rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Hugenotte isch d Bezeichnig für die französische Protestante im vorrevolutionäre Frankriich, wo sit öbbe 1560 brucht worden isch. Ihre Glaube isch stark vo dr Lehr vom Johannes Calvin beiiflusst gsi. Vo 1530 isch d Glaubensusüebig vo de Protestante dur dr katholisch Klerus und dr König stark underdruckt worde. Mehreri Chille und Chlöster si gschlisse oder blünderet worde, so d Kathedrale vo Soissons im Johr 1567 und s Chloster Cîteaux 1589. Druf hai no sterkeri Verfolgige aagfange, wo under em Louis XIV. mit em Edikt vo Fontainebleau vo 1685 e Höhepunkt erreicht hai und e Fluchtwälle vo öbbe ere Vierdelmillion Hugenotte in die protestantische Länder usglöst hai. Noch em Ändi vo dr Verfolgig mit em Toleranzedikt vom Ludwig XVI. im Johr 1787 und wo die französischi Verfassig 1791 in Chraft drätte isch, het sich d Bezeichnig Protestante immer meh duregsetzt. D Bezeichnig Hugenotte wird also nume für die calvinistische Gläubige zur Zit vo ihrer Verfolgig in Frankriich brucht. Die französische Protestante si hüte e komfessionelli Minderheit z Frankriich, wo dr Katholizismus vorherrschend isch. Si si in dr Reformierte Chille vo Frankriich organisiert. dütsch Manuela Böhm (Hrsg.): Hugenotten zwischen Migration und Integration. Neue Forschungen zum Refuge in Berlin und Brandenburg. Metropol, Berlin
Karlsruhe isch de Name vo folgende Schtädt und Derfer: Karlsruhe, di ehemolig Hauptschadt vo Bade, wo hüt zu Bade-Württebärg ghört Karlsruhe, es Dorf im Nordweschte vo Brandeburg Karlsruhe, es Dorf im McHenry County in Nord Dakota de Name vo folgende Gebiet: Landchreis Karlsrue, en Landchreis z Bade-Württebärg Regiirigsbezirk Karlsrue, en Regiirigsbezirk z Bade-Württebärg Karlsruhe isch au de Name von verschidnige Schiff Lueg au: Karlsruher Linie
Karlsrue (amtlig Karlsruhe) isch es Dorf z Nord Dakota. S Dorf het e Flächi vo 2 km² und ligt im McHenry County. Karlsrue isch vo Iiwanderer gründt worde, wo anno 1809 vo Dütschland uf Odessa in d Ukraine usgwanderet gsi sind. Öppe 70 Johr später isch es ihne am Schwarze Meer so schlächt gange, dass si uf Amerika cho sind. Dr Ort isch uf di badisch Stadt Karlsrue daift worde. Au di andere Sidlige, wo si z Nord Dakota gründt hei, hei si nach Ort vom Oberrhii gnennt wie Monnem, Strossburi, Elsass, Raschtatt oder Worms. Karlsrue isch 1912 gründet worde. D Iwohnerzahl vo Karlsrue isch vu dr Johre 2000 bis 2010 vu 121 uf 82 - un demit um es guets Drittel - gsunke. D Bevölkerigsdichti isch im 2000 bi 60,5 Iiwohner pro Quadratkilometer gläge un bis 2010 uf 41 gsunke. Iiwanderigsgschicht vo Karlsrue S "Stadt"profil bi city-data.com Volker C. Ihle: Karlsruhe und die USA: warum jeder (Amerikaner) Karlsruhe kennen sollte. 2005, ISBN 9783881903233, S. 104.
North Dakota (alem. Nord-Dakota) isch en Bundesschtaat vo de Vereinigte Schtaate. Dr Schtaat liigt im Mittlere Weschte südlich vom 49. Breitegrad, wo d Gränze zu Kanada bildet. Nord Dakota het e Flächi vo 183.112 km² und öppe 640.000 Iiwohner. Die meischte läbet in Fargo, im Oschte vom Bundesschtaat. D Hauptschtadt isch Bismarck. Nord-Dakota isch im 1889 en Bundesschtaat vo de USA worde und isch de 39. Schtaat gsi, wo ufgnoh worde-n-isch. I dem Bundesschtaat läbed au Nochkomme vo dütsche Uuswanderer, wo ihrne Sidlige Näme us de alte Heimat ge händ, wie zum Byschpil z Karlsrue, im Norde vo Nord Dakota. E chli nördlich vo Fargo isch de KVLY-TV-Mast, wo 628,8 Meter höch isch. Dodermit isch er zur Zit s zweithöchschti Bauwerch vo de Ärde. Density Using Land Area
E Fondue [fõˈdyː, schweiz. ˈfõdyː] (us frz. fondue, „gschmulze“, vo fondre) bzw. e Fonduta (ital.) isch ursprünglig e Gricht us gschmulznigem Chees gsi, wo us de Westalpe – dr französischsproochige Schwiiz, Savoye und em Piemont – stammt. Hützudags bruucht mä dä Begriff allgemein für Gricht, wo uf em Konzept vom Dunke vo Läbensmiddelbrocke in erhitzti Flüssigkeite basiere, au wenn nüt drbii gschmulze wird. Drbii wird e Cheesmasse, Schoggolade, Brüehji oder Fett, wo vorhär heiss gmacht worden isch, am Disch über eme chliine Füür, em Rechaud, warm ghalte. In die Substanz dunkt mä mit spezielle Spiess oder Gable (bim Chees-, Fett- und Schoggoladefondue) oder Chörbli (bim Brüehjifondue) Bissli vo, je noch dr Fondueart, Brot, Härdöpfel oder Fleisch u.s.w., wo eso gar kchocht (Fett- und Brüehjifondue) oder überzoge (Chees- und Schoggoladefondue) wärde. S Cheesfondue isch die eltisti und ursprüngligi Variante vo de Gricht, wo als Fondue bezeichnet wärde. Es bestoht us ere Mischig vo gschmulznigem Chees und Wisswii, wo mä as Bindigsmiddel Sterki drzueduet und mit eme Schuss Kirsch (Obstler), Chnoblauch und Pfäffer gwürzt wird. Je noch dr Art vom Chees variiert dr Gschmack vom Fondue, was mä bsunders bi de vile regionale Variante vom Fondue gseht. Us Frankriich stammt s Fondue
D Quiisch , isch a Essa, mo emmr meh Leid megad. Se wurd gmachd mid ama Mirbdoig ara Fillong ond ama Oierguss oba druff. D bekanndesch isch d Quiisch Lorrain. En alle megliche Variaziona hod se se ibr d ganz Weld vrbroided. Dr Nama lässd se abloida vom Kuacha. R isch z fenda seid em Middlaldr, z erschd en Lothringe ond hod se zerschd en Frànkrich ond no en em Reschd vo dr Weld, zsemma mid dr französischa Kuche ausbroided. Wamma abr vo ara Asia Quiche moind des Quiche blos da Aufbau ond des Asia d Zuaada. S Beschd, om a Quiisch z z bacha, isch a Schbrengform. D Quiisch-Forma aus Schdoiguad odr Porzlaan kaa ma nemma wamma oizlne Porziona bacha will. A Quich hod drei Doil – Boda, d Fillong ond Guss. Fir d Fillong ond da Guss geid s en Haufa Variaziona. Fir da Doig, en Mirbdoig, fira groasse Quisch fir sechs Leid: 250 g Mehl. 0.5 Tl Salz. 130 g Buddr, oi Oi, a bissle Milch, oi Oi Fir da Belag (fir a Quich lorraine): : 200 g durchwachsene Schbegg, a bissle Weißwoi, 200 g griebene Gouda Fir da Ibrzug: 4 Oier, en vierdl Lidr Rahm, Pfeffr,
D oder de Cervelat [ˈz̥ɛrʋeˌla] (vo italiänisch cervellata, us latiinisch cerebellum, dr Verchliinerigsform vo cerebrum „Hirni“; zu andere Wörter lueg une) isch e Schwiizer Brüewurst und unterscheidet sich vo dr Zervelatwurst, wo z Dütschland bekannt isch. In dr Schwiiz isch d Cervelat au as Cervelas (französischsproochigi Schwiiz), as Zervela, z Züri as Servela, Servila, am Hochrhii un im Chläggi as Servele, im Markgräflerland as Särbele, z Basel aber as Klöpfer oder z Sanggalle au as Stumpe bekannt. Under dene Bezeichnige und as Roti Wurst und Stadtwurst cha mä die Spezialität au z Süddütschland finde, im Räste vo Dütschland isch die Art Wurst as Bockwurst bekannt. Im Allgäu, in Oberschwabe und z Vorarlbärg isch d Cervelat as Schübling bekannt. D Wurst, wo in dr Schwiiz as Schüblig (ohni n) bekannt isch, isch drgege das, was z Dütschland d Späckwurst isch. Währed in dr wälsche Schwiiz d Bezeichnig Cervelas bruucht wird, isch d Dütschschweizer Schriibwiis Cervelat noch Le Robert Historique elter. Zum erste Mol isch die Schriibwiis 1552 vom Rabelais bruucht worde. Si goht uf s Mailänder Dialäktword zervelada zrugg und uf s italiänische cervelato, wo drus entstanden isch. In dr Schwiiz wärde jedes Joor 160 Millione Cervelat produziert, jede Schwiizer isst
Dr Landesstreik isch e Generalstreik in dr Schwiiz gsi, wo vom 11. bis zum 14. Novämber 1918 stattgfunde het. Öbbe e Vierdel Million Arbeiter und Gwärkschafter hai i verschidene Gebiet vom Land gstreikt. Dr Landesstreik gältet as die wichdigsti gsellschaftsbolitischi Usenandersetzig in dr schwiizerische Zitgschicht vom früene 20. Joorhundert. Sid em Ändi vom 19. Joorhundert isch e Deil vo dr Bevölkerig, wo vo dr Fabrikarbet chum rächt het chönne läbe, i Not groote; es isch i vilne Gmeinde immer wider zu Streik cho. Dr Ersti Wältchrieg het au in dr Schwiiz no meh wirtschaftlechs Eländ und stercheri soziali Ungrächtikeite mit sech procht. Für d Soldate, wo zum Aktivdienscht ufbote gsi sind, und iri Familene het s no kei Usglichszalige für e fälend Loon gä. Us dr Bevölkerig si Protestakzione und Demonstrazione wäge dr schlächte Läbensmiddelversorgig entstande. As Folg vo dr militärische Dienstzit, dr wirtschaftlige Entwigglig und dr Armuet het 1918 e Sächstel vo dr Schwiizer Bevölkerig under em Existänzminimum gläbt. Es het e starki Verdüürig gee – d Briis hai sich während de Chriegsjohr verdobblet, ohni dass d Löhn aagstiige were. Und au die eidgenössischi Chriegsstüür (die hütigi Bundesstüür vo dr Schwiiz), wo iigfüehrt worden isch, zum die hoche Bundesusgoobe
As Russischi Revolution (russisch Русская революция/ Transkription Russkaja rewoljuzija) bezeichnet mä generell es baar Revolutione in dr russische Gschicht im früeje 20. Johrhundert, im ängere Sinn d Oktoberrevolution vo 1917. Die Russischi Revolution vo 1905 het e Reije vo Usenandersetzige und heftige regierigsfindlige Protest gege dr russisch Zar Nikolaus II. umfasst. Russland het uf dr Grundlag vom Oktobermanifest vom Nikolaus II. e Verfassig überchoo, won e Volksverdrätig (d Staatsduma) vorgseh het. In dr Verfassig isch die dominanti Stellig vom Zar bedoont worde, spöter het dr Nikolaus II. brobiert, d Zuegständnis, won er gmacht het, wider zruggzneh. 1907 isch s Wahlrächt zugunste vom ene Zensuswahlrächt gänderet worde, was grossi Deil vo de Buure und Arbeiter ohni bolitischi Verdrättig gloo het, au wenn das e Verfassigsbruch gsi isch. Dr Max Weber het dodrfür dr Begriff "Scheinkonstitutionalismus" brägt. Reforme in dr Agrarwirtschaft hätte s de Buure sötte möglig mache, sälbständig z wirtschafte und rationali Aabaumethode iizfüehre. S Ziil isch s gsi, e büürlige Mittelstand z schaffe. Wo dr Erscht Wältchrieg ane 1914 aagfange het, isch d Mehrheit vo de russischen Buure hinder dr Zareregierig gstande. Dr Verlauf vom Chrieg, wo für Russland seer schlimm gsi isch, und die schlächti Versorgig vo dr Zivilbevölkerig
Dollar isch dr Name vo dr Währig vo verschiidnige Staate. In Länder, wo dr Name vo dr lokale Währig nid Dollar isch, meint mä mit Dollar fast immer dr Dollar vo de Vereinigte Staate vo Amerika, wo wältwit e Leitwährig isch. S Wort leitet sich ursprünglig us dr alte dütschsproochige Münzbezeichnig Taler (vom Haller Thaler – Hall in Tirol lit im Inntal in der Nöchi vo Innsbruck – und vom böhmische Joachimsthaler Guldegrosche – Joachimsthal-Gulde) ab. Dr Name Dolaro oder Dolares daucht zum erste Mol under em Kaiser Karl V. (sit 1516 König vo Spanie) zur Underscheidig vo de verschlächterete 8-Reales-Stück (Peso) gege d Münze, wo im Silberghalt vollwärtig gsi si, uf. Anton Zischka: Der Dollar - Glanz und Elend einer Währung. München: Wirtschaftsverlag Langen-Müller/Herbig, 1986 Heinz Fengler und Autoren: Transpress Lexikon Numismatik. Berlin: Transpress Verlag für Verkehrswesen, 1988
S Hilfswärk «Kinder der Landstrasse» isch 1926 as Projekt vo dr halbstaatlige schwiizerische Stifdig Pro Juventute entstande. Mit dr Understützig vo de Vormundschaftsbehörde het mä Chinder vo "Fahrende" ihre Familie wäggnoh. Bis 1972, wo s Projekt noch öffentligem Druck iigestellt worden isch, si drvo öbbe 600 Chinder betroffe worde. S Ziil vo «Kinder der Landstrasse» isch s gsi, d Chinder em Iifluss vo Läbensverheltniss, wo as "asozial" beurdeilt worde si, z entfremde und si an die vorherrschendi Läbenswiis vo dr Mehrheit aazbasse. Die rächtlige Grundlage für s Wägneh vo de Chinder isch s Zivilgsetzbuech vo 1912 gsi, wo de Vormundschaftsbehörde bi pflichtwidrigem Verhalten der Eltern, dauernder Gefährdung oder ganz allgemein bi Verwahrlosung s Rächt gee het, de Eltere s Sorgrächt über ihri Chinder z entzieh. Zwar erwähnt s Zivilgsetzbuech en Ufsicht über d Arbet vo de Behörde, die het s aber kuum gee. As Grund für zum d Chinder ihre Eltere wägzneh het s glängt, ass si zun ere fahrende Familie ghört hai. Für die fachlig-fürsorgerischi Rächtfertigung het mä psychiatrischi Guetachte gha, wo s Hilfswärk über sini Mündel het lo mache. Ihri allgemeinwüsseschaftligi Grundlegig het d Haltig vo de Verantwortliche nit ellei in dr Überzüügig vo dr Schädlikeit von ere
Dr Niklaus Leuebärger (* um 1615 z Schönholz, Gmeind Rüderswil, Kanton Bärn; † 27. August 1653 z Bärn) isch dr Aafüehrer vo de Bärner Underdane im Schwiizer Buurechrieg und Bundesobmaa gsi. Dr Leuebärger het noch em unentschiidene Gfächt bi Wohleschwil mit em Christian Schybi am 4. Juni 1653 dr Melliger Friide underschriibe. Noch dr Niiderlag vo de Buure bi Herzogebuchsee im Juni 1653 isch er an dr Landvogt Tribolet usgliiferet orde und am 27. August 1653 het män em z Bärn mit eme Schwärt dr Chopf abghaue und si Liib vierdeilt. Si Chopf het mä näben em Huttwiler Bundesbrief an Galge gnaglet, sini Körperdeil an de vier Landstroosse vor Bärn usgstellt. 1903 het mä zum Aalass vom 250. Johresdag vom Buurechrieg in dr Ämmedaaler Gmeind Rüderswil e Dänkmol zu Ehre vom Niklaus Leuebärger ufgstellt, wo hüte vo dört stoht. Hans Braun: Leuenberger, Niklaus. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Emil Blösch: Leuenberger, Niklaus. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 18, Duncker & Humblot, Leipzig 1883, S. 482–486. Edgar Bonjour: Leuenberger, Niklaus. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 14, Duncker & Humblot, Berlin 1985, ISBN 3-428-00195-8, S. 373 f. Hermann Wahlen: Baumeister unseres Bauernstandes. 14 Lebensbilder. Niklaus v. Flüe, Niklaus Leuenberger,
Sankt Bernhard isch dr Namme vu däne Persone: Bernhard vu Clairvaux Bernhard vu Menthon Bernhardin vu Siena Bernardo Tolomei Sankt Bernhard oder St. Bernhard isch dr Namme vu däne Ortschafte: Sànkt Bernhàrd, e Gmai im Oberelass, Frankryych St. Bernhard, e Gmai im Landkreis Hildburghausen, Thüringe, Dytschland St. Bernhard-Frauenhofen, e Gmai z Niidereeschtryych, Eeschtryych St. Bernhard, e Kataschtralgmai z Niidereeschtryych, Eeschtryych Sankt Bernhard oder St. Bernhard isch dr Namme vu däne Chilche un Chleeschter: Bernharduskirch, Raschti St. Bernhard, Chaarlsrue St. Bernhard, Flachsmeer St. Bernhard, Münche Stift Sankt Bernhard, e Chlooschter in dr Gmai St. Bernhard-Frauenhofen, Niidereeschtryych Sankt Bernhard isch dr Namme vu däne Alpebäss: Grosser St. Bernhard zwisch em Rottudaal (Schwyz) un em Ougschtadaal (Italie) Kleiner Sankt Bernhard zwisch em Isèredaal (Frankryych) un em Ougschtadaal (Italie) Lueg au: Sankt Bernhardt, e Stadtdail vu Esslenge San Bernardino
Saint-Bernard ìsch dr Nàmme vun denne Ortschàfte: z Frànkrich: Sànkt Bernhàrd, Owerelàss Saint-Bernard (Ain), Département Ain Saint-Bernard (Côte-d'Or), Département Côte-d'Or Saint-Bernard (Isère), Département Isère z Québec, Kanada: Saint-Bernard (Québec) Saint-Bernard-de-Lacolle Saint-Bernard-de-Michaudville
Walheim isch dr Namme vu däne Ortschafte: Wahle, Landkroes Ludisburg, Bade-Wirttebärg, Deitschland Wàhle, Owerelsàss, Fránkrich Walheim, Stadtdail vu Aachen, Nordrhy-Weschtfale, Dytschland Walheim isch dr Namme vu däne Persone: Alfred Walheim (1874–1945), eschtryychische Germanischt un Bolitiker Rex Joseph Walheim (* 1962), US-amerikanische Aschtronaut
Dr Pfaffebrief vom 7. Oktober 1370 isch e Verdrag zwüschen Züri, Luzärn, Zug, Uri, Schwyz und Underwalde gsi. Er het stipuliert, ass wältligi und geistligi Persone im Gebiet vo de Verdragspartner dr lokale Obrigkeit müesse ghorche. De Geistlige, wo in de eidgenössische Ört gwohnt hai, isch s verbote worde, sich an fremdi Gricht z wände, usser in Ehe- und geistlige Aaglägeheite. Usserdäm isch d Fehde verbote worde. Dr Pfaffebrief vo 1370, dr Sämpacherbrief vo 1393 und s Stanser Verkommnis vo 1481 gälte in dr schwiizerische Gschichtsschriibig as d Aasätz zur Schaffig vom ene Gsamtstaat, en Interpretation, wo dur neueri Undersuechige relativiert worden isch. Andreas Heusler, Schweizerische Verfassungsgeschichte. Basel 1920. Norbert Domeisen, Schweizer Verfassungsgeschichte, Geschichtsphilosophie und Ideologie, Bern 1978. S.43 ff.
D Ilse Künkele – mit-em ganza Nama hot se nôch ihrer Heirat „Ilse Rabanus-Künkele“ ghoißa – (uf d Welt komma am 25. April 1925 z Stuegert, wo se am 24. April 1992 au gschdorba ischt) isch a deitscha Theater- ond Filmschauschbiilere gwäa, wo oft Rolla em schwäbischa Dialekt gschbiilt hot. Em Johr 1943 hot d Ilse Künkele, se isch grad amôl 18 Johr alt gwäa, am Wirdabergischa Staatstheater en Stuegert a Ausbildong zor Schauschbiilere ôôgfanga. Scho em Johr druf bis 1950 hot se deet zom feschda Ensemble gheert. Dô drnôch isch se zom Deitscha Theater Geddenga ganga, wo se bis 1958 gschbiilt hot. En dui Zeit fellt au dr Start vo ihrer Filmkarriäär. Ihr erschda Roll hot se 1952 em Rolf Thiele seim Stroifa Der Tag vor der Hochzeit kriagt. Vo 1959 bis 1962 isch d Ilse Künkele Mitgliad vo dr Kinschtlertrubb vom Boirischa Staatsschauschbiil gwäa. Wia se deet ufgheert hot, hot se sich an koi bestemmda Bihne meh bonda. Au wenn d Ilse Künkele als glernda Schauschbiilere perfekt Hochdeitsch kenna hot, hot se dô driiber et ihrn schwäbischa Dialekt vorlernt. Drom ischt se em Lauf dr Zeit – hauptsächlich vom dômôliga Siddeitscha Rondfonk – emmr efders en Seria eigsetzt
Dr Sämpacherbrief vo ane 1393 isch es schriftlechs Dokumänt, wo d Ständ vo dr Alte Eidgenosseschaft mit enand agnoo hend. Die historischi Kwelle isch z erscht e Abmachig, wie sech d Chriegslüüt vo de Eidgnosse im Chrieg müesse verhalte. Ass eso ne Chriegsornig nötig isch, het me noch de erfolgriiche Schlachte vo Sämpach 1386 und Näfels 1388 gmerkt. Die Parteie, wo scho dr Pfaffebrief pschlosse hend, also d Ört Uri, Schwyz und Underwalde, Luzärn, Züri und Zug, un derzue d Kantöön Bärn und Glarus hend sech mit dem Vertrag verpflichtet. Dr Sämpacherbief het dr Landfriide under de Verdragspartner greglet, d Ornig, wie me d Banner und d Fääne sell füere, festgleit, d Blünderig im Kampfgebiet ohni vorhärigi Erlaubnis dur d Hauptlüt verbote und verlangt, ass d Büüti adeilmässig söt verdeilt wärde. Derzue ane het er vorgschribe, ass me im Chrieg uf Chlöster und Chille und uf d Fraue, wo nit an Chriegshandlige bedeiligt gsi si, Rücksicht söt nee. Dr letschti Ardikel het au no de Kontrahänte, de Stedt und de Länder, verbote e Chrieg aazfoo ohni uf d Formalitete, wo in de Bundesbrief vorgseh si, z achte. Gschichtlig bedütet dr Sämpacherbrief e Meilestei, wil do zum erste Mol Regle für
Elbach isch dr Namme vu däne Ortschafte: Albàch, Gmai im Oberelsass, Frankryych Elbach, Ortsdail vu Gummersbach, Oberbergischer Kreis, Nordrhy-Weschtfale, Dytschland Elbach, Ortsdeil vu Fischbachau, Landkreis Miesbach, Bayern, Dytschland
E Völkermord oder Genozid isch sit dr Konvention über d Verhüetig und Bestroofig vom Völkermord vo 1948 e Stroofdatbestand im Völkerstroofrächt, wo definiert isch dur d Absicht, "e nationali, ethnischi, rassischi oder religiösi Gruppe ganz oder deilwiis z zerstöre. Sit em Beschluss dur d Generalversammlig vo de Vereinte Natione isch d Bestroofig vom Völkermord au in verschiidene nationale Rächtsornige usdrücklig verankeret. Die rächtligi Definition, wo uf e Raphael Lemkin zrugggoht, dient au in dr Wüsseschaft as Definition vom Begriff Völkermord, so zum Bischbil in dr Vergliichende Völkermordforschig. Dr Ufstand vo de Herero und Nama – 1904–1908 – e Kolonialchrieg zwüsche dütsche Druppe und de Völker vo de Herero und Nama in Dütsch-Südwestafrika, wo, wo dr Ufstand niidergschlage gsi isch, e Völkermord dur die dütschi Kolonialmacht noch sich zooge het. D Ereigniss vo 1915 im Zsämmehang mit em Zerfall vom Osmanische Riich, wie dr Völkermord an de Armenier, an de Aramäer und an de Assyrer sowie an de Pontosgrieche, wo vo wiitere Verfolgige und Verdriibige in de Johr bis 1923 begleitet begleitet gsi isch. Dr Holocaust – 1939–1945 – dr Völkermord an de Jude in dr Zit vom Nationalsozialismus Dr Porajmos – 1939–1945 – dr Völkermord an de Roma und Sinti
Dr Globuskrawall isch en Usenandersetzig zwüsche jugendlige Demonstrante und dr Bolizei gsi, wo am 29. Juni 1968 z Züri stattgfunde het. Die Unruehje si in diräktem Zsämmehang mit de europawiite Jugendunruehje vom Summer 1968 gstande, und si si dr Uftakt für d 68er-Bewegig in dr Schwiiz gsi. Dr Aalass für d Usenandersetzige isch gsi, ass dr Stadtroot vo Züri d Forderig vo de Jugendlige abgleent het, es autonoms Jugendzäntrum im Gebäud vom Warehuus «Magaziin zum Globus» yzrichte, wo d Migros-Gnosseschaft nume als provisorischs Warehuus betriibe het. D Bolizei het d Demonstrante mit Wasser us Füürwehrschlüüch welle usenanderdriibe, und do hai die ere Fläsche und Stei afo aarüere. D Situation isch eskaliert und d Bolizei het Chnüppel iigsetzt. E Hufe Demonstrante si verhafdet und im Chäller vom Globus-Provisorium iigsperrt und schynts au drangsaliert worde. 19 Demonstrante, 15 Bolizischte und 7 Füürweermanne sind verletzt worde. Während die bürgerligi Press s herte Vorgehe vo dr Bolizei globt und d Demonstrante as «Terroriste» bezeichnet het, hend die sozialdemokratischi Press und dr «Blick» d Gwaltdätikeit vo dr Bolizei kritisiert. D Vorfäll im Chäller vom Globus-Provisorium si vom ene Oberrichter undersuecht worde. 30 vo de 56 Demonstrante und eine vo de 42 Boliziste, wo im Zug
Dr Winfried Kretschmann (* 17. Mai 1948 z Spoechenge) isch e dytsche Bolitiker (Grieni) un syt em 12. Mai 2011 Minischterbresidänt vu Bade-Wirttebärg. Zum 1. Novämber 2012 isch er fir ai Johr zum Bresidänt vum dytsche Bundesrot gwehlt wore. Im bade-wirttebärgische Landdag verdritt er dr Wahlchrais Nirtenge. Vu 1983 bis 1984 un vu 2002 bis 2011 Vorsitzer vu dr griene Landdagsfraktion gsi. Dr glaibig Katholik giltet as Verdrätter vum wärtkonservative Fligel vu dr Bartei. Em Winfried Kretschmann syyni Eltere sin Verdriibeni us em oschtpreußische Ermland gsii. Är isch z Zwiefalte-Sonderbuech uf d Grundschuel gange un derno uf s Gymnasium z Riedlenge un z Simmerenge. Noch em Abitur anne 1968 un em Grundwehrdienscht het er vu 1970 bis 1975 an dr Universitet Hoheheim Biologi un Chemi fir s Lehramt studiert, anne 1975 het er s erscht Staatsexame abglait, 1977 s zweit Staatsexame. Noch em Studium isch dr Kretschmann as Gymnasiallehrer in dr Schuldienscht vum Land Bade-Wirttebärg yydrätte. Är het z Stuegert, Esslenge, Menge, Bad Schusseried un am Hauezollre-Gymnasium Simmerenge as Lehrer fir Biologi, Chemi un Ethik gschafft. Fir d Uusiebig vu syym barlemäntarische Mandat isch er zytwyys vum Schueldienscht berurlaubt gsii, wider syter 1996. As Studänt isch er e baar Johr
Montreux isch dr Namme vu däne Ortschafte: Montreux, Stadt un Distriktshauptort im Kanton Waadt, Schwyz Montreux-Jeune, els. Jungmínschtràl, dt. Jung-Münsterol, Gmai im Oberelsass, Frankrych Montreux-Vieux, els. Àltmínschtràl, dt. Alt-Münsterol, Gmai im Oberelsass, Frankrych Montreux-Château, dt. Burg-Münsterol, Gmai im Département Territoire de Belfort, Frankrych Montreux, Gmai im Département Meurthe-et-Moselle, Frankrych Montreux stoht fir: Montreux, e 1904 böue Schuufelraddampfer uf em Gämfersee
Münsterol isch dr dytsch Namme vu däne Ortschafte: Montreux-Jeune, els. Jungmínschtràl, dt. Jung-Münsterol, Gmai im Oberelsass, Frankrych Montreux-Vieux, els. Àltmínschtràl, dt. Alt-Münsterol, Gmai im Oberelsass, Frankrych Montreux-Château, dt. Burg-Münsterol, Gmai im Département Territoire de Belfort, Frankrych
Bretten isch dr Name vu däne Ortschafte: Bretten, Stadt im Landkrais Charlsrue, Bade-Wirttebärg, Dytschland Bratte, Gmai im Oberelsass, Frankrych Bretagne, dt. Bretten, Gmai im Département Territoire de Belfort, Frankrych Bretten isch dr Name vu däne Persone: Georg Friederich von Bretten (1610–1674), Jurischt un Staatsmann
Dr Adrian Amstutz (* 2. Dezämber 1953 z Sigriswil, haimetbrächtigt z Sigriswil) isch e Schwyzer Unternähmer un Bolitiker (SVP). Dr Amstutz Gschäftsfierer vum Architektur- un Böulaitigsbüro Amstutz Abplanalp Birri AG. Syt em 23. Mai 2008 isch er Zäntralpresidänt vum schwyzerische Nutzfahrzyygverband Astag un ghert em Exekutivrot vu Swiss Olympic aa. Dr Adrian Amstutz isch ghyrote un het drei Chinder. Syt 2003 verdritt er dr Kanton Bärn im Nationalrot. Bi dr Nationalrotswahle 2007 het er di maischte Stimme vu alle Kandidate vum Kanton Bärn iberchuu. Dr Amstutz isch syt em 1. Merz 2008 ain vu dr fimf Vizepresidänte vu dr SVP Schwyz. Vu dr SVP Bärn isch er Novämber 2008 näb em Andreas Aebi zum Kandidat fir d Noofolg vum Bundesrot Samuel Schmid vorgschlaa wore. Bi dr Stichwahl vum 6. Merz 2011 isch er mit knappem Vorsprung uf d SP-Verdrätteri Ursula Wyss in dr Ständerot gwehlt wore. Bi de Wahle 2011 het er sin Ständerotssitz aber nöd chönne halte und isch sit sinere Niderlag gege de Hans Stöckli im zweite Wahlgang wider Nationalrot. Amstutz gewinnt um Haaresbreite. Tages Anzeiger Online / Newsnetz, 6. März 2011, abgruefen am 6. März 2011. Websyte vum Adrian Amstutz Adrian Amstutz uf dr Websyte vo dr