Để đọc những bài về người có tên Dương Tiễn, xem Dương Tiễn (định hướng).
Tượng Nhị Lang Thần
**Dương Tiễn** (chữ Hán: 楊戩) tức Nhị Lang Thần (chữ Hán: 二郎神), Quán Khẩu Nhị Lang (chữ Hán: 灌口二郎) hay Nhị Lang Chân Quân (chữ Hán: 二郎真君) là một nhân vật trong thần thoại Trung Quốc và một vị thần trong tôn giáo truyền thống Trung Quốc là Đạo Giáo. Dương Tiễn xuất hiện trong các tác phẩm văn học đặc sắc *Tây du ký* và *Phong thần diễn nghĩa*. Dương Tiễn còn có danh xưng khác như **Quán giang khẩu hiển thánh nhị lang chân quân** hay **Nhị lang hiển thánh chân quân**, **Thanh nguyên diệu đạo chân quân**; **Chiêu Huệ hiển thánh nhân hữu vương**, **Nhị lang chân quân**.

Thân thế
--------

Là con trai thứ hai của Dương Thiên Hựu và Dao Cơ tiên tử (em gái của Ngọc hoàng), sư phụ là Ngọc Đỉnh Chân Nhân. Dương Tiễn có anh trai cả là Dương Giao (Dương Đại Lang), em gái là Dương Thiền (hay còn gọi là Dương Liên tức Tam thánh mẫu). Trong *Bảo liên đăng*, vì phạm tội kết hôn với người phàm mà Dao Cơ bị Ngọc hoàng giam dưới núi Đào sơn, Dương Giao cũng vì biến cố mà chết. Dương Tiễn từ đó bái sư theo Đạo giáo tu luyện pháp thuật, sau này kết giao với *Mai sơn lục quái* và Hao Thiên Khuyển chẻ núi Đào sơn cứu mẹ và lập được nhiều công đức với dân, lòng hiếu thảo và nhân từ khiến Ngọc Hoàng cảm động, phong ông làm *Nhị lang chân quân* ở Quán Giang Khẩu. Trong *Phong thần diễn nghĩa* của Hứa Trọng Lâm, Dương Tiễn lập nhiều đại công giúp Khương Tử Nha. Sau lễ phong thần, ông cùng *cha con Lý Tịnh, Vy Hộ, Lôi Chấn Tử* xin phép thiên tử và sư bá quay về núi tiếp tục tu hành. Công trạng lớn nhất mà Dương Tiễn giúp Khương Tử Nha là dùng kế bắt "Ma gia tứ tướng".

Dương Tiễn còn xuất hiện khá nhiều trong tiểu thuyết *Tây du ký* của Ngô Thừa Ân, trong tác phẩm này, Dương Tiễn giao đấu với Tôn Ngộ Không nhiều màn biến hóa, sau nhờ vòng Kim Cương của Thái Thượng Lão Quân mới bắt được Tôn Ngộ Không. Dương Tiễn còn giúp Tôn Ngộ Không đánh bại Cửu Đầu Trùng trong nạn *Quét tháp biện kỳ oan* giúp Đường Tam Tạng thoát nạn.

Dương Tiễn được miêu tả trong tiểu thuyết và hình phố trong các đạo quán là một nam thanh niên khôi ngô tuấn tú, thân cao, vạm vỡ, có 3 mắt. Mắt giữa trán có diệu năng của tuệ nhãn không những là cánh cửa trí tuệ, phân biệt rõ vạn vật, những giả trái của thiên địa dưới cái nhìn thấu tận tâm can của Tuệ nhãn đều bị bóc trần, lại còn thấu được mười hai nhân duyên, hiện tượng sinh tử lưu chuyển của bậc A la hán "vô ngã vô chấp", có thể ra khỏi sinh tử luân hồi, không bị trói buộc bởi thân tâm thế gian. Tai ông đeo xâu tai, eo lúc nào cũng mang cung tên, cong như mặt trăng, tay cầm đinh ba hai lưỡi ("Ngân tiêm bảo kích" hay "tam tiêm kích"). Đầu đội nón hình ba ngọn núi và phụng hoàng, mình khoác áo choàng vàng, đai bụng của ông được trang trí với tám loại trang sức.

Dương Tiễn là một trong những tướng kiệt xuất và thông minh dưới trướng Khương Tử Nha. Trí tuệ và thất thập nhị huyền công (72 phép thần thông biến hoá) của Dương Tiễn thể hiện ở những trận đánh trong Phong thần diễn nghĩa như lần giao tranh với "Ma gia tứ tướng" (Ma Lễ Thanh, Ma Lễ Hồng, Ma Lễ Thọ, Mã Lễ Hải), dùng Bát Trận Đồ giết chết *Viên Hồng*, giết chết Mai Sơn Thất Quái *(bảy con yêu quái tại núi Mai Sơn)*, lập nhiều đại công đặc biệt là trong 2 trận đại chiến *Tru Tiên* và *Vạn Tiên*.

Trong *Phong thần diễn nghĩa*, mắt thứ ba của Dương Tiễn nhiều lần đấu cùng tam nhãn của *Văn Thái Sư* tức *Văn Trọng* đều bất phân thắng bại. Dương Tiễn còn dùng kế chui vào bụng *Hoa Hồ Điêu* của Ma Lễ Thọ giết chết con vật giỏi nhất của Ma Gia tứ tướng và còn lấy trộm "Hỗn Nguyên Tán" của Ma Lễ Hồng. Cũng theo thần thoại Trung Quốc thì danh tướng Vương Tiễn chính là Dương Tiễn chuyển thế, được Ngọc Hoàng Thượng Đế phái xuống đầu thai giúp Tần Thủy Hoàng thống nhất sáu nước.

Trong phim truyền hình *Thiên ngoại phi tiên 2006*, Nhị lang thần Dương Tiễn vâng lệnh Ngọc Hoàng đại đế và Vương Mẫu nương nương ba lần xuống trần gian, đến huyện Thiên Thừa (vào thời Đông Hán) chia rẽ người phàm Đổng Vĩnh và Thất tiên nữ Tiểu Thất, đánh Đổng Vĩnh bất tỉnh, bắt Tiểu Thất đưa về thiên đình. Sau cùng vì cảm động tình cảm của Đổng Vĩnh dành cho Tiểu Thất khi Đổng Vĩnh liều mạng lên thiên đình để đối thoại với Ngọc Hoàng đại đế, Nhị lang thần Dương Tiễn đã không đánh Đổng Vĩnh như trước mà còn giúp Đổng Vĩnh đi thẳng đến thiên cung gặp Ngọc Hoàng đại đế, để ngăn Ngọc Hoàng đại đế trừng phạt tội yêu người phàm của Tiểu Thất. Đổng Vĩnh làm cảm động Ngọc Hoàng đại đế và được kết hôn với Tiểu Thất. Nhị lang thần Dương Tiễn cũng xuống huyện Thiên Thừa dự lễ thành hôn của họ.

Trong *Bảo liên đăng*, *Ngọc Đế* khi phong *Dương Tiễn* và Dương Thiền (Tam thánh mẫu) làm thần tiên ra điều kiện cấm *Dương Thiền* kết hôn với người phàm. Biết tin em gái được tác hợp với thư sinh Lưu Ngạn Xương, còn sinh hạ một bé trai (Lưu Trầm Hương), *Nhị lang thần* vì thực hiện lời hứa với *Ngọc Đế*, sai người đến trộm pháp bảo của *Tam thánh mẫu* là *Bảo liên đăng* rồi giam lỏng *Tam thánh mẫu* trong núi *Hoa sơn,* cốt để luyện ý chí cho Trầm Hương. *Lưu Trầm Hương* sau này bái Phích Lịch đại tiên (Tôn Ngộ Không) làm sư phụ và nhờ sự ngấm ngầm trợ giúp của Dương Tiễn, Trầm Hương cuối cùng lấy lại được Bảo liên đăng, dùng cây rìu năm xưa Dương Tiễn chẻ núi Đào sơn cứu Dao Cơ để chẻ núi Hoa Sơn cứu mẹ.

Trong seri phim truyền hình Bảo liên đăng và Bảo liên đăng tiền truyện của đài CCTV, Dương Tiễn vốn ái mộ Hằng Nga nhưng vì thiên quy và trách nhiệm nên đã phải cưới người từng cứu mình là Tây Hải tam công chúa (Ngao Thốn Tâm). Cuộc hôn nhân vì trách nhiệm kéo dài 1000 năm đến khi Dương Tiễn chấp nhận lên Thiên Đình làm Tư pháp thiên thần thì kết thúc. Cuối phim, Trầm Hương cứu được mẹ và sửa thiên quy, Dương Tiễn cũng đã khiến Hằng Nga động lòng. Trong phim hoạt hình Na Tra truyền kỳ, người Dương Tiễn yêu là Sơn Quỷ.

Pháp khí
--------

Dương Tiễn sử dụng Tam Tiêm Đao (do Giao Long ba đầu hóa thành) làm pháp khí của mình. Trong Phong thần diễn nghĩa, Dương Tiễn luôn có một chú chó trợ chiến đắc lực tên gọi là Hao Thiên Khuyển, khiến đối phương nhiều lần phải giật mình khinh sợ. Trong Tây du ký, Hao Thiên Khuyển từng giúp Dương Tiễn trong việc bắt Tôn Ngộ Không khi Ngộ Không loạn bàn đào. ngoài ra còn giúp ông trợ chiến Tôn Ngộ Không, đánh bại Cửu Đầu Trùng trong nạn *Quét tháp biện kỳ oan* giúp Đường Tam Tạng thoát nạn.

Chú thích
---------

1. ↑  Xem hồi 6- Tây du ký: *Quan Âm phó hội hỏi căn do*, *Tiểu Thánh ra oai trừ Đại Thánh*
2. ↑  Xem hồi 63 - Tây du ký:  Hai sư diệt quái náo long cung, Các thánh trừ tà thu bảo bối
3. ↑  三尖两刃刀 - dài gần như **thương** nhưng ngọn lại là đao vừa giống cây giáo
4. ↑  啸天犬 - *Howling Celestial Dog* - chó mực-đệ tử trung thành của Dương Tiễn
5. ↑  Tây Du Ký - Hồi 4 - 7: 大圣闹天宫 – *Đại Thánh náo thiên cung*

Xem thêm
--------

* Tây Du Ký
* Phong thần diễn nghĩa

| * x
* t
* s
*Tây du ký* của Ngô Thừa Ân |
| --- |
| Nhân vật | 
* Tôn Ngộ Không
* Đường Tăng
* Trư Bát Giới
* Sa Tăng
* Bạch Long Mã
* Hồng Hài Nhi
* Bạch Cốt Tinh
* Thiết Phiến Công chúa
* Ngưu Ma Vương
* Quan Âm
* Ngọc Hoàng Thượng đế
* Thái Thượng Lão Quân
* *Danh sách*

 |
| Phim | 
* *Động Bàn Tơ* (1927)
* *Thiết Phiến công chúa* (1941)
* *Alakazam the Great* (1960)
* *Đại náo Thiên cung* (1961)
* *Thiết Phiến công chúa* (1966)
* *Động Bàn Tơ* (1967)
* *Doraemon: Nobita Tây du kí* (1988)
* *Đại thoại Tây du* (1995)
* *Tình điên Đại Thánh* (2005)
* *Saiyūki* (2007)
* *Mỹ Hầu vương và Nhị Lang thần* (2007)
* *Vua Kung Fu* (2008)
* *Tây du ký: Mối tình ngoại truyện* (2013)
* *Tây du ký: Đại náo Thiên cung* (2014)
* *Tây du ký: Đại Thánh trở về* (2015)
* *Tây du ký 2: Tôn Ngộ Không ba lần đánh Bạch Cốt Tinh* (2016)
* *Đại thoại Tây du 3* (2016)
* *Tây du ký: Mối tình ngoại truyện 2* (2017)
* *Ngộ Không kỳ truyện* (2017)
* *Tây du ký 3: Nữ Nhi Quốc* (2018)

 |
| Tục thư | 
* *Tục Tây du ký*
* *Hậu Tây du ký*
* *Tứ du ký*
* *Tây du bổ* (1640)

 |
| Truyền hình | 
* *Gokū no Daibōken* (1967)
* *Monkey* (1978)
* *Science Fiction Saiyuki Starzinger* (1978)
* *Tây du ký* (1986 và 1999) (Diễn viên, Nhạc phim)
* *Tây du ký* (1996)
* *Tây du ký II* (1996)
* *Monkey Magic* (1998)
* *Tây du ký* (1999)
* Hậu Tây du ký (2000)
* *Shinzo* (2000)
* *Xuân quang xán lạn Trư Bát Giới* (2000)
* *The Monkey King* (2001)
* *Tề thiên đại thánh Tôn Ngộ Không* (2002)
* *Saiyūki* (2006)
* *Ngô Thừa Ân và Tây du ký* (2010)
* *Tây du ký* (2010)
* *Tây du ký* (2011)
* *Hoa du ký* (2017-2018)
* *Tân truyền thuyết Hầu Vương* (2018)

 |
| Sân khấu | 
* *Monkey: Journey to the West* (play)

 |
| Truyện tranh | 
* *Dragon Ball – 7 viên ngọc rồng*
* *Saiyūki*
* *Patalliro Saiyuki*
* *Monkey Typhoon*
* *Saint*
* *The Monkey King*
* *Xin*
* *American Born Chinese*

 |
| Trò chơi | 
* *Ether Saga Online*
* *Enslaved: Odyssey to the West*
* *Mộng Ảo Tây Du*
* *Ganso Saiyūki: Super Monkey Daibōken*
* *Ngộ Không ngoại truyện*
* *Monkey Hero*
* *Monkey Magic*
* *Saiyuki: Journey West*
* *SonSon*
* *Đại Thoại Tây Du Online II*
* *Whomp 'Em*
* *Yūyūki*
* *Black Myth: Wukong*

 |
| Văn học | 
* *Griever: An American Monkey King in China*
* *Tripmaster Monkey*
* Tứ đại danh tác

 |
| Khác | 
* Danh sách tác phẩm chuyển thể từ Tây du ký
* Nguyệt nha sản
* Đại náo Thiên Cung
* Gậy như ý
* *Journey to the West* (album)

 |

| * x
* t
* s
*Phong thần diễn nghĩa* |
| --- |
| Tác giả: Hứa Trọng Lâm •  Lục Tây Tinh •  Vương Thế Trinh |
| Nhân vật | 

|  |  |
| --- | --- |
| Hư cấu | 
* Ngao Bính
* Trần Đồng
* Trần Ngô
* Sùng Hắc Hổ
* Sùng Hầu Hổ
* Sùng Ứng Bưu
* Đặng Trung
* Phương thị huynh đệ
* Ngũ Quỷ
* Cửu Long đảo Tứ Thánh
* Hoàng Phi Hổ
* Hoàng Cổn
* Hoàng Nguyên Tế
* Cơ Thúc Càn
* Khương Hoàn
* Trĩ Kê Tinh
* Khổng Tuyên
* Ân thị
* Lôi Chấn Tử
* Lý Cấn
* Lưu Càn
* Lỗ Hùng
* Mai Vũ
* Tì Bà Tinh
* Thân Công Báo
* Thân Kiệt
* Tống Dị Nhân
* Dương Nhiệm
* Vân Trung Tử
* Trương Quế Phương
* Triệu Khải
* Trịnh Luân

 |
| Lịch sử | 
* Đát Kỷ
* Khương Tử Nha
* Tân Giáp
* Giao Cách
* Trụ Vương
* Cơ Tử
* Vi Tử
* Mai Bá
* Thương Dung
* Đỗ Nguyên Tiển
* Phi Liêm
* Ác Lai
* Cơ Xương
* Chu Vũ Vương
* Bá Ấp Khảo
* Chu công Đán
* Thiệu công Thích
* Tất công Cao
* Quản thúc Tiên
* Thái thúc Độ
* Nam Cung Quát
* Tán Nghi Sinh
* Thái Điên

 |
| Các vị thần | 
* Đông Hải Long Vương
* Nhị Lang Thần
* Văn Trọng
* Lý Tịnh
* Kim Tra
* Mộc Tra
* Na Tra
* Vi Hộ
* Nữ Oa
* Thông Thiên giáo chủ
* Nguyên Thủy Thiên Tôn
* Nam Cực Tiên Ông
* Thái Ất Chân nhân
* Văn Thù Quảng Pháp thiên tôn
* Quảng Thành Tử
* Thanh Hư Đạo Đức chân quân
* Phổ Hiền chân nhân
* Từ Hàng đạo nhân
* Nhiên Đăng đạo nhân

 |

 |
| Phim truyền hình | 
* *Phong thần bảng* (1990)
* *Senkaiden Hōshin Engi* (1999)
* *Đát Kỷ Trụ Vương* (2001)
* *Na Tra truyền kỳ* (2003)
* *Phong thần bảng: Phượng minh Kỳ sơn* (2007)
* *Phong thần bảng: Vũ vương phạt Trụ* (2009)
* *Phong thần anh hùng bảng* (2014)
* *Hakyū Hōshin Engi* (2018)
* *Phong thần diễn nghĩa* (2019)

 |
| Phim điện ảnh | 
* *Na Tra đại náo long cung* (1979)
* *Phong thần truyền kỳ* (2016)
* *Ta là Na Tra* (2016)
* *Na Tra: Ma đồng giáng thế* (2019)
* *Khương Tử Nha* (2020)

 |
| Trò chơi điện tử | 
* *Mystic Heroes*

 |

| * x
* t
* s
Thần thoại Trung Quốc |
| --- |
| Tổng quan | 
* Thần thoại khai thiên lập địa
* Các khái niệm về thế giới thần thánh
* Chiêm tinh
* Rồng
* Tiểu thuyết thần ma
* Thần và các vị bất tử
* Thiên
* Địa
* Bàn Cổ
* Ma quỷ
* Tiên
* Linh thể
* Đại Tiên
* Trung ương Thiên quan

 |
| Nhân vật chính | 
* Hằng Nga
* Tam Hoàng Ngũ Đế
* Bát Tiên
* Thần Nông
* Hoàng Đế
* Viêm Đế
* Xi Vưu
* Hậu Nghệ
* Khoa Phụ
* Tây Vương Mẫu
* Ngọc Hoàng Thượng đế

 |
| Sinh vật | 
* Huyền Vũ
* Thanh Long
* Bạch Hổ
* Chu Tước
* Kỳ lân
* Phượng hoàng
* Hồ ly tinh
* Sư tử đá Trung Quốc
* Tỳ hưu (Tịch tà)
* Niên thú

 |
| Địa danh | 
* Phù Tang
* Bồng Lai
* Địa phủ
* Núi Côn Luân
* U Đô
* Thiên đình

 |
| Tác phẩm văn học nổi tiếng | 
* *Sơn hải kinh*
* *Thập di ký*
* *Đào hoa nguyên ký*
* *Tứ du ký*
* *Phong thần diễn nghĩa*
* *Bạch Xà truyện*
* *Tam toại bình yêu truyện*
* *Liêu trai chí dị*
* *Tây du ký*
* *Sưu thần ký*
* *Thiên tiên phối*
* *Tử bất ngữ (Tân tề hài)*
* *Thiên vấn* 
	+ Sở từ
	+ Hoài Nam Tử

 |