Về chiếc tàu khu trục của Hải quân Đế quốc Nhật Bản cùng tên, xin xem Asagiri (lớp tàu khu trục)
Về chiếc tàu khu trục của Lực lượng Phòng vệ biển Nhật Bản, xin xem JMSDF Yūgiri (DD-154)

***Yūgiri*** (tiếng Nhật: 夕霧) là một tàu khu trục hạng nhất của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, thuộc lớp *Fubuki* bao gồm hai mươi bốn chiếc, được chế tạo sau khi Chiến tranh Thế giới thứ nhất kết thúc. Khi được đưa vào hoạt động, những con tàu này là những tàu khu trục mạnh mẽ nhất thế giới. Chúng phục vụ như những tàu khu trục hàng đầu trong những năm 1930, và tiếp tục là những vũ khí lợi hại trong cuộc Chiến tranh Thái Bình Dương. *Yūgiri* từng tham gia nhiều hoạt động trong những năm đầu tiên của chiến tranh, và đã bị hải pháo của tàu chiến đối phương đánh chìm trong trận chiến mũi St. George vào ngày 26 tháng 11 năm 1943 trong Chiến tranh Thế giới thứ hai.

Thiết kế và chế tạo
-------------------

Việc chế tạo lớp tàu khu trục *Fubuki* tiên tiến được chấp thuận vào năm tài chính 1923 như một phần của chương trình có tham vọng cung cấp cho Hải quân Đế quốc Nhật Bản một ưu thế về chất lượng so với những tàu chiến hiện đại nhất của thế giới. Khả năng thể hiện của lớp *Fubuki* là một bước nhảy vọt so với các thiết kế tàu khu trục trước đó, nên chúng được gọi là các "tàu khu trục đặc biệt" (tiếng Nhật: 特型 - Tokugata). Kích thước lớn, động cơ mạnh mẽ, tốc độ cao, bán kính hoạt động lớn và vũ khí trang bị mạnh chưa từng có khiến cho các tàu khu trục này có được hỏa lực tương đương nhiều tàu tuần dương hạng nhẹ của hải quân các nước khác. *Yūgiri*, được chế tạo tại xưởng hải quân Maizuru, là chiếc thứ tư của một loạt tàu được cải tiến, bao gồm kiểu tháp pháo có thể nâng các khẩu pháo chính 127 mm (5 inch)/50 caliber Kiểu 3 lên một góc 75° so với nguyên thủy 40°, cho phép sử dụng chúng như pháo lưỡng dụng có thể chống lại máy bay.

*Yūgiri* được đặt lườn vào ngày 1 tháng 4 năm 1929. Nó được hạ thủy vào ngày 12 tháng 5 năm 1930 và đưa ra hoạt động vào ngày 3 tháng 12 năm 1930. Nguyên được dự định mang số hiệu đơn giản là "Tàu khu trục số 48", nó được hoàn tất dưới tên gọi *Yūgiri*.

Lịch sử hoạt động
-----------------

Sau sự kiện Thượng Hải năm 1932, *Yūgiri* được giao nhiệm vụ tuần tra trên sông Dương Tử. Vào năm 1935, sự cố đối với Hạm đội 4 Hải quân Đế quốc Nhật Bản, khi một số lớn tàu chiến bị hư hại bởi một cơn bão, đã khiến nó cùng với các tàu chị em phải nhanh chóng được cho quay trở lại ụ tàu để gia cường thêm lườn tàu và tăng thêm trọng lượng rẽ nước. Từ năm 1937, *Yūgiri* hỗ trợ cho các cuộc đổ bộ lực lượng Nhật Bản lên Thượng Hải và Hàng Châu. Từ năm 1940, nó được phân công tuần tra dọc theo bờ biển và hỗ trợ cho việc đổ bộ lên miền Nam Trung Quốc, và sau đó là việc chiếm đóng Đông Dương thuộc Pháp.

Vào lúc xảy ra cuộc tấn công Trân Châu Cảng, *Yūgiri* được phân về Hải đội Khu trục 20 thuộc Đội khu trục 3 của Hạm đội 1 Hải quân Đế quốc Nhật Bản, và được bố trí từ Quân khu Hải quân Kure đến cảng Samah trên đảo Hải Nam để hỗ trợ cho các chiến dịch đổ bộ lực lượng Nhật Bản lên Malaya. Vào ngày 19 tháng 12 năm 1941, với sự trợ giúp của các tàu khu trục chị em *Uranami* và *Ayanami*, *Yūgiri* đã đánh chìm tàu ngầm Hà Lan *O-20*. Ngày 27 tháng 1 năm 1942, *Yūgiri* và đoàn tàu vận tải của nó bị HMS *Thanet* và HMAS *Vampire* tấn công ở cách 148 km (80 hải lý) về phía Bắc Singapore trong trận chiến ngoài khơi Endau; ngư lôi của nó đã giúp vào việc đánh chìm *Thanet*.

Sau đó *Yūgiri* nằm trong thành phần hộ tống cho các tàu tuần dương hạng nặng *Suzuya,* *Kumano,* *Mogami* và *Mikuma* để hỗ trợ cho các hoạt động đổ bộ lên Banka-Palembang và quần đảo Anambas. Vào cuối tháng 2, *Yūgiri* hỗ trợ cho các hoạt động quét mìn chung quanh Singapore và Johore.

Trong tháng 3, *Yūgiri* tham gia vào lực lượng chiếm đóng phía Bắc Sumatra vào ngày 12 tháng 3 và chiếm đóng quần đảo Andaman vào ngày 23 tháng 3. Trong cuộc không kích Ấn Độ Dương, cùng với các tàu tuần dương *Chōkai* và *Yura* cùng tàu sân bay *Ryūjō*, *Yūgiri* được ghi nhận đã tham gia đánh chìm sáu tàu buôn. Từ ngày 13 đến ngày 22 tháng 4, nó đi ngang qua Singapore và vịnh Cam Ranh quay trở về Xưởng hải quân Kure để bảo trì.

Trong thời gian diễn ra trận Midway, *Yūgiri* tham gia lực lượng chiếm đóng quần đảo Aleut. Đến tháng 7 năm 1942, *Yūgiri* lên đường từ Amami-Oshima đến quân khu bảo vệ Mako, Singapore, Sabang và Mergui nhằm chuẩn bị cho một cuộc không kích Ấn Độ Dương thứ hai. Kế hoạch này bị hủy bỏ do việc lực lượng Đồng Minh đổ bộ lên Guadalcanal, và *Yūgiri* được gửi đến Truk, và đến nơi vào cuối tháng 8.

Sau trận chiến Đông Solomon vào ngày 24 tháng 8, *Yūgiri* nhận lên tàu binh lính từ các tàu vận tải đang khi ngoài biển, và hướng đến Guadalcanal. Trong hoạt động này, nó trúng phải một quả bom ném từ một máy bay ném bom bổ nhào SBD Dauntless của Thủy quân Lục chiến Mỹ cất cánh từ sân bay Henderson tại Guadalcanal. Quả bom đánh trúng cầu tàu, làm thiệt mạng 32 người, trong đó có Đại tá Hải quân Yamada Yuji, tư lệnh Hải đội Khu trục 20. Sau khi được sửa chữa khẩn cấp tại Truk, *Yūgiri* quay trở về xưởng hải quân Kure vào đầu tháng 10, và công việc sửa chữa chỉ hoàn tất vào cuối năm 1942.

Từ ngày 25 tháng 1 năm 1943, *Yūgiri* được phân về Hạm đội 8 Hải quân Đế quốc Nhật Bản. Nó quay trở lại Rabaul vào cuối tháng 4 và đã thực hiện nhiều chuyến đi vận chuyển "Tốc hành Tokyo" đến nhiều địa điểm khác nhau trong khu vực quần đảo Solomon trong tháng 5. Ngày 16 tháng 5, nó trúng phải ngư lôi phóng từ tàu ngầm Mỹ USS *Grayback* ở phía Tây Bắc Kavieng, làm chín người thiệt mạng, và phải được *Amagiri* kéo trở về Rabaul. Nó được gửi quay trở về Nhật Bản vào cuối tháng 7 để sửa chữa.

*Yūgiri* quay trở lại khu vực quần đảo Solomon vào giữa tháng 11. Ngày 24 tháng 11, *Yūgiri* là một trong số năm tàu khu trục của một chuyến vận chuyển/triệt thoái binh lính đến Buka. Trong trận chiến mũi St. George vào ngày 26 tháng 11 năm 1943, nó bị đánh chìm bởi hỏa lực từ các tàu khu trục USS *Charles Ausburne*, USS *Claxton* và USS *Dyson* ở cách 93 km (50 hải lý) về phía Đng mũi St. George, ở tọa độ 04°44′N 154°0′Đ﻿ / ﻿4,733°N 154°Đ﻿ / -4.733; 154.000. Tàu ngầm *I-177* đã vớt được 278 người sống sót, và chiếc *I-181* đã vớt thêm 11 người khác. Tuy nhiên, chỉ huy của *Yūgiri*, Thiếu tá Shuichi Otsuji, đã tử trận cùng với con tàu.

Vào ngày 15 tháng 12 năm 1943, *Yūgiri* được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân.

Danh sách thuyền trưởng
-----------------------

* Trung tá Tokuhei Kamiyama (sĩ quan trang bị trưởng): 1 tháng 8 năm 1930 - 3 tháng 12 năm 1930
* Trung tá Tokuhei Kamiyama: 3 tháng 12 năm 1930 - 2 tháng 11 năm 1931
* Trung tá Sentaro Omori: 2 tháng 11 năm 1931 - 1 tháng 12 năm 1932
* Trung tá Sojiro Hisamune: 1 tháng 12 năm 1932 - 15 tháng 11 năm 1933
* Thiếu tá Tadayoshi Narita: 15 tháng 11 năm 1933 - 15 tháng 11 năm 1935
* Thiếu tá Masao Yamagawa: 15 tháng 11 năm 1935 - 15 tháng 2 năm 1936
* Thiếu tá Nobuki Ogawa: 15 tháng 2 năm 1936 - 15 tháng 6 năm 1936
* Trung tá Kaname Konishi: 15 tháng 6 năm 1936 - 1 tháng 12 năm 1936
* Trung tá Toshio Shimizu: 1 tháng 12 năm 1936 - 1 tháng 12 năm 1937
* Trung tá Yusuke Yamada: 1 tháng 12 năm 1937 - 15 tháng 12 năm 1938
* Trung tá Tokujiro Fukuoka: 15 tháng 12 năm 1938 - 1 tháng 11 năm 1939
* Thiếu tá Den Sumibe: 1 tháng 11 năm 1939 - 1 tháng 4 năm 1941
* Trung tá Masayoshi Motokura: 1 tháng 4 năm 1941 - 3 tháng 9 năm 1942
* Thiếu tá Nisaburou Maekawa: 3 tháng 9 năm 1942 - 25 tháng 10 năm 1943
* Thiếu tá Shuichi Otsuji: 25 tháng 10 năm 1943 - 25 tháng 11 năm 1943; tử trận, được truy thăng 2 bậc lên Đại tá.

Tham khảo
---------

### Chú thích

1. ↑  Các đặc tính lấy từ: Fitzsimons, Bernard, ed. *Illustrated Encyclopedia of 20th Century Weapons and Warfare* (London: Phoebus, 1978), Volume 10, trang 1040-1041, "*Fubuki*".
2. ↑  Globalsecurity.org. "IJN Fubuki class destroyers".
3. 1 2  F Fitzsimons, *Illustrated Encyclopedia of 20th Century Weapons and Warfare* (London: Phoebus, 1977), Volume 10, trang 1040.
4. ↑  Peattie & Evans, *Kaigun*, trang 221-222.
5. 1 2  Nishidah, Hiroshi (2002). "Fubuki class 1st class destroyers". *Materials of the Imperial Japanese Navy*. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2010.
6. ↑  Brown. *Warship Losses of World War II*
7. ↑  Muir, Dan Order of Battle - The Battle of the Sunda Strait 1942
8. ↑  Nevitt, Allyn D. (1997). CombinedFleet.com "IJN *Yugiri*: Tabular Record of Movement" Kiểm tra giá trị `|url=` (trợ giúp). *Long Lancers*. Combinedfleet.com.
9. ↑  Hammel. *Guadalcanal: Decision at Sea*.
10. ↑  D’Albas. *Death of a Navy: Japanese Naval Action in World War II*.

### Thư mục

* D'Albas, Andrieu (1965). *Death of a Navy: Japanese Naval Action in World War II*. Devin-Adair Pub. ISBN 0-8159-5302-X.
* Brown, David (1990). *Warship Losses of World War Two*. Naval Institute Press. ISBN 1-55750-914-X.
* Howarth, Stephen (1983). *The Fighting Ships of the Rising Sun: The Drama of the Imperial Japanese Navy, 1895–1945*. Atheneum. ISBN 0-689-11402-8.
* Jentsura, Hansgeorg (1976). *Warships of the Imperial Japanese Navy, 1869–1945*. US Naval Institute Press. ISBN 0-87021-893-X.
* Hammel, Eric (1988). *Guadalcanal: Decision at Sea: The Naval Battle of Guadalcanal, Nov. 13–15, 1942*. California: Pacifica Press. ISBN 0-517-56952-3.
* Watts, Anthony J (1967). *Japanese Warships of World War II*. Doubleday. ASIN B000KEV3J8.
* Whitley, M J (2000). *Destroyers of World War Two: An International Encyclopedia*. London: Arms and Armour Press. ISBN 1-85409-521-8.

### Liên kết ngoài

* Nevitt, Allyn D. (1997). CombinedFleet.com "IJN *Yugiri*: Tabular Record of Movement" Kiểm tra giá trị `|url=` (trợ giúp). *Long Lancers*. Combinedfleet.com.
* Nishidah, Hiroshi (2002). "Fubuki class destroyers". *Materials of the Imperial Japanese Navy*. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 9 tháng 10 năm 2010.
* Globalsecurity.org. "IJN Fubuki class destroyers".

| * x
* t
* s
Lớp tàu khu trục *Fubuki* |
| --- |
| Kiểu I (*Fubuki*) | 
*Fubuki*  • 
*Hatsuyuki*  • 
*Isonami*  • 
*Miyuki*  • 
*Murakumo*  • 
*Shinonome*  • 
*Shirakumo*  • 
*Shirayuki*  • 
*Uranami*  • 
*Usugumo*
 |
| Kiểu II (*Ayanami*) | 
*Akebono*  • 
*Amagiri*  • 
*Asagiri*  • 
*Ayanami*  • 
*Oboro*  • 
*Sagiri*  • 
*Sazanami*  • 
*Shikinami*  • 
*Ushio*  • 
*Yūgiri*
 |
| Kiểu III (*Akatsuki*) | 
*Akatsuki*  • 
*Hibiki*  • 
*Ikazuchi*  • 
*Inazuma*
 |
| 
Dẫn trước bởi: lớp *Mutsuki* – Tiếp nối bởi: lớp *Hatsuharu*
 |
| Danh sách các tàu khu trục của Nhật Bản |

* Cổng thông tin Quân sự
* Cổng thông tin Hàng hải
* Cổng thông tin Nhật