Nhắc đến cụm từ "kho tàu" nhiều người thường liên tưởng đến người Tàu - người Hoa. Tuy nhiên, món ăn này xuất xứ từ nền ẩm thực Việt hẳn hoi đấy nhé.

Có rất nhiều câu chuyện truyền tai về nguồn gốc món thịt kho tàu. Trong đó phổ biến nhất là dị bản dưới đây:

Thuở xưa, dân làng chài mỗi khi lên tàu ra biển lớn đều phải lênh đênh nhiều ngày đêm, thậm chí đến cả hàng tháng trời.

Vậy nên họ phải nấu một nồi thịt kho thật to để ăn trong nhiều ngày và để có sức kéo được nhiều mẻ cá lớn. Từ đó, người ta gọi món thịt này là "thịt kho tàu".

Còn theo giải thích của nhà văn Bình Nguyên Lộc - một nhà văn hoá tên tuổi của Nam Bộ trong thời kỳ 1945 - 1975 cho rằng, chữ "tàu" trong văn nói miền Tây có nghĩa là "mặn ngọt lờ lợ".

Cái sự lờ lợ vừa mặn vừa ngọt giống như vị nước con sông Cái, theo địa lý con sông mà còn có tên Cái Tàu Hạ và Cái Tàu Thượng.

Vậy nên ta có thể gọi món thịt kho tàu là món thịt kho lạt (nhạt). Bởi hương vị lờ lợ của món thịt mà người dân có thể ăn liên tục trong nhiều ngày Tết, nhân lúc chờ các chợ truyền thống mở trở lại.

Dù được hiểu theo cách nào, thì với người Việt nói chung và người Nam Bộ nói riêng, món thịt kho tàu giản dị nhưng mang một giá trị tinh thần thiêng liêng, là một mảnh ghép không thể thiếu trong mâm cơm ngày Tết.

### Ý nghĩa thịt kho tàu

Món thịt kho hột vịt chuẩn vị và ngon nhất có lẽ là ở miền Nam nhờ nguồn nguyên liệu phong phú trời ban.

Thịt heo thường là thịt ba chỉ (ba rọi) hoặc các phần thịt có cả nạc lẫn mỡ. Thịt được thái thành các miếng vuông to, trong khi hột vịt to tròn vành vạnh mang ý nghĩa "vuông tròn đều đặn, mọi sự bình an".

Mỗi khi đến thăm nhà ai, trên mâm cơm dễ dàng nhìn thấy món thịt kho hột vịt. Mọi người vừa dùng bữa vừa chuyện trò thân tình khiến không khí của ngày Tết trở nên hoà nhã, đầm ấm, an vui. Đấy là dấu hiệu cho một năm mới an khang, thuận lợi, đong đầy phúc lành.

Miếng thịt kho mềm rục có màu trắng trong của lớp mỡ và đỏ au của thịt nạc, màu nâu nhạt của lớp bì heo hầm nhừ, màu nước đường vàng ươm, sóng sánh.

Hột vịt luộc chín mềm, lòng đỏ béo mịn. Kèm theo đó vị ngọt thanh của nước dừa xiêm, vị mặn đậm đà của nước mắm ngon, cay the the của những lát ớt đỏ, tất cả hoà quyện tạo nên một hương vị khó quên trong khoang miệng của người thưởng thức.

Người dân miền Nam cũng thường đùa rằng: hương vị cuộc đời cũng giống như nồi thịt kho tàu vậy.

Phải đủ các vị cay (của ớt) - đắng (của nước hàng) - mặn (từ nước mắm) - ngọt (bởi đường) thì đó mới là cuộc sống.

Cũng như phải trải qua nhiều gian lao, vất vả thì mới có thành quả ngọt ngào.

### Bí quyết nấu thịt kho tàu mềm ngon

Mách bạn một vài mẹo nhỏ để món thịt kho tàu đậm đà, thơm nức cho ngày Tết sum vầy nhé:

* Bạn nên chọn miếng thịt có tỉ lệ nạc và mỡ cân bằng, khi kho xong thịt sẽ mềm và món ăn trông đẹp mắt hơn.
* Để thịt thấm đều gia vị, bạn nên ướp thịt ít nhất 30 phút nhé.
* Bạn đảo đến khi thịt săn lại rồi mới cho nước dừa vào ngập thịt. Nhớ canh vớt bọt thường xuyên để nước kho ngon và không bị đục nhé.
* Khi thịt gần mềm bạn mới cho trứng vịt đã luộc, bóc vỏ vào. Như vậy trứng mới không bị nát và chai cứng.
* Bạn cũng có thể thay trứng vịt bằng trứng gà, trứng cút tuỳ thích nhé.
* Để ăn món thịt kho tàu trong nhiều ngày mà vẫn ngon như mới, sau khi nấu xong và để nguội, bạn chia thành từng phần nhỏ vừa ăn và trữ trong ngăn đá, khi cần dùng lấy mỗi phần ra hâm nóng lại.

Nguồn gốc
---------

Trong thời nhà Tống và nhà Minh ở Trung Quốc, tuyến đường thương mại Trung-Nhật chính tồn tại giữa Hàng Châu và Kyūshū. Nhiều người Hoa sống ở các thành phố cảng lớn ở Kyushu, chẳng hạn như Nagasaki; tương tự như vậy, nhiều người Nhật sống ở Hàng Châu. Người Hoa đã mang món thịt kho Đông Pha đến Nhật Bản và được người Nhật biến tấu công thức và trở thành món kakuni. Vào thế kỷ XVII tại Trung Quốc, Chiến tranh Minh–Thanh (1618-1683) dẫn đến làn sóng người Hoa ở miền Nam Trung Quốc trung thành với nhà Minh (Trung Quốc) và không thần phục nhà Thanh (Mãn Châu) bỏ quê hương di dân sang vùng Đông Nam Á, trong đó có cả Việt Nam. Món "đậu du nhục" (豆油肉 - thịt kho trong xì dầu) theo chân người Phúc Kiến truyền bá vào Việt Nam và được người Việt cải biên về gia vị, đó là sử dụng nước mắm (riêng người miền Nam dùng nước dừa). Chữ "tàu" trong từ "kho tàu" ám chỉ món kho của người Tàu (tức người Hoa). Cả 3 món đậu du nhục của Trung Quốc, kakuni của Nhật Bản và thịt kho hột vịt của Việt Nam đều có điểm chung là sử dụng trứng gia cầm.

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

| * x
* t
* s
Tết Nguyên Đán |
| --- |
| Ẩm thực | 
* Bánh chưng
* Bánh giầy
* Bánh tét
* Dưa hành
* Mứt
* Thịt mỡ
* Thịt kho hột vịt
* Canh khổ qua nhồi thịt

 |
| Phong tục | 
* Chợ Tết
* Giao thừa
* Cúng ông táo
* Lì xì
* Pháo hoa
* Tất niên
* Tràng pháo
* Trừ tịch
* Múa lân - sư - rồng

 |
| Trang trí | 
* Cây nêu
* Câu đối
* Hoa đào
* Hoa mai
* Mâm ngũ quả
* Tranh Tết

 |
| Trò chơi | 
* Bài chòi
* Lắc bầu cua
* Lô tô
* Xì dách

 |
| Bài viết liên quan | 
* Đường hoa Nguyễn Huệ
* Năm mới
* Tết
* Tết Đoan ngọ

 |