rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Dr John Hall Stephens (* 22. Nowamber 1847 ìm Shelby County, Texas; † 18. Nowamber 1924 z’ Monrovia, Kàlifornia) ìsch a àmerikànischer Rachtsànwàlt un Politiker gsìì. Vu 1897 bis 1917 hàt’r dr Bundesschtààt Texas ìm Represantàntahüüs vu da Verainigta Schtààta vertratta. Dr John Stephens ìsch ànna 1847 ìm Shelby County ìm Oschta vum Texas uff d’ Walt kumma. Ar ìsch ìn d’ äffentliga Schüala vu Mansfield gànga, so wia ìns Mansfield College ìm Tarrant County. Ar hàt drnooh Racht àn dr Cumberland-Üniwärsiteet z’ Lebanon ìm Tennessee gschtudiart, un ìsch ànna 1872 àls Rachtsànwàlt züaglooh worra. Àls Ànwàlt hàt’r àb 1873 z’ Montague ìm Texas gschàfft, un z’ Vernon àb 1889. Gliichzittlig hàt’r siina politischa Kàrriar ààgfànga, àls Mìtglìed vu dr Demokràtischa Pàrtäi. Vu 1889 bis 1893 ìsch’r Mìtglìed ìm Senàt vum Texas gsìì. Àn da Kongrasswàhla vu 1896 ìsch dr Stephens ìm 13. Wàhlbezirk vum Texas ìns àmerikànischa Represantàntahüüs z’ Washington, D.C. gwählt worra, wu-n-’r àb’m 4. März 1897 àls Noohfolger vum Jeremiah V. Cockrell gsìì-n-ìsch. Ar ìsch niinamol wìedergwählt worra un ìsch àlso bis àm 3. März 1917 ìm Kongrass blìewa. Àb 1911 ìsch’r Vorsìtzender vum Ìndiànerüssschuss gsìì. Wu-n-’r Kongrassàbgoordneter gsìì-n-ìsch, ìsch dr Schpànisch-Àmerikànischa Kriag vu 1898 gsìì. Ìm
Lukjaniwka (ukràinisch Лук’янівка; ehamààlig uff Rüssisch Лукьяновка) ìsch a Dorf (selo) ìm Rajon Browary ìn dr Oblast Kiew ìm Norda vu dr Ukràina. S’ hàt 678 Iiwoohner (Schtànd: 2020). S’ Dorf Łukianow wìrd uff ìm Beauplan siinera „schpeziälla un üssfiahrliga Kàrta vu dr Ukràina“ vum Joohr 1650 ärwäähnt, so wia-n-uff schpeetera-n-Ukrunda. Àm And vum 17. Joohrhundert ìsch s’ Dorf Tail vum Bsìtz vum Owerscht Rodion Dmitraschko gsìì. Wahrem Holodomor, em Hungersnoot vu 1932–1933, sìnn 387 Iiwoohner vu Lukjaniwka gschtoorwa. Ìm Rüssisch-Ukràinischa Kriag ìsch dr ukràinischa Unteroffiziar Bondar Wiktor Mykolajowytsch (1991–2015), wo vu Lukjaniwka gschtàmmt hàt, ìm Donbass ums Laawa kumma. Ìm Rààhma vum Ìwwerfàll uff d’ Ukràina ànna 2022 hann d’ rüssischa Schtraitkräfta s’ Dorf Lukjaniwka äroowert. Àm 24. März 2022 ìsch ìm Dorf a Pànzergfacht gsìì. Doo hàt d’ ukràinischa Heer s’ Dorf z’ruckgnumma. Fàscht àlla Iiwoohner hann gflechta ghàà, un äbb säcks Hiiser sìnn zärschteert worra. Àm 25. März hàt a rüssischer Pànzer àbsìchtligerwiis d’ Hìmmelfàhrtskìrìch vu Lukjaniwka zärschteert. Noh-n-em Zänsüs vu dr Ukràinischa Soziàlischta Sowjetrepüblik vu 1989 sìnn z’ Lukjaniwka 498 Iiwoohner gsìì —295 Fràuija un 203 Manner. Biim Zänsüs vu 2001 sìnn 849 Iiwoohner gsìì. Doo hann 99,29 Prozant vu da Iiwoohner ukràninisch àls äärschta Müatterschprooch
Dr Reinhard Tristan Eugen Heydrich (* 7. Merz 1904 z Halle (Saale); † 4. Juni 1942 z Prag) isch e dütsche SS-Oobergrubbefüerer und General vo dr Bolizei gsi. Wääred dr Zit vom Nazionaalsozialismus isch er Läiter vom Riichssicherhäitshauptamt (RSHA) und dr Stellverdräter vom Riichsbrotektor z Bööme und Määre gsi. In deene Posizioone isch er verantwortlig für e Hufe Chriegsverbräche und Verbräche gege d Menschlikäit gsi. 1941 het er vom Hermann Göring dr Ufdraag überchoo, d „Ändlöösig vo dr Juudefroog“ duurezfüere und isch äine vo dr Hauptorganisatoore vom Holocaust gsi. In dere Funkzioon het er am 20. Januar 1942 z Berlin die Wannseekomferänz gläitet, wo d Vernichdig vo de Juude, wo im dütsche Machtberiich gläbt häi, koordiniert worde isch. Dr Heydrich isch am 27. Mai 1942 z Prag bim ene Aaschlaag dur tschechoslowakischi Widerstandskämpfer schwer verletzt worde und acht Daag spööter gstorbe. S NS-Reschiim het sich gräächt mit de Massaker vo Lidice und vo Ležáky. Biographien über Reinhard Heydrich: Shlomo Aronson: Reinhard Heydrich und die Frühgeschichte von Gestapo und SD. DVA, Stuttgart 1971, wieder 1984, ISBN 3-421-01569-4 (Dissertation FU Berlin, Philosophische Fakultät, 1966, 339 Seiten). Jaroslav Čvančara: Heydrich. Gallery, Prag 2004, ISBN 80-86010-87-2 (großformatiger Bildband in tschechischer Sprache). Mario R. Dederichs:
Dr Hermann Wilhelm Göring (* 12. Januar 1893 z Roosehäim; † 15. Oktober 1946 z Nürmbärg) isch e füerende dütsche nazionaalsozialistische Politiker und Chriegsverbrächer gsi. Vom Mai 1935 aa isch er dr Ooberbefäälshaaber vo dr Luftwaffe gsi. Vo 1936/1937 aa het er d Füerig vo dr dütsche Wirtschaft und vom Riichswirtschaftsministerium übernoo. Dr Göring isch im Erste Wältchrieg as Jagdflieger bekannt worde und het dr Orde Pour le Mérite überchoo. Er het am Hitlerbutsch (Novämber 1923 z Münche) mitgmacht und isch maassgääblig bim Ufstiig vo dr NSDAP gsi. Im August 1932 isch er zum Riichsdaagsbresidänt gweelt worde. Am Daag vo dr Machtergriffig het en dr Adolf Hitler zum Riichsminister ooni Bortfolio ernennt, zum Riichskommissar für e Luftvercheer und zum Riichskommissar für s pröissische Inneministerium. Am 11. April 1933 isch dr Göring au Ministerbresidänt vo Pröisse worde. In de bäide letschte Posizioone isch dr Göring maassgääblig an dr Gliichschaltig und dr Verfolgig vo dr Opposizioon gsi, und het das üsserst brutaal gmacht. Er isch für d Gründig vo dr Gestapo verantwortlig gsi und für d Iirichdig vo de erste Konzentrazioonslaager ab 1933. Vom Oktober 1936 aa isch er dr Beufdragti für e Vierjooresblaan gsi und het d Ufrüstig o dr Weermacht
Dr Hitlerbutsch (au Hitler-Ludendorff-Butsch, Bürgerbröi-Butsch, Marsch uf d Fäldherehalle und Bierchäller-Butsch gnennt) isch e gschiterete Butschversuech vo dr NSDAP under em Adolf Hitler und em Erich Ludendorff gsi, wo am 8. und 9. Novämber 1923 stattgfunde het. D Butschiste häi Hilf us dr rächtskonserwative bayrische Landesregierig und Verwaltig erwartet und häi eso noch em Vorbild vom Mussolini d Riichsregierig in Berlin welle stürze. S Ziil vom Umsturzversuech isch s gsii, die parlamentarischi Demokratii abzschaffe und e nazionalsozialistischi Diktatur ufzstelle. Dr Hitler und dr Göring häi e Versammlig vo Nazionaliste im Bürgerbröichäller für sich in Beschlaag gnoo. Dr Hitler het verkündet, ass die „nazionaali Revoluzioon“ usbroche sig. Dr Ministerbresidänt Franz Matt het sich uf Räägensburg zruggzooge und de regierigsdröije Chreft befoole, uf die Ufständische z schiesse. Dr Riichsbresidänt Ebert het e milidäärische Usnaamzuestand erkläärt. Am 9. häi d Butschiste mit iirem Marsch aagfange. D Bolizei het uf d Nazi gschosse und die si gflüchdet. D NSDAP isch im ganze Dütsche Riich verbote worde. Im Früelig 1924 isch dr Hitler vor Gricht cho und zu fümf Joor Festigshaft verurdäilt worde. Scho nüün Möönet spööter isch er Ändi 1924 „wäge gueter Füerig“ vorzitig entloo worde. Kwellesammlige Karl Dietrich Bracher (Hrsg.): Das Krisenjahr 1923:
Lidice (tschechisch [lɪɟɪtsɛ], dütsch Liditz) isch e Gmäind im Okres Kladno in Tschechie. Si lit fümf Kilometer östlig vo Kladno und 20 km westlig vo Prag in dr Middelböömische Regioon. Wääred em Zwäite Wältchrieg häi z Lidice 1942 d Sicherhäitsbehörde vo dr nazionalsozialistische Bsatzigsmacht fast alli männlige Iiwooner ermordet und s Dorf zerstöört. Das isch as Däil vo de Raacheaktioone noch em Aaschlaag uf e Reinhard Heydrich 1942 bassiert. Noch em Chrieg isch Lidice 300 Meter vom alte Ort äwägg nöi ufbaut worde. Am Blatz vom früejere Lidice befinde sich hüte e Gedänkstatt und e Museum. Normdate: GND: 4035639-5 | LCCN: n83302348 | VIAF: 158320141
As Wissi Armee (russisch Белая армия; im Original: Бѣлая армія), au Wissi Garde (russisch Белая гвардия), bezäichnet mä d Drubbe vo dr russische Wisse Beweegig, wo im Russische Bürgerchrieg (1918–1922) gege die Rooti Armee kämpft het, Die Wissi Armee isch us dr antibolschewikische Freiwilligenarmee entstande. Die Wisse, wo dr politisch Arm vo dr Wisse Armee gsi si, häi sich uf seer underschidligi Chreft vo dr russische Gsellschaft gstützt, wo alli iiri äignige Vorstellige über d Methode, d Richdig und d Ziil vom Kampf gege Sowjetrussland gha häi. Eso si weder die Wissi Beweegig no die Wissi Armee je en veräinti politischi bzw. milidäärischi Chraft gsi, sondern si immer nume en eender luggi Veräinigung vo verschidnige Grubbierigen bliibe, und s äinzige wo sä veräint het, isch gsi, ass si alli gege d Bolschewiki gsi si. Si häi immer wider mit intärne Allianze, wo vo de Mächt vo dr Entente und andere siigriiche Staate im Erste Wältchrieg understützt worde si, brobiert, d Bolschewike z besiige, am beste ooni Partner, zum eso iiri spezifische Vorstellige über d Noochchriegsornig umzsetze. Vor allem häi si kä Brogramm gha, wo politischi und soziali Reforme vorgsee hätt, was vom ene groosse Däil vo dr russische Bevölkerig gwünscht
Pearl Harbor [ˌpɝːlˈhɑːɹbɚ] isch e natürlige Haafe und s Hauptkwardier vo dr Pazifikflotte vo dr United States Navy uf dr Insle Oʻahu, Hawaii, USA. Uf dr ganze Wält isch dr Haafe dur en Aagriff vo dr japanische Flotte am 17. Dezämber 1941 uf die amerikanisch Pazifikflotte bekannt worde, ooni dass vorhär dr Chrieg erkläärt worde weer. Wäge däm si d USA in dr Zwäit Wältchrieg iidrätte. Dr Stützpunkt vo Pearl Harbor isch e National Historic Landmark.
D Mandschurei (chin. 滿洲 / 满洲, Mǎnzhōu „Land vo de Mandschus“) isch e historischi Landschaft, wo hüte in dr Volksrepublik China, Russland und zu chliine Däil in dr Mongolei lit. Zu iir ghööre d Browinze Heilongjiang, Jilin und Liaoning (chin. 東三省 / 東北三省 / 东三省 / 东北三省, Dōng Sān Shěng / Dōngběi Sān Shěng „Drei Browinze vom Oste/Nordoste“), historisch au Hulun Buir, Hinggan, Tongliao und Chifeng in dr Innere Mongolei. Dr Regioon säit mä au Nordostchina (東北 / 东北, Dōngběi, churz für: 東北地區 / 东北地区, Dōngběi Dìqū „Nordostchinesischi Regioon“). S Gebiet vo dr hütige Mandschurei in dr Volksrepublik China het im Nordoste Gränze mit Heilong Jiang (Amur) und Ussuri, im Norde mit Heilong Jiang und em Groosse Hinggan-Gebirg, im Südweste isch die Chinesischi Muure und im Südoste dr Yalu Jiang. Im Norde und Oste vo dr Mandschurei isch Russland (Sibirie), im Weste d Mongolei und im Süde Nordkorea. Changchun (長春 / 长春) Dalian (大連 / 大连) Fushun (撫順 / 抚顺) Harbin (哈爾濱 / 哈尔滨) Jilin (吉林) Qiqihar (齊齊哈爾 / 齐齐哈尔) Shenyang, früener: Mukden (瀋陽 / 沈阳) Hēilóng Jiāng, russisch: Amur (黑龍江 / 黑龙江) Songhua Jiang (松花江) Die Dransmandschurischi Iisebaan, e Zwiig vo dr Dranssibirische Iisebaan got dur d Mandschurei. Uf
Die Kommunistischi Bardei vo dr Sowjetunion (KPdSU, kyrillisch Коммунистическая партия Советского Союза (КПСС)) isch e kommunistschi Bardei in Sowjetrussland und dr Sowjetunion gsi. Iire Naame isch 1918 noch dr Oktoberrevoluzioon z Russland vo Sozialdemokratischi Arbäiterbardei vo Russland (Bolschewiki) (SDAPR (B)) in Kommunistischi Bardei vo Russland (Bolschewiki) (KPR (B)) gänderet worde. 1925 het si dr Naame Kommunistischi Allunions-Bardei (Bolschewiki) (WKP(B)) überchoo und 1952 Kommunistischi Bardei vo dr Sowjetunion. Noch em abverheite Augustbutsch z Moskau 1991, wo dr Zerfall vo dr Sowjetunion füürebrocht het, isch d KPdSU uf em Gebiet vo dr RSFSR dur s Dekret vom russischen Bresidänt vom 6. Novämber 1991 verbote worde. Dr Füerer vo dr Bardei vo 1912 bis 1924 isch dr Wladimir Iljitsch Lenin gsi. 1922 het dr Josef Stalin dr nöi Boste vom Generalsekretär vo dr Bardei übernoo, und däm noch em Dood vom Lenin 1924 immer mee diktatorischi Macht verschafft. Wo d Ära Stalin 1953 ume gsi isch, het sich in de bardeiintärne Machtkämpf dr Nikita Chruschtschow as Erste Bardeisekretär duregsetzt. 1964 isch dr Chruschtschow gstürzt und dr Leonid Breschnew si Noochfolger worde, vo 1966 wider as Generalsekretär. Vo 1977 aa het dr Breschnew au no as Staatsoberhaupt vo dr Sowjetunion fungiert. Noch em Dood
D’ Hìmmelfàhrtskìrìch (ukràinisch Свято-Вознесенська церква, àui Храм Вознесіння Христового) ìsch a histoorischa Holzkìrìch z’ Lukjaniwka ìm ukràinischa Rajon Browary gsìì, wo-n-ìm März 2022 zärschteert worra-n-ìsch. Sa hàt züa dr Eparchii Boryspil vu dr Ukràinisch-Orthodoxa Kìrìch ìm Moskàuier Patriarchat gheert. D’ Hìmmelfàhrtskìrìch z’ Lukjaniwka ìsch ànna 1870 bàuia worra. Sa ìsch geega-n-ìwwer ìhra Vorgangerkìrìch, dr Chrìschti-Geburts-Kìrìch (Ukrainisch церква Різдва Христового) vu 1758 gschtànda, wälla kurz noh dr Färtigschtällung àbbàuia worra-n-ìsch. Ìn dr Zitt vu dr Sowjetunion ìsch d’ Kìrìch ànna 1930 gschlossa worra. Ìn dr Zitt vu dr diitscha Besàztung ìm Zwaita Waltkriag àb 1941 ìsch sa wìeder gäffnet worra, un ìsch düürhàft uffa blìewa noh dr Ruckäroowerung dur d’ Sowjetunion. Ums Joohr 2009 hàt ma d’ Üüssafàssàda vum Gebäi näi gschtrìecha. Wahrend dr Schlàcht um Kiew ànna 2022 ìsch d’ Kìrìch z’äärscht schwar bschadigt worra. Biim Àbzug vu da rüssischa Truppa àm Morga vum 25. März 2022 hàt a rüssischer Pànzer àbsìchtligerwiis mìt viar Schìss d’ Kìrìch ìn Brànd gsätzt, so dàss sa vollschtandig zärschteert worra-n-ìsch. D’ orthodoxa Dorfkìrìch gìlt àls a typisch Bàuiwark vu dr ukràinischa Holzbàuikunscht. Sa ìsch àwwer kää gschìtzt Dankmol gsìì. Ahnelt hàt sa dr Michaeliskìrìch vu 1866 z’ Mala Staryzja ìm nochberliga Rajon Boryspil —wo
Dr Russisch Bürgerchrieg (russisch Гражданская война в России/Graschdanskaja wojna w Rossii) isch e Kampf zwüsche de kommunistische Bolschewiki (de „Roote“ beziejigswiis dr Roten Armee, wo vom Leo Trotzki gründet worde isch) uf dr äinte Site und ere heterogene Grubbe us Konserwative, Demokrate, gmäässigte Sozialiste, Nazionaliste und dr Wissen Armee uf dr andere Site. Bäidi Site häi au gege d Anarchiste vo dr Machnowtschina und die Grüeni Armee kämpft. Wenn dr Chrieg usbroche isch, isch e Stritpunggt under Historiker; äntwäder isch s d Oktoberrevoluzioon im Novämber 1917 oder aber dr Früelig 1918. Dr Chrieg isch vilmol brutal bsundrigs au gege d Zivilbevölkerig und vor allem d Juude gsi; öbbe 8 bis 10 Millione Mensche häi iir Lääbe verloore. Dass d Entente und d Middelmächt sich im Komflikt iigmischt häi, het en lenger und brutaaler gmacht. Sowjetrussland het dur iin d Herschaft über e grosse Däil vo dr Flechi vom früenere Russische Riich gwunne, und anderi Staate näbe Poole, wo schon sit 1918 unabhängig gsi isch und au Belarus und s westlige Gebiet vo dr hütige Ukraine umfasst het, si au die baltische Staate, Finnland und die Tuwinischi Volksrepublik unabhängig worde. Dr Lauf vom Chrieg isch mee as äinisch dur usländischi Intervenzioone
Die Russischi Sozialistischi Föderativi Sowjetrepublik (RSFSR; russisch Российская Социалистическая Федеративная Советская Республика, ab 1936/37 Российская Советская Федеративная Социалистическая Республика - Rossijskaja Sowetskaja Federatiwnaja Sozialistitscheskaja Respublika) isch die eltisti und grössti Unionsrepublik vo dr Sowjetunion (UdSSR) mit dr gröösste Bevölkerig gsi. Si isch churz noch dr Oktoberrevoluzioon am 7. Novämber 1917 gründet worde und het zu de Gründermitgliider vo dr Sowjetunion ghöört, wo sich Ändi 1922 konstituiert het. Noch dr Uflöösig vo dr UdSSR im Dezämber 1991 isch si vo dere unabhängig worde, het witer alli iiri völkerrächtlige Rächt und Pflichte woorgnoo und 1992 iire Naame zu Russischi Föderazioon gänderet. Gränze sit 1922: Mit dr Gründig vo dr Sowjetunion Ändi 1922 si groossi Däil vo Sowjetrussland zu äigeständige Unionsrepublike worde Gränze sit 1924: Bufferstaate zwüschen em Japanische Kaiserriich und Sowjetrussland si drzuechoo Gränze sit 1936: D Verfassig vo 1936 (Stalin-Verfassig) Gränze sit 1940: Finnischi Gebiet, wo im Winterchrieg 1939/40 erooberet worde si Gränze sit 1954: d Krim isch an die Ukrainischi SSR abgee worde Victor Dönninghaus: Minderheiten in Bedrängnis. Sowjetische Politik gegenüber Deutschen, Polen und anderen Diaspora-Nationalitäten 1917–1938 (= Schriften des Bundesinstituts für Kultur und Geschichte der Deutschen im Östlichen Europa; 35). Oldenbourg, Münche 2009, ISBN 978-3-486-58872-9. Roland Götz, Uwe Halbach:
Die Föderativi Ungarischi Sozialistischi Röötrepublik (ungarisch Magyarországi Szocialista Szövetséges Tanácsköztársaság), mäistens churz as Ungarischi Röötrepublik (ungarisch Magyarországi Tanácsköztársaság), isch am 21. Merz 1919 usgrüeft worde und het bis zum 1. August vo däm Joor bestande. E wichdigi Rolle bi iirer Gründig het dr Schurnalist und Zitigsuusegäber Béla Kun (1886–1938) gspiilt. Er isch au zur füerende Person innerhalb vo dr ungarische Röötregierig ufgstiige. Noch dr Machtübernaam vo de Bolschewiki in Russland im Zuug vo dr Oktoberrevoluzioon 1917 isch Ungarn s zwäite Land uf dr Wält gsi, wo e Süstem vo Rööt het chönne installiert wärde. Am 25. Juni 1919 isch d Diktatuur vom Proletariat verkündet worde, und druf si Banke, d Groossindustrii, Mietshüüser und Betriib mit mee as 20 Aagstellte verstaatligt worde. Grundbsitz über 100 Joch isch entäignet und in landwirtschaftlige Brodukzioonsgnosseschafte organisiert worde. Öbbe 590 Persone si im Raame vom sogenannte „Roote Terror“ vo Revoluzioonsdribunaal, aber au vo Bardeimilize wie die berüchtigte „Lenin-Buebe“ (ungarisch: Lenin-fiúk) hiigrichtet worde. Die Ungarischi Röötrepublik isch zämmebroche, wo rumänischi Drubbe im Ungarisch-Rumänische Chrieg d Hauptstadt Budapest bsetzt häi. D Republik isch vom Köönigriich Ungarn under em Riichsverwääser Miklós Horthy abglööst worde. Ehemooligi Funkzionäär, Aahänger und Sümpathisante vom Röötsüsteem, aber au e Hufe Lüt, wo mit
D Internazionaale isch s Kampflied vo dr sozialistische Arbäiterbeweegig, wo uf dr Wält am witiste verbräitet isch. D Arbäiterbeweegig isch ideologisch – noch em marxistische Motto „Proletarier vo alle Länder, veräinigt öich!“ – em proletarische Internazionalismus verpflichtet. Dr ursprünglig französisch Teggst us em Joor 1871 stammt vom Eugène Pottier, eme Dichder und aktive Mitgliid vo dr Bariiser Kommune, em revoluzionääre Bariiser Stadtroot wääred em Dütsch-Franzöösische Chrieg, wo sich spontaan bildet het. D Melodii vom Lied het 1888 dr Belgier Pierre Degeyter komponiert. Walter Mossmann, Peter Schleuning (Hrsg.): Alte und neue politische Lieder. Entstehung und Gebrauch, Texte und Noten Rowohlt, Reinbek bei Hamburg, Rowohlt 1978, ISBN 3-499-17159-7. Originaltext der Internationale von Eugène Pottier im dütschsprochige Wikisource Die Internationale (Rudolf Lavant) im dütschsprochige Wikisource Commons: Die Internationale – Sammlig vo Multimediadateie Debout, les damnés – L’internationale Liedblatt (Note, Originalteggst, Übersetzig) Normdate: GND: 1171741677 | VIAF: 176595943
Under Alemanischem Haidetum isch d Religioo vo de Alemane z verstoo, bevor si christianisiert worde sind. Nu ganz wenig hend die römische Autore vo de alemanische Religioo gwüsst. De Cassius Dio schriibt über de römischi Kaiser Antonius: «Um de Verstand brocht und irr gmacht henden Zaubersprüch vode Find. Denn e paar Alemane, wo devo ghört hend, hend bhoptet, as si gwüssi Zaubermitteli brucht hebid, um sin Verstand z verwire.» De Historiker Ammianus Marcellinus, wo usfüerli öber d Alemane gschribe het, maint, as im Johr 354 d Alemane drum um Fride bete hend, wel möglicherwis Prieschter oder Vorzaiche vonere Schlacht abgrote hebid. De Agathias het aber scho recht vill gwüsst. Er beschribt de Gotechrieg z Italie, wo die baide alemanische Herzög Butilin und Leuthari (553/4) tüchtig mitgmischlet hend. Öber d Alemane schribt er: «Si hend e paar aigni Sitte und Brüüch. Wa die öffetliche Sache und d Verwaltig agoot, so machets wie d Franke. Aber bezüglich vode Gotthait, do hends ganz anderi Aasichte. Si verehret nämli gwüssi Bömm, Wele vode Flüss, Hügel und Schluchte. Und a dene tüends Ross, Rinder und jeglichi anderi Tier opfere, so wieses halt hailigi Pflicht isch. Und da machets indems dene Tier d Chöpf abhauet. Aber
De Orthanes, o Orthannes (altgriech. Ὀρθάν(ν)ης, Orthán(n)ēs m. „de Uufgrichteti“) isch e phallische Gott, wo i de Antiiki ud de Insle Imbros und uf de Habinsle Attika vereert woren isch. Nochem Photios isch er e Soo vom Hermes und vonnere Nymphe. Uf de Halbinsle Attika und z Athen het de Orthannes kai Bidüttig ghaa. Woll aber isch er i de attische Komöödie vorchoo. So hett de Euboulos e Komöödie mitem Titel Orthanes gschrebe. Us de Bruchstüggli, wo fo dere erhalte sind, chamer aber nünt öber de Gott schlüüsse. De Komöödieschriiber Platon hett i sinnere Komöödie Phaon gschrebe, innere aidüttig obszööne Wiis, as em Orthannes drai Metze Böle gopfered werid; De Geograaf Strabon het no gmaint, as di attische Götter Orthanes, Tychon und Konisalos em Priapos gliiche tüend. Uf de nordägäische Insle Imbros, wo abem 5. Joorhundert v.Chr. en atheenischi Kleruchii gsii isch, hett de Orthannes nebet de Groosse Götter und em Hermes zo de wichtigste Gotthaite ghört. En Inschrift usem 2 Joorhundet v.Chr. isch zo Eere vom Kalliades gstiftet wore, emene Priester vom Orthannes. I dere Inschrift wered o Opfer und e Prozession för de Orthannes gnennt. De Gott werd recht hüüffig uf imbrische Münze abbildet. D Vordersitte zaigt de
Teuthrone (altgriechisch: Τευθρώνη) isch en antiiki Stadt gsii, wo em Lakonische Golf glegen isch, i de Bucht vo Kolokýthia. Ursprünglich e Periökestadt vo Sparta isches 195 v. Chr. frai wore und den Mitgliid vom Bund vo de Eleutherolakone gsii. Oberhalb vo Teuthrone i de Berge isch d Stadt Pyrrhichos glege. Noch de Saag sölls vom Athener Teuthras ggründet wore sii. Vo dem isch nume de Name bikannt. Teuthrone isch bim hüttige Kotrona (Κότρωνας), vermuetli uf de Halbinsle Skopá, glege, wo früenner en Insle gsii isch. I de Muure vo de mittelalterliche Festig uf Skopá sind anitiki Staiblögg und Inschrifte iibaut wore. Di spärliche antiike Fünd stamed us de hellenistische Zitt und us de röömische Chaiserzitt. Zo de Fünd ghört en Altoor mit ere Inschrift. Er cha nöd gnau datiert were, uf de rechte Sitte isch e Hund, uf de lingge e Gaiss abbildet, uf de Hindersitte Faggle. Usem 3. oder 2. Joorhundert v. Chr. stammt e Marmorrelief, wone e Frau miteme Hund zaigt. Si hebt di linggi Hand uf d Brust. Die Frau dörst d Artemis Issoria darstelle, wo nochem Pausanias z Teuthrone vereert woren isch. D Artemis Issoria hett o i de Stadt Sparta e Tempel ghaa, wo ufem
Hauezollre-Semmerenga isch di schwebisch, kadolisch blibe Linie vu dr Hauzollre, eme alte dytsche Hochadelgschlächt, un glychzytig dr Name vu dr Land, wu si driber gherrscht ghaa hän, dr Grofschaft Hauezollre-Semmerenga, wu 1623 zum Firschtedum Hauezollre-Semmerenga ghobe woren isch un wu s bis 1849 gee het. Hite fiere d Familiemitglider dr Name ohni dr Zuesatz „Sigmaringen“. En andere, hite uusgstorbe Familiezwyg vu dr schwebische Hauezollre het bis anne 1849 s Firschtedum Hauezollre-Hächenga regiert. Hauezollre-Semmerenga isch syter anne 1634 us dr beede vun enander drännt glägene Landesdail Semmerenga un Hoegerloch bstande, 1802 isch no d Herrschaft Glatt am oberen Necker derzuechuu, wu vorhär em Chloschter Muri ghert het, 1806, näbe andere Biet, s Biet um Rengenga, Salmedenga un Melechena as Exklave, wu vorhär zue dr Herrschaft Drochtelfenga ghert het, mit ere Gsamtflechi vu 906 km². Drännt gsii sin di drei Biet vum Firschtedum Hauezollre-Hächenga. Au zum Firschtedum hän di achte Exklave Dala, Diergarta, Igelswies, Dautäbronn, Mihlhausa, Langenenslenga, Bäredal un Achberg-Esseratsweiler ghert. Nochberländer sin im Nordoschte Wittebärg un im Sidweschte Bade gsii. Dr nordweschtli Landesdail, s Biet um Hoegerloch, wu zytwys as Hauezollre-Hoegerloch sälbschtändig gsii isch, lyt in dr Hauptsach uf ere Schichtstaplfe vum Muschelchalch, wu dr Schwebische Alb vorglageret isch Des Biet