**Ennio Morricone** (10 tháng 11 năm 1928 - 6 tháng 7 năm 2020) là một nhạc sĩ, nhà chỉ huy dàn nhạc, hòa âm và cựu nhạc công kèn trumpet người Italia. Ông nổi tiếng là tác giả của hơn 500 nhạc cho phim nhựa và truyền hình cũng như rất nhiều tác phẩm nhạc cổ điển. Sự nghiệp của ông gắn liền với nhiều thể loại âm nhạc, đưa ông trở thành một trong những nhạc sĩ đa năng, sản xuất nhiều nhất và có ảnh hưởng nhất trong lịch sử âm nhạc. Âm nhạc của Morricone từng được sử dụng trong hơn 60 bộ phim giành giải thưởng quốc tế.

Ông từng sản xuất hơn 100 tác phẩm nhạc cổ điển từ năm 1946 tới nay qua phong cách nhạc nguyên chất của mình. Cuối những năm 1950, ông thành công với việc phụ trách sáng tác hòa âm cho hãng RCA. Ông biên tập dàn nhạc cho hơn 500 ca khúc và hợp tác sản xuất cùng những nghệ sĩ như Paul Anka, Chet Baker và Mina. Tuy nhiên, Morricone thực sự có được nhiều tiếng tăm khi tham gia viết và hòa âm nhạc phim trong những năm 1960–75 cho các bộ phim của các đạo diễn Italia như Sergio Leone, Duccio Tessari và Sergio Corbucci, bao gồm những bộ phim như *Dollars Trilogy*, *A Pistol for Ringo*, *The Big Gundown*, *Once Upon a Time in the West*, *The Great Silence*, *The Mercenary*, *A Fistful of Dynamite* và *My Name is Nobody*.

Trong thập niên 60 và 70, Morricone cộng tác với nhiều đạo diễn như Gillo Pontecorvo qua bộ phim *The Battle of Algiers*, Bernardo Bertolucci mà ông đã tạo nên bộ phim nổi tiếng năm 1967 *Novecento*, ngoài ra còn có Henri Verneuil, Pier Paolo Pasolini, Mauro Bolognini, Dario Argento và Elio Petri. Morricone sáng tác cho rất nhiều thể loại phim khác nhau, từ phim hài, bi kịch cho tới phim hành động kinh dị và cả phim sử thi. Ông có được nhiều thành công về mặt thương mại, có thể kể tới ca khúc "The Ecstasy of Gold" là giai điệu chính cho bộ phim kinh điển *The Good, the Bad & the Ugly*, album *A Man with Harmonica*, ca khúc phản chiến "Here's to You" được hát bởi Joan Baez và ca khúc "Chi Mai". Trong khoảng từ năm 1964 tới năm 1980, ông chơi trumpet và sáng tác cho nhóm avant-garde Il Gruppo. Sau đó, Morricone trực tiếp viết ca khúc chủ đề cho World Cup 1978 tại Argentina.

Kể từ năm 1977, sự nghiệp của Morricone đã sang trang mới khi ông được cộng tác với những đạo diễn hàng đầu của Hollywood và tạo nên những bộ phim xuất sắc của lịch sử điện ảnh Mỹ. Danh sách này có thể kể tới John Carpenter, Brian De Palma, Barry Levinson, Mike Nichols và Oliver Stone. Ông là người phụ trách nhạc phim cho nhiều bộ phim đoạt giải Oscar như *Days of Heaven*, *The Mission*, *The Untouchables*, *Cinema Paradiso* và *Bugsy*. Rất nhiều bộ phim nổi tiếng khác cũng được ông viết nhạc như *Exorcist II: The Heretic*, *The Thing*, *Casualties of War*, *In the Line of Fire*, *Disclosure*, *Wolf*, *Bulworth*, *Mission to Mars* và *Ripley's Game*. Trong những năm 80 và 90, Morricone còn cộng tác với cả các đạo diễn châu Âu. Các sáng tác của ông trong *La Cage aux Folles*, *Le Professionnel*, *Once Upon a Time in America* và *¡Átame!* đều là những giai điệu xuất sắc. Ông cũng viết nhạc cho rất nhiều chương trình truyền hình, có thể kể tới *Moses the Lawgiver*, *La Piovra*, *The Secret of the Sahara*, *Marco Polo* và *Nostromo*. Phải tới năm 2016, Morricone mới có được Giải Oscar cho nhạc phim hay nhất cho bộ phim *The Hateful Eight* của Quentin Tarantino.

Morricone có tình đồng nghiệp và bằng hữu lâu dài với đạo diễn Giuseppe Tornatore, người từng cộng tác với ông trong bộ phim *Cinema Paradiso* (1988). 2 người sau đó còn có nhiều bộ phim đoạt giải quốc tế như *Legend of 1900*, *Malèna*, *La Sconosciuta* và gần đây nhất là *Baarìa* (2009) và *The Best Offer* (2013). Ngoài ra, ông còn viết nhạc cho serie phim truyền hình *Karol: The Pope, The Man* cùng với *The End of a Mystery*, *72 Meters* và *Fateless*. Trong những năm 2000, nhạc của Morricone tiếp tục được sử dụng trong nhiều bộ phim đình đám như *The Sopranos*, *The Simpsons* và trong hàng loạt phim của Quentin Tarantino bao gồm *Kill Bill*, *Death Proof*, *Inglourious Basterds* và *Django Unchained*.

Ennio Morricone với người bạn và cộng tác viên thổi kèn Mauro Maur trong phòng thu âm "Forum Studios" ở RomeÔng cũng là người chỉ huy rất nhiều dàn nhạc lớn trên thế giới, trong đó có Dàn nhạc thính phòng London, Dàn nhạc thính phòng New York và Dàn nhạc giao hưởng London. Morricone cũng là người chỉ huy chính cho Dàn nhạc giao hưởng Rome kể từ giữa thập niên 90. Ông vẫn cùng các dàn nhạc trình diễn 200 buổi mỗi năm. Năm 2013, ông tổ chức 1 tour diễn nhỏ vòng quanh thế giới kỷ niệm 50 năm sự nghiệp sáng tác nhạc phim của mình.

Năm 2007, Morricone được trao Giải Oscar danh dự "cho những đóng góp lộng lẫy trên nhiều phương diện về cả nghệ thuật lẫn âm nhạc". Ngoài ra, ông cũng từng được đề cử giải Oscar 5 lần trong giai đoạn 1979–2001.

Năm 2016, Morricone lần duy nhất giành được Giải Oscar cho nhạc phim hay nhất với bộ phim *The Hateful Eight* của Quentin Tarantino, tại thời điểm đó trở thành người lớn tuổi nhất được đề cử cho hạng mục này. Những thành tựu khác của ông bao gồm ba Giải Grammy, ba giải Quả cầu vàng, sáu giải BAFTA, 10 giải David di Donatello, 11 giải Nastro Guyrgento, hai Giải thưởng điện ảnh châu Âu, Sư tử vàng và Giải thưởng âm nhạc Polar năm 2010. Morricone đã ảnh hưởng đến nhiều nghệ sĩ từ việc sáng tác nhạc phim cho đến các phong cách và thể loại khác, bao gồm Hans Zimmer, Danger Mouse, Dire Straits, Muse, Metallica, và Radiohead.

Tham khảo
---------

1. ↑  Charles Leinberger (ngày 1 tháng 9 năm 2004). *Ennio Morricone's The Good, The Bad And The Ugly: A Film Score Guide*. Scarecrow Press. ISBN 978-0-8108-5132-0. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2013.
2. ↑  "Italian composer Morricone scores honorary Oscar". Reuters.com. ngày 23 tháng 2 năm 2007. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2013.
3. ↑  "Ennio Morricone awards". IMDB. Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2013.
4. ↑  [h  "XI FIFA World Cup 1978"] Kiểm tra giá trị `|url=` (trợ giúp). IMDB. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2013.
5. ↑  Ennio Morricone filmography, soundtrack, imdb.com, ngày 2 tháng 11 năm 2013
6. ↑  Ennio Morricone soon in Florence[*liên kết hỏng*], theflorencenewspaper.com, ngày 12 tháng 10 năm 2012
7. ↑  Ennio Morricone concerts 2013-2014, chimai.com, ngày 2 tháng 11 năm 2013
8. ↑  "Hans Zimmer on Ennio Morricone's score for Once Upon a Time in the West". telegraph.co.uk. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2016.
9. ↑  "What influenced Danger Mouse". nymag.com. Truy cập ngày 21 tháng 1 năm 2016.
10. ↑  "Mark Knopfler of Dire Straits". Guitar Player, Sept.'84. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2016.
11. ↑  "Behind the music: 17 artists that had a huge influence on Muse". gigwise.com. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2016.
12. ↑  "Metallica: The Music and the Mayhem". Omnibus Press. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2016.
13. ↑  "The Mojo Collection: 4th Edition". Mojo Magazine. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2016.

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
| Book icon | * Sách: Ennio Morricone
 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Ennio Morricone***. |

* Trang web chính thức
* Ennio Morricone trên IMDb
* Ennio Morricone Myspace
* The Ennio Morricone Online Community
* Streaming audio of Morricone's "The Man with the Harmonica," from his soundtrack to *Once upon a Time in the West*
* TÊTE-À-TÊTE: Ennio Morricone by Nic Harcourt at Los Angeles Times Magazine
* Morricone Fans

| Giải thưởng và thành tích |
| --- |
| Tiền nhiệmRobert Altman | **Giải Oscar danh dự**2007 | Kế nhiệmRobert F. Boyle |

| * x
* t
* s
Ennio Morricone |
| --- |
| Nhạc phim | *The Good, the Bad and the Ugly*  **·**  *Once Upon a Time in the West*  **·**  *La Piovra*  **·**  *The Mission*  **·**  *The Legend of 1900*  **·**  *Malèna*  **·**  *The Sicilian Clan* |
| Album biên tập | *Pearls – Amii Stewart Sings Ennio Morricone*  **·**  *The Big Gundown*  **·**  *We All Love Ennio Morricone*  **·** *Yo-Yo Ma Plays Ennio Morricone*  **·**  *Paradiso*  **·**  *Crime and Dissonance* |
| Bài hát | "Chi Mai"  **·**  "Gabriel's Oboe"  •  "Nella Fantasia"  **·**  "The Ecstasy of Gold"  **·**  "The Good, the Bad and the Ugly"  **·**  "The Story of a Soldier" |
| Liên quan | Danh sách đĩa nhạc  **·**  Sergio Leone  **·**  Mauro Maur **·**  Andrea Morricone  **·**  Spaghetti Western Orchestra |
| Thể loại Thể loại |

| * x
* t
* s
Người đoạt giải thưởng âm nhạc Polar |
| --- |
| Thập niên 1990 | 
* Paul McCartney / Các nước Baltic (1992)
* Dizzy Gillespie / Witold Lutosławski (1993)
* Quincy Jones / Nikolaus Harnoncourt (1994)
* Elton John / Mstislav Rostropovich (1995)
* Joni Mitchell / Pierre Boulez (1996)
* Bruce Springsteen / Eric Ericson (1997)
* Ray Charles / Ravi Shankar (1998)
* Stevie Wonder / Iannis Xenakis (1999)

 |
| Thập niên 2000 | 
* Bob Dylan / Isaac Stern (2000)
* Burt Bacharach / Robert Moog / Karlheinz Stockhausen (2001)
* Miriam Makeba / Sofia Gubaidulina (2002)
* Keith Jarrett (2003)
* B.B. King / György Ligeti (2004)
* Gilberto Gil / Dietrich Fischer-Dieskau (2005)
* Led Zeppelin / Valery Gergiev (2006)
* Sonny Rollins / Steve Reich (2007)
* Pink Floyd / Renée Fleming (2008)
* Peter Gabriel / José Antonio Abreu / El Sistema (2009)

 |
| Thập niên 2010 | 
* Björk / Ennio Morricone (2010)
* Kronos Quartet / Patti Smith (2011)
* Paul Simon / Yo-Yo Ma (2012)
* Youssou N'Dour / Kaija Saariaho (2013)
* Chuck Berry / Peter Sellars (2014)
* Emmylou Harris / Evelyn Glennie (2015)
* Max Martin / Cecilia Bartoli (2016)
* Sting / Wayne Shorter (2017)
* Metallica / Viện âm nhạc quốc gia Afghanistan (2018)
* Grandmaster Flash / Anne-Sophie Mutter / Playing for Change (2019)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tiêu đề chuẩn Sửa dữ liệu tại Wikidata | 
* BIBSYS: 90855017
* BNC: 000928524
* BNE: XX4578445
* BNF: cb13897728t (data)
* CANTIC: a1063938x
* CiNii: DA07879989
* GND: 119011328
* ICCU: Italy
* ISNI: 0000 0003 6863 8409
* LCCN: n80158240
* LNB: 000047811
* MBA: a16e47f5-aa54-47fe-87e4-bb8af91a9fdd
* NDL: 00924752
* NKC: xx0002135
* NLA: 35230098
* NLI: 001852136
* NLK: KAC200509342
* NLP: A3032306X
* NSK: 000069578
* NTA: 070492840
* PLWABN: 9810655652205606
* RERO: 02-A003610895
* SNAC: w61p1qp2
* SUDOC: 077447115
* Trove: 874113
* VIAF: 17408291
* WorldCat Identities: lccn-n80158240

 |