**Chú** (chữ Hán phồn thể: 鑄, chữ Hán giản thể: 铸, bính âm: Zhù) là một nước chư hầu nhỏ thời kỳ Xuân Thu trong lịch sử Trung Quốc, vị trí nay thuộc khu vực phía nam huyện Phì Thành tỉnh Sơn Đông. Nước này khoảng giữa thế kỷ 6 TCN vẫn còn tồn tại, về sau không rõ chấm dứt vào lúc nào.

Tư liệu lịch sử
---------------

*Lã thị Xuân Thu - Thận đại lãm* có ghi chép về nguồn gốc của nước Chú: "Vũ vương thắng nhà Ân, chưa bước xuống xe, đã ra lệnh phong dòng dõi Hoàng Đế ở nước **Chúc**, phong dòng dõi vua Nghiêu ở nước Lê, phong dòng dõi vua Thuấn ở nước Trần; bước xuống xe, đã ra lệnh phong dòng dõi Hạ Hậu Thị ở nước Kỷ, lập dòng dõi vua Thang ở nước Tống, để mà cúng tế rừng dâu".

Đáng chú ý ở chỗ ghi chép giống nhau về việc Chu Vũ vương phong dòng dõi Hoàng Đế, như *Lễ ký - Nhạc ký* chép: "Vũ vương thắng nhà Ân, chống nhà Thương, chưa bước xuống xe mà lại phong dòng dõi Hoàng Đế ở đất Kế, phong dòng dõi vua Nghiêu ở nước **Chúc**, phong dòng dõi vua Thuấn ở nước Trần; bước xuống xe mà còn phong dòng dõi Hạ Hậu thị ở nước Kỷ, đưa dòng dõi nhà Ân sang ở nước Tống". Mà theo *Sử ký - Chu bản kỷ* chép: "Vũ Vương truy xét những vị vua hiền thời trước, bèn thưởng phong dòng dõi Thần Nông ở nước Tiêu, phong dòng dõi Hoàng Đế ở nước **Chúc**, phong dòng dõi vua Nghiêu ở đất Kế, phong dòng dõi vua Thuấn ở nước Trần, phong dòng dõi vua Vũ ở nước Kỷ". Cả ba loại ghi chép trên có đôi chỗ khác nhau. Dương Bá Tuấn cho là cổ âm của hai chữ Chú và Chúc có nét tương tự mà còn hoán đổi cho nhau.

*Xuân Thu Tả truyện chú - Tương công nhị thập tam niên* của Dương Bá Tuấn có đề cập đến đồ đồng xanh truyền đời của nước Chú có khắc chữ Chú công phủ (một loại đồ đựng lúa, nếp, kê để cúng tế thời xưa), bài minh văn này ghi là "Chú công tác mạnh nhâm xa mẫu dắng phủ". Vì vậy mà ông cho rằng nước Chú này chính là hậu duệ của Hoàng Đế mang họ Nhâm hoặc viết là "Nhậm". Cũng trong *Tả truyện - Tương công nhị thập tam niên* có nhắc đến đại phu nước Lỗ là Tang Tuyên Thúc lấy vợ ở nước Chú. Theo ghi chép trong *Tả truyện - Chiêu công nhị thập ngũ niên*, Lỗ Chiêu công đã bảo Thúc Tôn Chiêu Tử đi theo đường nước Chú để trở về nước Lỗ. *Lưỡng Chu kim văn từ đại hệ khảo thích* của Quách Mạt Nhược có nói là nước Chú sau cùng bị nước Tề tiêu diệt nhưng không rõ ông căn cứ vào đâu để đưa ra nhận định này.

### Vua nước Chú

| Thụy hiệu | Họ tên | Thời gian tại vị | Thân phận và ghi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| Chú công |  | thời Chu Vũ vương | họ Nhậm, hậu duệ Hoàng Đế, thuộc chi thứ |
| đời sau chưa rõ |
| Chú công |  | thời Chu Linh vương | đại phu nước Lỗ là Tang Tuyên Thúc lấy vợ người nước Chú |
| đời sau chưa rõ |
| Chú hầu Cầu |  | thời Chu Cảnh vương | đại phu nước Lỗ là Thúc Tôn Chiêu Tử từng sang nước Chú |
|  |  | cuối thời Xuân Thu | bị nước Tề tiêu diệt |

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4  Dương Bá Tuấn, *Xuân Thu Tả truyện chú - Tương công nhị thập tam niên*, Trung Hoa Thư Cục bản in lần 2 tháng 5 năm 1990, trang 1082
2. 1 2 3  Ngô Trấn Phong, *Kim văn nhân danh hối biên*, Trung Hoa Thư Cục bản in lần 1 tháng 8 năm 2006, trang 434

| * x
* t
* s
Các nước thời Xuân Thu |
| --- |
| Triều đại | Nhà Chu |  |
| Các nước quan trọng |  Lỗ • Ngô • Sái • Sở • Tào • Tần • Tấn • Tề • Tống • Trần • Trịnh • Vệ • Việt • Yên |
| Các nước khác |  Ba • Bi • Cam • Cát • Cô Trúc • Cử • Cối • Củng • Chú • Doãn • Đái • Chu (邾) • Chu (周) • Đại • Đam • Đàm (譚) • Đàm (郯) • Đạo • Đằng • Đặng • Đường • Hàn • Hình • Hoàng • Hoạt • Hứa • Kế • Kỷ (杞) • Kỷ (紀) • Lã • Lai • Lạm • Liệu • Lương • Lưu • Mao • Nghĩa Cừ • Ngu • Ngụy • Nhâm • Nhuế • Nhược • Ôn • Phàn • Quắc • Quyền • Quách • Sùng • Sơn Nhung • Thẩm • Thân • Thục • Thi • Thành • Tiết • Thiệu • Tăng (鄫) • Tăng (曾) • Tùy • Từ • Tức • Tuân • Tiểu Chu • Tiểu Quắc • Ứng • Vinh |