Lực lượng Ukraina giải phóng thị trấn Shevchenkove
**Cuộc phản công Kharkov năm 2022** (tiếng Anh: *2022 Kharkiv counteroffensive*, tiếng Ukraina: *Slobozhanskyi kontrnastup*/Слобожанський контрнаступ) là một hoạt động phản công lớn trong cuộc chiến Nga xâm lược Ukraina bắt đầu vào ngày 6 tháng 9 năm 2022. Sau khi phát động phản công Kherson ở miền nam Ukraina vào cuối tháng 8, các lực lượng Ukraina đã bắt đầu cuộc phản công thứ hai vào đầu tháng 9 tại Kharkiv Oblast ở Miền Đông Ukraina. Trong cuộc tổng tấn công, lực lượng Ukraina đã chiếm lại hơn 500 khu định cư và 12.000 km2 lãnh thổ ở khu vực Kharkov. Trong những ngày đầu của đợt tấn công vào Ukraina, lực lượng Nga đã chiếm được phần lớn miền đông Kharkiv Oblast, bao gồm các thị trấn Kupiansk, Shevchenkove và Balakliia. Bản thân làng Balakliia đã bị chiếm giữ vào ngày 3 tháng 3 năm 2022 mà không cần đấu tranh nhiều. Từ tháng 3 đến đầu tháng 5, phần lớn giao tranh ở tỉnh Kharkiv tập trung ở các thành phố Kharkov và Izium.

Các cuộc tấn công của Nga trong những tháng đầu tiên xâm lược Ukraina đã để lại một vùng rộng lớn Kharkov Oblast dưới sự kiểm soát của Nga, dẫn đến quân Nga phải căn sức dàn mỏng lực lượng trên một mặt trận toàn tuyến kéo dài bao gồm các nút thắt hậu cần quan trọng của Izium, Kupiansk, Shevchenkove và Balakliia. Đến tháng 9 năm 2022, tướng Oleksandr Syrskyi, người đã phụ trách đợt phòng thủ Kyiv khi bắt đầu cuộc chiến và sau đó nhận được danh hiệu Anh hùng Ukraina đã được bổ nhiệm làm chỉ huy Lục quân Ukraina ở tỉnh Kharkiv. Cuộc phản công được thực hiện dưới sự chỉ huy của ông và Syrskyi được coi là người kiến tạo ra cuộc tổng phản công đem lại danh tiếng lừng lẫy cho ông Chiến dịch này là một trong những thành công về mặt quân sự với kế sách nghi binh (tung tin phản công mạnh ở Kherson, miền Nam Ukraine, nhưng lực lượng của Kiev thực chất tập trung cho chiến trường ở Kharkiv, đông bắc Ukraina, việc phản công ở miền Nam chỉ nhằm nghi binh cho chiến dịch Kharkiv) khiến quân Nga không kịp trở tay dẫn đến thất thủ hàng loạt và phòng tuyến Nga bị chọc thủng chóng vánh, quân sĩ phải tháo chạy rã đám.

Chiến sự
--------

Quân Ukraina tái chiếm Izum
Chính quyền Ukraina thông báo tiến hành một cuộc phản công để giải phóng Kherson ở phía nam Ukraina và Kiev giữ im lặng về các chiến dịch quân sự đang diễn ra trên toàn quốc và cấm các nhà báo ra chiến tuyến. Trong lúc mọi chú ý hướng về Mikolaiv và Kherson thì quân đội Ukraina đã tiến về phía đông Slovansk ở vùng Donbass sau đó, quân đội Ukraina đã tấn công ở phía đông của Kharkiv. Cuộc tấn công theo ba thời điểm chủ ý đánh lừa bộ tham mưu Nga nghĩ rằng mục tiêu chính của quân Ukraina là Kherson, bộ tham mưu Nga dã cho tái triển khai lực lượng ở phía nam, giảm bớt quân ở mặt trận Kharkiv.. Cuộc phản công ở miền nam được công bố rộng rãi là chiến dịch thông tin sai lệch nhằm đánh lạc hướng Nga khỏi chiến dịch thực sự đang được chuẩn bị ở tỉnh Kharkiv. Ukraine âm thầm dồn quân tới mặt trận chiến lược trong cuộc phản công thần tốc và khi hàng chục ngàn binh sĩ Nga đã được điều động xuống củng cố các phòng tuyến tại mặt trận phía nam nên chỉ cần một đợt tấn công mạnh của Ukraina tại mặt trận này, phòng tuyến của Nga đã bị chọc thủng. Ban đầu bộ chỉ huy Ukraina rất kín đáo, chính quyền Ukraina không thông báo ngay các thắng lợi quân sự mà họ có thể thu đượ, bộ tham mưu Nga thừa nhận bị mất Balakliia và thông qua phát ngôn viên bộ Quốc Phòng Igor Konashenkov (*I-go Kô-na-sen-kô*).

Bắt đầu từ 10 tháng 9 năm 2022, quân đội Ukraina đã chiếm thành phố Izium ở phía đông, một trung tâm đường sắt chiến lược quan trọng mà các lực lượng Nga đã chiếm giữ vào mùa xuân sau một trận chiến đẫm máu kéo dài nhiều tuần, danh sách các thành phố, thị trấn và làng mạc mà Ukraina tái chiếm liên tục được kéo dài, diện tích này lớn hơn nhiều diện tích các vùng mà Nga đã chiếm được trong tất cả các chiến dịch kể từ tháng 4 năm 2022. Chính ở phía bắc Ukraina, nhắm theo hướng Kharkiv mà quân đội Ukraina đã tiến hành một cuộc tấn công bất ngờ, có thể coi là thắng lợi lớn nhất kể từ đầu cuộc chiến. Quân đội Ukraina đã chọc thủng hàng phòng thủ Nga ở phía đông Kharkiv. Khi đâm mũi giáo vào các tuyến phòng thủ của đối phương, quân đội Ukraina đã xuất hiện tại những nơi mà quân Nga không ngờ tới. Cuộc tấn công cộng với yếu tố bất ngờ đã buộc quân đội Nga tháo chạy với tình trạng vỡ đám trầm trọng, từ Kharkiv sang phía đông, các khu làng Balakliia, Volokhiv Yar và Borshchivka lần lượt được giải phóng. Ngoài giá trị quân sự và chiến lược của các lãnh thổ vừa giành lại được, những chiến thắng quân sự này đã giúp nâng cao tinh thần binh sĩ Ukraina. Trong vòng chưa đầy một tuần, quân đội Ukraine đã tái chiếm được nhiều khu vực ở tỉnh Kharkov. Tốc độ của cánh quân Ukraine tại đây tương phản hẳn với mặt trận phía nam và hầu như ít gặp phải sự kháng cự đáng kể của Nga.

Chú thích
---------

1. ↑  Сергей Добрынин (8 tháng 9 năm 2022). "Украина диктует ход войны. Наступление ВСУ под Харьковом и Херсоном". *Радио Свобода*. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 9 năm 2022. Truy cập ngày 9 tháng 9 năm 2022.
2. ↑  Townsend, Mark; Tondo, Lorenzo; Koshiw, Isobel (10 tháng 9 năm 2022). "Ukrainian counter-offensive in north-east inflicts a defeat on Moscow". *The Guardian* (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 18 tháng 9 năm 2022. Truy cập ngày 11 tháng 9 năm 2022.
3. ↑  "Ukraine must demine 12,000 km2 of liberated areas in Kharkiv region: official". *Reuters* (bằng tiếng Anh). 21 tháng 9 năm 2022. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 6 năm 2023. Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2022.
4. ↑  "Ukraine Liberated Hundreds Of Settlements In Past Month, Kyiv Says, As Russian Strikes Continue". *RadioFreeEurope/RadioLiberty* (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 1 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2022.
5. ↑  "Ukrainian city of Balakliya freed from nationalist battalions - Russian Defense Ministry". *interfax.com*. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2022.
6. ↑  "Why Kharkiv, a city known for its poets, has become a key battleground in Ukraine". *Washington Post* (bằng tiếng Anh). ISSN 0190-8286. Truy cập ngày 15 tháng 9 năm 2022.
7. ↑  Korshak, Stefan (5 tháng 5 năm 2022). "Ukraine claims RF forces pushed back, no longer can bombard Kharkiv with artillery - Kyiv Post - Ukraine's Global Voice". *Kyiv Post*. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 11 tháng 9 năm 2022.
8. ↑  "Ukraine counter-offensive: Russian forces retreat as Ukraine takes key towns". *BBC News*. 10 tháng 9 năm 2022. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 9 năm 2022. Truy cập ngày 11 tháng 9 năm 2022.
9. ↑  Ryan, Mick. "A tale of three generals — how the Ukrainian military turned the tide". *Engelsberg Ideas* (14 October 2022). Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 3 năm 2023. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2023.
10. ↑  Ukraine phản công ở miền Nam chỉ nhằm nghi binh cho chiến dịch Kharkiv - Báo Tuổi trẻ
11. ↑  Ukraina đã đánh lừa quân đội Nga như thế nào - RFI
12. ↑  Ukraine tiết lộ chiến dịch 'đánh lừa' Nga trong cuộc phản công - Báo Thanh niên
13. ↑  Ukraine dồn quân tới mặt trận chiến lược trong cuộc phản công thần tốc - Báo Dân Trí
14. ↑  Ukraine đã tổ chức 'phản công thần tốc' như thế nào? - Báo Tuổi trẻ
15. ↑  Ukraina đã đánh lừa quân đội Nga như thế nào - RFI
16. ↑  Ukraine đã tổ chức 'phản công thần tốc' như thế nào? - Báo Tuổi trẻ
17. ↑  Ukraina đã đánh lừa quân đội Nga như thế nào - RFI
18. ↑  Cuộc phản công thần tốc của Ukraine ở Kharkov nhìn qua bản đồ - Báo Tuổi trẻ

Xem thêm
--------

* Trận Kharkiv (2022)
* Chiến dịch miền Đông Ukraina
* Chiến dịch quân sự đặc biệt