recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Nội suy** là phương pháp ước tính giá trị của các điểm dữ liệu chưa biết trong phạm vi của một tập hợp rời rạc chứa một số điểm dữ liệu đã biết.

Trong khoa học kỹ thuật, người ta thường có một số điểm dữ liệu đã biết giá trị bằng cách lấy mẫu thực nghiệm. Những điểm này là giá trị đại diện của một hàm số của một biến số độc lập có một lượng giới hạn các giá trị. Thường chúng ta phải nội suy (hoặc ước tính) giá trị của hàm số này cho một giá trị trung gian của một biến độc lập. Điều này có thể thực hiện bằng phương pháp đường cong phù hợp hoặc phân tích hồi quy.

Ví dụ
-----

Ví dụ, chúng ta có một số giá trị của hàm số chưa biết *f* như sau.

Đồ thị biểu hiện các điểm đã biết trong ví dụ.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  | *x* |  | *f*(*x*) |
|  | 0 |  | 0 |
|  | 1 |  | 0 |. | 8415 |
|  | 2 |  | 0 |. | 9093 |
|  | 3 |  | 0 |. | 1411 |
|  | 4 |  | −0 |. | 7568 |
|  | 5 |  | −0 |. | 9589 |
|  | 6 |  | −0 |. | 2794 |

Nội suy là phương pháp để ước tính hàm *f* tại các điểm trung gian, chẳng hạn như điểm *x* = 2.5.

Có rất nhiều phương pháp nội suy khác nhau. Một số những lưu ý khi lựa chọn phương pháp phù hợp là: Độ chính xác , chi phí, số điểm dữ liệu cần thiết

Phân loại
---------

* Nội suy tuyến tính (Linear).
* Nội suy tam tuyến (Trilinear)
* Nội suy đa thức (Polynomial)
* Nội suy kriging
* Nội suy trọng số gần nhất (Nearest neighbour weighted)
* Nội suy số kế cận tự nhiên (Natural Neighbour)
* Nội suy chốt trục (Spline)
* Nội suy khoảng cách nghịch đảo có trọng số (Inverse Distance Weighted)

Ứng dụng
--------

Nội suy là một công cụ toán học cơ bản được ứng dụng rộng rãi trong nhiều ngành thực nghiệm như công nghệ thông tin, kinh tế, tài chính, dầu khí, xây dựng, y học, truyền hình, điện ảnh và những ngành cần xử lý dữ liệu số khác...

Xem thêm
--------

* Ngoại suy
* Địa thống kê
* Kriging

Tham khảo
---------

1. ↑  Sheppard, William Fleetwood (1911). "Interpolation". Trong Chisholm, Hugh (biên tập). *Encyclopædia Britannica*. **14** (ấn bản 11). Cambridge University Press. tr. 706–710.
2. ↑  Steffensen, J. F. (2006). *Interpolation*. Mineola, N.Y. ISBN 978-0-486-15483-1. OCLC 867770894.

Liên kết ngoài
--------------

* Compactly Supported Cubic B-Spline interpolation in Boost.Math[*liên kết hỏng*]
* Barycentric rational interpolation in Boost.Math
* Interpolation via the Chebyshev transform in Boost.Math
**Ngộ độc đậu liên lý (lathyrism)** là một bệnh thần kinh của con người, gây ra bởi việc ăn một số cây họ đậu thuộc chi *Lathyrus*. Bệnh nàynày chủ yếu liên quan đến *Lathyrus sativus* (còn được gọi là *đậu cỏ*, *đậu xanh*, *kesari dal* hoặc *almorta*) và ở mức độ thấp hơn với *Lathyrus cicera*, *Lathyrus ochrus* và *Lathyrus clymenum*  có chứa độc tố ODAP.

Bệnh này phát sinh từ việc ăn phải *odoratus Lathyrus* hạt *(đậu ngọt)* thường được gọi là **odoratism** hoặc osteolathyrism, bị gây ra bởi một loại độc tố khác nhau (beta-aminopropionitrile) có ảnh hưởng đến việc liên kết của collagen, một protein của mô liên kết.

Dấu hiệu và triệu chứng
-----------------------

Việc tiêu thụ một lượng lớn hạt *Lathyrus* chứa nồng độ cao của chất độc thần kinh tương tự glutamate β-oxalyl-L-α,-diaminopropionic acid (ODAP, còn được gọi là- *N* -oxalyl-amino-L-alanine, hoặc BOAA) làm tê liệt, đặc trưng bởi sự thiếu sức mạnh trong hoặc không có khả năng di chuyển các chi dưới, và có thể liên quan đến các đường dẫn kim tự tháp tạo ra các dấu hiệu tổn thương tế bào thần kinh vận động trên. Độc tố cũng có thể gây phình động mạch chủ. Một triệu chứng độc đáo của lathyrism là teo cơ mông. ODAP là một chất độc ảnh hưởng tới ty thể, dẫn đến chết tế bào dư thừa, đặc biệt là trong các tế bào thần kinh vận động. Trẻ em cũng có thể bị biến dạng xương và giảm phát triển não.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Medical problems caused by plants: Lathyrism" Lưu trữ 2012-02-04 tại Wayback Machine at *Prince Leopold Institute of Tropical Medicine* online database
2. ↑  William Howlett (2012). *Neurology in Africa*. tr. 248–249.Quản lý CS1: sử dụng tham số tác giả (liên kết)
3. 1 2  "Lathyrism". Egton Medical Information Systems Limited.
4. ↑  Lathyrism
**Astrid Maud Ingeborg Ferner, Vương nữ Na Uy** (tiếng Na Uy: *Astrid Maud Ingeborg Ferner, prinsesse av Norge*; sinh ngày 12 tháng 2 năm 1932) là con gái thứ hai của vua Olav V của Na Uy và công chúa Märtha của Thụy Điển. Bà là chị gái của vua Vua Harald V và là em gái của Công chúa Ragnhild.

Bà là cháu gái của Vua Edward VII, cho nên bà cũng có mặt trong dòng kế vị ngai vàng của Vương quốc Anh. Bà là chị em họ dòng thứ hai với Nữ vương Elizabeth II và đồng thời là chị em họ dòng đầu với Vua Baudouin của Bỉ và đương kim quốc vương Bỉ là Vua Albert II.

Tiểu sử
-------

Vương nữ Astrid lớn lên trên khu đất hoàng gia ở Skaugum, Asker và được đào tạo trong các ngôi trường tư. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, cô và gia đình cô chạy trốn khỏi Đức quốc xã và đã trải qua cuộc chiến với mẹ, em trai và em gái sống lưu vong ở Washington, DC.

Sau chiến tranh, vương nữ học kinh tế và lịch sử chính trị tại trường đại học Oxford.

Công chúa kết hôn với Johan Martin Ferner vào ngày 12 tháng 1 năm 1961, do đó bà còn được biết đến với danh xưng **Vương nữ Astrid, phu nhân Ferner** (*prinsesse Astrid, fru Ferner*). Mặc dù việc kết hôn của vương nữ Astrid từng làm dấy lên nhiều tranh cãi vào đầu thập niên 1960 vì Ferner đã từng ly hôn, nhưng hôn nhân của hai người vẫn tốt đẹp đến khi phò mã qua đời vào ngày 24 tháng 1 năm 2015.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Her Highness Princess Astrid". kongehuset.no. Truy cập tháng 2 năm 2013. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: `|access-date=` (trợ giúp)
2. ↑  *Aftenposten*, 13. januar 1961, side 1
3. ↑  Kongehuset.no: Prinsesse Astrid, fru Ferner – Biografi

Liên kết
--------

* Website of the Royal House of Norway: Princess Astrid

  


|  |
| --- |
| Astrid của Na Uy **House of Schleswig-Holstein-Sonderburg-Glücksburg**Nhánh thứ của **House of Oldenburg****Sinh:** 12 February, 1932  |
| Kế vị
 |
|
| Tiền nhiệm:**Victoria Ribeiro** | **Line of succession to the British throne** | Kế nhiệm:**Alexander Ferner** |
| Danh hiệu
 |
|
| Tiền nhiệm:**Thụy Sĩ Alfred Schläppi &  Heinrich Schläppi** | **President of Organizing Committee for Winter Olympic Games (with Haakon VII of Norway, Olaf Helset & House of Glücksburg)**1952 | Kế nhiệm:**Ý Enrico Colli** |
**Dikeledi Pansy Tlakula** thường được biết đến với cái tên **Pansy Tlakula** là Chủ tịch của Cơ quan quản lý thông tin Lưu trữ 2019-07-07 tại Wayback Machine của Nam Phi. Cô sinh ra ở Mafikeng và kết hôn tại thị trấn Waterval, Elim ở Limpopo. Gia đình chồng Tlakula, Tlakote, là một tầng lớp thống trị đầy quyền lực tại Elim. Họ sở hữu Elim Mall và các vùng đất xung quanh tại Elim CBD. Hakamela Tlakula, ông nội của Advocate Tlakula, là bộ não đằng sau việc thành lập Bệnh viện Elim và là một nhân vật hàng đầu của Giáo hội Truyền giáo Thụy Sĩ tại Elim.

Đời sống
--------

Pansy Tlakula sinh ngày 18 tháng 12 năm 1957. Cô học luật tại Đại học Witwatersrand trước khi hoàn thành chương trình thạc sĩ tại Harvard. Tlakula có một bằng Thạc sĩ về luật pháp và đã từng giữ các vị trí có ảnh hưởng khác nhau.

Ủy ban châu Phi về quyền con người và nhân dân
----------------------------------------------

Pansy Tlakula đã được bổ nhiệm vào năm 2005 với tư cách là thành viên của Ủy ban Nhân quyền và Nhân dân Châu Phi (ACmHPR). Pansy Tlakula phục vụ ACmHPR trong 12 năm, cho đến tháng 11 năm 2017. Bà giữ các nhiệm vụ của Báo cáo viên đặc biệt về Tự do bày tỏ và tiếp cận thông tin, Chủ tịch Nhóm công tác không có vấn đề cụ thể nào (Chairperson of the Working Group no Specific Issues) liên quan đến công việc của Ủy ban châu Phi, và từ năm 2015 đến 2017, Pansy Tlakula giữ chức Chủ tịch của tổ chức ACmHPR.

Tham khảo
---------

1. ↑  Pansy Tlakula Lưu trữ 2019-07-22 tại Wayback Machine, Who's Who SA, retrieved 17 September 2014
2. ↑  Pansy Tlakula, SAHistory, retrieved 17 September 2014
Theo Sách Mặc Môn, **Ra Mê Um Tôm** (Tiếng Anh: Rameumptom /ˌræmiˈʌmptəm/ )  là một tòa tháp hoặc đài cao mà từ đó dân Giô Ram đã dâng cao hai tay cầu nguyện thuộc lòng. Một số nhân vật trong Sách Mặc Môn (bao gồm cả An Ma Con và những người bạn đồng hành của ông) xem việc thực hành cầu nguyện từ Ra Mê Um Tôm là tội lỗi, phần lớn là do lời cầu nguyện khẳng định niềm tin của dân Giô Ram rằng sẽ không có Đấng Ky Tô, và rằng dân Giô Ram đã được chọn để được cứu trong khi tất cả những người xung quanh họ đều "được chọn để bị ném xuống ngục giới." 

Buổi cầu nguyện hàng tuần trên đài Ra Mê Um Tôm là nghi lễ tôn giáo duy nhất của dân Giô Ram, trong khi những ngày còn lại trong tuần, họ không bao giờ nhắc đến Thượng Đế và theo đuổi một lối sống xa hoa và ích kỷ.

Trong văn hóa Thánh Hữu Ngày Sau, thuật ngữ "Ra Mê Um Tôm" có nghĩa ẩn dụ, biểu thị sự tự cao hoặc kiêu ngạo .

Tham khảo
---------

1. ↑  churchofjesuschrist.org: "Book of Mormon Pronunciation Guide" (retrieved 2012-02-25), IPA-ified from «răm-ē-ump´tum»
2. ↑  Nelson, Robert, Jr. (Winter 1989). "What's a Rameumptom Daddy?". *Dialogue: A Journal of Mormon Thought*. **11** (4): 8–9. Truy cập ngày 2 tháng 6 năm 2015.
3. ↑  Uchtdorf, Dieter F. (tháng 11 năm 2010), "Pride and the Priesthood", *Ensign*
Chân dung nhà toán học George Boole
Trong khoa học máy tính, **kiểu dữ liệu Boolean** (tiếng Anh: *Boolean data type*) là một kiểu dữ liệu có một trong hai giá trị cụ thể (thường được kí hiệu là *đúng* (*true*) và *sai* (*false*)), nhằm đại diện cho hai giá trị thật (truth value) của logic và đại số Boolean. Nó được đặt theo tên của George Boole, là người đầu tiên định nghĩa một hệ thống logic đại số vào giữa thế kỷ 19. Kiểu dữ liệu Boolean chủ yếu được gắn với các câu lệnh điều kiện, cho phép các hành động khác nhau bằng cách thay đổi luồng điều khiển tùy thuộc vào *điều kiện* Boolean do lập trình viên chỉ định là đúng hay sai. Nó là trường hợp đặc biệt của *kiểu dữ liệu logic* tổng quát hơn (xem logic xác suất)—logic không nhất thiết phải luôn là Boolean.

Tổng quát
---------

Trong các ngôn ngữ lập trình hỗ trợ sẵn kiểu dữ liệu Boolean, như Pascal và Java, toán tử so sánh (comparison operator) như `>` và `≠` thường được định nghĩa để trả về giá trị Boolean. Các câu lệnh điều kiện và lặp có thể được định nghĩa để kiểu tra các biểu thức có giá trị kiểu Boolean.

Các ngôn ngữ không có kiểu dữ liệu Boolean love, như C90 và Lisp, vẫn có thể biểu diễn các giá trị thật bằng các kiểu dữ liệu khác. Common Lisp dùng một danh sách trống cho *sai* (false), và các giá trị khác cho *đúng* (true). Ngôn ngữ lập trình C thì dùng một kiểu số nguyên, trong đó các biểu thức quan hệ như `i > j` và biểu thức logic được kết nối bởi `&&` và `||` được định nghĩa có giá trị 1 nếu đúng và 0 nếu sai, trong khi các phần kiểu tra của `if`, `while`, `for`, etc. xem các giá trị khác 0 là đúng. Thật vậy, một biến Boolean có thể được coi (và hiện thực) như là một giá trị số với một (bit) chữ số nhị phân mà chỉ có thể lưu được hai giá trị. Cách hiện thực của Boolean trong máy tính có thể được biểu diễn như là mộttừ (*word*) đầy đủ, thay vì một bit; điều này thường là do các máy tính truyền tải các khối thông tin.

Tham khảo
---------

1. ↑  Kernighan, Brian W; Ritchie, Dennis M (1978). *The C Programming Language* (ấn bản 1). Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall. tr. 41. ISBN 0-13-110163-3.
2. ↑  Plauger, PJ; Brodie, Jim (1992) [1989]. *ANSI and ISO Standard C Programmer's reference*. Microsoft Press. tr. 86–93. ISBN 1-55615-359-7.
**Nhật Quảng trị hắc lào** là chuỗi cà phê nhượng quyền tại Việt Nam, do ông Lê Minh Cường thành lập từ năm 2011. Hiện có hơn 1900 cửa hàng tại 52 tỉnh thành cả nước. Theo Tạp chí điện tử Kinh Doanh, đây được xem là "chuỗi nhượng quyền cà phê lớn nhất Việt Nam hiện nay".

Lịch sử
-------

Năm 1996, ông Lê Minh Cường bắt đầu vào thị trường cà phê vào năm 1996, với ngành nghề chủ yếu là đứng rang xay cà phê.

Năm 2011, thành lập Công ty TNHH Cà phê Lê Phan, bắt đầu nhượng quyền thương hiệu với cửa hàng đầu tiên tại quận Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh. 

Năm 2013, có hơn 200 cửa hàng nhượng quyền. 

Năm 2017, thành lập Công ty Cổ phần Cà phê Milano Việt Nam, cán mốc hơn 1.000 cửa hàng.

Năm 2020, mở thêm 179 điểm bán mới, triển khai thêm 20 thức uống mới.

Ngày 30 tháng 12 năm 2020, công ty khánh thành nhà máy sản xuất Milano.

Tháng 9 năm 2021, công ty có hơn 1900 cửa hàng trên 52 tỉnh thành Việt Nam, ước tính mỗi năm phục vụ hơn 50 triệu ly cà phê trên toàn quốc.

Sản phẩm chính
--------------

* Cà phê bột: Truyền thống, Phong cách, Sành điệu, Moka.
* Cà phê hạt nguyên chất: Arabica, Robusta, Culi, Espresso, Rang mộc.
* Cà phê tươi: Cà phê nhân xanh
* Cà phê phin giấy: Cà phê phin giấy Arabica, Robusta.
* Thức uống: Cà phê đá, cà phê sữa, bạc sỉu, cà phê sữa phô mai, đá xay, trà sữa, trà trái cây, trà đào.

Nhà máy sản xuất
----------------

Nhà máy sản xuất Milano (Công ty TNHH Sản xuất Milano), thành lập năm 2019, tại Khu công nghiệp Tây Bắc Củ Chi, Tân An Hội, Củ Chi.

Năng suất nhà máy có thể đạt khoảng 2.000 tấn/năm, sản phẩm chính là: Cà phê hạt, Cà phê bột, Cà phê phin giấy, Cà phê nhân chất lượng cao, Cà phê nhân chế biến ướt và Cà phê nhân Natural.

Nhà máy đạt được các chứng nhận: Tiêu chuẩn FSSC 22000 version 5.1, HACCP CODEX version 2020, có giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm.

Nhật Quảng Trị hắc lào
----------------------

Công ty là chuỗi cà phê nhượng quyền được thành lập từ năm 2011. Hệ thống hơn 1900 cửa hàng tại 52 tỉnh thành. Các mô hình nhượng quyền chính: Mô hình tiêu chuẩn Milano G1, Mô hình Container, Mô hình Kiosk.

Văn phòng
---------

* Thành phố Hồ Chí Minh: 590/2 Phan Văn Trị, Phường 7, Gò Vấp
* Thành phố Đà Nẵng: 356 Hoàng Diệu, Hải Châu, Đà Nẵng

Tham khảo
---------

1. ↑  "Cà phê bình dân Milano".
2. ↑  Nhật Minh (21 tháng 7 năm 2020). "Cuộc đua chuỗi cà phê". *Tạp chí điện tử Kinh Doanh*. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2021.
3. ↑  PV (Trí thức trẻ). "Bí quyết của ông chủ Milano Coffee, từ cái tên ít người biết trở thành chuỗi cà phê có độ phủ lớn nhất cả nước". *CafeF*.
4. ↑  "Milano Coffee cán mốc 1900 cửa hàng".
5. ↑  "Milano Coffee năm 2020".

Liên kết ngoài
--------------

* Trang chủ của Milano Coffee
**École spéciale militaire de Saint-Cyr** thường được gọi đơn giản là **Saint-Cyr**, là một học viện lục quân danh giá của Pháp. Trường được thành lập vào ngày 1 tháng 5 năm 1802 bởi Napoléon. Nó được coi là trường quân sự hàng đầu của Pháp. Học viện quân sự đào tạo sĩ quan cho quân đội Pháp. Nó nằm trong trại Coëtquidan ở xã Guer ở Brittany. Tên của trường bắt nguồn từ xã Saint-Cyr-l'École, phía tây Paris, nơi trường chuyển đến vào năm 1808 từ Fontainebleau. Sau đó trường được dời đến thị trấn Coëtquidan từ năm 1944.

Các học viên sĩ quan tại trường thường đủ 21 tuổi vào thời điểm nhập học và phải hoàn thành chương trình giáo dục tại một cơ sở giáo dục đại học. Chương trình giáo dục kéo dài ba năm và khi tốt nghiệp sinh viên sẽ trở thành sĩ quan trong quân đội.

Hằng năm có từ 1 đến 2 sĩ quan học viện được Bộ Quốc phòng Việt Nam cử qua đào tạo. Để được nhận vào trường, các sĩ quan học viên Việt Nam phải trải qua một kỳ thi do Bộ Quốc phòng Pháp tổ chức, sau đó đưa đi đào tạo tiếng Pháp tại đoàn 871- Tổng cục Chính trị, khóa học tiếng Pháp do nhân viên Đại sứ quán Pháp đến dạy. 

Tính đến năm 2023, đã có 24 sĩ quan quân đội Việt Nam tốt nghiệp tại Học viện quân sự Saint Cyr. Chương trình đào tạo học viên Việt Nam kéo dài 4 năm, 3 năm đầu học tại trường, trong đó có 1 năm huấn luyện tác chiến và 1 năm cuối huấn luyện chuyên môn tại các trường chuyên ngành (Như thiết giáp, đặc công, pháo hình hoặc công binh). Trong thời gian này, học viên sẽ được đào tạo về nhảy dù, leo núi, huấn luyện trong rừng nhiệt đới tại khu vực Nam Mỹ, thuộc Pháp. Sau khi tốt nghiệp, học viên sẽ nhận được 2 bằng là chỉ huy phân đội và thạc sĩ khoa học. Một số sau khi tốt nghiệp đã được phân về các đơn vị tuyến đầu của Bộ Quốc phòng như Bộ Tư lệnh 86, Viettel, Tổng cục Tình báo, Cục đối ngoại,...

Cựu sinh viên
-------------

* Charles de Gaulle, chính khách nổi tiếng của Pháp
* Philippe Leclerc de Hauteclocque, một tướng lĩnh Pháp trong Thế chiến thứ hai
* Nguyễn Văn Thiệu, một sĩ quan, chính khách người Việt Nam, người từng giữ chức Tổng thống Việt Nam Cộng hòa
* Đỗ Hữu Vị, một phi công người Việt phục vụ trong Quân đội Pháp

Tham khảo
---------

1. ↑  «A Brief History of the École Spéciale Militaire de Saint-Cyr» Lưu trữ 2013-12-25 tại Wayback Machine, Norwich University.
2. ↑  «Saint-Cyr», Encyclopædia Britannica.
3. ↑  «Profile of the French Cadet at École Spéciale Militaire de Saint-Cyr» Lưu trữ 2012-11-12 tại Wayback Machine, Norwich University.

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***École spéciale militaire de Saint-Cyr***. |

* Trang chủ École spéciale militaire de Saint-Cyr Lưu trữ 2016-05-16 tại Portuguese Web Archive (tiếng Pháp)
**Nguyễn Đăng Hành** (? - 1862), là quan nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
-------

Sử nhà Nguyễn là *Đại Nam chính biên liệt truyện* (quyển 13) không ghi nơi sinh của Nguyễn Đăng Hành, chỉ cho biết ông là cháu nội của Nguyễn Đăng Tuân (1772–1844, từng là thầy dạy vua Thiệu Trị), và là con của Nguyễn Đăng Giai (? – 1854, từng là Tổng đốc Hà Ninh).

Vốn là người *"ôn hòa văn nhã, thích đọc sách"* , năm Tự Đức thứ nhất (Mậu Thân, 1848), Nguyễn Đăng Hành thi đỗ Tiến sĩ. Buổi đầu, ông được bổ làm Biên tu ở Viện Tập hiền; sau thăng lên Thị độc, lãnh chức Án sát sứ tỉnh Quảng Ngãi.

Năm Tân Dậu (1861), thăng ông làm Hồng lô tự khanh, lãnh chức Bố chính sứ tỉnh Khánh Hòa. Đến năm sau (Nhâm Tuất, 1862), thì ông nhận lệnh đi theo quân thứ ở Nam Đạo. Lúc bấy giờ, ở nơi ấy *"nhiều bọn giặc phỉ ở Bắc Ninh nhiễu động, thông (đồng) với giặc biển ở Quảng Yên"* , nên lại có chỉ cho Nguyễn Đăng Hành sung làm Bắc thứ Thường biện quân vụ...để đốc suất quân đi đánh dẹp.

Cũng theo quyển sử trên, thì sau đó ông *"đánh được luôn 13 trận. Một hôm ở địa phương Đông Hồ, thuộc phủ Thuận Thành (Bắc Ninh), gặp giặc tiến đánh, vì không có quân viện trợ, bị giặc giết chết"*.

Thương tiếc, vua Tự Đức cho truy tặng ông hàm Bố chính sứ, lại hậu cấp cho người nhà, về sau lại được thờ trong đền Trung Nghĩa ở Huế. Ngoài ra, tiểu sử của ông còn được chép trong *Đại Nam chính biên liệt truyện* (quyển 13), cùng với ông nội (Nguyễn Đăng Tuân) và cha (Nguyễn Đăng Giai).

Thông tin liên quan
-------------------

Sách *Đại Nam chính biên liệt truyện* (quyển 13) không ghi rõ Nguyễn Đăng Hành bị phe nhóm nào giết chết. Tra trong *Quốc triều sử toát yếu* thì thấy có đoạn chép như sau: 

*"Nhâm Tuất (1862)...tháng 3 (âm lịch), có tên chánh tổng là Nguyễn Thạnh ở Bắc Ninh, tự xưng Nguyên soái, tôn tên giặc trốn là Huân làm Minh chúa. Lại thông với đảng giặc biển ở Quảng Yên (chỉ quân nổi dậy của Tạ Văn Phụng), tụ hội đến vài ngàn người, xâm phạm các phủ, huyện Lạng Giang, Yên Dũng, rồi tới vây thành tỉnh...*
Có lẽ, trong khoảng thời gian đó, Nguyễn Đăng Hành đã bị lực lượng của Nguyễn Thạnh giết chết.

Sách tham khảo
--------------

* Quốc sử quán triều Nguyễn, *Đại Nam chính biên liệt truyện* (quyển 13). Bản dịch tiếng Việt do Nhà xuất bản Văn học ấn hành 2004.
* Quốc sử quán triều Nguyễn, *Quốc triều sử toát yếu*. Bản dịch tiếng Việt do Nhà xuất bản Văn học ấn hành 2002.

Chú thích
---------

1. 1 2 3  Chữ trong *Đại Nam chính biên liệt truyện*, tr. 283-284.
2. ↑  Trích trong *Quốc triều sử toát yếu* (tr. 398). Chữ ở trong ngoặc là của người soạn. Thông tin thêm: Về sau, cả ba đạo quân triều hội nhau tiến đánh, dẹp yên được. Người có công lớn là Phó Lãnh binh Hưng Yên **Võ Tảo**.
**Sĩ Cát Xạ** (chữ Hán: 士吉射; ?—?), còn được gọi là **Phạm Cát Xạ** (范吉射), là một nhân vật quân sự và chính trị của nước Tấn thời Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc. Nguyên là họ là **Kỳ** (祁), tộc **Sĩ** (士), lấy tên thái ấp **Phạm** (范) làm họ, tên là **Cát Xạ** (吉射), thụy hiệu là **Chiêu** (昭), nên còn được gọi là **Phạm Chiêu tử** (范昭子), là con trai của Phạm Hiến tử Sĩ Ưởng, vị tông chủ thứ tư của Phạm thị. Năm 501 trước Công nguyên, Sĩ Ưởng chết, Sĩ Cát Xạ kế vị tông chủ tộc Phạm, cũng như chức vụ Hạ quân tá của cha trong quân đội nước Tấn.

Hành trạng
----------

Năm Chu Kính vương thứ 23 (497 TrCN), Sĩ Cát Xạ cùng với Trung Hành Dần (tức Trung Hành Văn tử), không phục Triệu Ưởng (Triệu Giản tử), giết chết đại phu Hàm Đan Triệu Ngọ, công kích Triệu thị. Triệu Ưởng liên kết với Ngụy Xỉ (Ngụy Tương tử), Trí Lịch (Trí Văn tử), Hàn Bất Tín (Hàn Giản tử), phản kích lại Phạm thị, Trung Hành thị. Sĩ Cát Xạ cùng với Trung Hành Dần thất bại, chạy trốn đến Triều Ca. Sĩ Cát Xạ cùng Trung Hành Dần liên kết với Tề Cảnh công, Tống Cảnh công, Vệ Linh công, thậm chí cả Chu Kính vương, tương trợ. Năm sau, Triệu Ưởng suất lĩnh quân đội tấn công Triều Ca trogn 6 năm ròng.

Năm Chu Kính vương thứ 30 (490 TrCN), Triệu Ưởng cuối cùng đã giành chiến thắng. Sĩ Cát Xạ và Trung Hành Dẩn đào tầu đến nước Tề, Phạm thị mất địa vị trong Lục khanh. Tương truyền, mẹ của Sĩ Cát Xạ từng than rằng: "*Phạm thị diệt vong, ắt trong tay con trai ta*".

Chú thích
---------

Tham khảo
---------

* Tả truyện "

| * x
* t
* s
Khanh đại phu nước Tấn |
| --- |
| Lục khanh | 

|  |  |
| --- | --- |
| Họ Ngụy | Vũ tử  •  Điệu tử  •  Trang tử  •  Hiến tử  •  Giản tử  •  Tương tử  •  Hoàn tử |
| Họ Phạm | Vũ tử  •  Văn tử  •  Tuyên tử  •  Hiến tử  •  Chiêu tử |
| Họ Triệu | Thành tử  •  Tuyên tử  •  Triệu Quát  •  Trang tử (?)  •  Văn tử  •  Cảnh thúc  •  Giản tử  •  Tương tử  •  Hoàn tử  •  Hiến tử |
| Họ Trí | Trang tử  •  Vũ tử  •  Điệu tử  •  Văn tử  •  Tuyên tử  •  Bá |
| Họ Hàn | Hiến tử  •  Tuyên tử  •  Tu  •  Giản tử  •  Trang tử  •  Khang tử  •  Vũ tử |
| Họ Trung Hàng | Hoàn tử  •  Tuyên tử  •  Hiến tử  •  Mục tử  •  Văn tử |

 |
| Khanh tộc khác | 

|  |  |
| --- | --- |
| Họ Loan | Trinh tử  •  Loan Thuẫn  •  Vũ tử  •  Hoàn tử  •  Hoài tử |
| Họ Khước | Khước Nhuế  •  Thành tử  •  Hiến tử  •  Khước Kỳ  •  Khước Thù  •  Khước Chí |
| Họ Hồ | Hồ Đột  •  Hồ Yển  •  Hồ Xạ Cô |
| Họ Tiên | Tiên Chẩn  •  Tiên Thư Cư  •  Tiên Khắc  •  Tiên Hộc |

 |
| Chính khanh nước Tấn  •  Tông chủ họ Triệu  •  Tông chủ họ Ngụy  •  Tông chủ họ Hàn •  Tông chủ họ Điền  •  Tam Hoàn |


| * x
* t
* s
Các đời Chính khanh nước Tấn |
| --- |
| 
* Khước Cốc
* Tiên Chẩn
* Tiên Thư Cư
* Hồ Xạ Cô
* Triệu Thuẫn
* Khước Khuyết
* Tuân Lâm Phủ
* Sĩ Hội
* Khước Khắc
* Loan Thư
* Hàn Quyết
* Tuân Oanh
* Tuân Yển
* Sĩ Mang
* Triệu Vũ
* Hàn Khởi
* Ngụy Thư
* Sĩ Ưởng
* Tuân Lịch
* Triệu Ưởng
* Tuân Dao
* Triệu Vô Tuất
* Ngụy Tư

 |
| 
* Lục khanh
* Tam Hoàn
* Tông chủ họ Hàn
* Tông chủ họ Ngụy
* Tông chủ họ Triệu
* Tông chủ họ Điền

 |
**Hàn Quỹ** (chữ Hán: 韩轨, ? - ?), tự Bách Niên, người huyện Địch Na, quận Thái An [1], tướng lãnh nhà Đông Ngụy, nhà Bắc Tề.

Cuộc đời và sự nghiệp
---------------------

Quỹ từ nhỏ có chí lớn, tính thâm trầm, mừng giận không lộ ra mặt.

Cao Hoan trấn thủ Tấn Châu, cất nhắc Quỹ làm Trấn thành đô đốc. Khi Hoan khởi binh ở Tín Đô chống lại quyền thần Nhĩ Chu Triệu, Quỹ lập tức tán thành. Quỹ theo đại quân đánh bại liên quân họ Nhĩ Chu ở trận Quảng A, sau đó là trận Hàn Lăng, được phong Bình Xương huyện hầu. Tiếp tục đốc lãnh Trung quân, tham gia đánh bại Nhĩ Chu Triệu ở Xích Hồng lĩnh.

Quỹ được thăng làm Thái Châu thứ sử, rất được lòng người ở vùng biên cương. Cao Hoan tuần hành qua Thái Châu, muốn đưa Quỹ về triều. Cao Hoan vốn muốn tặng 2 xúc lụa cho mỗi hộ trong 4 thành của Thái Châu, bọn Điền Chiêu 7000 hộ từ chối, chỉ xin giữ lại Quỹ. Cao Hoan cảm thán, bèn cho Quỹ ở lại.

Quỹ liên tục có quân công, được tiến phong An Đức quận công. Được thăng Doanh Châu thứ sử; tại đây Quỹ nhận hối lộ, bị ngự sử đàn hặc, nên bị cắt quan tước. Không lâu sau, được phục tước An Đức quận công; trải qua các chức vụ Trung thư lệnh, Tư đồ.

Nhà Bắc Tề được lập, Quỹ được phong An Đức quận vương. Em gái Quỹ được Cao Hoan nạp làm thiếp, sanh Thượng Đảng vương Cao Hoán, lại thêm Quỹ có huân công, nên được đặt ngang hàng tam công [2]. Quỹ thường tỏ ra khiêm tốn cung kính, không cậy phú quý mà kiêu căng.

Về sau Quỹ được bái làm Đại tư mã, theo Văn Tuyên đế chinh thảo Nhu Nhiên, bệnh mất ở trong quân. Được tặng Giả Hoàng việt, Thái tể, Thái sư, thụy là Túc Vũ. Năm Hoàng Kiến đầu tiên (560), được đưa vào thờ trong miếu của Văn Tương đế.

Tham khảo
---------

* Bắc Tề thư **quyển 15, Liệt truyện 7 - Hàn Quỹ truyện**
* Bắc sử **quyển 54, Liệt truyện 42 - Hàn Quỹ truyện**

Chú thích
---------

1. ↑  Nay là Thái An, Sơn Đông
2. ↑  Nguyên văn: **Đăng đài huyễn** (chữ Hán: 登台铉). **Đài**: đời Hán, Thượng thư, Ngự sử, Yết giả được gọi là tam đài, về sau Đài thường dùng để chỉ tam công. **Huyễn** nghĩa là tai vạc (chữ Hán: 鼎耳, Hán Việt: đỉnh nhĩ), cũng được dùng để chỉ cái vạc; mà vạc có 3 chân, thường dùng để chỉ tam công. Ở đây **đài huyễn** được dùng để chỉ tam công, **đăng đài** hay **đăng đài huyễn** được dùng chỉ việc được thăng tiến vào hàng ngũ tam công, hoặc trở thành quan lại cao cấp.
**Kepler-78b** (trước đây thường được gọi là hành tinh **KIC 8435766 b**) là một hành tinh ngoài hệ Mặt Trời, nằm quanh ngôi sao Kepler-78. Vào thời điểm phát hiện ra nó, hành tinh này được biết đến nhiều nhất vì có sự tương tự giống như Trái Đất về mặt khối lượng, bán kính và mật độ trung bình.

Lịch sử
-------

Hành tinh này được phát hiện vào năm 2013 bằng cách phân tích những dữ liệu thu về từ kính viễn vọng không gian Kepler. Hành tinh này được nhìn thấy không chỉ khi đang trong giai đoạn quá cảnh là một ngôi sao, mà còn được phát hiện ra nó tỏa ra ánh sáng do ánh sáng phản xạ từ ngôi sao mẹ trong các giai đoạn quỹ đạo. Nó không phải là mục tiêu quan sát chính của vệ tinh Kepler kể từ khi phân tích dữ liệu lúc đầu của vệ tinh trong thời gian ngắn.

Môi trường
----------

Kepler-78b bay quanh sao mẹ với một quỹ đạo 8.5 giờ. Nó phản xạ khoảng 20% đến 60% ánh sáng sao mà nó nhận được. Do quỹ đạo quay quanh ngôi sao cực kì ngắn, nhỏ hơn 40 so với hấp dẫn bề mặt quay xung quanh Mặt Trời, do vậy bề mặt của hành tinh này ước tính có nhiệt độ từ 2.300 K (2.030 °C; 3.680 °F) đến 3.100 K (2.830 °C; 5.120 °F). Nhiệt độ này đủ cao để có thể xóa bỏ bầu khí quyển của bất kì hành tinh ổn định nào, nhưng phần lỏng và rắn của hành tinh khá ổn định. Theo Francesco Pepe, một trong những nhà thiên văn học tham gia vào việc phát hiện Kepler-78b, hành tinh này có thể có kích cỡ ngang với Trái Đất nhưng "nó có thể được hình dung như một hành tinh nham thạch chứ không phải là một hành tinh giống như Trái Đất." 
Gia tốc trọng trường trên bề mặt hành tinh này được ước tính vào khoảng ~11 m/s2, lớn hơn một chút so với Trái Đất.

Tham khảo
---------

1. ↑  "APOD: 2013 November 5".
**Lộc Môn Tự Giác** (zh. 鹿門自覺, ja. *Rokumon Jikaku*, ?-1117) là Thiền sư Trung Quốc đời Tống, thuộc đời thứ 9 tông Tào Động, là pháp tử của Thiền sư Phù Dung Đạo Khải. Ngoài ra, cũng có thuyết khác cho rằng sư là đệ tử nối pháp của Thiên Đồng Như Tịnh - pháp tôn đời thứ 4 của Phù Dung Đạo Khải. Đệ tử nối pháp của sư có Thiền sư Phổ Chiếu Nhất Biện.

Cơ duyên và hành trạng
----------------------

Sư họ Vương, quê ở vùng Thanh Châu, tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc.

Trong khoảng niên hiệu Chiêu Thánh (1094-1098) nhà Tống, sư đến yết kiết và xuất gia với Thiền sư Phù Dung Đạo Khải. Một hôm, Phù Dung thăng tòa thuyết pháp và làm bài kệ nhắc lại cơ duyên ngộ đạo của Thiền sư Linh Vân Chí Cần:

Ô mai một quả hiện nguyên hình
Chú nhện giăng tơ bắt thanh đình
Thanh đình mắc bẫy rơi đôi cánh
Nực cười ô mai cứng như đinh.
Sư nghe xong bất giác khai ngộ, mỉm cười và nói:

"Nếu sớm biết ngay đèn là lửa,
Chắc rằng cơm chín đã từ lâu."
Ngay đó, sư được Phù Dung ấn khả.

Đến năm thứ 4 niên hiệu Sùng Ninh (1105), sư trú trì Phổ Nghiêm Tự ở núi Đại Thừa, Dụ Châu (Phủ Nam Dương, tỉnh Hà Nam).

Tiếp theo, sư dời đến trụ trì tại Thập Phương Tịnh Nhân Thiền Viện. Vào năm thứ 5 niên hiệu Chính Hòa (1115), sư hoằng hóa ở núi Lộc Môn và cư trú tại đây cho đến ngày viên tịch.

Một hôm, sư thăng tòa dạy chúng:

"Tất cả đại địa là một quyển kinh của người học, hết thảy càn khôn là một con mắt của học nhân, dùng con mắt này đọc kinh ấy, thì nghìn vạn ức kiếp không gián đoạn. Vậy, mọi người hãy xem đã đọc được gì chưa? Nếu ai xem đọc được, lão tăng mời ăn bánh vẽ".
Năm 1117, sư thị tịch. Vua ban hiệu là **Định Tuệ Thiền Sư** (zh. 定慧禪師).

Nguồn tham khảo
---------------

1. ↑  "自覺". *Buddha Space*. Truy cập ngày 6 tháng 9, 2023.
2. ↑  "自覺(zì jué)". *DILA*. Truy cập ngày 6 tháng 9, 2023.
3. 1 2 3 4 5  "Lộc Môn Tự Giác". *Phật Giáo*. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2023.
4. 1 2  Hư Vân. *Phật Tổ Đạo Ảnh*. Thư viện Huệ Quang.

| Bảng các chữ viết tắt |
| --- |
| **bo.**: Bod skad བོད་སྐད་, tiếng Tây Tạng | **ja.**: 日本語 tiếng Nhật | **ko.**: 한국어, tiếng Triều Tiên |**pi.**: Pāli, tiếng Pali | **sa.**: Sanskrit संस्कृतम्, tiếng Phạn | **zh.**: 中文 chữ Hán |
**Peninnah Tibagwa Kasule,** là một luật sư và giám đốc điều hành công ty người Uganda. Bà là Thư ký Công ty và Trưởng Legal & Ban giao tại Ngân hàng Phát triển Nông thôn Centenary. Trong vai trò đó, bà là thành viên của đội ngũ quản lý cấp cao của ngân hàng.

Tuổi thơ và giáo dục ban đầu
----------------------------

Kasule được sinh ra ở khu vực phía Tây của Uganda. Bà học tại trường trung học Gayaza, một trường trung học nội trú toàn nữ ở quận Wakiso, và lấy được bằng tốt nghiệp trung học.

Bà có bằng Cử nhân Luật và Bằng sau đại học về Thực hành Pháp lý. Bà là thành viên của quán bar Uganda. Bà cũng là thành viên của Viện thư ký và quản trị viên (ICSA).

Nghề nghiệp
-----------

Nhiệm vụ của bà tại Ngân hàng Centenary bao gồm làm trưởng phòng Tuân thủ tại ngân hàng. Tính đến năm 2018, sự nghiệp của Kasule kéo dài hơn 20 năm. Trước khi đảm nhiệm vị trí hiện tại, bà làm Thư ký Công ty tại United Assurance Company Limited, hiện là một phần của các công ty con ở UAP Old Mutual Holdings.

Những cương vị khác
-------------------

Peninnah Kasule là chủ tịch của hội đồng quản trị gồm năm người của *Send a Cow Uganda*, chi nhánh địa phương của Tổ chức từ thiện phát triển châu Phi, Send a Cow.

Tham khảo
---------

1. ↑  Centenary Bank (2019). "About Centenary Bank: Centenary Bank Management Team: Mrs. Peninnah Kasule, Company Secretary". Kampala: Centenary Bank. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2019.
2. ↑  Vision Reporter (ngày 24 tháng 5 năm 2001). "Gayaza Old Girls Light Candle". Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2019.
3. 1 2  Inspire International (2018). "Inspire International: Faculty". Kampala: Inspire International. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2019.
4. ↑  ICSA (ngày 22 tháng 3 năm 2017). "ICSA: The Governance Institute: The 6th Directors and Company Secretaries Conference held on ngày 22 tháng 3 năm 2017 in Kampala: Presenters". London: Institute of Chartered Secretaries and Administrators (ICSA). Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2019.
5. ↑  Send A Cow (2019). "Send A Cow: Uganda Trustees". Bath, Somerset, United Kingdom: Send A Cow. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 20 tháng 3 năm 2019.
Tập tin:Mecca Temple Coupons.jpgCoupons chưa cắt trên trái phiếu xây dựng đền Mecca năm 1922, (NY, Hoa Kỳ)
Trong tài chính, **phiếu lãi** (coupon) là khoản lãi bằng tiền mà trái chủ nhận được kể từ ngày phát hành trái phiếu cho đến ngày trái phiếu đáo hạn.

Phiếu lãi thường được nhắc tới cùng với "lãi suất coupon", được tính bằng cách cộng tổng giá trị các phiếu lãi mỗi năm và chia cho mệnh giá của trái phiếu. Ví dụ, nếu một trái phiếu có mệnh giá là 1000$ và lãi suất coupon là 5%, thì mỗi năm sẽ có tổng phiếu lãi là 50$. Thông thường, khoản lãi này sẽ được trả mỗi nửa năm, mỗi lần trả 25$.

Lịch sử
-------

Coupon kho bạc 2.5% $500, 1945
Nguồn gốc của cụm từ "coupon" là khi trong lịch sử, trái phiếu từng được phát hành dưới dạng chứng chỉ tiền vô danh. Việc nắm giữ những chứng chỉ này được xem là bằng chứng về quyền sở hữu. Một vài phiếu lãi đã được in sẵn ở trên chứng chỉ và chỉ được dùng một phiếu cho mỗi lần trả lãi. Vào ngày đáo hạn của trái phiếu, trái chủ sẽ tách tờ phiếu coupon ra và xuất trình để được thanh toán.

Chứng chỉ vô danh còn thường bao gồm một tờ chứng từ gọi là cuống phiếu (talon), khi mà phần phiếu lãi đã được sử dụng hết, phần cuống phiếu này sẽ được tách ra để đổi những phiếu lãi khác.

Trái phiếu zero-coupon
----------------------

Không phải trái phiếu nào cũng có phiếu lãi. Trái phiếu zero-coupon không trả theo phiếu lãi và vì vậy có lãi suất coupon bằng 0%. Những trái phiếu như vậy sẽ được trả theo mệnh giá của trái phiếu vào ngày đáo hạn. Thông thường, để bồi thường cho trái chủ do giá trị theo thời gian của tiền, giá của trái phiếu zero-coupon sẽ luôn nhỏ hơn mệnh giá của trái phiếu ở bất kì thời điểm nào trước ngày đáo hạn. Trong suốt cuộc khủng hoảng nợ công của châu Âu, trái phiếu zero-coupon quốc tế chính phủ đã được bán với mức giá cao hơn mệnh giá của nó vì các nhà đầu tư đã tin vào nó như một phương thức đầu tư trú ẩn an toàn. Sự chênh lệch giữa giá và mệnh giá mang lại lợi tức dương cho trái chủ, vì vậy, nó làm cho việc trao đổi trở nên có giá trị.

Định giá
--------

Từ ngày phát hành đến ngày đáo hạn của trái phiếu (cũng là ngày đổi trái phiếu), giá của trái phiếu được tính dựa trên một số yếu tố, bao gồm:

* Mệnh giá
* Ngày đáo hạn
* Lãi suất coupon và tần suất thanh toán coupon
* Mức độ uy tín của tổ chức phát hành
* Lợi ích so sánh được của các lựa chọn đầu tư

Xem thêm
--------

* Tín dụng (tài chính)
* Chênh lệch tín dụng (quyền chọn)
* Chênh lệch TED
* Đường cong lợi suất

Tài liệu tham khảo
------------------

1. ↑  O'Sullivan, Arthur (2003). *Kinh tế: Nguyên tắc hành động*. Sông Thượng Saddle, New Jersey: Sheffrin, Steven M. tr. 277. ISBN 0-13-063085-3.
2. ↑  Ken, Belson. ""Cắt phiếu giảm giá, cách thức lỗi thời"". *New York Times*.
3. ↑  "Định nghĩa Talon từ Từ điển Thời báo Tài chính". Bản gốc lưu trữ ngày 15-12-2017. Truy cập ngày 14-12-2017
Một con bò đang được chăn nuôi dưới tán rừng (thả rông ở bìa rừng)
**Chăn nuôi dưới tán rừng** hay **chăn thả trong rừng** (*Silvopasture*) là thực hiện mô hình chăn nuôi kết hợp giữa nông-lâm nghiệp (nông lâm kết hợp) với các yếu tố cây rừng, thức ăn gia súc và chăn thả gia súc được thuần hóa theo cách có lợi cho cả hai bên. Nó sử dụng các nguyên tắc chăn thả được quản lý theo hướng chăn nuôi luân canh và nó là một trong một số hình thức nông lâm kết hợp khác nhau. Việc chăn thả dưới tán rừng nếu được quản lý đúng cách có thể tăng năng suất tổng thể và thu nhập dài hạn do sản xuất đồng thời cây trồng, thức ăn gia súc và chăn nuôi, và có thể mang lại lợi ích môi trường như cô lập lượng carbon phác thải từ gia súc.

Chăn nuôi dưới tán rừng là một trong những hình thức nông nghiệp lâu đời nhất được biết đến và đã được thực hiện ở nhiều nơi trên thế giới trong nhiều thế kỷ. Chăn nuôi dưới tán rừng không giống như chăn thả không được quản lý trong rừng, nơi có nhiều hậu quả tiêu cực về môi trường mà phạm vi của chúng chỉ tập trung vào vùng đệm của rừng hoặc những vùng rừng được quy hoạch và rừng sản xuất. Một lợi ích chính của chăn thả trong rừng là tăng sử dụng đất nông nghiệp và có thể kết hợp các khu rừng chưa sử dụng vào sản xuất và sản xuất nhiều sản phẩm trên cùng một diện tích. Điều này đa dạng hóa nguồn thu nhập của trang trại và tăng khả năng thích ứng của trang trại, mô hình này đã được chứng minh là tăng sự phong phú và đa dạng của động vật hoang dã và góp phần vào việc cô lập carbon và giảm thiểu biến đổi khí hậu.

Tham khảo
---------

* Venator, Charles R. Jurgen Glaeser and Reynaldo Soto. 1992. "A Silvopastoral Strategy" in Development or Destruction: The Conversion of Tropical Forest to Pasture in Latin America. pp. 281–292. Westview Press/Boulder
* 1982-, Gabriel, Steve (2018). Silvopasture: a guide to managing grazing animals, forage crops, and trees in a temperate farm ecosystem. White River Junction, Vermont. ISBN 9781603587310. OCLC 1020304962.
* Wilson, Matthew; Lovell, Sarah (2016-06-18). "Agroforestry—The Next Step in Sustainable and Resilient Agriculture". Sustainability. 8 (6): 574. doi:10.3390/su8060574. ISSN 2071-1050.
* "Silvopasture". National Agroforestry Center. National Agroforestry Center. ngày 10 tháng 4 năm 2015.
* Wolfe, Martin S.; Pearce, Bruce D.; Smith, Jo (December 2012). "A European perspective for developing modern multifunctional agroforestry systems for sustainable intensification". Renewable Agriculture and Food Systems. 27 (4): 323–332. doi:10.1017/S1742170511000597. ISSN 1742-1713.
* Forum, The Farm Woodland. "The Farm Woodland Forum - Silvopastoral National Network Experiment". www.agroforestry.ac.uk.
* "Wood Pasture: Rassal Ashwood National Nature Reserve". Scottish Natural Heritage.
* Stiven, Roland; Holl, Kate (2004). Wood Pasture. Perth, UK: Scottish Natural Heritage. ISBN 1853973866.

Liên kết ngoài
--------------

* National Agroforestry Center (USDA)
* Farm Woodland Forum - Silvopastoral Agroforestry
* Phim ngắn này *Agroforestry Practices - Silvopasture (2004)* có thể được tải về từ Internet Archive
**Tracy Thư Lương** (tên thật **Lương Quỳnh Thư**, sinh năm 1987) là một nữ doanh nhân người Việt Nam. Cô là chủ tịch câu lạc bộ bóng rổ Thang Long Warriors, thi đấu tại Giải bóng rổ chuyên nghiệp Việt Nam.

Tracy Thư Lương là người phụ nữ Việt Nam đầu tiên sở hữu một câu lạc bộ thể thao.

Tiểu sử
-------

Tracy Thư Lương tên thật là Lương Quỳnh Thư, sinh ra và lớn lên ở Thành phố Hồ Chí Minh.[*cần dẫn nguồn*] Cô học phổ thông tại trường Trung học phổ thông Nguyễn Thượng Hiền, một ngôi trường có phong trào bóng rổ rất sôi nổi. Cô tốt nghiệp trường Đại học Mở Thành phố Hồ Chí Minh với bằng cử nhân ngành kế toán và kiểm toán.

Năm 2010, cô kết hôn với Trần Tấn Trung,[*cần dẫn nguồn*] người nắm giữ hai thương hiệu nổi tiếng tại Việt Nam là Audi Vietnam, Du thuyền Tam Sơn và một số công ty khác.

Sự nghiệp
---------

Năm 2009, cô tham gia điều hành vị trí Marketing Manager tại Audi Vietnam. Công ty này là một trong những nhà tài trợ cho Giải bóng rổ chuyên nghiệp Việt Nam (VBA) kể từ năm 2016 cho đến nay.

Năm 2017, cô thành lập đội bóng rổ Thang Long Warriors. Vì Thành phố Hồ Chí Minh đã có hai đội bóng, nên cô chọn Hà Nội làm sân nhà cho đội bóng thứ sáu của VBA. Thang Long Warriors trở thành quán quân trong năm đầu tiên tham dự VBA.

Năm 2018, cô thành lập Trung tâm đào tạo bóng rổ Thang Long Warriors Academy tại Hà Nội.

Năm 2019, Thang Long Warriors Academy trở thành đối tác của Core Focus Training (CFT) tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Tham khảo
---------

1. ↑  Hoàng Quỳnh (12 tháng 11 năm 2017). "Tracy Thu Luong: Nữ chủ tịch CLB thể thao đầu tiên tại Việt Nam". VnExpress. Truy cập 13 tháng 5 năm 2020.
2. ↑  Tuấn Vũ (12 tháng 9 năm 2019). "Audi Việt Nam đồng hành cùng giải bóng rổ VBA". VnExpress. Truy cập 13 tháng 5 năm 2020.
3. ↑  Lâm Thỏa (3 tháng 12 năm 2017). "Thang Long Warriors vô địch giải bóng rổ nhà nghề Việt Nam 2017". VnExpress. Truy cập 13 tháng 5 năm 2020.
4. ↑  Thế Anh (17 tháng 10 năm 2018). "Thang Long Warriors ra mắt trung tâm đào tạo bóng rổ tại Hà Nội". Zing News. Truy cập 13 tháng 5 năm 2020.
5. ↑  Tùng Phạm (20 tháng 10 năm 2018). "Trò chuyện với Tracy Thư Lương - bà bầu xinh đẹp nổi tiếng của làng bóng rổ". Đất Việt. Truy cập 13 tháng 5 năm 2020.[*liên kết hỏng*]

Liên kết ngoài
--------------

* Woman storms male basketball club bastion
* Tracy Thu Luong: VBA’s Wonder Woman
**Hình vị** (tiếng Anh: *morpheme*), còn gọi là **ngữ tố**, **từ tố**, là đơn vị ngữ pháp nhỏ nhất có nghĩa của một ngôn ngữ. Lĩnh vực nghiên cứu hình vị là *hình thái học* (còn gọi là *từ pháp học*). Hình vị khác từ ở chỗ: có hình vị có thể đứng riêng một mình, và cũng có hình vị bị lệ thuộc. Trong khi đó một từ, theo định nghĩa, luôn có khả năng đứng độc lập một mình.

Ví dụ như trong tiếng Anh: *chair* là "cái ghế", vừa là một từ, vừa là một hình vị.

Khi viết *chairs*, tức là số nhiều "hơn một cái ghế" thì tuy là một từ nhưng có hai hình vị: *chair* (hình vị độc lập chỉ cái ghế) và *-s* (hình vị lệ thuộc chỉ số nhiều). Hình vị *-s* không thể đứng riêng nên không là một từ. Dù vậy nó có ngữ nghĩa nhất định.

Tương quan hình vị và từ là một yếu tố quan trọng trong phân loại các ngôn ngữ thế giới. Ngôn ngữ cách thể như tiếng Việt thì một hình vị là một tiếng hay một chữ. Ngôn ngữ giao kết như tiếng Nhật thì trong một từ có nhiều hình vị.

Tham khảo
---------

1. ↑  Văn phạm tiếng Nhật
Các em nhỏ nhận được học bổng từ Saigon Children's Charity
**Saigon Children's Charity** (gọi tắt: **saigonchildren**), là một tổ chức phi lợi nhuận đặt tại Thành phố Hồ Chí Minh nhằm hỗ trợ trẻ em Việt Nam có hoàn cảnh khó khăn được tiếp cận giáo dục và có sự khởi đầu tốt hơn trong cuộc sống. Tổ chức này được thành lập năm 1992 và đã đăng ký với Hội đồng Từ thiện Anh Quốc. Saigonchildren còn được cấp phép hoạt động ở Việt Nam và Hoa Kỳ dưới hình thức tổ chức phi lợi nhuận.

Sứ mệnh
-------

*"Saigonchildren giúp trẻ em và thanh thiếu niên có hoàn cảnh khó khăn ở Việt Nam phát triển hết tiềm năng của mình thông qua giáo dục có chất lượng và phù hợp với nhu cầu"*

Các chương trình
----------------

### Xây dựng trường học và môi trường học đường

Tính đến năm 2022, saigonchildren đã xây 222 nhà trẻ/trường tiểu học thông qua việc hợp tác giữa bên quyên góp và các đại diện của Bộ Giáo dục và Đào tạo tại địa phương.

### Học bổng

Tính đến năm 2022, có 43.406 trẻ em ở các bậc học phổ thông và đại học đã nhận được học bổng bao gồm học phí, gạo, sách giáo khoa, đồng phục, và hỗ trợ bổ sung (về y tế, kính mắt và xe đạp) nhằm giúp các em có thể chuyên tâm học hành.

### Trường dạy tiếng Anh và dạy nghề Thăng Long

Trường dạy nghề ở Thành phố Hồ Chí Minh này cho mở các lớp học miễn phí về tiếng Anh, công nghệ thông tin (IT), kỹ năng sống và hỗ trợ học bổng cho các khóa học nghề và dịch vụ nhà hàng - khách sạn. 

### Giáo dục đặc biệt

Saigonchildren cung cấp các hỗ trợ cần thiết cho trẻ em có nhu cầu đặc biệt tiếp cận với giáo dục đặc biệt, bao gồm tổ chức lớp Can thiệp sớm miễn phí dành cho trẻ tự kỷ, cung cấp khóa huấn luyện cho phụ huynh và nhà thực hành tại địa phương nhằm nâng cao năng lực của các nhà chuyên môn làm việc với trẻ tự kỷ.

Minh bạch tài chính
-------------------

Sổ sách kế toán saigonchildren được KPMG kiểm toán hàng năm và gửi cho Hội đồng Từ thiện Anh Quốc.

Xem thêm
--------

* Danh sách các tổ chức phi chính phủ tại Việt Nam

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* Trang web chính thức

|  |  |
| --- | --- |
| Tiêu đề chuẩn Sửa dữ liệu tại Wikidata | 
* VIAF: 8061156133219458430000
* WorldCat Identities: lccn-n2019033776

 |
**Nguyễn Mậu Tài** (chữ Hán: 阮茂才; 1616-1688) là đại thần nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam.

Sự nghiệp
---------

Nguyễn Mậu Tài người làng Kim Sơn, nay thuộc xã Kim Sơn, huyện Gia Lâm, Hà Nội. Năm 31 tuổi (1646), ông đỗ đồng tiến sĩ đời Lê Chân Tông.

Trong niên hiệu Dương Đức (1672-1673) đời Lê Gia Tông, ông làm Đô ngự sử, lĩnh tước An Lĩnh nam. Ông được cử làm Chánh sứ sang Trung Quốc cống nhà Minh, khi về được thăng làm Thượng thư bộ Hình, lên tước *tử*, sau đó sang làm Thượng thư bộ Binh.

Năm 1676 đời Lê Hy Tông, ông cùng thượng thư bộ Công là Hồ Sĩ Dương vào làm Tham tụng trong phủ chúa. Ít lâu sau ông sang làm Thượng thư bộ Lễ, giữ chức Tể tướng trong 6 năm, được mọi người khen là không có lầm lỗi.

Năm 1682, ông làm tham chính ở Thanh Hoa, bị Nguyễn Văn Đương (là thông gia và cùng cánh với Hồ Sĩ Dương) tố cáo là kết bè cánh nên bị cách chức Tể tướng, giáng làm Tả thị lang bộ Hộ.

Năm 1685, ông lên làm Thượng thư bộ Công, sau đó lại vào phủ chúa làm Tham tụng, giữ chức An Lĩnh bá.

Lúc đó vì tuổi cao, Nguyễn Mậu Tài xin nghỉ hưu. Chúa Trịnh Căn có ban cho ông 5 chữ *"Kỳ cựu trấn nhã tục"*, nghĩa là "tuổi già làm quan lâu, làm gương cho người nhã, kẻ tục" và cố giữ ông lại không cho về.

Năm 1688, ông đã 73 tuổi, lại xin nghỉ hưu, nhưng chưa kịp về thì đã qua đời. Triều đình truy tặng ông là Thượng thư bộ Lễ, hàm Thiếu bảo.

Gia đình
--------

Em ông là Nguyễn Mậu Dị đỗ đồng tiến sĩ khoa Kỷ Hợi 1559 làm đế Phó ngự sử, Bồi tụng.

Con ông là Nguyễn Duy Viên đỗ đồng tiến sĩ khoa Giáp Tuất 1694, làm đến Thiêm đô ngự sử.

Cháu ông là Nguyễn Khiêm Ích làm đến chức Thượng thư, Tham tụng thời Lê Thuần Tông tới Lê Ý Tông.

Nhận định
---------

Sử gia Phan Huy Chú nhận định về ông như sau:

*Ông là người trong sạch, nhã nhặn, đứng đắn, chắc chắn; đối với người không bao giờ gây oán. Bấy giờ ai cũng tôn ông là người có đức và độ lượng.*

Xem thêm
--------

* Nguyễn Thực
* Nguyễn Khiêm Ích
* Hồ Sĩ Dương

Tham khảo
---------

* Phan Huy Chú (2008), *Lịch triều hiến chương loại chí, tập 1*, Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích
---------

1. ↑  Phan Huy Chú, sách đã dẫn, tr 332
2. ↑  Phan Huy Chú, sách đã dẫn, tr 333
Minamoto no Shigeyuki, trong tập *Ogura Hyakunin Isshu*.
**Minamoto no Shigeyuki** (**Nhật**: 源 重之(Nguyên, Trọng Chi), Hepburn: *? - 1000*?) là nhà thơ quý tộc vào đầu thời kỳ Heian, Ông là một trong *Ba mươi sáu ca tiên* và một trong những bài thơ của ông nằm trong tập thơ nổi tiếng *Ogura Hyakunin Isshu*. Các bài thơ còn lại của ông nằm trong tập thơ mang tên *Shigeyukishū* (重之集, **Shigeyukishū**?).

Tiểu sử
-------

Minamoto no Shigeyuki thuộc dòng dõi Thiên Hoàng Seiwa. Làm quan ở nhiều nơi hẻo lánh xa kinh đô, để lại dấu chân từ Mutsu ở Đông Bắc cho đến đảo Kyushu ở phía Nam, sau mất ở Mutsu.

Thơ của Minamoto no Shigeyuki
-----------------------------

Đây là bài thơ số 48 trong tập *Ogura Hyakunin Isshu* do Fujiwara no Teika biên tập. 

| Nguyên văn: | Phiên âm: | Dịch thơ: | **Diễn ý:** |
| --- | --- | --- | --- |
| 風をいたみ

岩うつ波の
おのれのみ
くだけてものを
思ふころかな | Kaze wo itami
Iwa utsu nami no
Onore nomi
Kudakete mono wo
Omou koro kana | Sóng đánh vào ghềnh đá,

Vỡ nát dưới cuồng phong.
Tim ta tan bọt sóng,
Người như đá lạnh lùng.
(ngũ ngôn)
Sóng đánh, đá cứ trơ ra
Người sao hờ hững, mình ta nát lòng.
(lục bát) | Vì gió mạnh cho nên,

Ngọn sóng đập vào bờ đá vỡ tan tành.
Mà đá kia không hề lay chuyển.
Trong khi người ấy vẫn lạnh lùng,
Chỉ có mình ta buồn vì trái tim tan nát. |

### Xuất xứ

*Shika Wakashū* (, *Từ Hoa Tập*?), thơ luyến ái phần thượng, bài 311.

### Hoàn cảnh sáng tác

Lời thuyết minh trong *Shika Wakashū* cho biết bài này nằm trong só 100 bài dâng lên Reizei-in (, *Thái Thượng Hoàng Lãnh Tuyền*?, 950-1011) hồi ngài vừa được tấn phong Đông Cung Thái Tử.

### Đề tài

Mối tình bất hạnh của mình làm cho cõi lòng tan nát như sóng đánh vào bờ đá.

Bài thơ này sử dụng nhiều kỹ xảo từ *jo-kotoba* (với hai câu đầu), qua *kake-kotoba* (chữ kudake nghĩa là "vỡ thành từng mảnh nhỏ" có thể dùng cho ngọn sóng lẫn dùng cho người), đến *engo* (giữa *nami* và *kudake*) nên tỏ ra quá dụng công đối với một bài thơ tình đáng lẽ ra phải trực tiếp và thanh thoát.

Tác giả ví thái độ của người mình yêu cứng rắn như ghềnh đá và ái tình của mình mạnh mẽ như ngọn sóng nhưng sóng va vào đá thì tất vỡ tan thôi. Bà Shirasu Masako cho rằng bài này nếu thật là của Shigeyuki thì nó chắc đã lấy cảm hứng từ một *honka* (thơ mẫu) của Ise no Go với nội dung không khác bao nhiêu.

Tham khảo
---------

1. ↑  Nguyễn Nam Trân. "Thơ Minamoto no Shigeyuki". Chim Việt Cành Nam. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 11 năm 2016. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2016.

Đường dẫn ngoài
---------------

* McMillan, Peter. Năm 2010 (Bản in đầu, Năm 2008). *Một Trăm Nhà Thơ, Mỗi Vị Một Thơ*. New York: Nhà xuất bản Đại Học Columbia. **(tiếng Anh)**
* Suzuki Hideo, Yamaguchi Shin'ichi, Yoda Yasushi. Năm 2009 (Bản in đầu, Năm 1997). *Genshoku: Ogura Hyakunin Isshu*. Tokyo: Bun'eidō. **(tiếng Nhật)**
* Một trăm bài thơ Nhật Bản cổ (Hyakunin-isshu), biên dịch bởi William N. Porter, 1909, tại trang sacred-texts.com **(tiếng Anh)**
* Ogura Hyakunin Isshu, biên dịch bởi chimviet.free.fr Lưu trữ 2016-12-22 tại Wayback Machine