rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Mit Jailbreak oder jailbreaking (dütsch Usbruch us eme Gfängnis) wärde Handlige bezäichnet, wo mä drmit d Iischränkige, wo Apple uf ihre Gräät – iPhone, iPod Touch, iPad und AppleTV – installiert, usheeblet. Bi emene Jailbreak [tschäilbräick] werdet d’ Äppl Iischränkige mit Hilf vo Software ufghobe, und me chan illegali Äpps inschtalliere. Me chann au gratis Äpps us em Äpp Stor inschtalliere. Mit emene guete Programm, zB. greenpois0n oder redsn0w, cha mer en neue Kernel ufelade ufs iDevice. Das passiert mit z. B. limera1n odr so. Me chann s süschtem voll verwalte und verändere. greenpois0n redsn0w limera1n blog.dev-team (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/blog.dev-team.org
De Groossi Wiislig (Pieris brassicae) isch e groosse Summervogel und e Kulturfolger. D Raupe wered Chabiswürm gnennt. De Groossi Wiislig isch i ganz Europa verbraitet, feelt aber im nördliche Skandinavie und chunnt i de Alpe bis uf 2000 müM vor. Er lebt am Waldrand, uf Wise, Felder und i Gmüesgärte und suugt vor alem us de Blüete vo Chetteleblueme (Taraxacum officinale), Sälfli (Salvia sp.) und Hungsügel (Trifolium pratense). De Groos Wiislig werd öppe 35 mm lang und het e Spannwiiti vo 55 bis 65 mm. Sini Flügel sind wiiss, d Vordeflügel sind am Spitz schwarz, Wiibli hend no je zwee schwarzi Tupfe ufem Vorderflügel. De Hinderflögel tuet im Gegeliecht liecht geel schimmere. Di zwoot Generatio het dunkleri Flecke. Pieris brassicae ♂ Pieris brassicae ♂ △ Pieris brassicae ♀ Pieris brassicae ♀ △ Öberwintere tuet d Puppe und de Falter schlüüft im Aprile und lebt bis in Juni. S Wiibli lait d Aier im Mai und d Raupe schlüffet nochere Wuche. Nocheme Monet verpuppet sich d Raupe. Di zwoot Faltergeneratio schlüüfft denn i zwoo Wuche, und flüügt vom Juli bis in September. Si lait d Aier im Juli und d Verpuppig findet im September statt. D Puppe hangt a Muure, Hääg
Apple Inc. [ˈæpəlˌɪŋk] isch en Undernähme, wo si Hauptsitz z Cupertino, Kalifornien (Vereinigte Staaten) het und wo Kompiuter, Underhaltigselektronik, Bedriibssüstem und Aawändigssoftweer herstellt. Apple isch am 1. April 1976 vom Steve Jobs, Steve Wozniak u vom Ronald Wayne gründet worde. Apple het in de 1970er Johr zu de erste Hersteller vo Personal Computer ghöört und het vil gmacht, ass si sich verbreitet häi. Wo die grafische Benutzeroberflechene und d Muus in de 1980er Johr kommerziell iigfüehrt worde si, isch Apple as Ersti drbii gsi. Wo dr iPod 2001 erschiine isch, s iPhone 2007 und s iPad 2010 het Apple sis Gschäft immer meh vo de Kompiuter uf anderi Broduktberiich usgwiitet. D Määrtforschigsgruppe Millward Brown säit, ass d Marke Apple mit eme Wärt vo öbbe 153,29 Milliarde US-Dollar die wärtvollsti Marke uf dr Wält sig. Wemm mä s an dr Määrtkapitalisierig misst, isch Apple im August 2011 e Zit lang s wärtvollste Undernähme uf dr Wält gsi. iPod shuffle iPod nano iPod touch iPod classic MacBook Air MacBook Pro MacBook iPad iPad Air iPad Mini iPad Pro Mac mini Mac Pro iMac Apple produziert o angeri Grät. Wie Tastature, Müüs u WLAN-Grät. Pages (Tegschtverarbeitig) Keynote (Präsentatione) Numbers (Tabellekalkulation) iMovie (Videoschnittprogramm) GarageBand
Dr Begriff Apple (änglisch für Öpfel) bezäichnet: Apple, dr Elektronik-Konzärn Apple Inc. die erste Kompiuter vo dr Firma Apple (z. B. Apple I, Apple II und Apple III) Apple Corps, en Undernähme vo de Beatles Apple Records, e Blatteleibel vo de Beatles APPLE, dr erst Satellit vo Indie Apple isch dr Name vo dene Persone: Fiona Apple (* 1977), en amerikanischi Sängere, Singer-Songwriterin, Pianistin Max Apple (* 1941), en amerikanische Schriftsteller, Dräihbuechautor und Filmbroduzänt
Dr Steven „Steve“ Paul Jobs (* 24. Februar 1955 z San Francisco, Kalifornie; † 5. Oktober 2011 z Palo Alto, Kalifornie) isch e amerikanische Undernähmer gsi. Er isch e Mitgründer und während Joore dr CEO vo Apple gsi und eine vo de bekanntiste Persönlikeite vo dr Kompiuterindustrii. Zämme mit em Steve Wozniak und em Ron Wayne het er 1976 Apple gründet und het ghulfe, s Konzept vom Häimkompiuter mit em Apple II z popularisiere. Dr Jobs isch au dr Gschäftsfüehrer und Hauptaktionär vo de Pixar Animation Studios und noch ere Fusion dr grösst Äinzelaktionär vo dr Walt Disney Company gsi. Sis Vermööge isch im Merz 2011 vom Wirtschaftsmagazin Forbes Magazine uf 8,3 Milliarden US-Dollar gschetzt worde. Klaus Brinkbäumer, Thomas Schulz: Der Philosoph des 21. Jahrhunderts. In: Der Spiegel. Nr. 17, 2010. Alan Deutschman: Das unglaubliche Comeback des Steve Jobs: wie er Apple zum zweiten Mal erfand. Campus Verlag Frankfurt/ New York 2001, ISBN 3-593-36781-5. Jay Elliot, William L Simon: Steve Jobs – iLeadership. Ariston, München 2011, ISBN 978-3-424-20049-2. Joachim Gartz: Die Apple-Story: Aufstieg, Niedergang und „Wieder-Auferstehung“ des Unternehmens rund um Steve Jobs. SmartBooks, Kilchberg 2005, ISBN 3-908497-14-0. Walter Isaacson: Steve Jobs: Die autorisierte Biografie des Apple-Gründers. Aus dem Englischen übertragen
Bălți ([ˈbəltsʲ], russisch Бельцы/Belzy, ukrainisch Бєльці/Bjelzi, dütsch Belz, jiddisch בעלץ/Belts) isch e Stadt z Moldawie. Si het 149'100 Ywohner (01.01.2011) und isch eso noch Chișinău (dütsch Kischinau) die zweitgrössti Stadt im Land, wenn mä Tiraspol nid in Betracht zieht, wo in Transnistrie lit, aber das isch hützudags de facto vo Moldawie unabhängig. Belz isch s wichtigscht Industri-, Kultur- un Gschäftszentrum un s wichtigscht Verchehrsdräichrüz im Norde vo Moldawie. D Stadt lit in dr Belz-Steppe, rund 130 km nördlich vo Kischinau am Fluss Răut, eme Nebefluss vom Dnestr. Im Johr 1620 isch Belz s erscht Mal gnennt worde als Teil vom Fürschtetum Moldau. Biroul Național de Statistică al Republicii Moldova. Numărul populației stabile al Republicii Moldova la 1 ianuarie 2011, în profil teritorial (Memento vom 27. Jänner 2012 im Internet Archive). Biroul Național de Statistică al Republicii Moldova, 8 februarie 2011. Accesat la 15 februarie 2011.
Di ennetbirgische Vogteie oder wälsche Vogteie bzw. italiänische Vogteie si d Vogteie uf em Gebiet vom hütige Schwizer Kanton Tessin zur Zit vo dr Alte Eidgnosseschaft gsi. Wil si uf dr ‚andere‘ Site vom Gotthard lige, heisse si au «d Machtberiich über de Bärge». Vier Vogteie, Valle di Maggia, Locarno, Lugano und Mendrisio, si e gmäini Herrschaft vo zwölf vo de drizää alten Ort (ohni Appezäll) gsii. Drei vo de Vogteie, Bellinzona, Blenio und Riviera si gmäinsams Äigedum vo Uri, Schwyz und Nidwalde gsi, wäred d Vogtei Leventina ganz Uri ghöört het. D Vogteie si zwüsche 1403 und 1512 zur schwizerische Äidgnosseschaft cho. Nochdäm 1798 die Helvetischi Republik usgrüeft worden isch, hai si d Kantöön Bellinzona und Lugano bildet und si 1803 zum Kanton Tessin zämmegschlosse worde. S Eschedaal, Luino und d Daalschafte Cuvio und Val Travaglia häi nume e Zit lang dr Äidgnosseschaft ghöört. Im politische Duurenander in de Joor 1512 bis 1516 hai die Daalschafte hüfig d Händ gwäggslet. So het Frankriich 1515 s Eschedaal, Mendrisio und Balerna wider de Äidgnosse abgnoo. Wil die Daalschafte im Ewige Friide vo 1516 nit speziell erwähnt worde sii, isch s strittig bliibe, öb si dr Äidgenosseschaft oder Mailand wurde ghööre. 1521
D'r Cabaret NETS (fer Net Emmer Trurig Se) esch a elssaser Theatr Group us'm Bluamatahl (frz. Florival). Ar esch anne 1976 grendt worre. Di ursprünglegi Bedütig vom Name isch gwea; Neijà Elsasser Theater vu Sangrà. Président: Pascal Franck Président d’honneur: Fernand Preiss Vice-Président: Marcel Wenzinger Secrétaire: Sandy SydaA Trésorier: Frédéric Roeder Directeur musical: Georges Gully Assesseurs: Josiane GULLY, Gilbert KERN, Michele Beckert "Cabaret, das esch unser Lawà, unsri Muàtersproch wànn mer haltà hoch". Le site du Cabaret NETS D'r Windhund (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/lautenbachzell.free.fr, lüej dert S. 34
Dr Siegfried Garibaldi Kallenberg, wia-nr mit-em ganza Nama ghoißa hôt (* 3. Novembr 1867 z Schachen bei Lindau – heitzodag an Ortsdoil vo sellra Stadt em boirischa Regiirongsbezirk Schwaben –, † 9. Februar 1944 en Mincha) ischt a deitscher Kombonischt ond Hochschuallehrer gwäa. Dr Siegfried Kallenberg ischt am 3. Novembr 1867 z Schachen am Bodasee uf d Welt komma. Nôch-em Abi hôt’r d Lehr vo dr Kombosizioo studiirt, zerscht an dr Musikhochschual vo Stuegert ond hendrher an dera vo Mincha. Wia-nr dô drmit ferdich gwäa ischt, hôt’r am Konservadoriom vo Stettin a Stell als Theoriilehrer kriagt. Em Jôhr 1892 isch’r dr Rektor vo sellra Eirichdong worra. S gleiche Amt hôt’r schbätr noh en Keenigsberg ond en Hannover ausgiabt. 1910 schliaßlich hôt dr Kallenberg sei Hochschualamt an da Nagl ghengt, ischt nôch Mincha omzoga ond hôt deet bloß noh fir seine Kombosiziona gleabt: an Haufa Kammermusik, etliche grauße Chorwerk, rond 300 Liadr, drei Opra, zwoi Pandomima, zwoi Sinfonía ond a Requiem. Zo seira Zeit hôt’r zo-ra Grubbe vo Kombonischda gheert, wo an strenga expressionischdischa Stil pfleagt hend. D Freind ond Bewondrer vo deam Kinschtler hend em Jôhr 1921 z Mincha a Siegfried-Kallenberg-Gesellschaft grendet. Dô drmit hend-se da Zweck vrfolgt, seine Werk
De Tootechopf (Acherontia atropos) isch de grööscht Flipper z Mitteleuropa. Uf de Brust isch e Zaichnig, wo emene Tootechopf gliicht. Sini Haimet isch Zentralafrika und Madagaskar. Er flügt im Früelig öber s Mittelmeer uf Südeuropa und au öber d Alpe. Doch flüügt er nöd zrugg und sterbt im Winter. Er isch ufem Feld und im Garte aztreffe. Di vordere Flögel vom Tootechopf sind dunkelbruu und äänlich wiene Bommrinde gfärbt, d Hinderflügel hellbruu mit dunkelbruune Straiffe. Ufem Chopf isch e Muster wo anen Tootechopf erinneret. De Liib isch geelschwarz gringlet miteme blaue Mittelstraiffe ufem Rugge. Er erraicht e Länge vo 60 mm und het e Spannwiiti vo 120 mm. Di erscht Generatioo vom Tootechopf flügt im Aprile oder Mai vo Nordafrika oder Südeuropa öber d Alpe und lait sini Aier. D Raupe schlüüffet im Juli und verpuppet sich im uusgeende Augste tüüff i de Erde. Di zwoot Faltergeneratio flügt denn abem September und verfrüürt im Oktoober, ooni as si Jungi gmacht het. Z Afrika bildet de Tootechopf im Joor zwoo oder drai Generatione. De Tootechopf ernäärt sich vor alem vo Säft, wo us de Bömm sickeret. Er dringt aber au gern i Biinestöck ii und und suugt de Hung us de
Dr Otto Gröger (* 4. Augschte 1876 z Reichenau an der Rax (Nidereschtrych); † 19. Augschte 1953 z Gmunden (Obereschtrych), isch e eschtrychisch-schwyzerische Dialäktforscher, Titularprofessor an dr Universitet Züri, Redakteur un speter faktische Chefredakteur am Schwyzerische Idiotikon gsii. Dr Gröger isch anne 1876 z Nidereschtrych as Suhn vum Franz Gröger, eme Bankdirektor, un dr Maria geb. Callmus uf d Wält chuu. Är isch z Wien uf d Volksschuel un het dert am Gymnasium am Schottenstift d Matura gmacht. Noch eme zwaijehrige Militerdienscht het er sich anne 1897 an dr Universitet Züri immatrikuliert un het Germanistischi Linguischtik, Angelsächsischi Sproch un Literatur un Psychologi studiert. Anne 1909 het er bim Albert Bachmann promoviert mit ere Arbet iber di althochdytsch un altsächsisch Kompositionsfueg. Ab 1911 isch er Redakteur, ab 1913 «Bureauchef» bim Schwyzerische Idiotikon gsii. Noch em Dod vum Albert Bachmann 1934 het er bis änds 1950 as faktische Laiter vu dr Werterbuechstell («Chef des Reaktionskollegiums», wie s im Johresbricht 1950 haißt) gwirkt; ganz ufgherd schaffe hed er im Johr druf. Dr Laitend Usschuss hätt zwor lieber dr Wilhelm Wiget, dr Walter Henzen oder dr Manfred Szadrowsky as starche Chefredakteur gseh, aber die hän nid chenne oder nid welle. Dr Usschuss het aber
Chișinău [kiʃiˈnəu̯] (dütsch Kischinau oder veraltet Kischenau/Kischinew, gagausisch Kişinöv, russisch Кишинёв/Kischinjow isch d Hauptstadt vo dr Republik Moldau. D Stadt het e Flechi vo 120 km². Si isch mit öbbe 664'700 Iiwohner (was 13 Brozänt vo dr Bevölkerig vom Land isch; Stand 1. Januar 2011) d Stadt, wo am mäiste Lüt läbe im ganze Land. Kischinau wird zum erste Mol im 15. Johrhundert erwähnt, wo s zum Osmanische Riich ghört het. Im Friide vo Bukarest 1812 isch s an Russland gfalle. Im 19. Johrhundert het sich d Stadt stark afo vergöössere und si isch e wichdigs Zentrum vom osteuropäische Juudedum worde. Um 1900 si fast d Helfti vo dr Bevölkerig Juude gsi. Die zaristischi Gheimpolizei Ochrana het dr Antisemitismus gföörderet und im April 1903 si fast fufzig Juude im ene Pogrom ermordet worde. Dä isch as Pogrom vo Kischinjow in dr Bress uf dr ganze Wält kritisiert worde. 1905 isch s wider zu Unruehje cho, und Liberali, Sozialdemokrate und Juude si aagriffe worde. Das het drzue gfüehrt, ass e grossi Zahl vo Juude uf Amerika und Palestina usgwanderet si. Kischinau isch am 10. Novämber 1940 im ene starke Ärdbeebe däilwiis zerstört worde und im dütsch-sowjetische Chrieg, wo am 22. Juni
D Anna Aaron (* 29. Januar 1985 z Basel; bürgerlig Cécile Meyer) isch e Schwizer Singer-Songwriterin und Pianistin. S DRS-Brogramm Virus het ihri Muusig beschriibe als Folkmuusig mit ere Bandbreiti, wo vo melodisch über düster bis dramatisch gieng. D Anna Aaron isch z Ängland, in Asie und Neuseeland ufgwaggse. Si het Germanistik und Philosophii studiert und ihri musikalischi Karriere in ere Band aagfange. 2009 het si bim Lausanner Label Two Gentlemen mit ere Fründin I'll Dry Your Tears Little Murderer ufgnoh und so ihr Debüt as Solokünstlere gmacht. Im Februar 2011 isch d Single King Of The Dogs uusechoo, mit Airplay unter anderem uf Radio SRF 3. Ihr Debüt-Album isch im August uusechoo und het dr Ditel Dogs in Spirit. 2009 und 2010 isch d Anna Aaron für e Basler Pop-briis nominiert worde. 2010 het si dr Haupt-Förderbriis vo dr „RegioSoundCredits“ überchoo. 2009: I'll Dry Your Tears Little Murderer (EP) 2011: King of the Dogs (Single) 2011: Dogs in Spirit (Album) 2014: Neuro (Album) 2019: Pallas Dreams (Album) Commons: Anna Aaron – Sammlig vo Multimediadateie Anna Aaron uf MySpace Olivier Joliat: Anna Aaron: «Der Mensch braucht Mystik». (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.coopzeitung.ch Interview in
S Bluettröpfli (Zygaena filipendulae) isch e chliine tagaktive Falter und ghört zo de Widderli (Zygaenideae). S Bluettröpfli isch in Europa wiit verbraitet. S mag sunigi Magerwise, chunt aber au i Flachmoor und uf de Haide vor. S sugt vor alem a de Blüete vo Knautie (Knautia), Gaisszötteli (Centaurea), Tistle (Carduus) oder Tüüfelsabbiss (Succisa pratensis). S Bluettröpfli isch 18 mm lang und het e Spannwiiti vo 30-40 mm. S het Blaui länglichi Flügel mit sechs bluetroote Tupfe. De Körper isch blau-schwarz gringlet und het ufem Rugge e roote Tupf. Bim Bluettröpfli tuet d Raupe öberwintere. Si verpuppt sich im Juni. Puppe hanged a Stengle und Gräässhälm. De Falter schlüüfft im Juli. D Aier wered im uusgeende Juli oder afangs Augste glait. Nocheme Monet schlüffet d Raupe, wo bis zom Winteraafang fressed. Di dicki Raupe werd zwösched 20 und 25 mm lang. Si isch grüegeel und het e Doppelstraiife mit schwarze Tupfe ufem Rugge. Si isch uf de Schlössli (Lotus corniculatus) und uf d Chronwicke (Coronilla) spezialisiert. Zur Ziit sin 25 Unterarte bekannt. Z. f. altapyrenaica le Charles 1950 Z. f. arctica Schneider 1880 Z. f. balcanirosea Holik 1943 Z. f. campaniae Rebel 1901 Z. f. duponcheli Verity 1921 Z. f. filipendulae
Dr Johann Albert Bachmann (* 12. Novämber 1863 z Hüttwyyle; † 30. Jänner 1934 z Samaade, Burger vu Hüttwyyle) isch e Schwyzer Dialäktforscher, Professor fir germanischi Philologi an dr Universitet Züri, ab 1892 Redakteur un ab 1896 bis zue syym Dod Chefredakteur am Schwyzerische Idiotikon gsii. Dr Albert Bachmann isch anne 1863 as Suhn vum Thurgauer Buur Johann Ulrich Bachmann (1830–1897) un dr Maria Elisabetha geb. Haag (1828–1903) uf d Wält chuu. Är isch vu 1869 bis 1875 uf d Elementarschuel un 1875–1878 uf d Sekundarschuel z Hüttwyyle gange, bim Ortsbfaarer Schaltegger het er altsprochlige Unterricht iberchuu. Vu 1878 bis 1881 isch er uf d Kantonsschuel Frauefeld gange, wu bi ihm dur syy Dytsch- un Gschichtslehrer Johannes Meyer s Inträssi an Volk un Sproch gweckt woren isch. An dr Universitet Züri het dr Bachmann vu 1881 bis 1886 Germanischi Philologi un Verglychendi Sprochwisseschaft studiert, akademischi Lehrer vu ihm sin dr Friedrich Haag (Altbulgarisch, Russisch), dr Adolf Kaegi (Sanskrit, griechischi Grammatik, verglychendi Syntax), dr Alois von Orelli (dytschi Staats- un Rächtgschicht), dr Heinrich Schweizer-Sidler (Verglychendi indogermanischi Sprochwisseschaft), dr Ludwig Tobler (Germanischi Philologi) un dr Jakob Ulrich (Altfranzesisch) gsii. Am 9. Jänner 1886 het er promoviert bim Schweizer-Sidler un bim Tobler mit
fpd4 Dr Baldeweger Buck isch e 1.460,5 m ü. NHN hoch Buckel im Schwarzwald rund 900 m nordeschtlig vum Fälbeg. Dr blutt Rucke fallt no Weschte, Norde un Oschte gääch ab in d Däler drumrum. No Side goht er mit eme gringe Hecheverluscht in e flache, 1.452,8 m hoche Sattel iber, wu dr Baldeweger Buck mit em Fäldbeggipfel verbindet. Mit syre gringe Dominanz vu 520 m un ere Schartehechi vu nume 7,7 m gegeniber em Fälbeg wirkt dr Baldeweger Buck nit as aigeständigi Hebig, derfir as Näbegipfel vum Fälbeg. Wäge däm wird in dr Regle dr niderer aber prominenter Seebuck as zweethegschte gipfel vum Schwarzwald gnännt. Iber dr Baldeweger Buck fiert e markierte Wanderwäg vum Rinke iber d Baldeweger Hitte zum Fälbeggipfel. Topographische Karte 1:25.000 uf www.geoportal-bw.de
Der König der Löwen (Originaltitel: The Lion King) isch en Zeichetrickfilm vo Disney, wo 1994 erschine isch. Im Jahr 2011 isch e 3D-Fassig vom Film id Kinos cho. De Simba isch en Junge Loi, wo spöter emal de Platz vo sim Vater als König vo de Loie inä wird. De Simba mag chum warte und wär am liebschte jetzt scho König. Es wäri alles guet, wenn da nöd de bösi Onkel vom Simba, de Scar wär. Dä wot nämli au König si. Er versuecht, de Simba und sin Vater mit enere Lischt usem Wäg zrume. Er verzellt em Simba vom Elefantefriedhof, wo am Rand vom Königriich liet. De Simba wot das sofort gseh, obwohl er weiss, dass er nöd det ane törf. Zäme mit siner Fründin Nala schliecht er sich defo, wo grad niemer lueget. Uf em Friedhof isch es recht unheimlich. Drü Hyäne begäned ine, wo versuched di beide chline Loie zfrässe. Zum Glück chunnt de Mufasa, em Simba sin Vater, grad na rächtziitig zum die zwei z'rettä. Am Scar sin Plan isch gschiiteret, aber er het scho wieder e noi Idee. Er verspricht em Simba en Überraschig, wenn er ufem Felse i de Schlucht wartet. De Scar schlicht
D Universidät Luzärn het 2790 Studierendi im Diplom-, Bachelor- und Masterstudium und 326 im Doktoratstudium und ghört zu de chliinste Hochschuele in dr Schwiz (Stand; Herbst 2015). In gwüsse Beriich, öbbe mit ihrem Instidut für Jüdisch-Christligi Forschig, gniesst si aber doch internationals Aaseh. Sit öbbe 1600 git s z Luzärn Studiegäng für Filosofii und Theologii. Di Theologisch Fakuldät gilt as di ältischti katholisch-theologischi Lehr- und Forschigsinstituzion vo de Schwiz. Langis Zyt isch s Studium nu im Priesterseminar vom Bistum Basel bi de Hofkirche möglich gsi. 1938 isch di Theologisch Fakuldät gründet worde und hät Rümlichkaite i de Stadt bezoge. 1964 isch i de Folg vom 2. Vatikanische Konzil s Katechetisch Institut Luzärn (KIL) gründet und de Theologische Hochschuel understellt worde. De Profässer Clemens Thoma hät 1981 s Institut för Jüdisch-Christlichi Forschig (IJCF) gründet. 1993 hät me di Gäisteswüsseschaftlichi Fakuldät gründet. Sit 2001 gits näbe dr Theologische Fakuldät und dr Kultur- und Sozialwüsseschaftlige Fakuldät (früehner Gäisteswüsseschaftligi Fakuldät) au e Rächtswüsseschaftligi Fakuldät, wo hüte 1300 Studänte het und die grössti isch an dr Uni. Denn chunnt die Kultur- und Sozialwüsseschaftligi Fakuldät mit öbbe 900 und die Theologischi Fakuldät mit öbbe 250 Studänte. En Universidät isch d Hoochschuel Luzärn erst 2001 worde, wo
47.5651638888897.6012944444444Koordinate: 47° 33′ 54,6″ N, 7° 36′ 4,7″ O; CH1903: 612242 / 268286 D Mustermäss Basel (churz «muba») isch e jöhrligi Mäss-Veraastaltig in dr Schwizer Stadt Basel gsi, wo vo 1917 bis 2019 stattgfunde het. In dr Umgangssprooch het mä hüfig au em Mässgländ esoo gsäit, au wenn dört au anderi Mässe as d «muba» stattgfunde häi (z. B. d Baselworld). An dr Glasfassade vo dr Halle 2 hets e groossi Uhr, wo zum Wohrzäiche vo dr Mäss worden isch (e gliichi Uhr befindet sich am Chraftwärk Birsfälde). Sit 2003 stoht am Mässblatz dr Mässdurm, wo mä scho vo witem cha gseh und won esoo zum zwäite Wohrzäiche vo dr Mäss worden isch. D «muba» het alli drei Stöck vo dr Halle 2 iignoo und dr ersti Stock vo dr Halle 1. Jedes Joor het si über 300'000 Bsuecher aa us dr Schwiz, us Süddütschland und Frankriich aazooge und isch die grössti Publikumsmäss in dr Schwiz gsi. Uf em Mässgländ stönde rund um e Mässblatz fümf Halle, en Usstelligsflechi vo 132'000 m², e Kongrässzentrum mit 16 Kongräss- und Komferänzrüüm, e Musical Theater mit 1500 Sitzblätz und e Parkhuus mit 1600 Blätz häi. As Waremäss het d Mustermäss de Usteller d
D Baselworld isch e Mäss für d Uhre- und Schmuckindustrii, wo am wichdigste isch uf dr ganze Wält. Si findet jedes Joor im Früehlig z Basel in dr Mustermäss statt. Mä füehrt drbii d Nöjhäite in de Beriich Uhre, Schmuck, Edelstäi und verwandte Branschene. Es git Broduzänte in dr Uhre- und Schmuckbransche wo nume an dr Baselworld usstelle. Sit 2004 het d Mäss en Usstelligsflechi vo brutto 160.000 Kwadratmeter. 2008 si 106'800 Bsuecher us 100 Länder cho zum d Waare vo 2'087 Usteller us 45 Länder cho aaluege. 2'981 Schurnaliste us 70 Länder si an dr Mäss gsi. Die ersti Uhre- und Schmuckmäss goht uf s Joor 1917 zrugg, wo si e Däil vo dr Basler Mustermäss gsi isch. 1931 het d Mäss en äigene Pavillon überchoo. Im Joor 1963 isch si in e neue Pavillon, wo grad erst baut worden isch. Erst 1972 häi an dr Mäss usländischi Ussteller chönne mitmache, zerst si si us Dütschland, Frankriich, Groossbritannie und Italien choo, vo 1986 het s au ussereuropäischi Usteller gee. 1973 het d Mäss dr Name Europäische Uhren- und Schmuckmesse (EUSM) überchoo. Vo 1983 aa het si äifach BASEL 83 etc. ghäisse, vom Joor 2000 aa isch s Basel2000 usw.
De Nagelfleck (Aglia tau) isch e groosse tagaktive Falter. De Nagelfelck chunnt i ganz Europa vor, ussert im nördliche Skandinavie und im südliche Mittelmeerruum. Er lebt i Bueche- und Mischwälder. De Nagelfleck het e Spannwiiti vo 50 bis 65 mm, sini Flögel sind oraasch und hend e schwarze Soom mit je amm schwarze Fleck miteme wiisse Tupfe i de Mitti. Au de Körper isch oraasch. Wiibli sind echli gröösser und hend e brüünlichi Grundfarb. Aglia tau ♂ ♂ △ ♀ ♀ △ Aglia tau f. melaina ♂ ♂ △ ♀ ♀ △ Im Aprile schlüüfft de Nagelfleck us de Puppe. D Wiibli hocked im Underholz und locket mit em Duft d Mandli aa, wo nööch öberem Bode umeflüüget. Si nemed kai Naarig zu sich sondern lebed numeno vo de Vorrööt, wo si sich as Raupe agfresse hend. Noch de Paarig sterbed si. D Wiibli leged d Aier a Buechestämm. D Raupe schlüüffet im Mai und chresmlet denn de Stamm duruuf und fressed d Blätter. Vor de Verpuppig im Augste wered Raupe dunkelroot, chletteret uf de Bode abe und verpuppet sich i Erdlöcher, wo si öberwinteret und im April as Falter schlüüffet. D Raupe sind dick und wered 50 mm lang.