**Sơn Tinh** (bão số 3), hay bão **Henri** ở Philippines, hiện là một cơn bão nhiệt đới yếu trên bán đảo Lôi Châu. Sơn Tinh bắt nguồn từ một vùng áp thấp trên biển Philippines ngày 15 tháng 7 năm 2018. Di chuyển nhanh về phía tây, Sơn Tinh tăng cường đến một cơn bão nhiệt đới vào ngày 17 tháng 7. Chỉ tăng nhẹ trong khi băng qua Biển Đông, Sơn Tinh Lần đầu tiên đổ bộ vào đảo Hải Nam vào ngày 18 tháng 7. Sau khi xuất hiện ở Vịnh Bắc Bộ, Sơn Tinh đã được củng cố trước khi đổ bộ lần thứ hai trở thành cơn bão nhiệt đới ở miền Bắc Việt Nam vào ngày 19 tháng 7. Khi đổ bộ vào đất liền, Sơn Tinh suy yếu. khi nó chậm lại và tạo vòng lặp theo chiều kim đồng hồ. Những tàn dư của Sơn Tinh sau đó nổi lên trên mặt nước và tái sinh thành một áp thấp nhiệt đới vào cuối ngày 21 tháng 7.

Cơn bão đã gây ra lũ lụt và lở đất nghiêm trọng ở Việt Nam, dẫn đến cái chết của ít nhất 32 người với 17 người khác bị mất tích. Hơn 82.000 ha (200.000 mẫu Anh) đất nông nghiệp bị ngập và ít nhất 17.000 động vật trang trại đã bị cuốn trôi do lũ lụt.

Lịch sử khí tượng
-----------------

Biểu đồ thể hiện đường đi và cường độ của bão theo thang Saffir-Simpson  
Chú thích biểu đồ
**Thang Saffir–Simpson**

     Áp thấp nhiệt đới (≤38 mph, ≤62 km/h)  

     Bão nhiệt đới (39–73 mph, 63–118 km/h)  

     Cấp 1 (74–95 mph, 119–153 km/h)  

     Cấp 2 (96–110 mph, 154–177 km/h)  

     Cấp 3 (111–129 mph, 178–208 km/h)  

     Cấp 4 (130–156 mph, 209–251 km/h)  

     Cấp 5 (≥157 mph, ≥252 km/h)  

     Không rõ

**Kiểu bão**
● Xoáy thuận nhiệt đới
■ Xoáy thuận cận nhiệt đới
▲ Xoáy thuận ngoài nhiệt đới / Vùng áp thấp / Nhiễu động nhiệt đới / Áp thấp gió mùa

Một vùng áp thấp tăng cường và mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới vào ngày 15 tháng 7, về phía tây bắc Manila, Philippines. Cơ quan Khí tượng Nhật Bản chỉ định số hiệu cho nó là ***JMA TD 11*** Trung tâm Cảnh báo Bão Liên hợp (JTWC) chỉ định nó là ***11W*** trong khi PAGASA đặt tên là ***Henry***. Khi hệ thống di chuyển theo hướng tây nhanh, hệ thống dần dần được tăng cường và được tuyên bố là cơn bão nhiệt đới vào ngày 17 tháng 7, với việc JMA đặt tên nó là Sơn Tinh khi cấu trúc đối lưu của nó được cải thiện. Mặc dù sau đó, Sơn Tinh đã yếu đi một chút khi nó gần đảo Hải Nam trong khi trải qua sự cắt giảm vừa phải. Trong ngày hôm sau, tuy nhiên, Sơn Tinh đã tăng cường hơn trong Vịnh Bắc Bộ do nhiệt độ mặt biển ấm áp trước khi nó đổ bộ vào Nghệ An.. Cả hai cơ quan đã ban hành cảnh báo cuối cùng của họ về Sơn Tinh vào ngày 19 tháng 7 khi hệ thống đã suy yếu trở lại nhưng vẫn nằm trên dải hội tụ nhiệt đới.. Mặc dù, JTWC tiếp tục theo dõi mức thấp còn lại của nó trong vòng hai ngày tới.

Trước khi đổ bộ vào Bắc Trung Bộ thuộc Việt Nam, Cơ quan Khí tượng Nhật Bản (JMA) đã báo cáo rằng Sơn Tinh đã đạt tới cường độ cực đại với 10 phút duy trì tốc độ 75 km/h (45 dặm / giờ) và áp suất trung tâm 994 hPa (29,4 inHg). Khi đã đổ bộ vào miền Bắc Việt Nam, Sơn Tinh bắt đầu suy yếu một cách nhanh chóng. Cả JMA và JTWC đã ban hành các cảnh báo cuối cùng về Sơn Tinh vào ngày 19 tháng 7 khi hệ thống bị thoái hóa thành một khu vực áp suất thấp được nhúng trong gió mùa. Tuy nhiên, JTWC vẫn tiếp tục theo dõi tàn dư của Sơn Tinh trong hai ngày tới.

Qua ngày 19 và 20 tháng 7, tàn dư của Sơn Tinh đã cong về phía bắc và sau đó về phía đông bắc Việt Nam, trước khi di chuyển về phía đông nam trở lại Vịnh Bắc Bộ vào ngày 21 tháng 7. Sự đối lưu liên tục phát triển trên hệ thống, được hỗ trợ bởi một tầng thượng lưu nhiệt đới phía trên phía đông bắc, khiến cho JTWC bắt đầu đưa ra các khuyến cáo về Sơn Tinh một lần nữa vào ngày 21 tháng 7. Đồng thời, JMA báo cáo rằng Sơn Tinh đã tái sinh thành một áp thấp nhiệt đới. Với cắt gió theo chiều dọc hiện nay nhiệt độ thấp và mặt biển vẫn còn cao gần 29 °C (84 °F), JTWC nói rằng Sơn Tinh tăng cường trở lại vào một cơn bão nhiệt đới vào ngày 22 tháng 7, trong khi JMA tiếp tục duy trì Sơn Tinh như một áp thấp nhiệt đới.

Chuẩn bị và tác động
--------------------

### Việt Nam

Vào ngày 18 tháng 7, chính phủ Việt Nam ra lệnh cho tất cả các tàu trở về cảng.

Ở Việt Nam, các tỉnh Thanh Hóa và Nghệ An chịu nhiều thiệt hại nhất, đặc biệt là với sự trỗi dậy của cơn bão tiếp tục tạo ra lượng mưa đáng kể. Nó gây ra lũ lụt lớn ở miền Bắc Việt Nam và thủ đô Hà Nội. 32 người đã thiệt mạng, hơn 5.000 ngôi nhà, 82.000 hecta (200.000 mẫu Anh) cây trồng, và 17.000 động vật trang trại đã bị cuốn trôi, chìm ngập, hoặc bị phá hủy. Cơn bão đã cắt đứt quyền truy cập vào một số khu vực trong nước và nước lũ bao phủ một số đường phố ở thủ đô.

### Thái Lan

Trong số các tỉnh phía bắc Thái Lan, Chiang Mai, Chiang Rai, Lamphun, Lampang, Mae Hong Son, Kamphaeng Phet, Phayao, Phrae, Nan và Tak bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi cơn bão.

### Lào

Vào ngày 23 tháng 7, một đập thủy điện đang được xây dựng ở tỉnh Attapeu, đông nam Lào thì sụp đổ. Tính đến ngày 13 tháng 8, đã có 36 người đã được xác nhận là chết, ít nhất 98 người khác bị mất tích và 6.600 người khác bị di tản. [*cần dẫn nguồn*]

Xem thêm
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Bão Sơn Tinh (2018)***. |

* Bão Sơn Tinh (2012)
* Bão Talas (2017)
* Bão Mirinae (2016)
* Bão Wipha (2019)

Tham khảo
---------

1. ↑  "Typhoon Son Tinh kills at least 32 in Vietnam". *NHK World* (bằng tiếng Anh). ngày 22 tháng 7 năm 2018. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2018.
2. 1 2  Nguyen, Mai (ngày 21 tháng 7 năm 2018). "Storm Son Tinh kills 20, leaves 16 missing in Vietnam". *U.S.* (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2018.
3. ↑  Sidhu, Sandi; Cullinane, Susannah (ngày 22 tháng 7 năm 2018). "Storms, landslides and heat hit Asia". *CNN*. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2018.
4. ↑  "https://www.webcitation.org/70w2Bc366". *Web Cite*. Liên kết ngoài trong `|title=` (trợ giúp)[*liên kết hỏng*]
5. ↑  "https://www.webcitation.org/70zFNXrpr". *Web Cite*. Liên kết ngoài trong `|title=` (trợ giúp)[*liên kết hỏng*]
6. ↑  "https://www.webcitation.org/70zFNA2BH". *Web Cite*. Liên kết ngoài trong `|title=` (trợ giúp)[*liên kết hỏng*]
7. ↑  "https://www.webcitation.org/710hJRT94". *Web Cite*. Liên kết ngoài trong `|title=` (trợ giúp)[*liên kết hỏng*]
8. ↑  "https://www.webcitation.org/711otPu9f". *Web Cite*. Liên kết ngoài trong `|title=` (trợ giúp)[*liên kết hỏng*]
9. ↑  "http://ftp.emc.ncep.noaa.gov/wd20vxt/hwrf-init/decks/bwp112018.dat". Liên kết ngoài trong `|title=` (trợ giúp)
10. ↑  "TS 1809 SON-TINH (1809)". Japan Meteorological Agency. ngày 18 tháng 7 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2018.
11. ↑  "Tropical Storm 11W (Son-Tinh) Warning Nr 014". Joint Typhoon Warning Center. ngày 19 tháng 7 năm 2018.[*liên kết hỏng*]
12. ↑  "TD DOWNGRADED FROM TS 1809 SON-TINH (1809)". Japan Meteorological Agency. ngày 19 tháng 7 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2018.
13. 1 2  "Tracking data". *National Oceanic and Atmospheric Administration*. ngày 22 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2018.
14. ↑  "Prognostic Reasoning for Tropical Depression 11W (Son-Tinh) Warning Nr 15". Joint Typhoon Warning Center. ngày 21 tháng 7 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2018.
15. ↑  "WARNING AND SUMMARY 210600". Japan Meteorological Agency. ngày 21 tháng 7 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 21 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2018.
16. ↑  "Prognostic Reasoning for Tropical Storm 11W (Son-Tinh) Warning Nr 18". Joint Typhoon Warning Center. ngày 22 tháng 7 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2018.
17. ↑  "WARNING AND SUMMARY 220000". Japan Meteorological Agency. ngày 22 tháng 7 năm 2018. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2018.
18. ↑  "Vietnam orders vessels back to port, braces for Son Tinh tropical storm".
19. ↑  "At least 10 dead in Vietnam floods triggered by Typhoon Son Tinh".
20. ↑  "Rainy weekend looms, Kanchanaburi swamped". *Bangkokpost*.

| * x
* t
* s
Thiên tai tại Việt Nam |
| --- |
| Bão lũ | 
* Danh sách bão
* Lũ lụt Việt Nam
* Lũ lớn ở Miền Bắc
* Đồng bằng sông Hồng 1971
* Miền Trung tháng 11 năm 1999
* Miền Bắc 2008
* Miền Trung 2010
* Miền Bắc 2015
* Miền Trung 2020

 |
| Động đất | 
* Điện Biên 1935
* Myanmar 2011

 |
| Khói mù | 
* Đông Nam Á 2015
* Đông Nam Á 2019

 |
| Khác | 
* Sóng lạnh Đông Á tháng 1 năm 2016
* Hạn hán Miền Nam 2016
* Cháy rừng 2019

 |
| 
* Trang Commons Wikimedia Commons

 |