"**Bèo dạt mây trôi**" là một làn điệu dân ca thuộc vùng Bắc bộ và Thanh Nghệ Tĩnh của Việt Nam, với nội dung thể hiện nỗi nhớ của người con gái/chàng trai đối với người yêu ở phương xa.

Đặc điểm nghệ thuật
-------------------

Bài hát được thể hiện cao trào khi người con gái ngồi một mình trong đêm khuya chờ chàng trai đang đi xa. Ngày đêm người con gái luôn thao thức đợi chờ, mong ngóng, tiếng trống canh thúc dồn dập báo thời gian trôi qua, tạo cho người nghe âm hưởng và xúc động qua những câu:

*...Bèo dạt mây trôi, chốn xa xôi, anh ơi, em vẫn đợi...*
*...Ngậm một tin trông, hai tin đợi, ba bốn... tin chờ, sao chẳng thấy anh...?*
*...Người đi xa có nhớ, là nhớ ai... ngồi trông cánh... chim trời. Sao chẳng thấy anh?*
Ca từ trong bài *Bèo dạt mây trôi* rất giản dị, gần gũi với nông thôn Việt Nam, sử dụng những hình tượng nghệ thuật như cánh bèo, chim, cá, mây, trăng, gió v.v. tạo ra một khung cảnh nhớ nhung sâu lắng. Cảnh vật nông thôn thời xưa thể hiện rõ nét, không gian và thời gian như nhập vào một, chất trữ tình mạch lạc. Đặc biệt ở nhan đề "Bèo dạt mây trôi" sử dụng một câu tục ngữ quen thuộc trong đời sống hàng ngày của nông dân Việt. Tạo ra cho ca khúc một đặc điểm quan trọng đó là dễ đi vào lòng người nghe.

Nguồn gốc
---------

Theo Đức Miêng, từ những năm 1970 trở lại đây không có làng quan họ nào hát bài này. Nhạc sĩ quá cố Hồng Thao đã ghi âm 174 làn điệu mà không hề có làn điệu *Bèo dạt mây trôi*. Người sưu tầm ca khúc và giới thiệu qua Đài tiếng nói Việt Nam là nhạc sĩ Nguyễn Chính, với bản thu thanh đầu tiên là của cố nghệ sĩ Thương Huyền năm 1968. Tuy nhiên chính nhạc sĩ Nguyễn Chính cũng không nhớ là sưu tầm ở đâu.

Năm 1992 đến nay, Đài Tiếng nói Việt Nam lại giới thiệu bài này là dân ca Nghệ Tĩnh. *Những năm gần đây, trong một số đĩa CD, băng Karaoke, băng từ tính có bài này được giới thiệu là dân ca Nghệ Tĩnh. Việc lầm lẫn trong việc giới thiệu có thể khó tránh khỏi*. Tuy chưa có những nghiên cứu thỏa đáng cho phép kết luận xuất xứ xác đáng nhất của bài *Bèo dạt mây trôi*, tài liệu đã dẫn cũng bước đầu nhận định: *căn cứ vào tính chất và đặc điểm âm nhạc vùng Thanh Nghệ Tĩnh, đồng thời căn cứ vào ngữ phương vùng Thanh Nghệ, chúng tôi cho rằng Bèo dạt mây trôi chưa phải là dân ca Nghệ Tĩnh*.

Gần đây trên bìa đĩa của một số ca sĩ đề nguồn gốc của bài hát là "dân ca đồng bằng Bắc bộ".

Thông tin thêm
--------------

* *Bèo dạt mây trôi*, ngoài thể hiện bằng lời hát, nhạc sĩ Đặng Ngọc Long đã chuyển soạn cho độc tấu đàn Ghita rất thành công ở trong cũng như ngoài nước. Tác phẩm nay đã được đưa vào thư viện lưu trữ Quốc gia Đức[*liên kết hỏng*] và đã được đưa vào chương trình thi bắt buộc tại cuộc thi Guitar Quốc tế tại Berlin-Đức.

Trong văn hóa đại chúng
-----------------------

Ca khúc này từng bị chế lời trong chương trình:

* Táo Quân 2010: Tam đại nhà Táo do Vân Dung đứng đầu đã thể hiện *Bài ca xin đất*: "Từng ngày trôi đi, tháng trôi qua bao năm em vẫn đợi vẫn chờ.."

Tham khảo
---------

1. 1 2  Đức Miêng, Đi tìm *Bèo dạt mây trôi*. Lưu trữ 2008-02-18 tại Wayback Machine Chuyên đề Hà Nội, Việt Nam Net, truy cập ngày 20-3-2008

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikisource tiếng Việt có toàn văn tác phẩm về:
***Bèo dạt mây trôi*** |