recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Panamá Viejo** có nghĩa là **Panamá cổ** là phế tích, từng là cố doanh phủ của xứ Panama. Di chỉ này nay nằm ở phía đông Thành phố Panama hiện tại. Khu vực này đã được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 1997.

Lịch sử
-------

Ngày 15 tháng 8 năm 1519 triều đình Tây Ban Nha phái Pedro Arias Dávila cùng với 100 dân sang lập ấp trại ở Panama. Nơi đó trở thành thị trấn đầu tiên của người Âu châu trông ra Thái Bình Dương, thay thế lỵ sở cũ là Santa María la Antigua del Darien và Acla bên phía biển Caribe. Năm 1521, tức là chỉ hai năm sau khi thành lập Panama, vua Tây Ban Nha là Carlos I sắc phong cho thị trấn này cùng ban huy hiệu và một số đặc ân ấn định Panama là trọng trấn của triều đình. Sắc dụ cũng cho phép cư dân lập ra hội đồng quản hạt. Từ đó trở đi Panama trở thành cứ điểm cho quan quân Tây Ban Nha mở cuộc nam chinh chiếm xứ Peru của người Inca. Bình định được Peru rồi thì bao nhiêu vàng từ Peru và bạc từ Bolivia lại theo ngả đường biển ngược về Panama cất giữ, chờ vận chuyển về Tây Ban Nha. Vì vậy Panama có tiếng là nơi lắm của, tồn trữ vàng bạc và vô số quý kim.

Năm 1539 và 1563, thị trấn Panama bị hai cơn hỏa hoạn lớn thiêu hủy nhưng sau đó lại phát triển mạnh. Năm 1610 tính được 5000 cư dân với 500 nóc nhà cùng những dinh sở như tu viện, nhà thờ, bệnh viện và nhà kho.

Sang đầu thế kỷ 17, Panama bị cướp biển và thổ dân nổi lên cướp phá mấy đợt. Ngày 2 tháng 5 năm 1620 thì lại bị thiên tai: một trận động đất lớn làm sập nhà cửa thiệt hại khá nhiều. Ngày 21 tháng 2 năm 1644, thị trấn Panama lại bị cơn cháy thiêu đốt 83 dinh cơ tôn giáo kể cả ngôi nhà thờ lớn. Vào thời điểm đó dân cư tính được 8.000 người.

Năm 1670, thị trấn Panama đếm được hơn 10.000 cư dân. Sang năm sau, ngày 28 tháng 1 năm 1671, tay cướp biển kỳ cựu Henry Morgan gốc Wales đem hơn 1.400 thủ hạ kéo vào đánh phá Panama. Morgan cho lính cập bến bên biển Caribe rồi đốc sức vượt núi rừng qua eo đất đánh úp thị trấn Panama. Don Juan Pérez de Guzmán điều quân giữ thành nhưng thất bại. Quân cướp phá thủng vòng phòng thủ vào được trong thành đốt phá rồi vơ vét của cải. Trong cơn binh biến kho thuốc súng phát hỏa, lửa ngùn ngụt thiêu hủy thị trấn Panama, lần này kể như toàn phần. Số tử vong lên hàng nghìn. Dân chúng xiêu tán cả, số còn lại sau phải dời về địa điểm khác cách Panama vài cây số về phía tây, lập ra Casco Viejo tức là khu phố cổ của thành phố Panama mới.

Triều đình Tây Ban Nha lấy việc đó trách cứ vua Anh vì hai nước đã ký hòa ước trước đó vài năm kết thúc Chiến tranh Anh-Tây Ban Nha (1654-1660). Morgan bị bắt và giải về nước năm 1672. Nại cớ vì không biết triều đình hai nước đã giảng hòa nên đã vô tình đánh Panama, Morgan không những không bị phạt mà còn được vua Charles II phong tước hiệu năm 1674 rồi phái sang Jamaica làm Phó Thống đốc.

Văn hóa
-------

Di sản thế giới này đã xuất hiện như là một điểm dừng thứ 19 của chương trình truyền hình thực tế *The Amazing Race* hay lễ trao giải lần thứ 7 của chương trình *Survivor: Pearl Islands* của *CBS Survivor* cũng đã được tổ chức ở đây.

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* UNESCO description list
* Patronato Panama Viejo
**Nudelman-Suranov NS-23** (**Н**удельман-**С**уранов, **N**udelman-**S**uranov) là loại pháo tự động dùng cho máy bay quân sự được phát triển tại Liên Xô với sự chỉ đạo của A.E.Nudelman và A.Suranov trong Thế chiến thứ hai như loại thay thế cho pháo VYa-23. Súng đã được thông qua để đưa vào sử dụng năm 1944 để gắn trên các chiếc Antonov An-2, Ilyushin Il-10, Ilyushin Il-22, Lavochkin La-7, Lavochkin La-15, MiG-9, Yakovlev Yak-7, Yak-9U, Yak-15, Yak-17, và Yak-23, một số chiếc MiG-15 đời đầu cũng gắn loại pháo này. Loại pháo mới hơn là NR-23 đã bắt đầu thay thế NS-23 từ khoảng năm 1949.

Lịch sử
-------

Năm 1943, việc thử nghiệm NS-23 sử dụng loại đạn 23 mm mới phát triển dựa trên loại đạn chống tăng 14,5 mm đã được thực hiện. Việc kiểm tra dưới đất đã hoàn tất vào ngày 04 tháng 5 năm 1944 và chuyển sang thử nghiệm gắn trên máy bay Yak-9 cho đến ngày 07 tháng 6 năm 1944. Ngày 10 tháng 10 năm 1944, súng đã được thông qua để trang bị trong lực lượng Hồng quân và việc chế tạo hàng loạt được giao cho nhà máy số 2. Đến năm 1951 thì việc sản xuất được chuyển sang nhà máy số 535 tại Tula.

NS-23 sử dụng cơ chế nạp đạn bằng độ giật lùi nòng ngắn. Súng có thể sử dụng nhiều loại đạn khác nhau như đạn xuyên giáp, đạn cháy, đạn cháy xuyên giáp...

Việc sản xuất được thực hiện liên tục cho đến năm 1953. Có khoảng 28.479 khẩu đã được sản xuất trong hai nhà máy (nhà máy số 2 sản xuất 22.479 khẩu, nhà máy số 535 sản xuất 6000 khẩu).

Liên kết ngoài
--------------

* 
* Lưu trữ 2012-04-19 tại Wayback Machine
*
*Đối với những người có cùng tên gọi, xem Henuttawy.*

**Henuttawy D** (hay **Henettawy D**), là một công nương sống vào thời kỳ Vương triều thứ 21 trong lịch sử Ai Cập cổ đại.

Thân thế
--------

Tượng shabti của Henuttawy D (giữa).
Henuttawy D là con gái của Pinedjem II, một Đại tư tế của Amun đã cai trị toàn bộ Thượng Ai Cập vào thời điểm đó; mẹ của Henuttawy D có lẽ là Isetemkheb D, chị em ruột với chính Pinedjem II. Những người con của Isetemkheb D không được chứng thực rõ; họ có thể là Psusennes II (Pharaon cuối cùng của Vương triều thứ 21, chỉ cai trị Hạ Ai Cập); Harweben và Maatkare, hai "*Kỹ nữ của Amun*". Nếu đúng là vậy, họ sẽ là những anh chị em ruột với Henuttawy D.

Chứng thực
----------

Thời kỳ Vương triều thứ 21 có khá nhiều người phụ nữ mang cái tên Henuttawy. Một vài bức tượng shabti bằng gốm xanh được tìm thấy có khắc cái tên Henuttawy này cùng với danh hiệu "*Nữ tư tế của thần Amun*". Các nhà Ai Cập học cho rằng, những bức tượng này thuộc về Henuttawy A, tức Duathathor-Henuttawy, chánh phi của Pinedjem I; nhưng Henuttawy A lại không mang danh hiệu này. Vì vậy, chủ nhân của những bức tượng shabti này phải là một Henuttawy khác, và đã được cho là của Henuttawy D. Những bức tượng này được lưu giữ rải rác tại nhiều bảo tàng trên thế giới.

Tham khảo
---------

1. ↑  Aidan Dodson & Dyan Hilton (2004), *The Complete Royal Families of Ancient Egypt*, Thames & Hudson, tr.205 ISBN 0-500-05128-3
2. ↑  Elena Pischikova, Julia Budka, Kenneth Griffin (2014), "Phả hệ Vương triều thứ 21" - *Thebes in the First Millennium BC*, Nhà xuất bản Cambridge Scholars, tr.40 ISBN 978-1443859639
3. 1 2 3  Faye Kalloniatis (2019), *The Egyptian Collection at Norwich Castle Museum: Catalogue and Essays*, Nhà xuất bản Oxbow Books, tr.83 ISBN 978-1789251999
***Hypoplectrus atlahua***, thường được gọi là **cá mú Jarocho**, là một loài cá biển thuộc chi *Hypoplectrus* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2013.

Từ nguyên
---------

Loài cá này được đặt theo tên của thần nước Atlahua, một vị thần trong thần thoại Aztec, người bảo trợ các ngư dân và cung thủ.

Phân bố và môi trường sống
--------------------------

*H. atlahua* có phạm vi phân bố ở Tây Bắc Đại Tây Dương. Loài này được tìm thấy trong vịnh Mexico, đã được quan sát tại Bajo de Tuxpan và đảo Lobos. Môi trường sống của *H. atlahua* chưa được khảo sát. Hai mẫu vật của loài cá này được thu thập ở độ sâu khoảng 20 m.

Mô tả
-----

Mẫu vật có chiều dài cơ thể lớn nhất ở *H. atlahua* với kích thước được ghi nhận là 10,4 cm. Cơ thể và đầu đều có màu nâu sẫm. Một vòng màu tím quanh mắt, bên dưới mắt có một hàng chấm. Nhiều đốm màu tím trên má và hai bên mõm. Trên nắp mang có 4 đường sọc màu tím, trải dài xuống ngực. Các vây tiệp màu với cơ thể, ngoại trừ vây ngực trong suốt. Vây lưng mềm và vây hậu môn hầu hết không có vảy.

Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14 - 15; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 7; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số tia vây mềm ở vây ngực: 13; Số vảy đường bên: 55 - 57; Số lược mang: 17 - 23.

Tham khảo
---------

Jose Tavera & Arturo P. Acero (2013), Description of a new species of *Hypoplectrus* (Perciformes: Serranidae) from the Southern Gulf of Mexico[*liên kết hỏng*], *aqua, International Journal of Ichthyology* **19** (1): 29 - 38.

Chú thích
---------

1. 1 2 3  Tavera & Acero, sđd, tr.31-32
2. ↑  "*Hypoplectrus atlahua*". *Sách Đỏ IUCN*.
3. ↑  "*Hypoplectrus atlahua* Tavera & Acero, 2013". *FishBase*.
4. 1 2  "Species: Hypoplectrus atlahua, Jarocho hamlet". *biogeodb.stri.si.edu*.
**Hearts and Arrows** hay **Hearts & Arrows** (Trái tim và Mũi tên) là một hiệu ứng ánh sáng khi dùng kính chuyên dụng để quan sát những viên kim cương được cắt mài một cách hoàn hảo (*super ideal*). Những viên kim cương tròn (*round brilliant cut*), được cắt gọt các cạnh chính xác, cân đối các góc độ và có bề mặt cắt (*facet*) láng bóng sẽ đạt độ tối ưu về chiết quang và phản quang. Khi quan sát dưới kính quan sát phản chiếu sẽ thấy 8 mũi tên hướng ra cân đối trên mặt đỉnh, và tương tự, 8 trái tim chụm vào tâm sẽ hiện ra khi quan sát mặt sau viên kim cương.

Lịch sử
-------

Vào khoảng thập niên 1980, một nhà chế tác nữ trang người Nhật lần đầu tiên cắt một viên kim cương tròn đạt đến độ các giác phản chiếu của viên đá phủ giáp mí nhau tạo thành hiệu ứng kính vạn hoa khi nhìn qua ống quan sát phản chiếu. Từ đó, dưới tên gọi dạng cắt "Trái tim & Mũi tên" (gọi tắt H&A – Hearts & Arrows), kỹ thuật cắt mài này du nhập vào Hoa Kỳ vào giữa thập niên 1990 để rồi nhanh chóng lan truyền và phát triển đến các nhà chế tác khắp nơi trên thế giới sau đó.

Đặc điểm
--------

Khi nhìn qua ống quan sát phản chiếu (một dụng cụ quang học để xem kim cương cắt mài dạng Hearts & Arrows) người ta sẽ thấy 8 mũi tên như tỏa tia ra ở mặt bàn của phần trên (*crown*) viên đá. Nếu xoay ngược viên đá, từ chóp đáy (*culet*) 8 trái tim quy tụ về tâm.

Những viên kim cương loại tốt được cắt tròn với 58 mặt dạng Hearts & Arrows có giá trị rất cao vì tính đồng nhất và chất lượng tối ưu với cách cắt mài cực kỳ tinh tế. Vì vậy, kiểu cắt này đôi khi còn được mệnh danh là kiểu cắt siêu lý tưởng (*super ideals*).

Tuy vậy, hiện nay các phòng giám định của Hoa Kỳ vẫn chưa có chuẩn phân cấp về độ cân đối quang học của những viên Hearts & Arrows. Kim cương cắt dạng Hearts & Arrows có tính cân đối, nhưng không phải viên kim cương nào cũng đạt được những thông số cắt lý tưởng vì lượng ánh sáng dội trở lại trong viên đá thường cũng không đạt được mức tối đa.

Sự quý hiếm
-----------

Theo thống kê của Viện Ngọc học Quốc tế (*International Gemological Institute*-***IGI***), chưa tới 3 trong 1 triệu viên kim cương đã được cắt mài hoàn chỉnh thực sự là Hearts & Arrows.

Chú thích
---------

1. ↑  Kỹ thuật cắt mài kim cương được phân định với các cấp độ từ đẹp (*good*), rất đẹp (*very good*), xuất sắc (*excellent*), tuyệt hảo (*super ideal*).
2. 1 2 3  "Kim cương". Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 2 năm 2009. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2008.
3. ↑  Kim cương tròn thường được cắt với 57 mặt, nhưng cũng phổ biến loại 58 mặt với mặt chóp đáy có diện tích bằng khoảng 1-2% mặt đỉnh.

Liên kết ngoài
--------------

* Hearts and Arrows
* Một mẫu chứng nhận kim cương Hearts and Arrows của IGI Lưu trữ 2008-12-25 tại Wayback Machine
Đừng nhầm lẫn với Octavia em.
**Octavia chị** (trước 69 TCN[1] – sau 29 TCN), cũng được biết với tên **Octavia Major/Maior**, **Octavia lớn**, là con gái của quan tổng đốc và nguyên lão La Mã Gaius Octavius với người vợ đầu, Ancharia. Bà cũng là chị cùng cha khác mẹ của Octavia em và hoàng đế La Mã Augustus.[2] Không nhiều chi tiết được biết về cuộc đời cá nhân của bà. Plutarchus chỉ biết một người con gái tên Octavia của Gaius Octavius và lầm lẫn Octavia chị với Octavia em.[3]

Hôn thú và hậu duệ
------------------

Octavia chị kết hôn với Sextus Appuleius (I). Họ có với nhau một con trai, cũng đặt tên là Sextus Appuleius (II), là quan chấp chính thường nhiệm năm 29 TCN với người cậu, Augustus.[4] Họ được xem là có một người con trai thứ hai, Marcus Appuleius, quan chấp chính năm 20 TCN.[5] Từ người con Sextus Appuleius (II), quan chấp chính 29 TCN, bà có một cháu nội trai tên là Sextus Appuleius (III), quan chấp chính năm 14, và một cháu nội gái là Appuleia Varilla. Hậu duệ cuối cùng được biết đến của Octavia chị là người chắt trai của bà, cũng tên Sextus Appuleius (IV), con của cháu nội Sextus Appuleius (III) và Fabia Numantina.[6]

Chú thích
---------

1. ↑  Người em gái cùng cha khác mẹ của bà, Octavia em, sinh năm 69 TCN.
2. ↑  Suetonius, *Cuộc đời Augustus* 4.1
3. ↑  Plutarchus, *Cuộc đời Antonius* 31.1-2 và 87
4. ↑  *Những vết khắc từ Pergamon* 2, 419 = *Inscriptiones Graecae ad res Romanas pertinentes* 4, 323 = Wilhelm Dittenberger, *Orientis Graeci inscriptiones selectae* 462.
5. ↑  Syme, Ronald, *Giới quý tộc thời Augustus* (1989), tr. 37
6. ↑  Syme, Ronald, *Giới quý tộc thời Augustus* (1989), tr. 316f

Tham khảo
---------

* Herzog-Hauser, Gertrud: *(Octavia 95)*. Trong: *Realencyclopädie der Classischen Altertumswissenschaft*, vol. XVII 2, col. 1858-1859.
* Suetonius; *Cuộc đời Augustus*
* Syme, Ronald; *Giới quý tộc thời Augustus* (Oxford University Press, 1989). ISBN 0-19-814731-7, ISBN 978-0-19-814731-2
**Nthomeng Justina Majara** (sinh ngày 8 tháng 6 năm 1963) là chánh án của Lesotho, kể từ tháng 9 năm 2014, và là người phụ nữ đầu tiên nắm giữ văn phòng này.

Tuổi thơ
--------

Nthomeng Justina Majara sinh ngày 8 tháng 6 năm 1963 tại Lesentine và tiếng mẹ đẻ của cô là tiếng Sesotho. Cô có bằng cử nhân luật tại Đại học Quốc gia Lesentine, tốt nghiệp năm 1992 và bằng thạc sĩ luật tại King College London, tốt nghiệp năm 1997.

Sự nghiệp
---------

Majara được bổ nhiệm làm chánh án của Lesentine vào tháng 9 năm 2014, khi cô tiếp quản Công lý Tšeliso Monaphathi, người đã giữ chức vụ Chánh án hành động kể từ tháng 4 năm 2013. Khi Tòa án cấp cao và Tòa án cấp phúc thẩm, Lesitsi Mokeke, được hỏi để biết thêm chi tiết, ông trả lời: "Đây là tin tức với tôi vì tôi vừa mới ra khỏi cuộc họp với Justice Monaphathi... Tôi nghĩ anh ấy cũng không nhận thức được sự phát triển này. "

Tính đến tháng 6 năm 2017, Majara là một trong 12 ứng cử viên cho một cuộc bầu cử sáu thẩm phán vào Tòa án Hình sự Quốc tế để đại diện cho nhóm khu vực các quốc gia châu Phi.

Cuộc sống cá nhân
-----------------

Vào tháng 10 năm 2017, Majara đang sống trong một "biệt thự Maseru xa hoa" từ thẩm phán Tòa án tối cao Teboho Moiloa, mặc dù các kiểm toán viên nội bộ của chính phủ đã lên án vụ dàn xếp sáu tháng trước đó.

Xem thêm
--------

* Nữ luật sư đầu tiên trên thế giới

Tham khảo
---------

1. 1 2  Ikeda, Yoshihiro (ngày 17 tháng 5 năm 2017). "ICC Judicial Nomination – Model curriculum vitae" (PDF). Truy cập ngày 11 tháng 11 năm 2017.
2. 1 2  "Majara appointed new chief justice". *lestimes.com*. ngày 4 tháng 9 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2017.
3. ↑  "MAJARA, Nthomeng Justina". *asp.icc-cpi.int*. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 11 năm 2017. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2017.
4. ↑  "Lesotho: Chief Justice's continued sub-lease of judge's mansion in high-end Maseru suburb under scrutiny - Daily Maverick". *www.dailymaverick.co.za*. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2017.
Một **hành tinh sa mạc**, còn được gọi là **hành tinh khô**, **hành tinh** **khô cằn** hoặc **hành tinh Dune**, là một loại hành tinh đất đá trên lý thuyết có tính nhất quán bề mặt tương tự như các sa mạc nóng của Trái Đất.

Một nghiên cứu năm 2011 cho thấy không chỉ các hành tinh sa mạc duy trì sự sống là có thể, mà chúng còn có thể phổ biến hơn các hành tinh giống Trái Đất. Nghiên cứu cho thấy, khi được mô hình hóa, các hành tinh sa mạc có vùng sinh sống lớn hơn nhiều so với các hành tinh đại dương. Nghiên cứu tương tự cũng suy đoán rằng Sao Kim có thể đã từng là một hành tinh sa mạc có thể ở trạng thái như vậy cách đây 1 tỷ năm. Người ta cũng dự đoán Trái Đất sẽ trở thành một hành tinh sa mạc trong vòng một tỷ năm do độ sáng ngày càng tăng của Mặt trời.

Một nghiên cứu được thực hiện vào năm 2013 đã kết luận rằng các hành tinh sa mạc nóng mà không có hiệu ứng nhà kính thoát ra có thể tồn tại trong 0,5 AU xung quanh các ngôi sao giống như Mặt trời. Trong nghiên cứu đó, người ta đã kết luận rằng cần có độ ẩm tối thiểu 1% để rửa sạch carbon dioxide trong khí quyển, nhưng quá nhiều nước có thể hoạt động như một loại khí nhà kính. Áp suất khí quyển cao hơn làm tăng phạm vi mà nước có thể ở dạng lỏng.

Khoa học viễn tưởng
-------------------

Khái niệm này đã trở thành một bối cảnh phổ biến trong khoa học viễn tưởng, xuất hiện sớm nhất từ bộ phim *Hành tinh cấm* năm 1956 và tiểu thuyết *Dune* năm *1969* của Frank Herbert. Môi trường của hành tinh sa mạc Arrakis (còn được gọi là Dune) trong nhượng quyền <i id="mwMA">Dune</i> đã lấy cảm hứng từ Trung Đông, đặc biệt là Bán đảo Ả Rập và Vịnh Ba Tư, cũng như México. *Dune* lần lượt truyền cảm hứng cho các hành tinh sa mạc xuất hiện nổi bật trong loạt *phim Star Wars*, bao gồm các hành tinh Tatooine, Geonosis và Jakku.

Xem thêm
--------

* Ngoại hành tinh
* Hành tinh đại dương

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4  Choi, Charles Q. (ngày 2 tháng 9 năm 2011). "Alien Life More Likely on *Dune* Planets". Truy cập ngày 12 tháng 6 năm 2014.
2. ↑  Andras Zsom; Sara Seager; Julien de Wit; Vlada Stamenkovic (ngày 4 tháng 9 năm 2013). "Towards the Minimum Inner Edge Distance of the Habitable Zone". *The Astrophysical Journal*. **778** (2): 109. arXiv:1304.3714. Bibcode:2013ApJ...778..109Z. doi:10.1088/0004-637X/778/2/109.
3. ↑  Touponce, William F. (1988). "Intellectual Background". *Frank Herbert*. Boston: Twayne Publishers imprint, G. K. Hall & Co. tr. 119. ISBN 978-0-8057-7514-3.
4. ↑  Wright, Les. "*Forbidden Planet* (1956)". Culturevulture.net (Internet Archive). Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 5 năm 2006. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2006.
5. ↑  Hladik, Tamara I. "Classic Sci-Fi Reviews: *Dune*". SciFi.com. Bản gốc lưu trữ ngày 20 tháng 4 năm 2008. Truy cập ngày 20 tháng 4 năm 2008.
6. ↑  Michaud, Jon (ngày 12 tháng 7 năm 2013). "*Dune* Endures". *The New Yorker*. Truy cập ngày 27 tháng 11 năm 2013.
7. ↑  Lynch, Tom; Glotfelty, Cheryll; Armbruster, Karla (2012). *The Bioregional Imagination: Literature, Ecology, and Place*. University of Georgia Press. tr. 230. ISBN 9780820343679.
8. ↑  "Star Wars is Dune". *D. A. Houdek*. Truy cập ngày 1 tháng 10 năm 2006.
**Hiệp hội Kinh doanh Kim loại phụ** (tiếng Anh: **Minor Metals Trade Association**, viết tắt **MMTA**) là một hiệp hội công nghiệp quy mô toàn thế giới với các thành viên tham gia vào sản xuất - kinh doanh 49 kim loại không mua bán thông qua các sàn giao dịch. Số lượng hội viên của MMTA là khoảng 150 công ty từ 30 quốc gia khác nhau với doanh số mua bán trên 10 tỷ USD các kim loại phụ mỗi năm.

Chức năng
---------

MMTA hoạt động vì lợi ích và xúc tiến sự quan tâm của công nghiệp kim loại phụ quốc tế cũng như của các thành viên MMTA, bao gồm các công ty tích cực tham gia trong mọi khía cạnh của thương mại quốc tế đối với các kim loại phụ dưới mọi hình thức đa dạng khác nhau của chúng. MMTA không phải là chủ của nơi họp chợ kim loại phụ hay công bố thông tin giá cả.

Lịch sử
-------

Hiệp hội được các thương nhân kim loại tại London, như Peter Robbins thành lập năm 1973 khi các kim loại phụ (khi đó từng được coi là phụ phẩm) chỉ vừa mới bắt đầu được sử dụng trong các ứng dụng đại trà. Hiện tại trụ sở của MMTA đặt tại 33 Queen Street, London, EC4R 1BR, UK. MMTA cung cấp các quy tắc thương mại rõ ràng đối với các kim loại phụ cũng như để hướng dẫn và thông tin về ngành công nghiệp non trẻ này.

Các hiệp hội kim loại khác
--------------------------

* Sàn giao dịch Kim loại Luân Đôn (LME)
* Hiệp hội Thị trường Vàng Bạc London (LBMA)
* Thị trường Platin và Palladi London (LPPM)

Tham khảo
---------

1. ↑  Darby G. "History & Change: Minor Metals Behind a Modern World". Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 4 năm 2010. Truy cập ngày 31 tháng 3 năm 2010.

Liên kết ngoài
--------------

* Website của MMTA
**Helena Noguerra**, sinh ngày Bản mẫu:Date de naissance ở Brussels) là một ca sĩ, nữ diễn viên, nhà văn và nhà viết kịch bỉ.

Cô ấy là một nửa-em gái của các ca sĩ Lio.

Tiểu sử
-------

Mẹ mình chạy trốn Bồ Đào Nha của Salazar với người yêu của mình, ai sẽ trở thành cha của Helena, nhưng sẽ không cho biết tên của mình, ly hôn bị cấm ở đất nước này. Cha mẹ đã cho anh ta một nhà nghiên cứu (chuyên về nhạc jazz) và cô ấy một thư viện, nhưng họ đã bắt đầu rửa và dọn vệ sinh đến Brussels.

### Debut của tv và âm nhạc

Helena Noguerra bắt đầu sự nghiệp như một người mẫu thời trang những năm 1980. Vào năm 1986, cô xuất hiện như một vũ công và ca sĩ hát trong clip d'Đông, *Phải không hợp lệ hoàn trả tác phẩm noir thì*, đạo diễn bởi Serge Chồng. Vào năm 1988, cô nhận được 45 vòng / phút, *Kính*, dưới bút danh LNA Noguerra.

Daniel Chenevez (từ Niagara) để đăng ký với nó *Sông của các thiên thần* trong năm 1992. Cô ấy có một số chương trình truyền hình trong một vài năm, M6 : clip đầu tiên vào buổi sáng, và sau đó, *Mister Khổ* giám sát d'*Một ngày với* và *nhanh hơn âm nhạc*. Đồng thời, cô tiếp tục sự nghiệp ca hát bằng cách hợp tác dự án *cố gắng* (với Marc Collin - trước khi làn Sóng Mới - và Xavier Jameaux - trước khi Bang) đã nổi tiếng bởi những bài hát *Vĩ độ*. Sau đó, nó ghi trong năm 1998 phát hành đầu tiên của mình, album *dự Án : bikini*, mà cô đã viết hợp tác với Doriand. Cô ta giao phó việc sản xuất để Marc Collin. Cô bao quanh mình với cũng để này album của "người dùng google" Năm, một ban nhạc.

Ghi chú và tài liệu tham khảo
-----------------------------

1. ↑  Lisbonne, dans les pas d’Helena Noguerra sur *lefigaro.fr*
2. ↑ . 19 tháng 3 năm 2022. `|title=` trống hay bị thiếu (trợ giúp)`|tựa đề=` trống hay bị thiếu (trợ giúp)
**Helena Syrkus** (14 tháng 5 năm 1900 - 19 tháng 11 năm 1982) là kiến trúc sư, nhà quy hoạch đô thị và nhà giáo dục người Ba Lan.

Cuộc đời và sự nghiệp
---------------------

Helena Syrkus sinh ra tại Warszawa. Từ năm 1918 đến năm 1923, bà theo học kiến trúc tại Học viện Kỹ thuật Warszawa. Năm 1922, bà đổi họ của mình thành **Niemirowska**. Bà là thành viên của Đại hội kiến trúc hiện đại quốc tế (*Congrès Internationaux d'Architecture Moderne*, CIAM) và là phó chủ tịch từ năm 1945 đến năm 1954. Năm 1950, bà bắt đầu giảng dạy về kiến trúc tại Học viện Kỹ thuật Ba Lan.

Bà là biên tập viên của Hiến chương Athens (một bản tài liệu năm 1933 viết về quy hoạch đô thị).

Bà kết hôn với Szymon Syrkus (pl) vào năm 1925.

Trong thập niên 1930, Syrkus và chồng đã phát triển dự án nhà ở Na Rakowcu cho công nhân. Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, bà đã lên kế hoạch tái thiết thành phố Warszawa. Bà cùng chồng lập dự án phát triển khu đất Na Kole ở Warszawa (nơi có 10.000 cư dân) từ năm 1948 đến năm 1952.

Bà là thành viên của Đảng Công nhân Ba Lan năm 1944 và Đảng Công nhân Thống nhất Ba Lan năm 1948.

Syrkus qua đời tại thủ đô Warszawa, Ba Lan, hưởng thọ 82 tuổi.

Một số tác phẩm
---------------

Sách do Helena Syrkus viết: 

* *Ku Idi osiedla społecznego* ("Hướng tới ý tưởng về bất động sản xã hội") (1976)
* *Społeczne cele urbanzacji* ("Mục tiêu xã hội của quy hoạch thành phố") (1984).

Tham khảo
---------

1. ↑  "Helena Syrkus". *Internetowego Polskiego Słownika Biograficznego* (bằng tiếng Ba Lan). Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 6 năm 2020. Truy cập ngày 15 tháng 11 năm 2022.
2. ↑  "Szymon and Helena Syrkus". *culture.pl*.
3. ↑  "Szymon and Helena Syrkus". *culture.pl*.
4. ↑  "Szymon and Helena Syrkus". *culture.pl*.
5. ↑  Pepchinski, Mary; Simon, Mariann (2016). *Ideological Equals: Women Architects in Socialist Europe 1945-1989*. tr. 66. ISBN 978-1317119029.
6. ↑  "Szymon and Helena Syrkus". *culture.pl*.
7. ↑  "Helena Syrkus". *Internetowego Polskiego Słownika Biograficznego* (bằng tiếng Ba Lan). Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 6 năm 2020. Truy cập ngày 15 tháng 11 năm 2022.
8. ↑  "Szymon and Helena Syrkus". *culture.pl*.
Tranh miêu tả các Hiệp sĩ Đế quốc, 1710
**Hiệp sĩ Đế quốc Tự do** (tiếng Đức: *Reichsritter*; tiếng La Tinh: *Eques imperii*; tiếng Anh: *Free Imperial knights*) là những quý tộc tự do của Đế chế La Mã Thần thánh, mà lãnh chúa trực tiếp của họ là Hoàng đế La Mã Thần thánh. Các hiệp sĩ này là tàn tích của giới quý tộc tự do thời trung cổ (Edelfrei) và các *Ministeriales*. Hiệp sĩ Đế quốc có vị trí cao hơn hiệp sĩ của các chư hầu của Hoàng đế, và do đó, ở hầu hết các khía cạnh đều xếp ngang hàng và bình đẳng với các cá nhân hoặc thực thể khác, chẳng hạn như những nhà cai trị lãnh thổ thế tục hoặc giáo phận của Đế chế (Hầu tước, Công tước, Thân vương, Bá tước, Tổng giám mục, Giám mục, Viện trưởng tu viện...) và các Thành phố đế quốc tự do. Tuy nhiên, không giống như các nhà cai trị chư hầu, các Hiệp sĩ Đế quốc không sở hữu địa vị Hoàng gia, và do đó không được đại diện tập thể hay riêng rẻ trong Đại hội Đế quốc. Các hiệp sĩ Đế quốc phục vụ đế chế dưới nhiều cách, như phục vụ cá nhân hoặc cống nạp lễ vật, tài chính tự nguyện cho Hoàng đế.

Để bảo vệ quyền lợi của mình và tránh làm chư hầu cho những quý tộc quyền lực hơn, họ đã tự tổ chức thành ba liên minh (Partheien) vào cuối thế kỷ XV và thành một cơ quan duy nhất vào năm 1577, và chiến đấu để giành được sự công nhận. Địa vị này, chỉ được phong bởi chính Hoàng đế chứ không phải thông qua một quý tộc quyền lực hơn, có nghĩa là các Hiệp sĩ Đế quốc là "thần dân" (sự trung thành của họ không bị lệ thuộc vào bất kỳ lãnh chúa nào). Do đó, các Hiệp sĩ Đế quốc thực hiện một hình thức chủ quyền hạn chế trong lãnh thổ của họ.

Lịch sử
-------

### Nguồn gốc

### Tổ chức

Tham khảo
---------

1. ↑  Gagliardo, J. G. *Reich and Nation: the Holy Roman Empire as Idea and Reality, 1763-1806*, Indiana University Press, 1980, p. 12-13
2. ↑  Gagliardo, p. 13

Đọc thêm
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Hiệp sĩ hoàng gia***. |

* B. Arnold: *German Knighthood, 1050–1300*, Oxford, 1985
* O. Eberbach: *Die deutsche Reichsritterschaft in ihrer staatsrechlich-politischen Entwicklung von den Anfängen bis zum Jahre 1422*, Dresden 1912
* William D. Godsey: *Nobles and Nation in Central Europe: Free Imperial Knights in the Age of Revolution, 1750–1850*. Cambridge, 2004.
* H. Müller: Der letzte Kampf der Reichsritterschaft um ihre Selbstständigkeit (1751–1815), *Historische Studien*, 77. Berlin: Emil Eberling, 1910
* V. Press: Reichsritterschaft, in: *Handwörterbuch zur deutschen Rechtsgeschichte*, Berlin 1961–1998
* Anton P. Rahrbach: Reichsritter in *Mainfranken: Zu Wappen und Geschichte fränkischer Adelsfamilien*, Bauer & Raspe: Die Siebmacher'schen Wappenbücher, Neustadt an der Aisch 2003
* Kurt Freiherr Rüdt von Collenberg: Die reichsunmittelbare freie Ritterschaft, in: *Deutsches Adelsblatt* 1925, 106ff
* Roth v. Schreckenstein: *Geschichte der ehemaligen freien Reichsritterschaft in Schwaben, Franken und am Rheinstrome* 1–2, Tübingen 1859–1871
* L. Wolff: *Großer Historischer Weltatlas* III 38 (1789) D2; Heimatchronik des Kreises Einbeck, 1955.
**Hiệp ước Margus** là hiệp ước giữa người Hung và Đế quốc Đông La Mã, được ký kết tại Margus, Thượng Moesia (nay là Požarevac, Serbia). Bản hiệp ước do quan chấp chính La Mã Flavius Plinta ký vào năm 435. Trong số các quy định khác, hiệp ước này đã gia tăng gấp đôi số tiền cống nạp hàng năm mà người La Mã đồng ý chi trả trong một hiệp ước trước đó từ 350 pound vàng lên 700 pound vàng mỗi năm. Nó cũng quy định rằng người La Mã không được tham gia vào bất kỳ liên minh nào với kẻ thù của người Hung và họ sẽ đem trả lại bất kỳ người Hung tị nạn nào trong vùng biên giới của mình.

Khi người La Mã vi phạm hiệp ước này vào năm 440, Bleda và Attila bèn dấy binh tấn công Castra Constantia (Szentendre, Hungary), một pháo đài và khu chợ của người La Mã nằm bên bờ sông Danube.

Tham khảo
---------

1. ↑  Thompson, E. A.; và đồng nghiệp (1999). *The Huns*. Wiley-Blackwell. tr. 136. ISBN 9780631214434.
2. ↑  Šašel Kos, M. P. Kos. "Places: 197564 (Ulcisia Castra/Castra Constantia)". Pleiades. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2019.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
3. ↑  Harvey, Bonnie (2003). *Attila the Hun*. Infobase Publishing. tr. 15. ISBN 9781438117829.

Đọc thêm
--------

* "The Treaty with the Huns of 443". *The American Journal of Philology*. JSTOR. 1976. ISSN 0002-9475.
* Spielvogel, Jackson J. (2005). *Western Civilization:A brief history* (ấn bản 3). Australia: Thomson & Wadsworth. ISBN 0-534-56080-6.

Liên kết ngoài
--------------

* "The Huns". All Empires. Truy cập ngày 6 tháng 5 năm 2007.
***Oxygen: The Series*** (tiếng Thái: ดั่งลมหายใจ) là một bộ phim truyền hình Thái Lan với sự tham gia của Supanut Lourhaphanich (Nut) và Chanapoom Thenwong (Petch).

Bộ phim được đạo diễn bởi Pongpisit Bottasri và được sản xuất bởi Roger Films Studio, Beluga Production và Mauve Bangkok. Teaser đầu tiên đã được tung ra vào ngày 24 tháng 10 năm 2019. Dù từng được dự kiến phát sóng vào tháng 5 năm 2020, nhưng vì đại dịch COVID-19 nên bộ phim đã bị lùi lịch phát sóng. Bộ phim đã được ấn định khung giờ phát sóng vào lúc 22:15 (ICT) trên kênh One31 bắt đầu từ ngày 12 tháng 9 năm 2020.

Nội dung
--------

Bộ phim xoay quanh hai nhân vật chính là Gui (mồ côi, từ nhỏ đã sống ở nhà tình thương) và Solo (con của chủ tịch chuỗi khách sạn đa quốc gia giàu có). Hai người tình cờ gặp nhau trong quán cà phê - nơi Gui làm việc. Mỗi tối, Solo đều đến quán này để uống sữa nóng do chính Gui làm (mặc dù nó vô cùng bình thường như bao loại sữa nóng khác) thì cậu mới ngủ được. Từ đó, hai người dần trở nên thân thiết với nhau, họ bắt đầu nảy sinh tình cảm. Ngoài ra phim còn xoay quanh các mối quan hệ khác của 3 cặp đôi phụ.

Diễn viên
---------

### Diễn viên chính

* **Supanut Lourhaphanich** (Nut) vai **Solo**
* **Chanapoom Thenwong** (Petch) vai **Gui**
* **Thanabat Ngamkamolchai** (Boss) vai **Kao Ashira**
* **Thanyanan Pipatchaisiri** (Natty) vai **Khim**
* **Phubeth Tharathonchanakul** (Phu) vai **Phuri Drake**
* **Kunchanuj Kengkarnka** (Kan) vai **Bác sĩ Petch**
* **Yuuki Durongsang** (Yuuki) vai **Bác sĩ Perth**
* **Fourwheels** vai **Khem**

### Diễn viên phụ

* **Rapeepat Aimphan** (Toon) vai **Jedi**
* **Ishi Thitiwat** (Ishiwatt) vai **Moon**
* **Nathalie Ducheine** vai **Linda** - hôn thê của Solo
* **Naradon Namboonjit** (Prince)

Tham khảo
---------

1. ↑  "OXYGEN the Series - ดั่งลมหายใจ [OFFICIAL TEASER]". *youtube.com*. 24 tháng 10 năm 2019.
2. ↑  "[OFFICIAL TRAILER] OXYGEN The Series | ดั่งลมหายใจ". *youtube.com*. 11 tháng 7 năm 2020.

Liên kết ngoài
--------------

* Oxygen: The Series trên Facebook
* Oxygen: The Series trên Instagram
* Oxygen: The Series trên Twitter
**Outstreaming** là một chiến lược tổ chức, theo đó một sản phẩm vừa được bán cho khách hàng bên ngoài và cung cấp cho khách hàng nội bộ đồng thời.[1]

Hầu hết các công ty nội địa hóa các bộ phận của chuỗi giá trị (tích hợp dọc) để giành quyền kiểm soát chất lượng, nhưng nó cũng có thể trở thành cơ hội tiếp cận thị trường mới. Các công ty bên ngoài được sử dụng để trợ cấp đầu tư cho hội nhập dọc, để tìm hiểu về các yêu cầu và thiết kế theo đặc điểm kỹ thuật của các công ty bên ngoài (học hỏi từ khách hàng mới) và tái hòa nhập các hành vi đã học vào các sản phẩm nội bộ của công ty.[2]

Tham khảo
---------

1. ↑  Jacobides, MG, & Billinger, S. (2006). Thiết kế ranh giới của công ty: Từ tạo ra, mua hoặc đồng minh với các lợi ích năng động của kiến trúc dọc. Khoa học tổ chức, 17 (2), 249-261.
2. ↑  Laplume, AO, & Dass, P. (2015). Hướng ra ngoài cho thuận nghịch: phát triển kinh doanh cốt lõi của một công ty từ các thành phần đến các hệ thống bằng cách phục vụ khách hàng nội bộ và bên ngoài. Quy hoạch tầm xa, 48 (3), 135-150.
Cỗ quách đá của thứ phi Henhenet.
**Henhenet** là một vương hậu sống vào thời kỳ Vương triều thứ 11 trong lịch sử Ai Cập cổ đại. Bà là một thứ phi của pharaon Mentuhotep II.

Chôn cất
--------


|  |
| --- |
| **Henhenet bằng chữ tượng hình** |
|  |

Ngôi mộ và nhà nguyện nhỏ của thứ phi Henhenet được tìm thấy trong quần thể đền thờ của Mentuhotep II tại Deir el-Bahari, cùng với 5 thứ phi khác: Ashayet, Kawit, Kemsit, Sadeh và Mayet. Những bà thứ phi của Mentuhotep được suy đoán là người Nubia.

Cỗ quách bằng đá của thứ phi hiện được lưu giữ tại New York, trong khi xác ướp của bà được bảo quản tại Bảo tàng Ai Cập. Khám nghiệm xác ướp cho thấy, bà mất trong khi sinh con. Không giống như những cỗ quách của 5 bà phu nhân kia, quách của Henhenet không được chạm trổ phù điêu; chỉ có 1 dòng chữ khác ở hai bên quách. So với quách của Kawit, quách của Henhenet được ghép từ 6 mảnh đá vôi, chứ không phải đẽo từ đá nguyên khối. Nắp quách của Kawit được chạm khắc, trong khi của Henhenet lại được viết bằng mực màu xanh lá.

Dựa vào những dòng chữ trên, Henhenet được gọi là "*Người vợ yêu quý của Vua*", "*Nữ tư tế của Hathor*"...

Liên kết ngoài
--------------

Phần còn lại của bệ thờ Henhenet.
* Sarcophagus of the Hathor Priestess Henhenet, Viện bảo tàng Mỹ thuật Metropolitan
* Part of the shrine of Queen Henhenet, Viện bảo tàng Mỹ thuật Metropolitan

Tham khảo
---------

1. ↑  Aidan Dodson & Dyan Hilton (2004), *The Complete Royal Families of Ancient Egypt*, Thames & Hudson, tr.88-89 ISBN 0-500-05128-3
2. ↑  Willike Wendrick (2011), *Egyptian Archaeology*, Nhà xuất bản John Wiley & Sons, tr.151 ISBN 9781444359336
3. ↑  László Török (2008), *Between Two Worlds: The Frontier Region Between Ancient Nubia and Egypt 3700 BC - 500 AD*, Nhà xuất bản Brill, tr.83 ISBN 9789004171978
4. ↑  Wolfram Grajetzki (2005), *Ancient Egyptian Queens: a hieroglyphic dictionary*, Nhà xuất bản Golden House, tr.30 ISBN 978-0954721893
5. ↑  William Christopher Hayes (1990), *The Scepter of Egypt: A Background for the Study of the Egyptian Antiquities in the Metropolitan Museum of Art, Tập 1*, Nhà xuất bản Viện bảo tàng Mỹ thuật Metropolitan, tr.161-162 ISBN 9780870991905
6. 1 2  Michael Rice (2002), *Who's who in ancient Egypt*, Nhà xuất bản Routledge, tr.64 ISBN9781134734207
***Hoa diên vĩ*** là một trong nhiều tác phẩm hội họa về hoa diên vĩ của họa sĩ người Hà Lan Vincent van Gogh. Bức tranh được vẽ khi Vincent van Gogh đang sống ở nhà thương điên Saint Paul-de-Mausole tại Saint-Rémy-de-Provence, Pháp, vào năm cuối cùng của cuộc đời danh họa.

*Hoa diên vĩ* được vẽ trước lần lên cơn đầu tiên của ông ở nhà thương điên. Bức tranh không có sự căng thẳng cao độ thường thấy trong những tác phẩm sau này của ông. Ông gọi bức tranh là "cột thu lôi cho bệnh tình của mình", bởi ông cảm thấy rằng ông có thể ngăn mình phát điên bằng cách tiếp tục vẽ.

Bức tranh chịu ảnh hưởng của thể loại tranh khắc gỗ Nhật Bản ukiyo-e, tương tự như nhiều tác phẩm khác của van Gogh cũng như các họa sĩ cùng thời khác. Sự tương đồng bao được thể hiện ở những đường viền đậm, các góc độ khác thường và lối tô màu phẳng không dựa theo hướng của ánh sáng.

Theo, em trai van Gogh đã gửi bức tranh tới buổi triển lãm thường niên của Société des Artistes Indépendants vào tháng 9 năm 1889, cùng với bức *Đêm đầy sao trên sông Rhone*.

Chủ sở hữu
----------

Chủ sở hữu đầu tiên của *Hoa diên vĩ* là một nhà phê bình nghệ thuật theo chủ nghĩa vô chính phủ người Pháp Octave Mirbeau, một trong những nhà tài trợ đầu tiên của van Gogh. Mirbeau đã mua bức tranh với giá 300 franc.

Năm 1987, *Hoa diên vĩ* trở thành bức tranh có giá cao nhất từng được bán lúc bấy giờ, lập nên một kỷ lục kéo dài trong hai năm rưỡi. Sau đó nó được bán với giá 53.9 triệu đô la Mỹ cho Alan Bond, nhưng Bond đã không có đủ tiền để trả cho bức tranh. Bức tranh sau đó được bán cho bảo tàng J. Paul Getty Museum ở Los Angeles vào năm 1990. *Hoa diên vĩ* hiện đang là bức tranh được bán với giá cao thứ 10 sau khi đã điều chỉnh so với lạm phát, và thứ 25 nếu không quan tâm đến lạm phát.

Chú thích
---------

1. ↑  Van Gogh's *Portrait of Dr. Gachet* sold for $82.5 million on ngày 15 tháng 5 năm 1990, at Christie's, New York
2. ↑  "History for November 11". On-This-Day.com. Truy cập ngày 17 tháng 11 năm 2012.
3. ↑  Kimmelman, Michael. Getty buys van Gogh "Irises," but won't tell price. *New York Times*, ngày 22 tháng 3 năm 1990. Truy cập ngày 20 tháng 3 năm 2011.
**Nàng Bình Khương** theo tương truyền là người đã đập đầu vào thành đá thành nhà Hồ để kêu oan và chết cùng chồng. Bà sống vào thời nhà Trần. Sau này, năm 1903 bà được nhà Nguyễn phong cho 4 chữ "Tiết liệu khả phong". Chồng bà là Trần Công Sỹ là người được làm đốc công xây cửa phía đông của thành Tây Đô, nhưng do cứ xây gần xong lại bị sụt lún làm chậm tiến độ nên Hồ Quý Ly nghi ông cố tình tạo phản nên đem giết.

Lịch sử
-------

Không rõ về cái chết của Trần Công Sỹ, có giả thuyết cho rằng ông bị chôn vào chân thành hay vùi thân bên chân thành. Sau khi nghe tin chồng chết, biết chồng bị oan nên đã đập đầu vào tường thành cùng chồng. Đến đời vua Đồng Khánh nhà Nguyễn người ta nghe tin đồn về dấu tay và đầu nàng Bình Khương qua 500 năm vẫn còn in rõ trên phiến đá tường thành, nên khách xa gần hiếu kì tìm về đây rất đông. Viên hào lý trong làng Đông Môn lo ngại tiếng đồn ngày càng vang xa sẽ gây nhiều phiền nhiễu nên thuê thợ về đục cả phiến đá đem chôn. Nhưng sau khi đục xong phiến đá ấy, người thợ bỗng nhiên mắc bệnh lạ và chết, rồi viên hào lý cũng lăn đùng ra chết không rõ nguyên nhân. Bấy giờ, Tri phủ Đoàn Thước nghe tin, sai lính tìm bằng được và đào phiến đá đó lên, lắp đúng vào chỗ cũ và khắc dòng chữ "Trần triều Cống Sinh - Bình Khương nương, phu nhân tri thạch" (nghĩa là: Tảng đá này ghi dấu vết của nàng Bình Khương, là nương tử của ông Cống Sinh, triều nhà Trần. Tri phủ lại dựng thêm một phiến đá ở chân thành, nơi xưa kia Cống Sinh bị chôn lấp, trên đó cũng khắc một dòng chữ "Trần triều Cống Sinh - Bình Khương phu quân chi biếm" (nghĩa là: Nơi chôn lấp chồng bà Bình Khương, là Cống Sinh triều Trần. Sau đó nhân dân lập đền thờ bà ngay sát chân thành nhà Hồ về phía đông, ngày nay ở làng Đông Môn, xã Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa.

Các nho sĩ các triều đình phong kiến sau này mượn câu chuyện tình của nàng Bình Khương để làm đề tài sáng tác thơ ca lên án Hồ Quý Ly, mà họ cho là tàn nhẫn, bất nhân, dùng mưu mẹo để cướp ngôi nhà Trần. Một số bài thơ được khắc lên bia dựng ở đền thờ của bà.

Xem thêm
--------

* Mạnh Khương Nữ

Tham khảo
---------

1. 1 2  Huyền tích nàng Bình Khương đập đầu vào đá kêu oan
2. 1 2  Đền thờ nàng Bình Khương xuống cấp
3. ↑  Mối tình nàng Bình Khương qua bút tích khắc trên bia đá của 3 vị đại khoa nước ta[*liên kết hỏng*]
***Ogilbyina novaehollandiae***, thường được gọi là **đạm bì đa sắc**, là một loài cá biển thuộc chi *Ogilbyina* trong họ Cá đạm bì. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1879.

Phân bố và môi trường sống
--------------------------

*O. novaehollandiae* được phân bố ở phía tây Thái Bình Dương, và là loài đặc hữu của Úc, chỉ được tìm thấy tại Rạn san hô Great Barrier. Chúng thường sống xung quanh các rạn san hô hoặc những bãi đá ngầm ở gần bờ, ở độ sâu khoảng 10 – 20 m.

Mô tả
-----

*O. novaehollandiae* trưởng thành dài khoảng 10 cm. *O. novaehollandiae* có nhiều biến thể màu sắc và là loài dị hình giới tính. Con đực thường có màu xanh tím ở thân với cái đầu màu đỏ hồng, đôi khi có màu xám đen hoặc đen tuyền với viền xanh ở vây. Con mái có màu hồng nhạt, vàng tươi hoặc xanh lục với các vạch ngắn màu đỏ phía dưới của vây lưng sau; cũng có màu xám đen hoặc đen tuyền với bụng đỏ. Một số cá thể có đầu màu hồng, lưng màu xanh lục, vây lưng màu vàng, thân màu xanh lam nhạt hoặc gần như trắng, đuôi màu xanh tím; các vây có viền xanh sáng. Điểm phân biệt với *Ogilbyina queenslandiae* là *O. novaehollandiae* có đường màu xanh lơ dưới mắt.

Số ngạnh ở vây lưng: 3; Số vây tia mềm ở vây lưng: 34 - 38; Số ngạnh ở vây hậu môn: 3; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 19 - 20.

*O. novaehollandiae* cũng rất thích nghi với điều kiện nuôi nhốt và được đánh bắt để phục vụ cho ngành thương mại cá cảnh.

Xem thêm
--------

Gerry Allen (1999), *Marine Fishes of South-East Asia: A Field Guide for Anglers and Divers*, Nhà xuất bản Tuttle Publishing, tr.96 ISBN 9781462917075

Chú thích
---------

1. 1 2 3 4  "Ogilbyina novaehollandiae (Steindachner, 1879)". *Fishbase*.
2. ↑  "Ogilbyina novaehollandiae". *Reef Life Survey*.
**Mực tuộc** hay con **ruốc lỗ** hay **ruốc chân dài** (Danh pháp khoa học: *Octopus dollfusi*) là một loài bạch tuộc cỡ nhỏ trong chi Octopus thuộc họ Octopodidae. Ở Việt Nam, chúng có cả vùng biển miền Trung, Nam bộ và Vịnh Bắc Bộ Việt Nam, nhưng tập trung nhiều nhất ở Vùng biển miền Trung, chúng còn là đặc sản của vùng Quảng Ninh.

Đặc điểm
--------

Chúng có thân nhỏ, dạng hình cầu, có kích thước nhỏ bằng ngón tay cái, vì vậy mà người dân còn gọi nó là "bạch thuộc mini", ruốc chân ngắn bình quân khoảng 12-15 con/kg. Toàn thân có hoa vân hình thoi hay bán nguyệt. Các tua xấp xỉ gần bằng nhau. Con ruốc lỗ ngon là con có xúc tu chân đều, màu sẫm đậm, cử động linh hoạt và thân nhiều nhớt. Thức ăn chủ yếu của chúng là còng, cáy, hến, ngao, cà khé, cua đá. Ruốc lỗ đào lỗ dưới bùn ở các bãi vẹt bãi sú, sống nhút nhát cạnh miệng lỗ nên được gọi là con ruốc lỗ.

Vào mùa ruốc đẻ trứng, con ruốc lỗ có trứng được gọi là ruốc cơm xôi. Nhiều người thường bị nhầm lẫn con ruốc lỗ với con bạch tuộc con do nó khá giống nhau mà đôi khi người dân cũng hay gọi con bạch tuộc con là con ruốc. Những con ruốc lỗ màu xám có ánh xanh, khi được nấu chín chúng chuyển thành màu hồng. Người ta thường đi bắt ruốc lỗ vào ban đêm. Mùa ruốc chân dài rơi vào thời điểm từ tháng 7 đến tháng 10 âm lịch. Để đánh bắt được ruốc chân dài phải dùng lồng bát quái là một ngư cụ của dân chài, lưới hoặc đi soi trong lỗ. Cứ 1 kg ruốc chân dài được khoảng 40-50 con. Còn mùa của ruốc chân ngắn rơi vào từ tháng 10 âm lịch đến Tết Nguyên đán.

Trong ẩm thực
-------------

Chúng có rất nhiều cách chế biến, món truyền thống nhất là món ruốc luộc. Ruốc phải còn sống, bắt lên cho vào rổ, xát muối và chà kỹ, rồi rửa sạch cho vào nồi luộc với lá me chua, lá ổi. Lá me có vị chua làm mềm và khử tanh, lá ổi có vị chát làm săn và giòn con ruốc. Khi đun, bỏ ruốc lỗ đã rửa thật sạch vào trên lớp lá dâu đã trải dưới đáy nồi đó, rồi đỏ nước vào đun. Khi sôi lần đầu tiên, xóc lên một lần cho lá dâu và con ruốc lỗ lẫn vào nhau. Lúc nào thấy ruốc lỗ trở thành màu hồng, các xúc tu bám quăn ngược thành những vòng tròn nhỏ thì đó là lúc ruốc đã chín.

Những con ruốc lỗ khi chín chúng trở nên màu hồng, các giác bám quăn ngược lại thành những vòng tròn nhỏ, nhìn giống như một bông hoa nhiều cánh. Con ruốc Quảng Ninh (nhất là vùng Hoành Bồ và Quảng Yên) tuy nhỏ hơn tuy nhiên lại mang đậm chất độc đáo với độ giòn và ngọt hơn ruốc thông thường. Khi dùng loại ruốc dùng trong chế biến ẩm thực người ta thường chọn loại ruốc nhỏ, Loại ruốc cốm là loại ruốc ngon nhất trong chế biến món ăn.

Tham khảo
---------

1. ↑  MỰC TUỘC (BẠCH TUỘC) - OCTOPUT
2. 1 2  Nghề độc "săn" ruốc Quảng Ninh
3. 1 2  Ruốc lỗ Hoành Bồ
4. 1 2  Lạ miệng với món "bạch tuộc mini" vùng Quảng Ninh
***Paracheilinus attenuatus*** là một loài cá biển thuộc chi *Paracheilinus* trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1999.

Phân bố và môi trường sống
--------------------------

*P. attenuatus* có phạm vi phân bố ở vùng biển Tây Ấn Độ Dương. Loài này được tìm thấy tại các đảo san hô thuộc quần đảo Amirante của Seychelles. Nhiều cá thể được xuất khẩu từ Kenya nhằm mục đích buôn bán cá cảnh cho thấy *P. attenuatus* cũng có mặt tại nước này. Chúng sống xung quanh các rạn san hô dọc theo sườn dốc ngầm ở độ sâu khoảng từ 28 đến 50 m.

Mô tả
-----

*P. attenuatus* trưởng thành có kích thước tối đa được ghi nhận là khoảng 6,5 cm. Vây đuôi cụt ở cá con và có hình mũi giáo ở hai giới trưởng thành (cá mái có phần bo tròn hơn ở chóp đuôi so với cá đực). Cá con (khoảng 3 cm) chủ yếu là màu đỏ cam với 4 hoặc 5 sọc xanh ở 2 bên thân; mống mắt màu đỏ tươi; có đốm đen trên cuống đuôi. Cá mái màu đỏ cam, chuyển sang màu vàng hoặc trắng ở thân dưới với các sọc màu tím lam; mống mắt màu đỏ tươi. Cá đực có màu vàng cam với các sọc đậm màu tím lam ở bên thân và đầu. Vây lưng màu vàng với một vùng hình tam giác lớn màu đỏ viền xanh ở phía sau, thấy rõ khi vây lưng căng ra; có một sợi vây tia kéo dài màu cam đến đỏ. Vây hậu môn có màu vàng ở gốc, ra xa có màu đỏ đến màu cam, với các hàng đốm màu tím lam. *P. attenuatus* khác với tất cả các loài còn lại của chi do nó có vây đuôi hình mũi giáo (hay hình thoi), và cũng là loài duy nhất mà cá con có đốm đen trên cuống đuôi.

Số gai ở vây lưng: 8 – 9; Số tia vây mềm ở vây lưng: 11; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8 – 10; Số tia vây mềm ở vây ngực: 14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5; Số lược mang: 14.

Tham khảo
---------

G. R. Allen, M. V. Erdmann & N. L. A. Yusmalinda (2016), Review of the Indo–Pacific Flasherwrasses of the genus *Paracheilinus* (Perciformes: Labridae), with descriptions of three new species (PDF), *Journal of the Ocean Science Foundation* **19**: 18 – 90.

Chú thích
---------

1. ↑  "Paracheilinus attenuatus". *Sách Đỏ IUCN*.
2. 1 2 3  Allen, Erdmann & Yusmalinda, sđd, tr.42
3. ↑  "*Paracheilinus attenuatus* (Randall, 1999)". *FishBase*.
4. ↑  Allen, Erdmann & Yusmalinda, sđd, tr.39
**Hyakuman Isshin** (Hán tự: 百万一心, cách đọc Hán Việt: bách vạn nhất tâm) là bốn chữ Hán được khắc trên tấm bia đá được chôn thay cho người khi Mōri Motonari mở rộng thành Yoshidakōri Yama, Nhật Bản.

Hyakuman Isshin là cách đọc trực tiếp của bốn chữ Hán: 百 (bách), 万(vạn), 一(nhất) và 心(tâm). Ngoài ra bốn chữ này còn được đọc là Ichinichi Ichiriki Isshin (Hán Việt: nhất nhật nhất lực nhất tâm). Sở dĩ có cách đọc này là vì chữ Hán百 (bách) bao gồm chữ一(nhất) ở trên và chữ日(nhật) bên dưới, chữ百 (bách) bao gồm chữ一(nhất) bên trên và một phần chữ力(lực) bên dưới. Bốn chữ này có nghĩa rằng nếu trăm vạn người đồng lòng thì việc gì cũng thành công. Tuy đến nay vẫn chưa rõ có phải Mōri Motonari là tác giả của bốn chữ này hay không nhưng ý tứ rõ ràng là để kêu gọi sự gắn kết giữa các Kokujin trong xứ Aki.

Có thuyết cho rằng từ trước đó đã có tục chôn người sống làm vật tế thần khi khởi công xây dựng thành quách, nhưng khi mở rộng thành Yoshidakōri Yama thì Motonari đã nghe theo lời khuyên của tướng Hironaka Takakane mà bãi bỏ việc chôn người, thay bằng bia đá. Takakane là bộ tướng của họ Ōuchi, cùng với Sue Harukata đến giải vây cho quân Mōri khi thành Yoshidakōri Yama của họ này bị quân đội Amago Haruhisa bao vây.

Bia đá này do một phiên sĩ của phiên Chōshū phát hiện vào năm 1816, sau đó dùng giấy áp lên mặt bia, sao chép lại chữ. Sau, phiên sĩ này tặng lại bản sao chép cho đền thờ Toyosaka, nơi thờ cúng Mōri Motonari. Tuy nhiên, sau đó người ta cho tìm khắp xứ Aki nhưng vẫn không tìm thấy bia đá ban đầu.

Người ta đã cho dựng một bia đá khác và khắc bốn chữ trên theo bản sao của phiên sĩ Chōshū và hiện tại, nó đang được an trí trong khu nghĩa trang của họ Mōri tại phế tích của thành Yoshidakōri Yama.

Liên quan
---------

Bốn chữ Hán này đã trở thành tiêu đề của tạp chí quảng bá cho các hướng đạo tỉnh Yamaguchi. Bốn chữ này thể hiện tinh thần đoàn kết, chủ trương của các hoạt động hướng đạo tỉnh này.

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* flagCổng thông tin Nhật Bản

* Bia đá Hyakuman Isshin (Thành phố Takada, Aki)