rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Vitznau (amtlech au ase) isch e politischi Gmeind im Wahlkreis Lozärn-Land im Kanton Luzärn, Schwiiz. Vitznau liid am Vierwaldstättersee am Südfuess vo dr Rigi. Zue dr Gmeind ghöred au na d Wiiler Reimen, Zihl, Tschuopis, Altdorf, Wilen, Lauisegg, Husen (546 m ü. M.), Hasliweid und Hinterbergen Vo dr Gmeindsflechi sind 32,2 % Landwirtschaftlechi Flechi, 56,3 % Wald, 7,5 % Sidligsflechi und 4 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Vitznau sind Wäggis im Kanton Luzärn, Arth und Gersau im Kanton Schwyz und im Vierwaldstättersee Ennetbürgen im Kanton Nidwalde. Vitznau isch zum erschte Mal gnamsed worde im Jahr 998. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 24 % gläge. 74,2 % vo de Iiwooner sind im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 12,7 % evangelisch-reformiert. Bi de Nationauraatswahle 2015 het s das Ergebnis ggää: BDP 0,9% , CVP 12,4% , FDP 29,2% , GLP 8,2% , GP 5,2% , SP 9,3% , SVP 29,7% , Süschtigi 5,1%. Dr Gmeindspräsident vo Vitznau isch dr Noldi Küttel-Roder (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 2,6 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo de 1039 Iiwohner 91,7 % Dütsch als Hauptsprach aaggää, 0,5 % Französisch, 1,2 % Italienisch und 6,6 %
Wauwu esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Willisou im Kanton Lozärn, Schwiiz. Wauwu liid zwöschen em Südhang vom Santebärg ond em Wauwilermoos. Zue dr Gmeind ghöre ou na d Wiiler Engelberg (621 m ü.M.) ond Schönbühl/Berghof. Vo dr Gmeindsflechi send 72,1 % Landwirtschaftlechi Flechi, 9,9 % Waud ond 18 % Sidligsflechi. Nachbergmeinde vo Wauwu send Dammersöue, Egouzwiu, Ettiswiu, Mouesee ond Schööz. Wauwu esch zom erschte Mau gnamsed worde im Jahr 1070 aus Wawile. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2010 bi 28,2 % gläge. 67,9 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 6 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 1,7% , CVP 29,3% , FDP 19,0% , GLP 3,5% , GP 4,2% , SP 8,0% , SVP 29,3% , Süschtigi 5,1%. D Gmeindspräsidentin vo Wauwu esch d Vreni Gassmann (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 2,4 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 1671 Iiwohner 81,4 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,2 % Französisch, 2,6 % Italienisch ond 15,8 % anderi Sprache. Z Wauwu redt me s hochalemannisch Lozärntütsch. Commons: Wauwu – Sammlig vo Multimediadateie www.wauwil.ch Waltraud Hörsch: Wauwil In: Historisches Lexikon vo
Wäggis isch e politischi Gmeind im Wahlkreis Luzärn-Land im Kanton Luzärn, Schwiiz. Wäggis liid am Vierwaldstättersee am Südweschtfuess vo dr Rigi. Zue dr Gmeind ghöred d Quartier Unterdorf, Oberdorf, Hinterdorf, Rain, Laugneri, Baumen, Dörfli, Tischital ond Rigiblick, dr Ortsteil Hertenstein ond d Wiiler Riedsort, Bannholz (667 m ü. M.), Bodenberg (642 m ü. M.) und Sentiberg (794 m ü. M.). Vo dr Gmeindsflechi sind 46,1 % Landwirtschaftlechi Flechi, 38,9 % Wald, 14 % Sidligsflechi und 1,1 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Wäggis sind Chüsnacht und Greppe im Norde, Arth im Kanton Schwyz im Nordoschte und Vetznau im Oschte ond Südoschte. Wäggis isch zum erschte Mal gnamsed worde im Jahr 1116 aus Guategisso. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 22,3 % gläge. 60 % vo de Iiwooner sind im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 16,7 % evangelisch-reformiert. Bi de Nationauraatswahle 2015 het s das Ergebnis gää: BDP 2,1% , CVP 17,4% , FDP 25,3% , GLP 6,0% , GP 5,8% , SP 9,0% , SVP 29,3%, Süschtigi 5,0%. Dr Gmeindspräsident vo Wäggis isch dr Roger Dähler (Stand Februar 2017). D Arbetslosigkeit isch im Jahr 2011 bi 2 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo de 3616 Iiwohner
Wärtischtei esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Äntlibuech im Kanton Lozärn, Schwiiz. Wärtischtei liid a dr Chliine Ämme. Zue dr Gmeind ghöre ou na d Ortsteil Schachen (531 m ü. M.) ond Wolhusen-Markt (571 m ü. M.). Vo dr Gmeindsflechi send 59,6 % Landwirtschaftlechi Flechi, 32,4 % Waud, 6,9 % Sidligsflechi ond 1,1 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Wärtischtei send Äntlibuech, Mauters, Ruusmu, Schwarzebärg ond Wouhuuse. Wärtischtei esch zom erschte Mau gnamsed worde im Jahr 1303 aus Werdenstein. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2014 bi 13,1 % gläge. 84 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 6,7 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 1,5% , CVP 29,6% , FDP 11,8% , GLP 2,0% , GP 3,2% , SP 4,1% , SVP 42,2% , Süschtigi 5,7%. Dr Gmeindspräsident vo Wärtischtei esch dr Beat Bucheli (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 0,9 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 1892 Iiwohner 96,4 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,1 % Französisch, 0,7 % Italienisch ond 2,8 % anderi Sprache. Z Wärtistei redt me s hochalemannisch Lozärntütsch. Commons: Wärtischtei – Sammlig vo Multimediadateie www.werthenstein.ch Peter Mulle:
Wigge esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Willisou im Kanton Lozärn, Schwiiz. Wiigge liid zwösche dr Wigger im Weschte ond dr Uerke im Oschte. Zue dr Gmeind ghöre d Ortsteil Wigge-Dorf, Adelboden (439 m ü. M.) ond Rotfarb (436 m). Vo dr Gmeindsflechi send 39,4 % Landwirtschaftlechi Flechi, 51,6 % Waud, 8,8 % Sidligsflechi ond 0,1 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Wigge send Räide im Kanton Lozärn ond Bottewiu, Brittnou, Wiliberg ond Zofige im Kanton Aargau. Wigge esch zom erschte Mau gnamsed worde im Jahr 1256 aus apud Wiggen. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2010 bi 13 % gläge. 52,3 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 34,2 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 1,4% , CVP 16,5% , FDP 18,2% , GLP 5,4% , GP 2,5% , SP 12,6% , SVP 37,6% , Süschtigi 5,9%. Dr Gmeindspräsident vo Wigge esch dr Hans Golling (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 2,4 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 1342 Iiwohner 90,4 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,5 % Französisch, 1,5 % Italienisch ond 7,6 % anderi Sprache. Z Wigge redt me s
Wouhuuse esch e politischi Gmeind im Wahlkreis Äntlibuech im Kanton Lozärn, Schwiiz. Wouhuuse liid uf dr linke Siite vo dr Chliine Ämme. Vo dr Gmeindsflechi send 58,1 % Landwirtschaftlechi Flechi, 32,6 % Waud, 8,6 % Sidligsflechi ond 0,7 % süschtigi Flechi. Nachbergmeinde vo Wouhuuse send Äntlibuech, Dopplischwand, Mänznou, Romoos, Ruusmu ond Wärtischtei Wouhuuse esch zom erschte Mau gnamsed worde im Jahr 1070 aus Vuolhusen. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 Dr Uusländeraateil esch 2010 bi 15,1 % gläge. 76,4 % vo dr Iiwooner send im Jahr 2000 römisch-katholisch gsii, 8,4 % evangelisch-reformiert. Bi dr Nationauraatswahle 2015 hät s das Ergebnis gää: BDP 0,6% , CVP 33,5% , FDP 14,7% , GLP 2,1% , GP 4,1% , SP 6,4% , SVP 32,3% , Süschtigi 6,3%. Dr Gmeindspräsident vo Wouhuuse esch dr Peter Bigler (Stand Februar 2016). D Arbetslosigkeit esch im Jahr 2011 bi 1,4 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hend vo dr 4086 Iiwohner 92,4 % Dütsch aus Houptsprach aagää, 0,1 % Französisch, 0,8 % Italienisch ond 6,7 % anderi Sprache. Z Wouhuuse redt me s hochalemannisch Lozärntütsch. Commons: Wouhuuse – Sammlig vo Multimediadateie www.wolhusen.ch Peter Mulle: Wolhusen In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde,
Tu B’Av (hebräisch ט״ו באב, dütsch 15. Aw) isch e chliine jüüdische Fiirdig, wo in dr Vollmondnacht zwüschen em 14. und 15. Daag vom Monet Aw afoot. Er gältet as Fröidedaag, wil er sit dr Zit vom Tämpel z Jerusalem dr Aafang vo dr Wiilääsi sümbolisiert und dr Jom Kippur s Ändi. An dene bäide Dääg häi die leedige Mäitii vo Jerusalem wissi Chäider aazooge und si in d Wiibärg go danze. S Drakdaat Ta’anit 30b-31a verzellt au, ass es käni frööligere Fiirdig für d Juude gäb as dr Tu B’Av und dr Jom Kippur. Dorum wird er hüte z Israel as s Fest vo dr Liebi (Hebräisch: חג האהבה, Hag HaAhava) begange, äänlig zum Valentinsdaag im angelsäggsische Ruum. Dr Daag erinneret au an e baar historischi Eräigniss. Zu dene ghööre zum Bischbil dr Siig vo de Farisäer über d Sadduzäer und d Erlaubnis, d Aahänger vom Bar Kochba, wo in Betar gfalle si, z begraabe. Die ersti offizielli Erwäänig vom Tu B’Av findet mä in dr Mischna am Ändi vom zwäite Joorhundert. Es handlet sich um kä dradizionelle Fiirdig, sondern um e normale Aarbetsdaag, au wenn in dr Nacht vorhär vil gsunge und danzt wird. Commons: Tu B’Av –
Dr Simon bar Kochba isch e jüüdische Rebell und messianische Pretendent gsi. Er het vo 132 bis 135 noch dr Zitewändi en Volksufstand gege s Röömische Riich under em Kaiser Hadrian agfüert und eme unabhängige churzläbige jüüdische Staat as Nasi – hebräisch נשיא, was denn öbbe Brinz bedütet het und hüte dr Bresidänt wär – vorgstande isch. Über si Lääbe wäiss mä wenig. Bim Ufstand het er zerst gröösseri Erfolg gege d Römer gha, het sich aber spööter in d Festig vo Betar müesse zruggzieh und isch dört belaageret worde. D Verdäidiger si usghungeret worde und häi schliesslig müesse kapituliere. Dr Bar Kochba isch denn vo sine Mitkämpfer umbrocht worde. Es git nume e baar wenigi Kwelle über e Bar Kochba. Si Vornaame Schimon (dütsch „Simon“) isch uf Münze us dr Zit vom Ufstand brägt. Si aramäische Noochnaame „Bar Kochba“, won em noch dr jüüdische Legände vom Rabbi Akiba gee worden isch, bedütet Soon vom Stärn, was sich uf die messianischi Brofezeijig vom Stärn us Jakob söll bezie (4. Buech Mose 24, 17). Wil er gschiteret isch und si Ufstand schlimmi Folge für d Juude gha het, chunnt er in dr rabbinische Litratuur as Bar Koseba vor – das heisst
Dr Peter Eugen Leuthold (* 23. Februar 1937 z Villinge, Dytschs Rych; † 13. Februar 2016 z Eerlibach ZH) isch e Schwyzer Eläktroingenieur gsii. Dr Peter Leuthold isch e Suhn vum Schwyzer Ingenieur Eugen Leuthold gsii, wu syter anne 1929 bim Radiohärsteller SABA z Villinge gschafft het. Sy Mueter isch e Villingeri gsii. D Familie isch anne 1943 in d Schwyz uf Mitlödi un speter uf Nöühuuse zoge. Dr Leuthold het an dr ETH Züri Eläktrotächnik studiert un het anne 1962 s Ingenieurdiplom iberchuu. Im Johr 1963 het er an dr ETH as Assischtänt gschafft. Vu 1964 bis 1967 isch er wisseschaftlige Mitarbaiter im Philips Forschungslaboratorium z Eindhoven gsii, wun er si mit dr Digitaltächnik un dären ihren Aawändig in dr Nochrichtetächnik bscheftigt ghaa het. 1967 isch er an dr ETH promoviert wore un isch as Oberassischtänt an s Inschtitut fir Hochfrequänztächnik retuurchuu. Anne 1971 het er si uf em Biet vu dr Eläktrotächnik habilitiert. Im Johr 1974 isch er as Dozänt fir Nochrichtetächnik un Elektrizitetslehr an s 1972 grindet Interkantonal Tächnikum Rapperschwil (ITR) gange un 1977 isch er as Profässer fir Nochrichtetächnik an s Inschtitut fir Hochfrequänztächnik vu dr ETH beruefe wore, wun er bis zue syre Emeritierig anne
Dr Mosche Scharet (hebräisch ‏משה שרת‎‎; * 15. Oktober 1894 z Cherson im Russische Riich, hüte Ukraine as Mosche Schertok; gstorbe am 7. Juli 1965 z Jerusalem) isch en israelische Politiker gsi. Zwüsche zwäi Amtszite vom David Ben-Gurion isch dr Scharet vo 1953 bis 1955 dr zwäit Ministerbresidänt vo Israel gsi und bis zu sim Rückdritt 1956 dr erst israelisch Usseminister. Er het 1906 mit sinere Familie Alija uf Eretz Israel gmacht, und het mitghulfe d Stadt Tel Aviv z gründe. 1916 bis 1918 het er für d Türkei Milidäärdienst gmacht. 1931 isch er Sekretär vo dr politische Abdäilig vo dr Jüüdische Agentuur worde und 1933 dr Vorsteher. Er isch verantwortlig gsi drfür, ass e jüüdischi Brigade in dr britische Armee ufgstellt worde isch und het die illegali Iiwanderig understützt. 1947 häi en d Brite für e Zit in Haft gnoo. Noch dr Gründig vom Stat Israel isch er dr erst Usseminister worde. Zämme mit em dütsche Bundeskanzler Konrad Adenauer het er im Septämber 1952 s Luxeburger Abkomme underschriibe, wo dr erst Schritt vo dr dütsche Widerguetmachigspolitik gsi isch. Wo dr Ben Gurion zruggdräte isch, het dr Scharet am 7. Dezämber 1953 s Amt vom Ministerbresidänt übernoo und sich für
Da Bezirk Hinterrhii (rätoromanisch District dal Rain Posteriur) isch bis am 31. Dezember 2015 a Verwaltigsainhait vom Kanton Graubünda gsii. Am 1. Januar 2016 isch er dur d Region Viamala ersetzt worda. Zum Bezirk Hinterrhii händ die Krais und Gmainda khört: Stand 31. Dezember 2015 Gmainda bis 1922 Gmainda bis 1952 Gmainda ab 2001 Gmainda bis 2002 Gmainda bis 2005 Gmainda bis 2007 Gmainda bis 2008 Gmainda bis 2009 Gmainda bis 2014 Gmainda bis 2015 1875: Fusion Reischen und Zillis → Zillis-Reischen 1923: Fusion Casti und Wergenstein → Casti-Wergenstein 1953: Namensänderig vo Pignieu → Pignia 2001: Bezirkswächsel vo allna Gmainda (usser Safie und Tenna) vom ehemoliga Bezirk Hainzabärg → Bezirk Hinterrhii 2003: Fusion Donat und Patzen-Fardün → Donat 2006: Fusion Splüge und Medels im Rheinwald → Splüge 2008: Fusion Ausserferrera und Innerferrera → Ferrera 2009: Fusion Feldis/Veulden, Scheid, Trans und Tumegl/Tomils → Tomils 2009: Fusion Andeer, Clugin und Pignia → Andeer 2010: Fusion Cazis, Portein, Präz, Sarn und Tartar → Cazis 2015: Fusion Almens, Paspels, Pratval, Rodels und Tomils → Domleschg 2016: Bezirkswächsel: Mutta wächslat da Bezirk → Albula Commons: Bezirk Hinterrhii – Sammlig vo Multimediadateie Ständige und nichtständige Wohnbevölkerung nach institutionellen Gliederungen, Geschlecht, Staatsangehörigkeit und Alter (Site cha nüme
D Region Viamala ischt e Verwaltigseinheit vam Kanton Graubünde, Schwiz, wa dür d Gebietsreform uf der 1. Januar 2016 entstanden ischt. Bis uf d Gmeind Mutte, wa uf der 1. Januar 2016 vam Bezirk Albula här gwächslet het, ischt d Region Viamala mit em Bezirk Hinterrhii identisch, wa s bis am 31. Dezember 2015 ggä het. D Chreis Òòver, Rhiiwald, Schams und Thusis sind uf der 31. Dezember 2015 ufglöösti cho, der Chreis Domläschg heds no bis am 31. Dezember 2017 für uberkommunali Ufgabe ggää. Zur Region Viamala gchööre die Gmeinde: Stand: 1. Januar 2019 Gmeinda bis 2017 Gmeinda bis 2018 Gmeinda bis 2020 2018: Fusion Mutte und Thusis → Thusis 2019: Fusion Hinderrhii, Nufene und Splüüge → Rhiiwald 2021: Fusion Casti-Wergenstein, Donat, Lohn und Mathon → Muntogna da Schons Commons: Region Viamala – Sammlig vo Multimediadateie Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Bundesamt für Statistik Generalisierte Grenzen 2020.
Mutten bezaichnet verschideni Ortschafte: Mutten GR, a Gmaind i da Region Viamala, Kanton Graubünda, Schwiz Mutten (Bayern), en Ortstoil vo de Gmoind Stiifhoofe, Landchrais Linde (Bodesee), Bayern, Dütschland Mutten BE, en Ortsteil vo de Gmeind Signou im Kanton Bärn, Schwiz
D Dorothee Diehm (* 1963 z Calp) isch e Gwärkschaftssekretäri vu Offeburg. Si het Altepflägeri glehrt. Bis anne 1999 het si bim Bauknecht z Calw gschafft, di letschte Johre als Betriibsrat. Deno het si bi de IG Metall als Gwärkschaftssekretäri z Offeburg ongfonge. Frieger isch si Mitglid vun de SPD gsi, si isch aber usträte un in d WASG iiträte. Anne 2005 het si fir de dytsch Bundestag kandidiert fir d Linkspartei. Si isch als Kandidati ufgstellt wore, wu de Günter Melle zue ihre Gunschte verzichtet gha het. Bi de Bundestagswahl 2005 het si 3.93% direkt bikumme, d Partei im Wahlkreis 4.31%. Om meischte Stimme het si z Kähl kriegt (4.96%) un z Offeburg mit 4.69%. Informatione bi de Linkspartei
Schwarzenberg isch de Name vo folgende Ortschafte: Gmeinde: Schwarzenberg LU, e Gmeind im Kanton Lozärn, Schwiz Schwarzenberg (Vorarlberg), a Gmaind im Vorarlbärg, Öschtriich Schwarzenberg am Böhmerwald, e Gmeind z Oberöschtriich Schwarzenberg/Erzgeb., e Stadt im Erzgebirgskreis z Sachse Ortsteil: Schwarzenberg (Schömberg), en Ortsteil vo de Gmeind Schömberg, Landkreis Calw, Bade-Würtebärg Schwarzenberg (Baiersbronn), en Ortsteil vo de Gmeind Baiersbronn, Landkreis Freudestadt, Bade-Würtebärg Schwarzenberg (Donauwörth), en Ortsteil vo de Stadt Donauwörth, Landkreis Donau-Ries, Bayern Schwarzenberg (Hergatz), en Ortsteil vo de Gmeind Hergatz, Landkreis Lindau (Bodesee), Bayern Schwarzenberg (Eschlkam), en Ortsteil vom Markt Eschlkam, Landkreis Cham, Bayern Schwarzenberg (Grafling), en Ortsteil vo de Gmeind Grafling, Landkreis Deggedorf, Bayern Schwarzenberg (Melsungen), en Stadtteil vo Melsunge, Schwalm-Eder-Kreis, Hesse Schwarzenberg (Varel), en Ortsteil vo de Stadt Varel, Landkreis Friesland, Nidersachse Schwarzenberg (Gemeinde Enzenkirchen), e Katastralgmeind vo Enzenkirchen, Oberöschtriich Schwarzenberg (Gemeinde Pfaffenschlag), e Katastralgmeind z Nideröschtriich Schwarzenberg (Gemeinde Ybbsitz), e Katastralgmeind z Nideröschtriich Schwarzenberg (Wiesmath), e Rotte vo de Marktgmeind Wiesmath, Nideröschtriich e Katastralgmeind uf em Areal vo de ehemolige Schwarzenbergkaserne i de Gmeind Wals-Siezenheim, Salzburg, Öschtriich historisch: Montenegro, vor allem zur k.u.k.-Zit e gebrüüchlechi Bezeichnig Herrschaft Schwarzenbärg, e Bezeichnig för di ehemolig gfürsteti Landgrafschaft Klettgau im hütige Bundesland Bade-Würtebärg Herrschaft Schwarzenberg, e Herrschaft um Schwarzenberg/Erzgeb. z Sachse
D Sueskrise isch en internazionale Komflikt gsi, wo im Herbst 1956 in ere milidäärische Interwenzioon von ere Allianz us Groossbritannie, Frankriich und Israel in Egüpte gipflet het. Dr Aalass isch d Verstaatligung vo dr Sueskanal-Gsellschaft, wo zum grösste Däil in britisch-französischem Bsitz gsi isch, dur e Bresidänt vo Egüpte, Gamal Abdel Nasser. Dr Sueskanal isch für d Ärdölversorgig vo Groossbritannie seer wichdig gsi. Dr politisch Hindergrund isch gsi, ass dr Nasser Egüpte, wo zwar formal suwerään gsi isch, sich us dr britische Iiflusssfääre het welle befreie. Noch resultatlose internazionale Verhandlige über d Nutzigsrächt am Sueskanal häi Frankriich und Groossbritannie zämme abgmacht, ass si dr Bresidänt vo Egüpte, dr Gamal Abdel Nasser, wo zum ene „Hitler vom Nil“ stilisiert worde isch, z stürze. Frankriich isch dur die egüptischi Understützig vo dr algerische Befreijigsbewegig FLN motiviert gsi, wo gege die französischi Kolonialherrschaft kämpft het. Israel het sich us dr arabische Umchlammerig welle befreie, de Gränzgfächt mit de Palestinenser, wo vom Sinai und vom Gasasträife us Israel aagriffe häi, en Ändi mache und dr frei Zuegang dur d Strooss vo Tiran sichere. Die Verbündete häi dr Blan, wo en israelische Aagriff uf Egüpte vorgsee het, vor de USA ghäimghalte. Die bäide westöiropäische Staate
Netstal isch en Ort und en ehemooligi politeschi Gmäind vom Kanton Glarus in dr Schwiz. Dr Ort het guet 3000 Iiwooner. Netstal isch im Raame vo dr Glarner Gmäindireform uf en 1. Januar 2011 mit de Gmäinde Ennedal, Glarus und Riedere zur nöije Gmäind Glarus zämmegläit worde. Dr Ort Netstal lit uf 458 m ü. M. Si Gebiet isch nume uf dr westlige (linggs vu de Linth) Site vom Hauptdaal besiidlet. Däil vom Dorf lige aber uf bäide Site vo dr Löntsch, wo us em Chlöndaal uusefliesst. S Dorfbild isch brägt vo vier Hügel, wo vom ene prehistorische Bärgsturz vom Glärnisch stamme. D eltisti Erwäänig vo Netstal wo mä kennt, datiert uf s Joor 1289. Es isch nid klar, öb dr Name, wo as Stall vom Net dütet wird, uf s althoochdütsche Wort „Netz“ (in der Bedütig vo Kwelle) zruggoot oder en andere Ursprung het. Im Tagwen Netstal si bis zum 16. Joorhundert d Siidlige Leuzinge, Löntsche und e Däil vom verschwundene Tagwen Turserron ufgange. Bis um 1900 het mä au s Klöndaal zum Gmäindigebiet grächnet. S Dorf isch im Lauf vom 2. Koalizionschrieg 1799 schwer beschädigt worde. E russischi Kanonechuugele und d Ufschrift 1799 am Restorant Stärne erinnere an
S Schma Jisrael (hebräisch ‏שְׁמַע יִשְׂרָאֵל‎ Sch’ma Jisrael, Schᵉma Jisrael oder churz Schma ‚Loos, Israel!‘) und d Värs us dr Tora, wo denn ufgsäit wärde, si zentrali Bestanddäil vom dääglige Gebät vo de Juude: Schacharit (hebr. ‏שחרית‎), das isch s jüüdische Morgegebät, und Maariw (hebr. ‏מעריב‎), das isch s jüüdische Oobegebät. Dr Usdruck Schma umfasst die monotheistische Essänz vom Juudedum und dr Zentralkonteggst vo dr Tora, wo din d Kärnbotschaft vo dr Nöggsteliebi vorchunnt: „Loos Jisrael! Adonai (isch) unsere Gott; Adonai (isch) Äins.“ (5. Buech Mose 6,4; lueg Talmud Sukkot 42a und Berachot 13b). Dr hebräisch Teggst vo däm zentrale Satz isch: ‏שְׁמַע יִשְׂרָאֵל יְהוָה אֱלֹהֵינוּ יְהוָה אֶחָד‎ schəma jisrael adonai elohenu adonai echad (sefardisch) bzw. schəma jisroëil adaunoi elauhëinu adaunoi echod (aschkenasisch) Es isch dr eltist Usdruck vom jüüdische Sälbstverständniss und si Thema isch d Äihäit und Äinzigkäit vo Gott und meerere zentrale Gebot vom Juudedum: s dääglige Bäte vom Schma Jisrael sälber s Aalege vo de Gebätsrieme e Zizijot (Schaufäde) d Mesusot (Kapsle an de Düürrääme) s Witergee vo de Gebot an die neggsti Generazioon Dr Teggst wird uf Hebräisch zwäimol am Daag bätet, am Morge früe noch em Ufstoo am Oobe vor em Schloofe. Es bestoot us
Adonai (hebr. ‏אֲדֹנָי‎ ădonāy „mi Herr“), in dr aschkenasische Ussprooch Adaunoi, Adoinoi, Adonoi, isch äini vo de Umschriibige für JHWH, dr Naame vo Gott im Tanach, dr jüüdische Biible. S Wort stoot – wie Elohim – im grammatische Plural (mini Herre), zum d Hochachdig vor Gott uszdrucke. D Äizaal wär אדוני Adoni, im Hebräische hützudags as Höflichkäitsaareed brucht wird. Vor eme Naame brucht mä äifach אדון Adon, wie in Adon Cohen, dr Herr Cohen. Wil religiöösi Juude dr göttlig Naame „JHWH“ us Eerfurcht vor däm sinere Häiligkäit nit sääge, wird us dr Tora und im Gebät immer Adonai glääse, wenn „JHWH“ vorchunnt. Sust bruche si mäistens HaSchem („dr Naame“) wenn si Gott mäine, wie zum Bischbil in Baruch HaSchem, was öbben em Gottsäidank entspricht. Mänggi gottesfürchtigi Juude ersetze Adonai im alldääglige Gsprööch dur Adoschem, e Kombinazion us Adonai und HaSchem. Das wird aber au kritisiert, wil s bedütigslos und dorum respäktlos sig. J. Cornelis de Vos: Herr / Adonaj / Kyrios. In: Michaela Bauks, Klaus Koenen, Stefan Alkier (Hrsg.): Das wissenschaftliche Bibellexikon im Internet (WiBiLex), Stuttgart 2006 ff. Binyomin Forst, Aaron D. Twerski: The Laws of B’rachos: A Comprehensive Exposition of the Background and Laws of Blessings (= The Artscroll
Risch chan folgendes bedüte: Risch ZG, e politischi Gmaind im Kanton Zuug, Schwiz Risch (Ort), es Dorf i de gliichnamige Gmaind Risch (Bergisch Gladbach), en Ortsteil im Stadtteil Romaney vo Bergisch Gladbach, Nordrhii-Westfale, Dütschland Risch isch de Familiename vo däne Persone: Curt Risch (1879–1959), en dütsche Ingenieur und Hochschuellehrer Emil Risch (1866–1950), en liechtestainer Landtagsabgordnete (VP) Ernst Risch (1911–1988), en Schwizer Altphilolog und Sprochwüsseschaftler Ferdinand Risch (1880–1940), en liechtestainer Politiker (FBP) Heinrich Risch (1888–1962), en dütsche Politiker (SPD) Jim Risch (* 1943), en US-amerikanische Politiker Luise Risch (* 1987), e dütschi Schauspiileri Martin Risch (1880–1961), en Schwizer Architekt Maurice Risch (* 1943), en französische Schauspiiler Melanie Risch (1887–1944), e dütschi Schniideri, Opfer vo de NS-Chriegsjustiz Nikolaus Risch (* 1949), en dütsche Chemiker Robby Risch (* 1962), en dütsche Kommunalpolitiker Robert Risch (* 1939), en US-amerikanische Mathematiker Rudolf Risch (1908–1944), en dütsche Radrennfahrer
Küsnacht chann folgendes bedüte: Küsnacht ZH, e politeschi Gmaind im Kanton Züri, Schwiz Uf Schriftdütsch gliich usgschproche, aber andersch gschribe: Küssnacht SZ, en Ortstail vo de Gmaind mit em gliche Name im Kanton Schwyz, Schwiz Bezirk Küssnacht, en Bezirk im Kanton Schwyz, wo mit de obe gnännte politische Gmaind identisch isch Lueg au: Küßnach oder Küssnach, en Ortstail vo de bade-würtebärgische Gmaind Küssaberg im Landchrais Waldshuet, Dütschland Kantonsschule Küsnacht, s früenerig Leererseminar vom Kanton Züri und hüt es Gimnaasium