rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Ider Schwiz isch nur ds Netz vo Zürich en S-Bahn im strengste Sinn, wie ds Dütschland meischt verwendet. Durch ds langfristig Projekt Bahn 2000 sind d witere „S-Bahne“ entstande, di zum Teil no im witere Usbau sind (Apassige bestehende und Bau vo zuesätzliche Haltestelle, teilw. Überhol-Abschnitte uf eigleisige Stecke). So isch d Bezeichnig „S-Bahn“ bis uf witers meischt nur als Marketingbezeichnig für d frühere „Regionalzüg“ mit Halt an alle Statione zu gseh. Es git iner Regel kei Prisunerschid zwüsche Färnverchers- und S-Bahn-Fahrte. En Fahrt vo Ziegelbrügg uf Zürich mit der S-Bahn chostet bispilswis genauso vil wie d glich Fahrt im InterRegio. Witer wird der Begriff S-Bahn meischtens bi Agglomeratione miteme grössere Netz an Nahvercherslinie brucht. D meischte Linie füehre oder tangiere derbi d Zentralstadt. D Schwizerische Bundesbahne hei für d Schwiz folgendi Mindeschtaforderig ane S-Bahn gstellt: Existenz vo Durchmesserlinie Durchschnittsgschwindigkeit vo ca. 50 km/h Iheitlichi Tarif Iheitlichs Erschinigsbild und Kommunikation gegenüber de Chunde Koordination und Vernetzig mit andere Verchersundernäme Ned im Aforderigsprofil für en S-Bahn vo de Schwizerische Bundesbahne, glich aber es Hauptmerkmal: Im Chärnberich vo de zentrale Grossstadt gbündelti Fahrwäg vo de S-Bahnlinie mit typischerwis eigene Gleisinfrastruktur und eigene, vom Interregio- und Färnvercher unabhängige Haltestelle und Bahnhöf Allerdings erfüllt
D Regionalps (RA), Eigubezeichnig RegionAlps, isch es Verchersunernähmu im Kanton Wallis, wo schine Gschäfftssitz z Martigny het. D im Jahr 2003 gigründut Tochtergschellschaft vo de Schwizerischu Bundesbahne (SBB) und vo de Transports de Martigny et Régions (TMR) sind am Afang mit Fahrzig vo de beidu Besitzerbahne gfahru. Schi betribunt der Regionalvercher vor allum im Rhonetal zwischum Oschtufer vom Genfersee und Brig. D Regionalps SA isch im Jahr 2003 vo de Schwizerischu Bundesbahne (SBB) und der Transports de Martigny et Régions (TMR) als gmeinsams Tochterunernähmu fer der Personuvercher im Wallis gigründut wordu. Als dritte Aktionär isch 2009 der Kanton Wallis ins Unernähmu igstigu; siter haltunt d SBB 70 %, d TMR 18 %, und der Kanton Wallis 12 % vom Aktiekapital. D RER-Zig fahrund situm Fahrplanwägsul 13. Dezember 2015 vo Mäntag bis Fritag alli 30 Minüte, so das schich hie faktisch gseh um en S-Bahn handlut. Z Netz vo de betribenu Linie setzt schich üsra langu Heuptstrecki und zwei churze Näbustreckine zämmu: St-Gingolph–St-Maurice –Martigny–Sittu–Brig, 146 Kilometer Martigny–Sembrancher–Orsières, 19 Kilometer und Sembrancher–Le Châble, 6 Kilometer Zudem wärdunt vier Reginalbuslinie zwischu Visp und Leuk agibotu. Inzwischu kehrt Regionalps 16 driteiligi NPZ Domino (Trieb- und Steuerwagen ex SBB) und 4 RABe 525 (ex TMR).
D’ Ciara Kathleen Michel (* 2. Jüüli 1985 z’ Taunton, Anglànd) ìsch a britischa Volleybàllschpìelera, wo-n-àls Mìttelblockera schpìelt. Vu 2017 bis 2019 hàt sa biim ASPTT Mulhouse gschpìelt un schteht sitter 2020 bii Athletes Unlimited Pro League ìm Àmerikà unter Vertrààg. Drzüa ìsch sa sitter 2011 Mìtglìed ìn dr britischa Nàzionààlmànnschàft. D’ Michel ìsch d’ Tochter vu’ma àmerikànischa Basketballer un era Brita vun irischer Àbschtàmmung. Wu sa zeh Joohra àlt gsìì-n-ìsch, ìsch sa mìt ìhra Äältra ìns Florida gwàndelt. Ìn dr Schüal hàt sa Cheerleadera wälla wara, àwwer hàt sìch schpeeter fìr Volleybàll äntschìeda. Ìm Florida hàt sa zamma mìt ìhrer Schwaschter ìn’ra Mànnschàft gschpìelt. Àb 2003 hàt sa àn dr Üniwärsitäät vu Miami Seelakunda gschtudiart un hàt därt ìn dr Üniwärsitäätsmànnschàft gschpìelt. Ànna 2007 ìsch sa àn d’ Üniwärsitäät vu Melbourne ìm Àuischtrààlia gànga ge schpìela. Ìn dr Zwìschazitt ìsch sa a hàlb Joohr làng àn dr Monash-Üniwärsitäät ìm Vorort vu Melbourne àktiiv gsìì. Ànna 2010 ìsch sa ìn dr Alemannia Ààcha-n-ìm Diitschlànd gànga ge schpìela, mìt’m Àbsìcht, ìn d’ britischa Mànnschàft fìr d’ Olìmpischa Schpìela gwählt z’ wara. Ìm Mai 2011 hàt sa z’ Lima zem äärschta Mol mìt dr Nàzionààlmànnschàft gschpìelt. Bii da Olìmpischa Schpìela vu 2012
D’ Liseron Boudoul [lizʁɔ̃ budul](info) (* 23. Oktoower 1963 z’ Saint-Étienne) ìsch a frànzeescha Farnsahschurnàlìschta, Kriagsbrìchtsärschtàttera un Àuitoora. Sa hàt unteràndrem fìr dr Farnsahsander TF1 gschàfft un hàt ànna 2017 dr Priis Grand Reporter bikumma. D’ Liseron Boudoul ìsch ànna 1963 z’ Saint-Étienne ìm Zäntrààlfrànkrììch uff d’ Walt kumma. Ìhra Vàtter schtàmmt üss’m Auvergne, un ìhra Müatter üss Poola. A Tail vun ìhrer Fàmìlia schtàmmt vum Département Haute-Loire un wohnt noch hìtt därt. Gschtudiart hàt d’ Boudoul àm Ìnschtitüüt fìr Politikwìssaschàfta z’ Lyon (Sciences Po Lyon). Ìhra Kàrriar àls Schurnàlìschta hàt d’ Boudoul bii da Rundfunksander France Inter un Radio France Internationale (RFI) ààgfànga. Schpeeter ìsch sa naawa dr Anne Sinclair uff’m Farnsahkànààl LCI z’ sah gsìì. Ànna 2004 ìsch sa vum àllgmainliga Noohrìchtadianscht vum Fanrsahsander TF1-n-iigschtällt worra. Därt hàt sa ìwwer d’ Ardbeewawalla-n-ìm Àsia ìm Dezamber 2004 brìchtet, so wia-n-ìwwer d’ Unrüahja ìn da frànzeescha Vororta ànna 2005. Noh-n-em Ààfàng vum „Àràwischa Friahjoohr“ ànna 2011 ìsch d’ Boudoul Brìchtsärschtàttera-n-ìm Pàläschtiina, Mali, Syria un Libya gsìì. Ìn da Joohra 2010 hàt sa ìwwer d’ wìchtigschta Kriagsärraignissa brìchtet, wia zem Biischpìel ìwwer dr Bìrgerkriag ìm Syria mìt da Schlàchta-n-um Mossul un ar-Raqqa ànna 2016 un 2017. Wu sa ànna 2012 ìn’ma
Under eme Dogma (altgr. δόγμα, dógma, „Mäinig, Leersatz; Beschluss, Verordnig“) verstoot mä e feststehendi Definizioon oder e grundleegendi, normatiivi Leerussaag, wo d Wooret vo ere as absolut aagluegt wird. Bsundrigs in dr christlige Theologii wird dr Begriff Dogma für e Leersatz brucht, wo as woor und relewant gältet. Mä berüeft sich drbii uf göttligi Offebaarig, uf d Autoridäät vo dr chirchlige Gmäinschaft bzw. vom chirrchlige Leeramt oder uf bsunderi Erkenntniss. Dr süstemaatische Interpretazioon vo de Dogme säit mä Dogmatik. As Adjektiv (dogmatisch) wird dr Begriff abschetzend brucht zum Persoone z beschriibe, wo vo de entsprächende Leersetz glaube, ass si nid guet gnueg fundiert sige, zum Bispil wil si d Leerautoridäät vo dr Chille nit anerkenne oder wil si brinzipiell skeptisch si gegenüüber Wältaaschaujige und Wärtvorstellige, wo behaupte, si eläi sige woor, allgemäingültig oder verbindlig für alli Lüt und sogar für alli Zit. Dogma. In: Der Brockhaus Religionen. Glauben, Riten, Heilige. Lexikonredaktion des Verlags F.A. Brockhaus, Mannheim, S. 150. Ralph Weimann: Dogma und Fortschritt bei Joseph Ratzinger. Prinzipien der Kontinuität. Paderborn 2012, ISBN 978-3-506-77375-3. Johanna Rahner: Einführung in die katholische Dogmatik. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 2008, S. 20–33. Walter Kasper: Dogma/Dogmenentwicklung. In: Neues Handbuch theologischer Grundbegriffe (Nöiusgoob) 1 (1991), S. 292–309. Peter
Mit Offebaarig isch s Bekanntwärde vo öbbis, wo bishär versteckt gsi isch, gmäint. Dr Begriff wird im sinnlige, im religiööse und im juristische Sinn brucht. Im Standarddütsche wird dr Begrff Offebaarig in deene Bedütige brucht: In dr Religioon: Offebaarig bezäichnet s Bekanntwärde vo göttlige Woorhäite oder vom e göttlige Wille. Das cha im Brinzip in verbaaler oder in nonverbaaler Form bassiere, vor Äinzelne oder Vile. So sig s ganze Volk Israel Züüge von ere Masseoffebaarig vo Gott am Bärg Sinai worde, oder aber isch d Theologii vom Paulus s Ergääbnis von ere Äinzeloffebaarig, wie s dr Paulus behauptet häig. Au dr Buddha (dr Gründer vom Buddhismus), dr Joseph Smith (dr Brofeet vom Mormoonedum), dr Mohammed (dr Brofeet vom Islam), dr Bahāʾullāh (dr Stifter vom Bahaidum) und alli andere Religioonsstifter verzelle, si häige e brivaati Offebaarig erläbt. Em letzte Buech im Nöije Testamänt vo dr Bible, d Offebaarig vom Johannes, säit mä vilmol nume „Offebaarig“ und brucht en entsprächendi Abchürzig. (z. B. Offb 1,1 Lut) Mee im Standarddütsche as in de Mundarte wird dr Begriff au im Sinn von ere sinnlige Erfaarig vom Göttlige, wo mee oder weeniger dief goot, in dr Muusig, dr Kunst oder bi Spiise brucht. Das isch
In dr Sproochwüsseschaft wird s rhetorische Stiilmiddel vo dr Überdriibig as Hüperble bezäichnet. S Adjektiiv, wo dr zueghöört, isch hüperboolisch. Dr Geegesatz zur Hüperble isch d Underdriibig. Hüperble bedütet altgriechisch ὑπερβολή hyperbolé, dytsch Überdräffe, Überdriibig vo ὑπερβάλλειν hyperballein über s Ziil uuse gheije. In lidderaarische Schrifte wird d Hüperble hüfig as en extreemi Überdriibig brucht, wo im wörtlige Sinn mäistens unglaubwürdig oder ummööglig isch, zum öbbis usserordentligs oder ussergwöönligs uusezheebe. Drbii wärde vilmol Metafere oder Vergliich brucht. In dr Rhetorik wird d Hüperble zu de Trope zelt. Zitaat us dr Liddratuur „Ein Schneidergesell, ein niedlicher, kleiner junger Mensch, so dünn, dass die Sterne durchschimmern konnten“ (Heinrich Heine: Reisebilder – Die Harzreise) „Dort sitzt ein Hund, der hat ein Paar Augen, so groß wie Mühlräder.“ (Hans Christian Andersen: Das Feuerzeug) Bispil us dr Bible „Warum schaust du also auf den Splitter im Auge deines Bruders, beachtest aber nicht den Balken in deinem eigenen Auge?“ (Mt 7,3 EU) „Eher geht ein Kamel durch ein Nadelöhr, als dass ein Reicher in das Reich Gottes gelangt“ (Mk 10,25 EU) „Ihr verblendeten Führer, die ihr Mücken aussiebt, aber Kamele verschluckt!“ (Mt 23,24 EU) Wörter und Reedensarte doodmüed blitzschnäll Schnäggetempo unändlig lang wie Sand am Meer
Dr Christian Johann Heinrich Heine (* 13. Dezämber 1797 as Harry Heine z Düsseldorf im Herzogdum Bärg; † 17. Februar 1856 z Bariis) isch äine vo de bedütendste dütsche Dichter, Schriftsteller und Schurnaliste im 19. Joorhundert gsi. Dr Heinrich Heine gältet as äine vo de letzte Verdräter vo dr Romantik und gliichzig as iire Überwinder. Er het d Alldaagssprooch lüürikfähig und s Föiton und dr Räisebricht zur Kunstform gmacht. Er het dr dütsche Liddratuur en eliganti Liichtikäit gee, wo si vorhär nit kennt het. D Wärk vo kuum eme andere dütschsproochige Dichter si bis hüte so hüfig übersetzt und verdoont worde. As kritische, politisch angaschierte Schurnalist, Essayist, Satiriker und Poleemiker het dr Heine Bewunderig aber au Angst gweckt. Im Dütsche Bund het d Oobrikäit iim verbote, z veröffentlige und dorum het er sini zwäiti Lääbenshelfti z Bariis im Exiil verbrocht. D Antisemite und d Nazionaliste häi dr Heine wäge sinere jüüdische Häärkumft und sinere politische Haltig über e Dood uuse aagfindet. D Rolle vom Ussesiter het si Lääbe, si Wärk und däm si Rezepzioonsgschicht brägt. Noch em Joor wo s in Buechform erschiine isch 1821: Gedichte. Maurerische Verlagsbuchhandlung, Berlin. 1822: Briefe aus Berlin. Anonym im Verlag des Arnold Mallinckrodt|Rheinisch-Westfälischen Anzeigers,
Tangalle odd’r Tangalla (Sinhala තංගල්ල [ˈtaŋɡalːə], Tamil தங்கல்லை) ìsch a klaina Schtàdt ìm Süüda vum Sri Lanka. Ànna 2012 hàt sa 72.200 Iiwoohner ghàà. Dr Namma bediitet „vorschtehenda Fälsawand“, wial uff dr Kìschta-n-ìm Braich vu dr Schtàdt Fälsa sìnn. Ìn dr neechera-n-Umgaawung sìnn àwwer hàuiptsachlig Sàndschtrand z’ fìnda. Tagalle-n-ìsch a Fischaräihààfa vu regionààler Bediitung, un àui a Unterzäntrum vum Tourischmus. Ìm Schtàdtzäntrum ìsch a àlta nììderlandischa Bfäschtigung, wo hìtt àls Zuchthüüs bnutzt wìrd. Drzüa ìsch d’ Schtàdt dr Üüssgàngspunkt fìrs Besüach vum Fälsatampel vu Mulkirigala. Mulkirigala Rajamaha Viharaya, dr Mulkirigala-Schtaitampel, befìndet sìch 20 km neerdlig vu dr Schtàdt. Dr Tampelkompläx bschteht üss àlta Wàndmoolaräija, era lìegenda Buddha-Schtàtüüta un mehrera Heehlatampel, wo-n-uff verschìedena-n-Eewana z’ fìnda sìnn. 11,2 km neerdlig vu dr Schtàdt ìsch s’ Hummanaya-Blààsloch, wo maa-n-àm bäschta-n-ìm Jüüni bsüacht. S’ Vugelschutzgebiat Kalametiya lìegt 24 km eschtlig vu dr Schtàdt. Därt sìnn Kìschtahàfta un Mangroowa-Sumpfgeegenda z’ sah, mìt vìela bedroohta Vogel- un Schliichtiaràrta. Dr Parewella Natural Swimming Area ìsch 0,9 km vum Schtàdtzäntrum äntfärnt. Dr Hààfa vu Tangalle mìt’ra buddhischta Dagoba-n-ìm Vordergrund Àn dr Kìschta z’ Tangalle Schtrànd z’ Tangalle Goyambokka-Schtànd z’ Tangalle Marakolliya-Schtànd grààd bii Tangalle Esperanza Beach bii Tangalle dr Suwanda Hennedige Sauris Silva (1898–1982), Tanzer, Dìchter, Soziààlàrwaiter un
Räbbau bezäichnet d Kultivierig vo Rääbe zum Druube chönne günne, wo mä drus mäistens Wii macht. Dr Wii wird in Chäller häärgstellt. Alli Aarbäite und Iirichdige, wo für d Härstellig vo Wii brucht wärde, wärde in dr Önologii (Chällerwirtschaft) behandlet. Zum Räbbbau ghööre d Gschicht vo de Rääbe und vom Wii, d Verbräitig und die wirtschaftligi Bedütig vo dr Rääbe, d Orgaan vom Räbstock, d Räbsorte und d Züchdig, d Vermeerig vo de Rääbe, Nöiaalaage, Pflanzig, Pflääg (Räbschnitt, Erziejig, Boodepflääg und Düngig) und dr Pflanzeschutz (Nützling, Chrankhäite, Schäädling, und sutigi Schädige), Brodukzionsmethoode im Räbbau, Usbildigsmööglikäite. Mä nimmt aa, ass dr Räbbau in dr Gebiet zwüschen em Kaspische Meer und em Persische Golf ufchoo isch. Scho 5000 v. d. Z. si im hütige Georgie Rääbe kultiwiert worde wie au im hütige Irak. Das het sich uf dr ganz Noochi Oste usbräitet, und denn vo Griecheland us im 7./6. Jh. v. d. Z. uf Gallie. S Alter vo dr eltiste Wiiprässi, wo mä gfunde het, wird uf 6000 Joor gschetzt und d Doonchrüeg, wo mä mit ere gfunde het, bewiise, dass sich d Wiibrodukzioon scho denn im e guet entwicklete Stadium befunde het. Karl Bauer, Ferdinand Regner, Barbara Friedrich: Weinbau. 12. Uflaag.
Dr Willi Friedrich Koerbel (* 20. Jüüli 1910 z’ Hàbsa, Raichslànd Elsàss-Lothrìnga; † 11. Jüüni 2000) ìsch a diitscher Schurnàlìscht un SA-Fiahrer gsìì. Dr Willi Friedrich Koerbel ìsch ànna 1910 z’ Hàbsa bii Mìlhüüsa-n-uff d’ Walt kumma. Àn dara Zitt hàt s’ Elsàss zem Diitscha Kaiserraich gheert. Dr Koerbel hàt àn dr Üniwärsitäät vu Haidelbarg un Mìncha Ärziihungswìssaschàft, Seelakunda, Gsällschàftsforschung un Gschìcht gschtudiart. Ìm Septamber 1931 ìsch’r Mìtglìed ìn dr NSDAP worra (Mìtglìedsnummer 644.652). Dr Koerbel ìsch SA-Fiahrer gsìì. Ar hàt dr SA-Màrsch Nr. 5 Sturmsoldaten komponiart un ìsch kültüürpolitischer Schrìftlaiter vum Mannhaimer Hakenkreuzbanner gsìì. Ànna 1933 ìsch’r Schport- un Prassareferant vu dr Mannhaimer Schturmàbtailung (SA) gsìì (=SA-Standarte 171 (Tràdizioonsregimant Kolmer)). Drzüa ìsch’r Hàuiptschrìftlaiter un Prassa-Schäff vu dr Owerschta SA-Fiahrung gsìì. Noh dr vum Kàmpfblàtt Der SA-Mann ìsch’r àls SA-Owerschturmbànnfiahrer ìm Viktor Lutze sii pärseenliger Referant ìn dr Raichskànzlai vu Berlin gsìì. Schpeeter ìsch’r vum Wilhelm Schepmann àls SA-Schtàndàrtafiahrer bfärdert worra. Àls Militäär hàt’r a Fàllschìrmjaager-Üüssbìldung bikumma un hàt àm Wäschtfaldzug mìtgmàcht. Ar ìsch ainer vu da äärschta diitscha Soldààta, wo ànna 1940 ìn Pàriis inagànga-n-ìsch. Schpeeter ìsch’r Verbìndungsoffiziar vu dr diitscha Luftwàffa bii dr itàlianischa Luftwàffa z’ Rom gsìì. Ìwwer dia Zitt hàt’r ànna 1997 a Laawesbschriiwung vum Mussolini
D’Goda ìsch a elsassischer Schpìelfilm, wo ànna 1973 vum Louis Schittly un em Daniel Schlosser dräijt worra-n-ìsch. Dr Film ìsch vollschtandig uff Elsässerdiitsch. Dräijt worra-n-ìsch dr Film ìm owerelsassischa Sundgàui, ohna offiziälla-n-Ärlàuibniss. Noh-n-em Dräij ìsch dr Film numma vun a pààr toisiga Litt ìn da Sundgàuijer Knaippa-n-ààglüagt worra. Ìn da Joohra 2010 ìsch dr Film räschtoriart worra, un wìrd jetz àls a wìchtig Wark vum frànzeescha Filmäärwa-n-ààglüagt. Florent Mathern: D’Goda, d’hier et d’aujourd’hui. In: L’Ami hebdo. 23. September 2022 (französisch, ami-hebdo.com [abgerufen am 25. September 2022]). Simone Wehrung: D’Goda, unique film de Louis Schittly, en cours de restauration : un film dialectal au temple du cinéma français. In: Dernières Nouvelles d’Alsace. 10. Februar 2013 (französisch, dna.fr [abgerufen am 14. Juli 2022]). Nathalie Thomas: Bernwiller : « D’Goda », le film d’un engagement intemporel. In: L’Alsace. 6. Juli 2022 (französisch, lalsace.fr [abgerufen am 14. Juli 2022]). Sabine Hartmann: Presque 50 ans après son tournage, la nouvelle jeunesse du film de Louis Schittly. In: L’Alsace. (französisch, lalsace.fr [abgerufen am 14. Juli 2022]). Bernwiller: retour en images sur le film « D’Goda » de Louis Schittly. In: L’Alsace. 30. Juni 2022 (französisch, lalsace.fr [abgerufen am 14. Juli 2022]). Avec Vincent Froehly, une rencontre
Alsachimie [alzaʃimi](info) ìsch a elsassisch Kemii-Unternamma, wo sii Sìtz z’ Schàlàmpi-n-ìm Owerelsàss hàt. ’S bwìrtschàftet d’ Ìndüschtriiplàttform WEurope àm Rhiikànààl z’ Schàlàmpi un Bàrtena, wo bis 2020 züa dr belgischa Grupp Solvay gheert hàt. Dr Produkzioonsschtàndort vum hìttiga-n-Alsachimie àm Rhiikànààl z’ Schàlàmpi-n-ìsch ànna 1954 gäffnet worra. Àm Ààfàng ìsch’r vum frànzeescha-n-Unternamma Rhône-Poulenc bwìrtschàftet worra. Ar hàt schpeeter züa dr frànzeescha Grupp Rhodia gheert, un drnooh züa dr belgischa Grupp Solvay. Àn dr Joohrhundertwanda hàt schuu d’ Schàlàmper Plàttform „Alsachimie“ ghaissa. Àm 1. Hornung 2020 hàt d’ Grupp Solvay siina Àktiwitääta z’ Schàlàmpi ìn dr näija Gsällschàft Alsachimie verkàuift. Alsachimie gheert zu 51 Prozant züa dr diitscha Grupp BASF un zu 49 Prozant züa dr diitscha Grupp Domo Chemicals. D’ näija Gsällschàft hàt d’ Laitung vu dr Schàlàmper Plàttform WEurope ìwwernumma. Ànna 2021 hàt Alsachimie a Schtààtsfinànziarung ìm Rààhma vum Wìrtschàftsprogràmm France Relance bikumma. Drzüa ìsch s’ Unternamma mìt’m Label Alsace Excellence üsszaichent worra. Àm 17. Janner 2022 ìsch dr frànzeescha Schtààtspresidànt Emmanuel Macron uff’m Produkzioonsschtàndort z’ Schàlàmpi kumma, wu-n-’r ìwwer d’ üüsslandischa Galdààleegunga-n-ìm Frànkrììch grädd hàt. Doo hàt’r d’ näija Galdààleegung vu 300 Millioona Öiro vu dr BASF-Grupp z’ Schàlàmpi vorgschtällt. ’S hàndelt sìch um a näija Kunschtschtofffàwrìk fìr Hexamethylendiamin,
Dr Kalash Criminel [kalaʃ kʁiminɛl](info) (bìrgerlig dr Amira Kiziamina; * 14. Hornung 1995 z’ Kinshasa, Zaire) ìsch a kongoleesischer Rapper un Täkschtdìchter, wo bii Pàriis labt un schàfft. Ànna 2016 hàt’r sii aigana Müüssiklabel, Sale Sonorité Records, grìnda. Uff d’ Walt kumma-n-ìsch dr Amira Kiziamina ànna 1995 z’ Kinshasa, dr Hàuiptschtàdt vu dr hìttiga Demokrààtischa Repüblik Kongo. Ar ìsch Melaninàrm. Siina äärschta Laawesjoohra hàt’r ìn siinera Geburtsschtàdt verbrocht. Wahrem Äärschta Kongokriag ìsch’r zamma mìt siinera Fàmìlia ìns Frànkrììch gflechta. D’ Fàmìlia hàt sìch ìm Viartel Rougemont z’ Sevran nordeschtlig vu Pàriis nììdergloo. Ìn siinera Jugend hàt dr Kiziamina fànga-n-àà rappa; àm Ààfàng hàt’r dr Grupp „Hall 14“ zamma mìt da Rapper Stilday, Kifa, Krimo JS un Zino gebìlda. Ànna 2012 hàt d’ Grupp ìhr äärscht Liad Traumatiser veräffentligt. Ànna 2015 hàt dr Kalash Criminel siina Solo-Kàrriar ààgfànga. Sii äärscht Liad 10 12 14 Bureau ìsch ìm Nowamber 2015 üüssagànga. Drnooh hàt’r d’ Freestyle-Raihja Sauvagerie veräffentligt. Schpeeter hàt’r zamma mìt da Rapper Ixzo, Sofiane, Kaaris, Jul un Damso gschàfft. Àm 20. Jüüli 2016 hàt’r verkìndigt, àss’r a Vertrààg biim Label Def Jam France unterzaichent hàt. Zamma mìt’m Kaaris hàt’r s’ Liad Arrêt du cœur uffgnumma, mìt wällem’r ìn dr frànzeescha Rap-Szääna
D’ Rita Bokorné Liliom (* 23. Mai 1986 z’ Budapest) ìsch a ehamààliga ungàrischa Volleybàllschpìelera. Àls Ààgrìffera hàt sa ìn mehrera-n-öiropäischa Lander gschpìelt, drunter ìm Diitschlànd, Frànkrììch un Itàlia. Sa ìsch àui vu 2010 bis 2019 Mìtglìed ìn dr ungàrischa Nàzionààlmànnschàft gsìì, mìt wäller sa ànna 2015 d’ Öiropäischa Liga gwunna hàt. Àls Junioora hàt d’ Liliom vu 1996 bis 2004 biim BSE Budapest gschpìelt. Mìt dam Verain ìsch sa ànna 2002/03 uff Plàtz 3 vum Ungàrn-Pokàl so wia-n-uff Plàtz 2 vu dr ungàrischa-n-Extraliga ànakumma. Ìn dr naachschta Saison hàt sa d’ Extraliga gwunna, àwwer hàt àm Andschpìel vum Ungàrnpokàl geega dr NRK Nyíregyháza verloora. Drnooh hàt sa vu 2004 bis 2008 ìn dr Mànnschàft vu dr Schtààtliga Üniwärsitäät vum Kansas ìn da USA gschpìelt. Drzüa ìsch sa Mìtglìed ìn da ungàrischa Nàzionààlmànnschàft vu da Junioora gsìì. Ànna 2002 ìsch sa zamma mìt dr Nàzionààlmànnschàft vu da U-20 uff Plàtz 12 vu dr Öiropäischa Maischterschàft ànakumma. Ìm naachschta Joohr ìsch sa mìt dr Nàzionààlmànnschàft vu da-18 uff Plàtz 13 vu dr Waltmaischterschàft gsìì. Àls Berüafsschpìelera-n-ìsch d’ Liliom z’äärscht ànna 2009 bii da Gigantes de Carolina uff Puerto Rico gsìì. Doo ìsch sa àm Plàtz 3 vu dr puertorikànischa Liga ànakumma.
D’ Catherine Troendlé (* 20. Hornung 1961 z’ Mìlhüüsa, Owerelsàss) ìsch a elsassischa Politikera vu dr Pàrtäi Les Républicains. Sa ìsch vu 2001 bis 2017 Bìrgermaischtera vu Nììderràuischpa-n-ìm Owerelsàss gsìì, un àui elsassischa Regionààlräätin vu 2004 bis 2005 so wia Senàtmìtglìed fìrs Owerelsàss vu 2004 bis 2020. D’ Catherine Troendlé-n-ìsch z’äärscht pàrlàmantarischa Mitàrwaitera biim owerlesassischa-n-Àbgoordnet Jean Ueberschlag gsìì. Àm 26. Septamber 2004 ìsch sa àls Senàtmìglìed vum Owerelsàss gwählt worra. Vu Septamber 2008 bis Septamber 2011 ìsch sa Vizavorsìtzenda vum Gsätzüüssschuss ìm Senàt gsìì. Àn dara Schtälla-n-ìsch sa ìm Oktoower 2014 wìedergwählt worra. Vu Septamber 2011 bis Septamber 2014 ìsch sa biigoordneta Vìzavorsìtzenda vu dr UMP-Fràkzioon ìm Senàt gsìì; dr Vorsìtzender ìsch dr Jean-Claude Gaudin üss Marseille gsìì. Àm 5. Jüüni 2015 hàt dr Pàrtäivorsìtzender vu Les Républicains Nicolas Sarkozy d’ Catherine Troendlé àls nàzionààla Pàrtäidelegiarta fìr Fàmìlia-n-ààglaagahaita-n-ärnännt. Drzüa ìsch d’ Troendlé vu Dezamber 2014 bis ìm Jüüni 2015 nàzionààla Pàrtäisekretäära fìr Üüssbìldung gsìì. Àn dr Ürwàhl vu Les Républicains fìr d’ Presidàntschàftswàhl vu 2017 hàt sa dr Sarkozy-n-unterschtìtzt. Ìm Oktoower 2017 ìsch d’ Troendlé Vorsìtzenda vum Senàt worra. Ìm Senàt hàt sa ìm Jüüli 2017 zamma mìt’m EELV-Senàtmìtglìed Esther Benbassa-n-a Brìcht ìwwer Äntràdikàlisiarung ìm Öiropà vorgschtällt. Ìm Dezamber 2017
D’ Athina Papafotiou (griachisch Αθηνά Παπαφωτίου; * 23. Àuigscht 1989 z’ Athen) ìsch a griachischa Volleybàllschpìelera, wo-n-àls Schtällera schpìelt. Sa hàt unteràndrem dräi Joohra làng biim ASPTT Mulhouse z’ Mìlhüüsa gschpìelt, un àui zwai Joohra làng biim Allianz MTV Stuttgart ìm Diitschlànd. Ìnsgsàmt hàt sa fìmf Nàzionààlmaischterschàfta ìn viar Lander gwunna. Drzüa ìsch sa sitter 2011 Mìtglìed ìn dr griachischa Nàzionààlmànnschàft. Àls Junioora hàt d’ Athina Papafotiou z’äärscht ànna 2007/08 biim Ilisiakos ìm Griachalànd gschpìelt, un drnooh biim AE Agias Paraskevis ànna 2008/09 un biim GS Panionios ànna 2009/10. Ìhra Kàrriar hàt d’ Papafotiou ànna 2010 biim Panathinaikos Athen ààgfànga un ìsch mìt’m Verain ànna 2011 griachischa Maischtera worra. Dr Ärfolg hàt sa ain Joohr schpeeter mìt ìhrem näija Verain AEK Athen wìederholt. Ànna 2014 ìsch sa biim Allianz MTV Stuttgart ìn dr diitscha Bundesliga gànga ge schpìela. Mìt dam Verain hàt sa ìn dr Saison 2014/2015 dr DVV-Pokàl gwunna un ìsch diitscha Vìzamaischtera worra. Drnooh ìsch sa ìn dr ASPTT Mulhouse ìm Elsàss gànga ge schpìela, mìt wällem sa ànna 2017 d’ frànzeescha Maischterschàft gwunna hàt —ìn dara Saison ìsch sa àui àls „Bäschta Schtällera“ so wia-n-àls „Bäschta-n-Uffschlààgera“ vu dr frànzeescha Maischterschàft ärnännt worra. Ìn dr Saison 2017/18 hàt