rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Burbach isch dr Namme vu däne Ortschafte: Dytschland: Burbach (Siegerland), Gmai im Chrais Siegen-Wittgenstein z Nordryy-Weschtfale Burbach (Eifel), Gmai im Eifelchrais Bitburg-Prüm z Ryyland-Pfalz Burbach (Marxzell), Ortsdail vu Marxzell z Bade-Wirttebärg Burbach (Halver), Ortsdail vu Halver z Nordryy-Weschtfale Alstädten-Burbach, Ortsdail vu Hürth z Nordryy-Weschtfale Burbach (Saarbrücken), Ortsdail vu Saarbrücken im Saarland Burbach (Wutha-Farnroda), Ortsdail vu Wutha-Farnroda, Thüringe Burbach (Niederhambach), Ortsdail vu dr Ortsgmai Niederhambach, Ryyland-Pfalz Frankrych: Burbàch, e Gmai im Unterelsass Neederburbàch, e Gmai im Oberelsass Ewerburbàch, e Gmai im Oberelsass Burbach isch dr Namme vu däne Persone: Frank Burbach (* 1945), dytsche Diplomat un Generalkonsul vu dr Bundesrepublik Dytschland z Hong Kong Yvonne Burbach (* 1975), dytschi Sängerin un Schauspileri
Dr Joan Miró i Ferrà [ʒuˈan miˈɾo i fəˈra] (* 20. April 1893 z Barcelona; † 25. Dezämber 1983 z Palma de Mallorca) isch e katalanische Mooler, Grafiker, Bildhauer und Keramiker gsi. Siini früehje Wärk si uf dr katalanische Volkskunst ufbaut, und si vom Kubismus und Fauvismus beiiflusst worde. Vom Aafang bis zur Middi vo de 1920er Johr isch dr Miró z Baris gsi und d Kunstströmige vom Dadaismus und vom Surrealismus, hai bi ihm e grundlegende Stilwächsel zur Folg gha, won en vo dr Gegeständligkeit wäggfüehrt het. Dr Miró isch e Verdräter vo dr Klassische Modärne und isch mit siine fantasievolle Bildmotiv eine vo de populärste Künstler im 20. Johrhundert. Siini magische Symbol für Mond, Stärn, Vogel, Aug und Frau zele zu de bekanntiste Elimänt vo siiner Kunst. Siis Spootwärk isch verstörend, wie zum Bischbil d Serii Toiles brûlées (Verbrennti Liinwänd) , won e inszenierti Zerstörig gsi isch, e Protest gege d Kommerzialisierig vo dr Kunst und en Usdruck vo siiner Forderig, d „Moolerei z ermorde“. Im öffentlige Ruum schmücke zum Bischbil siini Keramikwänd s UNESCO-Gebäud z Baris und s Wilhelm-Hack-Museum z Ludwigshafe; Monumentalskulpture si under anderem uf Blätz z Barcelona und z Chicago ufgstellt. Grande Maternité (Grossi Mueterschaft),
Dr Man Ray [mæn reɪ] (* 27. August 1890 z Philadelphia, Pennsylvania; † 18. Novämber 1976 z Baris; eigetlig Emmanuel Rudnitzky oder Emmanuel Radnitzky) isch e amerikanische Fotigraf, Filmregisseur, Mooler und Objektkünstler gsi. Dr Man Ray zelt zu de bedütende Künstler vom Dadaismus und vom Surrealismus. Er wird aber wäge dr Vilschichtigkeit vo siim Wärk allgemein dr Modärne zuegordnet. Er het dr modärne Fotografii und Filmgschicht bis zum Experimentalfilm wichdigi Aastöss gee. Er het e Hufe Porträtfotografie vo zitgenössische Künstler gmacht, wo d Hochphase vom kulturelle Läbe im Baris vo de 1920er Johr dokumentiert het. Alphabet for Adults, Copley Gallery, Beverly Hills, 1948 Analphabet, Nadada Editions, New York, 1974 Les Champs délicieux, Société Generale d'Imprimerie, 1922 New York Dada, im Eigenverlag mit Marcel Duchamp, New York, 1921 A Note on the Shakespearean Equations, Copley Gallery, Beverly Hills, 1948 La Photographie n'est pas l'art, GLM, Paris, 1937 Man Ray, Selbstportrait. Eine illustrierte Autobiographie, Schirmer/Mosel, München, Neuauflage 1998, ISBN 978-3-88814-149-2 Merry Foresta, Stephen C. Foster, Billy Klüver, Julie Martin, Francis Naumann, Sandra S. Phillips, Roger Shattuck und Elisabeth Hutton Turner: Man Ray 1890–1976. Sein Gesamtwerk. Edition Stemmle, Schaffhausen, 1989, ISBN 978-3-7231-0388-3 Man Ray Photograph. Neuauflage 1997, Schirmer/Mosel, München, ISBN 978-3-88814-187-4 Arturo Schwarz:
Dr Pablo Picasso (äigentlig Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Ruiz y Picasso, * 25. Oktober 1881 z Málaga, Spanie; † 8. April 1973 z Mougins, Frankriich) isch e spanische Mooler, Grafiker und Bildhauer gsi und gältet as eine vo de bedütendste Künstler vom 20. Johrhundert. Si umfangriichs Gsamtwärk vo Gmäld, Zeichnige, Grafike, Plastike und Keramike het e groosse Iifluss uf d Kunst vo dr Modärne. Es isch brägt dur e groossi Vilfalt vo künstlerische Usdrucksforme, wo vo klassischer bis zu abstrakter Darstellig göhn. D Gmäld us siine Blaue und Rosa Periode und d Begründig vom Kubismus zsämme mit em Georges Braque si dr Aafang vo siiner usserordentlige Künstlerlaufbahn. Zu de bekanntiste Wärk vom Picasso ghöre s präkubistische Gmäld Les Demoiselles d’Avignon (1907) und s monumentale Guernica (1937), e künstlerischi Umsetzig vo de Schrecke vom Spanische Bürgerchrieg. S Motiv vo dr Duube uf em Blakat, won er im Johr 1949 für dr Bariser Wältfriidenskongress entworfe het, isch wältwit zum Friidenssymbol worde. Werkverzeichnis und Hilfsmittel Lexika Pierre Daix: Dictionaire Picasso. Robert Laffont, Paris 1995. Johannes M. Fox: Picassos Welt. Ein Lexikon. Bd. 1–2. Projekte Verlag Cornelius, Halle 2008. Werkübersichten Herschel
Miro isch dr Name vo dene Persone: König vo de Suebe z Gallaecia († 583) e französische Sänger Miroslaw Kostadinow, e bulgarische Sänger Miro Gavran (* 1961), e kroatische Schriftsteller und Dramaturg Miró isch dr Familienname vo dene Persone: Asha Miró (* 1967), e spanischi Autorin und Fernsehmoderatorin Gabriel Miró (1879–1930), e spanische Schriftsteller Joan Miró (1893–1983), e spanische Mooler, Grafiker und Bildhauer José Miró Cardona (1902–1972), e kubanische Aawalt und Premierminister Luis Miró (1913–1991), e spanische Fuessballspiiler und -trainer Maria Dolors Miró (1931–2004), e spanischi Mäzenin Mireia Miró Valera (* 1988), e spanischi Skibärgstiigere Pilar Miró Romero (1940–1997), e spanischi Regisseurin Xavier Espot Miró (* 1953), en andorranische Politiker Miro bezeichnet: Prumnopitys ferruginea, en immergrüeni Koniferenart uf Neuseeland Portiabaum (Thespesia populnea), e dropischs Malvegwächs MIRO (Münster Information System for Research and Organization), e Projekt vo dr Westfälische Wilhelms-Universität Münster e Hersteller vo Computerhardware wie Grafikcharte, 1997 vo Pinnacle ufgkauft miro Displays GmbH MiRO, die zweitgrössti Erdölraffinerii z Dütschland Miro Media Player, e freis Internet-TV-Programm, wo vorhär as Democracy Player bekannt gsi isch Multi-Path Interdomain Routing (churz MIRO), vorgschlagnigs Routing-Protokoll, wo Routing zwüsche Autonome System über diversifizierti Pfad möglig macht Miro Company, e französische Spiilverlag en alts italiänischs Volumemäss
Dr André Masson (* 4. Januar 1896 z Balagny-sur-Thérain, Departemänt Oise; † 28. Oktober 1987 z Baris) isch e französische Mooler, Grafiker und Bildhauer gsi. Masson isch erst vierzähni gsi, won er an dr Kunstakademi z Brüssel gstudiert het. denn het er z Baris an dr École Nationale Supérieure des Beaux-Arts bim Paul Baudoin gstudiert. Wo dr Erst Wältchrieg usbrochen isch, het er sich als Freiwillige gmäldet. 1917 isch er schwer verletzt worde. Zerst isch dr Masson vom Kubismus beiiflusst worde. Er het am Aafang vo dr 1920er Johre in dr rue Blomet z Baris en Atelier gha; si Nochber, won er mit em e Fründschaft gschlosse het, isch dr Joan Miró gsi. 1924 het er sich für e Zitli de Surrealiste um e André Breton aagschlosse. Im Johr 1928 het er under anderem mit 150 Radierige en erotische Roman Le Con d'Irène (dütsch: Irènes Möse) vom Louis Aragon under em Pseudonym Albert de Routisie illustriert. Dr Masson isch au en änge Fründ vom Georges Bataille gai, wo am Aafang vo de drissiger Johr die „dissidänte“ Surrealiste um sich gsammlet het. Er het grosse Iifluss gha uf d Zitschrift Acéphale, wo dr Bataille gründet het und e Nietzsche-Lektüre propagiert het,
f1 S Kärnkraftwärk Wyhl (aü Kärnkraftwärk Sid) (KWS) isch e blant Kärnkraftwärk bi Wyhl am Kaiserstuehl z Bade-Wirttebärg gsii. S hätt sotte zwee 1375-MW-Reaktore umfasse, am Änd het s aber ke Bedribsgenähmigung bikumme. Dr Boi vun em Reaktorgebäude isch scho aagfange wore, drno aber wäge Brotescht vun Birgerinitiative iigstellt wore. Aafangs isch fir s Kärnkraftwärk Sid no ne Standort bim noch glägene Brisach blant gsii. Dää Standort sich aber vu dr Bevelkerung abglähnt wore, vor allem wäg dr blante Nasskiehldirm, wu d Büre in dr Gegnig negativi klimatischi Üswirkunge drvu erwartete gha hän. Am 19. Juli 1973 isch im Radio verkindet wore, dass dr Standort Brisach ufgää wurd un s Kraftwärk jetz z Wyhl am Kaiserstuehl hätt böie wäre solle. Dr nej Standort isch nume e baar Kilometer witter ewäg gsi. Blant gsii sin zwee Reaktore vu Kraftwerk Union vum Typ Vor-Konvoi mit ere Bruttoleischtung vu 1375 MW un ereNettoleischtung vu 1300 MW. Drzue sin zwee ca. 160 m hochi Naturzug-Nasskiehldirm vorgsähne gsii. Kurz no dr Aakindigung hän 27 Birger vu Wyhl aagfange gege s Kraftwärk z proteschtiere. Bal drno hän sich in vile Ortschafte in dr Gegnig um aü in elsässische Gmeine Initiative gege dr Boi grindet. Di erschte
D Münchner Secession isch e Vereinigung vo bildende Künstler, wo sich 1892 vo dr Münchner Künstlergnosseschaft abgspaltet hai, zum sich gege d Bevormundig dur e staatlig Kunstbedriib und däm si konservativi Usstelligsbolitik gege die draditionelli Gründerzeit, wo vom Münchner Moolerfürst Franz vo Lenbach brägt gsi isch, z wehre. Si het as Künstlergnosseschaft fungiert und wirtschaftlige Inträsse und dr soziale Kontaktförderig dient, het aber au eigeni künstlerischi Ziil verfolgt, wie s Sträben noch ere Witerentwicklig vom Historismus. 1901 si us dr Münchner Secession d Phalanx und 1909 die Neui Künstlervereinigung Münche uusegwachse. Im Zug vo dr „kulturelle Süüberig“ im Dritte Riich isch d Münchner Secession 1938 ufglöst worde, het sich aber noch em Zweite Wältchrieg 1946 rekonstituiert. 1992 het d Vereinigung ihr 100-jehrigs Jubileum gfiirt. Jochen Meister (Hrsg.), Bettina Best, Andreas Strobl: Münchner Secession. Geschichte und Gegenwart. Prestel-Verlag, München 2007. ISBN 978-3-7913-3877-4 Michael Buhrs (Hsg.): Secession 1892–1914 – Die Münchner Secession Edition Minerva, Wolfratshausen 2008, ISBN 978-3-938832-33-2 Ruth Stein: Die Münchner Secession um 1900. Ausstellungskatalog Konrad Bayer. München 1996. Markus Harzenetter: Zur Münchner Secession. Genese, Ursachen und Zielsetzungen dieser intentionell neuartigen Münchner Künstlervereinigung. (= Miscellanea Bavarica Monacensia, 158). München 1992. ISBN 978-3878212812 Bernd Dürr: Leo Putz, Max Feldbauer und der Kreis
D Berliner Secession, au Berliner Sezession, isch d Bezeichnig von ere dütsche Künstlergruppe. Si het sich am Ändi vom 19. Johrhundert vom akademische Kunstbedriib, wo denn dominiert het, abgspaltet. Si isch am 2. Mai 1898 gründet worde. Zur Secession hai Berliner Mooler und Bildhauer ghört. Dr Begriff Secession leitet sich vom latiinische Begriff „secessio“ ab und bedütet „Drennig“ bzw. „Abspaltig“. Drnäbe het es no die Neui Secession und die Freiji Secession gee z Berlin. Werner Doede: Die Berliner Secession: Berlin als Zentrum der deutschen Kunst von der Jahrhundertwende bis zum 1. Weltkrieg, Propyläen, Berlin 1981, ISBN 3-549-16618-4 Peter Paret: Die Berliner Secession: Moderne Kunst und ihre Feinde im Kaiserlichen Deutschland, Ullstein, Frankfurt/Main 1983, Ullstein-Buch Bd. 36074, ISBN 3-548-36074-2 Anke Matelowski: Kunstgeschichte im Protokoll. Neue Aktenfunde zur Berliner Secession. In: Museumsjournal., Berlin 12 (Juli 1998) 3, S. 42–45. Rudolf Pfefferkorn: Die Berliner Secession. Eine Epoche deutscher Kunstgeschichte. Berlin 1972, ISBN 978-3775901505 Commons: Berliner Secession – Sammlig vo Multimediadateie www.kunstzeiten.de abgrüeft am 3. Novämber 2010
Dr Marcel Janco (hebräisch ‏מרסל ינקו‎; * 24. Mai 1895 z Bukarest; † 21. April 1984 z Tel Aviv) isch e rumänisch-jüdische Künstler und Schriftsteller gsi. Er het 1916 zsämme mit em Hugo Ball, em Tristan Tzara, em Richard Hülsenbeck, em Hans Arp und andere z Züri d Cabaret Voltaire gründet und isch drmit eine vo de Urväter vom Dadaismus. 1922 isch er uf Rumänie zrugggange und het dört bis 1941 as Architekt und Mooler gschafft. Wägen em Antisemitismus, wo währed em Zweite Wältchrieg immer rabiater worden isch, isch er uf Israel gange. D Künstlerkolonii z En Hod im Norde vo Israel, wo 1953 gründet worden isch, verdankt ihri Existänz im Janco siiner Initiative. 1952 het er an dr Biennale vo Venedig deilgnoh. Unter anderem het er für d Avantgarde-Zitschrift Contimporanul gschriibe. Marcel Seuphor: Marcel Janco. Bodensee-Verlag, Amriswil 1963 Harry Seiwert: Marcel Janco. Dadaist, Zeitgenosse, wohltemperierter morgenländischer Konstruktivist. Lang, Frankfurt am Main 1993 Centenar Marcel Iancu. Architect, artist, plastic, teoretician. Muzeul National de Arta, Bukarest 1997 Claus Stephani: Marcel Janco in Berlin. Zum graphischen Werk des DADA-Künstlers. In: Israel Nachrichten (Tel Aviv), Nr. 9989, 25. Januar 2002 Claus Stephani: „Singst du noch, mein lieber Janco?“ Östliche Avantgarde wird in Berlin
Dada oder Dadaismus isch e künstlerischi und literarischi Bewegig gsi, wo 1916 vom Hugo Ball, Tristan Tzara, Richard Huelsenbeck, Marcel Janco und Hans Arp z Züri gründet worden isch. Si het die bürgerliger Ideal und die „konventionelli“ Kunst bzw. Kunstforme abglehnt und sä hüfig parodiert. Vom Dada si Impuls usgange wo d Kunst vo dr Modärne bis zur hütige Zitgenössische Kunst beiiflusse. Im Wäsentlige isch es ä Revolte gege d Kunst gsi, wo d Künstler sälber, wo d Gsellschaft vo ihrer Zit und deren ihr Wärtsystem abglehnt hai, gmacht hai. Wo dr Dadaismus aagfange het sich z festige, hai d Dadaiste drzue ufgrüeft, die Ornig wider z vernichde, wil Ornig jo genau das gsi isch, wo si hai welle zerstöre. Das het dr Dadaismus wider zu däm gmacht, was er het welle si: die vollkommeni Anti-Kunst, wo mä nid het chönne klassifiziere. Vergliich mit e Futurismus oder e Kubismus hai d Dadaiste abglehnt. Hanne Bergius: Das Lachen Dadas. Die Berliner Dadaisten und ihre Aktionen. Anabas, Gießen 1993, ISBN 3-87038-141-8 Richard Huelsenbeck (Hrsg.): Dada – Eine literarische Dokumentation. Rowohlt, Reinbek bei Hamburg 1964, ISBN 3-499-55402-X Hermann Korte: Die Dadaisten. Rowohlt-Verlag, 5. Aufl. Reinbek 2007, ISBN 978-3-499-50536-2 Hans Richter: Dada – Kunst
f1 S Chärnchraftwärch Fukushima I (jap. 福島第一原子力発電所, Fukushima daiichi genshiryoku hatsudensho ) isch ais vu dr greschte Chärnchraftwärch z Japan. S lyt z Ōkuma im Landchrais Futaba in dr Präfektur Fukushima, rund 250 km nerdli vu Tokio, diräkt am Meer. Zwelf Kilometer wyt ewäg lyt s Chärnchraftwärch Fukushima II. Fukushima I isch s erscht Chärnchraftwärch vum Energiversorgigsunternämme Tōkyō Denryoku (Tokyo Electric Power Company – TEPCO). Dur s Tōhoku-Ärdbidem am 11. Merz 2011 un em Tsunami dernoo isch s in däm Chraftwärch zuen ere Uufallserie mit mehrere Explosione chuu un zum Uusfall vu dr Chielsyschtem. Fukushima I bstoht us segs Siedewasserreaktore. D Bleck 1, 2 un 6 sin vu General Electric böue wore, Block 3 un 5 vu Toshiba un Block 4 vu Hitachi. Dr Böu vu zwee Bleck vum Typ Furtgschrittene Siedewasserreaktor isch blant. S Chielwasser beziet d Aalag us em Meer. Insgsamt het d Aalag e Flechi vu ca. 3,5 km². Syt em 21. Augschte 2010 sin im Block 3 MOX-Brännelemänt mit ere Mischig us Uranoxid un Plutoniumoxid im Yysatz. D Stilllegig vum Block 1 aafangs 2011 isch langi Zyt blant gsii. Im Februar 2011 het di japanisch Atomufsichtsbeherde NISA d Laufzyt aber um 10 Johr verlengeret. Am 11.
Mit em Begriff Klassischi Modärne bezeichnet mä d Vilfalt vo de heterogene, avantgardistische Stilrichdige in dr Bildende Kunst vom Ändi vo dr Belle Époque bis in d Middi vom 20. Johrhundert wie dr Dada, dr Expressionismus, dr Kubismus, dr Futurismus, dr Abstraktivismus und vili anderi «-isme», wo mä hüt no as bahnbrächend aaluegt. Mooler wie zum Bischbil dr Max Beckmann, dr Wassily Kandinsky, dr Pablo Picasso, dr Franz Marc, dr Paul Klee, dr Henri Matisse, dr Georges Braque, dr Piet Mondrian, d Elfriede Lohse-Wächtler si dodrfür typischi Verdräter. Z Russland het sich e russischi Modärne entwigglet, wo mä–näbe Literate, Komponiste oder em Dänzer Djagilew–dr Marc Chagall und dr Wassily Kandinsky drzue zelt. D Modärne vo dr Architektur umfasst e Stilkomplex, wo Archidekte wie dr Frank Lloyd Wright, dr Le Corbusier, dr Ludwig Mies van der Rohe, dr Konrad Wachsmann oder dr Oscar Niemeyer drzue ghöre. S dütsche Bauhuus stoht uuse as e kulturelli Keimzelle vo dr Modärne. Z Östriich gältet das bsunders für en Archidekt Adolf Loos und d Archidekte und Verdräter vo dr aagwändete Kunst, wo d Wiener Wärkstatt bildet hai.
Es Chärnchraftwärch (KKW) isch es Chraftwärch, wo ufgrund vo Atom-Chärnspaltig Wärmi und us de Wärmi Strom erzügt wird. Chärnchraftwärch werdet au, bsunders vo Gägner vo de Chärnchraft Atomchraftwärch (AKW) gnennt. Will bi de Chärnspaltig Radioaktivität entstoht, wo vo de Umwält abgschirmt muess werde, sind si umschtritte. Zur Ziit git's uf de Wält öppe 210 Chärnchraftwärch mit 436 Reaktorblöck, wo am Netz sind. Di Charftwärch decket öppe 13% vom wältwite Schtrombedarf. In Chärnchraftwärch het's immer wider Schtörfäll gäh, wo s Vertraue vo de Bevölkerig in die Form vo de Energiigwünnig stark beiiträchtiget hei. De schlimmschti Unfall bisher isch im April 1986 im Chärnchraftwärch z Tschernobyl passiirt, wo de Block 4 explodiert isch und grossi Mänge vo radioaktive Nuklid in d Athmosphäre cho sind. Im März 2011 sind bim Chärnchraftwärch Fukushima I und in andere japanische Chärnchraftwärch durch es Ärdbebe und de aaschliessend Tsunami d Notschtrom-Generatore und s Chüelsyschtem usgfalle, was zu höcher Radioaktivitäts-Freisetzig und ere erhebliche Beiiträchtigung vo de Umwelt gfüert het. Die genaue Folge au uf d Mönsche dört sind hüt no nöd abzschätze. Bereits 1979 het's im Chärnchraftwärk TMI in de USA ebefalls en Chärnschmelzi gäh, wo aber relativ wenig Radioaktivität frei gsetzt worde isch. Z unterscheide sind die
Alexandria oder Alexandrie (altgriech. Ἀλεξάνδρεια, Alexándreia, noch em Alexander em Grosse; arabisiert الإسكندرية - al-Iskandariyya) isch e Hafestadt an dr Mittelmeerküste vo Ägypte und Hauptstadt vom Gouvernemänt mit em gliiche Name. Alexandria lit knapp über em Meeresspiegel uf ere schmale Halbinsle am westlige Nilarm vom Nildelta an dr Mittelmeerküste. D Entfärnig vo Kairo isch 225 km, d Stadt Rosette (Raschīd) isch 65 km östlig. Südlig vo dr Innestadt isch dr Mareotis-See, im Norde die ehemoligi Pharos-Insle, hüte e Halbinsle und e Deil vom Festland. D Stadt lit im Gouvernemänt mit em gliiche Name und bildet e Verwaltigsgebiet vo 2679 km². An dr Küste um Alexandria befindet sich e schmale steppehafter Landstreife zwüsche mediterranem Klima und Wüesteklima. D Tämpratur schwankt im Januar vo 9 bis 19 °C und im Juli vo 22 bis 31 °C. Die Schwankige si wäge dr Nöchi zum Meer moderat. 190 mm Räge falle an wenige Däg zwüsche Oktober und April. D Luftfüechtigkeit lit bi 60 bis 70 Brozänt. Dr Wind weiht meistens us em Norde vom Middelmeer här und isch mässig, cha aber mänggisch au sehr heftig si. Im Früehlig cha au e heisse, trochene Wüestenwind weihe, dr Chamsin, wo us em Süde dichti, gääli Wolke
Dr Ewald Wilhelm Hubert Mataré (* 25. Februar 1887 z Aachen-Burtscheid; † 29. März 1965 z Büderich, hüte Meerbusch) isch e dütsche Mooler und Bildhauer gsi, wo sich under anderem mit dr Darstellig vo Mensch und Dier in stilisierter Form beschäftigt het. Er isch e Schüeler vom Prof. Julius Ehrentraut, vom Lovis Corinth und vom Historiemooler Arthur Kampf gsi, und isch 1912 däm si Meisterschüeler worde. 1918 isch er e Mitgiid vo dr Künstlervereinigung Novämbergrubbe worde. 1932 isch er Profässer an dr Düsseldorfer Kunstakademie worde. Wo d Nationalsozialiste 1933 d Macht ergrife hai, het mä dr Mataré entloo, und siini Wärk hai as „Entarteti Kunst“ gulte, si Skulptur „Die Katze“ isch in dr Münchner Usstellig 1937 zeigt worde. Mataré und seine Schüler. Beuys, Haese, Heerich, Meistermann. Akademie der Künste, Berlin 21.1. bis 18.2.1979 / Kestner Gesellschaft, Hannover 2.3. bis 15.4. 1979 / Nijmeegs Museum, Nijmegen 5.5. bis 10.6.1979 / Museum Haus Lange, Krefeld 19.8. bis 30.9.1979, ISBN 3-88331-907-4 Karl Ruhrberg (Hrsg.): Zeitzeichen. Stationen Bildender Kunst in Nordrhein-Westfalen. DuMont, Köln 1989, ISBN 3-7701-2314-X Kay Heymer: Mataré, Ewald Wilhelm Hubert. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 5, Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3, Sp. 993–999. Peter Ludwig (Hrsg.): Ewald Mataré – Ausstellungskatalog des Suermondt-Museums. Aachener
Obersulzbach isch dr Namme vu däne Ortschafte: z Frankrych Ewersulzbàch (frz. Soppe-le-Haut), Owerelsàss Owersulzbàch (frz. Obersoultzbach), Unterelsàss z Dytschland Obersulzbach, e Ortsdail vu dr Gmai Lehrberg im Landchrais Ansbach, Bayern Obersulzbach, e Ortsdail vu dr Ortsgmai Sulzbachtal im Landchrais Kaiserslautern, Ryyland-Pfalz Obersulzbach isch dr Namme vu däne Gwässer: Obersulzbach, e Näbefluss vu dr Salzach bi Neukirchen am Großvenediger, Land Salzburg, Eschtrych
«Entarteti Kunst» isch währed dr nationalsozialistische Diktatur z Dütschland dr offiziell propagierti Begriff gsi für die modärni Kunst, wo mit rassetheoretische Begründige schlächtgmacht worden isch. Dr Begriff Entardig isch am Ändi vom 19. Johrhundert vo dr Medizin uf d Kunst überdrait worde. D Nationalsozialiste hai en eignigs Kunstideal entwigglet und hai Kunst, wo däm nid entsproche het as «Verfallskunst» und «artfremd» bezeichnet, wil si vo Pessimismus und Pazifismus brägt siig. Künstler, wo d Wärk von ene nid de nationalsozialistische Ideal entsproche hai, wo Kommuniste oder Jude gsi si, si verfolgt worde. D Nationalsozialiste hai ene dr Bruef und s Moole verbote, hai ihri Kunstwärk us de Museä und öffentlige Sammlige lo entfärne, hai «Entarteti Kunst» komfisziert, hai Künstler zur Emigration zwunge oder sä umbrocht. As «Entarteti Kunst» hai im NS-Regime alle Kunstwärk und kulturelle Strömige gulte, wo im Kunstverständnis und Schönheitsideal vo de Nationalsozialiste nid entsproche hai: dr Expressionismus, dr Dadaismus, die Neui Sachlichkeit, dr Surrealismus, dr Kubismus oder dr Fauvismus. As «entartet» hai under anderem d Wärk vom Ernst Barlach, Willi Baumeister, Max Beckmann, Karl Caspar, Maria Caspar-Filser, Otto Dix, Max Ernst, Otto Freundlich, Wilhelm Geyer, Otto Griebel, George Grosz, Karl Hofer, Karl Hubbuch, Ernst Ludwig Kirchner, Paul Klee,
D Usstellig «Entartete Kunst» isch e Propagandausstellig z Münche gsi, wo vo de Nationalsozialiste organisiert worden isch. Si isch am 19. Juli 1937 in de Hofgartenarkade eröffnet worde und isch im Novämber vom gliiche Johr z Änd gange. E Dag vor ihrer Eröffnig isch die «Erste Große Deutsche Kunstausstellung» eröffnet worde, so dass das, was as «Entarteti Kunst» gulte het und die sogenannti «Dütschi Kunst», wo vom Regime gförderet worden isch, enander gegenübergstellt gsi isch. Wo d Münchner Usstellig zuedoo het, het s bis 1941 e Wanderusstellig under em gliiche Ditel ge, wo in zwölf Stedt Station gmacht het, deilwiis aber anderi Exponat zeigt het. D Münchner Usstellig isch vom Adolf Ziegler organisiert worde, wo au d Beschlagnahmige vo de Wärk gleitet het. Im Ziegler siini Kommission het in Sammlige und Museä wie em Wallraf-Richartz-Museum z Köln, em Folkwang Museum z Esse, dr Kunsthalle z Hamburg, em Landesmuseum z Hannover und dr Neue Abdeilig vo dr Nationalgalerii z Berlin Kunstwärk, wo as «entartet» gulte hai usgsuecht, zum sä in dr Usstellig z zeige. Vo dene si denn 600 datsächlig au zeigt worde. Si hai die verachdete Kunststil Expressionismus, Dadaismus, Surrealismus und Neui Sachlichkeit representiert. Zum e chaotischi Wirkig überzcho, het