rlitschk/wikidir huggingface dataset:
De Hariobaud isch ä alamannischa Gaukini (rex) usm 4. Johrhundert gsi. Er hett zäme mit sim Brüeder Makrian am mittlere Neckar gherrscht. Im Joor 359 het de Cäsar Julian bi Mainz de Rhii öberquert und isch südwärts zoge und denn de Neckar duruf, wobi er ain Gaukönig nochem andere underworfe het. Am mittlere Neckar het er die baide Brüedere Makrian und Hariobaud bekämpft. Ammianus Marcellinus 18,2,15; 2,18. Dieter Geuenich: Geschichte der Alemannen. Kohlhammer, Stuttgart 2004 ISBN 3170182277 / ISBN 3170120956
D Joggeli-Arena isch en Iissporthalle z Baasel und s Häimstdion vo EHC Basel/KLH. D Joggeli-Arena lit in dr Brüügliger-Eebeni und isch Däil vom Joggeli-Sportzentrum, wo au s grösste Schuttstadioon in dr Schwiz, dr Joggeli-Park, und d Joggelihalle frzueghööre. D Arena lit uf em Boode vo dr Gmäind Münchestäi, befindet sich aber brad usserhalb vo dr Stadt Baasel. D Iishalle isch vom Verkeer us seer guet aagschlosse: D Dramlinie 14 vo der Baasler Verkeers-Betriib (BVB) verbindet s Areal mit dr Innestadt, d Buslinie 36 mit em Baadische Baanhoof. S Stadion het e Fassigsvermööge vo 6'600 Zueschauer. Die Kapazidäät bestoot us 4'200 Sitzbläz und 2'400 Steeblätz. D Arena cha s ganze Joor lang brucht wärde und äignet sich für die mäiste Iissportarte wie Iishockey, Iiskunstlauf, Iisdanz, Sünchroniiskunstlauf, Schortträck und Iislaufe. Nume wäärend dr zwäite Helfti vom Juni und em ganze Juli het s kä Iis in dr Halle. Usserdäm finde Konzärt, Iisrewü, Iisdiscos und kulturelli Events in dr Halle statt. Sit 1980 het mä sich z Baasel überläit, e nöiji Iishalle z baue. Dr Baasler Nazionalroot Johannes Randegger, dr ehemoolig Iishockeyspiiler Pio Parolini und dr Baasler Regierigsroot Christoph Stutz häi 1998 e brivati Grubbe gründet zum s Brojekt ändlig z verwirklige. 1999
Fähler bir Vorlage * Pflichtparameter ohni Wärt (Vorlage:Infobox Fußballklub): saison; rang Der Fuessballclub Concordia Basel isch e Fuessballveräin in dr Stadt Baasel und isch am 7. Juni 1907 gründet worde. Er wird as dr "chläi Brueder" vom FC Baasel bezäichnet, und d Lüt säägen em mäistens "Congeli". S Häimstadion vom FC Concordia isch zurzit dr Rankhoof z Baasel, vo dr Säso 2016/17 spiilt er im Joggeli Liichtathletikstadion. 1923/24 bis 1930/31 in dr oberste Liga, denn Serii A 1931/32 in dr 1. Liga 1932/33 bis 1934/35 wider in dr oberste Liga, denn d Nazionalliga 1935/36 bis 1946/47 wider in dr 1. Liga (bis 1944 isch das die 2. Spiilklass gsi, denn die dritti) 1947/48 in dr Nazionalliga B (2. Spiilklass) 1948/49 in dr 1. Liga 1950/51 in dr Nazionalliga B 1951/52 bis 1956/57 in dr 1. Liga 1957/58 bis 1958/59 in dr Nazionalliga B 1959/60 bis 1978/79 in dr 1. Liga 1979/80 bis 1981/82 in dr 2. Liga 1982/83 bis 1985/86 in dr 1. Liga 1986/87 bis 1991/92 in dr 2. Liga 1992/93 bis 1993/94 in dr 1. Liga 1994/95 2. Liga inter (4. Spiilklass) 1995/96 bis 2000/01 in dr 1. Liga (3. Spiilklass) 2001/02 bis 2002/03 in dr Nazionalliga B
Litaue isch a Land im öschtlicha Europa. Es isch a biz klenner wie Dütschland und hätt ca. 3,03 Mio Iwohner. Litaue isch eine vo de drei baltische Schtaate. Litaue grenzt im Norde an Lettland (Grenzlänge 610 km), im Oschte an Wißrussland (724 km), im Südweschte an de russische Oblast Kaliningrad (303 km) mit irer Houptschtadt Kaliningrad (Königsberg), im Süde uf me kurze Stück an Pole (110 km) und im Weste an die Ostsee (99 km). Im Nordweste bildet d Oschdtsee a natirliche Grenz. S politische Syschtem vu dr Republik isch unitar und iberwiigendt als parlamentarische Demokratii organisiirt. Litaue isch a Midtgliid vu dr UNO, dr Europäische Union (sit em März 2004), dr Eurozone, em Europarat, dr NATO (sit em März 2004) und dr G40. Die litauisch Regiirung schtreabt momendtan an zeitweilige Sitz im UN-Sicherhoitsråt a. Houptschtadt und Regiirugsgssitz isch Vilnius. Andre wichtiga Stätt sind: Kaunas, Klaipeda (Memelstadt), Panevėžys, Šiauliai, Palanga, Nidden. Litaue hot mehnerloi litauschschprochige Dialäkt; dorunter bischpilswiis Hochlitausch (aukštaičių) un Samogitsch (Niiderlitausch, Schemaitisch, Litauisch žemaičių). Commons: Litauen – Sammlig vo Multimediadateie Litauen im dütschsprochige Wikisource lithuania.lt zentrals Internetportal (englisch) Länderinformatione zue Litaue (Uuswärtigs Amt, Berlin) alles-ueber-litauen.de Informatione zue Litaue de.mfa.lt Litauischi Botschaft z Berlin Litauischs Kulturinstitut, Hüttenfeld Gyventojų skaičiuotojams
Vorbärgzone wird d Biellandschaft vor dr Randgebirg vu dr Oberrhynische Diefebeni gnännt, bsundersch vor em Schwarzwald, dr Vogese un em Pfälzerwald. Di dertige Vorbärg sin Randscholle, wu bim Absinke vum Grabebruch an dr Flanke vu dr Gebirg hange blibe sin. Uf ihne sin Schichte vum Deckgebirg erhalte, wu uf dr benochberte hechere Scholle zmaischt schoi abdrait sin. Si sin vylmol mit ere Lessschicht deckt un biete gueti Voruussetzige zum Buure. Zum Byschpel wird in dr Vorbärgzone z Bade, im Elsass un dr Pfalz intensive Obst- un Räbböu bedribe. Geologie des Oberrheinischen Tieflandes mit Vorbergzone und Kaiserstuhl (Memento vom 25. März 2007 im Internet Archive) (PDF; 1,8 MB) – Landesanstalt für Umwelt, Messungen und Naturschutz Baden-Württemberg
D Ciba AG (früener Ciba Spezialitäten Chemie AG (1996), Ciba Spezialitätenchemie AG (1996–2007); frühere Konzernmutter Ciba Holding AG) mit Sitz z Baasel isch e Schwizer Undernääme uf em Gebiet vo hochwärtige chemische Spezialidääte gsi, vor allem für industrielli Aawändige in de Beriich Automobilindustrii, Bauwääse, Bärgbau und Öl, Kosmetik, Landwirtschaft, Materialie für d Elektronikindustrii, Monomer und wasserlösligi Polymer, Babbiirindustrii, Wöschmiddel, Schmiirstoff und Wasserbehandlig. D Ciba isch uf dr ganze Wält däätig gsi. 2008 isch d Ciba vom dütsche Chemiikonzärn BASF übernoo und im April 2009 in dr BASF-Konzärn integriert worde. D Ciba AG isch uf em Määrt zerst witer under em alte Naame ufdrätte, isch denn aber im Merz 2010 uf BASF Schweiz AG dauft worde. In iirem letschte Gschäftsjoor as en äigeständige Konzärn under em Dach vo dr Ciba Holding het d Undernäämensgrubbe 2007 öbbe 13'300 Mitarbäiter in 60 Betriib in 20 Länder und 22 Forschigszentrum in zwölf Länder gha. 2007 het dr Konzärn en Umsatz vo öbbe 6,523 Milliarde Schwizer Franke in de drei Gschäftsberiich Plastic Additives, Coating Effects und Water & Paper Treatment gha. Website vo BASF Bernard Degen: Ciba. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. «Ciba AG» im Handelsregister vom Kanton Baasel-Stadt Archivlink (Memento vom 24. Jänner
Dr Rudolf Bernhard (* 26. Merz 1901 z Baasel; † 21. Oktober 1962 z Züüri) isch e Schwizer Schauspiiler gsi. Dr Bernhard het Optiker gleert. Sini erste Erfaarige im Theater het er bim Karl Valentin z Münche gmacht und bim Kabarett der Komiker z Berlin. Si ersti groossi Rolle het er 1926 am Kiechli z Baasel hspiilt. Denn si Theaterdurneä choo. Mit em Fredy Scheim het er en erfolgriichs Duo uf dr Büüni bildet. 1941 het er z Züüri si Theater ufdoo, wo s bis 1962 uf fast 7000 Vorstellige brocht het. Die bekanntiste Schwizer Künstler wie dr Emil Hegetschweiler, dr Schaggi Streuli, dr Fredy Scheim, dr Alfred Rasser, dr Leopold Biberti, dr Heinrich Gretler, dr Walter Roderer, dr Zarli Carigiet oder dr Peter W. Staub si im Bernhard ufdrätte. D Maria Schell het dört debütiert, dr Hans Moser und dr Heinz Rühmann häi Gastrolle gspiilt. Dr Bernhard het 1935 si ersti Filmrolle im Film Ohä lätz! De Bünzli wird energisch! zämme mit sim Büünipartner Fredy Scheim gspiilt. In sim zwäite Film Was isch denn i mym Harem los? het er au am Dräibuech mitgschriibe. S Drülle isch 1937 fertig gsi, aber dr Film isch bis 1983 nie e Kino
D Berbersprooche oder Berberisch (au Tamaziɣt, Neo-Tifinagh ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ) si e Zwiig vo de afroasiatische Sprooche, wo in meerere Gebiet in Nordafrika vo Berber gschwätzt wärde. Dr Sproochruum goot in dr Ost-West-Richdig vom Atlantik bis uf Egüpte, in dr Nord-Süd-Richdig vom Mittelmeer bis uf Niger. S Berberische wird vo öbbe 40 Millione Löt gschwätzt. Bis in s Middelalter iine si d Berbersprooche e Dialäktkontinuum gsi, das isch isch denn versplitteret, wo s Arabische sich het afo verbräite. Wichdigi Berbersprooche si s Tuareg, s Tarifit, s Taschelhit, s Atlas-Tamazight und s Kabylische. D Berbersprooche si äine vo de säggs Primärzwiig vo de afroasiatische Sprooche, wo in Nord- und Ostafrika und Südwestasie verbräitet si. Zu deene ghööre usser em Berberisch au die semitische, kuschitische, tschadische und omotische Sprooche und s Egüptische. Bis jetz wäiss mä nonig sicher, mit welere vo dene Sprooche s Berberische am ängste verwandt isch. D Bischbil undenooche illustriere d Beziejige vo de afroasiatische Sprooche underenander: In de mäiste Fäll wird s lokale Berberisch no as Umgangs- und Verkeerssprooch gschwätzt, vilmol näben ere überregionale Verkeerssprooch wien em Arabisch oder em Franzöösisch. Es git zwar kä standardisierti Form vom Berberische; wil aber e Hufe vo de lokale Wariante underenander liicht verständlig
S ATP-Durnier vo Basel (offiziell Swiss Indoors) isch e Dennisdurnier vo dr Kategorii ATP World Tour 500. Es findet jeedes Joor im Spootherbst z Münchestäi bi Baasel statt. Es isch dr grösst Sportaalass in dr Schwiz und s drittgrösste Halledurnier uf dr Wält. 1970 het s Durnier zum erste Mol in ere Draaglufthalle stattgfunde, wo äxtra doodrfür ufgstellt worde isch. Dr Siiger het as Briis en Armbanduur bechoo. 1975 isch d Veraastaltig in d Joggelihalle züüglet, wo denn grad fertig worde isch. 1977 isch s Durnier uf äi Chlapf populäär worde, wo dr domoolig Wältklassespiiler Björn Borg mitgmacht het. S Handelsundernääme Oettinger Davidoff Group isch sit 1994 mit dr Marke Davidoff Titelsponsor vom Durnier - mit em Titelsponsoring mit Wärbig für Dubak het mä noch 17 Joor aber ufghöört, wil das zu massive Iischränkige gfüert het, wil Dubakwärbig vilerorts iigschränkt isch. Sit 2009 ghöört s Durnier zur Kategorii ATP World Tour 500. S Briisgäld isch denn vo 850'000 uf über 1,7 Mio. Euro verdobblet worde und dr Termin het mä vom Oktober uf Aafang Novämber verschoobe. Im Mai 2012 isch bekannt gee worde, ass d ATP dr Status as ATP-500er-Durnier bis 2018 verlengeret het. S Briisgäld isch um öbbe zää
Dr Micky Maus (änglisch Mickey Mouse) isch e Zäichedrickfigur in dr Form von ere anthropomorfe Muus, wo vom Walt Disney und em Drickfilmzäichner Ub Iwerks erschaffe worde isch. Si isch uf dr ganze Wält bekannt und isch äini vo de berüemtiste Ikone. Dr Micky Maus isch die bekanntisti Figur us dr Disneywält und chunnt au as Comicfigur vor. Am Aafang isch er äigentlig nume as e Notlöösig erfunde worde und mä het en nume in Zäichedrickfilm chönne gsee, aber glii isch er zum Comicstar ufgstiige und isch au internazional zum ene groosse Erfolg worde. Am beliebtiste isch dr Micky in de spöötere 1920er- und 1930er-Joor gsi, denn si aber aber anderi Figure, wo ursprünglig nume Nääbefigure gsi si wie dr Donald Duck, wo 1934 erfunde worde isch, populäärer worde. In de 1940er-Joor si doorum nume no wenig Film mit em Micky Maus in dr Hauptrolle gmacht worde. Dr Mickey Mouse ist näben em Donald Duck, de Rugrats und de Simpsons äini vo de wenige Drickfilm- bzw. Comicfigure, wo s zum ene Stärn uf em berüemte Walk of Fame z Hollywood brocht het (bi dr Adrässe 6925 Hollywood Blvd.). Alles über Micky Maus. Vom Dreikäsehoch zum Meisterdetektiv. Egmont, Köln 2013, ISBN
Dr Donald Duck (änglisch [ˈdɑːnəld dʌk]) isch e Comic- und Zäichedrickfilm-Figur us em amerikanischen Disney-Studio. Si het d Gstalt von ere anthropomorfe Änte. Iire vollständig Naame isch Donald Fauntleroy Duck. Dr Donald Duck isch am 9. Juni 1934 im Zäichedrickfilm Die kluge kleine Henne (The Wise Little Hen) zum erste Mol erschiine. Er isch denn und in de Micky-Maus-Drickfilm vo de neggste Joor e Nääbefigur gsi, bis dass er 1937 si äigeni Räije bechoo het. Glii si no me Ducks drzuechoo, d Daisy Duck, im Donald si Fründin, und sini Nöwöö Tick, Trick und Track. Wil dr Donald am ene Fritig, eme 13. „uf d Wält cho isch“, het er braktisch immer d Rolle vom ene Bächvogel. Dr Donald isch e Choleriker mit ere Näigig zu Wuetusbrüch, het immer Gäldsorge, het kä Bruef sondern brobiert immer wider öbbis anders. Mit dr Erziejig vo sine Nöwöö, wo d Eltere von ene nüm ume Wääg si, isch er volkomme überforderet. Uwe Anton und Ronald M. Hahn: Donald Duck – Ein Leben in Entenhausen. Münche 1994, ISBN 3-910079-55-5 Marcia Blitz: Donald Duck. 50 Jahre und kein bisschen leise. Unipart, Remseck bei Stuttgart 1984, ISBN 3-8122-0144-5 Klaus Bohn: Das Erika Fuchs Buch. Disneys Übersetzerin
Küssaberg chan folgendes bedüte: Küssaberg, e Gmaind im Landchrais Waldshuet, Bade-Würtebärg, Dütschland Küssaberg (Berg), en 629 m höche Bärg z Bächterschbool, emene Ortstail vo de obe gnännte Gmaind Burg Küssabärg, au Küssaburg, en ehemolegi Gipfelburg uf em obe gnännte Bärg Küssaberg (Naturschutzgebiet), es Naturschutzgebiet underhalb vo de Küssaburg Grafen von Küssenberg, e süddütsches Adelsgschlächt mit Sitz uf de Küssaburg
TeleRegio isch dr Naame vom ene churze Versuech im Joor 1989 gsi, im Groossruum Baasel Lokalfärnsee z mache. Bis 1989 het s in dr Schwiz nume en äinzige Färnseekanaal gee, dr staatlig Färnseesänder SRG. Wie bi de Radiosänder het s au bim Färnsee en Inträssi gee, lokali Informazioone und örtligi Wärbig an d Iiwooner witerzgee. Dorum het mä noch em Versuech vom Bärnsee vo 1988 au z Baasel e Lokalfärnseeversuech gmacht. Dr Verein Basler Regionalfernsehen het drfür e Konzessioon vom Bund bechoo und vom 9. bis zum 13. Merz under em Naame TeleRegio e Versuechsbrogramm gsändet. Das isch vom Schwizer Färnsee SRG zämme mit brivaate Partner us dr Wirtschaft gstaltet worde. S Brogramm vom TeleRegio het s Gebiet vo de Kantöön Baasel-Stadt und Baasel-Landschaft, vom Schwarzbuebeland und vom Frickdaal bedroffe und isch über d Serviskanääl vo de Regionale Kabelnetz und terrestrisch über e Kanal 68 vom Färnseedurm St. Chrischona verbräitet worde. Wääred fümf Dääg isch jeede Daag vom sibni z Oobe aa e halbstündigs regionaals Noochrichdemagazin broduziert worde. Daas regionale Brogramm isch dur Sändige vo dr SRG ergänzt worde, wo sich uf d Region Baasel bezooge häi. Moderazioon: Cathy Flaviano, Dominique Löliger, Daniel Herberich, Meinrad Stöcklin Redakzioon: Klaus Kocher, Felix
D Baasler Nazzi-Zitig, kurz NZ, isch e Daageszitig gsi, wo z Baasel uusekhoo isch. Die ersti Usgoob vo dr Schweizerischen National-Zeitung isch 1842 z Baasel us Opposizioon gege s alterdümelnde Baasler Ancien Régime vo dr Restaurazioonszit und dr Regenerazioonszit erschiine. Vo 1877 het sich d Zitig nume no National-Zeitung (NZ) gnennt. 1945 het si d Meerhäit an dr Gratiszitig Baslerstab übernoo. Lang isch d NZ, wie d Baasler Noochrichde au, e bürgerligi Zitig gsi, bis si am Aafang vo de 1960er Joor sich vo de Radikale (dr hütige FDP.Die Liberalen) loosgsäit het. Mä het vo denn aa e gsellschaftskritisch-linggsliberale Trend in dr Zitig chönne usmache. Daas het sich bsundrigs dütlig bi dr Brichterstattig über e Zürcher Globuskrawall zäigt: Im Geegesatz zu fast allen andere Schwizer Daageszitige het d NZ brobiert, d Juugendunrueje objektiv daarzstelle und het d Knüppeliisetz vo dr Bolizei, wo d Zürcher Behörde befoole häi, ufs Scherfste kritisiert und het um Verständnis für die rebellierendi Juugend gworbe. D Eräigniss vo 1968 häi nit nume d Sicht vo de Ardikel in dr NZ brägt, sondern au s politische Bewusstsii von e baar Redakter. D Demokratisierig, wo in dere Zit diskutiert worde isch, het zun ere Nöistrukturierig vo dr Redakzioon
Dr Konrad zer Sunne isch e Baasler Achtburger, Oberstzumftmäister und Bürgermäister im 14. Joorhundert gsi. Dr Konrad zer Sunne wird zum erste Mol 1355 erwäänt. Er isch dr Soon vom Werner Furnach und sinere Frau Agnes gsi. Dr Konrad het d Agnes Zibol ghürootet, d Dochder vom Jakob Zibol und Schwöster vom Burkhard Zibol. Er het e Bueb gha, dr Hug zer Sunnen, wo spööter dreimol Oberstzumftmäister worde isch. Vo 1362 aa isch dr Konrad as Verdräter vo de Achtburger im Root vo Baasel gsässe. 1373 und 1396 isch er zum Oberstzumftmäister gweelt worde. Wil e hufe Baasler Aadligi im Sämpacherchrieg 1386 umchoo si, isch dr zer Sunne im Joor druf zum Bürgermäister gweelt worde, wo äigetlig us em Ridderstand hätt sötte choo. D Stadt Baasel het en mee as äimol as Gesandte zu Verhandlige gschiggt, u. a. wo d Stadt vor dr Schlacht bi Sämpach brobiert het, zwüsche de Habsburger und de Äidgenosse z vermiddle, und 1387-88 an Versammlige vom Schwööbische Stedtbund. Dr Konrad zer Sunne isch zwüsche 1396 und 1398 z Baasel gstorbe. Stefan Hess: Zer Sunnen, Konrad. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz.
Dr Eduard Friedrich Maximilian Eyth, wia-nr mit-em volla Nama ghoißa hot (* 6. Mai 1836 z Kircha, † 25. Auguscht 1906 z Ulm), ischt a deitscher Inschineer, Schriftsteller ond Zoichner gwäa. Dr Max Eyth kommt am 6. Mai 1836 z Kircha ondr dr Teck uff d Welt. Sei Vadder isch dr Eduard Eyth (1809–1884), a Lehrer fir d Fecher Grichisch ond Gschicht ama evangelisch-theologischa Seminar, ond sei Mueder d Julie Eyth geborene Capoll (1816–1904). 1841 ziagt dui Familie om ens oschtfränkische Schöntal, weil deet dr alde Eyth a Stell als Ephorus (Lehrer an-ra hehera pädagogischa Eirichdong) am evangelischa Seminar kriagt hot. Dr sell geit neaba seira theologischa Tädichkeit au hischdorische ond litradurgeschichtliche Werk raus, ibrsetzt griichische Klassiker ens Deitsche ond vorfasst Gedicht. Au em Mäxle sei Mueder ischt schriststellerisch tädich. Sei Schuelzeit vorbrengt der Bua en Heilbronn. Do drnoch macht’r en dera Stadt a Lehr bei dr Mascheenafabrik Hahn & Göbel. Vo 1852 bis 1856 studiirt dr Eyth Mascheenabau an dr Technischa Hochschuel Stuegert. En dera Zeit ischt’r Mitgliid en dr studendischa Vorbendong Corps Stauffia. Seine erschde Berufserfahronga sammlet’r en dr Dampfmascheena-Fabrik Gotthilf Kuhn em Stuegerter Stadtdoil Berg. Trotz seim Abschluss als Akademiker mueß’r zerscht a Schlosser-Lehr macha, bevor’r als
Dr Werner Schaler († 18. Merz 1409) isch vo 1382 bis 1392 Bischof vo Baasel vo avignonesischer Obödiänz gsi. Dr Werner isch dr Soon vom Ridder Rudolf Schaler gsi, eme bischöflige Ministeriale und Schulthäiss. Mä wäiss ass er 1351 Domherr und 1368 Archidiakon z Baasel gsi isch. 1382 het en e Minderhäit vom Domkapitel zum Bischof vo Baasel gweelt und am 21. Novämber het dr avignonesisch Bapst Clemens VII. die Waal bestäätigt. D Meerhäit vom Domkapitel het im Novämber dr Bropst vo Saint-Ursanne, dr Imer vo Ramstäi gweelt, und im Merz 1383 isch er vom römische Bapst Urban VI. bestäätigt worde. Wil dr Wolfhard vo Eerefels 1378 vo Urban VI. zum Koadjutor und 1381 zum Bischof vo Baasel ernennt worde isch, het s denn gliichzitig drei Bischöf vo Baasel gee. Dr Wolfhard het sich im Bistum nit chönne duuresetze und het d Understützig vom König verloore. Er isch denn gegen e Entschäädigung 1385 zrugdräte. Dr Imer het 1381 dt Stroossburger Bischof Friedrich vo Blankehäim zum Koadjutor ernennt und isch denn zrugdräte. Dr Werner het sich zerst dank dr Understützig vom Leopold III. in de habsburgische Gebiet chönne duuresetze. Wo aber im Leopold si Noochfolger, dr Albrächt III., iin het lo
Dr Hans Ludmann vo Rotbärg († 1423) isch e Baasler Politiker im früeje 15. Joorhundert gsi. Dr Hans Ludmann vo Rotbärg isch vor 1390 as Soon vom Ritter Henmann vo Rotbärg, Rootsherr und Bürgermäister vo Baasel uf d Wält choo. Er het d Ursula vo Andlau, d Witwe vom Henmann vo Efringe, ghürootet. Iiri Dochder Sophie isch d Frau vom Burkhard Zibol worde und het dr Stadt dr Schalerhoof am Rhiisprung verkauft für d Uniwersidäät, wo 1460 gründet worde isch. Im Ludmann si Brueder und äine vo sine Söön si au Baasler Bürgermäister worde und en andere Soon, dr Arnold, isch Bischof worde und het dr Bischofshoof baut. Vo 1403 aa isch er Bürgermäister vo Baasel gsi. Dr Rotbärg het zur Clike vom Oberstzumftmäister Peter zum Ange († 1409) ghöört. Zämme mit em Henmann Fröwler vo Eerefels († zwüsche 1413 und 1417) het er immer mee Macht in sine Händ konzentriert. Wo dr Ange 1409 gstorbe isch, häi Opposizionelli us de Zümft under em Zumftmäister zum Schlüssel, em Henman Buchpart, e Rewolte organisiert. Das isch ene glunge und 1410 si dr Rotbärg und dr Eerefels us dr Stadt verbannt worde, wil er e gwaltdäätige Autokrat gsi sig und sich über
Dr Hans Imer vo Gilgebärg (* vor 1469; † 25. Juni 1533 z Ensishäim) isch e Ritter, Bürgermäister vo Baasel, Landvogt und kaiserlige Root in Vorderööstriich gsi. Dr Hans Imer vo Gilgebärg isch e Soon vom Hans Bärnhard vo Gilgebärg gsi. Wo si Vater vor Neuss gstorbe isch, het er 1474 s Schloss Gilgebärg bi Soledurn gerbt. Dr Gilgebärg het wie si Vater s Wabbe vo de Freihere vo Ramstäi gfüert, zwäi krüzti Liliestängel (= Ilge). 1485 het er s Bürgerrächt z Soledurn bechoo und het d Herrschaft Gilgebärg 1489 an d Stadt verchauft. Er isch e Vogt und kaiserlige Root z Ensishäim gsi und isch 1494 Achtburger vo Baasel worde. Dört isch er as Verdräter vo dr Ridderschaft im Root gsässe. Gliichzitig isch er as Drizääner Ghäime Staatsroot gsi. 1496 und 1498 isch dr Gilgebärg Bürgermäister vo Baasel worde. Er het ängi Beziejige zum Kaiser Maximilian ghaa. Wääred em Schwoobechrieg isch er mee as äimol as Gsandte vo dr Stadt zum Kaiser gschiggt worde. Under em Decknaame Pfäfferhans het dr Gilgebärg in Brief em Kaiser Informazioone us em innere Füerigszirkel vo de Äidgenosse verroote. Im Oktober 1499 het men en zwunge wäge sinere proööstriichische Haltig as Bürgermäister zruggzdrätte. Dr
D Véréna Keller (* 1952 z Basel) isch e Schwizer Sozialarbeiteri und Dekanin vo dr Haute Ecole de Travail Social et de la Santé (EESP) in Lausanne. Si chont us Basel, het sit irem erschte Diplom a de Schuel für Soziali Arbet, Gwatt/Bern 1975 z Gänf gwont und dört zwanzig Joor lang as Sozialarbeiteri gschafft. Si het denn an dr Uni studiert und het afo im Bildigsbreich schaffe und sich in dr Forschig z engagiere. Hüt isch si Professorin a dr EESP und Vizepresidäntin vo der Vereinigung AvenirSocial Suisse. Ires Buech Manuel Critique de Travail Social vo 2016 befasst sech kritisch mit dr Organisation vo der Sozialarbet, mit irne Metode und Ziel. Was si susch gschribe het (Uswahl): Mit em Jean-Pierre Tabin: La Charge héroïque: missions, organisations et modes d'évaluation de la charge de travail dans l'aide sociale en Suisse romande. 2002. Mit Zeichnige vom Denis Pessin. Volltext (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.eesp.ch ISBN 9782882840332 Aider et contrôler: les controverses du travail social. 2005. ISBN 9782882840455 Travail social. In : Nouvelles questions féministes, 2013, vol. 32 n°2 Es Kapitel in: Soziale Arbeit zwischen Widerstand und Innovation, Lozärn 2014. ISBN 978-2-88224-097-2 (Inhalt) Literatur vu un
Dr Ludwig Kilchmann (* öbbe 1450 villicht z Baasel, † 1518 z Baasel isch e Baasler Gschäftsmaa und Politiker gsi. D Kilchmanns si im 15. Joorhundert e Schulthäissegschlächt z Mellinge gsi. In dr Middi vom 15. Joorhundert si e Däil von ene uf Baasel gange. Z Mellinge isch d Familie um 1500 usgstorbe. Dr Ludwig Kilchmann isch as Soon vom Beckermäister und Rootsherr Conrad Kilchmann uf d Wält choo. Er het d Elisabeth Zscheckebürlin († 1499), d Dochder vom Rootsherr und Ooberstzumftmäister Hans Zscheckebürlin ghürootet. Dr spööter Oberstzumftmäister Hans Kilchmann, wo no vor 1470 uf d Wält choo isch, isch woorschinlig si Soon gsi. Spööter häi d Kilchmanns non e Dochder gha, d Margreth. Dr Oberstzumftmäister und Baasler Bürgermäister Peter Offeburg isch mit em Kilchmann sinere Schwöster in zwäiter Ee verhürootet gsi. Dr Ludwig Kilchmann isch in zwäi Zümft zümftig gsi. 1476 isch er Chriegsroot vom Baasler Ufkomme gsi, wo as Däil vo dr Niidere Veräinigung bi dr Schlacht bi Murte an dr Site vo de Äidgenosse gege d Burgunder kämpft het. Vo 1491 bis 1499 und wider vo 1502 bis 1518 isch er Rootsher vo dr Hooche Stuube gsi. 1500 isch er für e Joor Drizääner (Ghäime Staatsroot) und