rlitschk/wikidir huggingface dataset:
Walzbachtal (sidfränkisch Walsbachdaal) isch e Gmai im Landchrais Charlsrue z Bade-Wirttebärg. D Gmai het 9937 Yywohner (Stand: 31. Dezember 2022). Walzbachtal lyt im Kraichgau am Walzbach. Nochbergmaine sin Weingarten, Königsbach-Stein, Gondelsheim, Bretten, Pfinztal un Bruchsal. Vum Bann sin 51,2 % Landwirtschaftsflechi, 30,2 % Wald, 14,4 % Sidligsflechi un 4,1 % sunschtigi Flechi. Zue Walzbachtal ghere d Ortsdail Jöhlingen un Wössingen. Di hitig Gmai isch entstande zum 1. Jänner 1971 dur dr Zämmeschluss vu dr Gmaine Jöhlingen un Wössingen. Wössinen isch zum erschte Mol gnännt wore anne 1024 as Wesingcheimero. 1879 hod ma d Kraichgaubahn eröffned, 1992 send do de erschde „Schdadtbahna“ noch em Karlsruher Modell gfahra. d Eisebah-Brügg en Jöhlinge 1879, e badische IV c 2020, Bundesstraße 293 Walzbachtal ghert zue kainere Verwaltigsgmaischaft. Dr Burgermaischter vu Walzbachtal isch dr Karl-Heinz Burgey. Ergebnis vu dr Landdagswahle syt 2006: 1 2006: WASG, syt 2011: Die Linke Dr Dialäkt vu Walzbachtal ghert zum Sidfränkisch Commons: Walzbachtal – Sammlig vo Multimediadateie www.walzbachtal.de Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Statistisches Bundesamt: Bodenfläche nach Art der tatsächlichen Nutzung - Stichtag 31.12. - regionale Tiefe: Gemeinden, Samt-/Verbandsgemeinden (bis 2011) Statistisches Landesamt Baden-Württemberg: Landtagswahl (Memento vom 7. Juli 2019 im
Zaisenhausen (sidfränkisch Zaisehause) isch e Gmai im Landchrais Charlsrue z Bade-Wirttebärg. D Gmai het 1886 Yywohner (Stand: 31. Dezember 2022). Zaisenhausen lyt nordweschtli vu Bretten. Vum Bann sin 67,4 % Landwirtschaftsflechi, 16,2 % Wald, 15,3 % Sidligsflechi un 1,1 % sunschtigi Flechi. Zue Zaisenhausen ghere kaine wytere Ortsdail. Zaisenhausen isch zum erschte Mol gnännt wore anne 991 as Ceisenhausen. Zaisenhausen het mit dr Gmai Sulzfeld e Verwaltigsgmaischaft veryybart. D Burgermaischteri vu Zaisenhausen isch d Cathrin Wöhrle. Ergebnis vu dr Landdagswahle syt 2006: 1 2006: WASG, syt 2011: Die Linke Dr Dialäkt vu Zaisenhausen ghert zum Sidfränkisch Commons: Zaisenhausen – Sammlig vo Multimediadateie www.zaisenhausen.de Statistisches Landesamt Baden-Württemberg – Bevölkerung nach Nationalität und Geschlecht am 31. Dezember 2022 (CSV-Datei). Statistisches Bundesamt: Bodenfläche nach Art der tatsächlichen Nutzung - Stichtag 31.12. - regionale Tiefe: Gemeinden, Samt-/Verbandsgemeinden (bis 2011) Statistisches Landesamt Baden-Württemberg: Landtagswahl (Memento vom 7. Juli 2019 im Internet Archive) Normdate: GND: 4448833-6 | VIAF: 246945902
Unter em Begriff Bündnerdütsch wärde vilmol die dütschsproochige Dialäkt vom Bündnerland zämmegfasst. Mäistens mäint mä mit em Begriff d Wariante vo de Dialäkt, wo im Churer Rhiital vo Bad Ragaz und Maiefäld bis Thusis gschwätzt wärde. Es handlet sich drbii um hochalemannischi bzw. bodeseealemannischi Dialäkt. Vilmol subsumiert der Begriff au dr Dialäkt, wo d Rätoromane schwätze, wenn si e schwiizerdütschi Mundart bruche. Im Kanton Graubünde cha mä drei Mundartgruppe unterscheide: D Dialäkt vom Churer Rhiital; d Walserdialäkt, wo sich klar vom Churer Rhiitalische abgränze, und die tirolisch-bairischi Mundart vo de Samnauner. Dr Begriff Bündnerdütsch cha also höchstens als geografische Begriff iigsetzt wärde, us linguistischer Sicht isch der Begriff unbruchbar. Dr Dialäkt vom Churer Rhiital, wo vilmol au vo de Rätoromane als Zweitsprooch iigsetzt wird, underscheidet sich vom höchstalemannische Walserdütsch vor allem dur si weichi Ussprooch. So wärde die aalutende [k] und inluutende [ch] nit so hert betont, wie es im Walserdütsch und in de Mundarte vo de Nochberkantön üblich isch (z. B. wird dr Chuchichaste, wie men en us eme grosse Däil vo dr Schwiz kennt as Gghuhigghäschtli usgsproche). D Usprooch, wo für s Bündnerdütsch tüpisch isch, chunnt woorschinlig zum e groosse Däil drvo, dass die rätoromanischi Bevölkerig, wo ursprünglich
Joodle isch Singe ooni Teggst uf Lutsilbe wo mä drbii vil und schnäll zwüsche Brust- und Falsettstimm wäggslet (Registerwäggsel). Dr Stamm vom Wort „joodle“ isch lutmoolerisch. S Wort Joodler, wo drvo abgläitet isch, bedütet äntwääder „was bassiert, wenn obber joodlet“ (Nomen Actionis) oder es bezäichnet „e Mensch, wo joodlet“ (Nomen Agentis). Bim Joodle si Silbefolge wie zum Bischbil „Hodaro“, „Iohodraeho“, „Holadaittijo“ und vili äänligi üüblig. Charakteristisch si au groossi Intervallsprüng und e wite Donumfang. S git woorschinlig in alle gebirgige Regione uf dr Wält Technike, wo s schwiirig isch vo äim Ort zum ene andere z choo, so dass mä sich mit Rüefe über groossi Distanze akustisch cha verständige. D Ursprüng vom Joodle gönge vermuetlech uf vorhistorischi Zite zrugg; eso häi Hirte und Sammler, Waldarbäiter und Chööler kommuniziert. Nit nume in de Alpe het mä sich vo Alp zu Alp mit Juchzer (Juchetzer, Jugitzer, Juschroa) verständigt oder au s Vee mit eme Joodler (Veeruef) aaglockt. Dr Papscht Joseph Ratzinger, wo z Bayre ufgwaggse isch, het vermuetet, ass dr bedütend Theolog Augustinus vo Hippo s Joodle gmäint häig, won er vom Jubilus gschriibe het, ere „Form vom Ruefe, Schreie oder Singe ooni Wörter“. «Jubili» häi spööter au rituell festgläiti Melisme vom
S Raclette (vo franzöösisch racler «schabe», «chratze») isch – näben em Fondü – äins vo de Schwizer Nazionalgricht, wo mit gschmolznigem Chees gmacht wärde. D Cheessorte, wo mä maistens verwändet, isch e Schnittchees vo dr Vollfett- oder Raamstuefe, wo liicht schmilzt und wo au as Raclette bezäichnet wird. Die ersti schriftligi Erwäänig vo Raclette chunnt in middelalterlige Chlosterhandschrifte us de Kantön Obwalde und Nidwalde vor, wo vom ene Brootchees as ere bsundrigs naarhafte Spiis vo de Alphirte brichdet wird. Unterwaldner Brootchees isch au hüte no en Alternative zum Raclette. Zum Chees serwiert mä hüte Gschwellti, suur Gurke, Essigziibele, Sämffrücht usw. Es git e Hufe Sorte vo Raclettechees, wo au mit Chnoblauch, Pfäffer oder Paprika oder us Gäissemilch härgstellt wärde. Noch dr Walliser Dradizioon wird e halbe Laib vo bsundrigs fiinschmelzigem vollfettem Walliser Chees so nooch zum Füür gläit, ass er langsam foot afo schmelze. Drbii wird dr Chees au no gröicheret und grilliert und mä bechunnt dr umverwäggselbari Gschmack vom ächte Raclette, wo am Füür gmacht worde isch. Dr Choch kümmeret sich mäistens au um s Füür. Hinde nooche brennt das hooch aber vorne het s nume Gluet und dört lige die zwäi Cheeshelftene uf eme Brätt, wo mit Alufolie
Dr Peter Arens (* 18. Februar 1928 z Friburg; † 25. Augschte 2015 z Stäfa) isch e Schwyzer Schauspiiler un Theaterreschisseer gsii. Dr Suhn vu dr Schauspiileri Charlotte Arens isch z Bärn uf d Schuel gange. Bim Wucheblatt «Die Nation» het er ab 1945 ne chaufmännischi Lehr gmacht. Derzue isch er uf Schauspiilschuel z Bärn gange, wun er 1947 abgschlosse het. Im däm Johr het er au sy Debüt am Stadttheater Bärn gee. Anne 1950 isch er an s Dytsch Theater z Göttingen gange un 1953 an s Dytsch Schauspiilhuus z Hamburg. 1958 isch er an dr Münchner Chammerspiil engaschiert wore, speter het er Residenztheater z München, am Wiener Burgtheater, am Berliner Schillertheater un am Düsseldorfer Schauspiilhuus gspiilt. Syter anne 1963 het er am Schauspiilhuus Züri gspiilt, wun er nit nume ne Huffe Rolle ibernuu het, sunder au zum erschte Mol Reschy gfiert het. Bis 2000 isch er fescht Mitgliid vum Ensemble gsii. An verschidene andere Bihne isch er as Gascht ufdrätte. Är het au wyter Stuck inszeniert, unter anderem Der zerbrochne Krug am Ernst-Deutsch-Theater z Hamburg. Syt dr 1950er Johr het au in Spiilfilm mitgwirkt un het unter anderem dr Kumpenischt Carl Maria von Weber in dr Romanze Durch
D Sproochpolitik vo dr Französische Republik basiert druf, ass Französisch die offizielli Sprooch vom Land isch, noch dr Verfassig langue de la république. As sonigi wird s in fast alle Beriich vom öffentlige Lääbe gförderet und gforderet, Französisch isch mäistens die äinzigi Vercheerssprooch in Frankriich. Au über d Landesgränze uuse wird d Sprooch understützt. Näbe dr Staatssprooch git s aber e Hufe anderi Sprooche im Land, nume scho im metropolitane (öiropäische) Frankriich gits, je nochdäm wie mä zelt, mindestens acht Sprooche, wo dradizionell regional verbräitet und mit em Französische nit diräkt verwandt si. Drzue chömme Dialäkt bzw. Sprooche, wo em Franzüüsische noochstöön wie d Langues d’oïl, wo vilmol überregional gschwätzt wärde, aber kä offizielle Status häi. Die dradizionelle Sprooche und Mundarte, wo nume in Däil vom Staatsgebiet verbräitet si, wärde as langues régionales, Regionalsprooche, bezäichnet aber nit as Minderhäitesprooche, und eso nid as (ethnischi) Äigehäite vo ethnische Minderhäite aagluegt wärde. Scho 1940 isch im Radio e baar Minute lang uf Bretonisch gsändet worde, und 1964 het dr französisch Staat zum erste Mol erlaubt, ass uf eme regionale Färnseekanal anderthalb Minute uf Bretonisch gsändet wurd. Sit 1994 schribt s Toubon-Gsetz vor, ass Französisch oder mindestens e französischi Übersetzig in dr Wärbig,
Die bäide Chinderbüecher Heidis Lehr- und Wanderjahre und Heidi kann brauchen, was es gelernt hat vo dr Schwizer Autorin Johanna Spyri (1827–1901) us de Joor 1880 und 1881 ghööre zu de bekanntiste Chinderbüecher uf dr Wält. Mit iire Heidi-Büecher het d Johanna Spyri e romantischs und idealtüpischs Bild vo dr Schwiz erschaffe, wo au hüte no wit verbräitet isch. Es isch mööglig, ass sich d Spyri vo dr Gschicht Adelaide – das Mädchen vom Alpengebirge vom dütsche Pedagog und Schriftsteller Hermann Adam von Kamp het lo inspiriere. Die These isch aber umstritte und muess no mee röscherschiert wärde. In numen e baar Joor noch dr erste Publikazion si d Heidibüecher zum ene Wälterfolg worde. Bis hüte si si in mee as 50 Sprooche übersetzt und e baar Mol verfilmt worde. Wo d Urheeberrächt abglofe si, si immer mee Heidi-Büecher und -Gschichte erschiine, wo aber mit dr Heidi vo dr Spyri vilmol nume wenig z due häi. Heidi (Film vo 1952) Heidi und Peter (Film vo 1955) Commons: Heidi – Sammlig vo Multimediadateie Rosmarie Zeller: Heidi. In: Historisches Lexikon vo dr Schwiiz. Erstausgabe von 1880, doi:10.3931/e-rara-16704 Der Romantext im Rahmen des Projekts Gutenberg-DE Der Text der Erstausgabe in erhaltener Original-Orthografie Heidis
Frenke isch de Name vo folgende geografische Objekt: Frenke (Emmerthal), en Ortstail vo Emmerthal, Nidersachse, Dütschland Frenke (Fluss), en Fluss i de Nordweschtschwiz Frenke isch de Name vo: Eugene Frenke (1895–1984), en russischstämmige Filmregisseur
D Baloise Session (bis 2012 under em Naame AVO Session Basel) isch en Indoor-Muusig-Festiwal in dr Schwiz, wo an em nazionali und internazionali Stars in ere Klubdisch-Atmosfääre ufdräte. S Festiwal het en internazionali Usstraalig und findet jedes Joor im Oktober/Novämber z Baasel statt. Bsundrigs an däm Muusigewänt isch, ass s Publikum nooch zu de Star isch und ass an jedem Konzärtoobe zwäi oder drei Künstler ufdräte, wo im ene spezifische Bezug zuenander stöön und so de Gest e musikalischi Gschicht verzele. De Bsuecher wird eso e thematische Oobe presentiert mit Künstler, wo en äänlige stilistische, gschichtlige oder geografische Hindergrund oder öbbis anders gmäinsam häi. Dir Veraastalter bezäichnet d Muusigklub-Atmosfääre mit Cherzeliecht, die zum Däil spezielle Brogrammkombinazione und die groosse Nääme im chliine Raame als s Markezäiche vo dr Baloise Session. D Gsamtuslastig lit sit Joor bi 95 bis 100 %. D Baloise Session us dr Rheinknie Session entstande, wo im Herbst 1985 vom Enrico Bonometti, Matthias Müller und Stephan Werthmüller gründet worde isch. Die ersti Usgoob vom Festiwal im Mai 1986 het mit fümf usverchaufte Konzärt mit Künstler wie em Oscar Peterson, Albert Collins und Koko Taylor aagfange. Im Joor druf si under anderem dr Fats Domino und dr Buddy
Dr Herbert Jeffrey „Herbie“ Hancock (* 12. April 1940 z Chicago, Illinois) isch e amerikanischer Dschääs-Pianist und Komponist und en Oscar- und Grammy-Briisdreeger. S Improwisiere vom Hancocks isch brägt vo ere „Funky-Spiilwiis“ und dr Verwändig vo expressive Chrüzrhüthme. E Hufe vo siner Komposizione si Klassiker worde, wo Dschääs-Musiker as Improwisationsgrundlaag verwände. Dodrzue ghöre Watermelon Man, Cantaloupe Island und Maiden Voyage, wo alli in de 1960er Joor uf em Blue-Note-Leibel erschiine si. Dr Hancock isch sit em 31. August 1968 mit dr dütsche Dekoratöörin und Kunstsammlere Gudrun Meixner (* Stendal) verhürootet; si häi e Dochder, Jessica. Im Hancock si Schwöster Jean, wo e Songtextere und Kompiuteranalüstin gsi isch, isch 1985 41-jöörig bim ene Flugzügunfall umchoo. 1962: Takin’ Off (Blue Note Records) 1963: My Point of View (Blue Note) 1963: Inventions and Dimensions (Blue Note) 1964: Empyrean Isles (Blue Note) 1965: Maiden Voyage (Blue Note) 1968: Speak Like a Child (Blue Note) 1969: The Prisoner (Blue Note) 1969: Fat Albert Rotunda (Warner Bros.) 1971: Mwandishi (Warner Bros.) 1972: Crossings (Warner Bros.) 1973: Sextant (Columbia Records) 1973: Head Hunters (CBS) 1974: Thrust (CBS) 1975: Man-Child (CBS) 1975: Flood (CBS/Sony Japan) 1976: Secrets (CBS) 1976: V.S.O.P. (Album)|V.S.O.P (CBS) 1977: V.S.O.P. (Band)|V.S.O.P. – The Quintet
Dr Zäästedtbund (Dekapolis oder franz. Décapole) isch e Bündnis vo zää freie Riichsstedt im Elsass gsi. Er isch 1354 mit em Ziil gründet worde, sich gegesitig bi dr Verdäidigung vo iire Rächt und Freihäite z hälfe. D Bezäichnig as Zäästedtbund bzw. Décapole isch allerdings erst seer vilt spööter in dr Gschichtsschriibig verwändet worde. Die middelalterlige Dokumänt schwätze vo Richestette gemeinlich im Elsass oder spööter villes d’Empire associées en Alsace, und das au wil iiri Zaal zwüsche nüün und elf gschwankt het. Gründigsmitgliider si die zää Stedt gsi: Vier Joore spööter isch Selz (frz. Seltz) as elfti Stadt drzue choo, isch aber 1418 wider us em Bund usgschiide. Mülhuuse het 1515 dr Bund verloo, und vo 1521 aa het Landau in der Pfalz d Décapole ergänzt und sä über s Elsass uuse uf Norde erwiteret. Zur Zit vo dr Gründig in dr Middi vom 14. Joorhundert häi Hagenau, Colmar und Schlettstadt je 5'000 bis 6'000 Iiwooner gha, Wisseburg öbbe 4'000, Mülhuuse 1'800 und die übrige Mitgliider zwüsche 1'000 und 1'500. Die elsässische Riichsstedt häi sich 1342, denn wider 1346 und au 1349 zämmegschlosse, zum iiri Freihäite z verdäidige und dr Landfriide duurezsetze. 1354 het dr Kaiser Karl IV. uf iiri Iniziative
Dr Miles Dewey Davis III. (* 26. Mai 1926 z Alton, Illinois; † 28. Septämber 1991 z Santa Monica, Kalifornie) isch en amerikanische Dschääs-Drumbeeter, -Flügelhornist, Komponist und Bändliider gsi. Mit sim unverwäggselbare Stiil isch er äine vo de iiflussriichste, innowativste und bedütendste Schlüsselfigure vom Dschääs im zwanzigste Joorhundert gsi. Ei isch bi dr sogenannte Bebop-Revoluzion drbii gsi und het denn d Entwigglig vo verschidnige Dschääs-Stiil wie Kuul Dschääs, Hard Bop, modale Dschääs und Dschääsrock maassgäblig beiiflusst. Nid nume as Instrumentalist sondern au dank sine innowative Fähigkäite isch s em Miles Davis glunge, sini äigene künstlerische Ideä z verwirklige und gliichzitig kommerziell erfolgriich z si. Berüemt isch er scho 1945 worde as Biibop-Dschääser und Säidmän vom Charlie Parker, won er im Parker sinere Bänd dr Dizzy Gillespie ersetzt het. Er het vo denn aa konzepzionell immer wider nöiji Grundstäi gläit, wil er sich nit konserwativ uf äi Dschääs-Stiil festgläit het, sondern immer witer experimentiert het. Er het au die ganz Zit Musiker mit Talänt in si Bänd ghoolt, het vo dene Innowazione und nöiji Impuls erwartet und iine au Ruum zum sich entfalte. E Hufe Dschääsgröössene verdanke eso iire Durchbruch as Musiker dr Zämmenarbet mit em Davis. Sit em Ändi vom
Dr Charlie „Bird“ Parker (* 29. August 1920 as Charles Parker Jr. z Kansas City, Kansas; † 12. Merz 1955 z Nöi York) isch e amerikanische Muusiker (Altsaxofonist und Komponist) gsi. Er isch äine vo de Schöpfer und beste Interprete vom Biibop gsi und eso zu äim vo de wichdigste und iiflussriichste Muusiker in dr Gschicht vom Dschääs worde. Si Muusig „het dr Dschääs beiiflusst wie vor im nume die vom Louis Armstrong, wie noch im die vom John Coltrane und vom Miles Davis“. Vo 1942 isch er bi de legendäre Dschämseschns im Monroe’s und im Minton’s Playhouse in Harlem drbiigsii, won er zämme mit em Dizzy Gillespie und em Thelonious Monk d Grundlaage für e Modern Dschääs gläit het. Er het drbii Dissonanze und rhüthmischi Verschiebige gspiilt, wo für die Zit küene gsi si, aber vo sim Gfüül für Melodik cho si. Au in seer schnälle Stück het er pregnant und stimmig mit ere hooche Intensidäät chönne improwisiere. Dr Oarker isch sit sinere Juuged droogesüchdig gsi und am Aafang vo de 1950er Joor isch si Gsunhäit immer schlächter worde. Si letscht Ufdritt het er am 5. Merz 1955 im Nöi Yorker Dschääsklub Birdland gha, wo noch iim benennt worde
D Belaagerig vo Stroossburg isch en Episode im Dütsch-Franzöösische Chrieg 1870/71 gsi. Si isch mit dr Kapitulazion vo dr franzöösische Festig am 28. Septämber 1870 z Änd gange. Noch dr Schlacht bi Wörth het dr Chronbrinz Friedrich vo Pröisse em pröissische General August von Werder befoole noch Süde gege Stroossburg vorzrücke. Zu dere Zit isch Stroossburg (näbe dr Festig Metz) as die sterksti franzöösischi Festig bzw. as äini vo de Stedt, wo am sterkste verdäidigt worde si, iigschetzt worde. Dr Festig isch wäge iirer Laag und dr relativ schwache Bsatzig äigetlig kä Broblem gsi für die dütschen Operazione, wo witer im Norde stattgfunde häi. Si isch hauptsächli aagriffe worde, wil die Dütsche Aaspruch uf die alti Riichsstadt erhoobe häi und wil si Unrueje in dr Region häi welle verhindere. Im Werder si Armee het us 40'000 Soldate us Württebärg und Bade bestande. D Franzoose under em Jean-Jacques Uhrich si zerst 7000 Maa stark gsi, häi aber schliesslig e Sterki vo 23'000 Maa ghaa. Am 12. August häi die Dütsche d Stadt iigschlosse, und häi am 23. August d Stadt sälber afo bombardiere und schweeri Schääde verursacht, under anderem am historische Stroossburger Münster. Wo dr Werder gsee het, ass dr Uhrich
D Etichone si en elsässischs Herzogsgschlächt gsi. Iire Naame chunnt vom Herzog Eticho, wo in dr Middi vom 7. Joorhundert äine vo de erste bekannte Herzög vom Elsass gsi isch und wo mit em d Herzogswürde erblig worde isch. S Gschlächt het in dr Gschicht vom Elsass im früeje Middelalter e wichdigi Rolle gspiilt. D Herzög vom Elsass häi iire Woonsitz zum Däil in nöi entstandene Ort wie Obereenhäim und uf dr Hoocheburg gha. Dört het dr Eticho s Stift gründet, wo si Dochder, die häiligi Odilia, mit iire Schwöstere gläbt het. Spööteri Dynastie, zum Bischbil d Habsburger, häi vilmol iire Ursprung uf e Herzog Eticho (au Attich oder Adalrich) zrugggfüert. Die äinzelne Linie in dr Genealogii vo de Etichone wärde bezäichnet as Etichone, (im ängere Sinn) mit em Ditel vom ene Herzog im Elsass Liutfride, mit em Ditel vom ene Groof im Sundgau, bzw Eberhard, mit em Ditel vom ene Groof im Nordgau bzw. Groofe vo Egishäim, Dagsburg und Metz. S bekanntiste Familiemitgliid isch dr Bruno vo Egishäim, wo 1049 as Leo IX. Babst worde isch. D Etichone si im 13. Joorhundert usgstorbe, wo bäidi Söön vom Groof Albert II. im Joor 1202 bim ene Durnier z Andain umchoo
D Groofschaft Egishäim mit em Hauptort Egishäim südlig vo Colmar im Oberelsass het im 11. und 12. Joorhundert bestande. Im 7. Joorhundert isch s fränkische Herzogdum Elsass gründet worde und isch im 9. Joorhundert in zwäi Groofschafte ufdäilt worde: Dr Nordgau und dr Sundgau. D Groofe vom Nordgau häi bald die ganzi Region beherrscht. Wo die elsässisch Gaugroofschaft Nordgau undergange isch, isch Egishäim im Bsitz vo de Etichone bliibe. Das isch die elsässisch Herzogsfamilie gsi und d Groofe im Nordgau; d Familiemitgliider häi sich vo denn aa „vo Egishäim“ gnennt. Hugo VI., Groof im Nordgau und Groof z Egishäim, um 1000 ∞ Heilwig vo Dagsburg Gerhard I., Groof vo Egisheim, X 1038, Soon vom Hugo VI. Hugo VII., Groof vo Dagsburg, † 1046/49, Brueder vom Gerhard I. Heinrich I., Groof vo Egishäim und Groof vo Dagsburg, † woorschinlig 1065, Soon vom Hugo VII. Gerhard II., 1065 Groof im Nordgau, 1098 Groof vo Egishäim, Soon vom Heinrich I. Helwidis, 1118 Erbin vo Egishäim, † 1126; ∞ Gerhard vo Lothringe, Groof vo Vaudémont (Huus Châtenois) – Noochkomme Gerhard Köbler: Historisches Lexikon der deutschen Länder. 1992 Detlev Schwennicke: Europäische Stammtafeln. Band I.2 (1999) Tafel 200B
D Groofschaft Hanau-Liechtebärg isch e Territorium im Häilige Römische Riich gsi. Si isch 1456–80 us eme Däil vo dr Groofschaft Hanau und dr halbe Herrschaft Liechtebärg entstande. Noch em Usstärbe vo de Groofe vo Hanau-Liechtebärg 1736 isch si an Hesse-Darmstadt und an Hesse-Kassel gfalle. Iir Zentrum isch im undere Elsass gsi mit dr Hauptstadt Buxswiiler. S Kondominat Umstadt isch bis 1504 zur Helfti Hanau-Liechtebärg understande. Sit 1680 si die mäiste linggsrhiinische Ämter im Elsass under französischer Suwerenidäät gsi, s linggsrhiinische Amt Lembärg und die rächtsrhiinische Gebiet si under dütscher Suwerenidäät bliibe. Am Ändi vom 17. Joorhundert bzw. 1739 si d Ämter Brumath, Buxswiiler, Hatte, Ingwiller, Kutzehuuse, Offedorf , Pfaffehoffe, Westhoffe, Woerth und Wolfishäim under französischer Suwerenidäät gsi und d Ämter Babehuuse, Lembärg, Liechtenau und Willstätt under dütscher. Reinhard Dietrich: Die Landesverfassung in dem Hanauischen. Die Stellung der Herren und Grafen in Hanau-Münzenberg aufgrund der archivalischen Quellen. Selbstverlag des Hanauer Geschichtsvereins, Hanau 1996, ISBN 3-9801933-6-5 (Hanauer Geschichtsblätter 34). Hans-Walter Herrmann: Die Grafschaft Zweibrücken-Bitsch. In: Hans-Walter Herrmann, Kurt Hoppstädter (Hrsg.): Geschichtliche Landeskunde des Saarlandes. Band 2: Von der fränkischen Landnahme bis zur französischen Revolution. Historischer Verein für die Saargegend, Saarbrücken 1977, ISBN 3-921870-00-3, S. 323–332 (Mitteilungen des Historischen Vereins für die Saargegend
D Herrschaft Landsbärg bi Colmar im Elsass het vom 13. bis zum 17. Joorhundert bestande. Dr Verwaltigssitz vo dr Herrschaft Landsbärg het sich uf dr Burg Holandsbärg befunde, wo dr Vogt vo Colmar, dr Siegfried vo Gundolshäim 1279 uf e Befääl vom Köönig Rudolf vo Habsburg baut het. D Herrschaft isch sit 1281 im Bsitz vo de Habsburger gsi und het nüün Dörfer umfasst: Kientze, wo 1303 Residänzort wurde isch, Ammerschwihr, Dìrke, Ìngersche, Kàtzedàl, Meywihr, Nìdermorschwìhr, Sìjelse und Wìnzne. D Herrschaft het ursprünglig eme Gschlächt ghöört, wo sich noch em Naame vo dr Herrschaft vo Landsbärg gnennt het. 1234 erschiint e Günther vo Landsbärg, wo zämme mit sinere Frau Belina und sine Chinder iiri Güeter z Guebwiller em Brueder Gotfrid, wo Mäister vom Dütsche Ritterorde z Ruffàch gsi isch, gschänggt het. 1279 het dr Siegfried vo Gundolshäim afo d Burg Hohlandsbärg usbaue. E baar Joor spööter, 1281, isch d Herrschaft an d Herre vo Habsburg gfalle, wo d Festigsaalaag dört groosszüügig usbaut häi. D Hohlandsburg isch dr offiziell Hauptort vo dr vorderööstriichische Vogtei gsi, bis si im 15. Joorhundert iiri Funkzion as Verwaltigssitz verloore het und vo de Habsburger an Adelsfamilie verpfändet worde isch. 1363 het dr Herzog Rudolf IV.
Salamanca isch e chilenischi Stadt un Kommune in dr Provinz Choapa, Región de Coquimbo. Si lyt 30 Kilometer eschtli vu Illapel, em Verwaltigszäntrum vu dr Provinz un 316 Kilometer nerdli vu Santiago. Uf Salamanca chunnt mer vu dr Stadt Los Vilos här, wu an dr Panamericana lyt. D Stadt Salamanca isch am 29. Novämber 1844 dur dr amtierend Gouverneur vu Illapel, dr Joaquin Ceballos, grindet wore. Commons: Salamanca – Sammlig vo Multimediadateie Stadt Salamanca
Mit Fenis cha gmäint si dr middelalterlig Naame vo dr Gmäind Vinelz im Kanton Bärn, Schwiz d Burg Fenis oder Haseburg in dr Bärner Gmaind Ins, Schwiz en Adelsgschlächt, wo sich noch däm Ort gnennt het, lueg Cuno vo Fenis, Bischof vo Lausanne vo äbbe 1090 bis 1103/05 Burkhard vo Fenis, e burgundische Adlige und Bischof vo Baasel im 11. Joorhundert Rudolf vo Fenis oder au dr Groof Rudolf II. vo Nöieburg, Minnesänger im 12. Joorhundert Fénis, e Gmai in dr autonome Provinz Augschtdal z Italie