rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Analogcomputer oder Analogrächner si Computer, wo Berechnige uf dr Grundlag vo mechanische oder elektrische Vorgäng bzw. Abbildige mache, wo gliichartig wirke zu de Problem wo s z löse git. Bi Analogcomputer wird d Eigenschaft usgnützt, ass es in eme bestimmte Gültigkeitsberiich en eidütigi Abbildig zwüschen em Verhalte vom Original und vom Modäll git. Me cha also mit em Modäll s Verhalte vom Original simuliere. Analogcomputer si früehner hüfiger zur Simulation vo Regelvorgäng igsetzt worde, si hüt aber fast vollständig vo Digitalcomputer verdrängt worde. In ere Übergangszeit het s au Hybridcomputer ge, won e analoge mit eme digitale Computer kombiniert hai. Analogcomputer repräsentiere ihri Date meistens nit as diskreti Wärt wie d Digitalcomputer, sondern as kontinuierligi – ebe analogi – Grösse, zum Bispil in Form vo geometrische Lengä, Winkel, Wasserständ (Wasserintegrator), elektrische Spannunge oder Ström, es git aber au quasi digitali Analogcomputer, sogenannti DDAs (Digital Differential Analyzers), won e Nochbildig, wo zun ere Problemstellig analog isch, mit Hilf vo digitale Grundelemänt (Summierer, Integrierer und Multiplizierer) möglig mache. Dr gross Vordeil vo Analogcomputer gegenüber Digitalcomputer isch ihri Ächtziitfähigkeit und ihri prinzipbedingt hochi Usführigsparallelität. Das füehrt zun ere dütlig grössere Rächeleistig gegenüber algorithmisch programmierte Maschine. Die Leistig wird aber mit ere geringere Rächegnauigkeit,
Hardware [/ˈhɑːdˌwɛə/ bzw. /ˈhɑɹdˌwɛɚ/ (AE)] isch dr Oberbegriff für die mechanischi und elektronischi Usrüschtig vom ene System z. B. em ene Computersystem. Er muess sich aber nit usschliesslig uf System mit eme Prozässer bezieh. Es chönnen au rein elektromechanische Grät wie bispilswiise e Stägehuus-Liechtautomat si. Ursprünglig isch s änglische hardware öbbe bedütigsgliich mit „Iiseware” gsi und wird au hüt no im änglischsproochige Ruum in däm Sinn bruucht – also nit nume für computer hardware. Eifachi System chönne diräkt mit ere unveränderlige Hardware implementiert wärde. D Funktion vo dene System isch denn fescht dur d Struktur vo dr Hardware vorgee, "fescht verdrahtet" (z. B. bim Tascherächner). Komplexeri Hardwaresystem enthalte aber meistens au programmierbari Elimänt, z. B. Prozässer. Die Bauelimänt, wo in ihrer Struktur ebefalls festgleit si, füehre en Abfolg vo Instruktione us, wo vom Mönsch manipuliert wärde cha. Drzue chömme Bauteil, wo au in ihrer Struktur chönne definiert wärde. Eso cha d Funktion vom Gsamtsystem liecht apasst wärde. D Konfigurations- und Instruktionsdate wärde do allgemein als Software bezeichnet - bi weniger komplexe Grät, wo nume Struktur und eifachi Abläuf festgleit wärde, sait mer e meistens Firmware. Zur Hardware zelle drgege Baugruppe (Komponänte: Prozässer, Arbeitsspeicher, Grafikkarte, Feschtplatte usw.) und Peripheriegrät wie -
Software [ˈsɒf(t)wɛː] isch e Sammelbegriff für d Gsamtheit vo usfüehrbare Dateverarbeitigs-Programm vom ene Computer und d Date wo drzue ghöre. Es isch ihri Ufgob, d Arbeitswiis vo softwaregstüürte Grät, won e Deil vo dr Hardware bilde, z beiiflusse. In däm Sinn isch dr Begriff zum erste Mol 1958 vom John W. Tukey bruucht worde. Im allgemeine Sproochgebruuch und in dr Literatur zur Softwaretechnik wird d Definition iigschränggt uf Computerprogramm und uf d Ressource, wo mit ene äng verbunde si, wie z. B. Konfigurationsdate näbe Icons und Schriftarte, wo zum Bedriib notwändig si. Date, wo sötte verarbeitet wärde (z. B. digitalisierti Musigstück), wärde meistens nit as Software verstande. Die Definition wird au as Softwaresystem oder Softwareprodukt agluegt, wo zuesätzligi Bestanddeil wie z. B. d Softwaredokumentation in ere digitale oder druggte Form vom ene Handbuech cha enthalte. Die allgemeini Definition beschriibt Software as Gegestück zur Hardware, wobii Software do jedi Art vo digitale Date umfasst, wo uf Hardware cha gspiicheret si, vo dr Firmware und eme (mögliche) BIOS (BIOS heisst sowohl e Hardware-Bauschtei wie es Programmteil dört drin), em Betriebssystem, de I/O-Date, Awändigsprogramm wie s MS-Office-Paket bis zu alle (mögliche) Dateie vom ene softwaregstüürte Apparat. Dere Definition nooch ghöre zur Software au
En iibettets System (au ängl. embedded system) isch e Computer, wo in eme technische Kontext iibunde (iibettet) isch. Drbii het dr Computer äntwäder d Ufgobe, s System, won er din iibettet isch, z stüüre, z regle oder z überwache, oder er isch für e Form vo dr Date- bzw. Signalverarbeitig zueständig, bispilswiis Ver- oder Entschlüssle, Decodiere, Codiere oder Filtere. Iibetteti Systeme funktioniere – praktisch unsichtbar für e Benutzer – in ere Vilzahl vo Awändigsberiich und Apparät, z. B. in Grät vo dr Medizintechnik, Wöschmaschine, Flugzüüg, Auti, Chüehlschrängg, Fernseher, DVD-Player, SetTopBoxe, Mobiltelefon oder allgemein in Grät vo dr Unterhaltigselektronik. Im Fall vo komplexe Gsamtsystem handlet s sech drbii meistens um e Vernetzig vo vile iibettete System, wo sunst autonom si (z. B. im Auti oder Flugzüüg). Hüfig wärde iibetteti System speziell an en Ufgobe abasst. Us Chostegründ wehlt me en optimierti, gemischt Hardware-Software-Implementierig. Drbii vereinigt e sonigi Konstruktion die grossi Flexibilität vo Software mit dr Leistigsfähigkeit vo dr Hardware. D Software cha drbii nit nume System sälber stüüre, es cha under Umständ d Interaktion vom Systems mit dr Ussewält über definierti Schnittstelle oder Protokoll (z. B. LIN-Bus, CAN-Bus oder IP über Ethernet) sichere.
In dr Berächebarkeitstheorii sait men von ere Funktion si siig berächebar, wenn es en Algorithmus git, wo die Funktion berächnet. D Funktion, won en Algorithmus berächnet, isch definiert dur d Usgob (Output), wo dr Algorithmus drmit uf en Iigob (Input) reagiert. D Funktion isch definiert über dr Mängi vo de Iigobe, wo dr Algorithmus drfür überhaupt e Usgob produziert. Wenn dr Algorithmus nit terminiert, d. h. zu keim Resultat chunnt, denn lit d Iigob nit im Definitionsberiich vo dr Funktion. Dr Algorithmusbegriff basiert uf eme Berächnigsmodäll. Verschidnigi Berächnungsmodäll si entwigglet worde, es het sich aber usegstellt, ass die sterkste drvo gliich stark si wie s Modäll vo dr Turingmaschine, d. h. si si Turing-mächtig. D Church-Turing-These behauptet dorum, ass d Turingmaschine dr intuitivi Begriff vo dr Berächebarkeit wiidergän. Zu de Berächnigsmodäll, wo schwecher si as Turingmaschine, ghöre under anderem d Loop-Programm. Die chönne zum Bispil d Ackermann-Funktion, wo Turing-berächebar isch, nit berächne. E Begriff, wo mit dr Berächebarkeit äng verwandt isch, isch d Entscheidbarkeit. E Deilmängi von ere Mängi (zum Bispil e formali Sprooch) heisst entscheidbar, wenn ihri charakteristischi Funktion (im Wäsentlige s Prädikat, wo drzue ghört) berächebar isch.
S Random-access memory (dt.: Spiicher mit wahlfreiem Zuegriff), abkürzt RAM, isch e Datespiicher, wo vor allem bi Computer as Arbetsspiicher iigsetzt wird. Die gängigste Forme ghöre zu de Halbleiterspiicher. RAM wird as integrierte Schaltkreis hauptsächlich in dr Silizium-Technologii realisiert und in allen Arte vo elektronische Apparät iigsetzt. D Bezeichnig vom Spiichertyp as „wahlfrei“ bedütet in däm Zsämmehang, ass jedi Spiicherzelle über ihri Spiicheradrässe diräkt cha agsproche wärde. Dr Spiicher muess aso nit sequenziell oder in Blöck usgläse wärde. Bi groosse Spiicherbaustei wird d Adressierig aber nit über die einzelne Zälle, sondern über e Wort gmacht, wo d Breiti drvo vo dr Spiicherarchitektur abhängt. Das unterscheidet s RAM vo Spiicher, wo as blockwiis beschriibe wärde, de so genannte Flash-Spiicher. Dr Begriff „random-access memory“ wird hüte immer im Sinn vo „read-write random-access memory“ (RWRAM, „Schriib-Läs-RAM“) bruucht. Es git anderi Spiicherarte mit wahlfreiem Zuegriff, bsundrigs Nume-Läs-Spiicherbaustei (Festwärtspiicher, ROM). Wil d Bezeichnig RAM missverständlig isch, het me brobiert dr Begriff „read-write memory“ (RWM, Schriib-Läs-Spiicher) iizfüehre. Dä het sich aber nit chönne duresetze.
Logarithmedafele sait m enere Dabälle vo de Mantisse vo Logarithme (meistens zur Basis 10) vo Zahle im e gwüsse Beriich, im Allgemeine vo 1,00 bis 9,99. Logarithmedafele si über Johrhunderti e wichtigs Rächehilfsmiddel gsi, bsundrigs in de Natur- und Ingenieurwüsseschafte. Vili Berächnige in dr Schuelmathematik, z. B. s Zieh vo schwiirige Wurzle, hai nume mit ihrer Hilf chönne usgfüehrt wärde. D Erfindig und die wiiti Verbreitig vo Kalkulatore und Computer het d Verwändig vo Logarithmedafele innerhalb vo wenige Johr praktisch völlig überflüssig gmacht, ähnlig wie s mit em Rächeschieber bassiert isch.
E Rächeschieber isch en analogs Rächehilfsmiddel zur mechanisch-optische Usfüehrig vo de Grundrächenarte Multiplikation und Division. Je noch dr Usfüehrig chönne au kompläxeri Rächenoperatione gmacht wärde, under anderem Wurzlezieh, Quadratierig, Logarithmus und trigonometrischi Funktione oder parametrisierti Umrächnige. Rächeschieber bestöhn us eme feste und eme beweglige Deil. Si si im Allgemeine eme Lineal ähnlig, es git se aber au in dr Form von Schiibe. S Prinzip vom ene Rächeschieber bestoht in dr Addition oder Subtraktion vo physische Streckene, wo sich as Skale uf em feste und em beweglige Deil vom Rächeschieber befinde. Bis zur Erfindig vom Kalkulator und dr wiite Verbreitig vo PCs si Rächeschieber für vili Berächnige in dr Wüsseschaft und dr Technik unentbehrlig gsi und ihre Gebruuch isch uf Schuele, wo uf Brüef in dene Beriich vorbereitet hai, glehrt worde.
Dr Euklid vo Alexandria (altgriech. Εὐκλείδης, Eukleídēs; latin. Euclides; öbbe 360 bis öbbe 280 vor dr Ziitwändi, isch e griechische Mathematiker gsi. Über s Läbe vom Euklid isch wenig bekannt. Me nimmt aa, ass er um s Johr 360 vor dr Ziitwändi vermeutlig z Athen uf d Wält cho isch und dört si Usbildig am Platon siiner Akademii übercho het. Höchstwohrschiinlig het er währed dr Regierigsziit vom Ptolemaios I. (mögligerwiis au no währed dere vom Ptolemaios II.) z Alexandria gläbt und dört Mathematik glehrt. Er isch öbbe im Johr 280 gstorbe. Es git keini ziitgenössische Portraits vom Euklid. Alli Abbildige wo s git vom en si frei erfunde. Die überliiferete Wärk umfasse sämtligi Beriich vo dr antike griechische Mathematik: das si die theoretische Diszipline Arithmetik und Geometrie (D Elemänt, Data), Musigtheorii (D Deilig vom Kanon), e methodischi Aleitig zum Finde vo planimetrische Problemlösige vo bestimmte gsicherete Usgangspünkt us (Porisme) und die physikalische bzw. aagwändete Wärk (Optik, astronomischi Phänomen). In siim berüehmtiste Wärk D Elemänt (altgriechisch Στοιχεῖα Stoicheia „Afangsgründ, Prinzipie, Elemänt“; wo vermuetlig öbbe 325 vor dr Ziitwändi entstanden isch, het er s Wüsse vo dr griechische Mathematik vo siiner Ziit gsammlet. Er zeigt drin d Konstruktion vo geometrische Objekt, natürlige
Dr grösst gmeinsami Deiler (ggT) isch e mathematische Begriff. Si Pendant isch s chliinste gmeinsame Vilfache (kgV). Beidi spiile under anderem in dr Bruchrächnig und dr Zahletheorii e Rolle. Dr grösst gmeinsami Deiler vo zwei ganze Zahle m {\displaystyle m} und n {\displaystyle n} isch die grössti natürligi Zahl, wo me drmit m {\displaystyle m} und au n {\displaystyle n} ohni Räst cha deile. Für m = n = 0 {\displaystyle m=n=0} isch dr grösst gmeinsami Deiler nit definiert; für die algebraischi Definition gälte anderi Eigeschafte. Die änglischi Bezeichnig gcd (greatest common divisor) für ggT isch in mathematische Text ebefalls verbreitet. Hüfig wird au ( m , n ) {\displaystyle (m,\,n)} as Churzschriibwiis für ggT ⁡ ( m , n ) {\displaystyle \operatorname {ggT} (m,n)} verwändet. 12 isch dur die folgende Zahle ohni Räst deilbar: 1, 2, 3, 4, 6, 12. 18 het die Deiler: 1, 2, 3, 6, 9, 18. Die gmeinsame Deiler vo 12 und 18 si also 1, 2, 3, 6 und dr grösst vo dene isch 6; in Zeiche: ggT ⁡ ( 12 , 18 ) = 6 {\displaystyle \operatorname {ggT} (12,18)=6} . GgT und kgV cha me über d Primfaktorzerlegig vo de beide Zahle wo
D Trigonometrii (gr. τρίγωνον trígonon „Dreiegg“ und μέτρον métron „Mass“) isch e wichtigs Deilgebiet vo dr Geometrii und eso vo dr Mathematik. Die ebeni Trigonometrii behandlet trigonometrischi Frooge in dr Ebeni (Planimetrie); drnäbe git s die sphärischi Trigonometrii, wo sech mit Chugeldreiegg (sphärische Dreiegg) befasst, und die hyperbolischi Trigonometrii. D Grundufgob vo dr Trigonometrii bestoht us dr Berächnig vo gwüsse Grössene vom e Dreiegg wenn drei anderi Grössene (Siitelengi, Winkelgrösse, Lengi vo Dreieggstransversale usw.) ge si. Als Hilfsmiddel wärde die trigonometrische Funktione (Winkelfunktione, Kreisfunktione, goniometrischi Funktione): sin (Sinus), cos (Kosinus), tan (Tangens), cot (Kotangens), sec (Sekans) und csc (Kosekans) verwändet. Trigonometrischi Berächnige chönne sech aber au uf komplizierteri geometrischi Objekt bezieh, bispilswiis uf Polygon (Vilegg), uf Problem vo dr Stereometrii (Ruumgeometrii) und uf Frooge us vile andere Gebiet. Für beliebigi Dreiegg (im Allgemeine ohni rächte Winkel) si Formle entwigglet worde, won es möglig mache, unbekannti Siitelenge oder Winkelgrösse zu bestimme. Die wichdigste si dr Sinussatz und dr Kosinussatz. D Verwändig vom Sinussatz a sin ⁡ α = b sin ⁡ β = c sin ⁡ γ {\displaystyle {\frac {a}{\sin \alpha }}={\frac {b}{\sin \beta }}={\frac {c}{\sin \gamma }}} isch sinnvoll, wenn von eme Dreiegg äntwäder zwei Siite und ein vo de
In dr Trigonometrii stellt dr Sinussatz e Beziehig zwüsche de Winkel vom ene allgemeine Dreiegg und de Siite, won em gegenüberlige, här. Dr Abu Nasr Mansur, e persische Mathematiker und Astronom (öbbe 960 bis 1036 n. Chr.) het en as Erste bewiise, aber dr erst Bewiis wird in e baar Quelle em Al-Battani, in andere em Abu Mahmud al-Chudschandi zuegschriibe. Si a, b und c d Siite vom ene Dreiegg, α, β und γ d Winkel, wo dene Siite jewiils gegenüber liige, und r dr Radius vom Umkreis, denn gültet mit dr Sinusfunktion sin {\displaystyle \sin } : a sin ⁡ α = b sin ⁡ β = c sin ⁡ γ = 2 r {\displaystyle {\frac {a}{\sin \alpha }}={\frac {b}{\sin \beta }}={\frac {c}{\sin \gamma }}=2r} Hüfig wird dr Sinussatz au as e Verheltnisgliichig formuliert: sin ⁡ α : sin ⁡ β : sin ⁡ γ = a : b : c {\displaystyle \sin \alpha :\sin \beta :\sin \gamma =a:b:c\!} Wenn mit Hilf vom Sinussatz Winkel im Dreiegg sölle berächnet wärde, muess me ufbasse, ass es im Intervall [0°;180°] im Allgemeine zwei verschiideni Winkel mit em gliiche Sinuswärt git; die Zweidütigkeit entspricht dere vom Kongruenzsatz SSW. In dr sphärische Trigonometrii
Fir vil yyheimischi Pflanzearte git s in verschidene alemannische Dialäkt Nämme. In däm Projäkt solle di gängige alemannische Pflanzenämme gsammlet wäre. WICHTIG: Do solle numme dradizionälli Volksnämme yydrait wäre, keini alemannische Ibersetzige vu hochdysche Nämme! Pilznämme wäre uf ere eigene Projäktsyte gsammlet, wel d Pilz vu dr biologische Syschtematik här nit zue dr Pflanze ghere. Uf dr Pilzsyte wäre au Nämme vu Fläächte gsammlet. Pflanzenämme gordnet no botanische Nämme Pflanzenämme gordnet no dr botanische Syschtematik. Pflanzenämme gordnet no hochdytsche Nämme Pflanzenämme gordnet no einzelne Dialäkt Alemannischi Diernämme Alemannischi Pilznämme
Fir vil yyheimischi Pflanzearte git s in verschidene alemannische Dialäkt Nämme. In däm Projäkt solle di gängige alemannische Pflanzenämme gsammlet wäre gordnet no einzelne Dialäkt. Pflanzenäme vu Arrimmu Pflanzenäme vo Chanderstäg Pflanzenäme vu Eischeme Pflanzenäme vu Greschoney Pflanzenäme vu Gurin Pflanzenäme vo Jou Pflanzenäme vo Lagsch Pflanzenäme vom Urscheletall Pflanzenäme vo Äisele Pflanzenäme us em Appizellerland Pflanzenäme vom Äntlibuech Pflanzenäme vom Chesswil Pflanzenäme vo Dotmis-Schwaardsebach Pflanzenäme vo Flums Pflanzenäme vom Försteland Pflanzenäme vo Obfige Pflanzenäme vo Saderlach Pflanzenäme us em Toggeburg Pflanzanäma us em Liachtastää Pflanzenäme vo Rhinai-Besche Pflanzenäme vo Sandjerge im Briisgi Pflanzenäme vu Villinge Pflanzenäme vo Hauefels im Hegi Pflanzenäme vo Milenge im Hegi Pflanzenäme vo Ulm Pflanzenäme vom Zollernalbkreis Badische Volksnämme vu Pflanze (Walther Zimmermann 1913/1915) Alemannische Pflanzenämme Pflanzenämme gordnet no botanische Nämme Pflanzenämme gordnet no dr botanische Syschtematik. Pflanzenämme gordnet no hochdytsche Nämme
Pflanzenämme im Dialäkt vu Gurin: Ääbi-Schtüidu w. - Alnus viridis (Grün-Erle). Syn.: Drosulschtüidu, Schtüidu Äärtschigä Pl. (w.) - Calamagrostis villosa (Wolliges Reitgras) Aarvu w. - Pinus cembra (Arve) Ahoorä s. - Acer pseudoplatanus (Berg-Ahorn) Akchèlei w. - Aquileia alpina (Alpen-Akelei) Ärniggä w. - Arnica montana (Arnika). Syn: Geissbäärgär, Schneebäärgä Aschpi s. - Populus tremula (Zitter-Pappel) Aschträänzu w. - Peucedanum osthrutium (Meisterwurz). Syn.: Aschträänzu Bäärgaschtru - Aster alpinus (Alpen-Aster). Syn.: Blaawi Geissbliämu, Blaawi Märgärettu Bäärggchlee s. - Trifolium alpinum (Alpen-Klee). Syn.: Näätschu-Chlee, Näätschi Baartnägäli s. - Dianthus carthusianorum (Kartäuser-Nelke). Syn.: Welts Nägäli, Welts Ritänu-Nägäli, Ritanu-Nägäli Bachtalubliämdschi s. - Epilobium fleischeri (Kies-Weidenröschen) Bawalt-Nägäli s. - Dianthus silvester (Stein-Nelke). Syn.: Witänu-Nägäli Bawollubliämdschi s. – 1. Eriopherum latifolium (Breitblättriges Wollgras) 2. Eriopherum vaginatum (Scheidiges Wollgras). Syn.: Wättubliämdschi, Munni Berchulti s. - Betula pendula (Weiß-Birke) Bèri s. - Vaccinium myrtillus (Heidelbeere) Blaawi Geissbliämu w. - Aster alpinus (Alpen-Aster). Syn.: Blaawi Märgärettu, Bäärgaschtru Blaawi Märgärettu w. - Aster alpinus (Alpen-Aster). Syn.: Blaawi Geissbliämu, Bäärgaschtru Blaaws Geissbliämdschi s. - Erigeron alpinus (Alpen-Berufkraut) Blakchtu w. - Rumex alpinus (Alpen-Ampfer) Blüätblèttschi s. – 1. Geum montanum (Berg-Nelkenwurz) 2. Hieracium pilosella (Langhaariges Habichtskraut) Brandschi s. - Nigritella nigra (Schwarze Männertreu) Brändschlu w. - Juniperus communis (Wacholder) Brüich m. - Calluna
Fir e Deil yyheimischi Pilzarte (Schwimm) git s in verschidene alemannische Dialäkt Nämme. In däm Projäkt solle di gängige alemannische Pilznämme gsammlet wäre. Au alemannischi Nämme vu Fläächte wäre do gsammlet. WICHTIG: Do solle numme dradizionälli Volksnämme yydrait wäre, keini alemannische Ibersetzige vu hochdysche Nämme! Die Pilznämme wäre nit uf dr Projäktsye Alemannischi Pflanzenämme gsammlet, wel d Pilz (Schwimm) vu dr biologische Syschtematik här nit zue dr Pflanze ghere. Pilznämme gordnet no dr wisseschaftlige Nämme Pilznämme gordnet no hochdytsche Nämme Pilznämme gordnet no einzelne Dialäkt Alemannischi Diernämme Alemannischi Pflanzenämme
Fir vil yyheimischi Dierarte git s in verschidene alemannische Dialäkt Nämme. In däm Projäkt solle di gängige alemannische Diernämme gsammlet wäre. WICHTIG: Des soll kei Sammlig syy vu Nämme vu Huusdierer (wie Nämme fir Chatze oder Hind), sundern vu Bezeichnige fir verschideni Dierarte. Do solle numme dradizionälli Volksnämme yydrait wäre, keini alemannische Ibersetzige vu hochdysche Nämme! Diernämme gordnet no zoologische Nämme Diernämme gordnet no em zoologische Syschtem Diernämme gordnet no hochdytsche Nämme Diernämme gordnet no einzelne Dialäkt Alemannischi Pflanzenämme Alemannischi Pilznämme
Pilznämme im Dialäkt vu Gurin: Chrauwwälti s. – 1. Calocera viscosa (Klebriger Hörnling) 2. Ramatia aurea (Goldgelbe Koralle) di Gälwu Pl. - Cantharellus cibarius (Pfifferling) Ggraagguhüätsi s. - Agaricomycetidae (Hutpilze) Graaws Ragg - Cladonia sp. (Rentierflechte). Syn.: Schteinuragg Griäns Läärchuragg s., Griäns Ragg s., Läärchuragg s. - Letharia vulpina (Wolfsflechte) Ragg s. - Lichen (Flechte) Schteinuragg s. - Cladonia sp. (Rentierflechte). Syn.: Graaws Ragg Tannuragg s. - Usnea barbata (Bartflechte) Värflüäkchts Chrüit s. - Cetraria islandica (Isländisch Moos) Wättärhüät m. – Macrolepiota procera (Parasolpilz) Zegärli s. - Calvatia utriformis (Hasenstäubling) Guriner Pflanzenämme Emily Gerstner-Hirzel: Guriner Wildpflanzenfibel Chur 1989
Fir e Deil yyheimischi Pilzarte git s in verschidene alemannische Dialäkt Nämme. In däm Projäkt solle di gängige alemannische Pilznämme gsammlet wäre. Au alemannischi Nämme vu Fläächte wäre do gsammlet. Pilznämme vu Gurin Pilznäme vom Kantoo Sanggale Alemannischi Pilznämme Pilznämme gordnet no dr wisseschaftlige Nämme Pilznämme gordnet no hochdytsche Nämme
Zruck zum alemannische Wiktionary Alemannischi Pflanzenämme, gordnet no dr botanische Nämme (alfabetischi Lischt), vgl. au di Lischt no dr botanische Syschtematik. Di botanische un di hochdytsche Nämme gehn in dr Regle no Oberdorfer 1994. Inhaltsverzeichnis A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z Ufgfiert sin Pflanzenämme vu: Italie: Eischeme; Greschoney Schwiiz: TI: Gurin; BE: Chanderstäg; LU: Äntlibuech; UR: Urscheletall; TG: Chesswil; SG: Flums, Försteland, Toggeborg; AP Appezell Liachtastää: Liachtastää, Trisabärg Dütschland: Obfige; Sandjèrge; Dodtmis; Milenge; Hauefels; Villinge; Zollernalb; Ulm; Rhinai-Besche; Hindelong. Abies alba Mill. (Weiß-Tanne) - woarnju (Eischeme); wisse tannò (Greschoney); Wijstannu (Gurin); Wysstannä (Chanderstäg); Tane (Flums); Tane (Chesswil, Försteland, Toggeborg, Appezell); Wiisstanna (Liachtastää); Wysdane (Obfige); Dane (Dotmis); Dan (Milenge); Tann (Hauefels) Acer sp. L. (Ahorn) - Aahorä (Chanderstäg); Ahorn (Äntlibuech); Aahorn (Chesswil); Ahoorn (Försteland); Ahòòrn, Oohòòrn, Ùhòòrne (Toggeborg); Ohorn (Appezell); Aahòrn (Liachtastää); Aahoora (Trisabärg); Aahorn (Obfige) Acer platanoides L. (Spitz-Ahorn) - Agasteine (Flums) Acer pseudoplatanus L. (Berg-Ahorn) - ahere, ahore (Eischeme); ahòre (Greschoney); Ahoorä (Gurin); Chüestudebaum (Toggeborg) Achillea sp. (Schafgarbe) - Eefa (Liachtastää); Gaarbechrut (Dotmis) Achillea millefolia L. (Schafgarbe) - geerviu (Eischeme); gäremiò (Greschoney); Fällchiädschi, Schaafgaarbu (Gurin); Schòòffgaarbe (Toggeborg); Gärbel (Liachtastää);
Alemannischi Pilznämme, gordnet no dr wisseschaftlige Nämme (alfabetischi Lischt), vgl. au di Lischt no dr Syschtematik. Ufgfiert sin Pilznämme vum Appezellerland, vu Eischeme, Greschoney, Gurin, Lagsch, Äisele, Obfige, Rhinai-Besche und vom Kantoo Uri. Agaricomycetidae (Hutpilze) - Ggraagguhüätsi (Gurin); schwàmm (Rimmu); Schwamm, Schwemm (Lagsch); * Schwumm (Äisele) Schwimm (Obfige) Agaricus sp. (Champignon, Egerling) - Ààierli (Rhinai-Besche); Chrottehüsli, Tüfels-Chüechli (Sanggale); Chrottetach (Undertoggeborg); Chrottadeggel, Tüfels-Chappa (Werdeberg); Chrottastual (Sargaas) Amanita muscaria (Fliegenpilz) - Flüügeschwumm (Horge) Bovista plumbea Pers. (Bleigrauer Bovist) - Tüüfelsseckli (Äisele); Schnee-Eier, Bodeneier (Werdeberg) Calocera viscosa (Klebriger Hörnling) - Chrauwwälti (Gurin) Calvatia utriformis (Hasenstäubling) - Zegärli (Gurin) Cantharellus cibarius (Pfifferling) - di Gälwu (Gurin); Schwämm, Schwömm m.Pl. (Appezell) Coprinus (Tintlinge) - Mistlig (Horge) Disciotis venosa (Aderiger Becherling) - Hasenoore (Pfäfike ZH, Stalike) Elaphomyces muricatus Fries. (Stachelige Hirschtrüffel) - Stocknoss (Sanggale) Lycoperdon sp. (Flockenstäubling) - Stüüber (Affoltere im Soiliamt); Staubbüütel (Hedige); Stüber, Tüfelsäscha (Obertoggeburg); Tüfelstabaksack (Sargaas) Lycoperdon caelatum (Hasen-Stäubling) - ziggermal (Eischeme); zégermoal, kuckòeier (Greschoney) Macrolepiota procera (Parasolpilz) - Wättärhüät (Gurin) Morchella esculenta (Speise-Morchel) - Mure (Hedige); Moroche (Pfäfike ZH); Möörech (Chesswil); Morlacha (Sanggale); Mörech (Under-, Noitoggeborg); Morech (Appezell) Fomes fomentarius (Zunderschwamm) - Zundel (Kanton Züri) Ramaria sp. (Korallenpilze) - Fingerli (Pfäfike) Ramaria aurea (Goldgelbe Koralle) - Chrauwwälti (Gurin) Saccharomyces cerevisiae (Hefe) -