rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Vändåtberget isch es Naturschutzgebiet im Västernorrlands län z Schweede, wo öpe 50 Kilometer nordwestlig vo dr Stadt Örnsköldsvik ligt. Es het e Flächi vo 3.45 km² und isch 1989 gründet worde. De högscht Punkt isch de Mittiberget uf guet 410 m obe. Im alte Wald im Vändåt läbt dr stark bedrooti Pytho kolwensis, e Chäfer us dr Gattig Pytho und dr Familie Pythidae. Dr Wald isch au dr Lääbesruum vom ene Bockchäfer, em Nothorhina muricata. Pekka Bader, Gunnar Holmgren Bildande av Vändåtbergets naturreservat (utvidgning) Länsstyrelsen i Västernorrlands län (2015) beslut diarienummer 511-2250-15 Vändåtberget – skalbaggarnas eldorado Katarina Eckerberg: Urskogen på Vändåtberget: en naturinventering med tonvikt på beskrivning av skogstillstånd och inventeringsmetodik”, Länsstyrelsen i Västernorrlands län 1981 (0280-1140 ; 1981:6) Thomas Birkö (+Fredrik Forsgren): Örnsköldsviks naturguide Gmina Örnsköldsvik, Szwecja 2000, ISBN 91-972328-6-6 L. Söderström: ”Inventering av mossor i tio sumpskogar i Västernorrlands län Botanisk Institutt, Trondheims Universitet, Norge 1992 Commons: Vändåtberget – Sammlig vo Multimediadateie 63.80388888888918.2983333333331000Koordinate: 63° 48′ 14″ N, 18° 17′ 54″ O
Suurmilchchääs isch e Chääs us Milch, wo dur d Gärig mit Milchsüüribakterie grünnt. Das drifft zwar uf e Hufe Chääs zue, bsundrigs Früschchääs und Bibbelichääs, zu de Suurmilchchääs im äigetlige Sinn ghöre aber nume grifti Sorte, wo us Kwark mit Hilf vo Rifigsmiddel, Salz und andere Zuegoobe häärgstellt wärde. Bim Kwark, wo verarbäitet wird, handlet es sich nit um dr üüblig Kwärk zum Ässe, wo mä as Konsumänt kennt, sondern um Suurmilchkwark, wo men em au Chääsereikwark säit, e Halbfabrikat vo dr Molkereiwirtschaft. Nid wie bim Bibbelichääs, bringt mä dä ooni Lab oder Labersatzstoff zum grünne; es git aber Chäässorten, wo mä au no Labkwark drzue duet. Commons: Suurmilchchääs – Sammlig vo Multimediadateie
Bibbelichääs, au Wisse Chääs, Kwark, isch s Milchäiwiss (Casein), wo us dr Milch usgfellt wird, wemm mä Lab drzuegit oder Bakterie Milchsüüri bilde. D Flüssigkäit, d Sirte, wird vo de grunnene Milchbestandäil drennt dur Usbrässe und Filtriere, und was übrig blibt, dr Bibbelichääs, isch e wäichi Masse, mänggisch in dr Form vo Bröösmeli. Kwark isch e Lääbesmiddel für sich, isch aber au e Zwüschebrodukt bi dr Härstellig vo Chääs. Dr Bibbelichääs zum Ässe entstoot hauptsächlig dur Milchsüüribildig, aber mä git au chliini Mänge vo Lab drzue. Commons: Quark – Sammlig vo Multimediadateie Ulrich Ammon, Hans Bickel, Jakob Ebner, et al.: Variantenwörterbuch des Deutschen – Die Standardsprache in Österreich, der Schweiz und Deutschland sowie in Liechtenstein, Luxemburg, Ostbelgien und Südtirol. Walter de Gruyter, Berlin/New York 2004, ISBN 3-11-016574-0, S. 601.
S Lab isch e Mischig us de Enzym Chymosin und Pepsin, wo us em Labmaage vo junge Widerchöijer, wo no Milch drinke, chunnt und brucht wird zum s Milchäiwiss uszfelle bi dr Härstellig vo Chääs. Vor allem s Chymosin dickt d Muetermilch ii und macht sä so verdaubar. Jede Süüger broduziert in sim Maage e spezielli Form vo Chymosin, zum s Milchäiwiss – s Kasein – im Maage uszfelle. Bim Mensch häisst das Enzym Chymotrypsin. D Süessmilchchääs, wo dur d Süessmilchrünnig broduziert wird, brucht Lab oder Labusduschstoff as Zuesatzstoff zur Koagulazion vo dr Milch. Fast alli bekannte Hert- und Schnittchääsarte wärde eso gmacht. Au im Früschchääs, wo im allgemäine dur Suurmilchrünne mit Hilf vo Milchsüüribakterie us Kwark oder Joghurt härgstellt wird, cha Lab din si. D Äigeschaft vom Lab, wo s Milchäiwiss Kasein eso spaltet, ass d Milch dick wird, ooni dass si suur wird, isch scho im Alterdum bekannt gsi und für d Härstellig vo Chees brucht worde. Zum Bischbil verzelt dr Aristoteles, ass s Lab vo junge Hirsch oder Ree bsundrigs guet wurd würke. Zu de Labusduschstoff ghöre pflanzlichi Produkte wie d Griffel vo de Wilde Artischocke (Cynara cardunculus). Des hät Tradizion in Spanie un Portugal, zum Bischbil
Dr Heinrich Christian Wilhelm Busch (* 15. April 1832 z Wiedensahl; † 9. Januar 1908 z Mechtshausen) isch äine vo de iiflussriichste humoristische Dichder und Zäichner vo Dütschland. Si ersti Bildergschicht isch 1859 as Daafele erschiine und as Buech 1864. Scho in de 1870er Joor isch er e bekannti Persönligkäit z Dütschland gsi. Won er gstorbe isch, het er scho as e „Klassiker vom dütsche Humor“ gulte, wo mit sine satirische Bildergschichte e groossi Volkstümligkäit erräicht het. Er gältet hüte as äine vo de Pionier vom Comic. Zu sine bekanntiste Wärk ghööre d Bildergschichte Max und Moritz, Die fromme Helene, Plisch und Plum, Hans Huckebein, der Unglücksrabe und d Knopp-Trilogie. E Hufe vo sine Zwäiziiler wie „Vater werden ist nicht schwer, Vater sein dagegen sehr“ oder „Dieses war der erste Streich, doch der zweite folgt sogleich“ sind zu feste Usprüch worde. Sini Satire verspotte vilmol Äigeschafte vo äinzelne Tüpe oder Gsellschaftsgrubbe. So grift er in sine Bildergschichte d Sälbstzfriidehäit und die zwiifelhafti Moraluffassig vom Bünzli aa und d Frömmelei vo bürgerlige und gäistlige Persone. Dr Busch isch en ärnste und verschlossnige Mensch gsi, wo langi Joor zruggzoge in dr Browinz gläbt het. Sini Bildergschichte, won er as „Schosen“ (frz. chose
D Silvia Bächli (* 16. Merz 1956 z Baade in dr Schwiz) isch e bildendi Künstlere und bekannt vor allem as Zäichnere. D Bächli het vo 1976 bis 1980 an dr Schuel für Gstaltig z Baasel studiert und an dr École Superieure d‘Arts Visuels z Gämf. In de spoote 1970er Joor het si aagfange sich mit em Medium vo dr Zäichnig usenanderzsetze. Si beschränggt d Middel wo si aawändet uf Wasserfarbe, Ölchriide und Dusch und zäichnet uf Babbiir vo allne mööglige Gröössene. Eso cha si iiri Beobachdige handschriftlig und sparsam verdichde. Si zäichnet vil mit verdünnter schwarzer Wasserfarb und iiri Strich, Linie und Fläcke wärde zu konzentrierte wisuelle Eräigniss: dosierti Momänt vo dr Erinnerig, wo mänggisch am Körper, mänggisch an Horizontlinie und mänggisch an offene Strukture iir Määss näme. D Bächli läbt und schafft z Baasel und z Bariis. Sit 1993 isch si Brofässer an dr Staatlige Akademii für die Bildende Künst Karlsrue. 2014 Silvia Bächli: Brombeeren. Staatliche Graphische Sammlung München, Pinakothek der Moderne 2013: What About Sunday – Silvia Bächli and Eric Hattan. MK Gallery Milton Keynes 2012: far apart – close together. Kunstmuseum Sanggalle 2011: Schnee bis im Mai (zämme mit em Eric Hattan), Kunsthalle Nürnberg 2009: Biennale
48.2413888888898.9322222222222912Koordinate: 48° 14′ 29″ N, 8° 55′ 56″ O Burgfelda isch de chlinschti Stadtteil vo Albstadt im Zollernalbkreis vo Bade-Würtebärg uf de Schwäbische Alb. Burgfelda ligt uf 912 m ü. NHN uf ere Hochebene im Weschta vo Albstadt. Es wörd im Johr 1064 serschtmol as Burchveld urkundlich gnännt. Am 1. Juli 1971 isch d Gmeind Burgfelda i d Nochbergmeind Pfeffinga iigmeindet worre. Am 1. Januar 1975 isch Pfeffinga mit Burgfelda en Teil vo de neu gründete Grooße Kreisstadt Albstadt worde.
Dr Thomas Platter dr Jünger (* 24. Juli 1574 z Baasel; † 4. Dezämber 1628 z Baasel) isch e Botaniker und Mediziner gsi und het en Autobiografii gschriibe, wo kulturhistorisch vo Bedütig isch. Dr Thomas Platter isch 1574 as dr Soon vom Thomas Platter em Eltere und sinere zwäite Frau Esther Gross z Baasel uf d Wält khoo. Wie si Halbbrueder Felix Platter, wo us dr erste Ee vo sim Vater stammt und iin noch em Dood vom Vater 1582 ufzooge het, het au är z Montpellier Medizin studiert. Zrugg z Baasel het er im Joor 1600 in Medizin bromowiert, und wo dr Felix 1614 gstorbe isch, isch er an sim Blatz an dr Uni Brofässer für Anatomii und Botanik worde und 1624 für Medizin. Er isch au e baar Mol Dekan und Räkter gsi. Gliichzitig het er s Amt vom Stadtarzt ghaa. Vo 1595 bis 1600 het er e Studie- und Bildigsfaart dur Öiropa gmacht und het e Daagebuch gfüert als Rächeschaftsbricht für si Halbbrueder Felix, won em d Räis zaalt het. Uf sinere Grand Tour isch er z Frankriich, in de Spanische Niiderland und z Ängland gsi. Er het sini Ufzäichnige mit geografische Charte, Stadtaasichte und Skizze vo
E Computerspiil isch e Computerprogramm, wo einem oda mehrere Spiiler meglich macht, amme Computer interaktiv e Spiil zu spiile. In de Umgangssproch wirds au Game (vu Änglisch fir Spiil) gnonnt. Ewefalls in de Umgangssproch bzeichent „Computerspiil“ nur d Spiil fir'd Personal Computer. Alli Spiil zsamme, also au die a de Konsol, werre do Videospiil gnonnt. Am Afang hänn d Litt nur Spiil, wos scho genn hett, wie als Bispiil Dame, fir de Computer programmiert. Als offiziell ärschdes Computerspiil mit naiji Meeglichkaite wirds Spiel Tennis for Two agsehe. I de 1970er Johr ware d Spiilautomate sähr bliebt, wo s bliebtschte Spiil Pong wor. Zu derri Zit hänn Undernämme wie Atari au d erschdi Spiilkonsole fir dahaim entwiggelt. Wil in de 1980er Johr imma mehr Litt e Heimcomputer ghet henn, sinn au d Spiil dofir sehr bliebt worre. I Japan sin d Computerspiil nonnet so bliebt gsinn un wege dem sin do zwai vu dr hitt greschti Hersteller vu Spiilkonsole erfolgrich worre, nämlich Nintendo un Sony. Midm Nintendo Entertainment System (NES) het e naiji Ära vu dr Computerspiil au in Nordamerika un Europa agfange. Hitt sin d Computerspiil e wichtigi Form vu dr Unterhaltung worre un manchi Spiil mache sogar besseri Umsätz
D Sony Corporation (jap. ソニー株式会社, Sonī Kabushiki-gaisha) isch de drittgreeschte japanische Elektronikkonzern midm Sitz z Tokio. De greeschte Firmezweig isch d Unterhaltungselektronik. I de 1950er Johr war Sony s ärschte Unternähme, wo e Radiogräät midemme Transischtor hergstellt het. Im Johr 1979 het Sony au de ärschte Walkman, e Kassettenspiiler zum mitnämme, erfunde, aba 2004 hänn se zugänn, dass de Walkman eigentlich vom Dytsche Andreas Pavel erfunde worre isch. Zsamme mit Philips het Sony im Johr 1983 d ärschte Compact Disc (CD) entwiggelt un dofir au Abspiilgrääte, nämlich d CD-Spiiler, hergstellt. 1975 het Sony e Videoufnaamegräät rusbrocht, wo aba net so erfolgrich wied Konkurrenz war, obwools e besseri Qualität ghabt het. Sony isch usserdäm de weltwitte Marktfiirer im Berich Videokameras fir profesionelli Zwecke. E großer Erfolg isch au d Spiilkonsole-Reihe PlayStation, wos aigentlich nur gibt, wil Sony fird SNES vu Nintendo e CD-Laufwerk herstelle het solle. Aba dann hets zwische Nintendo un Sony Komplikatione gänn un Sony het sinni eigeni Konsol, d PlayStation, hergstellt. Inzwische gibts 6 verschiideni PlayStation-Konsole. In de Mitt von de 1990er Johr het Sony aagfange zsamme mit Siemens au Mobiltelefone herstelle. 1998 het Sony dann sinni eigeni Firma, wo Mobiltelefone herstellt, grindet. Die Mobiltelefone sin in Ràppschwihr
As Edelschimmel wärde Schimmelbilz-Arte bezäichnet, won e Naarigsmiddel für e Mensch nit ungniessbar mache, sondern verbessere. Vo de 130'000 Bilzarte si nume e baar milchwirtschaftlig nutzbar und eso für d Häärstellig vo Chääs as Rifigsorganisme gäignet. Dr Underschiid zu schädlige Kulture isch, ass si em Chääs nume iiri spezifische Aroma gääbe, aber für e menschlig Organismus harmlos si. Si zele dorum zu de Edelbilz und wärde as bsundrigs wärtvoll aagluegt. Zum d Bildig vo Schimmel z fördere, wärde bestimmti Chääsarte wääred em Rifigsbrozäss mit bräite Noodle pikiert, also gstoche, sodass dur die Löcher Suurstoff in Chääs iine cha. Das förderet d Bildig vo Schimmel. Zum Schimmelchääs mache, wärde Kulture vo Schimmelbilz verwändet, zum Bischbil für d Blauschimmelchäässorte Roquefort dr Penicillium roqueforti und für e Kamamber und Brie dr Penicillium camemberti oder dr Penicillium candidum. Bilzkulture spiile au bim Wiimache e Rolle, dört reedet mä vo Edelfüüli, und bim Wurstmache: für e ungarisch Salami brucht s sogar zwäi verschidnigi Schimmelbilzwariante: Zerst e blaugrüene Schimmel, wo denn wie d Wurst rifer wird vom ene wisse Schimmel abglööst wird. Dä git dr Salamihut iiri charakteristischi wissligi Farb. Bi dr Herstellig vo Culatello sorgt en Edelschimmel für dr Gschmack vom Schingge. Au zum Sojasoosse
Lääbewääse si organisierti Äihäite, wo under anderem zu Stoffwäggsel, Furtpflanzig, Räizbarkäit, Wachsdum und Ewoluzioon fähig sin. Lääbewääse brääge entschäidend s Bild vo dr Ärde und d Zämmesetzig vo dr Ärdatmosfääre (Biosfääre). Nöieri Schetzige lön lo vermuete, ass 30 Brozänt vo dr gsamte Biomasse uf dr Ärde uf underirdisch lääbendi Mikroorganisme entfalle. Rezänti Lääbewääse stammen immer vo andere Lääbewääse ab (Abstammigstheorii). Wie si us abiogene Vorforme entstande is wird intensiv erforscht. D Biologii undersuecht d Lääbewääse, wo hüt bekannt si, und iiri Evoluzion und d Gränzforme vom Lääbe (z. B. Wiire) mit naturwüsseschaftlige Methode. Hans-Joachim Flechtner: Grundbegriffe der Kybernetik – eine Einführung. Wissenschaftliche Verlags-Gesellschaft, Stuttgart 1970. Anna Maria Hennen: Die Gestalt der Lebewesen. Versuch einer Erklärung im Sinne der aristotelisch-scholastischen Philosophie. Königshausen & Neumann, Würzburg 2000, ISBN 3-8260-1800-1. Sven P. Thoms: Ursprung des Lebens. Fischer-Taschenbuch-Verlag, Frankfurt 2005, ISBN 3-596-16128-2. Günther Witzany: Natur der Sprache – Sprache der Natur. Sprachpragmatische Philosophie der Biologie. Königshausen & Neumann, Würzburg 1993, ISBN 978-3-88479-827-0. Commons: Lebewesen – Sammlig vo Multimediadateie Projekt „Tree of Life“ (änglisch) William K. Purves, David Sadava, Gordon H. Orians, H. Craig Heller, Jürgen Markl (Hrsg. der deutschen Ausgabe), Andreas Held, Monika Niehaus-Osterloh, Lothar Seidler, Coralie Wink (Übersetzer): Biologie. 7. Auflage. Elsevier, Spektrum
Mikroorganisme (Chliinstlääbewääse, in dr Umgangssprooch. „Mikrobe“) si mikroskopisch chliini Lääbewääse (Organisme), wo mä as Äinzelwäse mit em blutten Aug mäistens gar nid cha gsee. Bi de Mikroorganisme handlet es sich vor allem um Äizäller, aber es git au Meerzäller, wo chli gnueg si, zum drzue z ghööre. Mä däilt sä in verschidnigi Gröössenornige ii. E Däil vo de Mikroorganisme si für d Ernäärig vo Bedütig, anderi chönne Infekzionschrankhäite uslööse. Bischbil für Mikroorganisme si Bakterie, wie Milchsüüribakterie, vili Bilz, wie Heefi zum Bache, mikroskopischi Alge, wie Chlorelle, wo mänggisch as Naarigsergänzigsmiddel verwändet wärde, und Protozoe, wie Bantoffeldierli und dr Malaria-Erreger Plasmodium. Öb d Wire Mikroorganisme si, hängt drvo ab, wie mä dr Begriff „Lääbewääse“ definiert. Wire häi kä Stoffwäggsel, und mä cha sä dorum nume as Organisme aaluege, wenn dr Stoffwäggsel nit Däil vo dr Definizion vo Lääbewääse isch. D Wüsseschaft und d Leer vo de Mikroorganisme isch d Mikrobiologii. Moselio Schaechter, John Ingraham, Frederick C. Neidhardt: Microbe: Das Original mit Übersetzungshilfen. Spektrum Akademischer Verlag, Heidelberg 2006. ISBN 3-8274-1798-8. Michael T. Madigan, John M. Martinko, Paul V. Dunlap, David P. Clark: Brock – Biology of Microorganisms, 12. Uflaag. Pearson, San Francisco u. a. O. 2009, ISBN 0-321-53615-0. Georg Fuchs (Hrsg.): Allgemeine
Beirut chan folgendes bedüte: Beirut, d Hopstadt vom Libanon Beirut (Band), e US-amerikanischi Folkband Beirut (Rapper), en dütsche Rapper, wo bim Label Al Massiva under Vertrag stoht → Massiv Beirut, besser bekannt under Beer Pong, isch es Trink- und Gschicklichkaitsspiil
Es Massiv (französisch massif, „massig“, „kompakt“) isch e markanti Form vom Gländ, wo verschide gross cha sii oder sich uf de Oberflächi vo de Erde geologisch relativ scharf vo sinnere Umgebig abhebt. Die bsundrig Reliefform vome Gebirge chan au als Bärgmassiv, Felsmassiv, Gebirgschetti, Gebirgsmassiv, Gebirgsstock oder als Gebirgszug bezaichnet wärde. D Bezaichnig Massiv wörd im Alltag mängmol för Gebirge bruucht, wo im geologische Sinn kä Massiv sind. So isch de Säntis sälber e käs Massiv, nu de högscht Punkt vom Alpstai, wo sälber aber als Massiv bezaichnet wörd. Commons: Massiv – Sammlig vo Multimediadateie
D Stadt Catania leid an de Oschtküscht vo de italiänische Mittelmeer-Insle Sizilie am Fuß vom Ätna. Si isch d Hauptstadt vo de Provinz Catania. Usserdem isch Catania noch Palermo di zweitgreescht Stadt vo de autonome Region Sizilie. I de Agglomeration vo Catania, wo sich nördlich vo de Stadt i Richtig Ätna usdehnt, hai 2005 671'587 Mensche gläbt, in dr Metropolitanregion si s 2014 1'249'897 Iiwooner gsi. Catania isch vo de UNESCO zum UNESCO-Wälterb erklärt worre. Ilaria Di Pietra: Catania. Viaggi e viaggiatori nella città del vulcano, Giuseppe Maimone Editore, Catania 2007. Antonino Recupero: Catania. Città del mediterraneo, (Fotografia di Alfio Garozzo. Prefazione di Andrea Camilleri), Giuseppe Maimone Editore, Catania 2007, ISBN 978-88-7751-273-4. Commons: Catania – Sammlig vo Multimediadateie Demographic Balance and resident population by sex on 31st december 2022. Italian National Institute of Statistics, abgruefen am 14. Mai 2023. Individuazione degli agglomerati urbani della Regione in attuazione dell'art. 2 del decreto legislativo 19 agosto 2005, n. 194. Bilancio Demografico 2014, dati ISTAT
D Stadt Caltanissetta liit a de Oschtküscht vo de italiänische Mittelmeer-Insle Sizilie. Usserdem isch Caltanissetta d Hauptstadt vo de Provinz Caltanissetta. D Stadt Caltanissetta isch 128 Kilometer südöstlich vo Palermo im Innere vo de Insle. Si isch zmitzt i me hügelige Gebiet uf en ere Höchi vo öpe 560 Meter öber em Meeresspiegel. Caltanissetta isch zuedem iiwohnermässig di gröschti Stadt vo Sizilie, wo nöd am Meer liit. Commons: Caltanissetta – Sammlig vo Multimediadateie Demographic Balance and resident population by sex on 31st december 2022. Italian National Institute of Statistics, abgruefen am 14. Mai 2023.
Dr Felix Platter (* 1. August 1605 z Baasel; † 3. Juni 1671 z Baasel), Soon vom Thomas Platter em Jüngere, isch e Baasler Mediziner und Naturforscher gsi. Dr Felix Platter het an dr Universidäät Basel studiert und 1624 dr Magister Artium gmacht. Denn het er bis 1626 dört Medizin studiert und im Joor druf isch er für zwäi Joor uf Montpellier, Ängland und Leiden go studiere. Zrugg z Baasel het er 1629 dr Dokter gmacht und en Arztbraxis ufdoo. 1630 het er d Brofessur für Logik überchoo, und isch denn vo 1633 bis 1656 Brofässer für Füsik gsi. Vo 1651 bis 1652 isch er Räkter vo dr Uniwersidäät Baasel gsi. 1651 isch er no zum Stadtarzt gweelt worde. Dr Platter het au am öffentlige Lääbe vo dr Stadt däilgnoo. 1656 isch er Grichtsherr worde und 1664 im Root gsässe. Näben e Hufe Disputazionsschrifte isch vom Platter e Sammlig vo Chrankegschichte «Mantissa observationum selectiorium» überliiferet, wo 1680 vom Franz Platter (1645-1711) uusegee worde isch. Dr Felix isch dr Soon vom Thomas Platter em Jüngere (1574-1628) und dr Chrischona Jeckelmann (*1577) gsi. 1629 het er d Helena (1612-1698), Dochder vom Nicolai Bischoff, ghürootet. Zämme häi si vierzää Chinder überchoo, wo säggs
Aldaschdaeg ischt a Stadt em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg. D Stadt hot 10.916 Eiwohner (Stand: 31. Dezember 2022). Aldaschdaeg leit am Oberlauf vo dr Nagold, eme Nebefluss vo dr Enz uf dr Oschtseit vom Nordschwarzwald. D Gmarkong setzt sich zemme ous 30 % Landwirtschaftsfleche, 56,4 % Wald, 12,6 % Sidlongsfleche ond 1,1 % sonschticher Fleche. Zua Aldaschdaeg gheret d Stadtdoel Aldaschdaeg, Aldaschdaegdorf, Berneck, Garrweiler, Hornberg, Spielberg, Überberg, Walddorf ond Wart. Om 1100 wird zom erscht Mol a Heinrich vo Aldaschdaeg gnennt. S Alt Schloss wird zom erscht Mol gnennt em Johr 1287 als Castrum Altinstage. Aldaschdaeg hot mit dr Gmoede Egahausa ond Semmersfeld a Verwaltongsgmoeschaft vereibart. Dr Birgermoeschter vo Aldaschdaeg ischt dr Gerhard Feeß. Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke Dr Dialekt vo Aldaschdaeg ghert zom Schwäbisch. Friedrich August Köhler (1768 bis 1844), deitscher Pfarrer, Heimatforscher ond Autor vo Sachlitradur Kerstin Arnold: Bauernleben und Herrschaftsstreben. Sozialgefüge, wirtschaftliche Verhältnisse und Herrschaftsstrukturen im Nordschwarzwald (8.–16. Jahrhundert). Tübingen 2002. Christiane-Herzog-Realschule (Hrsg.): Die Felle schwimmen davon. Die untergegangene Lebenswelt des Gebereigewerbes im Oberen Nagoldtal. Nagold 2005. Hans Joachim Kern: Das Kirchspiel Altensteig. Ein Beitrag zur Geschichte der bäuerlichen Waldgenossenschaften. Stuttgart, 1966. Friedrich Kühbauch, Fritz Oechslen, Hans Peter
Hengschdedd ['heŋʃded] isch a Gmaende em Landgraes Calb en Bada-Wirddabärg. Zo Hengschdedd ghaered dia drei Flägga Aldhengschdedd, Nuihengschded ond Oddabronn. Hengschdedd leid enn-ra bråeda Daalfleche, zwischa leichde Hiigl, em Ibergang vom Heggagae zom Nordschwarzwald. D Nåchborgmaendena vo Hengschdedd send Bad Liabazäll, Calb, Gächeng, Oschdlsa ond Semmorza. D Gmarkong sezzd sich zsẽma aus 42,4 % landwirdschafdlichor Fleche, 36,5 % Wald, 19,3 % Siidlongsfleche ond 1,8 % sonsdichor Fleche. D aersda Erweenong vo (Ald-)Hengschdedd sdammd vo 1120, aus-ra Urkunde vom Klosdor Hirsao. Seid 1303 ghaered Aldhengsdedd ond Oddabronn zo Wirddabärg. Nuihengschdedd isch dor jengsd Ordsdåel, ǎnna 1699 vo Waldensor ãglegd. Die send dåmåls em Herzogtum Wirddabärg uffgnomma wårda. Am Ãfang hend-se irn Flägga no "Le Bourcet" ghåesa, 1711 isch-or aber en Nuihengsdedd omdaefd wårda. Zor gleicha Zeid hådd s seidhäriche "Hengsdedd" dor Nãma "Aldhengsdedd" griagd. Am 1. Oktobor 1974 send dia bis dånã sälbsdendiche Gmaendena Nuihengsdedd ond Oddabronn zo Aldhengsdedd aegmaended wårda. Hengsdedd hådd a graesors Gwärbegebiid diräggd an dor B295 ond sdåd dådurch finanziäll guad då. Vo Ald- ond Nuihengsdedd kommd-mor mid-m Audo en guad faef Menudda en-d Graessdadd Calb. Ogfär 20 Menudda brauchd-s nåch Bebleng ond Sendlfeng. Wäaga de viile graose Firmena dord isch Hengsdedd a Zuazugsgebiid mid viile Auspendlor
Bad Härraalb (amtlich Bed Herrenalb) ischt a Kurstadt em Landkroes Calb en Bade-Wirttebärg. D Stadt hot 8212 Eiwohner (Stand: 31. Dezember 2022). Bad Härraalb leit em Nordschwarzwald im obere Albdal. D Gmarkong setzt sich zemme ous 14,3 % Landwirtschaftsfleche, 74,9 % Wald, 10,5 % Sidlongsfleche ond 0,4 % sonschticher Fleche. Zua Bad Härraalb gheret d Stadtdoel Bad Härraalb, Bernbach, Neusatz ond Rotensol. Om 1149 het dr Berthold III. vo Eberstoe s Kloschter Härraalb grendet. Bad Härraalb hot mit dr Gmoed Dobl a Verwaltongsgmoeschaft vereibart. Dr Birgermoeschter vo Bad Härraalb ischt dr Norbert Mai. Ergäbnis vo de Landdagswahla seid 2006: 1 2006: WASG, seid 2011: Die Linke Dr Dialekt vo Bad Härraalb ghert zom Schwäbisch. Commons: Bad Herrenalb – Sammlig vo Multimediadateie Herrenalb in der Beschreibung des Oberamts Neuenbürg von 1860 im dütschsprochige Wikisource www.badherrenalb.de Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Statistisches Bundesamt: Bodenfläche nach Art der tatsächlichen Nutzung - Stichtag 31.12. - regionale Tiefe: Gemeinden, Samt-/Verbandsgemeinden (bis 2011) Statistisches Landesamt Baden-Württemberg: Landtagswahl (Memento vom 7. Juli 2019 im Internet Archive) Normdate: GND: 4095107-8 | LCCN: n80040442 | VIAF: 154765310
Bad Daenach-Zavlsdoe isch a Städdle ond Lufdkurort em Landkroes Calb en Bada-Wirttabärg. S´ "v" vom Ordsnama wird als "f" ausgsbrocha. Zo Bad Daenach-Zavlsdoe ghaered d´ Erdla Bad Daenach, Emberg, Kenthaem, Redabach (Rötenbach), Schmii (Schmieh), Sommahaard (Sommenhardt) ond Zavlsdoe (Zavelstein). Gegawärdich zeld d´ ganza Gmaende ogfär 3000 Aewonor. Zom aersda Mål erweend wårda isch Daenach anna 1472. Aber Daenach ond ao Zavlsdoe send mid Sichorhaed vil eldor. D´Gmaende ghaerd zor Regio Nordschwarzwald. Dor Ordsdåel Bad Daenach leid onda em Daal vo dor Teinach, Zavlsdoe ibor-m Daal uff-ma Bergsporn. D Gmarkongsfleche setzd sich zsẽma aus 25,1 % Landwirtschaftsfleche, 65 % Wald, 9,3 % Sidlongsfleche ond 0,6 % sonsdichor Fleche. En Zavlsdoe oba hådd´s a Ruine mid-ma brächdicha Ausbligg uff schir endlose Wälder, en Daenach onda a glaes aber schees Thermalbaad. Dees wird grad (2015) grendlich renovird. Mor kã mid-m Zug vo dor Nagolddaalbã (Nagoldtalbahn) Pforze - Horb ā dor "Station Bad Teinach" aussdeiga ond diräggd mid-m Omnibus d´ räsdliche drei Kilomedor ens Zentrum vo Daenach naefahra. Lohna duad-sich on Bsuach en dor evangelisch Kirch vo Daenach mid dor oenzichardiga kabbalisdischa Lärdafl (kabbalistische Lehrtafel) vo dor Wirddabärgischa Prinzässin Antonia. Blos 200 Medor weidor kommd scho d´ Sbrudlfabrigg vom "Bad Teinacher Mineralwassor". Wenn also