**Bộ Nhựa ruồi** (danh pháp khoa học: **Aquifoliales**) là một bộ trong thực vật có hoa, bao gồm 5 họ, chứa khoảng 20-23 chi và 540 loài. Họ Aquifoliaceae, hay họ Nhựa ruồi với 1-2 chi (*Ilex* và *Nemopanthus*) và khoảng 405 loài, phân bổ rộng khắp thế giới. Họ Cardiopteridaceae chứa 5-7 chi với 43-45 loài dây leo, phân bổ tại khu vực Đông Nam Á, Papua New Guinea, Nam Mỹ và miền đông Úc. Họ Helwingiaceae (1 chi với 2-5 loài cây bụi khu vực ôn đới châu Á từ Himalaya tới Nhật Bản. Họ Phyllonomaceae (1 chi 4 loài cây gỗ và cây bụi khu vực Trung Mỹ và tây bắc Nam Mỹ). Họ Stemonuraceae chứa 12 chi và khoảng 95 loài tại khu vực Đông Nam Á, Papua New Guinea.

APG II đặt bộ này trong nhóm Cúc thật sự II (euasterid II).

Trong hệ thống Cronquist năm 1981, người ta không công nhận bộ Aquifoliales mà các họ Aquifoliaceae, Cardiopteridaceae được đặt trong bộ Celastrales còn các họ khác thì trong các bộ/họ khác, chẳng hạn họ Helwingiaceae không tồn tại mà chi duy nhất của nó là *Helwingia* đặt trong họ Cornaceae (họ Sơn thù du, bộ Sơn thù du), họ Phyllonomaceae cũng không tồn tại mà chi duy nhất của nó là *Phyllonoma* được đặt trong họ Grossulariaceae (họ Lý gai hay Lý chua) thuộc bộ Tai hùm.

Các họ
------

Các họ dưới đây liệt kê theo APG II 2003 và APG III 2009.

* Cardiopteridaceae Blume (không có trong APG năm 1998): 5 chi, 43 loài.
* Stemonuraceae (M. Roemer) Kårehed (không có trong APG 1998): 12 chi, 95 loài.
* Phyllonomaceae Small: 1 chi (*Phyllonoma*), 4 loài.
* Helwingiaceae Decaisne: 1 chi (*Helwingia*), 3 loài.
* Aquifoliaceae A. Richard (đồng nghĩa: Ilicaceae Berchtold & J. S. Presl): 1 chi (*Ilex*), 405 loài.

Phát sinh chủng loài
--------------------

Biểu đồ chỉ ra mối quan hệ phát sinh loài của bộ Nhựa ruồi với các bộ khác trong nhánh Cúc như sau:


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Asterids | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | Cornales |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | Ericales |
|   |
| Gentianidae  | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Lamiidae  | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Oncothecaceae* |
|   |
|   | *Metteniusaceae* |
|   |
|   | *Icacinaceae* |
|   |
|   | Garryales |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Boraginaceae* |
|   |
|   | *Vahliaceae* |
|   |
|   | Gentianales |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | Solanales |
|   |
|   | Lamiales |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |
| Campanulidae  | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | **Aquifoliales** |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | Asterales |
|   |
|   | Escalloniales |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | Bruniales |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | Apiales |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | Paracryphiales |
|   |
|   | Dipsacales |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

Trong phạm vi bộ Nhựa ruồi thì cây phát sinh chủng loài như biểu đồ sau:


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Aquifoliales** | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | Cardiopteridaceae |
|   |
|   | Stemonuraceae |
|   |

 |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | Phyllonomaceae |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | Helwingiaceae |
|   |
|   | Aquifoliaceae |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

Chú thích
---------

Tham khảo
---------

* Dữ liệu liên quan tới Aquifoliaceae tại Wikispecies

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Bộ Nhựa ruồi***. |