**Tháp Bình Lâm** là một ngôi tháp cổ Chăm Pa tại thôn Bình Lâm, xã Phước Hoà, huyện Tuy Phước, tỉnh Bình Định.

Đây là một ngôi tháp tương đối đặc biệt ở Bình Định, vì khác với các tháp khác nằm trên đồi thì tháp Bình Lâm nằm ngay trên đồng bằng và như hoà mình vào thiên nhiên và khu dân cư bao quanh.

Hiện trạng
----------

Tháp cao đồ sộ, khoảng 20m, tuy đã bị huỷ hoại các chi tiết phía trên khá nhiều bởi thời gian, nhưng tổng thể ngôi tháp vẫn ánh lên qua màu gạch vàng một vẻ đẹp trang nhã và thành kính.

Tháp có 3 tầng, bình đồ vuông, thân tháp không lùn, không nặng nề, cân đối với hai tấng phía trên. Hai tầng phía trên cũng được thu nhỏ dần một cách đều đặn.

Kiến trúc
---------

Như các tháp Champa khác, một trong những yếu tố trang trí kiến trúc đặc biệt nhất và cũng đẹp nhất ở Bình Lâm là các cửa giả nhô ra ở khoảng giữa các mặt tường của thân tháp. Thế nhưng, mặc dầu vẫn làm theo cấu trúc truyền thống, các cửa giả ở Bình Lâm lại hiện ra, dưới một bức tranh điêu khắc, như một ngôi tháp đầy kỳ ảo. Mỗi cửa giả là một cấu trúc ba thân kế tiếp nhau nhỏ dần từ trong ra ngoài. Mỗi thân đều có hai phần: hai cột ốp bên dưới và hòm hình mũi giáo bên trên. Cả ba thân cửa cửa giả đều như mọc lên từ một nền vuông chung phía dưới được trang trí bằng các hình sư tử, hoa lá và các hình áp.

Ngoài các cửa giả như mọi tháp Chăm khác, mặt tường bên ngoài của tháp Bình Lâm cũng được trang trí bằng hệ thống các cột ốp, nhưng có điểm khác biệt là đường rãnh ở cột ốp không tách cột ốp thành một đôi cột đứng song đôi, không còn hoa văn phủ kín bề mặt cột ốp và vòng đai bao quanh khung trang trí nằm giữa các cột ốp. Do đó, về mặt nào đó, nếu đem so với các tháp Chăm thuộc phong cách Mỹ Sơn A1, tháp Bình Lâm không duyên dáng, thanh tú và rực rỡ bằng. Thế nhưng, chính việc mất đi các hoa văn trang trí trên mặt tường lại làm tăng độ khỏe và chắc cho các thành phần kiến trúc và góp phần làm nổi bật nhưng hình tượng điêu khắc chính. Có thể nói Bình Lâm là sự kết hợp hài hòa và thành công giữa kết cấu kiến trúc và yếu tố trang trí kiến trúc.

Lịch sử
-------

Tháp Bình Lâm được xây dựng vào cuối thế kỷ 10 – đầu thế kỷ 11, thuộc phong cách chuyển tiếp giữa phong cách Mỹ Sơn A1 và phong cách Bình Định, theo nghiên cứu, tháp Bình Lâm nằm trong khu thành Bình Lâm là kinh đô đầu tiên tạm thời khi các vị vua Chăm dời đô từ Quảng Nam vào Bình Định trước khi xây dựng kinh đô Đồ Bàn, khi thành Đồ Bàn được xây dựng thì Bình Lâm mất vị trí là trung tâm chính trị, hành chính của Chăm Pa.

Chú thích
---------

Tham khảo
---------

* Dữ liệu liên quan tới Tháp Bình Lâm tại Wikispecies
* *Tháp cổ Chăm Pa, huyền thoại và sự thật* - Nhà xuất bản Trẻ 1996, Ngô Văn Doanh

Xem thêm
--------

* Thành Thị Nại
* Phong cách nghệ thuật các tháp Chăm
* Danh sách đền tháp Chăm Pa
* Tháp Chăm

| * x
* t
* s
**Danh sách các cụm tháp Chăm Pa** |
| --- |
| Thứ tự từ Bắc vào Nam |
| Di tích hiện còn | 
Bằng An  • 
Mỹ Sơn  • 
Chiên Đàn  • 
Khương Mỹ  • 
Phú Lốc  • 
Cánh Tiên  • 
Bánh Ít  • 
Bình Lâm  • 
Thủ Thiện  • 
Dương Long  • 
Tháp Đôi  • 
Tháp Nhạn  • 
Yang Prong  • 
Po Nagar  • 
Hòa Lai  • 
Po Klong Garai  • 
Po Rome  • 
Po Dam  • 
Po Sah Inư
 |
| Phế tích | 
Liễu Cốc  • 
Phú Diên  • 
Phong Lệ  • 
Cấm Mít  • 
Trà Kiệu  • 
Đồng Dương  • 
Chánh Lộ  • 
Tháp Mắm
 |
| 
* Di tích đặc biệt
* Hang động
* Thác nước
* Chùa
* Đình
* Đền
* Nhà thờ
* Tháp cổ
* Tháp Chăm

 |



| * x
* t
* s
Du lịch Bình Định |
| --- |
| Địa điểm lịch sử | 
* Bảo tàng Quang Trung
* Lăng Võ Tánh
* Hải đăng Hòn Nước
* Thành Bình Định
* Thành Hoàng Đế
* Thành Thị Nại
* Trường lũy Quảng Ngãi

 | Tượng đài Hoàng đế Nguyễn Huệ ở Bảo tàng Quang Trung |
| Thắng cảnh thiên nhiên | 
* Bãi biển Quy Nhơn
* Bán đảo Phương Mai
* Cù lao Xanh
* Đảo Yến Quy Nhơn
* Đầm Thị Nại
* Đầm Nước Ngọt
* Đầm Trà Ổ
* Động Cườm
* Eo Gió
* Hồ Núi Một
* Khu bảo tồn thiên nhiên An Toàn
* Bãi Kỳ Co
* Núi Bà Hỏa

 |
| Di sản Chăm pa | 
* Tháp Bánh Ít
* Tháp Bình Lâm
* Tháp Cánh Tiên
* Tháp Dương Long
* Tháp Đôi
* Tháp Mắm
* Tháp Phú Lốc
* Tháp Thủ Thiện

 |
| Công trình tôn giáo | 
* Chùa Bồ Đề
* Chùa Hang
* Chùa Linh Phong
* Chùa Long Khánh
* Chùa Thập Thánh
* Nhà thờ chính tòa Quy Nhơn

 |
| Văn hóa - lễ hội | 
* Festival võ thuật Bình Định
* Lễ hội Ngọc Hồi - Đống Đa
* Lễ hội cầu Ngư

 |
| Ẩm thực - đặc sản | 
* Bánh hỏi
* Rượu Bàu Đá

 |
| **Du lịch Việt Nam**
7 khu du lịch quốc gia • 
An Giang • 
Bà Rịa – Vũng Tàu • 
Bạc Liêu • 
Bắc Giang • 
Bắc Kạn • 
Bắc Ninh • 
Bến Tre • 
Bình Dương • 
Bình Định • 
Bình Phước • 
Bình Thuận • 
Cà Mau • 
Cần Thơ • 
Cao Bằng • 
Đà Nẵng • 
Đắk Lắk • 
Đắk Nông • 
Điện Biên • 
Đồng Nai • 
Đồng Tháp • 
Gia Lai • 
Hà Giang • 
Hà Nam • 
Hà Nội • 
Hà Tĩnh • 
Hải Dương • 
Hải Phòng • 
Hậu Giang • 
Hòa Bình • 
Thành phố Hồ Chí Minh • 
Hưng Yên • 
Khánh Hòa • 
Kiên Giang • 
Kon Tum • 
Lai Châu • 
Lạng Sơn • 
Lào Cai • 
Lâm Đồng • 
Long An • 
Nam Định • 
Nghệ An • 
Ninh Bình • 
Ninh Thuận • 
Phú Thọ • 
Phú Yên • 
Quảng Bình • 
Quảng Nam • 
Quảng Ngãi • 
Quảng Ninh • 
Quảng Trị • 
Sóc Trăng • 
Sơn La • 
Tây Ninh • 
Thái Bình • 
Thái Nguyên • 
Thanh Hóa • 
Thừa Thiên Huế • 
Tiền Giang • 
Trà Vinh • 
Tuyên Quang • 
Vĩnh Long • 
Vĩnh Phúc • 
Yên Bái
 |