rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Val Müstair isch e Gmaind i dr Region Engiadina Bassa/Val Müstair vom Bünderland. D Gmaind liit im schwiizerische Deil vom Münschterdaal, wo vom Ofepass bis uf Müstair abe goot. Undedra isch d Gmaind Taufers im Vinschgau. Im Schwiizer Deil vom Daal ligge d Dörfer Fuldera, Lü, Müstair, Santa Maria, Tschierv und Valchava. Weschtlech vom Ofepass und vom Piz Daint isch au no d Alp Buffalora mit dr Alp Jufplaun e Deil vo dr Gmaind Val Müstair. Ufem Bärghang vom Munt Buffalora sind no hüt Spuure vom alte Bärgbou z gsee. Usem Gebiet vo Jufplaun chunt dr Murtarölbach uf Buffalora abe und usem Bärgmassyv vom Piz Tavrü en andere Sytebach, und zäme bilde si denn de Ofebach, wo im Nazionalpark in Spöl mündet. Dur s Daal ab flüsst dr Rambach, wo uf Romanisch Rom heisst. Dä chunt bi Glurns id Etsch. D Strooss s Taal z’durabb isch e Abschnidd vo dr Schwiizer Hauptstross 28. Uf der Südsyte vom Rambachdaal isch au ufem Gebiet vo Val Müstair s höch glägene, schmale Bärgdaal Val Mora, wo s Wasser nid zum Rambach, sondern zum Livignosee und zum Spöl abe flüsst. Döss Radond heisst dr Übergang vom Val Mora zum aschlüssende Daal Val Vau, won
S Museum Burghalde isch es Museum i dr Stadt Länzbrg im Aargau. Under em Schloss Länzbrg stoot s schööne alte Huus, wo dr Name «Burghalde» het. Do drin isch ane 1985 s neue Stadtmuseum ygrichtet worde, wo s alte Museum abglöst het. Das isch vo 1937 bis 1971 im Alte Landgricht gsi. S Museum het Uusstellige über d Gschicht und psunders über d Wirtschaft vo Länzbrg. Ane 2010 isch s Archyv vo dr Hero is Museum cho. Sid 2009 isch d Burghalde au zueständig für d Kunstsammlig vo dr Stadt. Bedütendi Abtäilige sind d Uusstellig über d Urgschicht vom Seedaal und en Sammlig vo oschteuropäische Ikoone, wo dr Urs Peter Haemmerli em Museum gschänkt het. S Museum wird vo 2017 bis 2018 nach emene neue Konzäpt umbout. Im Joor 2018 macht d Burghalde zsäme mid dr Ortsbürgergmeind Länzbrg und dr Gmeind Otmisinge es Verastaltigsprogramm zur Erinnerig a d Mundartdichtere Sophie Haemmerli-Marti. D Sammlig vom Museum ghört dr Stiftig Museum Burghalde. Alfred Huber: Das Museum Burghalde in Lenzburg Aargau. In: Vorzeit. Zeitschrift für Vor- und Frühgeschichte, Volksforschung und Heimatkunde, 1988. Heiner Halder: Eine Zukunft für unsere Vergangenheit – 25 Jahre Museum Burghalde Lenzburg. In: Lenzburger Neujahrsblätter, 2011, S. 105–116. Commons: Burghalde
Dr Frank Wedekind (* 24. Juli 1864 as Benjamin Franklin Wedekind z Hannover; † 9. März 1918 z Münche) isch e düütsche Schriftsteller, Theaterautor und Schauspiiler gsi. Dr Frank Wedekind isch dr Soon vom Arzt Friedrich Wilhelm Wedekind und vo dr Sängere Emilie Kammerer gsi. Er het drü Brüeder und zwöi Schöschtere gha: dr Armin (geb. 1863), dr William (geb. 1866), d Erika (geb. 1868), dr Donald (geb. 1871) und d Emilie (geb. 1876). Sid 1872 het d Familie uf em Schloss Länzbrg gwoont, wo dr Vatter gchauft gha het. 1879 bis 1884 isch dr Frank Wedekind a d Kantonsschuel uf Aarau, won er d Sophie Haemmerli-Marti het lehre gchönne. Derno het er z Losann und z Münche studiert und denn bi dr Maggi und a anderne Stelle gschaffet. Vo 1900 aa het er vor allem z Münche gläbt und isch as Journalischt, Schriftsteller, Schauspiiler und Gabaretischt tätig gsi. Dr Nochlass vom Wedekind isch deils im Literaturarchyv z Münche und deils i dr Aargauer Kantonsbiblioteek. Kinder und Narren, Drama Frühlings Erwachen, Drama, 1891 Der Liebestrank, Drama, 1891 Erdgeist, Drama, 1895 Die Fürstin Russalka Der Kammersänger, Drama Der Marquis von Keith, Drama Der Tantenmörder So ist das Leben, Drama Die Büchse
D Erika Wedekind (* 13. November 1868 z Hannover; † 10. Oktober 1944 z Züri) isch e düütschi Operesängeri gsi. Si het mit irere Familie, wo au dr Brueder Frank Wedekind dezue ghört het, uf em Schloss Länzbrg im Aargau d Jugendzyt erläbt und het zäme mit dr Sophie Haemmerli-Marti d Kantonsschuel z Aarau bsuecht. Nach der Usbildig zur Sängeri het si sid 1894 a dr Opere vo Dresde gsunge, so au bi dr Uruffüerig vo dr Opere Hänsel und Gretel vom Engelbert Humperdinck. Si isch z Prag, z Moskau, z Sankt Petersburg, z Budapest, z Stockholm, z Paris und z London uufträtte. Ludwig Eisenberg: Großes biographisches Lexikon der Deutschen Bühne im XIX. Jahrhundert. Leipzig 1903, S. 1097 f. Commons: Erika Wedekind – Sammlig vo Multimediadateie Normdate: GND: 117204307 | LCCN: no2001075015 | VIAF: 74623516
Vallon isch de Name oder Namesteil vo däne Ort: Vallon FR, e Gmeind im Kanton Friburg, Schwiz Vallon/Béthusy, en Stadtteil vo de Stadt Lausanne, Kanton Waadt Vallon-en-Sully, e Gmeind im Département Allier, Region Auvergne-Rhône-Alpes, Frankriich Vallon-Pont-d’Arc, e Gmeind im Département Ardèche, Region Auvergne-Rhône-Alpes Vallon-sur-Gée, e Gmeind im Département Sarthe, Region Pays de la Loire zuedäm gits de Kanton Vallon-Pont-d’Arc im Département Ardèche Vallon isch de Familiename vo däne Persone: Colin Vallon (* 1980), en Schwizer Jazzmusiker Vallon isch au en französische Begriff för e Talschaft: z. B. Vallon de Saint-Imier, Vallon des Vaux, Vallon des Verrières usw.
Schmitten isch de Name vo däne Ort: Schmitten FR, e Gmeind im Kanton Friburg, Schwiz Schmitten GR, e Gmeind im Kanton Graubünde Seewis-Schmitten, e Fraktion i de Gmeind Seewis im Prättigau, Kanton Graubünde Schmitten (Bergisch Gladbach), en Ortschaft im Stadtteil Kaule vo Bergisch Gladbach, Rheinisch-Bergische Chreis, Nordrhii-Westfaale, Dütschland Schmitten (Hochtaunus), e Gmeind im Hochtaunuskreis, Hesse Schmitten (Mücke), en Wiler im Ortsteil Sellnrod, Gmeind Mücke, Vogelsbergchreis, Hesse Ober- und Unter-Schmitten, en Stadtteil vo Nidda, Wetterauchreis, Hesse Schmitten (Pleiskirchen), en Ortsteil vo de Gmeind Pleiskirchen, Landchreis Altötting, Bayern Schmitten (Seeshaupt), en Ortsteil vo de Gmeind Seeshaupt, Landkreis Weilheim-Schongau, Bayern Schmitten (Unterneukirchen), en Ortsteil vo de Gmeind Unterneukirchen, Landkreis Altötting, Bayern Schmitten (Velden), en Ortsteil vom Markt Velde, Landchreis Landshuet, Bayern Schmitten (Winhöring), en Ortsteil vo de Gmeind Winhöring, Landchreis Altötting, Bayern Schmitten isch de Familiename vo däne Persone: Franz Schmitten (1929–2011), en dütsche Tierzuchtwüsseschaftler und Hochschuellehrer Lueg au: Schmitte, en andere Name för d Wärchstatt vom e Schmiid
Dr Ignaz Justo Wetter, au Iga Justo (* 4. April 1987), isch e schwizerisch-argentinische Künschtler. Em Justo sy Vater isch Argentinier; är isch by sinere schwizer Mueter in dr Schwiz ufgwachse und het s Gymnasium bsuecht. Unter em eigene Label 567 Entertainment het er 2014 afo Churzfilm dräie, unter anderem in Simbabwe s Dancehall-Musigvideo Ndini Uya Uya vom Soul Jah Love, wo über 400'000 mol aklickt worde isch. Als Traceur isch är au für d World’s Parkour Family vor und hinter der Kamera gschtande. 2015 het er es Bachelorstudium am HyperWerk mit em autobiografische Churzfilmprojäkt Johnny Barrio abgschlosse. Im gliche Johr isch syni Vaterlosigkeit es Thema vo der Fotiusstellig Like Father Like Son vom Tendai Matare gsy. Hüt leitet är im Basler Santihans-Quardier dr quartier.club, en Träffpunkt für Künschtler. Iga Justo in dr Internet Movie Database Em Iga Justo sin Kanal uf Youtube Ndini Uya Uya vo 567 Entertainment uf Youtube Regine Halter, Ralf Neubauer (Hrsg.): movers and shakers: design through uncertainty. HyperWerk, Basel 2015, ISBN 978-3-905693-58-4, S. 101—102 (issuu.com/hyperwerk [abgerufen am 25. Dezember 2017]). Fehler in Vorlage:Literatur – *** Werte ungültig; Autor= mit Klammer (Hrsg.); dafür Hrsg= verwenden Esther Keller: Im Stich gelassen: Wenn junge Männer ohne Vater aufwachsen.
D' Harfe ghört zue de Saiteninschtrument. Si isch eins vo de älteschte Musikinschtrument vo de Menschheit un cha scho um öbbe 3000 v. Chr. z' Mesopotamie un z' Ägypte nochgewiise wärde. Unter de drei Grundtype vo de Saiteninschtrument isch d' Harfe charakterisiert als en Inschtrument, wo d' Saite sänkrächt (Winkelharfe) odr abgschrägt un in ere Koordinate sänkrächt an de Resonzdecki ziehn un si dodurch in Schwingig versetze (Zither: d Saite lige parallel zuer Resonanzdecki, d Schwingigsübertragig isch indirekt übr de Rahme; Lute: d Saite lige ebefalls parallel, d Schwingigsübertragig erfolgt durch de Schteg uf d' Resonanzdecki). D' Harfe isch weltwit sehr verbreitet. Abbildige vo Harfe git s z Ägypte sit em Alte Riich (3. Johrduusig v. Chr.) Im nördliche Europa (im Gegesatz zuem Mittelmeerruum, Medialib) erschiine di erschte Abbildige vo Harfe z'Irland um 800 n. Chr. Säli Harfe bilde mit ihre Charakterischtika (gschwungene Hals, abgschrägti Saiteaordnig) de Grundtypus vo allene hüt weltwiit gebrüchliche Harfe. Di älteschti erhalteni europäischi Harfe vo öbbe 1400 isch benannt noch em legendäre irische König Brian Boru un het e Korpus, wo us eim einzige Schtamm beitelt isch, un cha im Museum z' Dublin agluegt werde. Si isch immer no schpilbar un dient hüt no Harfebauer
Dr Simon Gfeller (* 8. April 1868 z Trachsuwaud; † 8. Januar 1943 z Sumiswaud) isch en Schwiizer Mundartschriftsteller us em Kanton Bärn gsi. Dr Simon Gfeller isch als Soon vom Christian Gfeller und vo dr Annebarbara Fankhauser, wo ane 1851 ghürootet hend, uf em Hoof «Zuguet» i dr Gmeind Trachsuwaud ufgwachse und vo 1975 a id Primarschuel im Schuelhuus Thal im Dorf Düürgrabe ggange. Vo 1884 a het er s Lehrerseminar Hofwil bi Münchebuchse psuecht. Im Büechli Seminarzyt schrybt dr Gfeller vo de Erläbnis a dere berüemte Schuel. Ane 1887 isch är im Dorf Grüenematt Lehrer worde. 1893 het är d Lehrere Meta Gehrig ghürootet, wo im Schuelhuus Thal gschaffet het. Und si hei denn im Schuelhuus uf dr Egg z Lützuflüe Schuel ggä und ghuuset und chly spööter imene eigeti Huus chly under dr Egg gwoont. 1894 isch d Dochter Johanna, 1895 dr Soon Werner und 1897 d Dochter Hedwig uf d Wält choo. Öppe vo 1900 hend sech dr Simon Gfeller und dr Bärner Literaturprofässer Otto vo Greyerz Briefe gschribe. 1929 het sech dr Gfeller lo pänsioniere, zum meh Zyt zum Schrybe z ha. Vo 1910 a sind nodisno em Gfeller sini Büecher usechoo, die meischte dervo
D École nationale supérieure de chimie de Paris isch e Technischi Hochschuel z Paris (Frànkrich). Se isch Mitgliid vo der Conférence des Grandes Écoles ond vo dr PSL Research University. D ENSCP isch au en dr Conférence des Grandes Écoles ond dr ParisTech, Des isch a Grupp vo allgmoinwissaschaftlich ausgrichdade Enschinörschuala. Mid ama multi-disziplinären Lehrplaa em Chemiebreich bilded se en drei Joor Enschinör aus, mo drnooch hauptsächle en dr Wirtschaft arboidad. Ziel vo dr Ausbildung isch es sognannde Enschinörsdiplom 'Ingénieur Chimie Paris', mo ama Master endsprichd. Master Ingénieur Chimie ParisTech Master of Science PhD Doctorate Commons: Chimie ParisTech – Sammlig vo Multimediadateie D offiziell Internetseit vo dr Chimie ParisTech (französisch / englisch) CHIMIE PARISTECH uf cge.asso.fr CHIMIE PARISTECH uf paristech.fr
D Gisèle Pannatier (* 1958) isch e Schwiizer Dialäktoloogin usem Kanton Wallis. D Gisèle Pannatier chunt vo Evolène im Bezirk Ering. Si luegt für d Pfläg vo der regionale Mundart, wo zum Patois vom middlere Wallis ghört. Das isch e Variante vo der frankoprovenzalische Sprooch, wo überhoupt z Evolène no am beschte im Wallis gredt wird. D Gisèle Pannatier isch Redaktoorin vo dr Mundartzytschrift L’Ami du Patois und au d Presidäntin vom Verein Fédération cantonâla des amis du patois und het do derby au mit em Mundartschriftsteller André Lagger vo Chermignon ztue. In irem Dorf betröit sy s Museum vo Evolène. As Wüsseschaftlere vo dr Romanistik het d Gisèle Pannatier am Zäntrum für Dieläktologii vo dr Uni Nöieburg gschaffet. Und si isch es Mitgliid gsi vo dr Arbetsgruppe für d Walliser Fluernameforschig. Wo’s drum ggangen isch, em Maurice Casanova (1925–1995), emene ehemolige Redakter vom Glossaire des patois de la Suisse romande, sys vorbereitete Patois-Wörterbuech vom Bangistaal zämezstelle, isch d Pannatier zäme mit de Redakzioonskollege Raphaël Maître und Eric Flückiger und mit Hilf vo dr Société des patoisants de Bagnes dra ggange, das Wäärch über die Waaliser Mundartregioon fertig z mache. Das Underwalliser Mundartbuech Dictionnaire du patois de Bagnes. Lexique d'un
Saint-Martin (fr.) oder Saint Martin (en.) chan e Bedütig ha, wie under Sankt Martin beschribe isch. Es isch aber au de Name vo däne Ort: i de Schwiz: Saint-Martin FR, e Gmeind im Kanton Friburg Saint-Martin VS, e Gmeind im Kanton Wallis Saint-Martin, en Ortsteil vo Chézard-Saint-Martin im Kanton Neueburg z Frankriich: Saint-Martin (Insel), de nördlich Tail von ere Insle i de Karibik Sankt Martin (Unterelsass), e Gmeind im Département Underelsass, Elsass Saint-Martin-des-Champs (Finistère), e Gmeind im Département Finistère, Bretagne Saint-Martin-sur-Oust, e Gmeind im Département Morbihan, Bretagne Le Ban-Saint-Martin, e Gmeind im Département Moselle, Lothringe und no en ganze Huufe Ortschafte, wo zu Frankriich ghöred z Italie: Pont-Saint-Martin (Aostatal), e Gmeind im Augschttal uf de Kanalinsle: Saint Martin, e Gmeind uf Guernsey Saint Martin, e Gmeind uf Jersey (ursprünglich Saint-Martin-le-Vieux) Bauwärch: zahlriichi Chirche, wo em heilige Martin vo Tours gweit sind etlechi Chlöster einegi Schlösser
Sarajewo isch d Houptstadt vu Bosnie und Herzegowina. D Stadt het i irne vier Gmeinde Stari Grad (Altstadt), Centar (Zäntrum), Novi Grad (Nöistadt) und Novo Sarajevo (Nöi-Sarajevo) 291.422 Yywohner. I dr Aglomerazion Sarajevo lääbe öppe 515.000 und i dr Metropolregion Sarajevo 608.354 Yywohner (gmäss em Zensus 2013). Wäge de Yywohnerzahl und dr wirtschaftliche und bolitische Bedütig isch Sarajewo di einzigi bosnischi Metropole. Dr Südostdäil vo dr Stadtsidlig ghört administrativ zu dr Stadt Istočno Sarajevo i dr Republika Srpska. Drü Ereigniss hend Sarajewo im 20. Joorhundert wältwyt bekannt gmacht: s Attentat vu Sarajevo vum 28. Juni 1914, wo en Serb de öschtriichisch-ungarisch Thronfolger Franz Ferdinand ermordet hät, di Olympische Winterspiil 1984 und d Belagerig dur Druppe vu de Serbische Volksrepublik währed em Bosniechrieg vo 1992 bis 1995. Erich Rathfelder: Schnittpunkt Sarajevo. Bosnien und Herzegowina zehn Jahre nach Dayton: Muslime, Orthodoxe, Katholiken und Juden bauen einen gemeinsamen Staat. Schiler, Berlin 2006, ISBN 3-89930-108-0. Marko Plesnik: Sarajevo. Mit Ilidža, Butmir, Rakitnica-Schlucht und den Wintersportgebieten. Trescher, Berlin 2013, ISBN 978-3-89794-246-2 Robert J. Donia: Sarajevo. A Biography. Hurst, London 2006, ISBN 1-85065-765-3 (englisch). Emily Greble: Sarajewo 1941–1945. Muslims, Christians, and Jews in Hitler's Europe. Cornell University Press, Ithaca, NY 2011, ISBN 978-0-8014-4921-5 (englisch). Holm Sundhaussen:
Sofia (dytsch [ˈzoːfi̯a]; bulgarisch София, [ˈsɔfijɐ]) isch d Hauptstadt vu Bulgarie. Si lyt i dr glychnamige Äbeni im Weschte vum Land. Mit 1.231.981 Yywohner (Stand 2015) isch Sofia di gröschti und bevölkerigsriichsti Stadt vo Bulgarie und s administrative Zäntrum vum Bezirk (Oblast) Sofia-Stadt. Dodermit läbt öppe jede sächsti (17,5 Brozänt) Yywohner vo Bulgarie z Sofia. Sofia isch i 24 Bezirk underdeilt. Im Stadtgebiet befinde sich dr Fluss Iskar und mehreri chliineri Fliessgwässer. D Stadt isch syt dr Jungstäizit kontinuierlich bsiedelt und dodermit eini vu dr eltischte Siedlige und Städt vu Öiropa. I dr Antike as Serdica oder Sardica und im Middelalter as Sredez bekannt, isch Sofia noo dr widererlangte Unabhängigkeit vu Bulgarie zur Hauptstadt gwäält worde. Es isch i dr Folg zum bolitische, wirtschaftliche und kulturelle Zäntrum vum Land worde. Us däm Grund sind z Sofia hüt di wichtigste Theater, Musee und anderi Kulturiirichdige vum Land. Commons: Sofia – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Wäbsite vu dr Stadt Sofia Council of Sardica Abgeruefe am 27. Mai 2017 Normdate: GND: 4077502-1 | LCCN: n79131147 | SUDOC/IdRef: 026638061 | VIAF: 164770757
Alpel isch e Gmeind im Bezirk Schwyz vom Kanton Schwyz. Im Daal, wo der Fluss Alp dureflüsst, lige d Dörfer Alpel, Brunni und Eige. Undedra im Daal, also uf dr Nordsyte, lit d Gmeind Äisidle. Im Süüde goot d Gmeind bis unden a d Flüe vo de bäide Mythe und im Süüdoschte bis zum Brünnelistock i dr Nööchi vo dr Ibärgeregg. Dr Furgelestock isch dr höchscht Bärg vo dr Gmeind; er het d Hööchi vo 1655 Meter über Meer und isch e schööne Uussichtspunkt. Vo Brunni uus gaat a Luftsäilbaan uf d Holzegg. A de Bärghäng beidsyts vom Daal hets vil Wälder. Ane 1018 het dr Kaiser Heinrich II. s Daal vo dr Alp em Chlooschter Äisidle gschänkt. Quälle: Bundesamt für Statistik 2005 De Uusländeraateil isch 2010 bi 6,4 % gläge. 86,5 % vu de Iiwoner sind im Jaar 2000 römisch-katholisch gsii, 7,6 % evangelisch-reformiert. Alpel het sit ane 1805 en eigeti röömisch-katoleschi Pfarrei. D Dorfchile isch dr häilige Appollonia als Schutzpatronin gwejt. Si isch im 19. Joorhundert im neugootische Styl bout und ane 1885 ygweit worde. Zu dr Landwirtschaft und dr Holzwirtschaft mid de vier Schrynereie ane gits im Alpel Aagebot vom Turismus, im Sumer zum go wandere und
Dr Heinrich II. (* 6. Mai 973 oder 978 z Abbach oder z Hildesheim; † 13. Juli 1024 i dr Pfalz vo Grone) isch Herzog vo Bayern, röömisch-düütsche König, König vo Itaalie und vo 1014 bis 1024 Kaiser vom Heilige Röömische Rych gsi. Dr Heinrich isch vo der Dynaschty vo de Ottoone cho und ane 1002 zum ostfränkische König gchröönt worde. Öppe um s Joor 1000 het er d Kunigunde vo Luxemburg ghürootet. I dr Regierigszyt vom Heinrich II. isch dr Chrieg mit Poole e ständigs Probleem gsi. Ane 1006 isch der Heinrich em König Rudolf III. vo Burgund bigägnet. Dä het iim d Stadt Basel füs Rych abträtte und versproche, ass ganz Burgund spööter as Rych sell choo. Wo dr Heinrich ane 1024 gstorben isch, het dr Rudolf no gläbt; und so isch dr Übergang vo Burgund as Rych erscht under am nögschte Herrscher, em Konrad II., z stand choo. D Chronik vom Thietmar vo Merseburg isch die beschti Kwäle fürs Läbe vom Heinrich II. Commons: Heinrich II. – Sammlig vo Multimediadateie
Heinrich IV. isch de Name vo däne Härrscher: Heinrich IV. (HRR), en römisch-dütsche Kaiser (1084–1106) Heinrich IV. (England), en König (1399–1413) Heinrich IV. (Kastilien), en König (1425–1474) Heinrich IV. (Frankreich), en König (1589–1610) Heinrich IV. (Schlesien), en Großherzog (1288–1290) Heinrich IV. (Bayern) isch de Heinrich II. (HRR) Heinrich IV. (Kärnten), en Herzog (1122–1123) Heinrich IV. (Limburg), en Herzog vo Berg (1225–1259) Heinrich IV. (Brabant), en Herzog (1261–1267) Heinrich IV. (Schlesien), en Herzog (1288–1290), au Heinrich vo Breslau Heinrich IV. (Glogau), en Herzog (1312–1342) Heinrich IV. (Holstein), en Herzog vo Schleswig (1404–1427) Heinrich IV. (Mecklenburg), en Herzog (1423–1477) Heinrich IV. (Braunschweig-Grubenhagen), en Fürst (1464–1526) Heinrich IV. (Luxemburg), de Blindi, en Graf (1136–1196) Heinrich IV. (Bar), en Graf (1337–1344) Heinrich IV. (Vaudémont), en Graf (?–1346) Heinrich IV. (Baden-Hachberg), vo 1330 bis 1369 Markgraf vo Bade-Hachberg und Herr zu Kenzinge Heinrich IV. zu Castell, en Graf (1546–1595) Heinrich IV. (Nassau-Beilstein), en Graf (1448/49–1499) Heinrich IV. (Sayn), en Graf (1573–1606) Heinrich IV. (Ortenburg), en Riichsgraf vo Orteburg (1345–1395) Heinrich IV. (Waldeck) (~1282/1290–1348), vo 1305 bis 1344 Graf vo Waldeck Heinrich IV. von Heßberg († 1207), vo 1202 bis 1207 Bischof vo Würzburg Heinrich Krapff († 1387), als Heinrich IV. Bischof vo Lavant Heinrich IV.
Oslo isch d Hauptstadt vo Norwege, wo zerscht Christiania (1624 bis 1924) und vo 1877/1897 bis 1924 Kristiania gheisse het. Si lyt in ere innere Fjordlag und isch vo Wald und Fjord umgäh. Si het 672.837 Yywohner (31. Dez. 2017). Oslo bildet e äigeständigi Browinz (Fylke). Es isch zuedäm Verwaltigssitz für di benachbarti Browinz Akershus. Mit 975.744 Yywohner isch Oslo mit Abstand de gröschti Balligsruum vom Land. I dr Groß-Oslo-Region läbed öppe 1,5 Million Mänsche, also fascht e Drittel vo de gsamte Bevölkerig vo Norwege, wo öppe 5,3 Millione zellt. Commons: Oslo – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Wäbsite vu dr Stadt Oslo Population and population changes Yywohnerzahle per 31. Dezember 2017 uf ssb.no abgruefe am 1. Jänner 2018 Tettsteder. Folkemengde og areal, etter kommune. 1. januar 2016. Statistischs Zentralbüro (Stand 1. Jänner 2016) uf ssb.no abgruefe am 1. Jänner 2018 Folkemengde per 1. januar, fødte, døde, flyttinger og folketilvekst (SÅ 48) Statistischs Zentralbüro (Stand 1. Jänner 2017) uf ssb.no abgruefe am 1. Jänner 2018 Normdate: GND: 4043968-9 | LCCN: n79018884 | SUDOC/IdRef: 026608200 | VIAF: 137191199
Underegge isch e politeschi Gmaind im Waalkrais Rorschach im Schwizer Kanton St. Galle. S Dorf liit zwüsche St. Galle und em Bodesee. D Gmaind bestoht us de drü Ortstail: Vorderhof, Mittlerhof und Hinderhof. D Nochbergmainde sind Goldach im Norde, Rorschacherberg im Oschte, Eggersriet im Süde, St. Galle und Mörschwil im Weschte. S Dorf isch ane 1409 s erscht Mol erwäänt worde. Commons: Underegge – Sammlig vo Multimediadateie Offizielli Website vo dr Gmaind Underegge Peter Müller: Untereggen In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie, Geschlecht und Gemeinde, definitive Jahresergebnisse, 2022. Bei späteren Gemeindefusionen Einwohnerzahlen aufgrund Stand 2022 zusammengefasst. Abruf am 5. September 2023 Normdate: GND: 4529920-1 | VIAF: 155831365
E Silveschterchlaus isch e Persoon mit ere Masge und emene Goschtüüm, wo bim Silveschterchlause mitmacht. Das isch en Bruuch, wo me im Kanton Apezäll Usserroode am Silveschter und no einisch am 13. Jänner, em Alte Silväschter, begoot. Dä Bruuch isch id Lischte vo de lebändige Tradizioone vo dr Schwiiz yträit. S Schwiizerische Idiotikon het do dezue vil Kwelebeleeg gsamlet. Es git drüü Arte vo Silveschterchlöis: die Schööne, die Schö-Wüeschte und die Wüeschte. Die Schööne gchennt me a de grosse schööne Huube uf em Chopf, a de schöne Chleider und a dr lieblige Masge. Die Schö-Wüeschte sind mit Tannechriis, Moos und anderne Sache goschtümiert. Au die Wüeschte trääge die glyche Sache us dr Natuur, aber ebe vil wüeschter arangschiert, und e gruusegi Masge. D Silveschterchlöis laufe schupelewys vo Huus zu Huus und wünsche de Lüüt mit Gschäll und Zäuerli es guets nöis Joor. Mit dr Silveschterchlöis sind au «Rollewyber», wo nid grossi Sänntumsschäle und Trychle, sondern Reie vo chlynere, chugelrunde Schäle träge, i vilne Schupel. I deil Dörfer gaat dr Silveschterchlaus mit emene Schnappesel us. Ums Chlause im Apezäll gaats au im Chinderbuech «Wälti wird Silvesterchlaus» vo de Karin Antilli Frick und de Esther Ferrari. Vo ane 2013 bis 2014 het
D Carla Juri (* 2. Jänner 1985 z Locarno) isch e Schwizer Schauschpillere. D Carla Juri isch drüsprochig (Italienisch, Dütsch und Englisch) z Ambrì (Gmaind Quinto) im Kanton Tessin ufgwachse. Ihre Vater hät as Aawalt gschaffed und ihri Muetter isch e Bildhaueri gsi. As Schüeleri hät si Iishockey bim HC Ambrì-Piotta gspillt und hät es Johr an ere Sport-Highschool i de USA verbrocht. Nocher isch si under anderem as Stürmeri für de SC Riinach i de Laischtigsklass A aktiv gsi. Vo 2005 bis 2010 hät si z Los Angeles und z London Schauspiil gstudiert. Sid em Churzfilm Midday Room us em Johr 2006 isch si as Film- und Fernsehschauspiileri tätig. 2011 hät si für ihri Darstellig im Episodenfilm 180° (2010) de Schwizer Filmpriis i de Kategorii Beschti Näberolle übercho. S Johr druf isch si für ihri Hauptrolle im Spiilfilm Eine wen iig, dr Dällebach Kari mit em gliiche Priis as Beschti Darstelleri uszaichnet worde. Im 2013 ghört si zu de zäh europäische Nochwuchsschauspiller, wo im Rahme vo de Internationale Filmfestspiil z Berlin de Shooting Star übercho händ. D Carla Juri hät i de Literaturverfilmig Feuchtgebiete us em Johr 2013 d Hauptrolle gspillt und isch dodefür im 2013 für de Bambi