rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Aserbaidschan (aserbaidschanisch: Azərbaycan) isch ä Schdaat zwüschen em Kaspische Meer und em Kaukasus. S hütige Schtaatsgebiet entspricht em nördlige Deil vo der historische Region Aserbaidschan, deren ihre südlig Deil isch än iranischi Provinz. Aserbaidschan gränzt im Norde a Russland (Dagestan), im Nordweschte a Georgie, im Süde an Iran und im Weschten a Armenie und - über d Exklave Nachitschewan - an d Türkei. Die Exklave und autonomi Republik Nachitschewan wird dur än armenische Gebietsschtreife vom aserbaidschanische Kärnland drennt. Nachitschewan gränzt im Weschten an d Türkei, im Süden an Iran und im Oschten a Armenie. D Hauptschtadt vo Aserbaidschan heisst Baku (aserbaidschanisch Bakı) und isch ä bedütendi Hafeschtadt am Kaspische Meer. D Gesamtflächi vo Aserbaidschan bedrait 86.600km². Trend informasiya agentliyi: Azərbaycan əhalisinin sayı 9511,1 min nəfərə çatıb (Memento vom 18. Juni 2014 im Internet Archive) — xəbərin yayınlanma tarixi: 14.06.2014 Azerbaijan:Report for Selected Countries and Subjects. International Monetary Fund. Abgrüeft am April 12, 2011. Commons: Aserbaidschan – Sammlig vo Multimediadateie Normdate: GND: 4068887-2 | LCCN: n92000010 | SUDOC/IdRef: 027438120 | VIAF: 139695406
S Königriich Bahrain (البحرين / al-Baḥrayn »die zwei Meer«) isch än Inselstaat, wo us 33 Insle beschtoht, in erä Bucht im Persische Golf, öschtlig vo Saudi-Arabie und weschtlig vo Katar. Der Name "Bahrain" bedütet im Arabische "zwei Meer". D Insle het buechstäblig zwei Meer: s Meer, wo d Insle umgit, und ä Meer vo Grundwasser. D Bevölkerig vo Bahrain het ä sehr hoche Adeil vo usländische Arbetnähmer. D Arbeitsloserote isch 2003 im Durchschnitt 15 % gsi. 27,5 % vo de Bahrainer si 2004 under 15 Johr alt gsi. S Bevölkerigswaggstum isch zwüsche 1994 und 2004 im Durchschnitt bi 2,4 % gläge, d Lebenserwartig 2004 bi 75 Johr und dr Adeil vo der schtädtische Bevölkerig im gliiche Johr bi 90 %. 81,2 % vo der Bevölkerig si muslimisch. D Mehrheit (65 %) ghört der schiitische, ä Minderheit vo 35 % dr sunnitische Richtig vom Islam a. Dr Islam isch Schdaatsreligion. 9 % si Chrischte, 9,8 Prozent ghören ander Glaubesrichtige a, vor allem em Hinduismus. Amtsschbrooch isch Arabisch. Die wichtigschte Iiwandererschbrooche si Persisch und Urdu, währed Englisch as Bildigs- und Handelsschbrooch wiit verbreitet isch. Commons: Bahrain – Sammlig vo Multimediadateie
Bangladesch (bengalisch: বাংলাদেশ Bāṃlādeś [ˈbaŋlaˌd̪eʃ]) isch äs Land in Südasie. Er gränzt im Süden a dr Golf vo Bengale, im Südoschte an Myanmar und isch suscht vo Indie umgää. S Land nimmt dr öschtlig Deil vo der hischtorische Region Bengale ii, wo 1947 wäge der muslimische Bevölkerigsmehrheit vo Indie abgschpalte und under dr Bezeichnig „Oschtpakistan“ zum Beschdanddeil vo Pakistan worden isch. 1971 het Oschtpakistan as Folg vom Bangladesch-Chrieg under em Name Bangladesch si Unabhängigkeit übercho. Bangladesch bedütet in der Landesschbrooche „Land vo de Bengale“. Commons: Bangladesch – Sammlig vo Multimediadateie
Bhutan (Dzongkha: འབྲུགཡུལ་་, Druk Yul, usgschproche: Dru Ü, »Land vom Donnerdrache«) isch än unabhängigs Königriich in Südasie. D Bevölkerig vo Bhutan setzt sich us drei Gruppe zsämme. D Ngalongs si im Mittelalter us Tibet iigwanderet und läbe im weschtlige Hochland; zu ine ghört au s Königshuus derzue. D Sarchops läbe im öschtlige Bergland, ethnisch schdön si de Bergstämm vo Nord-Ost-Indie nooch. Beidi Gruppe si dur ihri Zuegehörigkeit zum Buddhismus verbunde. Di dritt Gruppe si d Süd-Bhutaner wo im Diefland an der indische Gränze in dr Mehrheit si. Öbbe drei Viertel vo der Bevölkerig gehöre zum tibetische Völkerkreis. In Bhutan isch s Färnseh- und Internetverbot erscht 1999 ufghobe worde. Da drus laat sich schlüsse, das d'Modernisiärig, im Verglych zu de Nachbarländer, erscht sehr schpaat ytroffe isch. Mittlerwyle macht s Land aber wyteri Schritt in Richtig Modernisiärig, hauptsächlich vom neugkrönte König Jigme Khesar Namgyel Wangchuck (* 21. Februar 1980), emene Oxford-Absolvänt. Details des Census 2005 (PDF-Datei)
S Sultanat Brunei isch ä Schdaat in Asie. Er lit uf dr Insle Borneo (indonesisch Kalimantan) im Südchinesische Meer und gränzt an Malaysia. Übersetzt ins Dütsche bedütet dr arabisch Begriff Darussalam (دارالسلام) sovil wie „Huus vom Friide“ und bezeichnet jede Schtaat, won ä Gesetzgäbig het, wo sich am islamische Rächt orientiert. Negara bedütet uf Malaiisch Schtaat und dr eigentlig Name vom Land „Brunei“ goht uf vorislamischi Ziite zrugg und leitet sich vom chinesische Name „Po-Ni“ ab. Au der Name „Borneo“ isch mit Po-Ni und Brunei verwandt. S hütige Schtaatsgebiet vo Brunei isch dr Räst vom enä Sultanat, wo früehner wiit grösser gsi isch. Es het zwüschem 16. und 19. Johrhundert grob die ganzi Nordküschte em Herrschaftsberiich vom Sultan von Brunei zuegordnet. Dr Nationalfiirdag vom Land isch der 23. Februar. CIA World Factbook: Brunei 3. Februar 2008
Dr Jakob Wagner (* 2. Jänner 1861 z Gälterchinde; † 22. Septämber 1915 z Wislig) isch e Schwyzer Kunschtmoler gsi. Är isch reformiert und Bürger vo Gälterchinde gsi. Dr Jakob Wagner isch dr Soon vom Johannes Wagner und dr Maria Pümpin gsi. 1902 het är d Kunschtmolere Clara Grosch vo Karlsrue ghürotet. Dr Jakob Wagner het sich an dr Académie des Arts décoratifs z Paris und bim K. Raupp und im L. Herterich z Münche zum Kunschtmoler lo usbilde. Nohär het är sich sälbschtändig wyterbildet. Z Rom vo 1885 bis 1888. In de folgende Joore het är sich z Bouveret am Gämfersee ufghalte und het Landschafte gmolt. Z Sizilie het är sich vo 1891 bis 1893 bsunders mit em Ätna beschäftigt. Aaschliessend het är z Egipte Szene vo Kairo und Umgäbig gmolt, meischtens in dr Akuarelltechnik. 1898 het är schlussändlig z Locarno si ändgültige Woonort gfunde. Do het är e grossi Aazaal Tessiner Landschafte gmolt. Dr Jakob Wagner het mit sym «läbenswoore» Schtil grosse Erfolg gha. Näbe Privatpersone hei au Muse`e und Inschtituzione syni Bilder gchauft. Usser Landschafte het är au Figure gmolt. Schweizerisches Künstler Lexikon 3, 416f. (mit Werkverzeichnis) Dr Jakob Wagner im Personelexikon vom Kanton Basel Landschaft (Site
Dr Fritz Maurer isch am 11. Oktobr 1901 z Diepflige uf d Wält cho und am 20. Jänner 1991 z Gälterchinde gschtorbe. Är isch reformiert, Gälterchinder und Diepfliker Eerebürger, Politiker und Unternämer gsi. Dr Fritz Maurer isch dr Soon vom Fritz Maurer und dr Maria Louise Mohler gsi. 1927 het är d Bertha Ritter vo Buus ghürotet. Är isch z Böckte in d Bezirksschuel und het Chaufmaa gleert. Dr Fritz Maurer het d Drukerei „Farnsburg“ und d Zytig „Gälterchinder Aazeiger“ gründet. 1930 het d Sydebandwäberei, die „Oberi“ oder „Roti Fabrik“ z Gälterchinde zuedo. Är het die 1936 chönne chaufe und het dörte e Forellezucht betrybe. Är het sich über die schlächti Kualitet vo de Welopnö gergeret und beschlosse sälber Reife z produziere; so het är, wo us em Gebiet vo Maloja z Graubünde schtammt, d Einzelfirma „Pnö- und Gummiwärk Maloya“ gründet. Zerscht het är numme Welopnö, schpöter au Schuesoole, Pnö für Töff, Auti und sogar Reife für Flugzüg produziert. Dr Fritz Maurer isch vo 1947 bis 1956 Landrot und vo 1963 bis 1967 Nationalrot gsi. Är het sich bsunders für d Vercherspolitik schtark gmacht. Är isch e aktive und guete Schütz und e yfrige Turner gsi. Als Wachmeischter isch är
Dr Eduard Baader isch e Gärbereibsitzer gsi, wo am 26. Dezämbr 1883 z Gälterchinde uf d Wält cho und am 22. Oktobr 1973 z Gälterchinde gschtorbe. Är isch reformiert und Bürger vo Gälterchinde gsi. Dr Eduard Baader isch dr Soon vom Eduard Baader, Gärbermeischter und dr Emma Freivogel gsi. In erschter E`e het är 1912 d Louisa Frieda Gerster vo Gälterchinde ghürotet, in zwöiter E`e 1920 d Jeanne Küderli vo Dübedorf und Couvet NE. Är isch dr Grossvater vom Caspar Baader. Dr Eduard Baader het bim Ätti Gärber gleert. Denn isch är zwöi Joor uf d Walz zur Wyterbildig nach Frankrych, Italie, Öschtrych und Dütschland gange. Dr Eduard Baader het churz vor em erschte Wältchrieg vom Vater dr Familiebetrib übernoo und het s induschtryelle Gärbverfaare, won är im Ussland kenne gleert het, in syner Firma ygfüert. Är het Läderartikel uf en Art härgschtellt, wie si in dr Schwyz bis jetz no nie gmacht worde si. Dr Eduard Baader isch Verwaltigsrotspresidänt vo dr Eduard Baader AG gsi, färner Presidänt vo dr kantonale Leerlingskommission und im Bankrot vo dr Basellandschaftlige Kantonalbank, Mitglyd vo dr Basler Handels`chammer und Mitglyd im Vorschtand vom Verband vo de Schwyzerische Gärbereie. Zuedem het är no verschydeni Ämter
Dr Johann Jakob Aenishänslin isch e regionale Politiker us em Kanton Baselland. Är isch am 21. Hornig 1796 z Gälterchinde uf d Wält cho und am 3. Novämber 1866 z Gälterchinde gschtorbe. Är isch Gälterchinder Bürger und reformiert gsi. Dr Johann Jakob Aenishänslin isch dr Soon vom Friedrich Aenishänslin und dr Barbara Erb gsi. Syni Öltere hei buuret. Är het im Joor 1814 d Elisabeth Gerster ghürotet. Das isch d Tochter vom Basler Statthalter z Sissech gsi. Är het bim Dorfpfarrer Unterricht gno und isch zwöi Joor ins Wälsche, in Nöyieburg go französisch leere. Nohär het är e Handelsleer z Basel gmacht und als Chaufmaa abgschlosse. Dr Johann Jakob Aenishänslin isch vo 1824 bis 1828 z Gälterchinde Gmeinipresidänt gsi. Bis zu dr Kantonstrennig isch är im Basler Grossrot gsesse. Är isch Richter am Appelazionsgricht gsi und im Militär Offizier. Vo 1833 bis 1844 und vo 1863 bis 1866 isch är im Basellandschaftliche Landrot gsesse. Är isch Erzieigsrot gsi 1835/36; denn Tagsatzigsgsandte 1837; Verfassigsrot 1838, 1850 und 1862; Regierigsrot 1844 bis 1850; Oberrichter 1834 und 1851 bis 1860 (drby meermols Presidänt) und schlussändlig au no Kriminalgrichtspresidänt 1838. –E Gschtalt wo im noygründete Kanton Basel Landschaft integriert gsi isch. Är het diräktdemokratischs
Dr Albert Adolf Zehntner (* 8. Dezämber 1895 z Luzärn; † 12. Jänner 1975 z Gälterchinde) isch e Schwyzer Flachmoler, Reschtoratör und Kunschtmoler gsi. Är het s Bürgerrächt vo Reigoldschwil gha. Si Übername isch „Bärtli“ gsi. Dr Albert Adolf Zehntner isch dr Soon vom Moler Karl Albert Zehntner und dr Maria Josepha Veronika von Müllinen vo Brugg (Aargau) gsi. 1921 het är d Klara Socin von Arschdf ghürotet. Är isch z Gälterchinde in d Primar- und z Bökte in d Bezirksschuel gange. Druf het är e Molerleer im Gschäft vo sym Vater gmacht. Dr Albert Adolf Zehntner het wärend syne Gsellejoore z Basel gschafft und isch in d Molklass vo dr Allgemeine Gwärbschuel gange. Won är uf Gälterchinde zrugg cho isch, het är es eiges Molergschäft ufdo. Das het är bis ins höche Alter erfolgrych betrybe. Bald het är au künschtlerischi Ufträg agno, s Entwärfe und Mole vo Schrifte und Dekorazione. Sy Gnauigkeit und Liebi zum Detail hei yn zum ene Heraldiker gmacht wo grosses Aasee`e gnosse het. Vill Gemeiniwappe und Gmeinischtämpel schtamme us syner Hand. Är het au, öppen e Mol, mit em Otto Plattner zäme, olti Wandbilder in Chillene reschtauriert. Dr Albert Adolf Zehntner het sich aber au
Dr Jakob Gerster isch e Tamburmajor vo Gälterchinde gsi. Är isch am 19. Jänner 1822 z Gälterchinde uf d Wält cho und am 14. Oktober 1865 z Gälterchinde tödlig verunfallt. Är isch dr Soon vom Gälterchinder Bürger Jakob Gerster, me het em dr «Boni» gseit, und dr Salome Linder gsi. 1846 het är d Anna Maria Meier us Buus ghürotet. Är isch z Gälterchinde Buur und ab 1848 Bammert gsi. Dr Gerster isch e übermessig grosse Maa gsi (meer als zwe Meter), wäge däm hei si ym dr Übername „dr lang Boni“ gee Dr Jakob Gerster isch e bekannte und aagseene Maa gsi. Är isch Tamburmajor im Landschäftler Batallion 27 gsi. Über yn si vill Legände verzellt worde. In Uniform e schtattliche Maa mit Bärefällmütze, druff e rysige rot-wisse (baselbieter Farbe) Fäderebusch, silberigi Schultereschtück und wyssi Schtulpehändsche. Drzue e Schnauz und e Bakkebart, e maskuline Maa. D Gälterchinder hei schtolz gseit: „Dr schönschti Tamburmajor vo dr Schwyz“. Wenn är z Lieschtel dur s Schtadttörli gmarschiert sig, heig är dr Majorsschtock höch ufgschosse, übers Törli übere, sig schnäll unde dure und heig en äne wider ufgfange. Dr Jakob Gerster isch nit alt worde. Mit numme 43i het är e Unfall gha,
Dr Arnold Baader isch am 16. Hornig 1842 z Gälterchinde uf d Wält cho und am 25. Hornig 1888 z Basel gschtorbe. Är isch reformiert und Dokter (Mediziner) gsi. Dr Arnold Baader isch dr Soon vom Johann Jakob Baader gsi. No dr Primarschuel het är s Gymnasium z Basel bsuecht. Är het z Basel, Würzburg, Prag, Münche und Bärn Medizin schtudiert. Im Joor 1870 isch är Adjutant vom eidgenössische Oberfäldarzt worde. Im Dütsch-Französische Chrieg het är in Fäldschpiteler gschafft. Bis 1878 isch är z Gälterchinde Landarzt gsi, denn het är z Chlybasel e Praxis ufdo. Will är so bekannt gsi isch, hätte si yn gärn für politischi Ämter gha, är het aber immer abgleent. Är isch e grosse Gönner und Förderer vom Erzieigs- und Armehilfswäse gsi, zerscht im obere Kantonsteil, denn in dr Schtadt. Är isch Bezirkspresidänt vom Basellandschaftliche Armeerzieigsverein und z Basel isch är Schuelinschpäkter gsi. Drnäbe het är in verschydene soziale Inschtituzione mit ghulfe und isch Vizepresidänt vo dr Schwyzerische Ärztekommission gsi. In de Joore 1873 bis 1886 isch är Redakter vom "Korreschpondänzblatt für Schwyzer Ärzt" und Zäntralpresidänt vo de Basler Turnverein gsi. Korrespondenzbl. für Schweizer Ärzte, 1888, 161-167 E. Strübin, «Das Schüler- und Studentenleben eines Baselbieters vor
Vietnam isch ä Schdaat in Südostasie. Er gränzt an China, Laos, Kambodscha und s Südchinesische Meer. Ho Chi Minh Stadt isch die grösst Stadt im Land. D Bevölkerigszahl vo Vietnam wird uf öbbe 85,5 Millione Mensche gschetzt. D Bevölkerig isch im Schnitt sehr jung: Landeswiit si öbbe 30 % vo de Mensche under 14 Johr alt, und nume öbbe 5 % si über 65. S Bevölkerigswachstum wird uf 1,3 % bis 1,4 % gschetzt. Tendenziell sinkt d Geburteroote, währed wäge de verbesserete medizinische Bedingige d Dodesroote au sinkt. D Läbenserwartig lit momentan bi 64 Johr für d Manne und 68 Johr für d Fraue. D Mehrheit vo der Bevölkerig läbt in de dicht besiidlete Gebiet vo de Mündigsdelta vom Rote Fluss und vom Mekong, in wele d Landwirtschaft vorherrscht. Trotz dr agrarische Brägig läbe scho rund 25 % vo de Vietnamese in de urbane Regione vo de groosse Schdedt, und d Zuewanderig us de wirtschaftlig wenig entwicklete ländlige Gebiet nimmt schdändig zue. Öbbe 88 % vo dr Bevölkerig si ethnischi Vietnamese (Việt oder Kinh). Drnäbe si 53 ethnischi Minderheitegruppe anerkennt. Die gröschte drvo si d „Uslandschinese“ (vietnam.: Hoa), ihri Zahl wird uf öbbe 1,2 Millione gschetzt. D Mehrzahl vonenä si
Die Vereinigte Arabische Emirat (arabisch الإمارات العربيّة المتّحدة), churz VAE, si ä Bundesschdaat, wo uf der Arabische Halbinsle lait, im Süde und Weschte an Saudi-Arabie, im Oschte an Oman und über d Hoheitsgwässer an Katar gränzt. Im Norde schmiegt sich s Land an Südboge vom Persische Golf, fascht bis zur üsserschte Landspitze an der Schdrooss vo Hormus. Dört het s au Zuegang zum Golf vo Oman. D Landgränze si nit exakt feschtgleit; au d Küschtelinie am Persische Golf cha nit genau beschtimmt wärde, wil si sich dur d Verlagerig vo Sand und Schlickmasse schtändig ändert. S Land beschtoht us de Emirate Abu Dhabi, Adschman, Dubai, Fudschaira, Ras al-Chaima, Schardscha und Umm al-Qaiwain. Es isch ä chli chliiner as Öschdriich. Commons: Vereinigte Arabische Emirat – Sammlig vo Multimediadateie Regierig vo de VAE (uf Dütsch) Botschaft vo de VAE Z Dütschland Länderinformazione vom Uswärtige Amt vo Dütschland zu de Vereinigte Arabische Emirat (Site cha nüme abgrüeft wärde; Suche im Webarchiv)[1] [2] Vorlage:Toter Link/www.diplo.de Vereinigte Arabische Emirat im Spiegel-Online-Länderlexikon Normdate: GND: 4062742-1 | LCCN: n79086806 | SUDOC/IdRef: 031508731 | VIAF: 255510393
Usbekistan isch ä Schdaat in Zentralasie. Nochberländer si Kasachstan, Kirgisistan, Tadschikistan, Afghanistan und Turkmenistan. Usbekistan het ä Flechi vo 447.400 km² und lit im mittlere Zentralasie. Usbekistan und Liechdeschdei si die einzige Binneschdaate uf dr Wält, wo ihrersiits nume vo Binneschtaate umgebe si. Mä muess also mindeschdens zwei Staatsgränzen überquere, für zum in ä Schtaat mit Zuegang zum Meer z cho. Präsidänt vo Usbekistan isch dr Shavkat Mirziyoyev. 2016 isch är mit 88.6% Prozänt Stimmä gwählt wordä. CIA World Factbook Normdate: GND: 4062199-6 | LCCN: n91129869 | SUDOC/IdRef: 027351009 | SELIBR: 163807 | VIAF: 234141824
Georgie (georgisch საქართველო Sakartwelo ( [sɑkʰɑrtʰvɛlɔ(info)) isch ä Schdaat uf dr Südsite vom Kaukasus östlig vom Schwarze Meer. Er wird im Norde vo Russland, im Süde vo dr Türkei und Armenie und im Oschte vo Aserbaidschan begränzt. Mit em Große Kaukasus im Norde und em Chleine Kaukasus im Süde isch es e typischs Gebirgsland. Und zmitts durch Georgiè isch no s Surami-Gebirg, wo s Land ufteilt in a Weschtteil mit viil Räge, und a troggene, im Summer heisse Oschte. E hüffig bruchti Bezeichnig für Georgiè isch „Balkon vo Europa“ und nimmt Bezug uf d Laag zwüsche Europa und Asie, aber soll zeige, dass es zue Europa ghört. Mit em Große Kaukasus im Nordè und em Chleinè Kaukasus im Südè isch Georgiè e Gebirgsland mit Bärggipfel wo über 5000 m hoch sind. Und zmitts durch Georgiè verbindet s Surami-Gebirg de Großi Kaukasus mit em Chlainè Kaukasus. S Surami-Gebirg teilt Georgiè in a Weschtdeil mit viil Räge bsunders im Summer, und in e troggene Oschtdeil. D Landwirtschaft isch dört uf Bewässerig aagwyse. Dr längschti Fluss im Kaukasus mit em gröschtè Yzugsgebièt isch di 1364 km langi Kura (georgisch: Mtkwari). Si kunnt us dr Türkei im Chlinè Kaukasus. Noch eme langè Wääg bikunnt
Der Schdaat Indonesie (indones.: Indonesia) isch der gröschd Inselschtaat uf der Wält. Er isch am 17. August 1945 proklamiert und am 27. Dezember 1949 vo de Niederlande unabhängig worde. D Hauptschdadt Jakarta het öbbe 18 Mio. Iiwohner und lit uf dr Insle Java, wo meh as d Hälfti vo de Iiwohner vom Land läbe. Dr Name Indonesie setzt sich us em lateinische Wort India für "Indie" und em griechische Wort nesos für "Insle" zsämme. S Woppe vo Indonesie zaigt de Götteradler Garuda. Die gröschte Insle sin Sumatra, Java, Borneo (Kalimantan), Sulawesi (Celebes) und Neuguinea (nume dr Weschtteil ghört zu Indonesie). Die gröschte Schtet sin Jakarta, Surabaya uf Java (2,7 Mio Iiw.), Medan uf Sumatra (2,1 Mio. Iiw.), Yogyakarta uf Java (3.2 Mio. Iiw.), Makassar uf Sulawesi (1,3 Mio. Iiw.), Semarang uf Java (1,3 Mio. Iiw.) und Bandung uf Java (3 Mio. Iiw.). Indonesie het öbbe 264 Millione Iiwooner, wo zu fast 360 verschiidene Völker ghööre, die mäiste si vo malaiischer Härkumft. Die allgemäini Bezäichnig Indonesier isch erst gege s Ändi vo dr niiderländische Kolonialzit ufchoo. Äini vo de schwiirigste Ufgoobe vo dr Zentralregierig isch us deene Bevölkerigsgrubbe e Nazioon z mache drotz de starke regionale Autonomii- und Sezessionsbesträäbige. Javaner (41,7
Der Irak (Araki, sumerisch für „Sunnenufgang“) (arabisch العراق / al-ʿIrāq) isch ä Schdaat in Vorderasie, wo zum gröschde Deil arabisch isch. Er gränzt an Kuwait, Saudi-Arabie, Jordanie, Syrie, d Türkei, Iran (Persie) und dr Persisch Golf und umfasst dr gröschd Deil vom „Zweistromland“ Mesopotamie zwüschem Euphrat und em Tigris, wo die früheschte Hochkulture vo Vorderasie entstande si, und au Deil vo de benochberte Wüste- und Bärgregione. Er wird zu de Maschrek-Staaten zelt. Dr hütig Irak isch 1920/21 us de drei osmanische Provinze Bagdad, Mossul und Basra entstande. Er befindet sich sit em Irak-Chrieg 2003 under militärischer Besatzig vo internationale Koalitionsdruppe wo vo de Vereinigte Schtaate gfüehrt wärde und muess zurziit as deilsouverän bedrachtet wärde.
Die Paleschtinensische Autonomiigebiet (arab. الأراضي الفلسطينية المحتلة / al-arāḍi al-filastīnīya al-muḥtalla »Bsetzti Palestinenser Gibiet«) liige im Nochen Oschte zwüschem Middelmeer und em Jordan. Si wärde geographisch zum Maschrek grechnet und si kei unabhängige Schdaat, wärde aber vo 131 Schdaate as Schdaat anerkennt und häi im Novämber 2012 vo dr UNO-Genaralversammlig dr Status vom ene Beobachterschdaat überchoo. Si umfasse dr ganz Gazaschdreife und 40 % vo der Flechi vom Weschtjordanland, wo 1967 vo Israel bsetzt worden isch. Dr Räscht vom Westjordanland isch immer no vo Israel bsetzt, die Paleschtinensischi Autonomiibehörde beaschprucht aber s ganze Gebiet. Die Palästinensischi Autonomiibehörde, won ä gwüssi Autoritet in de Paleschtinensische Autonomiigebiet ausüebt, wird vo de meischte arabische Schtaate diplomatisch anerkennt. Vo der Mehrheit vo de Regierige und Schtaate uf der Wält wärde die Autonomiigebiet politisch und geographisch nume iigschränggt anerkennt. Dr Gazaschtreife und s Weschtjordanland wärden demgegenüber as Paleschtinensischi Gebiet bezeichnet, wo 1995 im Interimsabkomme über s Weschtjordanland und dr Gazaschtreife in drei Zone iideilt worde si. Die Paleschtinensische Autonomiigebiet si d Zone A und B, s übrige Weschtjordanland entspricht der Zone C, wo under vollständiger israelischer Kontrolle stoht. Wil ä baar Autonomiiregeligen au für d Zone C gülte, wird mänggisch s ganze Weschtjordanland zu de
D Sissech-Gälterchinde-Baan (au: Gälterchinderli oder churz SG) isch e schmalschpurigi Trambaangsellschaft in der Schwyz gsi. Die Baan isch vo 1891 bis 1916 zwüsche de beide Baselbieter Gmeine Sissech und Gälterchinde vercheert. D Haueschtei- und d Schofmettlinie si zwe Wariante gsi zur Verbindig vo Basel mit em Mittelland. Dr Entscheid isch zugunschte vo dr Haueschteilinie usgfalle; si isch 1858 eröffnet worde. Do drmit het Gälterchinde kei diräkte Aaschluss an s Netz vo dr Schwyzerische Cäntralbaan (SCB) übercho. Die Oberbaselbieter Gmein het e Baan welle, si het sich e wirtschaftliche Ufschwung erhofft. Dorum het sich z Gälterchinde es Komitee bildet, wo 30 Joor schpöter, im Joor 1888 d Konzession für e eiglöisigi Normalschpurlinie vo Sissech nach Gälterchinde übercho het. Mit em Bou hei si d SCB beuftreit. Die hei das aber nit welle mache, will si dr Unterhalt vo dere Schtreki als unrentabl ygschetzt hei. 1890 het sich s Gälterchinder Komitee mit der Bärner Boufirma Pümpin & Herzog, Gesellschaft für Specialbahnen in Verbindig gsetzt. Die het grad ebe d Birsigtalbaan vo Basel nach Flüe fertig boue gha. Es isch e schmalschpurigi, elektrisch betrybeni Baan plant gsi, wo s Trassee, us Choschtegründ, zum gröschte Teil uf dr Kantonsschtross z ligge cho müessti. Nach
D Clara Marianne Sophie Leopoldine Dora Grosch (* 30. Mai 1863 z Karlsrue; † 9. Augschte 1932 z Locarno) isch e dütsch-schwyzerischi Porträtistin gsi. D Clara Grosch isch d Tochter vom Ferdinand Grosch und dr Cora Erdmann gsi. Si het d Schuele z Karlsrue und z Düsseldorf bsuecht. 1902 het si dr Kunschtmoler Jakob Wagner vo Gälterchinde ghürotet. Do si e bekannti Kunschtmolere gsi isch het si yri Bilder wyterhi mit yrem Meitli- oder Künschtlername Clara Grosch signiert. Dur d Hürot isch si Gälterchinder Bürgere worde. D Clara Wagner-Grosch het sich im Damenatelier P. Borgmanns z Karlsruhe, bi R. Risse und W. Sohn z Düsseldorf, K. Gussow z Berlin, G. Courtois und Girardot z Paris zur Porträtischtin lo usbilde. Si het als Porträtischtin vill Ufträge bi dr hessische Hofgsellschaft usgfüert. Im Joor 1900 het si z Paris dr Baselbieter Landschaftsmoler Jakob Wagner kenne gleert und isch mit ym 1902 nach dr Hochzyt ins Tessin nach Locarno go woone. Si het vill Porträtufträg in dr Dütschschwyz, z Dütschland und z Schwede übercho. Yri Bilder si au nach England und Russland gange. Si het Usschtelligserfolg z Berlin und z Münche gfyrt. Schweizerisches Künstler Lexikon 3, 415f D Clara Wagner-Grosch im Personelexikon vom