rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Rust isch de Name vo folgende Ort: Rust (Baden), e Gmaind im Ortenauchrais, Bade-Würtebärg, Dütschland Rust (Burgenland), e Fraistadt (e Stadt mit aignem Statut) im Burgeland, Öschtriich Rust im Tullnerfeld, e Katastralgmaind vo de Marktgmaind Michelhausen, Nideröschtriich Podbořanský Rohozec, ehemolig Deutsch Rust, e Gmeind z Tschechie Rust stoht för: Rust (Programmiersprache), e Programiersprooch vo de Mozilla Foundation Rust isch de Familiename vo folgende Persone: Alfred Rust (1900–1983), dütsche Prähistoriker Bärbel Rust (* 1955), dütschi Politikeri Bettina Rust (* 1967), dütschi Journalisti Carla Rust (1908–1977), dütschi Schauspileri Elisabeth Rust (1958–2004), östriichischi Langstrecke- und Bärgläuferi Friedrich Wilhelm Rust (1739–1796), dütsche Komponist Friedrich Wilhelm Rust (1902–1972), dütschr Komponist Ingo Rust (* 1978), dütsche Politiker, bade-würtebärgische SPD-Landtagsabgeordnete Jascha Rust (* 1990), dütsche Schauspiler Mathias Rust (* 1968), dütsche Privatpilot, wo näbed em Rote Platz z Moskau glandet isch Otto Rust (1871–1945), katholische Gaischtliche; Märtyrer vom 20. Joorhundert Uwe Rust (1940–2012), dütsche Geograf Wilhelm Karl Rust (1787–1855), dütsche Pianist und Organist Wilhelm Rust (1822–1892), dütsche Komponist, Musigwüsseschaftler, Bachforscher und Thomaskantor
Bächli isch de Familiename vo folgende Persone: Hubert Bächli (* 1938), Schwizer Radrennfahrer Samuel Bächli (* 1954), en Schwizer Dirigent (chunnt ursprüngli us Uppsala z Schwede) Silvia Bächli (* 1956), e bildendi Künstleri us Baden AG Ueli Bächli (* 1950), Schwizer Bobsportler Bächli isch: en chlinne Bach en hüffige Orts- oder Flurname z. B. Bächli SG, es Dorf und en Ortstail vo de politische Gmaind Hemberg i de Ostschwiz Lueg au: d Bächli z Friburg Bäch
E Bundesratspartei isch i de Schwiiz e Partei, won vo 1959 bis hüt im Raame vo de sogenannte Zauberformle im Bundesraat verträtte isch oder gsi isch. Bundesraatspartei z sii bedütet gliich vil, wien e staatsträgendi Partei z sii. 1848 – hüt FDP.D Liberali, früener (vor ihrer Fusion vo 2009 mit de Liberale Partei vo dr Schwiiz (LPS)): Freisinnig-Demokratischi Partei (FDP) 1917 – 1919 Liberali Partei vo dr Schwiiz (LPS) 1959 – 1970 Konservativ-Chrischtlichsoziali Volkspartei 1959 – 1971 Puure, Gwärb- und Bürgerpartei (BGB) 1959 – hüt Sozialdemokratischi Partei (SP) 1970 – hüt Chrischtlichdemokratischi Volkspartei (CVP) (früener KCSVP) 1971 – Juni 2008, Jänner 2009 – hüt Schwiizerischi Volkspartei (SVP) (früener BGB) Juni 2008 – 2015 Bürgerlich-Demokratische Partei (BDP) (Abgspalte vo de SVP)
Im Schönegrond ischd e politischi Gmeend im Henderland vom Kanton Appezäll Osserroode i de Schwiz. Im Schönegrond lid bhabe a de Hoptstross Nr. 8 zwösched Peterzäll ond de Waldstatt. Es wörd o uf däre Strecki dor s Postauto erschlosse. Nochbergmeende sönd Neckertal, Schwöllbronn, Urnäsch ond Hemberg. Es ischd bis 1992 en Sesselilift uf de Hochhamm, em 1'275 m höche Husberg vom Schönegrond, ufi gfaare. Hüt louft me hald ufi und cha dobe bi schönem Wätter d Uusicht vor oder i de Wörtschaft gnüüsse. Im Johr 1268 werd de Ort Zem Schönengrund s erschtmol erwähnt. Dozmol häts no zo Urnäsch ghört, wo gad of de andere Site vom Hochhamm lit ond mit eme chlinne Strössli z erreiche ischt. D Gmeend i de hütige Form ischt entstande, wo sich 1836 de Hushalt vo de reformierte Cherchgmeend und s Guet vo de öffentliche Gmeend trennt häd. Da ischd im Osserroodische di erscht Gmeend gse, wo dia Trennig gmacht häd. D Schüeler vo de Primarschuel werdid noch em Sangaller Lehrplan onderichted, wel si sed 1868 för d Oberstufe uf Peterszäll i d Sekundarschuel gönd. Wel s Nochberdorf Wald SG sid em 19. Johrhondert all me gwachse ond mit Schönegrond praktisch zämegwachse ischd, häd me
St. Louis (uusgschribe Saint Louis) [ˌseɪntˈluːɪs] isch e Stadt im US-Bundesstaat Missouri am westliche Ufer vom Mississippi. Si hät bi de Volkszellig im 2020 öpe 301'500 Iiwohner ghaa. Im 20. Johrhundert isch St. Louis, wäge sinner Laag am Mississippi River und em Missouri River, wo gad chli witer obe in Mississippi mündet, aber au wäg em Isebahnchnoote, en bedütende Handelsplatz und di füftgröscht Laagerstätt vo de Vereinigte Staate gsii. Näbet em internazionale Flughafe Lambert-Saint Louis International Airport isch vo 1967 aa s Wärk vom Flugzügbauer McDonnell Douglas gsii. 1997 händs mit Boeing fusioniert und s Wärk isch stillgleit worde. Im 1904 sind z St. Louis di Olympische Summerspiil gsii. Sit 1960 gits e Städtepartnerschaft mit Stuttgart. Commons: St. Louis, Missouri – Sammlig vo Multimediadateie St. Louis City Government Explore St. Louis (Touristik-Uuskumft)
Under em Name Zauberformle häd vo 1959 bis 2003 i de Schwiiz es ungschribnigs Gsetz gulte für d Waal vo Bundesräät. Wärend s am Aafang (ab 1848) nume freisinnigi Bundesräät gee häd, sind 1891 de erschti und 1919 de zweiti Konservativi, 1929 der erscht BGB und 1943 de erschti Linggi gwält worde. 1953 isch de Max Wäber vo de SP zruggträtte und di Lingge sind id Opposition. Mit de Bundesrotswaale im Dezember 1959 hät sich d Situazion wider gändered und d Zauberformle isch entstande. Ab 1960 isch de Bundesrat eso zämegsetzt gsi: 2 Freisinnigi (später FDP) 2 Konservativ-Chrischtlichsoziali (sit 1970 CVP) 2 Sozialdemokrate 1 BGB (sit 1971 SVP) Im 2003i isch d Ruth Metzler-Arnold (CVP) abgwält woorde. Das isch erscht s dritt Mal sit 1848, das en Bundesraat abgwält worden isch. Zur Abwaal isches cho, will d SVP öppe gliich vill Stimmeateil wie d SP gha hett und en 2. Sitz verlangt hett. Druffabe hetts Parlamänt unter starkem Protescht vo dr CVP und de Linke dr nid unumstritteni Christoph Blocher in Bundesroot gwählt. Ab denne hät e sogenannti neui Zauberformle gulte, nämli: 2 FDP 2 SP 2 SVP 1 CVP Noch de Abwahl vom Christoph Blocher im Joor 2007 und
Dr Lüthold II. vo Röttele (* 1227 oder 1228; † 19. Mai 1316) isch e Doombrobst und Elekt vom Bistum Basel gsi. Dr Lüthold isch e Nöwöö vom Lüthold I. gsi. S Basler Doomkapitel het en zwäimol zum Bischof gweelt, s erste Mol 1296 und no äinisch 1309. Dr Babst Bonifatius VIII. het aber noch dr erste Waal dr Peter vo Aspelt as Bischof vorzooge und 1309 het im Lüthold si Waal e meerjöörige Komflikt mit em Babst Clemens V. usglööst, dr Basler Bischofstrit. Dr Babst het dr Gerhard vo Wippinge ernennt und het si Wille schliesslig chönne duuresetze, au wenn d Stadt und s Doomkapitel dr Lüthold understützt häi. Dr Lüthold II. het meereri Ämter in dr Chille gfüllt und het noch em Dood vo sim Nöwöö Walther III. († 1310), im Joor 1315 d Heerschaft Röttele sim Nöwöö, em Markgroof Heinrich vo Hachberg-Suusebärg gschänkt, nochdäm er scho 1311 dr Vater vom Heinrich, dr Rudolf I. vo Hachbärg-Suusebärg, zum Mitregänt vo dr Heerschaft Röttele ernennt het. Wo dr Lüthold II. vo Röttele am 19. Mai 1316 gstorbe isch, isch die männligi Linie vom Gschlächt vo de Röttele erlosche. Merian, Johann Jakob (Hrsg): Geschichte der Bischöfe von Basel, Erste Abtheilung,
Tschlin (Ussprooch: [tʃlin](info)) isch as Dorf i da politischa Gmaind Valsot im Underengadin (Kanton Graubünda). De Name vom Dorf Tschlin wird s erschtmal 1351 erwähnt. Me hät demit ursprünglich es Gebäude bezeichnet, wo vonere Muur umrahmt gsii isch. Sit em Jaar 1943, wos derzue e Volksabstimmig gää hät, gilt deet de tüütsch Name Schleins offiziell als abgschafft. En schwarze, stehende Steibock, wo ä Hächle (en Strääl zum Flachs oder Hanf strääle) träit. Die Hächle isch s Sinnbild vom Heilige Blasius, em Chilepatron vo Tschlin. S Dorf Tschlin liit im Underengadin, uf 1533 m ü. M., uf de nördliche Siite vom Inn. Zur Gmeind Tschlin ghöred au d Fraktion Martina mit de Orschaft Vinadi und d Fraktion Strada mit de beide Wiiler Chaflur und Sclamischot. De Ort isch sitt mindeschtens em 10. Jahrhundert besidlet. Im Jaar 1499 sind Tiroler Truppe z Tschlin acho (lueg bi Duonna-Lupa-Brunne). Im Driisgjährige Chrieg, während de Bünder Wirre, isch d Ortschaft 1621/22 vo de östriichische Truppe stark beschädiget worde. Vo 1854 bis 2012 isch Tschlin e sälbständigi Gmeind gsii. Im 1856 isch s Dorf fascht ganz abebrännt, nume e paar Hüser händ überläbt und stönd hüt no. Im Jaar 1868 hätt Tschlin uf de Motta d’Alp
Inderlache isch e politischi Gmeind im Verwautigschreis Inderlache-Oberhasli im Kanton Bärn, Schwyz. Bis zum 31. Dezämber 2009 het d Gmeind zum Bezirk Inderlache ghört. Inderlache ligt uf em Bödeli zwüschet em Thunersee und em Brienzersee. Es isch sozsäge z Tor zur Jungfrauregion, da me, wemme Richtig Grindelwald oder Luuterbrunne wot reise, dert dire mues. D Gmeinde Inderlache, Maate un Unterseen si baulech zämmegwachse. D Gmeindsflächi vo Inderlache bsteit us 26,4 % langwirtschaftlecher Flächi, 21,6 % Waud, 45,2 % Sidligsflächi u 6,9 % süschtigi Flächi. D Nachburgmeinde si Matten, Unterseen, Ringgenberg u Bönige. De Name Interlake (1133: Interlacus) chunt vo sinnere Lag zwüsche de Seä (lat. inter lacis). De Name isch au i sinnere gallische Form erhalte im Flurname Interlappe (1228: Inderlappa) und de Name vode Gmaind Unterseeä (1281: Undersewen) isch e germanischi Öbersetzig vo dem. 1130 - Gründig vom Chloster Interlache. 1257 - s Chloster Interlache wird under de Schutz vo Bärn gstöut. 1798 - Nach em Imarsch vom Napoleon kört Interlache zum Kanton Oberland. 1803 - De Kanton Oberland wird am Kanton Bärn iverleibt. Quäuue: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil isch 2010 bi 26,4 % gläge. 59,7 % vo de Ywohner si evangelisch-reformiert, 22,3 % si römisch-katholisch (Stang
Dr Peter Reich vo Riichestäi († 3. Mai oder 6. Septämber 1296), isch vo 1286 bis 1296 Bischof vo Basel gsi. Dr Peter Reich isch us dr Familie Reich vo Riichestäi cho, wo z Basel aasäässig gsi isch. S isch im Dienst vom Basler Fürstbischof gstande, het säggs Basler Bürgermäister gstellt und het Bsitz im Baselbiet, Sundgau, Elsass und im südlige Schwarzwald ghaa. Si Vater, dr Heinrich Reich zu Riichestäi, isch 1258 Bürgermäister vo Basel gsi, si Unggle Rudolf 1262. Er wird zum erste Mol 1258 as Doomheer z Basel erwäänt, vo 1264 aa isch er Archidiakon am Basler Münster gsi, 1272 Choorheer z Saint-Ursanne und 1274 Lütbriester zu St. Theodor im Chläibasel. 1274 het en s Domkapitel zum Bischof vo Basel gweelt, dr Babst Gregor X. het d Waal aber nid bestäätigt und iin zum Doombrobst z Mainz ernennt. Dr Heinrich vo Isny isch anstatt vom Reich Basler Bischof worde. 1278/79 het dr Reich z Bologna studiert. 1286 isch er zum Erzbischof vo Mainz gweelt worde. Das Mol isch s dr Babst Honorius IV. wo d Waal nid anerkennt het, und dr Heinrich vo Isny zum Erzbischof ernennt het. Dr Reich isch stattdesse zum Bischof vo Basel ernennt worde.
E Lütbriester (übersetzt us lat. plebanus; mhd. liut für lat. plebs) oder Pleban isch e Gäistlige gsi, won e Stell mit de Rächt von ere Pfarrei (plebes, Pfarrchille od. Pfruend) daatsächlig bsetzt het. Er het chönne e Pfaarer si, d Seelsorg im Ufdraag vom Bsitzer vo de Pfaarrächt usfüere oder en (amtsunfähige) Pfaarer verdräte. Er isch in dr Reegle e Wältgäistlige gsi, isch also em Bischof understande im Geegesatz zu Gäistlige, wo eme Chloster oder ere Heerschaft dient häi und vo deene abhängig gsi si. D Bezäichnig Pleban isch sit em 13. Joorhundert im südwestlige dütsche Sproochruum üblig gsi, mäistens as Heteronüüm vo Pfaarer. Si isch in andere Sprooche d Übersetzig für Pfaarer worde (z. B. it. pievano, poln. pleban). Sit em 14. Joorhundert si e Hufe Groosspfarreie ufdäilt worde. Die nöije, chlinere Pfarreie häi denn iiri äignige Pfäärer überchoo, wo vilmol vo dr Dorfgmäinschaft finanziert worde si. Eso isch dr Begriff Lütbriester langsam us em Sproochgebruuch verschwunde, au wenn er no bis an Aafang vom 19. Joorhundert beläit isch. Deutsches Rechtswörterbuch online bi dr Uni Häidelbärg
Dr Goesli vo Ehenä het im 13. Joorhundert gläbt und isch von ere elsässische Ridderfamile choo. Si Familie isch südlig vo Stroossburg dehäi gsi. D Vo Ehenä si Burgmanne gsi z Obernä (hüte Obernai) und z Werd und häi as sonigi Burge bewacht und verdäidigt. Dr Goesli isch as Ridder under em Naame Gozmar vo Ehrenä 1242 und 1276 urkundlig erwäänt worde. Er isch woorschinlig nid idäntisch mit em Minnesänger Goesli vo Ehenä, wo mä von em dänggt, ass er vo öbbe 1226 bis 1250 gläbt häig. D Bilderdaatebank (Memento vom 5. März 2016 im Internet Archive) uf Manesse.de Website vo dr Uni Häidelbärg
Dr Berthold vo Pfirt (* im 12. oder 13. Joorhundert; † 10. Dezämber 1262) isch vo 1248 bis zu sim Dood Bischof vo Basel gsi. Dr Berthold isch us em Gschlächt vo de Groofe vo Pfirt gstammt. Sini Eltere si dr Friedrich II., Groof vo Pfirt, und sini zwäiti Frau Heilwig vo Urach, e Dochder vom Egino IV., Graf vo Urach, gsi. Er isch zum erste Mol 1230 as Doomheer z Basel noochgwiise. 1237/40 isch er Kanoniker z Stroossburg gsi und 1243 Brobst vom Choorheerestift Moutier-Grandval. Am 31. Merz 1248 het en dr Babst Innozenz IV. zum Koadjutor vom Basler Bischof Lüthold II. vo Röttele ernennt, und wo dä im gliiche Joor zruggdräte isch, het e si Boste übernoo. Dr Berthold het dr Bsitz vom Bistum vergröösseret. Es isch em glunge im Konrad IV. Rhiifälde wägznee und 1255 Briisach z eroobere. Daas het er aber nume e baar Joor spööter an d Habsburger verloore und es isch 1273 Freiji Riichsstadt worde. Dr Berthold isch uf dr Site vom Babst im Komflikt mit de Staufer gsi und vo de Köönig Wilhelm vo Holland und Richard vo Cornwall, wo vom Babst understützt worde si. Er het sich vo 1254 bis 1257 em
D Riichsvögt si kaiserligi Beamti im Häilige Römische Riich gsi, wo as Verwalter und Richter über e köönigliche Bsitz oder Abtei iigsetzt gsi si. Si häi vilmol in Riichstedt residiert. Wo die mee Freihäite überchoo hai, isch s Amt in Stadtvogtei und Landvogtei drennt worde. Vili Riichsstedt häi denn im Spootmiddelalter d Stadtvogtei ufkauft und sich eso ganz unabhängig gmacht. D Riichslandvogteie häi no di noo iiri Wichdikäit iibüesst, wil die königlige Bsitz zämmegschmulze si und Territorialfürste wie Groofe und Herzöög d Herrschaft über die ländlige Gebiet übernoo häi. D Riichslandvogtei im Elsass, wo zää Riichstedt umfasst het, isch 1648 im Westfäälische Friide an Frankriich gfalle, aber d Stedt häi immer no zum Riich ghöört, bis si bald druf äini noch dr andere vo Frankriich anektiert worde si. E baar chliini Riichslandvogteie häi bis zum Ändi vom Häilige Römische Riich im Joor 1806 existiert, vor allem im Schwööbische Riichskreis. Landvogtei Schwabe
As Aadelsgsellschafte bezäichnet mä gnosseschaftligi Zämmeschlüss vo Aadlige, wo sich im Häilige Römische Riich entwigglet häi in dr Zit, wo s Middelalter in die früeji Nöizit übergangen isch. D Aadelsgsellschafte hai sich im Allgemaine gmainsami Statute gee, wo iiri Verheltnis gegen Innen und gegen Usse din greeglet gsi si. Händel si vom ene Schiidsgricht biiglait worde. D «Gselle» hai iiri Gmainschaft mit ere gmainsami Festkultur gsterkt, wo vom gmainsamn Mool bis zur Organisazioon vo ufwändige Durnier het chönne goo. Gmainsamie Abzaiche oder uniformartigi Chlaider, wo si bi iire regelmässige Zämmekümft aaghaa hai, hai drzue biidrait, ass en aadligi Identidäät entstande isch und si sich gegen Ussen abgränzt hai. D Gselle hai für die Art vo Gmainschaft dr Naame «Ridderschaft» brucht. Am Aafang häi sich die Aadlige zämmedoo, wil si die gliiche politische Ziil verfolgt häi. So si zum Bischbil z Basel im 13. Joorhundert die Stadtaadlige as Psitticher organisiert gsi und die Landaadlige häi sich as Stärner für iiri Inträsse starkgmacht. Dr Komflikt zwüsche de Staufer und em Babst het sich in de 1270er Joor uf regionaler Ebeni widerholt, wo dr Rudolf vo Habsburg, wo vo de Stärner understützt worden isch, e Feede gegen e Bischof vo Basel usgfochte het,
Dr Ignaz Andreas Anton Adam Felner (* 17. Auschte 1754 z Fryybeg; † 5. April 1825 z Merzhuuse) isch e dytsche Theolog, Schriftsteller un Druggereibsitzer gsii. Dr Felner isch Jesuit und Lehrer gsii. Wu dr Jesuiteorde anne 1773 vom Papscht Clemens em Vierzähten ufghobe woren isch, isch er grad erscht Lehrer un Gymnasialprofässor am akademische Gymnasium z Fryybeg wore; er het denn a däre Schuel, wo säkularisiert worden isch, chönne wytterschaffe. Speter isch er katholische Bfaarer z Merzhuuse wore, em Dorf grad südlech vo der Stadt Fryybeg, und dert isch er anne 1825 gstorben. Er het e Zylete religiösi Schrifte useggää, derby au es Büechli mit Chirchelieder. Anne 1803 het der Iganz Felner di „Allemannische Gedicht“ vum Johann Peter Hebel chänneglehrt, wien er sälber gschribe het. Das het em seli guet gfalle, und är het derno grad au aagfange eso Lieder un Gedicht uf Alemannisch z schryybe. Und no im nämlige Johr, 1803, het er sini eigene Väärs i sinere Mundart unter em Titel „Neue Allemannische Gedichte“ vereffetligt. Im Vorwort vo däm Buech redt der Felner – und das au im Dialäkt – vom Hebel sine „Allemannische Gedicht“ und wiener vo dene zum sälber so Värs mache cho isch: «S’isch
Adlike (amtlich Adlikon und uf de Landcharte Adlikon b. Andelfingen) isch es Dorf und e politischi Gmäind im Bezirk Andelfinge im Kanton Züri, Schwiiz. Adlike isch es Huuffedorf südlich vo de Thur im Zürcher Wiiland. Zue de Gmäind ghööred au na d Wiiler Tètwiil (dt. Dätwil) und Niderwiil (Niederwil). S Piet vo de Gmäind umfasst 63,7 % landwirtschaftlichi Flèchi, 22,7 % Wald, 4,8 % Sidligsflechi, 6,2 % Vercheersflechi und 2,1 % Gwässerflechi. Adlike isch zum eschte Mal gnennt worde im Jaar 1255 als Adilinkon. I de Ziit vo de Mediation im Jaar 1803 isch Adlike zue Andelfinge iigmäindet worde, 1817 isch s Gebiet um Adlike wider sälbständig worde. Im Jaar 1872 isch dänn au Huemlike noch ere kantonale Volksabstimmig sälbständig worde. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 4,1 % (Stand 2011). 69,9 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 8,6 % sind römisch-katholisch (Stand 2011). Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 6,4 %, CVP 1,5 %, EDU 5,6 %, EVP 2,5 %, FDP 7,2 %. GLP 4,9 %, GP 6,6 %, SP 6,7 %, SVP 58,5 %, Suschtigi 0,1 %. Gmäindspresidänt isch de Peter Läderach (Stand 2017). D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi
Adlischwiil isch e politischi Gmäind im Bezirk Horge im Kanton Züri, Schwiiz. Adlischwiil isch en Vorort vo de Stadt Züri im Sihltal. S Piet vo de Gmäind umfasst 20,9 % landwirtschaftlichi Flèchi, 31,2 % Wald, 36 % Sidligsflechi, 9,9 % Vercheersflechi und 1,8 % Gwässerflechi. Adlischwiil isch zum eschte Mal gnennt worde im Jaar 1050 als Adelenswile (2. Viertel 12. Jh. Adololdiswile, 1248 Adeloswile). Im 1893i sin d Wiiler Oberliimbach (Oberleimbach) und Sood zue Adlischwiil choo. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 30,4 % (Stand 2011). 28,2 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 31,5 % sind römisch-katholisch (Stand 2011). Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 3,9 %, CVP 8,8 %, EDU 1,2 %, EVP 4,1 %, FDP 13,9 %. GLP 7,4 %, GP 7,4 %, SP 20,9 %, SVP 31,0 %, Suschtigi 1,5 %. Gmäindspresidänt isch de Harald Huber (Stand 2012). D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 3,9 % gläge. De züritüütsch Tieläkt vo Adlischwiil ghört zue de Seemundarte. Hermann Fietz: Die Kunstdenkmäler des Kantons Zürich, Band II: Die Bezirke Bülach, Dielsdorf, Hinwil, Horgen und Meilen. (= Kunstdenkmäler der Schweiz. Band 15). Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1943.
Ääsch (amtlich Aesch, bis 2001 Aesch bei Birmensdorf) isch e politischi Gmäind im Bezirk Dietike im Kanton Züri, Schwiiz. Ääsch isch es Huuffedorf südlich vo Biirmischtoorf. S Piet vo de Gmäind umfasst 57,5 % landwirtschaftlichi Flèchi, 33,1 % Wald, 6,3 % Sidligsflechi und 2,9 % Vercheersflechi. Ääsch isch zum eschte Mal gnennt worde im Jaar 1184 als Asche, ab em 15. Jh. vilmal Esch ennend Albis.. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 11,3 % (Stand 2011). 47,2% vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 27,4% sind römisch-katholisch (Stand 2011). Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 3,4 %, CVP 7,6 %, EDU 2,7 %, EVP 1,5 %, FDP 19,4 %. GLP 3,9 %, GP 6,9 %, SP 11,9 %, SVP 41,9 %, Suschtigi 0,7 %. Gmäindspresidänt isch de Johann Jahn (Stand 2012). D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 1,5 % gläge. De züritüütsch Tieläkt vo Ääsch ghört zue de Ämtler Mundarte. K. Egloff: 850 Jahre Aesch, 1124–1974. 1974 Karl Grunder: Die Kunstdenkmäler des Kanton Zürich Band 9: Der Bezirk Dietikon. Hrsg. von der Gesellschaft für Schweizerische Kunstgeschichte GSK. Bern 1997 (Kunstdenkmäler der Schweiz Band 88). ISBN 3-909164-57-9. S. 26–48. Commons: Aesch (ZH) – Sammlig vo
Oigscht isch e politischi Gmäind im Bezirk Affoltere im Kanton Züri, Schwiiz. Öigscht liit uf ere Hangterrasse am Öigschterbäärg. Zue de Gmäind ghööred au na d Wiiler Wängi (Wengi) un Öigschtertaal (Aeugstertal) im obere Reppischtaal S Piet vo de Gmäind umfasst 51,3 % landwirtschaftlichi Flèchi, 30,9 % Wald, 7,6 % Sidligsflechi, 5 % Vercheersflechi und 3,7 % Gwässerflechi. Öigscht isch zum eschte Mal gnennt worde im Jaar 876/887 als Ousta (1277 Oeugsten). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 13,6 % (Stand 2011). 44,2 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 21,0 % sind römisch-katholisch (Stand 2011). Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 6,6 %, CVP 1,3 %, EDU 4,1 %, EVP 8,5 %, FDP 13,0 %. GLP 9,2 %, GP 11,8 %, SP 15,4 %, SVP 29,1 %, Suschtigi 1,0 %. Gmäindspresidänt isch de Rudolf Müller (Stand 2012). D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 2,5 % gläge. De züritüütsch Tieläkt vo Oigscht ghört zue de Ämtler Mundarte. Commons: Aeugst am Albis – Sammlig vo Multimediadateie www.aeugst-albis.ch Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Bundesamt für Statistik: Regionalporträts
Allgairisch isch an Sammlbegriff fir die zahlriiche regionale Dialäkt im Allgai. Ma schpricht veruifacht vom Allgairische Dialäkt, wil sich die uinzelne Regionaldialäkt doch reat schtark ähnled. Allgairisch isch an Dialäkt, weeler zum schwäbisch-alemannische Schprochberiich gheert und zimle näh mit em Vorarlbergische und em Liechteschtuinische verwandt und gheert zum Bodeseealemannische. Mit em Vorarlbergische hot’s Allgairisch aber die greescht Ähnlichkoit, wil die siidliche Dtoil vum Allgai no bis ins Johr 1814 mit Vorarlberg veriint gsi isch. D' Allgaier Dialäktsite - zämmegschtellt vom Manfred Renn Allgäuer Wörterbuch
Affoltere am Albis isch e politischi Gmäind im Bezirk Affoltere im Kanton Züri, Schwiiz. Sit 2001 hät Affoltere über 10'000 Iiwohner und nennt sich sit em 1. Juli 2018 Stadt. Affoltere liit weschtlich vom Albis. Zue de Gmäind ghööred näbe de Ortschaft Affoltere und Zwilike (Zwillikon) au na d Wiiler Loo, Ferenbach, Lochhof und Weid. Naachbergmäinde sind Hedige und Stalike im Norde, Öigscht im Oschte, Mäpmischtette im Süde und Obfälde, Ottebach und Jone im Weschte. S Piet vo de Gmäind umfasst 40,1 % landwirtschaftlichi Flèchi, 28,2 % Wald, 24,2 % Sidligsflechi, 6,6 % Vercheersflechi und 0,3 % Gwässerflechi. Affoltere am Albis isch zum eschte Mal gnennt worde im Jaar 1190 als Afiltre. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraatäil liit bi 26,1 % (Stand 2011). 32,0 % vo de Iiwooner sind evangelisch-reformiert, 29,2 % sind römisch-katholisch (Stand 2011). Bi de Kantonsraatswaale 2011 hät s das Ergebnis ggee: BDP 4,8 %, CVP 4,1 %, EDU 2,9 %, EVP 9,7 %, FDP 11,5 %. GLP 8,6 %, GP 13,2 %, SP 14,4 %, SVP 30,1 %, Suschtigi 0,7 %. Gmäindspresidänt, sit em Juli 2018 Stadtpresidänt, isch de Clemens Grötsch (Stand 2018). D Arbetslosigkäit isch im Jaar 2010 bi 4,1 % gläge. De