| Bài này nằm trong **loạt bài** về |
| --- |
| Lịch sử Brunei |
|  |
| Thời kỳ đầu |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Đế quốc Brunei | Thế kỷ VIIđến 1888 |

 |
| Nhà Bolkiah(Thế kỷ XV – hiện tại) |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Hồi quốc Sulu | 1405đến 1915 |
| Maynila | 1500sđến 1571 |
| Vương quốc Tondo | 1500sđến 1571 |
| Chiến tranh Castilian |  1578 |
| Nội chiến Brunei |  1660–1673 |
| Sarawak | Thế kỷ XVđến 1841 |
| Labuan | Thế kỷ XVđến 1846 |
| Bắc Borneo | Thế kỷ XVđến 1865 |
| Sự can thiệp của người Anh |  1888–1984 |
| Chiến dịch Đông Ấn thuộc Hà Lan |  1942–1945 |
| Chiến dịch Borneo |  1945 |
| Anh chiếm đóng quân sự |  1945–1946 |
| Cuộc bạo động Brunei |  1962 |

 |
| * Biên niên sử
* Sultan
 |
| * x
* t
* s
 |

**Nội chiến Brunei** là một cuộc nội chiến nổ ra ở Brunei từ năm 1660 đến năm 1673.

Nguyên nhân
-----------

Trong thời gian trị vì của Sultan Muhammad Ali (1660-1661), có một bất đồng giữa con trai của Sultan là Pengiran Muda ("Vương tử") Bongsu và Pengiran Muda Alam- con trai của Pengiran Abdul Mubin về kết quả của một trận đá gà mà Pengiran Muda Bungsu thua. *Pengiran Muda* Alam chế nhạo Vương tử về việc thua cuộc. Vương tử Bongsu nổi cơn thịnh nộ và sát hại *Pengiran Muda* Alam rồi chạy trốn khỏi hiện trường.

Nội chiến Brunei do một trận đá gà gây nên
Abdul Mubin cùng bộ hạ liền ra tay sát hại Sultan Muhammad Ali nhằm báo thù, Abdul Momin sau đó tự lập mình làm Sultan và chọn hiệu "Sultan Hakkul Abdul Mubin". Ông cố gắng xoa dịu các bộ hạ của Sultan tiền nhiệm bằng việc bổ nhiệm cháu trai của Muhammad Ali là Muhyiddin làm *Bendahara* ("Tể tướng") mới.

Tuy nhiên, sau một thời gian, những người ủng hộ Muhammad Ali thực hiện trả thù bằng cách thuyết phục Bendahara Muhyiddin đứng lên chống lại Abdul Mubin. Bendahara Muhyddin ban đầu từ chối, song sau đó lại đồng ý. Những người ủng hộ Muhyiddin bắt đầu tạo nhiễu loạn. Sultan Abdul Hakkul Momin sau đó chuyển cung điện của mình đến Pulau Chermin theo lời khuyên của Muhyiddin với ý định chờ cho đến khi cuộc khủng hoảng kết thúc. Tuy vậy, sau khi Sultan Abdul Hakkul Mubin rời đi, Muhyiddin tự tuyên bố mình là Sultan. Một trận chiến giữa hai người xảy ra sau đó, cuộc nội chiến Brunei bùng nổ.

Chiến cuộc và kết quả
---------------------

Trong Nội chiến, Sultan Abdul Hakkul Mubin chạy đến Kinarut, Malaysia ông ở đó trong 10 năm, đẩy lui các cuộc tiến công liên tiếp của Sultan Muhyiddin. Đội quân của Sultan Muhyiddin trở về Brunei sau khi thất bại trong một cuộc tấn công quyết định. Muhyiddin lo ngại rằng nội chiến kéo dài quá lâu và đề nghị Sultan của Sulu cử binh giúp đỡ. Muhyiddin hứa sẽ trao vùng đất phía đông Sabah để báo ơn giúp đỡ của Sulu. Muhyiddin cuối cùng giành được thắng lợi năm 1673, Sultan Abdul Hakkul Mubin bị giết và cuộc nội chiến đến hồi chấm dứt. Đúng như lời hứa, Sultan của Sulu nhận được khu vực phía đông Sabah như một món quà danh dự từ Sultan của Brunei nhằm thưởng công cho sự giúp đỡ của họ trong cuộc nội chiến này.

Xem thêm
--------

* Sabah
* Brunei
* Hồi quốc Sulu
* Lịch sử Brunei
* Lịch sử Sabah
* Sultan của Brunei
* Đá gà

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  "Civil war wrecks chaos in the country". The Brunei Times. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 6 năm 2012. Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2012.
2. 1 2 3  *History for Brunei Darussalam: Sharing Our Past (Secondary 1)*. tr. 44–45. ISBN 99917-2-330-7.
3. 1 2  *History for Brunei Darussalm*. EPB Pan Pacific. 2008. tr. 44. ISBN 99917-2-545-8.
4. ↑  *History for Brunei Darussalam*. tr. 108. ISBN 99917-2-545-8.