rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Etzike isch e Iiwohnergmein im Bezirk Wasseramt im Kanton Soledurn, Schwiiz. Etzike isch es Strossedorf ame Hang zwüsche dr Emme un em Önzberg, im südliche Soledurner Mittuland. D Gmeindsflächi umfasst 55,9 % langwirtschaftlichi Flächi, 32,2 % Waud, 11,5 % Sidligsflächi und 0,3 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Subige im Nordweschte, Bouke im Nordoschte, Hünike im Weschte, Horriwiu im Südweschte und Äschi im Südoschte. Über e spitze Punkt berüert Etzike ou d Gmeind Drei Hööf. Etzike isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1252 aus Ezzinchon (1342 Ertzenkon). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 6,4 % gläge. 36,8 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 50,7 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 4,8 %, CVP 26,2 %, EDU 0,1 %, EVP 0,3 %, FDP 18,7 %. GLP 4,6 %, GP 4,1 %, SP 12,7 %, SVP 26,3 %, Suschtigi 2,3 %. Gmeindspresidänt isch dr Bruno Meyer (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 2,0 % gläge. Bi dr Voukszellig 2000 hei vo dr 783 Iiwohner 96,4 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 0,8 % Französisch, 0,6 % Italienisch u 2,2 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt
47.564757.5799722222222Koordinate: 47° 33′ 53,1″ N, 7° 34′ 47,9″ O; CH1903: 610637 / 268236 S Anatomische Museum Basel isch e Museum in dr Schwizer Stadt Basel, wo Originalpreparaat und Waggsmodäll vo menschlige Körperdäil und Orgaan zäigt. Es isch an dr Pestalozzistrooss 20 und ghöört zu de Baasler Kulturgüeter vo nazionaaler Bedütig. S Museum isch im Joor 1824 vom Profässer Karl Gustav Jung gründet worde. Das früeje Gründigsdatum erkläärt die üsserst umfangriichi Sammlig vo historische Preparaat, drunder e Skelett, wo dr Andreas Vesal 1543 prepariert het und s eltiste anatomische Preparaat uf dr Wält isch, und en anders Skelett us em Joor 1573 vom Felix Platter. Speziell us dr Gründigszit vom Museum isch e groossi Sammlig vo Waggsmodäll. Drnääbe wärde e Hufe modärni Preparaat in dr Duurusstellig zäigt, wo zämme mit de historische Exponaat en Überblick über die menschligi Anatomii und en Iiblick in d Witerentwicklig vo de wüsseschaftlige Methode vermittle. Äinzelni Beriich in dr Anatomii wärde in Sonderusstellige zäigt. D Exponaat si süstematisch aagordnet und mä cha sä so liichter in Grubbe iidäile und noochenander studiere. So si zum Bischbil d Bluetgfääss diräkt näbe de Usstelligsstück über s Härz und d Näärve grad näben em Hirni. Dank dr Verbindig us Noochbildige,
Bad Säckinge (IPA: [ˈsekxɪŋə]) isch e Stadt im Landchreis Waldshuet in Bade-Württebärg. Bad Säckinge litt am Hochrhy, wo d Gränze zu de Schwiz darstellt. D Stadt isch ungfähr 40 Kilometer flussufwärts vo Basel glege und am südlige Rand vom Hotzewald, wo de südlig Usläufer vom Schwarzwald isch. Nochi Umgebig (weniger weder 15 Kilometer): Wallbach AG, Wallbach (Bade), Währ, Murg am Hochrhy, Laufeburg (Bade), Laufeburg AG, Stein AG, Rhyfälde AG, Badisch-Rhyfälde, Rickebach, Harplinge Witeri Umgebig (meh weder 15 Kilometer): Waldshuet-Tienge, Schopfe, Lörrech, Basel, Brugg, Aarau, Züri, Schaffuuse, Sankt Bläsi, Todtmoos, Friburg im Brisgau, Görwihl, Herrischried D Stadt bstoht uss de ehemolige Gmeinde Harplinge, Ripplinge, Säckinge und Wallbach; si sin emol selbständig gsi. Zu de ehemolige Gmeind Harplinge ghöre s glychnamig Dorf, d Höf Lochmiehli und Rüttehof und d Hüser Holdmatt. Zu de ehemolige Gmeind Ripplinge ghöre s glychnamig Dorf, s Ghöft Flüet und d Hüser Santihof. Zu de ehemolige Stadt Säckinge ghöre di glychnamigi Stadt, de Stadtdeil Obersäckinge und d Hüser Am Bergsee. Zu de ehemolig Gmeind Wallbach ghört numme s glychnamig Dorf. Vom Wort här hät me früenr glaubt, Säckinge sig d Gründig vom Alamann Secco. De Name isch aber wohrschints ender urch d Ydütschig vo me römische Name entstande.
S Blaue und s Wisse Huus, au Riichestäiner- und Wendelstörferhoof gnennt, si zwäi Patrizierhüüser, wo näbenenander am Rhiisprung 18 und 16 in der Stadt Basel si. Die bäide Hüüser stöön uf dr Liste vo de Kulturgüeter vo nazionaaler Bedütig. S Blaue und s Wisse Huus ghööre zu de grösste und bedütendste Züügniss vo dr Basler Barockbaukunst. Die bäide Hüüser si ufenander abgstimmt, im Detäi aber differenziert. Si si vo 1763 bis öbbe 1775 für d Brüeder Lukas und Jakob Sarasin und iiri Siidebandfabrik baut worde. D Entwürf het dr Archidekt und Baumäister Samuel Werefels gmacht. S Wisse Huus het im Lukas (1730–1802) ghöört und s Blaue Huus sim jüngere Brueder Jakob (1742–1802). Dr Lukas Sarasin het in de Joor 1763 bis 1775 minuziöös e Baurächnigsbuech gfüert und dinne findet mä nid nume d Löön vo de Handwärker und d Chöste für d Materiaalie. Au d Nääme vo de Künstler si ufgschriibe, wo die brächtigi Innedekorazioon gmacht häi. Im Blaue Huus het s Stuckdeckene vom Johann Martin Frohweis und Chachelööfe vo dr Fayence-Manufaktur Frisching z Bärn, usserdäm e Hufe Gmäld über de Düüre, sogenannti Supraporte, wo mäistens vo dütsche Mooler gliiferet worde si. Dr Peter Vischer het 1802 s Blaue Huus
Feere isch e Iiwohnergmein im Bezirk Tierstei im Kanton Soledurn, Schwiiz. Feere isch es Dorf am Nordfuess vom Metteberg, im Schwarzbuebeland. D Gmeindsflächi umfasst 56,7 % langwirtschaftlichi Flächi, 30 % Wald, 12,7 % Sidligsflächi un 0,7 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Zubel, Mältige, Biesserach und Bräitebach. Feere isch zum erschte Mol gnennt worde im Johr 1371 als der Hofe in Ferren. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 3,2 % gläge. 11,8 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 77,6 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 2,8 %, CVP 23,5 %, EDU 1,4 %, EVP 1,6 %, FDP 22,2 %, GLP 3,0 %, GP 5,0 %, SP 8,1 %, SVP 29,7 %, Suschtigi 2,7 %. Gmeindspresidänt isch dr Peter Merckx (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 3,0 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hei vo dr 509 Iiwohner 96,5 % Dütsch als Hauptsproch aagää, 1,8 % Französisch, 0,2 % Italienisch un 1,5 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Feere ghört zue dr Schwarzbuebeländer Dialäkt, wo zuem Nordweschtschwyzerdütsch ghöre. Katholischi Chilche St. Otilia (1967) Ortsiigang vo Bräitebach här Hüser a dr Hauptstross Blick vo dr
Wisses Huus isch d Bezäichnig vo deene Geböid: dr Amtssitz und die offizielli Residänz vom Presidänt vo de Veräinigte Staate z Washington, D.C. e früehelladische Bau z Ägina e Regierigsgeböid z Kirgisistan dr Sitz vo dr Regierig vo dr Russische Föderazioon, früener emol s russische Parlamäntsgeböid e historischs Geböid z Neustadt an der Wiistrooss (Rhiiland-Pfalz) e chliises Lustschloss im Warschauer Łazienki-Park e barocks Patrizierhuus z Basel e Plantaasche us em 18. Joorhundert in New Kent County (Virginia) landläufig für d Villa Söhnlein-Pabst
D Weimarer Republik, amtlig Deutsches Reich, die erschti würklech rein demokratischi Staatsform in Dütschland, het vo 1918/1919 bis 1933 äxischiert, aso vom Ändi vo der Monarchii (lueg Dütschs Cheiserriich) bis zur Machtergriiffig dur d Nazi (lueg Dütsches Riich (1933–1945)). D Rychsverfassig isch z Weimar vo de Nationalversammlig am 31. Juli 1919 bschlosse, am 11. Augschte 1919 uusgfertiget und am 14. Augschte 1919 verchündt woorde. Si isch räin demokratisch, republikanisch und es Stuck wyt föderativ gsy. D Volchsverträttig, de Rychstaag, isch vom Volch uf vier Jaar gwäält woorde. Es hät au gwüssi Elemänt vo de diräkte Demokraty ghaa: 10 Prozänt vo de Waalbirächtigte händ em Rychstaag chönen es Gsetz voorlegge, und en Drittel vom Rychstaag hät mir der Understützig vo föif Prozänt vo de Waalbirächtigten es Gsetz chöne vor s Volch bringe. De Rychspresidänt isch au vom Volch uf sibe Jaar gwäält woorde. D Stelig vom Presidänt isch rächt starch gsy. Im Nootfall hät er chönen am Rychstaag verby Veroornige mit de Chraft vo Gsetz erlaa, und das isch ab 1930 eso zimli de Normaalfall woorde. Daademit hät de Rychspresidänt vil mee Macht ghaa weder vorane de Käiser. Im Rychsraat sind d Verträtter vo de Länder gsässe. Andersch as früener im
S Café Spitz isch e Gsellschaftshuus im Chläibasel. Es befindet sich grad bi dr Middlere Brugg und isch 1838-40 noch Blään vom Amadeus Merian im Uftraag vo de Drei Eeregsellschafte vom Chläibasel baut worde. Uf em Dach het s e goldigs Dürmli ghaa, und vo däm het s zerst dr Naame «zum goldige Spitz» überchoo. Dr spööteri Naame «zur Harmonii» het sich nit duuregsetzt. Mee Erfolg het dr Naame «Café National» ghaa. Scho denn het men em aber au «Café Spitz» gsäit, und 1896 isch dä Naame offiziell worde. D Gsellschaft «zum Häre» under de Eeregsellschafte het no as äinzigi en äignigs Huus ghaa und het das gege d Niklauskapälle grad näben em Café National duscht. Eso häi d Gsellschafte, wo scho lang Blatzbrobleem ghaa häi, s Café chönne usbaue, und das ebefalls noch Blään vom Merian in de Joor 1859 und 1860. 1962 het s im Dachstuel brennt und s Geböid isch denn leer gstande. 1966 isch s vom Amt us abgrisse worde. An sim Blatz stoot hüte s Hotel Merian, wo 1969 s Opfer von ere Brandstiftig worde isch. D Ussefassade isch no bliibe, und innenooch isch s eso genau wie mööglig rekonstruiert worde. Im Barder het s
Fäubrunne-Sank Niklaus isch e Iiwohnergmein im Bezirk Läbere im Kanton Soledurn, Schwiiz. Fäubrunne-Sank Niklaus liit am Jurasüdfuess im Oschte vor Stadt Soledurn. D Gmein bstoht us dr beide Ortsteil Fäubrunne (454 m ü. M.) uf dr Terrasse nördlich vor Aare u Sank Niklaus (veraltet Santiklaus, 466 m ü. M.) am Uustritt vom Verenabach us dr Verenaschlucht. D Gmeindsflächi umfasst 39 % langwirtschaftlichi Flächi, 45,8 % Waud, 13,7 % Sidligsflächi und 1,6 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Soledurn, Rütene, Riedhouz u Zubel. Fäubrunne isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1319 aus Velbrunnen. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 5,7 % gläge. 36,1 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 42,2 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 3,4 %, CVP 18,0 %, EDU 0,0 %, EVP 1,8 %, FDP 31,8 %, GLP 6,2 %, GP 6,0 %, SP 9,0 %, SVP 22,3 %, Suschtigi 1,4 %. Gmeindspresidänt isch dr Rolf Studer-Ramseyer (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 1,4 % gläge. Bi dr Voukszellig 2000 hei vo dr 756 Iiwohner 96,3 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 0,8 % Französisch, 1,1 % Italienisch un 1,8 %
Flumetau isch e Iiwohnergmein im Bezirk Läbere im Kanton Soledurn, Schwiiz. Flumetau isch es Huufedorf ar Aare im soledurn Mittuland. D Gmeindsflächi umfasst 49,2 % langwirtschaftlichi Flächi, 26,2 % Waud, 19,1 % Sidligsflächi u 5,5 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Deitige, Riedhouz u Hopperschte im Kanton Soledurn un Attiswiu u Wange im Kanton Bärn. Flumetau isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1228 aus Blummenta (1285 Blomentana, 1312 Blumental, 1336 Flumendal, 1374 Flumental). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 8,4 % gläge. 36,7 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 39,4 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 4,3 %, CVP 18,8 %, EDU 0,1 %, EVP 0,9 %, FDP 16,5 %, GLP 4,8 %, GP 4,7 %, SP 18,7 %, SVP 29,1 %, Suschtigi 2,0 %. Gmeindspresidänt isch dr Christoph Heiniger (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 1,5 % gläge. Bi dr Voukszellig 2000 hei vo dr 1006 Iiwohner 95 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 0,2 % Französisch, 1 % Italienisch u 3,8 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Flumetau ghört zue dr Dialäkt vo dr Region Soledurn, wo ähnlich si zum
Fulebach isch e Iiwohnergmein im Bezirk Oute im Kanton Soledurn, Schwiiz. Fulebach isch es Strossedorf uf dr Schotterterrasse nördlich vo dr Aare, im Aaregäu vom Soledurner Mittuland. thurner Mittellandes. D Gmeindsflächi umfasst 53,6 % langwirtschaftlichi Flächi, 29,5 % Waud, 13,6 % Sidligsflächi und 3,3 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Woufu, Nöiedorf, Härchinge und Bonige im Kanton Soledurn und ie Murgethal im Kanton Aargau. Fulebach isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1226 aus in villa Vulenbah (1260 Fulenbach). Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 9,8 % gläge. 27,4 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 58,7 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 7,4 %, CVP 24,4 %, EDU 0,8 %, EVP 1,7 %, FDP 15,9 %. GLP 4,1 %, GP 4,4 %, SP 15,6 %, SVP 23,6 %, Suschtigi 2,1 %. Gmeindspresidänt isch dr Hugo Kissling (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 2,1 % gläge. Bi dr Voukszellig 2000 hei vo dr 1450 Iiwohner 93,9 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 0,5 % Französisch, 0,7 % Italienisch und 4,9 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Fulebach ghört zue dr Dialäkt vo dr Region
Dütschs Kaiserrich isch e Bezeichnig für s Dütsch Riich im Zitruum vo 1871 bis 1918. Mit ihm wird zwüsche em Dütsche Riich als Monarchii und de System differenziert, wo noch em cho si (Weimarer Republik, Nationalsozialismus, BRD). Es isch mit de Riichsgründig am 18. Januar 1871 im Spiegelsaal vom Schloss Versailles noch em Siig vom Norddütsche Bund und de süddütsche Staate, wo mit em verbündet gsi si, im Dütsch-Franzöösische Chrieg gründet worde und het die chläidütschi Lösig under dr Herschaft vo de pröissische Hoochezoller verwirkligt. De Monarchi seit mer au Zweits Riich, s Heilig Römisch Riich wäär doodrmit s Erst Riich. Der Bundesstaat, wo offiziell dr Naame «Dütschs Riich» gha het, isch bis zur Novemberrevolution und de Abdankig vom Dütsche Kaiser und König vo Preusse Wilhelm II. am 9. November 1918 e konstitutionelli Monarchii ksi, wo nach em monarchische Brinzip usgrichtet gsi isch. S Kaiserriich isch z Mitteleuropa gläge, isch rund 540.858 km² gross ksi und hät acht Nachbarstaate gha: Im Norde hät s a Dänemark (77 Kilometer), im Nordoste und Osten a s Russische Riich (1.322 Kilometer), im Südoste und Süde a Österriich-Ungarn (vor allem a s österriichische Kronland Böhme) (2.388 Kilometer), im Süde a d Schwiiz (385 Kilometer),
Dr Norddütschi Bund isch dr ersti föderativ organisierti dütschi Staat gsi. Er isch 1866 gründet worde und isch ursprünglig e Milidäärbündnis vo de dütsche Staate nördlig vo dr Mainlinie gsi. 1867 het sich dr Bund e Verfassig gee und isch zum erste dütsche Bundesstaat worde. Gschichtlig isch er e Vorstuefe in dr Bildig vom e dütsche Nationalstaat gsi, wo mit dr Riichsgründig verwirklicht worde isch. Dr Norddütschi Bund isch under dr Hegemonii vo Pröisse gstande und het es Stugg witt dr Dütschi Bund abglööst, wo sit 1815 bestande het und under dr Vorheerschaft vo Ööstriich gstande gsi isch. Dr Otto von Bismarck het alles iigfäädlet, wien er denn au noch em Siig im Dütsch-Franzöösische Chrieg d Gründig vom Dütsche Riich fertig brocht het. Ulrich Eisenhardt: Deutsche Rechtsgeschichte, 4. Aufl., München 2004, Rn 556 ff., ISBN 3-406-51996-2. Werner Frotscher, Bodo Pieroth: Verfassungsgeschichte, 5. Aufl., München 2005, Rn 363 ff., ISBN 3-406-53411-2. Jens Hannig: Struktur und Funktionsweise des Bundespräsidialamts, Marburg 2005. Werner Ogris: Der Norddeutsche Bund. Zum hundertsten Jahrestag der Augustverträge von 1866. In: JuS 1966, S. 306–310. Klaus Erich Pollmann: Parlamentarismus im Norddeutschen Bund 1867–1870, Droste Verlag, Düsseldorf 1985, ISBN 3-7700-5130-0. (Handbuch der Geschichte des deutschen Parlamentarismus) Commons: North German Confederation
47.7383617.321461Koordinate: 47° 44′ 18,1″ N, 7° 19′ 17,3″ O Dr stade de l'Ill ìsch dr großa Füeßbàllplàtz vu Milhüüsa. Ar hàt aui a Rennpischta fer Àthletiksport. Ar befìndet sìch ìn Durni, a Viartel ìm äschtliga Teil vu Milhüüsa, gràd nawa dr Ìll - vu do kummt si Nàmma har. Ìn da Johra 1950-60 hàt d Stàdt Milhüüsa ìn dam Viartel, nawa da Hochschüela, a großa Sportsàrea vorgsah. Ànlàga fer mehrera Sport sìn bàuia worra: fer schwìmma (dr „stade nautique“), fer schlìttschüefàhra (d „patinoire“). A großer Stade fer verschìedena Sport ìsch aui notwandig gsìì. Dr FCM, dr Füeßbàllverein vu Milhüüsa, hàt vorhar ìm Burtzwiller-Viartel gspìelt, uf'ma Füeßbàllplàtz wo scho zìmlig àlt gsìì ìsch. Dr stade de l'Ill ìsch dr nèi Füeßbàllplàtz vum FCM worra. Ar ìsch àm 11. Àuigscht 1979 igwèiht worra. Ursprunglig hàt'r 2 600 Sìtzplatz ìn dr Ehratribüna un 10 000 Stehplatz ghàà. Ànna 1982, wo dr FCM ìn d erschta Division gstìega ìsch, ìsch d Süd-Tribüna bàuia worra, mìt 3 500 Sìtzplatz. D Ehratribüna hàt dr Nàmma vum „Pierre Hornus“ (*1908 - †1995) bikumma, a beriahmter Spìeler un dernoh Präsidant vum FCM. D Süd-Tribüna hàt dr Nàmma vum „Frédéric Johansen“ (*1972 - †1992) bikumma, a Füeßbàllspìeler wo jung
E Kondom isch e chliins länglichs Latex-Gummitäschli, wo brucht wird zum Schwangerschafte z verhüete und vor Gschlächtschrankheite z schütze. Es wird über dr erigierti Penis gstreift und lit äng a dr männliche Ruete a und het vorne am Spitz bi der Eichle e Reservoir, wo de männlichi Same uffanget und so am Uslaufe hindere. D Effektivität vom Kondom hängt stark drvo ab, wie men s brucht. Wenn mä dr Kondom perfekt awändet, cha mä uf e Pearl-Index vo 0,6 cho, was bedütet, ass 0,6 Prozänt vo de Fraue, wo e Joor lang verhüete, schwanger wärde. Typisch isch aber e Pearl-Index zwüsche 2 und 15, das heisst 2 bis 15 Schwangerschafte uf hundert Fraue im Joor. Nebscht dem, isch es Kondom e 99%ige Schutz vor sexuellübertragbare Chrankheite wie d HI-Vire (AIDS), sowie d Vire vo Hepatitis A/B/C und vor Chrankheite, wo vo Bakterie usglöst wärde wie Syphilis oder Gonorrhoe oder pilzbedingt si wie Candidiasis. Jeanette Parisot: Dein Kondom – das unbekannte Wesen. Ein Pariser-Buch. BuntBuch-Verlag 1985, ISBN 3-88653-080-9. Marianne Ursula Bauer: Die Frommser-Saga: alles über Kondome von A bis Z. Neuer Sachsenverlag, Leipzig 1991, ISBN 3-910164-28-5. Deutsches Institut für Gütesicherung und Kennzeichnung: Kondome. Gütesicherung RAL-RG 203. Beuth, Berlin 1996. Caspar Frei:
Gänsbrunne isch e Iiwohnergmein im Bezirk Thal im Kanton Soledurn, Schwiiz. Gänsbrunne liit im Soledurner Jura i me Tauchessu vom Bantlibach. D Gmeindsflächi umfasst 30,9 % langwirtschaftlichi Flächi, 66,8 % Waud, 2,1 % Sidligsflächi u 0,2 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Herbertswiu, Wäuscheror, Oberdorf und Söuze im Kanton Soledurn u Court, Eschert, Grandval, Crémines, Corcelles u Seehof im Kanton Bärn. Gänsbrunne isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1428 aus Gänsbrunnen. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 5 % gläge. 52,4 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 33,3 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 2,8 %, CVP 12,3 %, EDU 0,0 %, EVP 16,7 %, FDP 32,1 %. GLP 0,0 %, GP 4,8 %, SP 1,2 %, SVP 29,4 %, Suschtigi 0,8 %. Gmeindspresidänt isch dr Roland Sauter (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 1,8 % gläge. Bi dr Voukszellig 2000 hei vo dr 84 Iiwohner 95,2 % Dütsch aus Hauptsproch aagää u 4,8 % Französisch. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Gänsbrunne ghört zue dr Dialäkt vo dr Region Soledurn, wo ähnlich si zum Bärndütsch. Chiuche St. Joseph (1627) vo Oschten här Chiuche
Gämpe isch e Iiwohnergmein im Bezirk Dornegg im Kanton Soledurn, Schwiiz. Gämpe isch es Dorf am Oschthang vo dr Scharte- un Gämpefluh. zue dr Gmein ghööre au no d Wiiler Gämpestolle, Schönmatt un Baumgarte. D Gmeindsflächi umfasst 51,9 % langwirtschaftlichi Flächi, 41,5 % Wald un 6,5 % Sidligsflächi. Nochbergmeine si Muttenz BL, Nugle-St. Päntleon, Büüre, Hobel, Dornech un Arlise. Gämpe isch zum erschte Mol gnennt worde im Johr 1277 als Gempenon. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 17,2 % gläge. 32 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 37,2 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 2,8 %, CVP 7,2 %, EDU 0,2 %, EVP 0,8 %, FDP 16,3 %. GLP 5,7 %, GP 13,7 %, SP 22,4 %, SVP 29,0 %, Suschtigi 2,0 %. Gmeindspresidänt isch dr Patrik Stadler (Stand 2017). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 1,4 % gläge. Bi dr Volkszellig 2000 hei vo dr 747 Iiwohner 94 % Dütsch als Hauptsproch aagää, 1,3 % Französisch, 0,7 % Italienisch un 4 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Gämpe ghört zue dr Schwarzbuebeländer Dialäkt, wo zuem Nordweschtschwyzerdütsch ghöre. Chilche St. Blasius Innenaasicht vo dr
D Tengwar sy nes Schriftsyschtem, wo der J. R. R. Tolkien het erfunde. Si chöi wi nes Alphabet im ängere Sinn bbruucht wärde, aber ou wi ne Konsonanteschrift. I de Wärch vom Tolkien sy si vom Feanor erfunde worde uf der Grundlag vo de Sarati vom Rúmil. E Reihe vo Sprachen us der Wält vom Tolkien wärde mit ne gschribe, z. B. Quenya u Sindarin. Si chöi aber ou zum Schrybe vo anderne Sprache bbruucht wärde Ds Wort tengwar bedütet 'Buechstabe' oder 'Zeiche' uf Quenya. Für ne spezifischi Sprach z schrybe, bruuchts bi de Tengwar - genau wi bi allnen andere Schrifte - e spezifischi Orthografy, wo sech nach der Phonology vo dere Sprach richtet. Bi de Tengwar heiße söttigi Orthografye normalerwys Modi. I teil Modi, de Tehtar-Modi, wärde d Vokale mit Diakritika (uf Quenya: tehtar) gschribe; i anderne Modi, de Vollschrift-Modi, mit normale Buechstabe. I teil Modi stö di erschte vier Buechstabe für /t/, /p/, /k/ u /kʷ/, i anderne für /t/, /p/, /tʃ/ u /k/. Teil Modi richte sech ehnder nach der Ussprach, anderi ehnder nach der traditionellen Orthografy. Syt di erschti offizielli Beschrybig vo de Tengwar im Buech vom Ringchrieg isch publiziert worde, hei anderi Lüt e
Gerlafinge isch e Iiwohnergmein im Bezirk Wasseramt im Kanton Soledurn, Schwiiz. Gerlafinge isch es Dorf uf dr öschtliche Siite vor Emme. D Gmeindsflächi umfasst 11,5 % langwirtschaftlichi Flächi, 11 % Waud, 77 % Sidligsflächi u 0,5 % suschtigi Flächi. Nochbergmeine si Biberischt, Däredinge, Chriegstette, Obergerlafinge, Zielebach u Bätterchinge. Gerlafinge isch zum erschte Mou gnennt worde im Johr 1278 aus Nidergerolvingen. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 38,4 % gläge. 35,2 % vo dr Iiwooner si im Johr 2000 evangelisch-reformiert gsii, 26,4 % römisch-katholisch. Bi dr Nationalrootswaale 2011 hät s das Ergebnis gää: BDP 4,1 %, CVP 7,8 %, EDU 0,7 %, EVP 1,4 %, FDP 15,6 %. GLP 4,1 %, GP 4,5 %, SP 30,5 %, SVP 28,8 %, Suschtigi 2,4 %. Gmeindspresidänt isch dr Kurt Ritter (Stand 2012). D Arbetslosigkeit isch im Johr 2011 bi 4,6 % gläge. Bi dr Voukszellig 2000 hei vo dr 4694 Iiwohner 77,1 % Dütsch aus Hauptsproch aagää, 0,6 % Französisch, 7 % Italienisch u 15,3 % angeri Sproche. Dr hochalemannisch Dialäkt vo Gerlafinge ghört zue dr Dialäkt vo dr Region Soledurn, wo ähnlich si zum Bärndütsch. André Kienzle: Es gibt nur ein Gerlafingen. Univ. Zürich, Dissertation, 1996, ISBN 3-905312-05-0
D Barfüesserkiirche (früener au Franziskanerkiirche) stoot in dr Schwizer Stadt Basel und isch en ehemooligi Klosterkiirche. Hüte isch in dr Kiirche e Däil vom Historische Museum Basel dehäi. Si lit an ere zentrale Laag in dr Innestadt vom Groossbaasel und dominiert dr Barfüesserblatz. Sit 1231 het dr Bättelorde vo de Franziskaner, wo men e im dütschsproochige Ruum au Barfüesser gsäit het, in dr Stadt Basel breedigt. Zerst si si usserhalb vo dr Stadtmuure am hütige Petersgraabe dehäi gsi, wo noch iine s Kloster Gnadedaal baut worde isch. 1250 häi si vom Bischof Berthold vo Pfirt s Rächt überchoo, sich innerhalb vo de Stadtmuure aazsiidle. Dört isch zwüsche 1253 bis 1256 en ersti Klosterkiirche entstande, wo 1298 aabebrennt isch. Noch em Brand vo 1298 isch mit dr Understützig vom Bischof vo Basel, die spootgotischi Barfüesserkiirche baut worde. Si het e flachdeckts Langhuus überchoo und e Chor mit Glaasgmäld und eme Lettner. Dr Chor vo dr Barfüesserkiirche zelt mit sinere Hööchi und dr änge Fänsterfolg zu de ufreegendste Ruumschöpfige am Oberrhii. Au d Barfüesserkiirche isch wäärend dr Reformazioon im Joor 1529 Opfer vom Basler Bildersturm worde. Mä het sä blünderet und däilwiis demoliert. So si d Fänster mit de Glasgmäld und dr