**Vẫn thạch Hoba** (/ˈhoʊbə/ *HOH-bə*), viết tắt của **Hoba Tây,** là một vẫn thạch nằm ở trang trại cùng tên, không xa Grootfontein, trong khu vực Otjozondjupa của Namibia. Nó đã được phát hiện nhưng vì khối lượng quá lớn của nó, nó chưa bao giờ được di chuyển từ nơi nó rơi xuống. Khối lượng của vẫn thạch ước tính hơn 60 tấn. Đây là vẫn thạch nguyên khối lớn nhất được biết đến (dưới dạng một mảnh) và lớn gấp đôi mảnh vỡ lớn nhất của thiên thạch Cape York (Ahnighito 34 tấn) hoặc Campo del Cielo (Ganceso 30 tấn). Nó cũng là mảnh sắt xuất hiện tự nhiên lớn nhất (thực ra là hợp kim ferô) được biết đến trên bề mặt Trái Đất. Cái tên "Hoba" xuất phát từ tiếng Khoekhoe có nghĩa là "món quà".

Va chạm
-------

Vụ va chạm của vẫn thạch Hoba được cho là xảy ra hơn 80.000 năm trước. Người ta suy ra rằng bầu khí quyển của Trái Đất làm chậm lại vẫn thạch đến điểm mà nó ảnh hưởng đến bề mặt vẫn thạch ở vận tốc cuối, do đó vẫn thạch còn nguyên vẹn. Giả sử hệ số hạ xuống khoảng 1,3, vận tốc vẫn thạch khi đi vào bầu khí quyển của Trái Đất sẽ bị chậm lại đến khoảng 720 dặm Anh trên giờ (0,32 km/s), thường vượt quá vận tốc 10 km/s cho các đối tượng tương tự. Vẫn thạch này khác thường ở chỗ nó phẳng trên cả hai bề mặt chính.

Khám phá
--------

Vẫn thạch Hoba không để lại hố va chạm được bảo tồn và nó được phát hiện một cách may mắn. Vào năm 1920, chủ sở hữu của vùng đất, Jacobus Hermanus Brits, đã vấp phải vẫn thạch trong khi cày một trong những cánh đồng của mình bằng một con bò. Trong lúc cày, anh nghe thấy một âm thanh cào kim loại lớn và lưỡi cày dừng lại đột ngột. Vật cản được khai quật, được xác định là vẫn thạch và được mô tả bởi ông Brits, người có báo cáo được xuất bản năm 1920 và có thể được xem tại Bảo tàng Grootfontein ở Namibia.

Friedrich Wilhelm Kegel chụp bức ảnh đầu tiên công bố về vẫn thạch Hoba.

Mô tả và thành phần
-------------------

Hoba là một vẫn thạch bằng kim loại, có kích thước 2,7×2,7×0,9 mét (8,9×8,9×3,0 ft). Năm 1920 khối lượng của nó được ước tính là 66 tấn. Do xói mòn, lấy mẫu khoa học và phá hoại trong những năm qua đã giảm khối lượng của nó. Khối lượng còn lại ước tính chỉ hơn 60 tấn. Thiên thạch bao gồm khoảng 84% sắt và 16% niken, với dấu vết của coban. Nó được phân loại là một thiên thạch sắt ataxit thuộc nhóm hóa chất giàu niken IVB. Một lớp vỏ hydroxide sắt có mặt cục bộ trên bề mặt, do thời tiết.

Lịch sử hiện đại
----------------

Trong một nỗ lực để kiểm soát phá hoại và với sự cho phép từ bà O. Scheel, chủ trang trại vào thời điểm đó, chính phủ Tây Nam Phi (nay là Namibia) vào ngày 15 tháng 3 năm 1955, tuyên bố thiên thạch Hoba là một di tích quốc gia. Năm 1979, tuyên bố đã được thay đổi để bao gồm không chỉ thiên thạch mà còn cả vùng đất 25m x 25 m xung quanh đó. Năm 1985, Rössing Uranium Ltd. đã cung cấp các nguồn lực và tiền cho chính phủ Namibia để cung cấp thêm sự bảo vệ chống lại sự phá hoại. Năm 1987, ông J. Engelbrecht, chủ trang trại Hoba West, đã tặng vẫn thạch và địa điểm nơi nó nằm cho nhà nước cho mục đích giáo dục. Cuối năm đó, chính phủ đã mở một trung tâm du lịch tại địa điểm này. Do những phát triển này, sự phá hoại của thiên thạch Hoba đã chấm dứt và hiện nó được hàng ngàn khách du lịch ghé thăm mỗi năm. Nó có thể được nhìn thấy từ hình ảnh vệ tinh, theo liên kết này.

* Vẫn thạch Hoba trước khi xây dựng.Vẫn thạch Hoba trước khi xây dựng.
* Một người ngồi trên vẫn thạch năm 1967.Một người ngồi trên vẫn thạch năm 1967.
* Một phần của vẫn thạch Hoba tại Công viên Tatton ở Anh.Một phần của vẫn thạch Hoba tại Công viên Tatton ở Anh.

Xem thêm
--------

* Danh sách các thiên thạch lớn nhất trên Trái Đất

Ghi chú và tham khảo
--------------------

1. 1 2  "Meteoritical Bulletin Database: Hoba".
2. ↑  McSween, Harry (1999). *Meteorites and their parent planets* (ấn bản 2). Cambridge: Cambridge University Press. tr. 9. ISBN 0521583039. OCLC 39210190.
3. ↑  Alessandra Celletti và Ettore Perozzi (2007). *Celestial Mechanics: The Waltz of the Planets*. Springer. tr. 115.
4. ↑  "These Are The 6 Biggest Meteorites to Ever to Be Found on Earth". 25 tháng 2 năm 2017. Truy cập 29 tháng 3 năm 2020.
5. ↑  Cassidy, Joseph (2009). *Place Names of Namibia A Historical Dictionary*. Windhoek: Macmillan Education Namibia Publishers (Pty) Ltd. tr. 37. ISBN 978-99916-0-654-5.
6. ↑  Field Guide to Meteors and Meteorites - O. Richard Norton and Lawrence Chitwood. Springer Science + Business Media 2008, ISBN 978-1-84800-156-5
7. ↑  Spencer, L. J.; Hey, M. H. (tháng 3 năm 1932). "Hoba (South-West Africa), the largest known meteorite" (PDF). *Mineralogical Magazine and Journal of the Mineralogical Society*. **XXIII**: 4. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 15 tháng 12 năm 2016.
8. ↑  Comerford, M.F. (tháng 9 năm 1967). "Comparative erosion rates of stone and iron meteorites under small-particle bombardment". *Geochimica et Cosmochimica Acta*. Elsevier Science, New York. **31** (9): 1470. Bibcode:1967GeCoA..31.1457C. doi:10.1016/0016-7037(67)90021-X. ISSN 0016-7037.
9. ↑  Voigt, Andreas (2004). *National Monuments in Namibia: An Inventory of Proclaimed National Monuments in the Republic of Namibia*. Gamsberg Macmillan. tr. 4–5. ISBN 9991605932.
10. ↑

Đọc thêm
--------

* *Universe: The Definitive Visual Guide*, Robert Dinwiddie, DK Adult Publishing, (2005), tr. 223.
* Spargo, P. E. (2008). "The History of the Hoba Meteorite Part I: Nature and Discovery" (PDF). *Monthly Notes of the Astronomical Society of Southern Africa*. **67** (5/6): 85–94. Bibcode:2008MNSSA..67...85S. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2018.
* Spargo, P. E. (2008). "The History of the Hoba Meteorite Part II: The News Spreads" (PDF). *Monthly Notes of the Astronomical Society of Southern Africa*. **67** (9/10): 166–177. Bibcode:2008MNSSA..67..166S. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2018.
* Spargo, P. E. (2008). "The History of the Hoba Meteorite Part III: Known and Loved by All" (PDF). *Monthly Notes of the Astronomical Society of Southern Africa*. **67** (11/12): 202–211. Bibcode:2008MNSSA..67..202S. Truy cập ngày 24 tháng 7 năm 2018.