rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Subschtantiv oder Nome ghöred grammatisch zunere Kategorie vo Wortarte, wo funktional di gliichi Eigeschaft im Satz händ. Es Subschtantiv (au Hauptwort, Nameswort oder Dingwort gnännt; zum Teil au Nomen) bezeichnet es beschtimmts Objekt oder e beschtimmti Person, wo in Ruum und Ziit exischtiert oder exischtiert hät. So isch d Bezeichnig vonere Person wie Muurer es Subschtantiv, aber dr Namen vom Maurers wie z. B. dr Herr Meier isch keis Subschtantiv, sondern es Nomen (lat. nomen proprium). Die Kategorie werded allerdings im Schprachgebruuch mitunder vermischt. Usserdem ghöred i dr düütsche Schprach (und einige andere) zu de grammatische Subschtantive abschtrakti Objekt, wo nöd würklich exischtiered wie Eigeschafte, wo Würklichkeit, d Güeti, d Unwüsseheit, d Unmöglichkeit, d Myschtik, s Wüsse und anderi. Z underscheide sind: Eigename, Name (lat. nomen proprium): Nicolas, d Alpe, Berlin Gattigsname, (lat. nomen appellativum): Mensch, Tisch, Kunscht, Liebi Schtoff-/Subschtanzname: Milch, Gold Subschtantiv ghöred wie Subschtantivierige (di Blaue, s Schtriite, s Ich) zu de Nomen. S Nomen bildet de Chopf vo dr Nominalphrase: „es schöns Bild“, „di liebe Chliine“, „dr Maa, wo z viil gwüsst hät“. Dr Chopf git Genus-, Numerus- und Kasusmerkmal a di veränderbare Teil vo dr Nominalphrase wiiter, beschtimmt also d Grammatik vo dere Wortgruppe. Subschtantiv schiined
D Mythologi isch di syschtematischi Beschäftigung mit de Mythe, seig das in literarischer, wüsseschaftlicher, mystischer oder religiöser Form. Mythologie isch somit meeh als nur d Gsamtheit vo de Mythe vomene Volch, ere Region oder ere soziale Gruppe. Sehr hüüfig wird dr Begriff aber genau so verwendet, als Gsamtheit vo de Mythen nach dr Zueghörigkeit zunere Kultur bzw. Region. Denebed chann mer au Mythe zu verschiedene Theme kulturübergriifend, sprich syschtematisch, behandle. Es ergänd sich dänn Underteilige wie z. B. Landschaftsmythologi, Aschtralmythologi, Zahlemythologi, Eschatologi. D Mythologie beschäftiget sich aber au mit dr Fraag nach dr Herkunft vo de Mythe und dene ihres Verhältnis zu andere Erzählforme wie Legende, Märli, Saage. Bsunders Märli werded mitunder als degradierti Mythe aaglueget. D Entwicklig vo de Mythe als erzählerischi Gattig und au dene ihri Transformation zu Märli isch Gegeschtand vo dr Narratologie. D Entstehig vo Mythen isch au Gegeschtand vo dr Psychologie, bsunders dr einscht moderne Völkerpsychologi. Wil dr Gegeschtand vo de Mythe gmeinhii religiös gseeh wird, isch d Erforschung eng mit dr Religionsgschicht verbunde. Informatione us Mythe sind wichtig zur Rekonschtruktion vo religiöse Vorschtellige, wo mängisch Inhalt vo underschiedliche mythologische Urschprüng zumene Syschtem verbinded. Zentrali Theme i dr Mythologie sind d Erschaffig vo dr Welt
De Ludwig Forrer (* 9. Februar 1845 z Islike bi Goochlinge im Kanton Thurgau; † 28. Septämber 1921 z Bern) isch en Schwiizer Politiker gsii (FDP). De Forrer, wo zwar im Thurgi uf d Wält choo, aber en Bürger vo Bäretschwiil im Züri-Oberland gsii isch, hät a der Universität Züri Jus gstudiert. und isch 1870 Staatsaawalt woorde; ab 1873 hät er z Winterthur en eiges Aawaltsbüro ghaa. 1867 hät er sich de Demokratische Partei aagschlosse, wo spöter i der FDP uufggange isch. 1868/69 hät er em Zürcher Verfassigsrat aaghört, wo di birüemt diräktdemokratisch Kantonsverfassig vo 1869 uusgschaffet hät. 1870 isch er in Kantonsrat gwählt worde, und deet hät er bis 1900 mitgmachet. Wäge sim Iisatz für demokratischi und soziali Rächt hät er de Spitzname «Löi vo Winterthur» ghaa. Vo 1875 bis 1900 (mit eme churzen Underbruch) isch er au im Schwiizer Nationalrat ghocket. As Nationalrat hät er sich für es für es Chranke- und Unfallversicherigsgsetz nach tüütschem Vorbild iigsetzt, isch aber daademit gschiiteret. Er isch am 11. Dezämber 1902 in Bundesrat gwählt worde. Am 31. Dezämber 1917 hät er siis Amt übergää, nachdem er am 11. Dezember siin Rücktritt aagchündt gha hät. Wäret sinere Amtsziit isch er dene Departemänte vorgstande:
Dr Bundesrat – mängisch seit me äm o Länderchammer – isch z Dütschland es wichtigs Verfassigsorgan, wo d (Bundes-)Länder uf de Bundesebni vertritt. Ei vo de wichtigschte Ufgaabe isch sys Mitwürke byr Verabschidig vomne Bundesgsetz. D Lüt, wo dert albe düe rede und sech Gedanke mache übr d Sache vom Bundestag, ob si da sölle zuestimme, sy vo jeder vo de 16 Landesregierige ausgwählt, da häre z gah. Das heißt, by jedere Landestagswahl cha sech d Zämmesetzig vom Bundesrat wider verändere. Disi Landtagswahle sy allerdings nid alli zur glyche Zyt. Numme mängisch sy es paar glychzytig. Usserdäm spilt dr Bundesrat by Aaglägeheite vor EU e Rolle. Dr Bundesrat isch syt em Jahr 2000 im früerige Preußische Herrehuus z Berlin. Vorhär isch är (ab 1949) im Bundeshuus z Bonn gsy. Im Jahr 2000 isch d Bundeshouptstadt vo Dütschland nid meh Bonn, sondern Berlin gsy. Da sy fasch alli Regierigsyrichtige u anderi Verfassigsorgane mit irne Büro uf Berlin züglet. Dür de Bundesrat würke nach de Vorschrifte vom Grundgsetz (Artiku 50) „d Länder by de Gsetzgebig u Verwaltig vom Bund und i Aaglegeheite vor Europäischi Union“ mit. Wägem Artiku 79 cha disi grundsätzlichi Mitwürkig nid emau dür e Änderig vom Grundgsetz abgschaft wärde.
Under Länge oder Längi verschtaht mer: Physik: Di rüümlichi Uusdehnung vomene Objekte i ei Richtig, lueg bi Längi (Physik) Mathematik: D Längi vonere Schtrecki oder Kurve, lueg bi Längi (Mathematik); Für de Längebegriff vo dr Algebra lueg bi Längi (Algebra) Eine vo dr Winkel vomene Polarkoordinatesyschtems Geographie: De Längengrad vomene Ort Aschtronomie: Insbsunderi di eklptikali Längi I dr antike Metrik: Di lange Silbe vomene Wort im Vers, lueg bi Längi (Silbe) Lueg au Breiti, Höchi
E Nationalhymne isch es Lied oder Musigschtuck, wo de Schtaat und d Nationalität vomene Land uusdrucke söll. Meischtens wird si zu fiirliche Aaläss gschpilt, wie biischpiilswiis bi Schtaatsempfäng, aber au bi Länderschpiil bim Fuessball oder Siegerehrige im Schport, wi biischpiilswiis bi de Olympische Schpiil. Di meischte Länder händ sit em Aafang vom 19. Jahrhundert Nationalhymne entwicklet. Di ältischti vo dr Welt isch di japanischi „Kimi Ga Yo“, wo dr Text scho im 12. Jahrhundert gschribe worde isch (als Revision vomene Jahrhunderti ältere Text) und wo somit über 800 Jahr alt isch. Allerdings hät das Lied zum erschte Mal 1876 d Funktion vonere Nationalhymne überchoo und isch nach em Zweite Weltchrieg erscht 1999 wider offiziell zur Nationalhymne bschtimmt worde. Überwiigend händ Nationalhymne sowohl Melodie als au Text, einigi werded ohni Text gschpilt, u. a. in Schpanie (Marcha Real). Hützutags chönnd d Nationalhymne vo verschiedene Länder i dr Regel a ihrer Melodie underschide werde. Das isch i dr Vergangeheit nöd immer dr Fall gsii. D Melodie vo dr englische Nationalhymne isch biischpiilswiis bsunders beliebt gsii und isch vo viilne andere Länder mit abwiichende Texte verwendet worde, so öppe vo dr preussische Hymne „Heil dir im Siegerkranz“ oder i dr Schwiiz bis 1945.
Muri bi Bärn isch e Schwiizer Gmeind im Kanton Bärn. D Gmeind setzt sich us zwei klar gliderte Teile zäme, wo Ywohnersmässig mit je ca. 6'000 Ywohner gliich gross sind. Es sind das d Ortschaft Muri, wo dr Gemeinde sit alters her de Name geeh hät, und d Ortschaft Gümlige. D Flächi vom Gmeindsgebiet betreit 760 Hektare, devoo sind 150 Hektare bewaldet, 190 Hektare Ächer und Wiese und 339 Hektare Land i dr Bauzone. Dr höchschti Punkt befindet sich uf 727 Meter uf em Denteberg, di tüüfschti Schtell liit uf 508 Meter a dr Aare. Nachbersgmeinde sind Allmedinge, Belp, Bern, Chehrsatz, Chöniz, Oschtermindige, Schtettle, Vechige und Worb. Die älteste Fund us Muri stammet us de jüngere Steizyt und de Bronzezyt. E Gräberfeld us de Latènezyt wiist uf e keltisches Dorf hii. I de Römerzyt het z Muri e Villa gstande, vor alem isch de Ort aber denn es wichtigs Heiligum vo de Helvetier vo de regio Arurensis (»Aareregion«) gsii. Me hät Statue vo merere römische und keltische Gottheite gfunde, so vo de Göttin Naria und de Bäregöttin Artio. E Gräberfeld usem 7. Jahrhundert cha a de Alemane zuegwise werde. Urkundlich taucht dr Name »Mure«, nach hütigem Wüsse, erschtmals 1180 uuf,
D Klass (lat. classis) isch e hierarchischi Schtuefe vo dr biologische Syschtematik. E Klass schtaht zwüsched em Schtamm und dr Ordnig. Mehreri Klasse werded i mänge Fäll zunere Überklass zämegfasst. E Klass chann usserdem i Underklasse uufteilt werde. Mängisch wird i dr Zoologie zuesätzlich dr Begriff Infraklass oder Teilklass verwendet, wenn e Taxon zwüsched Underklass und Überordnig nötig isch. Zwüsched dr Überklass und dr Klass wird wenn nötig no d Reihe gschtellt. Bi de Wirbeltier gits folgendi Klasse: Schädellosi Chiferlosi Chnorpelfisch Chnochefisch Amphibie Reptilie Vögel Sügedierer D Schtellig vo de Chimäre (Seechatze) oder vo de Dinosaurier und Pterosaurier als Mitgliider vo de Klasse Chnorpelfisch beziehigswiis Reptilie oder als eigeni Klasse isch nonig endgültig klärt.
Als Schriftschteller werded Persone gnennt, wo im Verfasse vo eigene literarische Texte ihre bruefliche Schwerpunkt setzed. Dr Begriff schtammt us em 18. Jahrhundert, de Iidüütschige vo de Wörter Skribent und Autor. Jede Schriftschteller isch gliichziitig Autor (Verfasser), allerdings werded hüt insbsunderi d Autore vo Belletristik als Schriftschteller betrachtet. D Verfasser vo Sachtexte degäge gälted biischpiilswiis als Sachbuechautore. Als Bruef isch dr freii Schriftschteller gege Endi vom 18. Jahrhunderts entschtande. Bi de Werch vomene Schriftschteller channs sich sowohl um erzählendi Prosa-Text als au um Drame, Essays oder lyrischi Werch handle. Schriftschteller isch en Überbegriff für Autore oder Verfasser vo de gnännte Textgattige. Mitunder werded Schriftschteller, wo de Schwerpunkt vo ihrer Arbet uf e Gattig verleged entsprechend als Romancier, Dramatiker, Essayischt oder Dichter bezeichnet. Es git kei beschtimmti Uusbildig zum Schriftschteller. Viili Autore händ sich s Schriibe ganz eifach selber biibracht. Anderi studiered an Universitäte oder Akademie, bsueched Kürs oder lesed Büecher. A dr Universität Hildesheim und dr Universität Leipzig (Düütsches Literaturinschtitut Leipzig) gits mittlerwiile e schriibhandwerchlichi Uusbildig zum Schriftschteller. Au zahlriichi Schriibwerchstätte und Schriibseminar wie z. B. s Junge Literaturforum Hesse-Thüringe oder d Marburger Summerakademie büüted aagehende Autore interaktivs Training und mängisch Coaching dur etablierti Vertreter vom Bruef aa. Am Düütsche
De Adolf Deucher (* 15. Februar 1831 z Wipkinge; † 10. Juli 1912 z Bern), heimatberechtiget in Schteckborn, isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii. Er isch am 10. April 1883 in Bundesrat gwählt worde und isch im Amt an Altersschwächi gschtorbe. Mit 29 Jahr i dr Exekutive isch er dr amtsältischti Bundesrat. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande: 1883: Juschtiz- und Polizeidepartement 1884: Poscht- und Iisebahndepartement 1885: Departement vom Innere 1886: Politischs Departement 1887: Handels- und Landwirtschaftsdepartement 1888-1895: Induschtrie- und Landwirtschaftsdepartement 1896: Handels-, Induschtrie- und Landwirtschaftsdepartement 1897: Politischs Departement 1898-1902: Handels-, Induschtrie- und Landwirtschaftsdepartement 1903: Politischs Departement 1904-1908: Handels-, Induschtrie- und Landwirtschaftsdepartement 1909: Politischs Departement 1910-1912: Handels-, Induschtrie- und Landwirtschaftsdepartement Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1886, 1897, 1903 und 1909 und Vizepräsident i de Jahre 1885, 1896, 1902 und 1908. De Adolf Deucher isch uf em Berner Bremgartenfriedhof begrabe worde; siis Grab isch aber inzwüsche uufghobe. Urs Paul Engeler: Adolf Deucher. In: Urs Altermatt (Hrsg.): Die Schweizer Bundesräte. Ein biographisches Lexikon. 2. Auflage. Artemis Verlag, Zürich/München 1991, ISBN 3-7608-0702-X, S. 238–243. André Salathé: Adolf Deucher. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Privatarchiv Adolf Deucher in dr Archivdatebank vom Schwiizerische Bundesarchiv Normdate: GND: 119410826 | LCCN:
De Joseph Deiss (* 18. Januar 1946 z Friburg), Bürger vo Zeihe und Barberêche, isch en Schwiizer Politiker (CVP). Nach em Schuelbsuech in Friburg hät de Joseph Deiss Wirtschafts- und Sozialwüsseschafte gschtudiert und isch 1973 promoviert. Vo 1973 aa hät er Volkswirtschaftslehr a dr Universität Freiburg doziert. Er hät einigi Ziit mit Forschigsarbete am King’s College vo dr Universität Cambridge verbracht. 1983 isch de Deiss usserordentliche Professor worde, 1984 hät er en Ruef als ordentliche Professor für Volkswirtschaftslehr und Wirtschaftspolitik a dr Universität Freiburg überchoo. I de Jahre 1996 bis 1998 isch er Dekan vo dere Fakultät für Wirtschafts- und Sozialwüsseschafte gsii. Während siinere Ziit a dr Universität isch er dezue Verwaltigsratspräsident vo dr Schumacher AG z Schmitte und Vorsitzende vo dr Raiffiisebank in Courtepin gsii. De Joseph Deiss isch verhüüratet und hät drei Chind. Er lebt in Barberêche, FR. Siini politischi Karriere hät de Joseph Deiss 1981 als Abgordnete im Grosse Rat vom Kanton Friburg aagfange, won er 1991 schliesslich präsidiert hät. Vo 1982 bis 1996 isch er dezue Gmeindspräsident vo Barberêche gsii. 1991 isch de Deiss in Nationalrat gwählt worde und hät dem bis zu siinere Wahl in Bundesrat im Jahr 1999 aaghört. Vo 1995 bis 1996 isch
De Adolf Ogi (* 18. Juli 1942) us Chanderschtäg im Berner Oberland (Schwiiz) isch für d SVP während 13 Jahr Mitgliid vo dr Schwiizer Landesregierig (Bundesrat) gsii. Vo 2001 bis 2006 isch er Sonderberater für "Schport im Dienscht vo Entwicklig und Friide" im Uuftrag vo dr UNO gsi. Siini Eltere sind de Adolf und d Anna Ogi, geboreni Wenger. Siin Vater Adolf isch Förschter und Bergfüehrer, sowie Gmeindrat, Präsident vo dr Schuelkommission, Gmeindspräsident und Gmeindskassierer in Kanderschteeg gsii. Am 12. Mai 1972 hät er siini hütigi Frau Katrin, geboreni Marti ghüürate. Zäme händs zwei Chind, de Matthias Adolf und d Caroline. Nach siinere obligatorische Schuelziit in dr Primarschuel und Oberschtuefe hät de Adolf Ogi für drei Jahr in La Neuveville d Handelsschuel bsuecht. Denaa isch er uf London und hät deet en sechsmonatige Kurs a dr Swiss Mercantile School bsuecht. In Formby, i dr Nächi vo Liverpool, hät er für es Praktikum i dr Textilfirma vom düütsche Induschtrielle S. Könnemann gschaffet. De Ogi hät dänn für zwei Jahre d Leitig vom Verchehrsbüro Meiringe übernaah. 1964 hät er zum Schwiizerische Ski-Verband (SSV) gwächslet. Deet hät er als Assischtent vo de Elsa Roth gschaffet und isch 1975 als Direktor vom Ski-Verband gwählt
De Kaspar Villiger (* 5. Februar 1941 z Pfeffike, heimatbrechtigt z Seis und z Pfeffike) isch en Schwiizer Politiker (FDP). Er isch am 1. Februar 1989 in de Bundesrot gwählt worde. Am 31. Dezember 2003 hät er siis Amt abgeeh, nachdem er im September siin Rücktritt bekannt geeh hät. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departement vorgschtande: 1989-1995: Eidgenössischs Militärdepartement 1996-2003: Eidgenössischs Finanzdepartement Er isch Bundespräsident gsii i de Johr 1995 und 2002 und Vizepräsident i de Johr 1994 und 2001. Sit em Frühjohr 2009 isch de Kaspar Villiger Präsident vom Verwaltigsrot vo de UBS. Kaspar Villiger und Konrad Stamm: Zukunft gestalten statt ängstlich verwalten, Nzz Libro (Mai 2004), ISBN 978-3038231073 Kaspar Villiger: Eine Willensnation muss wollen, Nzz Libro (April 2009) ISBN 978-3038235255 Kaspar Villiger zur Wahl in den Verwaltungsrat und zum neuen Präsidenten vorgeschlagen (Memento vom 9. März 2009 im Internet Archive). Abgrüefe am 4. März 2009.
D Ruth Metzler-Arnold (* 23. Mai 1964 z Willisau), Bürgerin vo Riichethal, Willisau und vo Balge, isch e ehemaligi Schwiizer Bundesrötin (CVP). Nach eme Schtudium vo de äecht a dr katholische Universität Friburg isch d Ruth Metzler zäme mit ihrem Maa Lukas Metzler in Kanton Appezell-Innerrhode züglet. I dere rächt konservative Umgäbig isch si, au wänn Zuezogeni und Frau, rasch bekannt und schliesslich vo dr Landsgmeind 1997 als Verträtteri vo dr CVP zur kantonale Seckelmeischteri (Vorsteherin vom Finanzdepartement) gwählt worde. Das isch aber nu es Teilziitmandat gsii; denäbed hät si z Sanggalle binere Wirtschaftsprüefigsgsellschaft gschaffet. Wäge ihrer Wählerschtärchi, wo alewiil meh gschwiinet isch, hät d CVP 1999 müese fürche, nach de Nationalratswahle im Oktober eigetli nümme Aaschpruch uf zwei Sitz im Bundesrat z haa. Drum sind di beide CVP-Bundesrät Arnold Koller und Flavio Cotti scho im Früelig, nün Mönet vor em ordentliche Uuslaufe vo ihrer Amtsziit, zruggträtte, zum unverbruuchte Chräft als Wahllokomotive Platz z mache und i dr Hoffnig, dass es s Parlament nöd waage würdi, bi dr Beschtätigungswahl vo dr Landesregierig im Herbscht es Mitgliid vo dr Landesregierig, wo erscht grad gwählt worde isch, scho wider abzwähle. Für d Nachfolg vom Appezeller Bundesrat Arnold Koller isch debi scho früe
D Ruth Dreifuess (* 9. Januar 1940 in St. Galle) isch e Schwiizer Politikerin (SP). Sie isch am 10. März 1993 in Bundesrat gwählt worde. Ihrer Wahl sind Ereignis voruus gange, wo schliesslich zum so genannte Brunner-Effekt gfüehrt händ. Am 31. Dezember 2002 isch sie zruggträte. Während ihrer Amtsziit isch si em Eidgenössische Departement vom Innere vorgschtande. Sie isch Bundespräsidentin gsii im Jahr 1999 und Vizepräsidentin im Jahr 1998. D Ruth Dreifuess isch di zweiti Frau und ersti Person mit jüdischem Hindergrund gsii, wo in Bundesrat gwählt worde isch. Sie isch dezue di erschti Frau gsii, wo zur Bundespräsidentin gwählt worde isch. Isabella Maria Fischli: Dreifuss ist unser Name. Eine Politikerin, eine Familie, ein Land. Pendo Verlag, Zürich 2003, ISBN 3-86612-006-0 Thomas Schibler: Dreifuss, Ruth. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Jennifer Breger: Biography of Ruth Dreifuss, Jewish Women Encyclopedia (englisch) Ruth Dreifuss im Munzinger-Archiv (Artikelaafang frei abruefbar) Commons: Ruth Dreifuss – Sammlig vo Multimediadateie Ruth Dreifuss. In: admin.ch Ruth Dreifuss In: geschichtedersozialensicherheit.ch Dossier zum Rücktritt vo de Ruth Dreifuess Privatarchiv Ruth Dreifuss in dr Archivdatebank vom Schwiizerische Bundesarchiv Normdate: GND: 123969654 | LCCN: n96068938 | SUDOC/IdRef: 095790799 | VIAF: 64927823
De Flavio Cotti (* 18. Oktober 1939 z Muralto; † 16. Dezember 2020 z Locarno), vo Prato-Sornico TI, isch en Schwyzer Politiker (CVP) gsy. De Cotti isch zeerscht z Ascona und nachane z Sarne i d Schuel und hät z Friburg Jus gstudiert. Nach em Lizänziat hät er as Aawalt z Locarno gschaffet. Vo 1964 bis 1975 isch er Gmäindrat (aso Mitglid vo de Legislative) vo Locarno gsy, vo 1967 bis 1975 Mitglid vom Grosse Rat (em Kantonsparlamänt) vom Kanton Tessin und vo 1975 bis 1983 Staatsrat (Regierigsrat) vo däm Kanton. Im Staatsrat isch er em Volchswirtschafts- und Justizdepartemänt vorgstande. 1983 isch er in Nationalrat gwählt worde und dänn vo 1984 bis 1986 Presidänt vo de CVP Schwyz gsy. Am 10. Dezember 1986 er in in Bundesrat gwählt worde. Wäret synere Amtszyt isch er däne Departemänt vorgstande: 1987–1993: Eidgnössischs Departemänt vom Innere; 1994–1999: Eidgnössischs Departemänt für usswärtigi Aaglägehäite (näbet em Cotti als «Diplomat» isch 1993 au der Adolf Ogi als «Macher» für d Leitig vom EDA ghandlet worde). Er isch Bundespräsident gsy i de Jahre 1991 und 1998 und Vizepräsident i de Jahre 1990 und 1997. De Cotti gilt as «Vatter vo de Bilaterale» mit der EU; mit däre hät
De Arnold Koller (* 29. August 1933 z St. Galle), vo Gossau SG und Oberbüüre, isch en ehemalige Schwiizer Politiker (CVP) und Bundesrat. Er isch am 10. Dezember 1986 in Bundesrat gwählt worde. Am 30. April 1999 hät er siis Amt übergeeh, nachdem er am 13. Januar siin Rücktritt aakündigt hät. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departemente vorgstande: 1987-1989: Eidgenössischs Militärdepartement 1989-1999: Eidgenössischs Juschtiz- und Polizeidepartement Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1990 und 1997 und Vizepräsident i de Jahre 1989 und 1996. Eini vo siine richtigswiisende Uussaage isch die zum 1. August 1997 gsii: "D Schwiiz bruucht kei Prophete, weder in- no ussländischi!". Arnold Koller im Munzinger-Archiv (Artikelaafang frei abruefbar) Hermann Bischofberger: Koller, Arnold. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Arnold Koller uf dr Website vom EJPD Claudia Schoch: Alt Bundesrat Arnold Koller wird achtzig. Staatsmann auch ohne Amt. In: Neue Zürcher Zeitung vom 27. August 2013 Normdate: GND: 120733617 | LCCN: n85082581 | SUDOC/IdRef: 034494693 | VIAF: 66575330
De Otto Anton Stich (* 10. Jänner 1927 z Basel; † 13. September 2012 z Dornach; heimatberächtigt in Dornach und Chliilützel) isch en Schwiizer Politiker (SP) gsi. Er isch mit de Trudi Stich, geboreni Stampfli, verhüüratet gsi. De Otto Stich isch in Dornach im Kanton Solothurn uufgwachse. Siini Eltere sind beidi sozialdemokratisch engagiert gsii, siin Vater Otti Stich als Gmeindrat. D Politik isch immer es wichtigs Gschprächsthema gsii i dr Familie, grad au dur de Nationalsozialismus und de zweiti Weltchrieg. De Stich hät a dr Universität Basel bim Professor Salin Wirtschaft gschtudiert. 1953 isch er diplomiertr Handelslehrer worde und 1955 hät er zum Doktor vo de Schtaatswüsseschafte promoviert. Denaa hät er a dr Gwerbschuel d Fächer Düütsch, Gschäfts-, Wirtschafts- und Schtaatskund underrichtet. 1947, im Alter von 20 Jahr, isch de Otto Stich Mitgliid vo dr sozialdemokratische Partei vom Kanton Solothurn worde. Mit 26 Jahr hät er siini politischi Karriere mit eme Sitz i dr Dornacher Rechnigsprüefigskommission aagfange. Vier Joohr schpäter, im Jahr 1957 isch er in Gmeindrat gwählt worde und hät nach ere familieinterne Uussprache mit siim Vater Otti au s Amt vom Gmeindamme chönne überneeh. 1959 hät de Stich für de Nationalrat kandidiert. Wil aber di Bisherige wider aaträte
De René Felber (* 14. März 1933 z Biel; † 18. Oktober 2020) isch en Schwiizer Politiker (SP) gsii. Uspildet isch er as Primarlehrer gsii. Vo 1965 bis 1976 isch er Neueburger Grossrat gsii, von 1967 bis 1981 Nationalrat und dänn vo 1981 bis 1987 Neueburger Staatsrat. Am 9. Dezember 1987 isch er in Bundesrat gwählt worde. Währed siinere Amtsziit isch er em Eidgenössische Departement für usswärtigi Aaglägeheite vorgstande. Sis gross Thema isch di europäisch Integration gsii, er hett gärn gseh, wänn d Schwiiz der EG oder em EWR biiträtte wär – dademit isch er aber gschiiteret. Am 31. März 1993 isch er zruggträtte, wil er Chräbs überchoo hät. Er isch im Jahr 1992 Bundespresidänt und im Jahr 1991 Vizepresidänt gsii. Jean-Marc Barrelet: Felber, René. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Website vom alt Bundesrat René Felber Normdate: GND: 128919213 | LCCN: n94046579 | SUDOC/IdRef: 067257526 | VIAF: 20748044
De Jean-Pascal Delamuraz (* 1. April 1936 z Vevey, Kanton Waadt; † 4. Oktober 1998 z Lausanne), heimatberechtigt in Longirod, isch en Schwiizer Politiker (FDP) gsii. De Jean-Pascal Delamuraz isch am 7. Dezember 1983 mit 130 vo 246 Schtimme im 1. Wahlgang in Bundesrat gwählt worde. Er isch 1987 mit 194 vo 244 Schtimme, 1991 mit 172 vo 240 Schtimmen und 1995 mit 193 von 242 Schtimme im Amt beschtätiget worde. Am 14. Januar 1998 isch er us gsundheitliche Gründe zruggträte. De Delamuraz isch vor allem im Welschland en sehr beliebte Politiker gsii. Er isch en uusgwisene Befürworter vom EU-Beitritt vo dr Schwiiz gsii. Während siinere Amtsziit isch er de folgende Departemente vorgstande: 1984-1986: Eidgenössischs Militärdepartement 1987-1998: Eidgenössischs Volkswirtschaftsdepartement Er isch Bundespräsident gsii i de Jahre 1989 und 1996 und Vizepräsident i de Jahre 1988 und 1995. 1991 - Gsichter vo dr Schwiiz vom Simon Edelstein u. a. Dokumentarfilm zur 700-Jahr-Jubiläumsfiir vo dr Eidgenosseschaft. Episode: Jean-Pascal Delamuraz Alain Clavien / BE: Delamuraz, Jean-Pascal. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Abschiedsrede anlässlich des Rücktritts von Delamuraz Normdate: GND: 119112566 | LCCN: n85816633 | SUDOC/IdRef: 074007343 | VIAF: 27874129