|  |
| --- |
| Pún-chiuⁿ sī sio̍k-î **Ki-tok-kàu** hē-lia̍t ê chi̍t-ê pō·-hūn |
|  |
| **Ki-tok-kàu Le̍k-sú**
Iâ-so͘ Ki-tok
Cha̍p-jī ê Sù-tô·
Tong-hong Kéng-Kàu
Tang-sai Kàu-hōe ê hun-lia̍t
Si̍p-jī-kun ê Tang-cheng
Chong-kàu ê Kái-kek |
| **Ki-tok-kàu ê Sîn-ha̍k**
Ki-tok-kàu ê Chông-pài 
In-tián  · Kiù-in 
San-siōng ê Kàu-hùn 
Si̍t-chāi ê hok-khì
Chú ê Kî-tó-bûn
Cha̍p-tiâu-kài
Sèng-lêng
Tháu-pa̍k sîn-ha̍k
**Ki-tok-kàu ê Lé-chiat**
Sé-lé
Sèng-chhan-lé |
| **Ki-tok-kàu ê Sèng-keng**
Kū-iok Sèng-keng
Sin-iok Sèng-keng
Âng-phoê Sèng-keng |
| Ki-tok-kàu ê Cheh-ji̍t
Sèng-tàn-cheh
Sèng-tàn Ló-jîn
Koh-oa̍h-cheh |
| **Ki-tok-kàu ê Kàu-phài**
Tang-chèng-kàu
Thian-chú-kàu
Iâ-so·-hōe
Tō-bêng-hōe
Ki-tok-sin-kàu
Bí-kok Kong-lí-hōe
Bí-kok Kui-chèng Kàu-hōe
Eng-kok Kok-kàu
An-hioh-ji̍t Hōe
Tâi-oân Ki-tok Tiúⁿ-ló Kàu-hoē
Gō·-sûn-chat Kàu-phài
Sù-tô·-sìn-sim-hoē 
Sîn-tiàu-hōe
Sîn ê Kàu-hoē
Chin Iâ-so· Kàu-hōe
**Siū chèng-thóng kàu-hōe kheh-che̍h**
Iâ-hô-hoa Kiàn-chèng-jîn
Iâ-so· Ki-tok Āu-kî Sèng-tô· Kàu-hōe
Sin-iok Kàu-hōe
Thóng-it Kàu-hōe |

Má-thài Hok-im tē gō·-chiuⁿ kàu tē chhit-chiuⁿ, sī chú Iâ-so· tī San-siōng só·-ūi kóng ê tiⁿ-kùi ê chi̍p-kím, hí-ài chit-phiⁿ pó-hùn ê lâng chheng-ho· ûi "**San-siōng ê Kàu-hùn**". Chit-ê kàu-hùn siú-sian thê-kàu Si̍t-chāi ê hok-khì. Iâ-so· í-ki̍p sī iōng kán-kiat kah ū-la̍t ê giân-sû, bêng-khak seng-tōng ê pí-jū-kóng, kàu-hùn goán koan-î giân-hêng ê tō-lí, kò·-sêng San-siōng ê Kàu-hùn cheng-chhái chi̍t-ê hāng-bo̍k.

Giân-lūn Chhú-sè
----------------

### Iâm kap Kng

* Iâm ê kong-lêng: Chok-ûi Tiâu-bī-liāu, hông-hù-che, nńg-hòa.

"lín sī chhin-chhiūⁿ sè-kan-lâng ê iâm. Iâm nā sit-bī, boeh àn-chóaⁿ koh hō· i ū kiâm-bī. Sit-khì hāu-lêng ê iâm í-keng bô lō·-ēng ā, chí-ū hiat chhut-khì gōa-bīn, hō· lâng ta̍h-lâi ta̍h-khì nā-tiāⁿ." 

* Kng ê kong-iōng: "Lín sī chhin-chhiūⁿ sè-kan ê kng. Kiàn-siat tī soaⁿ-téng ê siâⁿ-chhī bē-tàng am-khàm".

### Koan-hē Lu̍t-hoat ê kàu-hùn

"M̄-thang siūⁿ kóng Góa lâi ê bo̍k-tek sī boeh hòe-tiāu Mô·-se ê Lu̍t-hoat í-ki̍p tāi-giân-jîn ê kà-sī. Góa m̄-sī boeh lâi hòe-tiāu, sī boeh lâi sêng-chôan.
Góa si̍t-chāi kā lín kóng, chiū-sī kàu thiⁿ-tē bia̍t-bông, it-ti̍t kàu ta̍t-sêng Lu̍t-hoat ê bo̍k-tek ûi-chí, Lu̍t-hoat ê chi̍t-tiám chi̍t-o̍eh iā bē siau-sit khì.
Sui-jiân sī kài-bēng tiong siōng-sè ê chi̍t tiâu, lâng nā khì hōan-tio̍h, iū-koh kà pa̍t-lâng iā án-ne khì hōan, i tī Thian-kok chiū ē sǹg-chò sī siōng sè ê. Tān-sī lâng nā si̍t-hêng kài-bēng, iū-koh kà lâng iā án-ne khì si̍t-hêng, i tī Thian-kok chiū ē sǹg-chò sī siōng úi-tāi ê.
Góa kā lín kóng, lín nā bô pí keng-ha̍k-chiá kap Hoat-lī-sài-phài ê lâng khah tiong-si̍t lâi chun-hêng Siōng-chú só· iau-kiû ê, lín it-tēng bē-tàng chìn-ji̍p Thian-kok."

### Koan-hē siū-khì ê kàu-hùn

"Lín bat thiaⁿ-kìⁿ Lu̍t-hoat kàu-hùn kó·-chá lâng kóng, ‘M̄-thang thâi-sí lâng. Nā thâi-sí lâng it-tēng tio̍h siū sím-phòaⁿ.’
Tān-sī Góa kā lín kóng: tùi ka-tī ê hiaⁿ-tī siū-khì ê lâng, it-tēng tio̍h siū sím-phòaⁿ; mē ka-tī ê hiaⁿ-tī ‘pn̄g-tháng’ ê lâng, it-tēng tio̍h siū Kong-gī-hōe tēng-chōe; mē i ê hiaⁿ-tī ‘gōan-tai’ ê lâng, it-tēng tio̍h siū tē-ga̍k ê hóe-hêng.
Só·-í lí khì chè-tôaⁿ chêng boeh hiàn chè-phín ê sî, nā siūⁿ-khí lí ê hiaⁿ-tī tùi lí ū phāu sím-mih hóan-kám,
lí tio̍h chiong chè-phín pàng tòa chè-tôaⁿ-chêng, tāi-seng khì kap lí ê hiaⁿ-tī hô-hó, jiân-āu chiah koh tńg-lâi hiàn lí ê chè-phín." 
"Nā ū lâng khòng-kò lí, boeh thao lí khì hoat-têng, iáu tī lō·-ni̍h ê sî, tio̍h thàn-chá kap i hô-kái; nā bô, khòng-kò lí ê lâng ē chiong lí kau hō· hoat-kèng, lí chiū ē hō· lâng koaiⁿ-lo̍h kaⁿ-ga̍k.
Góa si̍t-chāi kā lí kóng, chòe-āu ê chi̍t sián-chîⁿ lí nā bô kiáu kah chheng-chhó, lí it-tēng bē-tàng tùi hia chhut-lâi." 

### Koan-hē kan-im ê kàu-hùn

"Lín bat thiaⁿ-kìⁿ Lu̍t-hoat kàu-hùn lâng kóng, ‘M̄-thang hōan kan-îm.’
Tān-sī Góa kā lín kóng: nā ū lâng phāu siâ-io̍k lâi khòaⁿ hū-jîn-lâng, i tī sim-lāi í-keng kap i hōan kan-îm ā.
Lí ê chiàⁿ-ba̍k nā ín-iú lí hōan-chōe, lí tio̍h kā i ó· chhut-lâi tàn hiat-ka̍k! Sit-khì lí seng-khu ê chi̍t pō·-hūn, pí lí kui seng-khu hó-hó lo̍h tē-ga̍k koh-khah iâⁿ.
Lí ê chiàⁿ-chhiú nā ín-iú lí hōan-chōe, lí tio̍h kā i chām khí-lâi tàn hiat-ka̍k! Sit-khì lí seng-khu ê chi̍t pō·-hūn, pí lí kui seng-khu hó-hó lo̍h tē-ga̍k koh-khah iâⁿ." 

### Koan-hē lī-hun ê kàu-hùn

"Lu̍t-hoat ê kàu-hùn iū-koh kóng, ‘Nā ū lâng boeh kap i ê bó· lī-hun, tio̍h lī-hun chèng-su hō· i.’
Tān-sī Góa kā lín kóng: lâng nā m̄-sī in-ūi i ê bó· kap lâng su-thong lâi kā i lī-hun, chit ê hū-jîn-lâng nā koh kè, i chiū-sī hāi chit ê hū-jîn-lâng hōan-kan-îm; nā ū lâng kap chit ê hū-jîn-lâng kiat-hun iā sī hōan kan-îm." 

### Koan-hē chiù-chōa ê kàu-hùn

"Lín iā bat thiaⁿ-kìⁿ Lu̍t-hoat kàu-hùn kó·-chá-lâng kóng, ‘M̄-thang ûi-pōe sè-gōan. Lí tī Siōng-chú ê bīn-chêng só· li̍p ê sè-gōan it-tēng tio̍h si̍t-hêng.’
Tān-sī Góa kā lín kóng: lóng m̄-thang chiù-chōa; m̄-thang kí thiⁿ lâi chiù-chōa, in-ūi thiⁿ sī Siōng-chú ê pó-chō;
iā m̄-thang kí tē lâi chiù-chōa, in-ūi tē sī Siōng-chú ê kha-tiām; iā m̄-thang kí Iâ-lō·-sat-léng lâi chiù-chōa, in-ūi Iâ-lō·-sat-léng sī tōa kun-ông ê kiaⁿ-siâⁿ.
Iā m̄-thang kí lí ê thâu-khak lâi chiù-chōa, in-ūi lí bē-tàng hō· chi̍t ki thâu-mn̂g piàn-chò pe̍h ê, á-sī piàn-chò o· ê.
Lín kóng-ōe eng-kai ‘Sī’ chiū kóng ‘Sī’, ‘M̄-sī’ chiū kóng ‘M̄-sī’. Nā-sī ke kóng ê, lín só· kóng ê sī tùi Mô·-kúi chhut-lâi ê." 

### Koan-hē pò-ho̍k ê kàu-hùn

"Lín iā bat thiaⁿ-kìⁿ Lu̍t-hoat ê kàu-hùn kóng, ‘Í gán hôan gán, í gê hôan gê.’
Tān-sī Góa kā lín kóng: m̄-thang ‘Í ok pò ok.’ Nā ū lâng siàn lí chiàⁿ-pêng ê chhùi-phé, tio̍h o̍at tò-pêng ê chhùi-phé hō· i siàn.
Nā ū lâng khòng-kò lí, boeh ài lí ê lāi-saⁿ, liân gōa-saⁿ iā tio̍h thǹg hō· i.
Nā ū lâng kiông-pek lí giâ i ê hêng-lí kiâⁿ chi̍t lí lō·, tio̍h kap i kiâⁿ nn̄g lí lō·.
Nā ū lâng tùi lí kiû sím-mih, tio̍h hō· i; nā ū lâng boeh kā lí chioh sím-mih, m̄-thang kā i the-sî." 

### Ài te̍k-jîn

"Lín iā bat thiaⁿ-kìⁿ Lu̍t-hoat ê kàu-hùn kóng, ‘Tio̍h ài lí ê lîn-jîn, òan-hūn lí ê te̍k-jîn.’ Lín nā án-ne chò, lín chiū ē chiâⁿ-chò Thian-hū ê kiáⁿ-jî, in-ūi I hō· I ê ji̍t-thâu chhut-lâi chiò hó-lâng, iā chiò pháiⁿ-lâng, pêⁿ-pêⁿ ūi-tio̍h kong-gī kap put-gī ê lâng lo̍h-hō·.Tān-sī Góa kā lín kóng: tio̍h ài lín ê te̍k-jîn, tio̍h ūi pek-hāi lín ê lâng kî-tó. Lín nā kan-taⁿ ài hiah-ê ài lín ê lâng, kám ē-tàng tit-tio̍h sím-mih pò-siúⁿ? Liân hiah-ê thiu-sòe ê lâng mā ē-hiáu án-ne chò. Lín nā chí-ū tùi lín ê hiaⁿ-tī chhéng-an, án-ne kám ū sím-mih hi-hán? Liân bô sìn Siōng-chú ê lâng mā it-tēng ē hiáu án-ne chò. Só·-í lín tio̍h chò ôan-siān ê lâng, chhin-chhiūⁿ lín ê Thian-hū sī ôan-siān ê." 

### Koan-hē hêng-siān ê kàu-hùn

n2 tio̍h kín-sīn, m̄-thang ūi-tio̍h boeh hō· lâng khòaⁿ, kò·-ì tòa lâng ê bīn-chêng hián-sī lín ê siān-hêng. Lín nā án-ne chò, lín chiū bē-tàng tùi Thian-hū tit-tio̍h pò-siúⁿ.
Só·-í lí boeh chín-chè ê sî, m̄-thang chhin-chhiūⁿ gūi-siān-chiá tòa hōe-tn̂g kap ke-lō· pûn kó·-chhoe soan-thôan, ài hō· lâng o-ló. Góa si̍t-chāi kā lí kóng, in í-keng tit-tio̍h in ê pò-siúⁿ à.
Lí chín-chè lâng ê sî, liân lí ê chiàⁿ-chhiú só· chò ê to m̄-thang hō· lí ê tò-chhiú chai-iáⁿ.
Lí nā án-ne tiām-tiām-á lâi kiù-chè lâng, Hit-ūi khòaⁿ-kìⁿ lí tī àm-tiong só· chòe ê Thian-hū, chiū ē pò-tap lí."

Giân-lūn Lêng-siu
-----------------

### Koan-hē kî-tó ê kàu-hùn

"lín kî-tó ê sî m̄-thang o̍h hiah-ê gūi-siān-chiá! In ài khiā tòa hōe-tn̂g á-sī si̍p-jī lō·-kháu kî-tó, kò·-ì boeh hō· lâng khòaⁿ. Góa si̍t-chāi kā lín kóng, in í-keng tit-tio̍h in ê pò-siúⁿ à.
Tān-sī lí kî-tó ê sî, tio̍h ji̍p-khì lí ê pâng-keng lāi, mn̂g koaiⁿ khí-lâi, lâi tùi lí só· khòaⁿ bē-tio̍h ê Thian-hū kî-kiû. Án-ne Hit-ūi khòaⁿ-kìⁿ lí tī àm-tiong só· chò ê Thian-hū, chiū ē pò-tap lí." 
"Lín kî-tó ê sî, m̄-thang chhin-chhiūⁿ bô sìn Siōng-chú ê lâng lô-lô so-so, in-ūi in siūⁿ kóng tio̍h-ài kî-tó chin kú, Siōng-chú chiah ē thiaⁿ in ê kî-kiû.

### Koan-hē kìm-chia̍h ê kàu-hùn

"Lín kìm-chia̍h ê sî, m̄-thang chhin-chhiūⁿ gūi-siān-chiá bīn tài iu-chhiû. In thâu-mn̂g bô lo̍ah, bīn bô sé, móa sì-kè kiâⁿ, kò·-ì boeh hō· lâng chai-iáⁿ in teh kìm-chia̍h. Góa si̍t-chāi kā lín kóng, in í-keng tit-tio̍h pò-siúⁿ à.
Tān-sī lí kìm-chia̍h ê sî, bīn tio̍h sé chheng-khì, thâu-mn̂g tio̍h lo̍ah,
m̄-thang hō· lâng chai-iáⁿ lí teh kìm-chia̍h, chí-ū hō· khòaⁿ bē-tio̍h ê Thian-hū chai-iáⁿ. Án-ne Hit-ūi khòaⁿ-kìⁿ lí tī àm-tiong só· chò ê Thian-hū, chiū ē pò-siúⁿ li." 

### Thian-siōng ê châi-pó

"M̄-thang ūi-tio̍h ka-tī chek-thiok châi-pó tòa tē-siōng, in-ūi tī chia ū chiù-thâng ē kā, ē seⁿ-sian, chha̍t-á iā ē ó·-khang ji̍p-lâi thau-the̍h.
Tio̍h ūi ka-tī chek-thiok châi-pó tòa thiⁿ-téng, in-ūi tī hia bô chiù-thâng ē kā, bē seⁿ-sian, iā bô chha̍t-á ē ó·-khang ji̍p-khì thau-the̍h.
In-ūi lí ê châi-pó nā tī hia, lí ê sim iā it-tēng ē tī hia." 

### Seng-khu ê teng-hóe

"Ba̍k-chiu chhin-chhiūⁿ lâng ê seng-khu ê teng-hóe. Lí ê ba̍k-chiu nā kim, kui seng-khu chiū ē kng.
Lí ê ba̍k-chiu nā hoe, kui seng-khu chiū o·-àm. Án-ne ká-sú lí lāi-sim ê kng nā pìⁿ-chò o·-àm, chit ê o·-àm m̄-chai lōa-nih lī-hāi!" 

### Siōng-chú kap chîⁿ-châi

"Chi̍t ê lâng bē-tàng hōng-sū nn̄g ê chú-lâng. Hōng-sū nn̄g ê chú-lâng ê sî, nā m̄-sī òan-hīn chit ê, kèng-ài hit ê, chiū-sī khòaⁿ-tāng chit ê, khòaⁿ-khin hit ê. Só·-í lín bē-tàng kāng-sî hōng-sū Siōng-chú iā boeh hōng-sū chîⁿ-châi." 
"In-ūi án-ne Góa kā lín kóng: m̄-thang ūi-tio̍h lín ê sèⁿ-miā hôan-ló boeh chia̍h sím-mih, lim sím-mih, seng-khu boeh chhēng sím-mih. Lín ê sèⁿ-miā kám m̄-sí pí chia̍h-mi̍h khah ū kè-ta̍t, seng-khu kám m̄-sī pí saⁿ-khpp3 khah ū kè-ta̍t? Lín khòaⁿ khong-tiong ê chiáu-á, in bô chèng-choh, bô siu-sêng, iā bô chek-niû tòa chhng-khò·; siōng-chhiáⁿ lín ê Thian-hū iā teh kā in iúⁿ-chhī. Lín kám bô pí hiah-ê chiáu-á khah kùi-tiōng? Lín sím-mih lâng chhau-hôan chiū ē-tàng hō· ka-tī ê sèⁿ-miā ke o̍ah chi̍t sî-á kú?" "Lín hô-pit ūi saⁿ-khò· lâi chhau-hôan? Lín siūⁿ khòaⁿ-bāi-lè, iá-seng ê pek-ha̍p-hoe chóaⁿ-iūⁿ teh tōa-châng! In bô lô-khó·, iā bô pháng-chit. Tān-sī Góa kā lín kóng, liân hiah-ni̍h êng-hôa hù-kùi ê Só·-lô-bûn-ông só· chhēng ê saⁿ to bē pí chiah-ê hoe ê chi̍t-lúi koh-khah súi. kin-ná-ji̍t teh o̍ah, bîn-ná-chài hō· lâng hiat lo̍h-khì hóe-lô· chiah ê iá-seng ê hoe-chháu, Siōng-chú siōng-chhiáⁿ to án-ne teh kā in chng-chhah, I kám bē koh-khah kā lín khòaⁿ-kò·? Lín ná ē hiah-ni̍h bô sìn-sim! Só·-í lín m̄-thang chhau-hôan kóng: ‘Góan boeh chia̍h sím-mih, boeh lim sím-mih, boeh chheng sím-mih?’
(In-ūi chiah-ê lóng sī bī-sìn-chiá só· teh tui-kiû ê.) Lín ê Thian-hū chai-iáⁿ lín ū su-iàu chiah ê it-chhè ê mi̍h-kiāⁿ. Lín tio̍h tāi-seng tui-kiû Siōng-chú ê kok í-ki̍p chun-hêng I ê chí-ì, I chū-jiân iā ē chiong kî-tha it-chhè ê mi̍h lóng siúⁿ-sù lín. Só·-í m̄-thang hôan-ló bîn-ná-chài ê tāi-chì. Bîn-ná-chài iā ū lēng-gōa ê tāi-chì thang hôan-ló. Chi̍t-ji̍t ê khùn-lân, hit ji̍t lâi tam-tng chiū ū kàu-gia̍h." 

### Phe-phêng pa̍t-lâng

"M̄-thang phe-phêng pa̍t-lâng, lín chiah bē siū phe-phêng;
in-ūi lín nā àn-chóaⁿ lâi phe-phêng lâng, iā ē án-ne lâi siū phe-phêng. Lín ēng sím-mih chhùn-chhioh lâi niû hō· lâng, iā ē ēng kāng-khóan ê chhùn-chhioh lâi niû hō· lín.
Lí àn-chóaⁿ kan-taⁿ teh khòaⁿ lí ê hiaⁿ-tī ba̍k-chiu-lāi ê chháu-sap-á, iah bô chù-ì tio̍h lí ka-tī ba̍k-chiu-lāi ê tōa ki sám-á-kho·?
Lí ka-tī ê ba̍k-chiu lāi kì-jiân ū sam-á-kho·, lí àn-chóaⁿ káⁿ tùi lí ê hiaⁿ-tī kóng, ‘Góa kā lí the̍h ba̍k-chiu-lāi ê chháu-sap-á chhut-lâi.’
Gūi-siān-chiá à! Lí tio̍h tāi-seng chiong lí ba̍k-chiu lāi ê tōa ki sam-á-kho· the̍h chhut-lâi, jiân-āu lí chiah ē-tàng khòaⁿ kah bêng-bêng-bêng, thang the̍h lí hiaⁿ-tī ba̍k-chiu lāi ê chháu-sap-á chhut-lâi." 

"M̄-thang chiong sîn-sèng ê mi̍h-kiāⁿ the̍h hō· káu chia̍h—i ē o̍at kòe-lâi kā lín kā! M̄-thang chiong lín ê chin-chu hiat tòa ti ê thâu-chêng — i ē ēng kha lâi thún-ta̍h!" 

### Tio̍h kiû, tio̍h chhōe, tio̍h phah-mn̂g

"Tio̍h kiû, lín chiū ē tit-tio̍h; tio̍h chhōe, lín chiū ē chhōe-tio̍h; tio̍h phah-mn̂g, chiū ē kā lín khui.
In-ūi múi chi̍t ê lâng nā kiû, chiū ē tit-tio̍h; múi chi̍t ê lâng nā chhōe, chiū ē chhōe-tio̍h; múi chi̍t ê lâng nā phah-mn̂g, chiū ē kā i khui.
Lín chò lāu-pē ê lâng, ka-tī ê kiáⁿ kā lí thó mī-pau ê sî, lín kám ē the̍h chio̍h-thâu hō· i?
Á-sī kā lín thó nî-á ê sî, lín kám ē lia̍h chôa hō· i?
Lín sui-jiân sī pháiⁿ ê lâng, siōng-chhiáⁿ ē-hiáu ēng hó-mi̍h hō· lín ê kiáⁿ-jî, hô-hòng lín ê Thian-hū, I kám bē ēng koh-khah hó ê mi̍h lâi siúⁿ-sù hō· hiah-ê tùi I kî-kiû ê lâng?" 
"Só·-í bô-lūn ami2-mih tāi-chì, lín ài pa̍t-lâng àn-chóaⁿ lâi tùi-thāi lín, lín iā tio̍h chiàu án-ne lâi tùi-thāi pa̍t-lâng! Che chiū-sī Mô·-se ê Lu̍t-hoat í-ki̍p chiòng tāi-giân-jîn ê kà-sī ê iàu-tiám." 

### E̍h ê mn̂g

"Tio̍h tùi e̍h ê mn̂g ji̍p-khì, in-ūi thàu-kàu bia̍t-bông hit ê mn̂g chinkhoah. Hit tiâu lō· chin hó kiâⁿ. Kiâⁿ hit tiâu lō· ê lâng chin chē.
Thàu-kàu éng-seng hit ê mn̂g chin e̍h. Hit tiâu lō· chin pháiⁿ kiâⁿ. Chhōe tio̍h hit tiâu lō· ê lâng chin chió!"

### Chhiū kap kóe-chí

"Tio̍h kéng-kài ké tāi-giân-jîn. In lâi lín chia ê sî, gōa-piáu ké kah chhin-chhiūⁿ mî-iûⁿ, tān-sī in ê lāi-sim chhin-chhiūⁿ hiong-ok ê chhâi-lông.
Lín khòaⁿ in ê hêng-ûi chiū ē jīn-chhut in sī sím-mih khóan ê lâng. Tùi chhì-phè kám ē-tàng bán phû-tô? Á-sī tùi chi̍t-lê kám ē-tàng bán bû-hoa-kó?
Só·-í hó chhiū lóng ē kiat hó kóe-chí. Pháiⁿ chhiū it-tēng ē kiat pháiⁿ kóe-chí.
Hó chhiū bē kiat pháiⁿ kóe-chí. Pháiⁿ chhiū iā bē kiat hó kóe-chí.
Bē kiat hó kóe-chí ê chhiū lóng tio̍h chhò khí-lâi, hiat lo̍h-khì hóe-nih sio.
Só·-í khòaⁿ in ê hêng-ûi, lín chiū ē-tàng jīn-chhut in sī sím-mih khóan ê lâng." 

### Góa m̄-bat lín

"M̄-sī chheng-ho· Góa ‘Chú à! Chú à!’ ê lâng, chiū lóng ē-tàng chìn ji̍p-khì Thian-kok; chí-ū si̍t-hêng Góa ê Thian-hū ê chí-ì ê lâng chiah ē tàng ji̍p-khì.
Hit Ji̍t kàu ê sî, it-tēng ū chin-chē lâng ē tùi Góa kóng, ‘hú à! Chú à! Góan kám m̄-sī ū hōng Lí ê miâ thôan Siōng-chú ê sìn-sek, ū hōng Lí ê miâ kóaⁿ-chhut chin-chē kúi, iū-koh ū chò chin-chē sîn-chek?’
Hit ê sî Góa boeh bêng-bêng kā in kóng, ‘Góa lóng m̄-bat lín. Lín chiah-ê bû-ok put-chok ê lâng! Lī-khui Góa! Cháu! Cháu!" 

### Nn̄g-chióng ê tē-ki

"Só·-í it chhè thiaⁿ Góa chiah-ê ōe, chiàu án-ne khì si̍t-hêng ê lâng, sī chhin-chhiūⁿ chi̍t ê chhong-bêng ê lâng, khí chhù khí tòa chio̍h-pôaⁿ téng.
Sui-jiân tōa-hō· phoah, tōa-chúi chhiong, tōa-hong sàu hit keng chhù, chhù iā bē tó-khì, in-ūi hit keng chhù khí tī chio̍h-pôaⁿ téng.
It-chhè thiaⁿ Góa chiah-ê ōe bô si̍t-hêng ê lâng, sī chhin-chhiūⁿ chi̍t ê gōng-lâng, khí chhù khí tòa soa-á téng.
It-tàn tōa-hō· phoah, tōa-chúi chhiong, tōa-hong sàu hit keng chhù, chhù chiū tó lo̍h-khì, jî-chhiáⁿ tó kah pêⁿ-pêⁿ-pêⁿ!"

Kiat-lūn: Iâ-so· ê kôan-ui
--------------------------

"Iâ-so· kóng chiah-ê ōe soah ê sî, chèng-lâng tùi I ê kà-sī lóng chin siū kám-tōng,
in-ūi I kàu-hùn in ê hoat-tō·, chhin-chhiūⁿ chi̍t ūi ū kôan-ui ê lâng, lóng bô chhin-chhiūⁿ in ê keng-ha̍k-chiá". 

San-siōng ê Kàu-hùn khó-í kóng sī chú Iâ-so· chéng-thé kàu-hùn ê cheng-hôa, ū lâng chheng-ho· i ê pí-jū ûi "Thian-kok ê tōa hiàn-chiong".