rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Chambave (frankoprov. Tsambava / Tsamboa, töitschu Tschambuvu) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie. Chambave ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Mont-Cervin. Chambave lyt im Augschtdal uf dr linke Syte vu dr Dora Baltea. Zue dr Gmai ghere d Wyyler Arlier, Cesséyaz, Champlan, Chandianaz, Clapey, Croux, Fosses, Goillaz, Grenellaz, Guichet, Jovençanaz, Meyaz, Margnier, Montcharey, Ollières, Parléaz, Perret, Pilliolet, Plantaz, Poyaz, Praz, Promassaz, Protorgnet, Ronchère, Septumian, Tercy, Thuy, Valléry, Verthuy. Nochbergmaine sin Champdepraz, Fénis, Pontey, Saint-Denis un Verrayes Dr Grinder vum Huus Savoye, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoye gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig Umberto II. abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz wore. Im Faschismus under em Benito Mussolini isch di franzesisch Sproch verbote wore un s het e starki Italienisierigsbolitik gee. Vu 1939 bis 1945 het Chambave dr italienisiert Name Ciambave drait. Noch em Zweede Wältchrieg het s Augschtdal anne 1948
Funken chan folgendes bedüte: s Uussände vo Funkwälle, lueg under Funktechnik Funken (Zeitschrift), e sozialistischi Zytschrift während de Adenauer-Zyt Funkenfeuer, en Füürbruuch Funkenkammer, en Tailidetektor Funkenprobe, e Wärchstoffprüefig Funkensonntag, de Tag, wo de Funke oder s Funkefüür aazünt werd Funken isch de Familiename vo folgende Persone: Michael Funken (Politiker) (1922–2006), dütsche Politiker (CDU) Michael Funken (Publizist) (* 1963), dütsche Publizist, Philosoph und Redakteur Hermann Funken (1891–19??), dütsche Politiker (NSDAP) Lueg au: Funke (Begriffsklärig)
Chamois (frankoprov. Tsamoé) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie. Chamois ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Mont-Cervin. Chamois lyt im Valtournenche, eme Sytedal vum Augschtdal. Zue dr Gmai ghere d Wyyler Corgnolaz (capoluogo), Crépin, Caillaz, La Ville, Lieusel, Suisse. Nochbergmaine sin Antey-Saint-André, Ayas, La Magdeleine un Valtournenche, Dr Grinder vum Huus Savoye, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoye gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig Umberto II. abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz wore. Im Faschismus under em Benito Mussolini isch di franzesisch Sproch verbote wore un s het e starki Italienisierigsbolitik gee. Vu 1939 bis 1945 het Chamois dr italienisiert Name Camoscio drait. Noch em Zweede Wältchrieg het s Augschtdal anne 1948 e autonome Sonderstatus griegt. Dr Burgermaischter vu Chamois isch dr Remo Ducly. Dr frankoprovenzalisch Dialäkt vu Chamois ghert zum Valdostanisch (Valdôtèn). Anne 2001 het d Fondation Émile Chanoux in
Champdepraz (frankoprov. Tsandéprà) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie. Champdepraz ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Evançon. Champdepraz lyt im Vallone di Champdepraz, eme Sytedal vum Augschtdal. Zue dr Gmai ghere d Wyyler Barbustel, Blanchet, Bodeun, Capiron, Chef-lieu, Chantonet, Covarey, Crestaz, Cugnon, Dialley, Fabrique, Fussy, Gettaz-des-Allemands, Hérin, La Veulla, Le Sale, Losson, Viéring. Nochbergmaine sin Chambave, Champorcher, Châtillon, Fénis, Issogne, Montjovet, Pontey un Verrès Dr Grinder vum Huus Savoye, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoye gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig Umberto II. abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz wore. Im Faschismus under em Benito Mussolini isch di franzesisch Sproch verbote wore un s het e starki Italienisierigsbolitik gee. Vu 1939 bis 1945 het Champdepraz dr italienisiert Name Campodiprati drait. Noch em Zweede Wältchrieg het s Augschtdal anne 1948 e autonome Sonderstatus griegt. Dr Burgermaischter vu Champdepraz isch dr Luigi Berger.
Champorcher (frankoprov. Tsampourtséi) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie. Champorcher ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Mont-Rose. Champorcher lyt im Valle di Champorcher, eme Sytedal vum Augschtdal. Zue dr Gmai ghere d Wyyler Arbussey, Boussiney, Byron, Chardonney, Château, Collin, Coudreyt, Dogier, Dublanc, Garavet, Gontier, Grand-Mont-Blanc, Grand- Rosier, L’Ecreux, Loré, Mellier, Moulin, Outre l’éve, Parié, Perrier, Perruchon, Petit-Mont-Blanc, Petit-Rosier, Ronchas, Salleret, Sen-du-Gail, Vagly, Verana, Vignat, Vigneroisa. Nochbergmaine sin Champdepraz, Cogne, Fénis, Issogne, Pontboset, Valprato Soana (TO) un Vico Canavese (TO) Dr Grinder vum Huus Savoye, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoye gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig Umberto II. abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz wore. Im Faschismus under em Benito Mussolini isch di franzesisch Sproch verbote wore un s het e starki Italienisierigsbolitik gee. Vu 1939 bis 1945 het Champorcher dr italienisiert Name Campo Laris drait. Noch em Zweede Wältchrieg het
Charvensod (frankoprov. Tsaensoù / Tsarvensoù) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie. Charvensod ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Mont-Emilius. Charvensod lyt im Augschtdal uf dr rächte Syte vu dr Dora Baltea. Zue dr Gmai ghere d Wyyler Félinaz, Plan-Félinaz, Pont-Suaz, Ampaillan, Péroulaz, La Giradaz, Roulaz, Saint-Pantaléon. Nochbergmaine sin Aosta, Brissogne, Cogne, Gressan un Pollein Dr Grinder vum Huus Savoye, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoye gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig Umberto II. abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz wore. Im Faschismus under em Benito Mussolini isch di franzesisch Sproch verbote wore un s het e starki Italienisierigsbolitik gee. Vu 1939 bis 1945 het Charvensod dr italienisiert Name Carvenso drait. Noch em Zweede Wältchrieg het s Augschtdal anne 1948 e autonome Sonderstatus griegt. Dr Burgermaischter vu Charvensod isch dr Ennio Subet. Dr frankoprovenzalisch Dialäkt vu Charvensod ghert zum Valdostanisch (Valdôtèn). Anne
Châtillon (frankoprov. Tsatéyón, töitschu Géschtullju) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie. Châtillon ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Mont-Cervin. Châtillon lyt im am Aafang vum Valtournenche, dert, wu dr Fluss Marmore in d Dora Baltea fließt. Zue dr Gmai ghere d Wyyler Albard, Bellecombe, Breil-de-Barrel (ou Petit-Breil), Breil, Bourg, Brusoncles, Brusoncles-des-Gard (ou Dessus), Brusoncles-des-Janin (ou Dessous), Barme-des-Antesans, Cret-de-Breil, Grange-de-Barme, Chameran, Champlong, Fours, Ventoux, Garin, Sez-de-Val, La Fournaise, Conoz, La Verdettaz, Murate, Isseuries, Perrianaz, Chardin, Promiod, Boëttes, Francou, Arsine, Brenvey, Chancellier, Revard, Bioure, Salère, Varé, Chenez, Pointé, Etavé, Chésalet, Toniquet, Assert, Fressoney, Nissod, Travod, Domianaz, Closel, La Tour, Verlex, La Sounère, Barmusse, Crétadonaz, Cret-Blanc, Chavod, Merlin, Tour de Grange, Sarmasse, Barmafol, Plantin, Perolles, Soleil, Bretton, St-Valentin, Sellotaz, Govergnou, Cillod, Panorama, Remela, Neran, Larianaz, Glereyaz, La Marca, Crétaz, Cloîtres, Plan Pissin, Tornafol, Saint-Clair, Piou, Cérouic, Étrop, Pragarin, Salé, Les Îles, Les Pérolles, Taxard, Ussel, Château d'Ussel, Biolasse, Perry, Mont Ross, Toule. Nochbergmaine sin Antey-Saint-André, Ayas, Champdepraz, La Magdeleine, Montjovet, Pontey, Saint-Denis, Saint-Vincent un Torgnon Dr Grinder vum Huus Savoye, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s
Cogne isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie. Cogne ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Grand-Paradis. Cogne lyt im Val di Cogne i, eme Sytedal vum Augschtdal. Zue dr Gmai ghere d Wyyler Boutillères, Champlong, Crétaz, Épinel, Gimillan, Lillaz, Valnontey, Moline, Montroz, Veulla, Villaggio Cogne. Nochbergmaine sin Aymavilles, Brissogne, Champorcher, Charvensod, Fénis, Gressan, Locana (TO), Noasca (TO), Ronco Canavese (TO), Saint-Marcel, Valprato Soana (TO) un Valsavarenche Dr Grinder vum Huus Savoye, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoye gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig Umberto II. abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz wore. Im Faschismus under em Benito Mussolini isch di franzesisch Sproch verbote wore un s het e starki Italienisierigsbolitik gee. Vu 1939 bis 1945 het Cogne dr italienisiert Name Cogno' drait. Noch em Zweede Wältchrieg het s Augschtdal anne 1948 e autonome Sonderstatus griegt. Dr Burgermaischter vu Cogne isch dr Franco
Courmayeur (im frankoprovenzalische Dialäkt Creméyeui oder Corméyaou) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie. Courmayeur ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Valdigne-Mont-Blanc. S Dorf Courmayeur lyt 10 Kilometer sideschtlig vum Mont Blanc, im Valdigne, em obere Dail vum Augschtdal. Zue dr Gmai ghere d Wyyler Dolonne (Dolénna), Entrelevie (Éntrelvie), Entrèves (Éntréve), La Palud (La Palù), Larzey (Lo Lazèi), La Saxe (La Saha), La Villette (La Veletta), Villair Dessous (Lo Velé-Dézó), Villair Dessus (Lo Velé-Damón). Nochbergmaine sin Bourg-Saint-Maurice (FR-73), Chamonix-Mont-Blanc (FR-74), La Salle, La Thuile, Les Contamines-Montjoie (FR-74), Morgex, Orsières (CH-VS), Pré-Saint-Didier, Saint-Gervais-les-Bains (FR-74) un Saint-Rhémy-en-Bosses Dr Grinder vum Huus Savoyen, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoyen gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz wore. Im Faschismus isch di franzesisch Sproch verbote wore un s het e starki Italienisierigsbolitik gee. Vu 1939 bis 1945 het Courmayeur dr italienisiert
Donnas isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie. Donnas ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Mont-Rose. Donnas lyt im Augschtdal uf dr linke Syte vu dr Dora Baltea. Zue dr Gmai ghere d Wyyler Albard, Artade, Balmasse, Barat, Barme, Berriou, Beuby, Bodonne, Bondon, Bonze, Chanton, Chelevrinne, Chenail, Cignas, Clapey, Coudrette, Fabrique, Fioley, Glaires, Grand-Vert, I Pian, La Balmaz, La Cervaz, Lillaz, Lius, Mamy, Montat, Montey, La Moya, Novesse, Outrefer, Paians, Painfey, Pampéry, Perroz, Peyron, Place, Planet, Piole, Pomerou, Porcelette, Pramotton, Praposaz, Prelle, Reisen, Ronc, Rondevaccaz, Rossignod, Rovarey. Nochbergmaine sin Arnad, Bard, Carema (TO), Hône, Perloz, Pont-Saint-Martin, Pontboset, Quincinetto (TO), Trausella (TO) un Traversella (TO) Dr Grinder vum Huus Savoyen, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoyen gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz wore. Im Faschismus isch di franzesisch Sproch verbote wore un s het e starki Italienisierigsbolitik
Doues (frankoprov. Doue) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie. Doues ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Grand-Combin. Doues lyt im am Yygang vum Valpelline, eme Sytedal vum Valle del Gran San Bernardo. Zue dr Gmai ghere d Wyyler Aillan, Bovier, Champ-Mort, Champsavinal, Chanet, Châtellair, Chez-Croux, Condemine, Coudrey, Coudrey Dessus, Crêtes, Dialley, Haut-Prabas, Javiod, La Bioulaz, La Cerise, La Chenal, La Cleyvaz, La Coud, La Crétaz, La Perrouaz, Lusey, Meylan, Orbaney, Planavilla, Plan d'Aillan, Plataz, Ploutre, Posseil, Prabas, Torrent. Nochbergmaine sin Allein, Étroubles, Gignod, Ollomont, Roisan un Valpelline Dr Grinder vum Huus Savoyen, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoyen gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz wore. Im Faschismus isch di franzesisch Sproch verbote wore un s het e starki Italienisierigsbolitik gee. Vu 1939 bis 1945 het Doues dr italienisiert Name Dovia di Aosta drait. Noch em
Emarèse (frankoprov. Maréiza) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie. Émarèse ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Mont-Cervin. Émarèse lyt im Augschtdal uf dr linke Syte vu dr Dora Baltea. Zue dr Gmai ghere d Wyyler La Saléraz, Émarèse, Érésaz, Ravet, Chassan, Settarme, Sommarèse, Longeon. Nochbergmaine sin Brusson, Challand-Saint-Anselme, Challand-Saint-Victor, Montjovet un Saint-Vincent Dr Grinder vum Huus Savoyen, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoyen gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz wore. Im Faschismus isch di franzesisch Sproch verbote wore un s het e starki Italienisierigsbolitik gee. Vu 1939 bis 1945 het Émarèse dr italienisiert Name Emarese drait. Noch em Zweede Wältchrieg het s Augschtdal anne 1948 e autonome Sonderstatus griegt. D Burgermaischteri vu Émarèse isch d Lucina Grivon. Dr frankoprovenzalisch Dialäkt vu Émarèse ghert zum Valdostanisch (Valdôtèn). Anne 2001 het d Fondation Émile Chanoux in Zämmenarbet
Etroubles (frankoprov. Étrobble) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie. Étroubles ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Grand-Combin. Étroubles lyt im Valle del Gran San Bernardo, eme Sytedal vum Augschtdal. Zue dr Gmai ghere d Wyyler Bezet, Chez-les-Blancs, Cerisey, Échevennoz, Éternod, La Collère, Lavanche, Pallais, Prailles, Vachéry, Véyaz. Nochbergmaine sin Allein, Bourg-Saint-Pierre (CH-VS), Doues, Gignod, Ollomont un Saint-Oyen Dr Grinder vum Huus Savoyen, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoyen gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz wore. Im Faschismus isch di franzesisch Sproch verbote wore un s het e starki Italienisierigsbolitik gee. Vu 1939 bis 1945 het Étroubles dr italienisiert Name Etroble drait. Noch em Zweede Wältchrieg het s Augschtdal anne 1948 e autonome Sonderstatus griegt. Dr Burgermaischter vu Étroubles isch dr Massimo Tamone. Dr frankoprovenzalisch Dialäkt vu Étroubles ghert zum Valdostanisch (Valdôtèn). Anne 2001 het d
Fénis (frankoprov. Fin-ic) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie. Fénis ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Mont-Emilius. Fénis lyt im Augschtdal uf dr rächte Syte vu dr Dora Baltea. Zue dr Gmai ghere d Wyyler Baraveyes, Barche, Chenoz, Chez Croiset, Chez Sapin, Cors, Fagnan, Les Crêtes, Misérègne, Perron, Pléod, Pommier, Tillier. Nochbergmaine sin Chambave, Champdepraz, Champorcher, Cogne, Nus un Saint-Marcel, Verrayes Dr Grinder vum Huus Savoyen, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoyen gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz wore. Im Faschismus isch di franzesisch Sproch verbote wore un s het e starki Italienisierigsbolitik gee. Vu 1939 bis 1945 het Fénis dr italienisiert Name Fontanamora drait. Noch em Zweede Wältchrieg het s Augschtdal anne 1948 e autonome Sonderstatus griegt. Dr Burgermaischter vu Fénis isch dr Giusto Perron. Dr frankoprovenzalisch Dialäkt vu Fénis ghert zum Valdostanisch (Valdôtèn).
E Nominalfraase (Abchürzig NP) oder Nominalgrubbe isch e Fraase, das häisst e Grubbe vo Wörter, wo zämmeghööre, und wo dr Kärn oder Chopf von ere e Nomen, das häisst e Substantiv, oder e Stellverdräter vom ene Substantiv, e Pronomen, isch. Im Satz „Dr alti Baum isch vom Blitz droffe worde.“ isch „dr alti Baum“ son e Nominalfraase. Ass d Wörter zämmeghööre, cha mä dra gsee, dass si grammatisch überiistimme (Kongruenz). In ere Nominalfraase chönne Wörter und Fraase vorchoo, wo s Substantiv begläite, wie Ardikel, Adjektiv, anderi Nominalfraase, Breposizionalfraase oder Setz. Im ene Satz wie „Dr Baum isch hooch“ mit dr Nominalfraase „dr Baum“, wo us eme Ardikel und em Kärn „Baum“ bestoot, chönne an dere Stell au anderi Konstrukzioone stoo, wie „dr alti Baum“, „dr Baum vo dr Erkenntnis“, „dr Baum uf em Fäld“ oder „dr Baum, wo umgheit isch“; und immer het mä e grammatisch richdige Satz. Mänggisch feelt s Substantiv in ere Nominalfraase wie zum Bischbil in: „dä uf em Fäld“ und däm säit mä denn en Ellipse.
Fontainemore (frankoprov. Fountramora, töitschu Pischu) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie. Fontainemore ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Mont-Rose. Fontainemore lyt im Augschtdal, in dr Nechi vum Yygang zum Lystal. Zue dr Gmai ghere d Wyyler Barme, Borney, Chuchal, Clapasson, Coré, Espaz, Farettaz, Niana, Pian Pervero, Pillaz, Planaz, Plan Coumarial, Versaz. Nochbergmaine sin Andorno Micca (BI), Biella (BI), Issime, Lillianes, Pollone (BI) un Sagliano Micca (BI) Dr Grinder vum Huus Savoyen, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoyen gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz wore. Im Faschismus isch di franzesisch Sproch verbote wore un s het e starki Italienisierigsbolitik gee. Vu 1939 bis 1945 het Fontainemore dr italienisiert Name Fenisso drait. Noch em Zweede Wältchrieg het s Augschtdal anne 1948 e autonome Sonderstatus griegt. Dr Burgermaischter vu Fontainemore isch dr Speranza Girod. Dr frankoprovenzalisch Dialäkt vu
Gignod (frankoprov. Dzignoù / Dzegnoù / Jignó) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie. Gignod ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Grand-Combin. Gignod lyt im Valle del Gran San Bernardo, eme Sytedal vum Augschtdal. Zue dr Gmai ghere d Wyyler Arliod, Arsanières, Buthier-Gorrey, Buthier-Verney, Caravex, Chambavaz, Champex, Champlong, Champlorençal, Champorcher, Chatellair, Chef-lieu, Chez Courtil, Chez Henry, Chez Percher, Chez Roncoz, Chez Roux, Chez Sentin, Clémencey, Colière, Cré, Crou, Faverge, Fiou, Gorrey, La Bédégaz, La Cau, La Chériéty, La Clusaz, La Condéminaz, La Forge, La Minchettaz, La Ressaz, Le Château, Les Côtes, Lexert, Maisonnettes, Meylan, Montjoux, Moré, Moulin, Petit-Quart, Perre-Besse, Plan-Château, Plan-Meylan, Planet-Côte, Planet-Plan, Rovin, Roysod, Savin, Seycinod, Tercinod, Valcartey, Variney, Véclos, Véfan. Nochbergmaine sin Allein, Aosta, Doues, Étroubles, Roisan, Saint-Oyen, Saint-Pierre, Saint-Rhémy-en-Bosses un Sarre Dr Grinder vum Huus Savoyen, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoyen gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch
Gressan (frankoprov. Grésàn / Gréssàn) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie. Gressan ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Mont-Emilius. Gressan lyt im Augschtdal uf dr rächte Syte vu dr Dora Baltea. Zue dr Gmai ghere d Wyyler La Bagne, Barral, Barrier, Bénaz, Bonella, Borettaz, Bovet, La Cerise, Chamen, Champlan, Chanté, Chérémoz, Chez le Rû, Ciel-bleu, Clair, Clérod, La Cort, Crétaz, La Cure de Chevrot, Eaux-froides, Échandail, Étrepiou, Favret, Les Fleurs, La Fontaine, Gerdaz, La Giradaz, Gorret, Grand-Cerise, Impérial, Jacquin, Letey, Leysettaz, La Magdeleine, Moline, Naudin, La Palud, Pâquier, Perriail, Pila, Pilet, La Piscine, Plattaz, Plein Soleil, Rémaz, La Roche, Ronc, Surpillod, Taxel (chef-lieu), Tour de Ville, Vignettaz, Vilvoir, Viseran. Nochbergmaine sin Aosta, Aymavilles, Charvensod, Cogne, Jovençan un Sarre Dr Grinder vum Huus Savoyen, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoyen gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz
Hône (frankoprov. Vión-a, töitschu Ounu) isch e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie. Hône ghert zue dr Gmainschaft Unité de communes Mont-Rose. Hône lyt im am Yygang vum Vallée de Champorcher. Zue dr Gmai ghere d Wyyler Champcorcher, Charvaz, Biel, Courtil, Gorbelou, Priod, Valleilles, Barge, Roncs, Pourcil, Folliasse, Vermy. Nochbergmaine sin Arnad, Bard, Donnas un Pontboset Dr Grinder vum Huus Savoyen, dr Humbert I mit dr wysse Händ, het anne 1025 s Augschtdal as Leeche griegt. Mid Uusnahme vun e baar Johr (1691, 1704–1706, 1798–1814 zue Frankrych) het s Augschtdal derno zem Huus Savoyen gheert bis anne 1946, d. h. bis dr letscht italienisch Chenig abdankt ghaa het. Wu s italienisch Chenigrych anne 1861 grindet woren isch, isch s Augschtdal zue dr Provinz Turin chuu. Anne 1927 isch s derno ne aigestädnigi Provinz wore. Im Faschismus isch di franzesisch Sproch verbote wore un s het e starki Italienisierigsbolitik gee. Vu 1939 bis 1945 het Hône dr italienisiert Name Ono drait. Noch em Zweede Wältchrieg het s Augschtdal anne 1948 e autonome Sonderstatus griegt. Dr Burgermaischter vu Hône isch dr Luigi Bertschy. Dr frankoprovenzalisch Dialäkt vu Hône ghert zum Valdostanisch (Valdôtèn). Anne 2001 het d Fondation Émile Chanoux in