinische Wort constructio: „Zsämmefüegig“, „Bau“. gordnet in dr chronologische Reihefolg vo ihre Geburtsjohr Rotzler, Willy. Konstruktive Konzepte. Eine Geschichte der konstruktiven Kunst vom Kubismus bis heute. 3.überarb. Aufl. Zürich 1995. ISBN 3-85504-113-X Farbe und Licht der russischen Avantgarde, -Die Sammlung Costakis, DuMont Köln 2004. ISBN 3-8321-7404-4 Simons, Katrin, EL LISSITZKY PROUN 23 N oder der Umstieg von der Malerei zur Gestaltung, Frankfurt am Main und Leipzig 1993, ISBN 3-458-33076-3 D Grundidee Konstruktivismus (Kunst) - video
Dr Kubismus isch e Sammelbezeichnig, wo in dr Kunstgschicht bruucht wird, für e zentrali Bewegig vo dr französische Avantgarde, wo sich in dr Moolerei entwicklet und in de Wärk vom Pablo Picasso und vom Georges Braque noch 1907 zeigt het, aber au d Plastik beiiflusst het. Mä goht vom sogenannte Frühekubismus us und underscheidet in dr Stilrichdig vom Kubismus im Allgemeine no dr analytisch, dr synthetisch und dr orphisch Kubismus. Dr Kubismus het z Frankriich dr Fauvismus abglöst und mä chan en, wie sälle au, keim fest umrissene Programm non ere Schuel zueordne. Anderi Verdräter vom Kubismus si dr Juan Gris, für e synthetisch Kubismus, und d Salonkubiste Fernand Léger, Jean Metzinger, Albert Gleizes, Henri Le Fauconnier und dr Robert Delaunay, wo uf en dr orphisch Kubismus zrugggoht. Us hütiger Sicht isch dr Kubismus die revolutionärsti Neuerig in dr Kunst vom 20. Johrhundert. D Bibliographii zum Kubismus isch umfangriicher as zu jeder andere Stilrichdig in dr modärne Kunst. So isch dr Iifluss vo de kubistische Wärk uf d Stilrichdige, wo spöter cho si, bischbillos. Kasimir Malewitsch: Dr Holzfeller, 1912/13, Öl uf Liinwand Roger de La Fresnaye: D Eroberig vo dr Luft, 1913, Öl uf Liinwand Paul Klee: Motiv us Hammamet,
Dr Surrealismus isch e Bewegig in dr Litratur und dr bildende Kunst, wo as Nochfolgere vom Dada um 1920 z Baris entstanden isch. Er het zum Ziil gha, s Unwirklige und Draumhafte und d Diefene vom Unbewusste uszlote und dr Erfahrigsberiich, wo vo dr menschlige Logik begränzt wird, dur s Phantastische und Absurde z erwiitere. Dr Begriff «Surralismus» goht uf e Guillaume Apollinaire zugg, wo s Theaterstück Les Mamelles de Tirésias (D Brüst vom Tiresias) mit em Underditel „e surrealistischs Drama“ gschriibe het. Mä cha dr Surrealismus in zwei Underarte iideile: dr veristisch oder au kritisch-paranoisch Surrealismus (wo Sache zsämmedoo wärde, wo nid zunenander ghöre, Perspektive verdreiht wärde, wie mä s z. B. vom Salvador Dalí kennt), däm sait mä Enttextualisierig dr abstrakt oder absolut Surrealismus (s gliiche Brinzip wie obe nume ohni jede Realismus, wie z. B. in de Bilder vom Joan Miró) Walter Benjamin: Der Sürrealismus. Die letzte Momentaufnahme der europäischen Intelligenz. In: Ders.: Über Literatur. Suhrkamp, Frankfurt/M. 1975, ISBN 3-518-01232-0 (Bibliothek Suhrkamp; 232). André Breton: Die Manifeste des Surrealismus („Manifestes du surréalisme“). Rowohlt, Reinbek 2004, ISBN 3-499-55434-8 Peter Bürger (Hrsg.): Surrealismus (Wege zur Forschung; 473). Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 1982, ISBN 3-534-06933-1 Jules-François Dupuis (Pseudonym): Der radioaktive Kadaver.
Dr Impressionismus (v. lat.: impressio = Iidruck; über s französische impressionnisme) isch e Sammelbezeichnig, wo in dr Kunstgschicht für e zentrali Bewegig in dr Moolerei in dr zweite Helfti vom 19.Johrhundert bruucht wird. Si isch vo Frankriich us choo und het sich wältwit verbreitet. Im Impressionismus si die wäsentlige Vorussetzige für e neu Charakter vo dr Bildende Kunst im 20. Johrhundert entstande. So hai Kunsthistoriker ihn immer wider as en Ändi oder as en Aafang – oder au as beides gliichzitig beschriibe. Näbe dr Moolerei hai sich au impressionistischi Musig, Litratur, Film und Fotografii entwicklet. In dr Moolerei isch dr Impressionismus vom Post-Impressionismus abglöst worde. Camille Pissarro, Pointoise, 1867, Nationalgalerie Prag, Prag Édouard Manet, Dr Balkon, 1868–1869, Musée d'Orsay, Paris Edgar Degas, S Orchester vo dr Opere, 1870, Musée d'Orsay, Paris Claude Monet, Déjeuner sur l'herbe (rechtes Fragment), 1865–1866, Musée d'Orsay, Paris Alfred Sisley, Überschwemmig bi Port-Marly, 1876, Musée d'Orsay, Paris Pierre-Auguste Renoir, Bild vom Victor Chocquet, 1876, Sammlung Oskar Reinhart, Winterthur Berthe Morisot, Portrait de Mme Morisot et de sa fille Mme Pontillon , 1869–1870, National Gallery of Art, Washington Gustave Caillebotte, Strooss z Paris am ene rägnerische Dag, 1877 Édouard Manet, Bar in de Folies-Bergère, 1881–1882, Courtauld Institute
Dr Louis Moilliet (* 6. Oktober 1880 z Bärn; † 24. August 1962 z Vevey) isch e Schwiizer Künstler gsi. Er isch bekannt worde as Mooler und Glasmooler. Si expressionistische Moolstil isch mit dr Bewegig vom Orphismus verbunde gsi. Dr Moilliet het z Düsseldorf, z Weimar und spöter in dr Meisterklass vom Leopold von Kalckreuth an dr Stuttgarter Akademii gstudiert. Er het Studiereise uf Rom (1907) und Tunesie (1908) gmacht. 1909 het er dr August Macke kenneglehrt und isch en änge Fründ von em worde. 1909 bis 1910 isch er wider z Tunesie gsi. 1910 het er d Pianistin Hélène Gobat ghürotet. Im Oktober 1911 het er si Fründ Paul Klee z Münche bsuecht und het dört d Mooler vom «Blaue Reiter», dr Wassily Kandinsky und dr Franz Marc, kenneglehrt. In dere Zit si siini fauvistische Bilder entstande. 1914 isch dr Moilliet mit em Klee und em Macke uf Tunesie gange, wo sich die drei in ihrer Aquarellmoolerei gegesitig inspiriert hai. 1916 isch si Frau gstorbe. Im Summer 1920 het er dr Hermann Hesse im Tessin bsuecht, won en as Vorbild für e Mooler Louis in Klingsors letzter Sommer gnoh het. Er het für e Hesse Text illustriert. Zwüsche 1919
En Aquarell (vo lat. aqua „Wasser“) isch e Bild, wo mit wasserlöslige, nit deckende Farbe gmoolt isch. Drbii wärde die lasierende Farbe, wo us eme Bindemittel (Gummi arabicum) und Farbpigmänt bestöhn, mit Wasser verdünnt und mit em e Hoorbimsel uf Babbiir, Pergamänt oder anderi Materialie ufdrait. Im Underschiid zu Gouache und Tempera schimmeret dr Moolgrund dur d Farbe duure. Farbmischige entstöhn im Allgemeine wemm mä verschiidnigi dransparänti Farbschichte überenandermoolt. Wiiss git s dört, wo dr wiissi Babbiirgrund nid übermoolt wird. Brian Bagnall u. a.: Das große Buch der Aquarellmalerei. Urania-Verlag, Stuttgart 2002, ISBN 3-332-01379-3. Simon Fletcher: Die Kunst-Akademie Faszination Aquarell. Englisch Verlag, ISBN 978-3-8241-1376-7. Hazel Harrison: Handbuch Aquarellmalerei. Kreatives Gestalten mit Aquarell-, Gouache- und Acrylfarben. Taschen-Verlag, Köln 1998, ISBN 3-8228-7617-8. Ekkehardt Hofmann: Workshop Aquarell. Motiv und Komposition. Englisch Verlag, Wiesbaden 2004, ISBN 978-3-8241-1318-7. Christina Jehne: Aquarellmalerei. Unkonventionelle Techniken. Englisch Verlag, Wiesbaden 2005, ISBN 978-3-8241-1335-4. Walter Koschatzky: Die Kunst des Aquarells. Technik, Geschichte, Meisterwerke. Dtv, München 1999, ISBN 3-423-30743-9. Martin Lutz: "Meisterschule Aquarellmalerei". Knaur 2003, ISBN 3-426-66955-2. Jenny Rodwell: DuMont's Handbuch der Aquarellmalerei: Aquarell, Gouache, Tuschen, Farbstifte, Mischtechniken, Geschichte, Materialien, Techniken, Beispiele. DuMont, Köln 1990, ISBN 3-7701-2261-5. Claude Henri Watelet: Der Isabey für Dilettanten. Oder elementarer Unterricht in der Aquarell- und
Dr Alexej vo Jawlensky (ursprünglig Alexei Georgijewitsch Jawlenski; russisch Алексей Георгиевич Явленский, wüss. Transliteration Alexej Georgievič Javlenskij; * 13. Merz (jul.)/ 25. Merz 1865 (greg.) in dr Nöchi vo Torschok (Russland); † 15. Merz 1941 z Wiisbade) isch e russisch-dütsche Mooler gsi. Vo 1892 bis 1921 isch er dr Läbenspartner vo dr Marianne von Werefkin gsi. Wo dr Erst Wältchrieg aagfange het, hai si as Russe Dütschland müesse verloo und si in d Schwiiz go läbe. Won er sich noch em Chrieg vo dr Werefkin drennt het, isch er uf Wiisbade züglet. 1930 het er die dütschi Staatsbürgerschaft beaadragt und sä 1934 au übercho. Dr Jawlensky zelt as Mooler vom Expressionismus zum Umfäld vo dr Redaktionsgemeinschaft Der Blaue Reiter, wo vom Wassily Kandinsky und vom Franz Marc gründet worden isch. Öb dr Jawlensky adlig gsi isch, isch nid bewiise. Scho dr Kandinsky het gmeint, ass sich dr Jawlensky zu Unrächt mit eme Adelsditel wurd schmücke. Offiziell het er s Adelsprädikat offebar nit bruucht. So stoht uf em Emaille-Schild vo siiner „Zeichen und Malschule“ nume „A. Jawlensky“. Au het er sich z Münche mit ere Visitecharte ohni „von“ siine Zitgenosse vorgstellt. Dr Jawlensky het es vilsitigs Œuvre hinderlo, wo im ene
Dr Walter Adolf Georg Gropius (* 18. Mai 1883 z Berlin; † 5. Juli 1969 z Boston, Massachusetts) isch e dütsche, seyt 1944 US-amerikanische Architekt und dr Gründer vom Bauhuus gsi. Näben em Ludwig Mies van der Rohe und em Le Corbusier gältet er as Mitbegründer vo dr modärne Architektur. 1907 het er im Büro vom Peter Behrens afo schaffe, wo au anderi Archdekte wo spöter berüehmt worde si wie dr Ludwig Mies van der Rohe und dr Le Corbusier gschafft hai. Noch drei Johr het er sich 1910 as Industriedesigner und Architekt sälbständig gmacht. 1914 het er z Köln für d Usstellig vom Dütsche Wärkbund mit em Adolf Meyer zsämme e Musterfabrik baut. Noch em Wältchrieg het er 1919 z Weimar s Bauhuus gründet, spöter s Bauhuus Dessau. 1928 het er em Schwiizer Urbanist Hannes Meyer d Leitig übergeh, wo aber scho 1930 us politische Gründ entloo worden isch. D Nationalsozialiste hai im Bauhuus e «Chille vom Marxismus» gseh und dr Gropius persönlig aagriffe. 1934 isch er uf Ängland und 1937 in d USA emigriert. Dört isch er z Cambridge Profässer für Architektur an dr „Graduate School of Design“ vo dr Harvard University dätig gsi. 1946 het dr Gropius
Fähler bir Vorlage * Parametername unbekannt (Vorlage:Infobox Fußballklub): "adresse; manager; 1; spitzname" Fortaleza Esporte Clube isch ä Fuesballverein in da brasilianischa Stadt Fortaleza. Er isch am 18. Oktober 1918 gründet worde. In der Saison 2013 spiilt er in der Série C, der dritte Liga z Brasilie. Dr Fortaleza schpylt sini Häimschpyl im "Alcides Santos Castelão", wo men em im Allgemäine churz "Castelão" säit. S Stadion isch am 11. November 1973 iigweit worde und het Blatz für öbbe 60'000 Zueschauer. Fortaleza' official site - Portugiesisch
Dr Marcel Duchamp (* 28. Juli 1887 z Blainville-Crevon; † 2. Oktober 1968 z Neuilly-sur-Seine), eigetlig Henri-Robert-Marcel Duchamp, isch e französisch-amerikanische Mooler und Objektkünstler gsi. Er isch e Mitbegründer vo der Konzeptkunst und zelt zu de Wägbegleiter vom Dadaismus und vom Surrealismus. Noch ihm het män e Briis, dr Prix Marcel Duchamp gnennt. As Studänt an dr Bariser Académie Julian het er sich vor allem mit dr impressionistische Moolerei usenandergsetzt. Er het e Johr Milidärdienst gmacht und denn het er vom Juli 1908 bis zum Oktober 1913 z Neuilly in dr Nöchi vo siim eltere Brueders Jacques Villon gläbt, wo z Puteaux gwohnt het. In dam siim Garte hai sich vo 1911 aa am de Sunndig Künstler und Schriftsteller wie dr Albert Gleizes, dr Henri Le Fauconnier, dr Roger de La Fresnaye, dr Jean Metzinger und dr Guillaume Apollinaire droffe, dr sogenannte Puteaux-Gruppe. 1909 het dr Duchamp bin e baar Ustellige Bilder usgstellt, zwei Johr druff het er im kubistische Stil afo moole und isch e Fründ vom Guillaume Apollinaire und vom Francis Picabia worde. 1912 het er afo glaube, ass d Moolerei kei Zuekumft meh haig und het si s erste Objet trouvé gmacht, s «Velorad». Wie dr Constantin
D Katherine Sophie Dreier (* 10. Septämber 1877 z Brooklyn, New York; † 29. März 1952 z New York) isch e amerikanischi Moolere, Kunstmäzenin und Kunstsammlere gsi. Zsämme mit em Marcel Duchamp und em Man Ray het si d New Yorker Kunstvereinigung Société Anonyme Inc. gründet. Si isch au e Mitgliid vo dr Künstlergruppe Abstraction-Création gsi. Ihr Ziil isch s gsi, us ihrem Landhuus z Redding, Connecticut, e Museum für modärni Kunst z mache und d Sammlig vo dr Société Anonyme mit ihrer Privatsammlig zsämmezfasse. D Dreier isch e Verdrätere vo dr abstrakte Moolerei. Shawn der Tänzer; Vorwort von Hanns Niedecken-Gebhard; Einleitung von Hans Hildebrandt, Fotografien von Ralph Hawkins; Drei Masken Verlag, Berlin 1933 Three Lectures on Modern Art, Kennikat Press, Erstveröffentlichung 1971, ISBN 0-8046-1423-7 Ruth L. Bolan: The Societe Anonyme: Modernism for America (Yale University Art Gallery), Yale University Press, 2006, ISBN 978-0-300-10921-4 Katherine S. Dreier Bequest in der Guggenheim Collection (änglisch) Katherine Dreier and the Société Anonyme, Biografii (änglisch) Yale Bulletin: The Société Anonyme (änglisch) www.kurt-schwitters.org – Brief vom Kurt Schwitters an d Katherine S. Dreier Suech no Katherine Sophie Dreier in dr Dytsche Digitale Bibliothek Normdate: GND: 116213388 | LCCN: n82004216 | SUDOC/IdRef: 179940279 | VIAF: 59075801
Tokio (au: Tokyo, jap. 東京, Tōkyō ) isch d Hauptschadt vo Japan und ligt in de Kantō-Region an de Oschküschte vo de japanische Hauptinsle Honshu. De Name Tokio bedütet «öschtlichi Hauptschtadt» und z Tokio isch au de Sitz vo de Regiirig vom Land und de Palascht vom Tenno, em japanische Kaiser. D Schtadt isch au s Finanz-. Induschtrii-, Handels-, Bildigs- und Kulturzentrum vo Japan und het en Huufe Universitäte, Hochschuele, Forschigsiirichtige, Theater und Musee. D Gschicht vo de Schtadt fangt im 1446i a, wo de Ota Dokan e Burg in de hütige Bucht vo Tokio het la baue. D Burg het Edo gheisse und rund um di Burg het sich nodisno e Schtadt entwicklet, wo nebe Kyoto zum wichtigschte Zentrum vom Land worde-n-isch. Wo me im 1868 s Shogunat abgschafft het, isch de Tenno uf Edo züglet und d Burg isch zum Kaiserpalascht worde. Gliichzitig het Edo de Name gwächslet und sich öschtlichi Hauptschadt, also Tokio gennt. Bis ins 1943 isch d Schtadt Tokio en eigeni Verwaltigseinheit gsi. Dann het me d Schtadtverwaltig ufglöst und di 23 Schtadt-Bezirk zämme mit em weschtlich vo de Schtadt glägene Tama-Gebiet und de südlich glägene Izu- und Ogasawara-Insle zu de Präfektur Tokio zämegfasst. Commons:
S Sanriku-Ärdbäbe 869, au Jōgan-Ärdbäbe (jap. 貞観地震, Jōgan jishin) oder Jōgan-Sanriku-Ärdbäbe (貞観三陸地震, Jōgan Sanriku jishin) gnännt, isch es Ärdbäbe vor de Oschtküschte vo de japanische Hauptinsle Honshu gsi, wo sich am 9. Juli 869 ereignet het. S het, wi s Bäbe vo 2011 d Region um Sendai troffe. S Ärdbäbe, wo öppe d Stärki vo 8,6 uf de Oberflächewelle-Magnitude-Skala gha het, het en Tsunami usglöst, wo d Sendai-Ebeni bis zu 4 Kilometer vo de Küschte entfernt überschwemmt het. Im japanische Tekscht Nihon Sandai Jitsuroku wird vo dem Ärdbäbe brichtet. Wil s Ärdbäbe in ere Ziit passiirt isch, wo s noch kei Messige gäh het, isch s Stärki ufgrund vo de Verwüeschtige, wo bi archäologische Usgrabige feschtgschtellt worde sin, gschätzt worde. Cornelius J. Kiley: Provincial administration and land tenure in Heian Japan. In: Donald H. Shively, William H. McCullough (Hrsg.): The Cambridge History of Japan. Volume 2: Heian Japan. Cambridge University Press, 1999, ISBN 0-521-22353-9, S. 255 (Iigschränkti Vorschau uf books.google.de). K. Minoura, F. Imamura, D. Sugawara, Y. Kono, T. Iwashita: The 869 Jōgan tsunami deposit and recurrence interval of large-scale tsunami on the Pacific coast of northeast Japan. In: Journal of Natural Disaster Science. Volume 23, Nr. 2, 2001, S.
Dr Hans oder Jean Arp (* 16. Septämber 1886 z Strossburi; † 7. Juni 1966 z Basel) isch e dütsch-französische Mooler, Bildhauer und Lyriker gsi. Er gältet as eine vo de bedütendste Verdräter vom Dadaismus und Surrealismus in dr bildende Kunst und in dr Literatur. Er isch e Mitgliid vo dr Gruppe Abstraction-Création gsi, eme Forum wo s Mache vo Abstrakter Kunst het welle understütze mit gmeinsame Usstellige, Läsige, und Diskussionsrunde, Öffentlichkeitsarbet und Publikatione. D Nationalsozialiste hai siis Wärk as «Entarteti Kunst» iigstueft. Er isch ab 1916 befründet und ab 1922 verhüroted gsi mit de Schwizer Künstlere Sophie Taeuber. Evocation of a Form: Human Lunar Spectral (1950) Wolkenhirt (1953) Berger de nuages (1953) Feuille se reposant (1959) Wolkenschale (1961) „Roue Oriflamme“/ „Goldflammendes Rad“ (1962) auf dem Monte Verità Schlüssel des Stundenschlägers (1962/1974) Gesammelte Gedichte 1903–39. In Zsämmenarbet mit em Autor usegee vo dr Marguerite Arp-Hagenbach und vom Peter Schifferli. Arche, Zürich 1963. Richard Albrecht: „weisst du schwarzt du“ – Hans Arp, 1886–1966. Zu Leben und Werk. 2006 (online). Manfred Engel: Hans Arp. Weh unser guter kaspar ist tot. »Das stete Fließen und Werden der Dinge«. Zur intendierten Rezeption eines Dada Gedichtes. In: Klaus H. Kiefer, Arnim Schäfer, Hans-Walter Schmidt-Hannisa (Hrsg.):
Honshu (jap. 本州) isch di gröschti vo de viir japanische Hauptinsle. De Name bedütet Hauptprovinz. Au d Hauptschtadt Tokio liigt uf Honshu und zwar an de Oschtküschte. Nördlich vo Honshu ligt, getrennt durch d Tsugaru-Schtroos d Insle Hokkaido, im Süde d Insle Shikoku und im Südweschte Kyushu. Honshu isch öppe 1300 km lang und an de breiteschte Stell 240 km, an de schmalschste 50 km breit. D Gsamtflächi vo de Insle isch öppe 230'500 Quadratkilometer, wo öppe 60 % vo de gsamte Flächi vo Japan entschpricht. De höchschti Punkt vo de Insle isch uf em Gipfle vom Fuji, eme Vulkan, wo 3776 Meter höch isch. Honshu ligt an ere seismisch aktive Schtell, wo di pazifische Platte mit de nordamerikanische Platte zämme unter di eurasischi abtaucht. Us dem Grund gits uf Honshu vili aktivi Vulkan und hüüfig Ärdbäbe. Di gröschte in de letzschte hundert Johr sind di vo 1923, 1995 und 2011 gsi. D Insle isch in 34 Präfekture iiteilt, wo sich widerum uf füf Region verteile. D Regione sind Chugoku (中国) im Weschte, Kinki (近畿) im mittlere Weschte, Chubu (中部) im Zentrum, Kanto (関東) im Oschte und Tohoku (東北) im Norde. Bewohnt gsi isch d Insle im Johr 2000 vo
Türkheim isch dr Name vu äne Ortschafte: Märtgmai Tirke, Chrais Unterallgai, Bayern Dirge, Stadtdail vu Goislenge an dr Steige, Chrais Geppenge Stuegert-Onderdirge, Stadtdail vu Stuegert Stuegert-Oberdirge, Stadtdail vu Stuegert Dirke, Oberelsass, Frankrych Türkheim isch dr Name vu däne Persone: Ludwig Freiherr von Türkheim, Rektor vu dr Universitet Wien
Walbach isch dr Name vu däne Wasserlaif: Walbach (Fecht), Näbefluss vu dr Fecht im Elsass Walbach (Agger), Näbefluss vu dr Agger z Nordryy-Weschtfale Walbach (Wipper), Näbefluss vu dr Wipper z Sachse-Anhalt Walbach isch dr Name vu däne Ortschafte: Wàlbàch, e Gmai im Oberelsass, Frankrych Walbach, e Ortsdail vu dr Stadt Donauwerth, Bayern, Dytschland Lueg au: Wahlbach (Begriffsklärung) Wallbach
Dr Max Ernst (* 2. April 1891 z Brühl im Rhiiland; † 1. April 1976 z Baris) isch e dütsche Mooler, Grafiker und Bildhauer gsi. As Studänt isch er de Expressioniste nooch gstande und isch e Fründ vom August Macke worde. 1912 het er bin ere Usstellig modärni Wärk gseh und het sich für e Futurismus, e Fauvismus und dr Kubismus afo intressiere und het entschlosse, Mooler z wärde. Im Moole isch er Autodidakt gsi. Er het 1913 uf dr Usstellig „Rheinische Expressionisten“ z Bonn usgstellt, isch denn uf Baris gfahre, won er dr Guillaume Apollinaire und dr Robert Delaunay kenneglehrt het und e Fründ vom Hans Arp worden isch. Mit em Johannes Theodor Baargeld het er 1918 z Köln d Grubbe Dada gründet. Sit 1922 het er z Baris gläbt. Dört het er 1924 aagfange d Collage- und d Frottagetechnike aazwände und isch zum wichdigste Exponänt vom Surrealismus worde. Im Johr 1930 het dr Ernst d Rolle vom ene Räuberhauptmaa im umstrittene surrealistische Film Das goldene Zeitalter (L’Âge d'Or), vom Luis Buñuel und Salvador Dalí gspiilt. Siini Wärk si vo de Nationalsozialiste zur «Entartete Kunst» zellt worde. Bim Usbruch vom Zweite Wältchrieg 1939 isch er z Frankriich gsi und
Leimbach isch dr Namme vu däne Ortschafte: Dytschland: Leimbach, Ortsdail vu Markdorf im Bodeseechrais, Bade-Wirttebärg Leimbach, Gmai im Landchrais Ahrweiler, Ryyland-Pfalz Leimbach, Gmai im Eifelchrais Bitburg-Prüm, Ryyland-Pfalz Leimbach, Gmai im Wartburgchrais, Thüringe Leimbach, Ortsdail vu Eiterfeld im Chrais Fulda, Hesse Leimbach, Ortsdail vu Heringen (Werra) im Landchrais Hersfeld-Rotenburg, Hesse Leimbach, Ortsdail vu Willingshausen im Schwalm-Eder-Chrais, Hesse Leimbach, Ortsdail vu Mansfeld im Landchrais Mansfeld-Südharz, Sachse-Anhalt Leimbach, Ortsdail vu Querfurt im Landchrais Saalekreis, Sachse-Anhalt Leimbach, Ortsdail vu Nordhausen, Thüringe Leimbach, Wieschtig im Schwalm-Eder-Chrais, Hesse Schwyz: Leimbach AG, e Gmai im Kanton Aargau Leimbach, e Quartier der Stadt Zürich Leimbach TG, e Ortsdail vu dr Gmai Bürgle im Kanton Thurgau Frankrych: Laimbàch, e Gmai im Oberelsass Leimbach isch dr Namme vu däne Gwässer: Leimbach (Dhünn), (GKZ 2736872), Näbefluss vu dr Dhünn z Leverkusen, Nordryy-Weschtfale, Dytschland Leimbach (Netphe) (GKZ 2721364), Näbefluss vu dr Netphe z Nordryy-Westchfale, Dytschland Leimbach (Nette) (GKZ 271414), Näbefluss vu dr Nette z Ryyland-Pfalz, Dytschland Leimbach (Rhein-Neckar), e Bach im Ryy-Neckar-Chrais, Bade-Wirttebärg, Dytschland Leimbach (Schwalm), Näbefluss vu dr Schwalm bi Wasenberg, Hesse, Dytschland Leimbach (Sieg) (GKZ 272172), Näbefluss vu dr Sieg z Nordryy-Westchfale, Dytschland Leimbach (Wehre), e Näbebach vu dr Wehre, Hesse, Dytschland Leimbach (Wupper), e Bach z Wuppertal-Barmen, Nordryy-Westchfale, Dytschland