rlitschk/wikidir huggingface dataset:
D Gwehnlig Simselilie (Tofieldia calyculata) isch e Bflanzeart us dr Familie vu dr Tofieldiaceae. Si wird au Chelch-Simselilie oder Hille-Simselilie gnännt. Dr botanisch Name calyculata laitet si vu calyx = Chelch ab. Dr dytsch Name bezieht sich uf d Ähnligkeit mit Verdrätter vu dr Gattig Simse (Scirpus). D mehjehrige chrutig Bflanze chunnt uf e Wugshechi zwische 10 un 30 cm. Di flache, sattgriene Grundbletter sin rosettig-rytig aagordnet. D Laubbletter wäre fimf bis 10 Zäntimeter lang un vier bis acht Millimeter brait. Dr zmaischt walzlig Blietestand wird zwische drei un 10 Zäntimeter lang un setzt si us 15 bis 40 ainzelne Bliete zämme, wu jedi us dr Agsle vun eme laubartige Dragblatt uusechemme. S Perigon isch hällgrienlächt geel un wyyst diräkt drunter e chelchartig "Usseperigon" uf, wu us drei Vorbletter bstoht. In dr Bliete het s segs Staubbletter un ai Fruchtchnote mit drei Narbe. D Blietezyt isch vu Juni bis Augschte. Die Pflanzeart git s z Dytschland, in dr Schwyz un Eschtryych in dr Alpe un ihrem Vorland, collin (sälte) bis in di subalpin Stapfle. D Simselielie wagst gärn uf Chalchbode, uf fyychte Matte, Quällflure, fyychte Felshäng un Niidermoos. Si giltet as Lädezaiger. Dr Botaniker Karl Christian Gmelin het im zwete
S Markgrofeschloss Ämmedinge, au Schloss Ämmedinge, isch e Renaissanceböu am Rand vun dr Altstadt vun Ämmedinge. Des aifach dreisteckig Gebei mit eme hoche Satteldach het e markante achteckige Stägedurm an dr Nordsitte un nidrigeri Näwegebei. Urspringlig isch s as Hof vum Gloschter Dännebach böut worre, dr Abststab iwer em Portal mahnt no dodraa. Noch e baar Bsitzerwägsel isch s Gebei anne 1588 vum Markgrof Jakob III. vun Bade-Hachberg kauft un zuen eme Residänzschloss umgstaltet worre. 1590 isch dr Kapitelsaal in eme Gebei dernäwe Schaublatz vum „Ämmedinger Religionsgsprech“ gsi. Noch em Dod vum Markgrof Jakob III. het s Schloss as Amtssitz fir d Landvegt vun dr Markgrofschaft Hachberg dient, speter as Burgvogtei. Dr Grundriss vum Gebei, wu s Religionsgsprech stattgfunde het, isch hite dur farwigi Bflaschterstai markiert. Speter isch dert d Synagoge gstande, wu anne 1938 niderbrännt worre isch. As letscht Näwegebei vu dr Residänz isch hite no s Lenzhiisli iwrig bliwe. Im Johr 1833 isch s Gebei unter em Burgermaischter Carl Helbing (1802–1874) in dr Bsitz vu dr Stadt iwergange. Är het dert e Spital iirichte loo. Hite isch din di stadtgschichtlig Sammlung unterbrocht. Dr Schlosskäller mit eme Krizgwelb im erschte Stock wird as Glaikunschtbihni gnutzt. Anne 2007 isch s
D Burg Burge isch e abgangeni Burg bi Burge, em Stadtdeil vu Lohr im Ortenaukreis z Bade-Wirttebärg. Si isch in dr Nechi vu dr Chilche gläge. Vu dr ehmolige Burgaalag isch hite nyt me erhalte. Kurt Klein: Burgen, Schlösser und Ruinen im Ortenaukreis. Zeugen der Vergangenheit im Ortenaukreis. Reiff Schwarzwaldverlag. Offenburg 1997. ISBN 3-922663-47-8 Burge im Ortenaufkreis uf burgeninventar.de
D Burg Burghard isch e ehmoligi Wallburg bi Lohr im Ortenaukreis z Bade-Wirttebärg. Si isch 1500 Meter sideschtlig vu Lohr uf eme Chapf gläge. Die Wallburg isch as Ringwall aagleit gsi. Vu dr ehmolige Burgaalag sin hite no Wall- un Graberäscht erhalte. Archäologische Denkmäler in Baden-Württemberg, Stuttgart 1990 Burge im Ortenaufkreis uf burgeninventar.de
D Baske (Euskaldunak) sin ä Volk, wo im nördliche Schpanie un im südwestliche Frankrych lebt. S Baskeland beschtôt us vier Provinze z Schpanie un drei z Frankrych – vo do chunnt die baskisch-nationalischtischi Parole «4+3=1» – und lyt in de weschtliche Pyrenäe un an dr Chüschte vur Bucht vo Biskaya. S Baskische ghört zu keinere Sprochfamilie; s isch weder Indoeuropäisch, no Afroasiatisch, no Finno-ugrisch oder e Turksprach; au e nöcheri Verwandtschaft mit dem Kaukasische isch nöd erwise. Interessanterwiis gits in dr Baskische Schprôch kei Begriff für ä "Bask" sundern numme ä Begriff für ä Baskischschprecher. D Baske sin wahrschynlich s älteschti Volk vo Europa un hän warschynlich scho in dr Schteizit in de Pyrenäe glabt. Dr genaui Urschprung vo de Baske isch aber nüt gchlärt. Im Römische Rych hän d Baske ä relativi Autonomy gnosse, un s Baskeland isch nüt romanisirt wôre. Nôchem Fall vum Römischi Rych hän d Baske sich gege d Franke un d Gote müesse wehre; s Chanson de Roland basirt ufeme baskische Syg über ä fränkischi Armee. Ä Feudalsüschtem hät im Baskeland nie exischtyrt. Schlieslich sin d Baske unter d Herrschaft vo Kaschtilie gfalle, unter dr Bedingig dass iri traditioneli Schtammesrecht, d fueros reschpektyrt were. S
Papst stoht fir: dr Bischof vu Rom un Papscht vu dr Remisch-Katholische Chilche dr Papscht un Patriarch vu Alexandrie vu dr Koptische Chilche dr Papscht un Patriarch vu Alexandrie vum Griechisch-Orthodoxe Patriarchat vu Alexandria un Ganz Afrika s Oberhaupt vu dr Palmarianisch-Katholische Chilche dr (vakante) Boschte vum Oberhaupt vum Cao Đài e Diskordianische Papscht in schwarze Papscht umgangssprochli dr Generalobere vu dr Jesuite in ere umgangssprochlige Aalähnig an d Funktion as Oberhaupt: e fierende Expert uf eme bstimmte Fachgebiet, z. B. Literaturpapscht e dytsche Härsteller vu Lifter un Motore (ebm-papst) Papst isch dr Familiename vu däne Persone: Walter Papst (1924–2008), dytsche Induschtriidesigner un Schriftsteller
Dr Adolf Seger (* 2. Jänner 1945 z Friburg) isch e ehmolige ditsche Ringer. Er isch zwaifache Medalliegwinner bi dr Olympische Spiler 1972 un 1976 gsi un zwaifache Weltmaischter im Welter- bzw. Mittelgwicht. Bi dr Ringer-Veterane (Masters) het er zehmol dr Weltmaischter-Titel gholt. Dr Adolf Seger kunnt us ere ringkampfbegaischterte Familie: Sin Vatter un sini fimf Brieder sin alli as Ringer aktiv gsi. Sin erschte Ringkampfunterricht het dr fimfjehrig Adolf vu sim Vatter griegt. Sin sportlig Vorbild isch sin eltre Brueder Edmund gsi, wu in dr ditsche Ringer-Nationalmannschaft bi dr Olympische Summerspiler 1960 z Rom kämpft ghet het. Dr Adolf Seger isch ghirote un dreifache Familievatter. Iber 40 Johr lang het er as Briefdreger bi dr Ditsche Boscht AG z Zähringe gschafft; sit em Jänner 2009 isch er im Ruehstand. Er setzt sich in sinre Freizit fir d Kommunalpolitik, wohltetigi Zweck un d Sportferderung ii. Dr Seger isch allno sportlig fit un aktiv: bim Dischtennis, im Radsport un bim Kraftdrening. Er isch allno uusdreniert wie friejer un haltet allno si Wettkampfgwicht. Dr Adolf Seger stoht in sim Verein AV Germania Sant Jerge allno as Dreningspartner un as Drener z Verfiegung. Dr Adolf Seger het im Freistil aagfange (Welter- un Mittelgwicht),
D Huusratte (Rattus rattus), alemannischi Näme), e Chnagdier (Rodentia), wu zue dr Unterfamilie vu dr Altwältmyys (Murinae) zellt. D Huusratte het e Chopf-Rumpf-Lengi vu 16 bis 24 cm, e Schwanzlengi vu18 bis 25cm, dr Schwanz wyyst 200 bis 260 Ring uf, s Gwicht lyt bi 200 bis 400 g. D Schnuure vu dr Huusratte isch spitz, d Auge un d Ohre sin im Verheltnis greßer wie bi dr Wanderratte (Rattus norvegicus). Hauptfarbforme sin ganz grauschwarz (bsundersch bi dr Unterart ssp. rattus), bruungrau mit ere grauer Untersyte (bsundersch bi dr Unterart ssp. alexandrinus) un bruungrau mit ere wysse Untersyte (bsundersch bi dr Unterart ssp. frugivorus). Derzwische git s Ibergäng un anderi Farbforme. D Huusratte isch nit dr Vorfahr vu dr Farbratte, wu as Versuechsdier oder as Haimtder ghalte un zichtet wird. Dr Vorfahr vu däne Ratte isch d Wanderratte. D Huusratte chännt mer au as Schiffsratte, wel si dur dr Transport uf Schiff wältwyt uusbraitet woren isch. Si isch urspringli as Bewohner vu wermere Felslandschafte z Sid- un Oschtasie vorchuu, het si as Kulturfolger em Läbe vum Mänsch aabasst un dur ihn in di ganz Wält brocht wore. Vo allem uf chlainere Pazifikinsle mit eme fragile Ekosyschtem het si nit nume
Vâinge isch a Stadt en Bade-Wirttebärg, an dr Enz gläge, rund 24 Kilometer nordweschtlig vu Stuegert un 20 Kilometer eschtlich vo Pforze. Si ghert zue dr Metropolregion Stuegert, isch noch Ludisburg, Biedge-Bissenge un Kornweschte di viertgrescht Stadt vum Landkroes Ludisburg un bildet a Mittelzäntrum fir d Umlandgmeine. Soit em 1. Jänner 1973 isch Vâinge Große Krâisstodt. Mit dr Stadt Oberriexenge un dr Gmoinde Eberdenge un Serse hot d Stadt Vâinge aVerwâltungsgmoinschaft veroibârt. Vâinge ligt in 200 bis 450 Meter He'e am Änd vum Strogai, am Weschtrand vom Neckerbecka in ere Dalwoite vo dr Enz. D Innestadt isch uf dr Oschtsoite vom Fluss un wird vum Schloss Kâltestoi iberrâgt. S Stadtgebiet bstoht aus 600 ha Fläch mit Bebaung, 1592 ha Wald, 329 ha Räba un 4116 ha sunschtige landwirtschâftlich gnutze Flecha. D Stadt Vâinge nännt sich sälber „Stadt zwische Matte, Wald un Räbe“. In dr „Internationale Stadt vo dr Räbe un em Woi“ wäre scho soit jehär Räbe bewirtschaftet un d Woikultur bflägt. Die Städt ond Gmoinda gränze an d Stadt Vâinge (im Uhrzeigersinn vu Norde uus): Sachsene, Serse, Oberriexenge, Markgrẽänenge, Eberdenge (âlle Landkroes Ludisburg), Mihlacker un Illenge. (Enzchreis) Vâinge bstoht aus de nein Stadtdeil (Oiwohnerzahle in Klammra mit Stand Dezämber
Dub stoht fir: Dub, e Musikstil, wu us em jamaikanische Reggae entstandene isch Dubplate, e Schallplatte, wu as Einzelstuck produziert isch, verbreitet vor allem in dr Reggaemusik Dubh, e schottische Chenig, Regierigszyt 962–967 Overdub, di änglisch Bezeichnig vun ere Kopii, z. B. vun eme Band, in dr Mediebranche d Bezeichnig vu 20-Zoll-Fälge, im urbane anglo-amerikanische Sprochgebruuch Dub-Techno, e speziälli Spiilart vum Techno dubbing, lueg unter Synchronisation Dub isch dr Name vu däne Ortschafte: Dub u Prachatic, e Gmei im Okres Prachatice z Tschechie Dub nad Moravou, e Gmei im Okres Olomouc z Tschechie Český Dub (dytsch 'Böhmisch Aicha'), e Stadt im Okres Liberec z Tschechie Dub, e Ortschaft in dr Gmei Bajina Bašta izSerbie Dub, e Ortschaft in dr Gmei Kotor z Montenegro D Abchirzig DUB stoht fir: Deutscher Unihockey Bund e. V. Dortmunder Union-Brauerei Flughafe Dublin, noch em IATA-Airport-Code
Harvard stoht fir: d Harvard University, e US-amerikanischi Universität z Cambridge, Massachusetts, grindet 1636 Harvard-College-Observatorium Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics Harvard-Architektur, e Schaltigskonzäpt fir d Realisierig vu schnälle CPU un Signalprozessore (736) Harvard, e no dr Universitet gnännte Aschteroid e in dr wisseschaftlige Literatur gängigi Zitierwyys, wu d Quälleaagab im Mängetext stoht Harvard-Konzept, e Verhandligs-Method Ortschafte in dr Vereinigte Staate: Harvard (Illinois) Harvard (Iowa) Harvard (Massachusetts) Harvard (Nebraska) Harvard Township (Nebraska) Harvard isch dr Noonamme vu däne Persone: John Harvard (1607–1638), US-amerikanische Theolog mit änglischer Abstammig un dr Nammegeber vu dr Harvard University
Gradi (dt. Gerade) stoht fir: e grundlegend Objäkt vu dr Geometrii: e unändli langi, gradi Linie, lueg unter Gerade d Verallgmeinerig vum Geradebegriff: d lokal chirzescht Verbindig zwische zwee Pinkt heißt Geodäte e axiomatisch gforderet Objäkt in dr projektive Geometrii im mittelalterlige Rächt e Erbdeil an wyybligi Familiemitglider e Schlagtächnik im Boxe: Cross (Gradi mit dr Schlaghand) un Jab (Gradi mit dr Fierhand) grad stoht fir: dr jetzig Augeblick, lueg unter Gegewart e ganzi Zahl, wu dur 2 deilbar isch, lueg unter Parität (Mathematik)
Dr Namme Tirol (mängmol au Tyrol) stoht fir: e mitteleuropäischi Region, lueg unter Tirol e eschtryychisch Bundesland, lueg unter Land Tirol e Schloss bi Meran, lueg unter Schloss Tirol e Gmei im Sidtiroler Burggrofeamt, lueg unter Tirol (Südtirol) e Adelsfamilie, wu vu ddert stammt, d Grofe vu Görz-Tirol, lueg unter Meinhardiner Gefürstete Grafschaft Tirol, en Bstandteil vu dr Habsburgermonarchii Hans Tirol, e dytsche Boumeischter (16. Johrhundert) Tirol (Ebringen), e Ortsdeil vu dr dytsche Gmei Ebringe Tirol (Remscheid), e Ortdeil vu dr dytsche Gmei Remscheid, Nordrhy-Westfale Tirol, e Ort z Rumänie, wo uf dytsch Königsgnad oder au Tirol heisst Tirol (Belo Horizonte), es Quartier (bairro) vu Belo Horizonte, Minas Gerais, Brasilie Tirol (Espírito Santo), e Ort im brasilianische Bundesstaat Espírito Santo Puerto Tirol, e Ort z Argentinie Tirol, e Markenamme fir d gsamtheitli Vermarktig vum Land Tirol König Tirol, e mittelhochdytsche Roman
Einsiedeln isch de Name vo däne geografische Objekt: Einsidle, e Wallfahrtsort im Kanton Schwyz, Schwiiz Bezirk Einsidle, e Bezirk im Kanton Schwyz Chloschter Einsidle, d Benediktinerabtei z Eisidle Kapelle Maria Einsidle, e Kapelle z St. Galle, gnännt no dr obe gnännte Benediktinerabtei Einsidler Kapelle, e Kapelle z Raschti, Kopii vu dr Gnadekapelle in dr Schwyzer Benediktinerabtei dr Ortsdeil Eisidle vu dr Gmei Altusried im Oberallgai, Bayern
Luiz Inácio Lula da Silva (* 27. Oktober 1945 z Caetés, Pernambuco) isch e brasilianische Politiker. Är isch vom 1. Jänner 2003 bis zum 1. Jänner 2011 Bresidänt vo Brasilie gsi und isch das wider sit em 1. Jänner 2023. Er isch e Gründigsmitgliid vo dr brasilianische Arbeiterpartei Partido dos Trabalhadores. 2002 isch er zum Staatsbresidänt gwehlt worde. Im Johr druf het er s Amt adrätte. Bi dr Bresidäntschaftswahle im Oktober 2022 isch er wider gwelt wore. Dr Lula isch as Luiz Inácio da Silva uf d Wält cho. Spöter het er si Spitzname „Lula“ (Lula, Lulu und Lu si Spitznäme vo „Luis“) offiziell in si Namen ufgnoh. Bi dr brasilianische Bevölkerig isch er as Lula bekannt. Commons: Luiz Inácio Lula da Silva – Sammlig vo Multimediadateie Embassy of Brazil: President Luiz Inácio Lula da Silva Luiz Inácio Lula da Silva in de Internet Movie Database (änglisch) Normdate: GND: 120309858 | LCCN: n82021520 | SUDOC/IdRef: 078995906 | SELIBR: 91937 | VIAF: 98020187
D' Airbus isch en Luftfahrtkonzern mit Sitz in Toulouse. Si schtellt vor allem kommerzielli Passagierflugzüg her. Airbus isch 1970 als Airbus industries mit em Ziel, es gmeinsams, europäisches Verkehrsflugzüg z' konstruiere, gründet worde. S'erschte Flugzüüg, de Airbus A300B2, isch am 28. Oktober 1972 s' erschtmal gfloge. S'erschte Serieflugzüüg isch den am 30. Mai 1974 a d Air France usgliferet worde. Das isch aber scho ä verbessereti Variante, de A300B4, gsii und isch länger gsii als de Prototyp. Es isch ds erschte Grossruumflugzüüg gsi, mit nur zwöi Triibwärch. Es Grossruumflugzüüg het bis zu däm Zytpunkt immer mindischtens drüü Triibwärch gha. Bi der Vermarktig vom Airbus A300 het sech Airbus öppis speziells yfalle la, um Chunde i der USA z gwinne. Airbus het der amerikanische Fluggsellschaft Eastern Air Lines vier Flugzüüg für sächs Mönet zum usprobiere zur verfüegig gstellt u zwar gratis. Sämtlechi Chöschte für d Wartig u Servic het Airbus überno. Lediglich d Pilote u ds Kerosin het Eastern Airlines sälber zalt. So isch es cho, das die Fluggsellschaft über di Jahre 32 Flugzüüg gchouft het u Airbus i der USA het chönne fuessfasse. Eis vo de Erfolgrychschte Flugzüüg wo bis hüt boue wird isch der Airbus A320. Ou bi däm
Drachenzähmen leicht gemacht isch en computeranimierte Film in 3D vo DreamWorks, wo am 26. März 2010 erschiene isch. De Hicks wohnt im Wikingerdorf Berk. Er isch de Sohn vom Häuptling Haudrauf. Das Dorf wird regelmässig vo Drache überfalle, wo d'Schaf als Beute verschlepped. Alli Iwohner sind drum versesse druf, Drache z'tödä. Au de Hicks wär gern en erfolgriche Drachetöder, aber er isch eifach nöd so starch wie alli andere. Wo s'Dorf wiederemal agriffe wird, schlicht sich de Hicks devo und versuecht mit eme Katapult, won er selber konstruiert het, eine vo de sagenumwobene Nachtschatte-Drache z treffe. Sonen Drache isch extrem gfährlich, er chann Blitz usspeiä. Es het bis jetzt na niemer sonen Drache gseh. Em Hicks glingts tatsächlich, de Drache zträffä; er gseht en über em Wald abstürzä. Aber es glaubt em niemer. Am nächste Tag gaht er in Wald und sucht de Drache. Er findet ihn und wot en tödä. Aber er chan aifach nöd. So befreit er de Drache vo sine Fesslä. Woner später emal im Wald underwägs isch, begägnet er em Drache wieder. De Drache cha nüme richtig flügä, wil im es Stuck vo siner Schwanzflosse fählt. De Hicks zähmt de Drache und tauft en Ohnezahn. Er
Wenn am Sonntagabend die Dorfmusik spielt isch a deitscher Hoimetfilm vom Regisseur Rudolf Schündler, wo hauptsächlich em Schwarzwald schbiilt. D Aussufnahma send im Dodmis em badischa Schwarzwald dreht worra. S erscht Mol ens Kino komma isch der Film am 24. Sebdembr 1953. Wia em Solodrombetr Jonny Schulz noch seim Gaschtschbiil en ra graußa Stadt d Gage auszahlt wuud, stoht schau dr Grichtsvollziihr dô ond pfendet se, weil dr Jonny beim Finanzamt Schulda hot. En seira Wuad haut’r glei ab ond reist en da Schwarzwald, weil’r glaubt, e dr Nadur wiidr zo sich selbr zo fenda. E-ma Holzfällorlagr trifft’r uf sein alda Freind Martin. Der hot a Aug uf d Kati gworfa, s Dechterle vom Guadsbesitzr Ertl, ond des saubre Mädle môg en au. Bloß dera ihr Vaddr siht des Techtlmechtl et gern. Deam stoht finanziell s Wassr bis zom Hals. Drom wär’s em liabr, wenn d Kati da reicha Bruckner heirada dät, wo a grauß Säagwerk hot ond au seit ma Weile deam Mädle da Hof macht. Trotz ällem hot dr Ertl noh oi Hoffnong, om sein Betriib redda zo kenna: Er hot sein beschda Gaul zom nägschda Renna en Iffezheim ôgmeldet ond hofft uf da erschda Platz. Nô dät’r
Wẽnnede isch a Stadt z Bade-Wirttebärg rund 20 km nordeschtli vu Stuegert. Si isch no Woeblinge, Fellbach, Schorndorf un Bagene di fimtgrescht Stadt vum Rems-Murr-Chreis un bildet a Unterzäntrum im Mittelzäntrum Woeblinge/Fellbach vu dr Region Stuegert. Syt em 1. Jänner 1973 isch Wẽnnede a Großi Chreisstadt. . Wẽnnede lyt am weschtlige Rand vum Schwebische Wald uf 270 bis 504 Meter Hechi. D Altstadt lyt uf eme Buckel zwisch em Buechebach un em Zipfelbach. Die Stedt un Gmeine gränze an d Stadt Wẽnnede (im Uhrzeigersinn vu Norde uus): Bagene, Allmerschbach, Bergle, Reemshalde, Korb, Schwoege un Luidebach S Stadtgebiet vu Wẽnnede bstoht us dr Chärnstadt, em Wohnbezirk Schelmeholz, wu 1964 entstande isch un anne 2000 4.441 Yywohner gha het, aber kei eigene Stadtdeil isch, un dr Stadtdeil Baach, Birkmannsweiler, Birg, Breiningsweiler, Hanweiler, Hertmannsweiler un Hefe, wu erscht im Ramme vu dr Gmeireform vu dr 1970er Johr yyglideret wore sin. Zue dr einzelne Stadtdeil ghere no seperat glägeni Wohnblätz mit bsundere Nämme, wie Lange Weide, Pfeilhof z Baach, Buechebachhof, Burkhardshof un Nuimihle z Birkmannsweiler, Schuelerhof z Birg, Sonneberg z Breiningsweiler, Degehof z Hertmannsweiler un Ruitzemihle z Hefe. In dr Chärnstadt wäre zem Deil Wohngebiet mit eigene Nämme unterschide, vilmol neji Böugebiet, wu aber
Geislenge isch a Stadt z Bade-Wirttebärg im Sidoschte vu dr Region Stuegert rund 15 km sideschtli vu Geppenge bzw. 27 km nordweschtli vu Ulm. Si isch no dr Chreisstadt Geppenge di zwotgrescht Stadt vum Landkrois Geppenge un bildet a Mittelzäntrum fir d Umlandgmeine. Geislenge isch syt 1956 Großi Chreisstadt, syt di bade-wirttebärgisch Gmeiornig in Chraft drätte isch. Mit dr Gmeine Iberkenge un Kuache het d Stadt Geislenge ne Verwaltigsgmeinschaft veryybart. Geislenge lyt am Rand vu dr Mittlere Schwebische Alb, scho hinter dr Albtrauf zruckgsetzt im Dal vu dr Fils. D Stadt un ihre Vorort Altestadt lige in eme Dalchessel, wu dur s Zämmefdräffe vu verschidene Deler entstanden isch. Geislenge heißt mer wäge däm au „Femfdelerstadt“ (Deler vu dr obere un dr untere Fils, Eyb, Rohrach un vum Längedalbach). D Fils, wu us em Filsursprung uus goht, chunnt vu Iberkenge (Obers Filsdal) uus im Sidwescht in s Stadtgebiet, goht derno bi Altestadt no Nordwescht un verlosst s in Richtig Kuache (Unters Filsdal). Die Stedt un Gmeine gränzen an d Stadt Geislenge (im Uhrzeigersinn vu Oschte uus): Gerstette (Landchreis Hoidne), amstette un Nellenge (Alb-Doene-Chreis) un Deggenge, Iberkenge, Kuache, Donzdorf un Behmekirch (alli Landkrois Geppenge) S Stadtgebiet vu Geislenge bstoht us dr Chärnstadt,
Wãnge isch a Stadt im Sidoschte vu Bade-Wirttebärg im Weschtaalgai. Si isch no Raveschburg di zwotgrescht Stadt vum Landchreis Raveschburg un bildet bildet a Mittelzäntrum fir d Umlandgmeine. Vu 1938 bis 1972 isch Wãnge Chreisstadt vum Landchreis Wãnge gsi. Am 1. Jänner 1973 isch dää in dr Landchreis Raveschburg yyglideret wore un Wãnge zur Große Chreisstadt gnännt. Mit dr Nochbergmeine Achbärg un Ãmmzäll het d Stadt Wãnge ne Verwaltigsgmeinschaft veryybart. Wãnge giltet as Brunnestadt un mer chännt s in dr Region fir syy Buuremärt, wu no bis in d mitti vu dr 1980er Johr Chleivih us dr Gegnig ghandlet woren isch. Wãnge lyt am nerdlige Stade vu dr Obere Arge an dr schläne Dalhaale in dr Drumlinlandschaft vum Weschtallgaier Bielland. Di Unter Arge fließt im Nordweschte vu Wãnge un chunnt sidweschtli vu dr Stadt zämme mit dr Obere Arge. S hitig Wãnge wird bregt vu syym historische Stadtchärn un vil jingere Stadtdeil. Die Stedt un Gmeine gränzen an d Stadt Wãnge (im Uhrzeigersinn vu Weschte uus: Ãmmzäll, Voogt, Kiißlegg un Argebihl (alli Landchreis Raveschburg), Hergatz un Hergeschweiler (beidi Landchreis Lindau), Achbärg (Landchreis Raveschburg) und Neikirch (Bodeseechreis). S Stadtgebiet vu Wãnge bstoht us dr Chärnstadt un dr Gmeine, wu im Ramme
Bremgarten chan folgendes bedüte: in dr Schwyz: Bremgarten AG, e Schdat im Aargau Bezirk Bremgarten, dr gliichnammig Bezirk im Kanton Aargau Bremgarten bei Bern, e politischi Gmeind im Kanton Bärn än Ortsteil un ä Wald (Bremgartäwald) ds Bärn en Wyler uf 908 m Höchi oberhalb vo Laupersdorf, Bezirk Thau, Kanton Soledurn z Dytschland: Bremge, e Ortsdeil vu dr Gmei Harte im Landchreis Brisgau-Hochschwarzwald
47.6811111111117.8091666666667381Koordinate: 47° 40′ 52″ N, 7° 48′ 33″ O Änkestei isch e Ortsdeil vu Schopfe im Landchreis Lörrach. Es litt nördlig vu de Chärnstadt vu Schopfe un isch de zweitchleinst Ortsdeil vu de Gmeind. Änkestei litt uff 381 Meter übber em Meerspiegel im südlige Schwarzwald un hät e Flächi vu 3,66 Quadratkilometer. Im Süde gränzt's an d'Chärnstadt vu Schopfe un im Norde an Degernau. Im Oste gränzt's e Bärg vu Huuse im Wisedal ab. Im Norde gränze d'Gmeinde Chleis Wisedal mit em Ortsdeil Wiislet un Zell mit Gresge aa. Südlig vu Änkestei litt Langenau, e andere Ortsdeil vu Schopfe. De Ortsnamme wird zum erschte Mol im 14. Johrhundert urkundlig gnännt, 1392 de Ort sälber. Er hät im Chloster St. Bläsi ghört. D'Dütschordenskommende vu Büügge hät vu de Verena vu Bade, de Schwöster vum Komtur Marquart vu Bade, Iichümft un Güeter im Chleine Wisedal chauft, drunter au Änkestei. 1400 hänn si abber d'Hälfti vum Chirchesatz un de Widdumhof z Nollinge degege iiduscht, vu do aa sin d'Iichümft vu An dem Engen Steyn als Lehe zu de Fräiherre vu Roggebach chuu. 1696 hät s Oberamt Röttle ene alli Abgabe an stüürbare Gieter un landwirtschaftlige Produkt züegsproche. Noch em badische Gsetz übber d'Zehntablösig
Waistadt isch a Stadt z Bade-Wirttebärg rund 15 km eschtli vu Stuegert. Die Gmei, wu erscht im Ramme vu dr Gebietsreform zum 1. Jänner 1975 nej bildet wore isch, isch syt em 9. März 1976 Stadt un syt em 1. Jänner 1979 Großi Chreisstadt. Si isch no Woeblinge, Fellbach, Schorndorf, Bagene un Wẽnnede di segstgrescht Stadt vum Rems-Murr-Chreis un bildet a Unterzäntrum im Mittelzäntrum Woeblinge/Fellbach vu dr Region Stuegert. S Stadtgebiet vu Waistadt lyt uf bode Syte vu dr Rems, wu vum Remsdal här chunnt, do in s Neckerbecki fließt un derno bi Remseck mindet. Dr Stadtdeil Großheppach lyt nerdli vu Fluss, di andre Stadtdeil sidli. Im Side vum Stadtgebiet zien sic di Räbbärg an dr Haale vu dr Uuslaifer vum Schurwald uffe. In allne Stadtdeil het s Räbe, vu do här chunnt dr Namme vu dr Stadt. Die Stedt un Gmeine gränze an d Stadt Waistadt (im Uhrzeigersinn vu Weschte uus): Kerne, Woeblinge, Korb, a Exklave vu dr Stadt Woeblinge, Reemshalde un Wẽnderbach (alli Rems-Murr-Chreis) un Balmerschweiler un Oechwald (Landchreis Esslenge). Waistadt glideret sich in die Stadtdeil: Beitelsbach (8.482 Yywohner) Enderschbach (7.293 Yywohner) Großheppach (4.523 Yywohner) Schnait (3.262 Yywohner) Strempfelbach (2.445 Yywohner) Zue dr einzelne Stadtdeil ghere no seperat