recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Trận lụt ở vùng Nam Ấn Độ tháng 10 năm 2009 gây ảnh hưởng vài tiểu bang của Ấn Độ. Ngày 5 tháng 10, nhân viên cấp cứu chất đầy bao cát dọc theo một con sông ở phía Nam Ấn Độ để ngăn dòng nước dâng cuồn cuộn khỏi tràn thêm vào bờ. Lụt lớn do mưa lũ khiến 2,5 triệu người phải lâm cảnh không nhà. Theo chính quyền đây là trận lụt tệ hại nhất từ nhiều thập niên qua ở vùng Nam Ấn, gây cho 220 người chết, hầu hết ở hai tỉnh Karnataka và Andhra Pradesh. Cơn lụt làm gián đoạn giao thông và thông tin và buộc dân chúng phải tập trung về các khu tạm trú đông đảo của chính phủ.

Nước lụt làm ngập hằng triệu mẫu mùa màng, gồm luôn cả các đồn điền mía, gây lo ngại cho việc sản xuất đường sẽ bị giảm sút ở Karnataka, nơi sản xuất đường đứng hàng thứ ba ở Ấn Độ. Giới doanh gia ước lượng rằng trận lụt cũng ảnh hưởng đến việc sản xuất bắp, ít nhất là 1 triệu tấn ở Karnataka và Andhra Pradesh, nơi chiếm 35% lượng sản xuất bắp toàn quốc. 300.000 bao cát lớn được sử dụng để gia cố cho bờ sông Krishna quá mong manh, nơi chảy vào thành phố Vijayawada, một thành phố 1 triệu dân của tỉnh Andhra Pradesh và cũng là một trung tâm giao thương quan trọng.

300.000 dân sống dọc theo bờ sông được di chuyển đi nơi khác, Còi báo động hụ lên khắp 100 ngôi làng ở ven sông Krishna. Dharmana Prasada Rao, bộ trưởng chuyên trách thuế khóa và cứu trợ tỉnh Andhra Pradesh nói, "Đây là trận lụt lớn nhất từ cả trăm năm nay." Nhân viên chính phủ và các cơ quan cứu trợ dùng trực thăng và thuyền bè để thả thực phẩm, tấm chất dẻo cho những dân làng đang còn bơ vơ ở hai tỉnh Andhra Pradesh và Karnataka. 2,5 triệu nạn nhân của trận lụt hiện đang tạm trú tại 1.200 căn lều tạm, hầu hết đều từ hai tỉnh Karnataka và Andhra Pradesh. Chỉ hai tuần trước đó, hai tỉnh này vẫn còn trong tình trạng hạn hán nghiêm trọng. Các viên chức khí tượng nói rằng một áp suất nhiệt đới thấp ở Vịnh Bengal gây nên những trận mưa lũ bất ngờ.

Xem thêm
--------

* Lũ lụt Ấn Độ 2008

Chú thích
---------

1. ↑  "India Floods (Karnataka, Andhra Pradesh, Maharashtra) Planning, October 2009". Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 10 năm 2009. Truy cập 7 tháng 10 năm 2015.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
2. ↑  "250 dead, 2.5m homeless in India floods". ABC News. Truy cập 7 tháng 10 năm 2015.
3. ↑  "Bản sao đã lưu trữ". Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 4 năm 2010. Truy cập ngày 16 tháng 12 năm 2009.
4. ↑  "South India floods a result of climate change: Red Cross". Thaindian News. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 11 năm 2009. Truy cập 7 tháng 10 năm 2015.
5. ↑  "India: Flooding along the Krishna River - Before and After (10 Sep 2009 and 05 Oct 2009)". ReliefWeb. Truy cập 7 tháng 10 năm 2015.
6. ↑
7. ↑  "Floods in Southern India: Natural Hazards". Truy cập 7 tháng 10 năm 2015.
8. ↑
*Elassoma evergladei*
*Elassoma okefenokee*
***Elassoma*** là một chi cá nước ngọt, là chi duy nhất trong họ **Elassomatidae** và phân bộ **Elassomatoidei**. Loài điển hình là *E. zonatum*. Trong tiếng Anh, chúng được gọi chung là **pygmy sunfishes** ('cá mặt trời lùn'), dù chúng không phải 'sunfish' thực thụ (các loài trong họ Centrarchidae). Một số học giả cho rằng chúng có quan hệ gần với cá gai (bộ Gasterosteiformes) và cá chìa vôi (bộ Syngnathiformes).

Các loài *Elassoma* đạt tổng chiều dài tối đa 3 đến 4 cm (1,2 đến 1,6 in). Chúng sống chủ yếu trong đầm lầy, đồng lầy, những vùng nước nông, chảy chậm, nhiều cây cỏ khác tại miền nhiệt đới và cận nhiệt đới, trong một vùng kéo dài từ đồng bằng duyên hải của North Carolina đến trung bộ Florida, rồi về phía tây dọc duyên hải Vịnh tới đông Texas, lên phía bắc đến tận nam Illinois.

Chúng là cá cảnh phổ biến nhờ màu sắc sặc sỡ óng ánh của cá đực. Chúng đẻ trứng trên hoặc trong đám cây cối rậm, cá đực canh phòng cho tới khi trứng nở và cá bột bơi đi. Chúng dễ thích ứng với bể cá và dễ chăm sóc, nhưng cần giun, côn trùng và giáp xác nhỏ làm thức ăn.

Tên gọi
-------

Tên chi *Elassoma* bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp: ελάσσων (*elasson*) nghĩa là 'nhỏ hơn, bé hơn' và σώμα (*soma*) nghĩa là 'cơ thể, thân mình'.

Loài
----

Những loài hiện được công nhận là:

* *Elassoma alabamae* Mayden, 1993
* *Elassoma boehlkei* Rohde & R. G. Arndt, 1987
* *Elassoma evergladei* D. S. Jordan, 1884
* *Elassoma gilberti* Snelson, Krabbenhoft & Quattro, 2009
* *Elassoma okatie* Rohde & R. G. Arndt, 1987
* *Elassoma okefenokee* J. E. Böhlke, 1956
* *Elassoma zonatum* D. S. Jordan, 1877

Chú thích
---------

* North American Native Fishes Association (NANFA) Elassoma forum
* Duzen, Bill. "The Pygmy Sunfish." *The Native Fish Conservancy Website.*

1. ↑  Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Các loài trong *Elassoma* trên *FishBase*. Phiên bản tháng 8 năm 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại | 
* Wikidata: Q244335
* Wikispecies: Elassoma
* BOLD: 1940
* EoL: 25614
* GBIF: 2380529
* iNaturalist: 88119
* IRMNG: 1308265
* ITIS: 168168
* NCBI: 71673
* WoRMS: 269049

 |
**Luke Aaron Benward** (sinh ngày 12/5/1995) là một diễn viên điện ảnh, diễn viên lồng tiếng và diễn viên Mỹ được biết đến nhiều nhất với vai chính Billy Forrester trong *How to Eat Fried Worms* và vai Charlie Tuttle trong bộ phim năm 2008 Disney Channel Original Movie, *Minutemen*. Anh cũng thủ vai "Nicky" trong *Mostly Ghostly: Who Let the Ghosts Out?* và thủ vai Stevie Dewberry trong phim *Because of Winn-Dixie*. Lúc lên 7, cậu đóng video âm nhạc của Martina McBride cho Concrete Angel".

Thời trẻ
--------

Benward sinh ở Franklin, Tennessee, là con trai của Kenda (nhũ danh Wilkerson) và cha là Aaron Benward. Cha của anh chơi trong bộ đôi nhạc đồng quê Blue County, mẹ anh làm nghệ sĩ bán thời gian, người mẫu, huấn luyện viên diễn xuất, ông của anh là một nghệ sĩ Contemporary Christian Jeoffrey Benward. Anh có hai em gái.

Các phim đã tham gia
--------------------

| Năm | Tên phim | Vai | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| 2002 | *We Were Soldiers* | David Moore |  |
| *Family Affair* | Jody Davis | TV series; 2 pilot episodes |
| "Concrete Angel" | Boy | Music video by Martina McBride |
| 2005 | *Because of Winn-Dixie* | Steven "Stevie" Dewberry | Co-starred |
| 2006 | *How to Eat Fried Worms* | William "Billy" Forrester ("Worm Boy") | Vai chính |
| 2008 | *Minutemen* | Charles "Charlie" Tuttle |
| *Dog Gone* | Owen |
| *Mostly Ghostly: Who Let the Ghosts Out?* | Nicholas "Nikki" Roland |
| 2010 | *Dear John* | Alan at 15 |  |
| 2012 | *Madison High* | Devin Daniels | Vai chính, Upcoming Disney Channel Original Series |
| 2012 | *16 South* | Daniel Champion | Vai chính |

Tham khảo
---------

1. ↑  "Bản sao đã lưu trữ". Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 9 năm 2011. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2012.
Vị trí của 13 trường đại học nơi Kiwix được triển khai như một phần của dự án Afripedia.
**Dự án Afripedia** được khởi động vào giữa tháng 6 năm 2012 và vẫn đang trong quá trình tiếp tục phát triển. Dự án này chỉ nhằm mục đích mở rộng quyền truy cập Wikipedia ngoại tuyến ở châu Phi nói tiếng Pháp và khuyến khích người dân châu Phi đóng góp cho Wikipedia. Dự án giúp cài đặt máy chủ Intranet và mạng không dây cục bộ phục vụ Kiwix, đồng thời cung cấp khóa hỗ trợ đào tạo và bảo trì.

Những đối tác sáng lập ra dự án này bao gồm Wikimédia Pháp, Viện Pháp và Tổ chức Đại học Pháp ngữ. Ước tính có khoảng 120 triệu người (2010) ở châu Phi nói tiếng Pháp, trải rộng trên 24 quốc gia thuộc cộng đồng Pháp ngữ.

Việc truy cập vào Wikipedia từ đầu đọc USB chẳng có gì là mới mẻ ở châu Phi, nhưng những bộ USB này thường rất lỗi thời, tại nơi mà Afripedia thường xuyên được cập nhật. Nhiều trường đại học đối tác sở hữu Internet băng thông thấp, nhưng một số ít trường lại không có kết nối mạng Internet.

Dự án này cung cấp nội dung bổ sung ngoài Wikipedia, chẳng hạn như Wiktionary. Bất kỳ nội dung nào đều được đóng gói lần đầu trong tập tin ZIM đều có thể được chuyển tiếp qua mạng Afripedia; ví dụ Dự án Gutenberg và Wikisource đều có sẵn dưới dạng tập tin ZIM.

Dự án này cũng khuyến khích việc hình thành các câu lạc bộ Afripedia dành cho người dùng địa phương. Đây còn được coi là một biện pháp thay thế tạm thời xứng đáng, cho đến khi việc truy cập Internet có thể được phát triển trên toàn bộ châu Phi.

Tham khảo
---------

1. 1 2  Afripedia, Wikipédia pour l'Afrique, news interview article in *Citazine*
2. 1 2  Afripedia project increasing off-line access to Wikipedia in Africa, Wikimedia article
3. 1 2  Afripedia ou comment consulter Wikipedia sans Internet, article in *Slate Afrique*
4. ↑  (tiếng Pháp) *La Francophonie dans le monde 2006–2007* published by the Organisation internationale de la Francophonie. Nathan, Paris, 2007
5. 1 2  "Afripédia : un projet de promotion de Wikipédia en Afrique, news article in *Afrik*". Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 9 năm 2017. Truy cập ngày 10 tháng 2 năm 2016.
6. ↑  Kiwix list of available content
7. ↑  Emmanuel Engelhart: *50.000 public domain books available to everybody, everywhere, offline*. In: Wikisource-l-Mailinglist. 19. November 2014. Accessed on 26 November 2014.
8. ↑  *#Wikimedia & Project #Gutenberg – the sum of all knowledge* on *Words and what not* blog

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Dự án Afripedia***. |
Esther Razanadrasoa
**Esther Razanadrasoa**, bút danh **Anja-Z**, (**1892-1931**) là một nhà thơ và tiểu thuyết gia Malagasy, người đã viết bằng ngôn ngữ Malagasy. Bà cũng là tổng biên tập của tạp chí văn học *Tsara Hafatra*.

Tiểu sử
-------

Sinh ra tại Antananarivo, Madagascar năm 1892, Esther Razanadrasoa được nuôi dưỡng trong một Hova môi trường bằng cách một người cha là một nhà báo, nhà văn và nhà soạn nhạc, và bởi một người mẹ truyền cảm hứng của mình để áp dụng bút danh của Anja-Z. Theo bước chân của cha bà, bà viết tiểu thuyết, kịch và thơ. Trong khi thơ của bà không được xuất bản trong suốt cuộc đời, bà đã xuất bản một số tiểu thuyết, một vài trong số đó được coi là rất thành công. Bà cũng là tổng biên tập của tạp chí văn học Malagasy *Tsara Hafatra*. Phần lớn thơ của bà là trong truyền thống *kindriandina*, bao gồm những suy nghĩ và khát vọng lãng mạn như thường được thực hiện bởi phụ nữ trẻ Hova.

Trong cuốn tiểu thuyết *L'Orage của mình*, nhà văn người Thụy Sĩ Douna Loup kể câu chuyện về Esther Razanadrasoa và người tình Jean-Joseph Rabearivelo, một nhà thơ địa phương vừa chớm nở. Nó chủ yếu dựa trên 1.200 trang nhật ký của anh tiết lộ rằng Esther sống một cuộc sống tự do đặc biệt cho một phụ nữ trong những năm 1920, kết hôn khá muộn.

Sau cái chết của bà ấy vào ngày 14 tháng 4 năm 1931, Rabearivelo kể về mối quan hệ thân thiết của mình với Razanadrasoa và xuất bản ba bài thơ của bà mà anh đã dịch sang tiếng Pháp. Theo tài khoản riêng của Rabearivelo, bà đã chết vì các chất phá thai mà bà đã thực hiện trong nỗ lực ngăn ngừa mang thai sau khi ngủ với anh ta.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4  Rabearivelo, J.J. (12 tháng 3 năm 1932). "Sur Esther Razanadrasoa" (PDF) (bằng tiếng Pháp). Le Journal des Poètes. Truy cập ngày 1 tháng 8 năm 2018.
2. 1 2  "Nouvelles et potins" (bằng tiếng Pháp). Chantecler. 20 tháng 4 năm 1031. Truy cập ngày 1 tháng 8 năm 2018.
3. ↑  "Douna Loup, la liberté d'écrire et d'aimer" (bằng tiếng Pháp). Le Temps. 22 tháng 8 năm 2015. Truy cập ngày 1 tháng 8 năm 2018.
4. ↑  "L'Oragé [2], Douna Loup (Paris, Mercure de France, 2015). Jean-Joseph Rabearivelo et Esther Razanadrasoa, deux poètes sous l'occupation française" (bằng tiếng Pháp). Continents manuscrits. Génétique des textes littéraires – Afrique, Caraïbe, diaspora. ITEM, Institut des textes et Manuscrits modernes, UMR 8132 CNRS/ENS. 20 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 1 tháng 8 năm 2018.
**Esther Mwila Banda** (sinh ngày 4 tháng 11 năm 1958) là một cựu chính trị gia người Zambia. Bà từng là thành viên của Quốc hội cho Chililabombwe từ năm 2006 đến năm 2016, và là Thứ trưởng từ năm 2011 đến 2016.

Tiểu sử
-------

Banda học Cử nhân xã hội học và làm nhà xã hội học. Cô đã tham gia cuộc tổng tuyển cử năm 2001 với tư cách là ứng cử viên của Đảng Phát triển Quốc gia tại Chililabombwe, nhưng đứng thứ hai sau Phong trào ứng cử viên Dân chủ Đa Đảng Wamundila Muliokela. Trong cuộc tổng tuyển cử năm 2006, Banda là ứng cử viên của Mặt trận Yêu nước và đánh bại Muliokela (lúc đó là Bộ trưởng Bộ Quốc phòng), trở thành nghị sĩ của khu vực bầu cử. Cô được bầu lại vào năm 2011, sau đó cô được bổ nhiệm làm Thứ trưởng Chính quyền địa phương, Nhà ở, Giáo dục sớm và Bảo vệ môi trường. Năm sau, cô trở thành Thứ trưởng trong Bộ Phát triển Giới và Trẻ em mới thành lập. Vào tháng 2 năm 2015 đã trở thành Thứ trưởng Bộ Du lịch và Nghệ thuật sau khi Edgar Lungu trở thành Tổng thống. Bà cũng giữ vị trí Chủ tịch Phụ nữ Quốc gia trong Mặt trận Yêu nước.

Banda đã không tham gia cuộc tổng tuyển cử năm 2016, và đã thành công với tư cách là nghị sĩ Chililabombwe bởi ứng cử viên PF Richard Musukwa.

Tham khảo
---------

1. ↑  Ester Mwila Banda National Assembly of Zambia
2. 1 2 3  Zambia Election Passport
3. ↑  List of newly appointed Cabinet and Deputy ministers Lusaka Times, ngày 29 tháng 9 năm 2011
4. ↑  Lungu maintains almost all deputy ministers Zambia Watchdog, ngày 16 tháng 2 năm 2015
5. ↑  PF here to stay, says Banda Lưu trữ 2022-10-19 tại Wayback Machine Zambia Daily Nation, ngày 15 tháng 2 năm 2016
6. ↑  List of PF MPs that won’t be adopted for 2016 Zambia Watchdog, ngày 24 tháng 8 năm 2015
Khối trên một mặt phẳng nghiên và giản đồ lực tương ứng cho thấy lực tiếp xúc giữa mặt phẳn nghiên và đáy của khối, đượctách thành hai thành phần, một lực lượng pháp tuyến *N* và một lực ma sát *f,* cùng với trọng lực *mg* tác động vào trọng tâm.
**Lực tiếp xúc** là bất kỳ lực nào yêu cầu tiếp xúc xảy ra. Lực tiếp xúc có mặt ở khắp mọi nơi và chịu trách nhiệm cho hầu hết các tương tác có thể nhìn thấy giữa các tập hợp vật chất vĩ mô. Đẩy xe lên đồi hoặc đá bóng qua phòng là một số ví dụ hàng ngày khi lực tiếp xúc hoạt động. Trong trường hợp đầu tiên lực được liên tục áp dụng bởi người lên xe, trong khi ở trường hợp thứ hai lực được tác động trong một xung lực ngắn. Lực tiếp xúc thường được phân chia thành các thành phần trực giao, một lực vuông góc với (các) bề mặt tiếp xúc được gọi là lực pháp tuyến, và một lực song song với (các) bề mặt tiếp xúc được gọi là lực ma sát.

Nguồn gốc vi mô của lực tiếp xúc rất đa dạng. Lực pháp tuyến là hệ quả trực tiếp của nguyên lý loại trừ Pauli và không phải là lực thực sự: Các vật thể hàng ngày không *thực sự* tiếp xúc với nhau; đúng hơn, lực tiếp xúc là kết quả của tương tác của các electron tại hoặc gần bề mặt của các vật thể. Các nguyên tử ở hai bề mặt không thể xuyên qua nhau nếu không có sự đầu tư lớn về năng lượng vì không có trạng thái năng lượng thấp mà các phương trình sóng điện tử từ hai bề mặt chồng lên nhau; do đó không cần lực cực nhỏ để ngăn chặn sự xâm nhập này. Ở cấp độ vĩ mô hơn, các bề mặt như vậy có thể được coi như một vật thể duy nhất và hai vật thể không xuyên qua nhau do tính ổn định của vật chất, điều này một lần nữa là hệ quả của nguyên lý loại trừ Pauli, nhưng cũng là của các lực cơ bản của tự nhiên: Các vết nứt trên vật thể không tự mở rộng nhờ có lực điện từ tạo ra liên kết hóa học giữa các nguyên tử; bản thân các nguyên tử không bị phân rã vì lực điện từ giữa êlectron và hạt nhân; và các hạt nhân không bị tan rã do các lực hạt nhân.

Đối với ma sát, nó là kết quả của cả sự kết dính vi mô và sự hình thành liên kết hóa học do lực điện từ, và của các cấu trúc vi mô ứng suất vào nhau; Trong các hiện tượng sau, để cho phép chuyển động, các cấu trúc vi mô phải trượt trên nhau, hoặc phải thu được đủ năng lượng để phá vỡ nhau. Do đó, lực tác dụng chống lại chuyển động là tổng hợp của lực pháp tuyến và lực cần thiết để mở rộng các vết nứt cực nhỏ bên trong vật chất; lực sau lại do tương tác điện từ. Ngoài ra, biến dạng được tạo ra bên trong vật chất, và biến dạng này là do sự kết hợp của các tương tác điện từ (khi các electron bị hút vào hạt nhân và đẩy lẫn nhau) và của nguyên lý loại trừ Pauli, nguyên lý sau hoạt động tương tự như trường hợp của lực bình thường.

Tham khảo
---------

1. 1 2  Plesha, Gray, and Costanzo (2010). *Engineering Mechanics - Statics*. McGraw-Hill. tr. 8-9.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
2. ↑  Lieb, E. H. (1991). The stability of matter. In The Stability of Matter: From Atoms to Stars (pp. 483-499). Springer, Berlin, Heidelberg
3. ↑  Chen, Z. Khajeh, A. Martini, A. & Kim, S. H. (2019). Chemical and physical origins of friction on surfaces with atomic steps. Science advances, 5(8), eaaw0513.
**Luis Ricardo Falero** **Công tước xứ Labranzano** (1851 - ngày 7 tháng 12 năm 1896), là một họa sĩ người Tây Ban Nha chuyên vẽ tranh về đề tài về phụ nữ khỏa thân với những hình ảnh về các nàng tiên, thần nữ khỏa thân trong các câu chuyện thần thoại, phương Đông, kỳ ảo. Hầu hết các bức tranh của ông vẽ đều có ít nhất một phụ nữ khỏa thân hoặc để ngực trần. Chất liệu của ông là tranh sơn dầu.

Tiểu sử
-------

Falero được sinh ra ở Toledo Tây Ban Nha. Ban đầu ông theo theo đuổi nghiệp nhà binh trong Hải quân Tây Ban Nha nhưng điều này làm cha mẹ của ông rất buồn và thất vọng, do đó ông đi đến Paris để tìm một hướng mới trong sự nghiệp. Tại đây ông học nghệ thuật, hóa học và cơ khí, và sau đó là học vẽ. Ông là học trò của Gabriel Ferrier. Sau Paris, ông học ở Luân Đôn nơi ông cuối cùng định cư. Falero đã có một sự quan tâm đặc biệt trong thiên văn học và kết hợp các chòm sao thiên thành nhiều tác phẩm của ông, sự quan tâm và kiến thức về thiên văn học của ông cũng đã dẫn đường chỉ lối cho ông làm công việc chuyên minh họa cho các tác phẩm của Camille Flammarion.

Trong năm 1896, cô Maud Harvey kiện Falero về quan hệ cha con giữa ông và đứa con của cô. Vụ kiện cáo buộc rằng chính Falero quyến rũ Harvey khi cô này mới 17 tuổi và phục vụ bữa đầu tiên như một cô giúp việc trong gia đình. Ông đã quan hệ được với cô này nhưng khi ông phát hiện ra cô này có thai, ông liền tìm cách sa thải cô để chối bỏ đứa con. Cô đã thắng kiện và đã được nhận 5 shilling mỗi tuần để nuôi đứa con.

Falero chết tại Bệnh viện Đại học College, Luân Đôn, ở tuổi 45.

Tác phẩm
--------

* Reclining Nude (1893)*Reclining Nude* (1893)
* Witches on the Sabbath (1878)*Witches on the Sabbath* (1878)
* The Enchantress (1878)*The Enchantress* (1878)
* Posing (1879)*Posing* (1879)
* Faust's Dream (1880)*Faust's Dream* (1880)
* La Favorite (1880)*La Favorite* (1880)
* Fiesta in the Tavern (1880)*Fiesta in the Tavern* (1880)
* Festival of the Witches (1880)*Festival of the Witches* (1880)
* The witch, painted on a tambourine (1882)*The witch, painted on a tambourine* (1882)
* The Planet Venus (1882)*The Planet Venus* (1882)
* Moon Nymph (1883)*Moon Nymph* (1883)
* Fairy Under Starry Skies*Fairy Under Starry Skies*
* Prayer to Isis (1883)*Prayer to Isis* (1883)
* The Wine of Tokay (1886)*The Wine of Tokay* (1886)
* Lily Fairy (1888)*Lily Fairy* (1888)
* An allegory of art (1892)*An allegory of art* (1892)
* The Balance of the Zodiac*The Balance of the Zodiac*
* Oriental Beauty*Oriental Beauty*
* The Favorite*The Favorite*

Tham khảo
---------

1. 1 2 3  Luis Ricardo Falero biography tại ArtMagick.com Lưu trữ 2008-01-30 tại Wayback Machine
2. ↑  European Orientalists Biography Lưu trữ 2009-09-23 tại Wayback Machine từ Mezzo-Mondo.com
3. ↑  Ader Nordman *Luis Ricardo Falero Grenade*
**Dị ứng hạt cây** là một quá mẫn cảm với các chất dinh dưỡng từ hạt cây và hạt cây ăn được gây ra sự phản ứng quá mức của hệ thống miễn dịch có thể dẫn đến các triệu chứng thể chất nghiêm trọng. Các loại hạt cây bao gồm, nhưng không giới hạn,hạnh nhân, đều Brazil, đào lộn hột, hạt dẻ, hạt phỉ, hạt Mắc-ca, hồ đào, quả hồ trăn, hạt thông, hạt mỡ và quả óc chó.

Dự phòng bằng cách tránh ăn các loại quả hạch hoặc thực phẩm có chứa các thành phần của chúng, và điều trị kịp thời nếu tình huống xảy ra. Việc tránh ăn phải khá phức tạp vì việc tuyên bố sự hiện diện của một lượng nhỏ các chất gây dị ứng trong thực phẩm là không bắt buộc ở bất kỳ quốc gia nào, ngoại trừ Brazil.

Dị ứng hạt cây khác biệt với dị ứng đậu phộng, vì đậu phộng là legume, trong khi hạt cây là một hạt cứng.

Nguyên nhân
-----------

Những người dị ứng với hạt cây ít khi bị dị ứng với chỉ một loại hạt và do đó thường được khuyên nên tránh tất cả các loại hạt cây,
mặc dù một cá nhân có thể không bị dị ứng với các loại hạt của tất cả các loài cây.

Người dị ứng với quả óc chó hoặc hồ đào có thể không bị dị ứng với hạt điều hoặc quả hồ trăn bởi vì hai nhóm chỉ liên quan đến nhau và không nhất thiết phải cùng liên quan đến các protein gây dị ứng.

Chẩn đoán
---------

Thử nghiệm dị ứng hoặc ăn một lượng có thể được thực hiện tại phòng khám dị ứng để xác định các chất gây dị ứng chính xác.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Tree nut allergy". Food Allergy Research and Education. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 1 năm 2014. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2018.
2. ↑  Goetz, DW (tháng 7 năm 2005). "Cross-reactivity among edible nuts: double immunodiffusion, crossed immunoelectrophoresis, and human specific igE serologic surveys. (Abstract)". *Ann. Allergy Asthma Immunol*. **95**: 45–52. doi:10.1016/S1081-1206(10)61187-8. PMID 16095141.
3. ↑  MD, edited by Scott H. Sicherer (2014). *Food allergy: practical diagnosis and management* (ấn bản 1). Boca Raton: CRC Press. tr. 29. ISBN 9781466512689.Quản lý CS1: văn bản dư: danh sách tác giả (liên kết)
Cấu trúc hóa học của một số thuốc lợi tiểu quai.
**Lợi niệu quai** là các thuốc lợi tiểu mà tác động đến nhánh lên của quai Henle trong thận. Thuốc chủ yếu dùng trong y học để điều trị tăng huyết áp và phù thường do suy tim hay suy thận. Trong khi thuốc lợi tiểu thiazide có hiệu quả hơn ở bệnh nhân có chức năng thận bình thường, thuốc lợi niệu quai có hiệu quả hơn ở bệnh nhân chức năng thận suy giảm.

Tác dụng không mong muốn
------------------------

Tác dụng không mong muốn phổ biến nhất của thuốc (ADRs) liên quan đến liều và phát sinh từ tác động đến quai và cân bằng điện giải.

Tác dụng không mong muốn ADRs thường gặp bao gồm: hạ đường huyết, hạ kali máu, hypomagnesemia, mất nước, tăng ure máu, gút, chóng mặt, hạ huyết áp tư thế, ngất. Sự mất magnesi là gây ra do thuốc lợi quai cũng đã được đề nghị là một nguyên nhân gây ra bệnh giả gout

Tác dụng không mong muốn ADRs ít gặp bao gồm: rối loạn mỡ máu, tăng creatinin huyết tương, hạ calci máu, nổi mẩn. Kiềm chuyển hóa cũng có thể xuất hiện khi sử dụng thuốc lợi niệu quai.

Độc tính trên tai (tổn thương hệ thống tai trong) là một phản ứng nghiêm trọng, nhưng hiếm gặp khi sử dụng thuốc lợi tiểu quai. Các triệu chứng bao gồm ù tai và mất thăng bằng, nhưng có thể dẫn đến điếc trong trường hợp nghiêm trọng.

Thuốc lợi niệu quai cũng có thể gây suy thận ở bệnh nhân sử dụng đồng thời cả kháng viêm không steroid và ức chế ACE.

Ví dụ
-----

* Furosemide
* Bumetanide
* Ethacrynic acid
* Torsemide

Tham khảo
---------

1. ↑  Wile, D (tháng 9 năm 2012). "Diuretics: a review". *Annals of Clinical Biochemistry*. **49** (Pt 5): 419–31. doi:10.1258/acb.2011.011281. PMID 22783025.
2. ↑  Rossi S biên tập (2004). *Australian Medicines Handbook 2004* (ấn bản 5). Adelaide, S.A.: Australian Medicines Handbook Pty Ltd. ISBN 0-9578521-4-2.
3. ↑  Rho YH, Zhu Y, Zhang Y, Reginato AM, Choi HK. Risk factors for pseudogout in the general population. Rheumatology 2012;51:2070-2074 doi:10.1093/rheumatology/kes204
4. ↑  Thomas MC (tháng 2 năm 2000). "Diuretics, ACE inhibitors and NSAIDs--the triple whammy". *Med. J. Aust*. **172** (4): 184–5. PMID 10772593.
**Gia tộc Lý Tinh Thiện** (Tiếng Hàn: 정선 이씨; Hanja: 旌善 李氏, *Tinh Thiện Lý thị*) là một gia tộc Hàn Quốc có nguồn gốc di cư từ Việt Nam. Dựa theo số liệu năm 2000, số thành viên của gia tộc là 3657 người.

Nguồn gốc
---------

Người sáng lập ra gia tộc là Lý Dương Côn, người đã lưu vong đến Cao Ly và định cư tại Jeongseon để tránh cuộc chiến với nhà Kim (1115–1234) xảy ra dưới sự cai trị của Hoàng đế Tống Huy Tông vào thời kỳ nhà Tống. Lý Dương Côn là hoàng tử thứ ba của Lý Nhân Tông. Tuy nhiên, ông tự lưu đày sang nhà Tống vì tham gia vào một cuộc chiến tranh chính trị.

Hậu duệ
-------

Sau hơn 900 năm ly hương, lần đầu tiên, một Đoàn đại diện con cháu chi họ Lý Tinh Thiện, thuộc dòng họ Lý tại Hàn Quốc, hậu duệ đời thứ 35 của vua Lý đã tìm về quê cha đất Tổ Việt Nam. Đoàn gồm 3 thành viên là ông *Lý Châng Kil* - Chi hội trưởng Seoul - chi họ Lý Tinh Thiện, hậu duệ đời thứ 35 của nhà Lý; ông *Lý Man Su* và *Lý Thế Vọng* cùng thành viên hướng dẫn Đoàn *Lý Hi Uyên* - hậu duệ đời thứ 31 của vua nhà Lý, Hội trưởng chi họ Lý Hoa Sơn Hàn Quốc - chi họ đã có rất nhiều doanh nhân trở về đầu tư tại Việt Nam. Ông Lý Châng Kil hi vọng chi họ Lý Tinh Thiện ở Hàn Quốc sẽ là cầu nối giữa hai nước Việt Hàn về các phương diện lịch sử, văn hóa, giáo dục cũng như hợp tác đầu tư giữa hai quốc gia. Theo ông Lý Hi Uyên, hiện có gần 40.000 cô dâu Việt sống tại Hàn Quốc nên việc truyền bá văn hóa của hai nước là rất quan trọng.

Xem thêm
--------

* Dòng họ Lý Hoa Sơn

Tham khảo
---------

1. ↑  *Doosan Encyclopedia 이양혼 李陽焜*. Doosan Encyclopedia.
2. ↑  *Academy of Korean Studies 정선이씨 旌善李氏*. Academy of Korean Studies.[*liên kết hỏng*]
3. ↑  Mai Thảo (ngày 9 tháng 4 năm 2009). "Dòng họ Lý Tinh Thiện tìm về cội nguồn". *Tạp chí Quê Hương*. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2021.Quản lý CS1: sử dụng tham số tác giả (liên kết)
4. ↑  Bích Diệp (ngày 10 tháng 4 năm 2009). "Cuộc trở về nguồn cội của chúng tôi như một giấc mơ !". *Báo người lao động*. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2021.Quản lý CS1: sử dụng tham số tác giả (liên kết)

Liên kết ngoài
--------------

* *Doosan Encyclopedia 외래귀화성씨 外來歸化姓氏*. Doosan Encyclopedia.
**Ludwig Prandtl** là nhà khoa học người Đức nghiên cứu về khí động lực học.

Prandtl sinh năm 1875 tại Freising, Đức, sau đó theo học ngành kĩ thuật cơ khí ở München. Ông làm luận án tiến sĩ về tính đàn hồi của vật liệu dưới sự hướng dẫn của August Föppl. Sau này, chính Prandtl trở thành con rể của thầy Föppl, theo truyền thống của giới hàn lâm ở Đức vào thời bấy giờ.

Năm 1901, Prandtl trở thành giáo sư trường Đại học Hannover. Tại đó ông đã nghiên cứu nhằm xác lập cơ sở lý thuyết vững chắc cho ngành cơ học chất lưu. Nhà toán học Felix Klein, người nhấn mạnh vai trò giảng dạy toán trong kĩ thuật, đã chú ý đến Prandtl và mời ông đến Göttingen. Prandtl giữ cương vị giáo sư ngành cơ học ứng dụng tại đó từ năm 1904 đến 1953.

Các nghiên cứu ứng dụng
-----------------------

Năm 1904 Prandtl hình thành khái niệm lớp biên. Đó là lớp sát với bề mặt vật thể khi di chuyển trong môi trường chất lưu. Phát hiện này rất quan trọng trong ngành, vì nó cho thấy hiệu ứng nhớt của chất lưu chỉ tồn tại trong một phạm vi hẹp gần sát vật thể; còn phần lớn môi trường cách xa vật có thể được coi là không nhớt để từ đó tính toán với dạng công thức đơn giản hơn.

Một nghiên cứu có tính thực tiễn của ông là *sải cánh hữu hạn* (hay thuyết cánh Prandtl-Lanchester) phân tích về ma sát kéo do chất lưu gây ra. Ông cũng đóng góp trong việc thiết kế các đường hầm gió và những thiết bị phục vụ thí nghiệm như ống Pitot.

Prandtl không có năng lực tốt về môn toán, nhưng chính ông lại có những đồng nghiệp tuyệt vời rất giỏi môn này. Và quan trọng hơn, Prandtl có khả năng kiệt xuất trong việc cụ thể hóa ý tưởng thành những biểu thức toán đơn giản.

Năm 1948, ông xuất bản một quyển sách cơ bản về cơ học chất lỏng (*Essentials of Fluid Dynamics*). Prandtl qua đời năm 1953 tại Göttingen. Tên của ông được đặt cho một vết lõm ở phần khuất của Mặt Trăng.

Tham khảo
---------

1. 1 2  Oswatitsch, K. và Weighardt (1987). "Ludwig Prandtl and his Kaiser-Wilhelm-Institute". *Annual Review of Fluid Mechanics* 19: 1-25.
Bản đồ minh họa địa hình có thể hiện dãy Yablonoi và các dãy núi khác.
**Dãy núi Yablonoi** hay **dãy núi Yablonovy** (Яблоновый хребет trong tiếng Nga) nằm tại vùng Ngoại Baikal, Siberia, Nga và chủ yếu nằm trên địa giới của tỉnh Chita.

Dãy núi chạy theo hướng đông bắc từ Mông Cổ, qua phía đông của hồ Baikal. Dãy Yablonoi kéo dài khoảng 1600 km trước khi giao với dãy núi Stanovoy. Dãy núi này tạo thành đường phân chia lưu vực giữa các sông đổ vào Bắc Băng Dương và các sông đổ vào Thái Bình Dương. Dãy núi không quá cao hay lớn. Đỉnh cao nhất là núi Sokhondo với cao độ 2.500 mét. Dãy núi được tạo thành với đá hoa cương, kết tinh, đá phiến, và sa thạch. Trên các sườn của dãy Yablonoviy có rừng taiga thông rụng lá và thỉnh thoảng có lãnh sam và lãnh sam bạc. Các rừng thông khá nhiều ở sườn nam của dãy núi. Các đỉnh cao hơn 1.200 - 1.400 mét có các loại thực vật lãnh nguyên vùng núi bao phủ.

Dãy núi cô lập và có dân cư thưa thớt, phần lớn các khu định cư nằm quanh các mỏ. Khu vực dãy núi đặc biệt giàu trữ lượng thiếc. Đường sắt xuyên Siberi chạy song song với dãy núi trước khi qua một đường hầm để vượt các đỉnh núi cao.
**Dãy núi Xuyên Nam cực, Transantarctic Mountains** (viết tắt **TAM**) bao gồm một dãy núi đá (chủ yếu là trầm tích) nổi lên và kéo dài dọc Nam Cực, với một số gián đoạn, xuyên lục địa từ Cape Adare ở phía bắc Victoria Land đến Coats Land. Những ngọn núi này phân chia đại lục này thành Đông Nam Cực và Tây Nam Cực. Chúng bao gồm một số nhóm núi được đặt tên riêng, thường được chia lại thành các dãy núi nhỏ hơn.

Dãy núi này được James Clark Ross nhìn thấy lần đầu tiên vào năm 1841 tại nơi sau này được đặt tên là thềm băng Ross để vinh danh ông. Nó lần đầu tiên được vượt qua trong cuộc thám hiểm Nam Cực của Quốc gia Anh năm 1901-1904.

Địa lý
------

Dãy núi này trải dài giữa Biển Ross và Biển Weddell toàn bộ chiều rộng của Nam Cực, do đó có tên này. Với tổng chiều dài khoảng 3.500   km, dãy núi Transantarctic là một trong những dãy núi dài nhất trên Trái đất. Dãy núi Antarctandes thậm chí còn dài hơn, có điểm chung với Dãy núi Transantarctic, các dãy từ Mũi Adare đến Núi Nữ hoàng Maud, nhưng kéo dài từ đó qua Dãy núi Whitmore và Dãy núi Ellsworth trên Bán đảo Nam Cực. Dãy núi với chiều rộng 100–300 km tạo thành ranh giới giữa Đông Nam Cực và Tây Nam Cực. Dải băng Đông Nam Cực giới hạn TAM dọc theo toàn bộ chiều dài của chúng ở phía Đông bán cầu, trong khi phía Tây bán cầu của dải được giới hạn bởi Biển Ross (C.Michael Hogan. 2011) ở Victoria Land từ Mũi Adare đến McMurdo Sound, thềm băng Ross từ McMurdo Sound đến gần Scott Glacier và dải băng phía Tây Nam Cực xa hơn.

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Dãy núi Xuyên Nam cực***. |

* Map of the Transantarctic Mountains
* Transantarctic Mountains at Peakbagger.com
* C.Michael Hogan. 2011. *Ross Sea*. Eds. P. Saundry and C.J. Cleveland. Encyclopedia of Earth. National Council for Science and the Environment. Washington DC

* Cổng thông tin Địa lý

| * x
* t
* s
Châu Nam Cực |
| --- |
| Chung | 
* Hệ thống Hiệp ước châu Nam Cực
* Thiên nhiên

 |  |
| Vùng địa lý | 
* Bán đảo Nam Cực
* Đông châu Nam Cực
* Tây châu Nam Cực
* Nam Cực

 |
| Đường nước | 
* Hồ Vostok
* Biển Ross
* Nam Đại Dương
* Biển Weddell

 |
| Nhà thám hiểm nổi tiếng | 
* Roald Amundsen
* Richard E. Byrd
* Douglas Mawson
* James Clark Ross
* Robert Falcon Scott
* Ernest Shackleton
* *và nhiều hơn nữa...*

 |
| 
* Thể loại Thể loại
* Trang Commons Commons

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tiêu đề chuẩn Sửa dữ liệu tại Wikidata | 
* GND: 4306115-1
* LCCN: sh85136872
* VIAF: 57146153195305252845
* WorldCat Identities (via VIAF): 57146153195305252845

 |
Hình ảnh *Luidia senegalensis*.
***Luidia senegalensis*** là tên của một loài sao biển nhiệt đới thuộc họ Luidiidae. Người ta phát hiện ra loài sao biển này ở vùng biển phía tây Đại Tây Dương.

Mô tả
-----

Vùng chính giữa của nó thì nhỏ, gắn với vùng này là những cánh gầy, hình thuôn. Thường thì loài sao biển này có 9 cánh. Nó có thể phát triển để đạt đường kính khoảng từ 30 đến 40 cm. Mặt trên của nó thì có nhiều gai và có màu hơi trắng. Giữa cánh thì có một đường sọc có màu hơi tím hoặc xanh dương đậm. Các chân ống của nó thì có màu cam. Giống như các loài cùng chi, chân ống của nó thì không có giác bám. Miệng của nó thì ở bên dưới và không có hậu môn, điều này nghĩa là chúng thải những gì không tiêu hóa được qua miệng.

Phân bố và môi trường sống
--------------------------

Người ta phát hiện ra loài sao biển này ở độ sâu lên đến 40 m quanh vùng biển của Florida, biển Caribbean, vịnh Mexico và dọc theo bờ biển Nam Mỹ (điểm cuối cùng của khu vực nó sống là Brazil). Chúng thích những đáy biển có cát, đá hoặc vỏ ốc vỡ tại những khu vực như phá.

Sinh vật học
------------

Chúng là loài săn mồi và loài ăn xác chết. Qua phân tích các thành phần bên trong dạ dày thì người ta phát hiện ra rằng chủ yếu ở đó là các loài trai, sâu biển và các loài động vật giáp xác. Cũng có những con mồi bị loài sao biển này nuốt trọn. Nó cũng lẫn dưới cát và dùng những cái gai quanh miệng của mình để lọc cát hoặc bùn để tìm mạt vụn và các sinh vật nhỏ như loài sao biển đuôi rắn để ăn.

Mùa sinh sản diễn ra ra ở những thời gian khác nhau tại những khu vực khác nhau. Thường thì các cá thể của loài này phóng các giao tử của nó vào môi trường nước để thụ tinh. Trứng sẽ nở thành ấu trùng dạng sinh vật phù du. Sau 25 ngày, chúng sẽ phát triển đáng kể và sống tại đáy biển. Một thời gian sau thì chúng phải trải qua quá trình biến thái hoàn toàn rồi mới trở thành con non.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4  Melany P. Puglisi. "*Luidia senegalensis*: Nine-Armed Sea Star". Smithsonian Marine Station at Fort Pierce. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2012.
2. ↑  Mah, Christopher (2012). "*Luidia senegalensis* (Lamark, 1816)". Cơ sở dữ liệu sinh vật biển.
3. ↑  Monteiro, A. M. G.; Pardo, E. V. (1994). "Food diet of *Astropecten marginatus* and *Luidia senegalensis* (Echinodermata-Asteroidea)". *Revista Brasileira De Biologia*. **54** (1): 49–54.

Liên kết ngoài
--------------

* Hình ảnh của Luidia senegalensis trên Sealife Collection.

| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại |
| --- |
| *Luidia senegalensis* | 
* Wikidata: Q3199442
* Wikispecies: Luidia senegalensis
* ADW: Luidia\_senegalensis
* GBIF: 2270672
* iNaturalist: 450136
* IRMNG: 11010258
* ITIS: 156880
* NCBI: 232936
* WoRMS: 178641

 |
| *Asterias senegalensis* | 
* Wikidata: Q105395486
* GBIF: 5186691
* IRMNG: 11696138
* ITIS: 991194
* WoRMS: 379629

 |
**Dãy núi Plessur** là một rặng núi thuộc rặng Alpes orientales centrales, dãy núi Alpes, ở phía đông Thụy Sĩ. Tên rặng núi này đặt theo tên sông Plessur, bắt nguồn từ giữa rặng núi này.

Rặng núi Plessur chia cách với dãy Alpes glaronnaises ở phía tây bởi thung lũng sông Rhine; chia cách với dãy Rätikon ở phía bắc bởi thung lũng sông Landquart (Prättigau); chia cách với Dãy núi Albula ở phía đông nam bởi thung lũng sông Landwasser; chia cách với dãy núi Oberhalbstein ở phía nam bởi thung lũng sông Albula.

Rặng núi Plessur là đầu nguồn của các sông Rhine, Plessur, Landwasser và Landquart. Trạm trượt tuyết Arosa nằm ở giữa rặng núi này.

Một đèo của dãy núi Plessur là đèơ Strela, từ Davos tới Langwies, có độ cao 2377m.

Các ngọn núi chính
------------------

Trạm Davos
* Aroser Rothorn, 2980 m
* Erzhorn, 2924 m
* Lenzerhorn, 2906 m
* Parpaner Rothorn, 2861 m
* Weissflue, 2844 m
* Guggernell, 2810 m
* Tiejerflue, 2781 m
* Amselflue, 2781 m
* Sandhubel, 2764 m
* Tschirpen, 2728 m
* Schiahorn, 2709 m
* Chüpfenflue, 2658 m
* Aroser Weisshorn, 2653 m
* Schiesshorn, 2605 m
* Stätzerhorn, 2574 m
* Casanna, 2557 m
* Aroser Weisshorn, 2556 m
* Hochwang, 2533 m
* Fulbergegg, 2529 m

Các trạm thể thao mùa đông
--------------------------

Trạm Lenzerheide
* Arosa
* Chur
* Churwalden
* Davos
* Grüsch
* Klosters-Serneus
* Lenzerheide

Hình ảnh
--------

Toàn cảnh (trong thung lũng Lenzerheide)
Toàn cảnh, nhìn từ rặng Albula
* Hồ gần ArosaHồ gần Arosa
* OberseeObersee
* Thung lũng LenzerheideThung lũng Lenzerheide
* Lenzer HornLenzer Horn
* Parpaner Rothorn (bên phải)Parpaner Rothorn (bên phải)
* Ngọn Lenzer HornNgọn Lenzer Horn

Tham khảo
---------
**Maat Mons** là một ngọn núi lửa hình khiên khổng lồ. Đây là ngọn núi cao thứ hai và là ngọn núi lửa cao nhất trên Sao Kim. Nó cao hơn gần 5 km so với đồng bằng xung quanh. Nó được đặt theo tên của nữ thần sự thật và công lý Ai Cập, Ma'at.

Cấu trúc
--------

Maat Mons có một hõm chảo lớn, kích thước 28×31 km. Trong hõm chảo lớn có ít nhất năm miệng núi lửa nhỏ hơn, đường kính lên tới 10 km.

Một chuỗi các miệng núi lửa nhỏ có đường kính 3–5 km, kéo dài khoảng 40 km dọc theo sườn phía đông nam của núi lửa. Chúng có thể không chỉ ra một vụ phun trào khe nứt lớn, nhưng chúng dường như cũng được hình thành do sự sụp đổ: hình ảnh độ phân giải đầy đủ từ tàu thăm dò *Magellan* cho thấy không có bằng chứng của dung nham chảy từ những hố.

Ít nhất hai sự kiện sụp đổ cấu trúc quy mô lớn dường như đã xảy ra trong quá khứ tại Maat Mons.

Hoạt động
---------

Việc thăm dò bằng radar của tàu thăm dò *Magellan* đã tiết lộ bằng chứng cho các hoạt động núi lửa tương đối gần đây tại Maat Mons, dưới dạng tro bụi chảy gần đỉnh và trên sườn phía bắc.

Điều thú vị đối với các nhà địa chất hành tinh là các nghiên cứu khí quyển được thực hiện bởi tàu thăm dò *Pioneer Venus* vào đầu những năm 1980 đã cho thấy sự thay đổi đáng kể về nồng độ của sulfur dioxide (SO2) và methan (CH4) trong bầu khí quyển giữa và trên của Sao Kim. Một lời giải thích khả dĩ cho vấn đề này là việc phun khí núi lửa vào bầu khí quyển bởi các vụ phun trào plinian tại Maat Mons.

Các nghiên cứu gần đây hơn đã gợi ý rằng cấu trúc núi lửa, sự phân bố dòng dung nham, miệng hố, hình thái đỉnh và các đặc điểm quy mô nhỏ khác là dấu hiệu cho thấy hoạt động núi lửa gần đây trên Maat Mons.

Mặc dù nhiều bằng chứng cho thấy Sao Kim có khả năng đang có hoạt động núi lửa, nhưng vụ phun trào ngày nay tại Maat Mons vẫn chưa được xác nhận.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Maat Mons". *Gazetteer of Planetary Nomenclature*. Chương trình Nghiên cứu Địa chất học hành tinh USGS.
2. ↑  "PIA00106: Venus - 3D Perspective View of Maat Mons". *Planetary Photojournal*. Jet Propulsion Lab. 1 tháng 8 năm 1996. Truy cập ngày 30 tháng 6 năm 2012.
3. 1 2 3  Mouginis-Mark P. J. (1994). "Morphology of Venus Calderas: Sif and Maat Montes" (PDF). *Abstracts of the 25th Lunar and Planetary Science Conference, Held in Houston, TX, 14–18 March 1994*: 949. Bibcode:1994LPI....25..949M.
4. ↑   Volcanoes on Venus? ‘Striking’ finding hints at modern-day activity. Nature News, 15 March 2023
5. ↑  Robinson, Cordula A.; Thornhill, Gill D.; Parfitt, Elisabeth A. (1995). "Large-scale volcanic activity at Maat Mons: Can this explain fluctuations in atmospheric chemistry observed by Pioneer Venus?". *Journal of Geophysical Research*. **100** (E6): 11755–11763. Bibcode:1995JGR...10011755R. doi:10.1029/95JE00147.
6. ↑  Mouginis-Mark, Peter J. (ngày 1 tháng 10 năm 2016). "Geomorphology and volcanology of Maat Mons, Venus". *Icarus*. **277**: 433–441. Bibcode:2016Icar..277..433M. doi:10.1016/j.icarus.2016.05.022.

Liên kết ngoài
--------------

* Phối cảnh 3D của Maat Mons
**Doris Gibson Parra del Riego** (28 tháng 4 năm 1910 – 23 tháng 8 năm 2008) là một nhà văn và nhà xuất bản tạp chí Peru. Cô được chú ý nhất với tư cách là người sáng lập và biên tập viên của tạp chí tin tức hàng tuần Peru Caretas.

Cô đã được nhiều người mô tả là "một nhà nữ quyền trước khi phong trào bắt đầu, một người có tầm nhìn ảnh hưởng đến tiến trình lịch sử gần đây của Peru thông qua báo cáo dũng cảm và thách thức của tạp chí mà cô tạo ra".

Cuộc sống và công việc
----------------------

Doris Gibson được sinh ra ở Lima. Cha cô là nhà thơ người Peru gốc Anh Percy Gibson Moller. Cô kết hôn với một nhà ngoại giao người Argentina, Manlio Zileri. Họ có một đứa con, Enrique Zileri, người cũng trở thành biên tập viên của Caretas.

Cô có mối quan hệ tình cảm với nghệ sĩ Sérvulo Gutiérrez, người xem cô là một nàng thơ cũng như người yêu. Sau khi Gibson và Gutiérrez có một cuộc tranh cãi gay gắt, anh ta đã bán một bức tranh khỏa thân kích thước đầy đủ của Gibsonnómà anh ta đã vẽ cho một doanh nhân khá giả. Khi cô biết về giao dịch, Gibson đi đến nhà của doanh nhân cùng với một nhiếp ảnh gia. Cô đưa ra lý do cần ánh sáng ban ngày để chụp ảnh, nên đưa bức tranh ra bên ngoài rồi nhanh chóng lái xe đi. Sau đó, khi người đàn ông yêu cầu trả lại, cô trả lời: "Tôi không muốn khỏa thân trong nhà bạn."

Những năm cuối đời
------------------

Gibson Parra đến một phòng khám ở Peru vào tháng 8 năm 2008 để điều trị viêm phổi. Cô ấy chết ở đó vào ngày 23 tháng 8 năm 2008. Lễ tang của cô có sự tham dự của chồng cũ Manlio Zileri, Tổng thống Peru Alan García và một số bộ trưởng khác.

Chú thích
---------

1. ↑  "Fundadora de "Caretas"; Falleció Doris Gibson". *El Comercio*. ngày 24 tháng 8 năm 2008. Truy cập ngày 1 tháng 9 năm 2008.
2. 1 2 3 4  Collyns, Dan (ngày 30 tháng 8 năm 2008). "Peru's first 'visionary' editor". *BBC News*. Truy cập ngày 20 tháng 9 năm 2009.
3. ↑  "Muere fundadora de revista Caretas". *New York Daily News* (bằng tiếng Tây Ban Nha). ngày 25 tháng 8 năm 2008. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 8 năm 2011. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2009.
**Dubiecko** [duˈbjɛt͡skɔ] (tiếng Yid: דיבעצק‎ *Dubetzk*) là một ngôi làng ởPrzemyśl, Subcarpathian Voivodeship, ở phía đông nam Ba Lan. Đó là khu hành chính của Gmina Dubiecko. Nó nằm cách khoảng 28 kilômét (17 mi) về phía tây của Przemyśl và 36 km (22 mi) về phía đông nam của thủ phủ khu vực Rzeszów.

Ngôi làng có dân số 1.150 người.

Lịch sử
-------

Là kết quả của sự phân chia đầu tiên của Ba Lan (Hiệp ước St-Petersburg ngày 5 tháng 7 năm 1772, khu vực Galicia được quy cho chế độ quân chủ Habsburg. DUBIECKO là một ngôi làng ở Przemyśl (*Bezirkshauptmannschaft*)  ở Galicia Áo.

Để biết thêm thông tin chi tiết, xem bài viết Vương quốc Galicia và Lodomeria. 

 Tem KK Áo 1859 đã hủy DUBIECKO

Lịch sử Do Thái
---------------

Trong Thế chiến I, năm 1915, thị trấn đã bị Nga chiếm giữ, trong suốt lễ hội Rosh Hashana (lễ mừng năm mới của người Do Thái). Một số người Do Thái đã bị giết trong cơn thịnh nộ đó. Năm 1918, nông dân địa phương đã tấn công người Do Thái và lấy đồ đạc, tài sản của người Do Thái.

Thị trấn có khoảng 1000 người Do Thái, hầu hết trong số họ là Hassidic (cực kỳ chính thống) và một số người theo đạo Zion.

Vào ngày 17 tháng 9 năm 1939, (Vào ngày 'Gedalya' của người Do Thái), lính Đức đã vào Dubiecko, hai ngày sau cuộc tàn sát của người Do Thái ở Dynow vào ngày thứ hai của lễ Rosh Hashana (ngày 15 tháng 9 năm 1939). Họ bắt và giết 11 người Do Thái, đốt cháy các giáo đường và đánh đập những người đàn ông cố gắng cứu các cuộn sách thần thánh, bao gồm cả những giáo sĩ.

Một tuần sau (đêm trước lễ hội Succoth), vào ngày 27 tháng 9, những người Do Thái còn lại được lệnh tập hợp tại quảng trường thị trấn. Từ đó, họ đã diễu hành qua biên giới và sông San, trong khi bị đánh đập tàn bạo, đến lãnh thổ Liên Xô. Một số người chết đuối trong quá trình vượt biển. Nông dân ở hai bên bờ sông đã cướp của người Do Thái bất cứ tài sản nhỏ nào họ có. Một số người chết ở Przemyśl và những người khác ở Lvov. Nhiều người đã chết trên đường đi. Rebbe (nhà lãnh đạo Do Thái trẻ tuổi) của thị trấn đã chết cùng vợ tại Przemyśl, sau khi trở về từ Jerusalem đến Ba Lan ngay trước chiến tranh. Hầu hết những người Do Thái còn lại đã chết sau Chiến dịch Barbarossa vào tháng 6 năm 1941, gần hai năm sau đó.

Xem thêm
--------

* Ignacy Krasnicki (sinh ra ở Dubiecko)
* Sự hủy diệt của cộng đồng Do Thái trong Holocaust
* Người Do Thái Dubiecko trước chiến tranh Lưu trữ 2009-05-12 tại Wayback Machine
* danh sách đầy đủ thông tin về người Do Thái của Dubiceko Lưu trữ 2011-09-21 tại Wayback Machine

Tham khảo
---------

1. ↑  "Central Statistical Office (GUS) - TERYT (National Register of Territorial Land Apportionment Journal)" (bằng tiếng Ba Lan). 1 tháng 6 năm 2008.
2. ↑  Atlas des peuples d'Europe centrale, André et Jean Sellier, 1991, p.88
3. ↑  Die postalischen Abstempelungen auf den österreichischen Postwertzeichen-Ausgaben 1867, 1883 und 1890, Wilhelm KLEIN, 1967
4. ↑  The destruction of Dubiecko on JewishGen
Epi-LASIK là một phương pháp điều trị tật khúc xạ, bằng tia laser. Về căn bản tương tự như Lasik: cũng tạo vạt giác mạc rồi điều chỉnh độ khúc xạ (cận thị, viễn thị, loạn thị bằng laser excimer), nhưng ở đây, vạt giác mạc chỉ là lớp biểu mô bề mặt rất mỏng được tách bằng dụng cụ vi phẫu Epi-K (epi-keratome).

Chính vì vạt giác mạc mỏng nên lớp nhu mô (stroma) còn lại để chiếu Laser sẽ nhiều hơn cho nên đối với một số bệnh nhân không đủ bề dày giác mạc để phẫu thuật Lasik thì có thể chọn phương pháp này. Epi-LASIK là một kỹ thuật phẫu thuật khúc xạ được thiết kế để giảm sự phụ thuộc vào kính mắt và kính áp tròng.

Được phát minh bởi tiến sĩ Ioannis Pallikaris (Crete, Hy Lạp). Nó có thể được coi là tốt hơn hơn so với các phẫu thuật bằng phương pháp cơ học. Không có cơ hội gây tổn hại các tế bào gốc và cũng tương đối ít đau đớn hơn Lasek.

Quy trình phẫu thuật
--------------------

1. Nhỏ thuốc tê

2. Tách lớp biểu mô giác mạc (epithelium) bằng một loại dao gọi là epi-keratome , tương tự như microkeratome

3. Chiếu Laser

4. Rửa sạch

5. Phủ lại lớp vạt biểu mô giác mạc

6. Đeo kính sát tròng đặc biệt để bảo vệ khoảng 3-5 ngày.

Ưu điểm
-------

1. Tiết kiệm nhiều mô giác mạc nên phẫu thuật tốt cho những bệnh nhân độ cao.

2. An toàn cho những bệnh nhân giác mạc mỏng .

3. Là chọn lựa tốt cho những người dễ bị va chạm trực tiếp vào mắt.

4. Ít thiệt hại cho các dây thần kinh giác mạc, do đó hiện tượng khô mắt ít xuất hiện hơn

5. Thị lực sau mổ ổn định tốt.

6. Nếu độ dày của giác mạc không phù hợp để phẫu thuật Lasik (<110 micrometer và >60 micrometer), Epi-Lasik có thể là lựa chọn thích hợp, ngoài Lasek.

Các biến chứng có thể xảy ra
----------------------------

* Thị lực sau PT không ổn định hay hồi phục chậm
* Sẹo giác mạc
* Khó chịu sau PT nhiều hơn so với phương pháp Lasik

Xem thêm về tật khúc xạ
-----------------------

* Cận thị
* Viễn thị
* Loạn thị

Các phẫu thuật khúc xạ khác
---------------------------

* Lasik
* Lasek
* PRK
* Phakic IOL

Tham khảo
---------

1. ↑  Epi-LASIK Eye Surgery AllAboutVision.com
2. ↑  Prof. Ioannis Pallikaris, M.D. Lưu trữ 2011-07-22 tại Wayback Machine Presbia.com
3. ↑  SO SÁNH KẾT QUẢ GIỮA EPI-LASIK VÀ LASIK TRONG ĐIỀU TRỊ CẬN VÀ LOẠN CẬN[*liên kết hỏng*] Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh
4. ↑  Hỏi đáp về phương pháp phẫu thuật khúc xạ Lưu trữ 2016-03-04 tại Wayback Machine Khoa Mắt Symphony, bệnh viện An Sinh
5. ↑  Epi-Lasik Wikipedia
6. ↑  Ưu điểm phương pháp Epi- Lasik[*liên kết hỏng*] CTHospital
7. ↑  Phẫu thuật Epi-Lasik Lưu trữ 2011-08-18 tại Wayback Machine Diễn đàn Y Khoa
***Epinephelus geoffroyi*** là một loài cá biển thuộc chi *Epinephelus* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1870. *E. geoffroyi* trước đây được coi là một danh pháp đồng nghĩa của *Epinephelus chlorostigma*, nhưng Randall và cộng sự đã công nhận nó là một loài hợp lệ vào năm 2013.

Phân bố và môi trường sống
--------------------------

*E. geoffroyi* có phạm vi phân bố rải rác ở Tây Bắc Ấn Độ Dương. Loài này được tìm thấy ở khắp Biển Đỏ và vịnh Aden. Năm 2015, một cá thể lang thang đã được ghi nhận ở phía đông Địa Trung Hải, vốn "di cư" theo dòng kênh đào Suez. Cá trưởng thành sống xung quanh các rạn san hô và các bãi đá ngầm ở vùng đáy cát, độ sâu khoảng từ 3 đến 32 m.

Mô tả
-----

*E. geoffroyi* trưởng thành có kích thước lớn nhất là khoảng hơn 50 cm. Chúng bắt đầu trưởng thành khi đạt chiều dài khoảng 28 cm và được 3 năm tuổi; tổng chiều dài trung bình khi chuyển đổi giới tính là 48 cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục, có màu be với các đốm tròn màu nâu đen phủ khắp đầu và thân (trừ bụng), kể cả trên các vây (đốm ở thân dưới có màu cam). Vây đuôi được bo tròn. Rìa sau của vây đuôi chứa một hàng các đốm đen. Con ngươi được bao quanh bởi một vòng viền màu vàng.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 16 - 18; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

Thức ăn của *E. geoffroyi* là các loài cá nhỏ hơn, động vật thân mềm và động vật giáp xác. Chúng sống đơn độc. *E. geoffroyi* được đánh bắt trong nghề cá.

Chú thích
---------

1. 1 2 3  "*Epinephelus geoffroyi*". *Sách Đỏ IUCN*.
2. 1 2 3  D. Golani, G. Askarov & Y. Dashevsky (2015), First record of the Red Sea spotted grouper, *Epinephelus geoffroyi* (Klunzinger, 1870) (Serranidae) in the Mediterranean, *BioInvasions Records* **4** (2): 143 – 145.