recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Sonia Corrêa năm 2016
**Sonia Corrêa** (sinh ngày 18 tháng 11 năm 1948) là một nhà hoạt động và nhà nghiên cứu nữ quyền đến từ Brazil, làm việc chủ yếu về các vấn đề bình đẳng giới, sức khỏe và tình dục. Từ năm 2002, bà đã đồng chủ trì Tổ chức theo dõi chính sách tình dục (SPW), một diễn đàn chính sách toàn cầu phân tích xu hướng toàn cầu trong các chính sách và dự án liên quan đến tình dục.

Từ năm 1992 đến năm 2009, Corrêa là điều phối viên nghiên cứu về sức khỏe và quyền sinh sản và tình dục tại Giải pháp thay thế phát triển với phụ nữ cho kỷ nguyên mới (DAWN), một mạng lưới nữ quyền toàn cầu ở miền Nam. Với tư cách là một thành viên xã hội dân sự, bà đã tham gia vào các cuộc đàm phán của Liên Hợp Quốc về các vấn đề liên quan đến giới và giới tính tại Hội nghị Quốc tế về Dân số và Phát triển (ICPD) năm 1994, Hội nghị Quốc tế về Phụ nữ, Hội nghị Quốc tế năm 1995 đã thông qua Nguyên tắc Yogyakarta là một trong 29 người ký  và đánh giá tương ứng của họ.

Sexuality Policy Watch
----------------------

Với Richard Parker, Corrêa đồng chủ tịch Sexuality Policy Watch, một diễn đàn toàn cầu gồm các nhà nghiên cứu và nhà hoạt động làm việc về các vấn đề và chính sách về quyền tình dục trên toàn thế giới. Diễn đàn được ra mắt vào năm 2002 với tên gọi Nhóm công tác quốc tế về chính sách xã hội và tình dục (IWGSSP), nhưng đã đổi tên thành Sexuality Policy Watch vào năm 2006. Kể từ khi thành lập, SPW đã tiến hành nghiên cứu về xu hướng tình dục, chủ trương ngăn chặn bạo lực đối với phụ nữ, xây dựng quan hệ đối tác với các nhóm quyền tình dục và công bố các phân tích chính sách quan trọng.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Sonia Corrêa". Rewire rewire.news. Truy cập ngày 10 tháng 10 năm 2016.
2. ↑  **(tiếng Bồ Đào Nha)** Sônia Correa: Em nome do "maternalismo", toda invasão de privacidade é permitida by Conceição Lemes, published by Viomundo (2012)
3. 1 2  "Sonia Corrêa". *lse.ac.uk/genderinstitute*. London School of Economics Gender Institute. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 11 năm 2016. Truy cập ngày 7 tháng 7 năm 2019.
4. ↑  "The Zika virus has reignited Brazil's abortion debate". *pri.org*. Public Radio International. 28 tháng 1 năm 2016.
5. ↑  Signatories to the Yogyakarta Principles, p.35
6. ↑  Carneiro, Julia (3 tháng 10 năm 2014). "Brazilian candidates stay silent on abortion issue". *BBC News* (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2018.
7. ↑  "About Us - Sexuality Policy Watch". *Sexuality Policy Watch* (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2018.
8. ↑  "Combating Rape Requires Cultural Change in Brazil | Inter Press Service". *www.ipsnews.net*. Truy cập ngày 14 tháng 2 năm 2019.
9. ↑  "Sexuality Policy Watch | GenderIT.org". *www.genderit.org* (bằng tiếng Anh). Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 1 năm 2018. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2018.
**Cố Luân Thọ An Công chúa** (chữ Hán: 固倫壽安公主; 12 tháng 5, 1826 - 23 tháng 4, 1860), thực ra phải gọi là **Thọ An Cố Luân Công chúa** (壽安固倫公主), Công chúa nhà Thanh, là Hoàng nữ thứ 4 nhưng là Đích trưởng nữ của Thanh Tuyên Tông Đạo Quang Đế.

Tiểu sử
-------

**Cố Luân Thọ An Công chúa** sinh vào ngày 6 tháng 4 âm lịch năm Đạo Quang thứ 6 (1826), là Hoàng nữ trưởng thành duy nhất của Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu. Do bà là Đích nữ do Hoàng hậu sinh ra, đồng thời cả ba người chị của bà đều qua đời khi còn nhỏ nên bà là Đích trưởng nữ của Đạo Quang Đế. Bà chính là em ruột của Cố Luân Đoan Thuận Công chúa và là chị ruột của Hàm Phong Đế. Sinh mẫu của bà là Hiếu Toàn Thành Hoàng hậu rất được sủng ái, nhưng lại đột ngột qua đời vào năm Đạo Quang thứ 20 (1840), khi này bà được 14 tuổi, còn em trai bà khi đó chỉ khoảng 10 tuổi.

Năm Đạo Quang thứ 21 (1841), bà hạ giá lấy Đức Mục Sở Khắc Trát Bố (德穆楚克扎布), con trai của Nại Man bộ Quận vương A Hoàn Đô Ngoã Đệ Trát Bố (阿完都瓦第扎布) cai quản vùng Nại Man. Khi đó, Công chúa được ban tặng phong hiệu là **Thọ An**, vị hiệu là [*"Cố Luân Công chúa"*] - vị hiệu dành cho các Hoàng nữ do Hoàng hậu sinh ra.

Năm Đạo Quang thứ 24 (1844), quy định rằng về sau khi xưng hô Công chúa, phong hiệu viết ở đằng trước, mà "Cố Luân" cùng "Hòa Thạc" đều viết ở sau và chỉ ngay trước hai chữ Công chúa, tức [*Mỗ mỗ Cố Luân Công chúa*; 某某固伦公主] và [*Mỗ mỗ Hòa Thạc Công chúa*; 某某和硕公主]. Do đó, *Cố Luân Thọ An Công chúa* được cải sửa hiệu thành [**Thọ An Cố Luân Công chúa**].

Năm Hàm Phong thứ 10 (1860), Thọ An Công chúa qua đời khi 35 tuổi, được táng tại khu vực ngoại ô Bắc Kinh. Tháng 3, năm Đồng Trị nguyên niên (1862), Đức Mục Sở Khắc Trát Bố thỉnh cầu được cải táng mộ phần của Cố Luân Thọ An Công chúa nhưng không được Từ Hi Thái hậu và Từ An Thái hậu chấp nhận. Từ đó Đức Mục Sở Khắc Trát Bố không tái hôn và mất sau đó 5 năm.

Xem thêm
--------

* Công chúa
* Bột Nhi Chỉ Cân
* Hậu cung nhà Thanh
* Hiếu Toàn Thành hoàng hậu
* Thanh Tuyên Tông

Tham khảo
---------

1. ↑  Năm Đạo Quang thứ 24 (1844), quy định rằng về sau khi xưng hô Công chúa, phong hiệu viết ở đằng trước, mà "Cố Luân" cùng "Hòa Thạc" đều viết ở sau và chỉ ngay trước hai chữ Công chúa, tức [*Mỗ mỗ Cố Luân Công chúa*; 某某固伦公主] và [*Mỗ mỗ Hòa Thạc Công chúa*; 某某和硕公主].

* Thanh sử cảo, quyển 166, biểu lục, *Công chúa biểu*
Trong ngành viễn thông, thuật ngữ **thời gian trễ trọn vòng** hay **thời gian trọn vòng** (tiếng Anh: *round-trip delay time* hay **round-trip time**, viết tắt **RTT**) có các nghĩa sau đây:

1. Thời gian trôi qua để truyền một tín hiệu qua một mạch đóng (*closed circuit*), hay thời gian trôi qua để truyền một thông điệp tới một nơi ở xa và quay trở lại.
2. Trong các hệ thống radar sơ cấp hoặc thứ cấp, thời gian cần thiết để một tín hiệu (*pulse*) được truyền tới đích và tín hiệu phản hồi (*echo*) hoặc tín hiệu trả lời (*transponder reply*) quay lại tới thiết bị nhận.

Thời gian trễ trọn vòng có ý nghĩa quan trọng trong các hệ thống đòi hỏi giao tiếp tương tác hai chiều, chẳng hạn điện thoại tiếng nói, hay các hệ thống dữ liệu sử dụng tin báo nhận (*ACK/NAK data system*) - nơi thời gian trọn vòng trực tiếp ảnh hưởng đến tốc độ truyền dữ liệu (*throughput rate*), chẳng hạn giao thức TCP. Thời gian trễ trọn vòng có thể trải từ vài micro giây đối với một hệ thống radio tầm ngắn (*short line-of-sight*), tới nhiều giây đồng hồ đối với một mạch đa liên kết với một hoặc nhiều liên kết vệ tinh. Nó bao gồm thời gian trễ tại nút mạng cũng như trên môi trường truyền dẫn.

Đối với truyền thông TCP, thời gian trễ trọn vòng được tính từ quy trình bắt tay 3 bước bằng cách đo thời gian từ khi truyền đoạn (*segment transmission*) tới khi nhận được tin báo nhận (ACK).

Xem thêm
--------

* Federal Standard 1037C
* MIL-STD-188
**Solange Fernex** (15.4.1934 - 11.9.2006) là chính trị gia người Pháp đã đoạt Giải Tương lai phi hạt nhân năm 2001.

Sự nghiệp
---------

Solange Fernex (nhũ danh Solange de Turckheim) sinh ngày 15.4.1934 ở Strasbourg, Bas-Rhin, vùng Alsace, Pháp.

Năm 1973, bà là người Pháp đầu tiên đã hô hào các cử tri Pháp trong khu bầu cử Mulhouse bỏ phiếu cho đảng Sinh thái trong cuộc bầu cử quốc hội Pháp, khi bà làm ứng cử viên dự khuyết cho Henri Jenn.

Năm 1979, bà đứng đầu danh sách ứng cử viên nhóm Sinh thái châu Âu trong cuộc bầu cử Nghị viện châu Âu. Danh sách này đạt được 888.134 phiếu, tức 4, 39% số phiếu bầu

Năm 1983, bà tham gia "Cuộc ăn chay vì cuộc sống" (*Jeûne pour la Vie*) ở Paris, một cuộc tuyệt thực kéo dài 40 ngày nhằm đòi hỏi việc giải trừ vũ khí hạt nhân.

Năm 1984, bà là thành viên sáng lập "Đảng Xanh" (*Les Verts*) của Pháp.

Bà trúng cử nghị sĩ Nghị viện châu Âu nhiệm kỳ 1989-1994.

Năm 2001 – cùng với chồng là bác sĩ Michel Fernex và một số bạn – bà thành lập Hiệp hội "Enfants de Tchernobyl Bélarus" (*Các thiếu nhi Chernobyl Belarus*), nhằm giúp đỡ các thiếu nhi trong các vùng ở Belarus bị nhiễm phóng xạ trong vụ Thảm họa Chernobyl và giúp việc điều tra độc lập về vụ thảm họa này.

Bà cũng là chủ tịch Phân ban Pháp của Ligue internationale des femmes pour la paix et la liberté (*Liên đoàn phụ nữ quốc tế vì hòa bình và tự do*), và thành viên Ủy ban đỡ đầu của Coordination pour l'éducation à la non-violence et à la paix (*Cơ quan phối hợp cho việc giáo dục phi bạo hành và cho hòa bình*).

Từ trần
-------

Solange Fernex qua đời ngày 11.9.2006 tại tư gia ở Biederthal, gần biên giới Thụy Sĩ, do bị ung thư.

Giải thưởng
-----------

* Giải Tương lai phi hạt nhân năm 2001.

Tác phẩm tham khảo
------------------

### Sách

* Jean-Pierre Kintz, « Marguerite Solange Fernex », in *Nouveau dictionnaire de biographie alsacienne*, vol. 44, p. 4597
* Elisabeth Schulthess, *Solange Fernex, l'insoumise. Écologie, féminisme, non-violence*, Collection Écologie, Ed. Yves Michel, octobre 2004. ISBN 2-913492274
* (Témoignages recueillis par) Solange Fernex, *La Vie pour la vie: jeûne pour la vie: août-septembre 83*, Ed. Utovie, Collection Pour que la joie demeure, 1985.

### Phim

* *Solange Fernex, une vie pour la vie*, Daniel Coche, dora films, octobre 2006.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Catégorie:Député européen élu en France 1989". Truy cập 12 tháng 3 năm 2015.
2. ↑
3. ↑  « Solange Fernex, une vie pour la vie » Lưu trữ 2014-07-05 tại Wayback Machine, site de dora films.

Liên kết ngoài
--------------

* (tiếng Pháp)
* (tiếng Pháp)
* (tiếng Đức)
* (tiếng Pháp)
* Lưu trữ 2013-06-03 tại Wayback Machine (tiếng Anh)
* Hommage à Solange Fernex, article de René Hamm dans *L'Ecologiste* Bản mẫu:Numéro, septembre-octobre-novembre 2006, (trang 13-14) (tiếng Pháp)
* Hommage à Solange Fernex Lưu trữ 2007-03-12 tại Wayback Machine, phát sóng truyền thanh của Terre à terre (tiếng Pháp)
* (tiếng Đức)
* Lưu trữ 2014-07-05 tại Wayback Machine (tiếng Pháp)
* (tiếng Pháp)
* Œuvres de Solange Fernex (tiếng Pháp)
**Thời gian ủ bệnh** là thời gian trôi qua giữa việc tiếp xúc với sinh vật gây bệnh, hóa chất hoặc phóng xạ khi các triệu chứng và dấu hiệu đầu tiên xuất hiện. Trong một bệnh truyền nhiễm điển hình, thời gian ủ bệnh nghĩa là khoảng thời gian sinh vật nhân lên để đạt đến ngưỡng cần thiết xuất hiện các triệu chứng trên vật chủ. 

Trong một số bệnh, như được mô tả trong sơ đồ này, thời gian tiềm ẩn ngắn hơn thời gian ủ bệnh. Một người có thể truyền nhiễm mà không có bất kỳ dấu hiệu của bệnh. Nhiễm trùng như vậy được gọi là nhiễm trùng cận lâm sàng.
Mặc dù **thời gian ủ bệnh** **tiềm ẩn** hoặc **thời gian trễ** có thể đồng nghĩa, đôi khi có sự phân biệt giữa **thời gian ủ bệnh**, thời gian giữa nhiễm trùng và khởi phát bệnh và **thời gian tiềm ẩn**, thời gian từ nhiễm trùng đến nhiễm trùng. Cái nào ngắn hơn phụ thuộc vào bệnh. Một người có thể là người mang mầm bệnh, chẳng hạn như *Streptococcus* trong cổ họng, mà không biểu hiện bất kỳ triệu chứng nào. Tùy thuộc vào bệnh, người bệnh có thể hoặc không truyền nhiễm trong thời gian ủ bệnh.

Trong thời gian trễ, nhiễm trùng là cận lâm sàng. Liên quan đến nhiễm virus, trong việc ủ bệnh, virus đang nhân lên. Điều này trái ngược với độ trễ của virus, một dạng ngủ đông mà virus không nhân lên. Một ví dụ về độ trễ là nhiễm HIV. HIV ban đầu có thể không có triệu chứng và không có dấu hiệu của AIDS, mặc dù HIV nhân lên trong hệ bạch huyết và nhanh chóng tích lũy một lượng virus lớn. Những người này có thể bị nhiễm trùng.

Thời kỳ ủ bệnh bên trong và bên ngoài
-------------------------------------

Các thuật ngữ "thời gian ủ bệnh bên trong" và "thời gian ủ bệnh bên ngoài" được sử dụng trong các bệnh truyền qua vector. Thời kỳ ủ bệnh nội tại là thời gian của một sinh vật để hoàn thành sự phát triển của nó trong vật chủ xác định. Thời kỳ ủ bệnh bên ngoài là thời gian của một sinh vật để hoàn thành sự phát triển của nó trong vật chủ trung gian.

Ví dụ, một khi bị muỗi ăn, ký sinh trùng sốt rét phải trải qua quá trình phát triển bên trong muỗi trước khi chúng lây nhiễm sang người. Thời gian cần thiết để phát triển ở muỗi dao động từ 10 đến 28 ngày, tùy thuộc vào loài ký sinh trùng và nhiệt độ. Đây là thời kỳ ủ bệnh bên ngoài của ký sinh trùng đó. Nếu một con muỗi cái không tồn tại lâu hơn thời gian ủ bệnh bên ngoài, thì nó sẽ không thể lây truyền bất kỳ ký sinh trùng sốt rét nào. Sau khi một con muỗi chuyển thành công ký sinh trùng vào cơ thể người thông qua vết cắn, ký sinh trùng bắt đầu phát triển. Thời gian giữa việc tiêm ký sinh trùng vào người và sự phát triển của các triệu chứng đầu tiên của bệnh sốt rét là thời kỳ ủ bệnh nội tại của nó.

Tham khảo
---------

1. ↑  Sharara, A. I. (1997). "Chronic hepatitis C". *Southern Medical Journal*. **90** (9): 872–7. doi:10.1097/00007611-199709000-00002. PMID 9305294.
2. ↑  Chan, Miranda; Johansson, Michael A. (30 tháng 11 năm 2012). "The Incubation Periods of Dengue Viruses". *PLOS ONE*. **7** (11): e50972. doi:10.1371/journal.pone.0050972. PMC 3511440. PMID 23226436.
Tháp Bismarck
**Tháp Bismarck ở Żagań** là một tháp quan sát, được xây dựng trên đồi Lâu đài (Castle Hill), ở thành phố Żagań, ở phía tây Ba Lan, thuộc tỉnh Lubuskie, cách khoảng 40 km từ biên giới Ba Lan-Đức và 100 km từ biên giới Ba Lan-Séc.

Lịch sử
-------

Các ủy viên hội đồng của bang Neefe và Obischau đã có sáng kiến ​​xây dựng tòa tháp Bismarck ở Żagań vào tháng 8 năm 1902. Hai năm sau, vào năm 1904, một ủy ban tổ chức cho việc xây dựng tòa tháp đã được thành lập, nhằm kêu gọi sự ủng họ của tất cả các tổ chức thành phố và cư dân, nhằm tiến hành gây quỹ và vật liệu xây dựng cần thiết để chuẩn bị cho việc xây dựng lên tòa tháp. Năm 1907, thiết kế của kiến ​​trúc sư Carl Stahlberg từ Jelenia Góra đã được chọn để thực hiện. Lễ khai trương diễn ra vào ngày 30 tháng 7 năm 1908 trước sự chứng kiến ​​của chính quyền thành phố. Các công trình xây dựng chính được giám sát bởi các nhà xây dựng của Bernikau và người quản lý xây dựng Engel từ Jabłonowo. Trong quá trình xây dựng cơ sở, những tảng đá và đá granit từ mỏ đá gần Bolków đã được sử dụng. Phần đầu của tháp được làm bằng đá granit Silesian. Lễ khánh thành diễn ra vào ngày 27 tháng 6 năm 1909. Vào ngày hôm đó, tòa tháp được mở cửa cho công chúng, và vào buổi tối, ngọn lửa đầu tiên được thắp lên trên đài lửa ở đỉnh tháp. Năm 2002, tòa nhà đã trải qua cải tạo, để đóng vai trò là một tháp nước cho cộng đồng địa phương.

Chi tiết
--------

Tòa tháp cao 22 mét được dựng lên trên một mặt bằng hình chữ nhật, được làm từ những tảng đá và đá granit không đồng nhất. Cổng vào dẫn đến phòng tưởng niệm để vinh danh Otto von Bismarck nằm ở phía thành phố. Cửa ra vào ban đầu được làm bằng gỗ sồi hai lá, đã được thay thế bằng một tấm lưới. Có các cột đá granit ở hai bên cổng. Phía trên lối vào, một con sư tử bằng đá granit đang nghỉ ngơi (được tạo ra bởi nhà điêu khắc Klaus ở Munich). Phía trên con sư tử có một tấm biển với dòng chữ Bismarck. Đỉnh trên tòa tháp cao 5 m được bao quanh ba phía bởi một sân thượng được kết nối với cầu thang bên ngoài ở bên trái và bên phải. Sân thượng của tòa tháp được hỗ trợ bởi bảy cột vuông bằng đá. Dưới sân thượng có một hội trường với những cung đường tạo thành những hành lang ở hai bên. Cầu thang nội bộ với 50 bậc đá granit dẫn từ sân thượng lên tầng quan sát (nằm ở độ cao 15 m). Từ tầng quan sát, một cầu thang sắt xoắn ốc dẫn đến đầu tháp đến nơi lắp đặt đài lửa, đài lửa có đường kính 2,80 m và nặng 850 kg.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3  "Bản sao đã lưu trữ". Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 7 năm 2020. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2020.
2. ↑  "Wieza Bismarcka w Zaganiu". Sklep Modelarski - Modelarstwo Moje Hobby - Modele do sklejania. Truy cập 14 tháng 10 năm 2020.
Tháp Dömötör
**Tháp Dömötör** là công trình kiến trúc lâu đời nhất ở Szeged, Hungary, với quá trình xây dựng trải dài qua ba thế kỉ. Vào thế kỉ 11, phần móng của toà tháp hoàn thiện, tuy nhiên mãi đến thế kỉ 12 phần dưới của toà tháp theo phong cách Romanesque mới tiến hành xây dựng. Cuối cùng, quá trình xây dựng kết thúc vào thế kỉ 13 với phần trên của toà tháp mang đậm kiến trúc Gothic. Công trình này từng là một phần của ngôi đền *Szent Dömötör* (nhà thờ Thánh Demetrius), nhưng ngày nay vị trí của nó là ở Quảng trường Dóm, phía trước một nhà thời lớn hơn có tên Nhà thờ Szeged. Năm 1926, phần trên của ngọn tháp tái xây dựng lại khiến cho nét kiến trúc của tháp có nét tương đồng với một vài công trình kiến trúc ở miền Nam nước Pháp và trên lãnh thổ của Đế chế Byzantine trước đây.

Đặc trưng
---------

Phần trên toà tháp có 48 ô cửa sổ nhọn, xếp thành ba hàng, mỗi hàng gồm mười sáu ô cửa chia đều ra tám cạnh của bức tường hình bát giác. Phần chân tháp, một cánh cổng ban đầu được thay thế bằng nhà nguyện vào năm 1931. Phía trên cổng là một bản sao của tác phẩm điêu khắc cổ nhất ở Szeged là "*Kőbárány*" (một *agnus dei*, tức là Chiên của Chúa) từ đầu thế kỷ 12. Sau này bản sao thay thế tác phẩm điêu khắc ban đầu vào năm 1991.

Bên trong tháp, có một bức bích họa của Vilmos Aba-Novák về chủ đề lễ rửa tội của người Hungary vào thế kỷ 11. Nhà nguyện bên trong tháp cũng không còn sử dụng do nấm mốc trên các bức tường.

### Cánh cổng sự sống

"Cổng sự sống" là tác phẩm của János Bille, thực hiện vào năm 1931. Nó đem đến lời giải thích về cuộc sống của người theo đạo Thiên chúa thông qua các biểu tượng. Thông qua hai con số "1272" và "1931" trên tường nhiều người ban đầu cho rằng nó đại diện cho năm xây dựng của từng phần trên toà tháp. Tuy nhiên, còn có 20 biểu tượng chữ, biểu tượng đầu tiên là Alpha và biểu tượng cuối cùng là Omega mà theo Chúa Giêsu Kitô, Alpha và Omega là biểu tượng của sự sinh ra và cái chết.

Chú thích
---------

1. ↑  László Fejes; Zoltán Lőkös (1970). *Szeged*. Corvina.
2. ↑  Apró Ferenc - Péter László (2009). *Szeged útikönyv* (ấn bản 2). Szeged: Szeged. tr. 86. ISBN 978 963 9954 00 7.

Sách
----

* Somorjai Ferenc: Szeged és környéke. 2012 United p.c. ISBN 978-8490159071
* Csongrád megye építészeti emlékei. szerk.: Tóth Ferenc, Szeged 2000. ISBN 963 7193 28 6

46°14′55″B 20°08′55″Đ﻿ / ﻿46,2486°B 20,14854°Đ﻿ / 46.24860; 20.14854
Phù điêu tại chân tháp, miêu tả sinh động về sử thi Ramayana.
**Tháp Chiên Đàn** là một trong những ngôi tháp cổ của Champa, hiện còn tồn tại ở làng Chiên Đàn, xã Tam An, thành phố Tam Kỳ, Quảng Nam.

Hiện trạng
----------

Tháp Chiên Đàn hiện có cả một khu tháp gồm ba ngôi tháp khá lớn, tuy nhiên chỉ còn ngôi tháp Trung tâm là còn khá nguyên vẹn và còn giữ được hình thù của một ngôi tháp còn nguyên phần thân và một tầng phía trên, còn hai ngôi tháp còn lại, tháp Nam và tháp Bắc đã mất hoàn toàn các tầng phía trên, chỉ còn lại phần thân tháp

Cả ba ngôi tháp cùng đứng song song, sát cạnh nhau trên một hàng theo trục bắc - nam và cùng hướng mặt về phía đông. Cả ba ngôi tháp đều thuộc loại tháp chăm truyền thống: tháp vuông có các tầng mái, và rất giống nhau về hình dáng, cấu trúc, trang trí. Tuy vậy kích thước của ba tháp khác nhau, tháp phía Nam lớn nhất, rồi đến tháp Trung tâm rồi tới tháp Bắc

Kiến trúc
---------

Các tháp Chiên Đàn có dáng vẻ trang nhã và cổ điển như các ngôi tháp tiêu biểu của phong cách Mỹ Sơn A1, được đánh giá là phong cách đẹp nhất của nghệ thuật kiến trúc cổ Chăm Pa, gần tương tự như các tháp Khương Mỹ, tháp Mỹ Sơn A1...

Thân tháp dong dỏng cao, các tầng phía trên tỷ lệ cân đối và hài hòa, các khối dọc của các cột ốp nhô ra vừa phải đủ để tạo ra những đường nét vừa kín đáo vừa trang nhã, các vòm cửa giả không bè ra mà co lại rồi vuốt nhọn lên phía trên như hình mũi giáo

Mặc dù tháp Chiên Đàn mang ảnh hưởng của phong cách Mỹ Sơn A1, nhưng các yếu tố điển hình của phong cách này đã bắt đầu mờ nhạt dần, chỉ có tháp Nam còn giống bởi các đường kẻ hở của cột ốp chạy từ chân lên tới hết phần đầu cột, còn tháp Trung tâm và tháp Bắc kẻ hở chỉ nằm gọn trong phần thân của cột ốp, ngoài ra vòm của giả và cửa ra vào tháp đã co lại và nhô cao như hình mũi giáo

Dựa vào các yếu tố kiến trúc và điêu khắc trên, các nhà nghiên cứu đã xếp tháp Chiên Đàn vào nhóm tháp thuộc phong cách chuyển tiếp giữa phong cách Mỹ Sơn A1 và phong cách Bình Định

Lịch sử
-------

Tháp được xây dựng vào cuối thế kỷ 10 đến đầu thế kỷ 11, trong thời kỳ Champa chuyển kinh đô từ Quảng Nam về Bình Định, dưới thời vua Yan Pu Ku Vijaya

Chú thích
---------

Tham khảo
---------

* Dữ liệu liên quan tới Tháp Chiên Đàn tại Wikispecies
* *Tháp cổ Chăm Pa, huyền thoại và sự thật* - Nhà xuất bản Trẻ 1996, Ngô Văn Doanh

Xem thêm
--------

* Phong cách nghệ thuật các tháp Chăm
* Danh sách đền tháp Chăm Pa
* Tháp Chăm

| * x
* t
* s
**Danh sách các cụm tháp Chăm Pa** |
| --- |
| Thứ tự từ Bắc vào Nam |
| Di tích hiện còn | 
Bằng An  • 
Mỹ Sơn  • 
Chiên Đàn  • 
Khương Mỹ  • 
Phú Lốc  • 
Cánh Tiên  • 
Bánh Ít  • 
Bình Lâm  • 
Thủ Thiện  • 
Dương Long  • 
Tháp Đôi  • 
Tháp Nhạn  • 
Yang Prong  • 
Po Nagar  • 
Hòa Lai  • 
Po Klong Garai  • 
Po Rome  • 
Po Dam  • 
Po Sah Inư
 |
| Phế tích | 
Liễu Cốc  • 
Phú Diên  • 
Phong Lệ  • 
Cấm Mít  • 
Trà Kiệu  • 
Đồng Dương  • 
Chánh Lộ  • 
Tháp Mắm
 |
| 
* Di tích đặc biệt
* Hang động
* Thác nước
* Chùa
* Đình
* Đền
* Nhà thờ
* Tháp cổ
* Tháp Chăm

 |
Tháp Bismarck ở Ostróda, Ba Lan
**Tháp Bismarck ở Ostróda** (tiếng Ba Lan: *Wieża Bismarcka w Ostródzie*) là tháp Bismarck tọa lạc ở Warmińsko-Mazurskie, Ostróda, phía bắc hồ Drwęckie. Tháp được xây dựng từ thời Đông Phổ  .

Lịch sử của tháp
----------------

Dự án xây dựng tòa tháp có từ năm 1899. Nhà thiết kế là kiến trúc sư Ostróda Gruhl . 

Nhà thầu chính của tòa tháp là công ty Carl Podoll. Công trình khởi công vào ngày 1 tháng 4 năm 1901. Lễ khai trương tháp diễn ra tròn một năm sau, vào đúng ngày sinh nhật lần thứ 87 của Thủ tướng Phổ Otto von Bismarck. Vào mỗi dịp sinh nhật của Thủ tướng, một ngọn lửa được thắp lên trong chậu đồng nằm trên đỉnh tháp.

Vào năm 1923 và 1925, tòa tháp được tái thiết để hiện đại hơn. Việc tái thiết được thực hiện theo kế hoạch của Otto Fesser (kiến trúc sư kiêm quan chức thành phố) . Trước năm 1975, chậu đồng thắp lửa sinh nhật Bismarck và bức phù điêu bị gỡ bỏ. Một lần cải tạo khác diễn ra vào năm 1993 . Hiện tại, tòa tháp không mở cửa để du khách tham quan.

Thông số kỹ thuật
-----------------

* Chi phí - khoảng 18 nghìn Mác
* Chiều cao - 21 mét
* Vật liệu xây dựng - Tòa tháp được xây dựng bằng các khối đá granit thô, sảnh liền kề (bị tháo dỡ vào thập niên 1920) làm từ gạch thô
* Móng tòa tháp - cao 4 m, diện tích 6,5 mét vuông
* Đường kính trong của tháp - 4 m

Tham khảo
---------

1. 1 2 3  *Dawna Ostróda. Obrazy z życia wschodniopruskiego miasta*. Dąbrówno Warszawa: Retman, Baobab. tr. 214.
2. 1 2 3  "Bản sao đã lưu trữ". Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 4 năm 2016. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2020.

Liên kết ngoài
--------------

* Trang web chính thức Lưu trữ 2016-04-22 tại Wayback Machine
**Bureya** (tiếng Nga: Бурея) là một sông dài 623 km chảy hướng nam và là chi lưu của sông Amur. Tên soogn bắt nguồn từ tiếng Evenk *birija*, nghĩa là "sông". Sông được tạo thành từ điểm hợp dòng của Pravaya (hữu) Bureya và Levaya (tả) Bureya.

Lưu vực sông được giới hạn: phía tây là dãy Turana Range và sông Zeya, phía nam là sông Amur, phía đông là dãy Bureinskiy, sông Urmi và sông Amgun, phía bắc là dãy Ezop và một số sông chảy theo hướng đông bắc vào biển Okhotsk.

Không có thành phố nào nằm ven sông, điểm định cư lớn nhất là Novy Urgal tại Đường sắt Baikal Amur và, Novobureysky và Bureya, cả hai nằm trên Đường sắt Xuyên Siberi. Sông Tyrma là nhánh tả chảy qua đường sắt ở phía nam Novy Urgal tại thị trấn Tyrma. Mỏ than Chegdomyn ở phía bắc Novy Urgal. Nhà máy thủy điện Bureya nằm ở trung du dòng sông và góp phần điều hòa lượng nước trong mùa mưa. Cũng có kế hoạch xây một thủy điện tại hạ du Bureya. Quốc lộ M58 chạy ngang qua sông song song không có cầu mà chỉ có phà.

Liên kết ngoài
--------------

* Бурея (река) — БСЭ — Яндекс.Словари[*liên kết hỏng*] **(tiếng Nga)**
* *Бурея* в «Словаре современных географических названий»[*liên kết hỏng*] **(tiếng Nga)**

Tham khảo
---------

1. ↑  **(tiếng Nga)** "Chapter 23. Rivers of Far East // Hydrography of USSR". 1954 y. `|first=` thiếu `|last=` (trợ giúp)
Biebrza ở Goniądz
 Biebrza lúc hoàng hôn
**Sông Biebrza** (tiếng Litva: *Bebras*, *tiếng Belarus: Bobra* ) là một con sông ở phía đông bắc Ba Lan, một nhánh của sông Narew (gần Wizna), với chiều dài 164 km và diện tích lưu vực là 7.092   km 2 (7.067 ở Ba Lan).

Các thị trấn lớn hơn trong khu vực:

* Lipsk
* Sztabin
* Goniądz
* Osowiec-Twierdza
* Radzilow
* Wizna

Khu vực này thường được chia thành các khu vực: lưu vực hạ, lưu vực trung và lưu vực thượng, mỗi khu vực có những đặc điểm khác nhau.

Phụ lưu
-------

* Các nhánh phải: Netta, Lega, Ełk, Wissa
* Các nhánh trái: Sidra, Brzozówka

Môi trường tự nhiên
-------------------

Ngày nay, dòng sông được biết đến với số lượng động vật hoang dã phong phú trong các mỏ than bùn và đầm lầy trong khu vực lũ lụt của nó.

Lịch sử
-------

Trong lịch sử, các vùng biên giới của Masovia và Litva, khu vực này vẫn giữ được sự đa dạng về văn hóa ngày nay.

Môi trường văn hóa và ngôn ngữ
------------------------------

Lưu vực sông Biebrza là nơi sinh sống không chỉ bởi hàng trăm loài chim quý hiếm và có nguy cơ tuyệt chủng, mà còn bởi những người đại diện cho các nền văn hóa, ngôn ngữ và tôn giáo khác nhau. Trong khi hầu hết dân số của khu vực nói tiếng Ba Lan chuẩn, một số người ở lưu vực thượng nguồn sông (thành phố tự trị của Lipsk, Dąbrowa Białostocka và một phần Sztabin) nói một phương ngữ địa phương của Bêlarut (được gọi là *prosty* *jazyk* - ngôn ngữ cơ bản). Những người ở đó thuộc về nhà thờ Chính thống giáo hoặc Công giáo La Mã. Ở bờ bắc của thượng nguồn Biebrza cũng có một vài ngôi làng nơi được gọi là "tín đồ già" sống, người nói một phương ngữ cổ xưa của tiếng Nga. Một số trong những cộng đồng này bảo tồn phần lớn văn hóa truyền thống của họ bất chấp chính sách của chính phủ cộng sản lâu dài nhằm mục đích đồng hóa các nhóm thiểu số văn hóa và ngôn ngữ phi Ba Lan.

Xem thêm
--------

* Vườn quốc gia Biebrza
* Kênh Augustów
* Sông Ba Lan

Tham khảo
---------

1. ↑  Statistical Yearbook of the Republic of Poland 2017, Statistics Poland, p. 85-86

Liên kết ngoài
--------------

* Du lịch tự nhiên (ngắm chim) trong Vườn quốc gia Biebrza
* Radzilow - Thị trấn chạy dọc Biebrza
**Sân vận động Hrazdan** (tiếng Armenia: Հրազդան մարզադաշտ) là một sân vận động đa năng toàn chỗ ngồi ở Yerevan, Armenia. Sân được khánh thành vào năm 1970. Đây là sân vận động thể thao lớn nhất ở Armenia. Hrazdan được sử dụng chủ yếu cho các trận đấu bóng đá. Đây là sân nhà của đội tuyển bóng đá quốc gia Armenia cho đến năm 1999 và kể từ đó, sân thỉnh thoảng tổ chức các trận đấu quốc tế. Sân vận động có sức chứa 54.208 khán giả sau lần cải tạo gần đây nhất vào năm 2008, khi sân được lắp đặt ghế ngồi toàn bộ. Trước khi được cải tạo, Hrazdan có sức chứa lên đến 70.000 khán giả. Đây từng là một trong bốn sân vận động có sức chứa lớn nhất của Liên Xô. Sân vận động thường xuyên tổ chức các trận chung kết Cúp bóng đá Armenia. Đây cũng là nơi diễn ra lễ khai mạc Đại hội Thể thao Liên Armenia 2003. Đội tuyển bóng đá quốc gia Liên Xô đã thi đấu hai trận đấu với Phần Lan và Hy Lạp tại Hrazdan vào năm 1978.

Tham khảo
---------

1. ↑  About us Football Federation of Armenia official site
2. ↑  Hrazdan Holding:Sports Complex

Liên kết ngoài
--------------

* Trang web chính thức của Hrazdan Holding
**Cuango** hay **Kwango** (tiếng Bồ Đào Nha: *Rio Cuango*) là một sông xuyên biên giới giữa Angola và Cộng hòa Dân chủ Congo. Đây là chi lưu tả ngạn dài nhất của sông Kasai tại lưu vực sông Congo. Sông chảy qua thị trấn Malanje tại Angola. Lưu vực sông Kwango giảu tài nguyên kim cương tại Chitamba-Lulo Kimberlite Cluster ở tỉnh Lunda Norte, được khám phá ra tại dòng chính của sông và trên các vùng đất bằng phẳng và bậc thang tại vùng đồng bằng ngập lụt của nó.

Cuango khởi nguồn từ cao nguyên Alto Chicapa tại tỉnh Lunda Sul, chảy theo hướng bắc, qua biên giới Cộng hòa Dân chủ Congo, và hợp vào sông Kasai gần thị trấn Bandundo, một chi lưu của sông Congo.

Sông có chiều dài 1.100 kilômét (680 mi) từ khởi nguồn đến nơi hợp lưu vào sông Congo, trong đó 855 kilômét (531 mi) nằm trên lãnh thổ Angola. Tổng diện tích lưu vực sông là 263.500 kilômét vuông (101.700 dặm vuông Anh). Các chi lưu của sông là Wamba, Kwilu, Kwilu.

Cuango có nhiều thác ghềnh. Tàu thuyền có thể thông hành ở phần hạ lưu của sông, kéo dài 307 kilômét (191 mi) từ cửa sông đến ghềnh Kingushi. Phần trung du của sông cũng có thể thông hành một phần giữa Kingushi và thác Franz Josef với khoảng cách 300 kilômét (190 mi). Lưu lượng trung bình hàng năm ở phần hạ du của sông là 2.700 mét khối (95.000 ft khối)/s

Tham khảo
---------

1. 1 2  "Kwango River". Encyclopædia Britannica. Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2011.
2. 1 2  "Kwango". The Free Dictionary by Farlex of The Great Soviet Encyclopedia. Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2011.
3. ↑  "Kwango River Project". BRC Congo Development S.P.R.L.; Kwango Mining S.P.R.L. Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2011.
4. 1 2 3 4  "Kwango". Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2011.
Một con chuồn chuồn ngọc lục bảo (*Hemiaordulia tau*) có cơ bắp bay gắn trực tiếp vào đôi cánh của nó. 
Côn trùng là nhóm duy nhất của động vật không xương sống mà đã tiến hóa cánh và có thể bay. Hai nhóm côn trùng, chuồn chuồn và bướm, có cơ bắp bay gắn trực tiếp vào cánh. Các loài côn trùng khác có các cơ bay được gắn vào ngực, khiến nó dao động, đôi khi với tốc độ nhanh hơn tốc độ đến của các xung thần kinh và gián tiếp khiến cánh đập.

Một số côn trùng rất nhỏ sử dụng không phải là khí động học ở trạng thái ổn định mà là cơ chế vỗ và đập của Weis-Fogh, tạo ra lực nâng lớn với sự hao mòn trên cánh. Nhiều côn trùng có thể bay lượn, duy trì chiều cao và kiểm soát vị trí của chúng. Một số côn trùng như bướm đêm có những cánh đầu được ghép nối với những cánh sau để chúng có thể hoạt động đồng loạt.

Côn trùng lần đầu tiên bay được trong Kỷ Than đá, khoảng 350 triệu năm trước. Cánh có thể đã tiến hóa từ phần phụ ở hai bên chân tay vốn đã có dây thần kinh, khớp và cơ bắp được sử dụng cho các mục đích khác. Chúng ban đầu có thể được sử dụng để trượt trên mặt nước, hoặc để làm chậm tốc độ hạ xuống khi lướt đi.

Cơ chế
------

 Bay trực tiếp: cơ bám vào cánh. Chỉ với các côn trùng lớn
 Odonata (chuồn chuồn) có cơ bắp bay thẳng, cũng như loài phù du. 
### Bay trực tiếp

Không giống như các loài côn trùng khác, cơ cánh của Ephemeroptera (phù du) và Odonata (chuồn chuồn) chèn trực tiếp vào các bệ cánh, có bản lề để một chuyển động nhỏ của bệ cánh hướng xuống, rất giống với cánh chèo thuyền trong không khí. Chuồn chuồn ngô và chuồn chuồn kim có cánh trước và sau giống nhau về hình dạng và kích thước. Mỗi cánh hoạt động độc lập, mang lại một mức độ kiểm soát tốt và tính cơ động về sự đột ngột mà chúng có thể thay đổi hướng và tốc độ, không thấy ở các loài côn trùng bay khác. Điều này không có gì đáng ngạc nhiên, vì các loài này là tất cả các loài săn mồi trên không và chúng luôn săn bắt các loài côn trùng trên không khác.

### Bay gián tiếp

 Bay gián tiếp: cơ bắp làm cho ngực dao động ở hầu hết các loài côn trùng.
 Neoptera, bao gồm bướm và hầu hết các loài côn trùng khác, có cơ bắp bay gián tiếp. 
Khác với hai loài có cơ bắp bay trực tiếp, tất cả các loài côn trùng có cánh sống khác đều bay bằng một cơ chế khác, liên quan đến cơ bắp bay gián tiếp. Cơ chế này đã phát triển một lần và là tính năng xác định (synapomorphy) cho Neoptera infraclass; Nó tương ứng, có lẽ không phải ngẫu nhiên, với sự xuất hiện của cơ chế gập cánh, cho phép côn trùng Neopteran gập cánh lại trên bụng khi nghỉ ngơi (mặc dù khả năng này đã bị mất trong một số nhóm, chẳng hạn như ở những con bướm).

Tham khảo
---------

1. 1 2  Chapman, A. D. (2006). *Numbers of living species in Australia and the World*. Canberra: Australian Biological Resources Study. tr. 60pp. ISBN 978-0-642-56850-2. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 6 năm 2009. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2019.
**Tháp Trắng** (tiếng Séc: *Bílá věž*) là toàn tháp cao nhất, thống trị bầu trời thành phố Hradec Králové ở Cộng hòa Séc. Đứng ở phòng trưng bày của ngọn tháp, chúng ta sẽ có một cái nhìn mới lạ về Hradec Králové, về các đỉnh núi phía xa của Dãy núi Krkonoše và Dãy núi Orlické. Những năm gần đây, toà tháp là nơi diễn ra nhiều buổi triển lãm và trở thành trung tâm của các hoạt động văn hoá, du lịch. Hiện nay, Tháp Trắng còn đang lưu giữ chiếc chuông lớn nhất và nặng thứ ba ở Cộng hòa Séc - chuông Augustine.

Lịch sử
-------

Vào ngày 7 tháng 6 năm 1574, nhờ sự quyên góp của người dân toàn thành phố, những viên gạch đầu tiên của toà tháp được đặt ở phía tây của Quảng trường Lớn ở Hradec Králové. Quá trình xây dựng kéo dài sáu năm, toà tháp hoàn thành với chiều cao 72 mét (236 ft).

Tháp Trắng là đài tưởng niệm cao nhất của thành phố Hradec Králové thậm chí cao nhất ở Đông Bohemia. Vào tháng 5 năm 1581, quả chuông Augustine (ra đời năm 1509 bởi bàn tay của người sáng lập chuông Hradec nổi tiếng Ondřej Žáček với kích thước ấn tượng (chiều cao 169 xentimét (67 in) cao và bề rộng 206 xentimét (81 in)) xuất hiện trên tầng bốn của toà tháp vào giữa mùa lễ hội. Tuy nhiên còn có một chiếc chuông lớn hơn ở Bohemia trong Nhà thờ chính tòa Thánh Vitus tại Lâu đài Praha, nó mang tên Chuông Zikmund.

Sự thật thú vị
--------------

Vật liệu xây dựng toà tháp là đá trắng, sau này cũng sử dụng làm tên của toà tháp. Chuông Augustine có khối lượng 10 tấn và vẫn vang lên mỗi dịp đặc biệt.

Thời gian đồng hồ trên tháp có thể chênh lệch với thời gian thực mà nguyên nhân không phải do đôi mắt của chúng ta. Việc cần làm trong tình huống này là thử nhìn ở một khoảng cách xa hơn, ví dụ như từ cánh đồng gần đó.

Giờ mở cửa
----------

Thời gian mở cửa cho du khách của toà tháp là từ ngày 1 tháng 4 đến ngày 30 tháng 9, hàng ngày từ 09:00-12:00 và 13:00-17:00. Đôi khi toàn tháp mở cửa buổi đêm cho những chuyến thăm quan đặc biệt.

Chú thích
---------

1. ↑  The White Tower official web page
2. ↑  History of the White Tower
3. ↑  "Attractions of Hradec Králové". Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2022.
4. ↑  Walking tours in HK
Tarawa là một phần của Quần đảo Gilbert
Bản đồ đảo san hô Tarawa
Tarawa và hòn đảo lân cận ở phía nam Maiana nhìn từ không gian năm (1998).
**Tarawa** là một đảo san hô ở trung tâm Thái Bình Dương, trước đây thủ phủ của cựu người Anh thuộc địa của quần đảo Gilbert và Ellice. Đảo có thủ đô của Cộng hòa Kiribati, Nam Tarawa. Hòn đảo này được biết đến nhiều bởi người nước ngoài vì trận Tarawa trong Chiến tranh Thế giới II.

Địa lý
------

Tarawa bao gồm khoảng 24 đảo lớn, trong đó có ít nhất tám đảo là nơi con người sinh sống. Tarawa nằm ở vĩ độ khoảng 1 ° 22'47 "N, kinh độ 173 ° 09'06" E (sân bay Bonriki).

Nhân khẩu
---------

Dân số năm 1990 là 28,802 người. Dân cư chủ yếu là người Gilbert (Micronesia). Điều này có thể vượt quá khả năng của các hòn đảo khi muốn duy trì ở mức sống hiện tại của mình mà không có viện trợ nước ngoài, chủ yếu từ Anh Quốc, Nhật Bản và New Zealand.

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* Tarawa on The Web - A History of the Bloodiest Battle Lưu trữ 2021-03-01 tại Wayback Machine
* The Marine Assault of Tarawa
* Tarawa the Aftermath Lưu trữ 2011-02-01 tại Wayback Machine
* "Tarawa" the USCG cat


| * x
* t
* s
Cộng hòa Kiribati |
| --- |
| Quần đảo Gilbert | Abaiang **·**  Abemama **·**  Aranuka **·**  Arorae **·**  Beru **·**  Butaritari **·**  Kuria **·**  Maiana **·**  Marakei **·**  Makin **·**  Nikunau **·**  Nonouti **·**  Onotoa **·**  Tabiteuea **·**  Tamana **·**  **Tarawa** | Cờ của Kiribati |
| Quần đảo Phoenix | Abariringa **·**  Birnie **·**  Enderbury  **·**  Manra **·**  McKean **·**  Nikumaroro **·**  Orona **·**  Rawaki |
| Quần đảo Line | Quần đảo Caroline **·**  Flint **·**  Kiritimati **·**  Malden **·**  Starbuck **·**  Tabuaeran **·**  Teraina **·**  Vostok |
| Phía tây Gilberts | Banaba |
| Rạn san hô | Carondelet **·**  Filippo **·**  Đá ngầm Winslow |
**Tierradentro** là một trong những nền văn hóa tiền Colombo cổ xưa ở Colombia. Nó có lịch sử từ khoảng năm 200 TCN và kéo dài cho đến thế kỷ 17. Ngày nay nó là một công viên khảo cổ quốc gia trong phạm vi quản lý của đô thị Inza, Cauca, trung tâm dãy Andes, tây nam Colombia. Công viên nằm cách thủ phủ của tỉnh là thành phố Popayán khoảng 100 km và được quản lý bởi Viện Lịch sử và Nhân chủng học Colombia (ICANH), cơ quan quốc gia duy nhất về khảo cổ học.

Khu vực này rất nổi tiếng bởi những cấu trúc Hypogeum ngầm thời tiền Colombo được tìm thấy trong các cuộc khai quật nằm rải rác trong khu vực khảo cổ. Tổng cộng có 162 mộ và lăng mộ ngầm nằm tại các khu vực là Alto del Aguacate (đồi Avocado) với 62 lăng mộ được bố trí trong khu vực dài 250 mét, Alto de San Andrés với 23 lăng mộ Hypogeum, Alto de Segovia với 64 ngôi mộ, Alto del Duende với 13 ngôi mộ và El Tablón, là nơi có các tác phẩm điêu khắc đá có liên quan.

Các Hypogeum điển hình đều có hướng hướng về phía tây, bao gồm một cầu thang xoắn ốc và một buồng chính rộng từ 10-12 mét, nằm sâu từ 5-8 mét bên dưới mặt đất, với một số hốc nhỏ hơn xung quanh, mỗi hốc có chứa một xác chết. Các bức tường được vẽ bởi những hình học, hình người và chữ tượng hình màu đỏ, đen và trắng. Một số bức tượng, các mảnh gốm và các loại vải còn sót lại có thể là do các vụ cướp mộ trước khi nơi đây được thành lập như một khu bảo tồn.

Nền văn hóa Tierradentro thời tiền Colombo đã tạo ra ra các khu vực chôn cất này trong thiên niên kỷ đầu tiên sau công nguyên tại công viên khảo cổ học Tierradentro có niên đại từ thế kỷ thứ 6 đến thứ 9. Các chi tiết trong tác phẩm điêu khắc và hình ảnh mô tả tương tự như các hình tại công viên khảo cổ San Agustín.

Công viên tạo ra doanh thu đáng kể cho nền kinh tế địa phương do số lượng khách du lịch trong và ngoài nước tới đây rất đông. Nó đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới vào năm 1995. Công viên cũng được liệt kê trong Danh sách Di tích Thế giới 2012 bởi Quỹ Di tích Thế giới, danh sách của 100 di tích, hầu hết trong số đó đang bị đe dọa.

Tham khảo
---------

1. ↑  Quỹ Di tích Thế giới: sách Di tích thế giới năm 1996-2012. – Truy cập 13 tháng 2 năm 2013

Liên kết ngoài
--------------

* Unesco's website on Tierradentro
* A professional introduction to Tierradentro Park Lưu trữ 2009-10-15 tại Wayback Machine

Bản mẫu:Di sản thế giới tại Colombia
**Taubie Kushlick** (1910-1991) là một nữ diễn viên và nhà sản xuất người Nam Phi. Cô trở thành đặc trưng của "Đệ nhất phu nhân của nhà hát" tự phong.

Đời sống và giáo dục cá nhân
----------------------------

Kushlick là con gái của những người nhập cư Litva gốc Do Thái từ Kovno. Cô sinh ra ở Orange Free State và được giáo dục tại Trường trung học Weseleyan (nay là Kingswood College), Grahamstown. Cô học hai năm tại Học viện Âm nhạc Hoàng gia ở London, kiếm được hai huy chương vàng. Cô kết hôn (bác sĩ) Philip Kushlick. Họ đã có một đứa con trai. Kushlick sống ở Johannesburg trong phần lớn cuộc đời. Trong một cuộc phỏng vấn với chuyên mục của tờ Thời báo Chủ nhật, Jani Allan, cô tự mô tả mình là "một nhân cách LỚN..Một chiếc Rolls-Royce! Một chiếc Rolls-Royce ăn thịt người!"

Nghề nghiệp
-----------

Sự nghiệp của Kushlick với tư cách là một nữ diễn viên và nhà sản xuất sân khấu kéo dài hơn sáu thập kỷ. Cô đã nhận được sự hoan nghênh cho vai diễn đáng chú ý của mình trong nhà hát Nam Phi. Cách tiếp cận thực hành của cô cũng trở thành một đặc điểm đặc biệt trong sự nghiệp của cô ấy, cô ấy đã từng thừa nhận "Kiểu của tôi là chết ngoài rạp. Tôi là một nhạc trưởng phải ĐIỀU KHIỂN toàn bộ."

Những chương trình nổi bật trong sự nghiệp của cô bao gồm chương trình sản xuất cho Reps (Nhà hát Alexander), Nhà hát Quốc gia (PACT), Nhà hát Thiếu nhi, các trường đại học và CAPAB. Cô thường xuyên được đề cử giải Người phụ nữ của năm của Nam Phi cho các tác phẩm sân khấu của mình.

Cô rất thành công với các sản phẩm như Fiddler trên mái nhà, Lion in Winter, Bravo Piaf, The Prince Prince và A Little Night Music, chỉ đạo và đóng vai chính cùng với Eric Flynn.

Cô là một người hâm mộ cuồng nhiệt của Jacques Brel và đã sản xuất một số vở nhạc kịch có các bài hát của anh. Đến năm 1982, hoạt động dài nhất trong bất kỳ hoạt động sản xuất sân khấu nào ở Johannesburg là *Jacques Brel is Alive and Well and Living in Paris*.

Trước đó vào năm 1973, cô đã tổ chức một buổi biểu diễn đặc biệt cho Jacques Brel để gây quỹ cho Israel trong Chiến tranh Yom Kippur.

Tham khảo
---------

1. 1 2  Eric Flynn[*liên kết hỏng*] The Independent. ngày 14 tháng 3 năm 2002
2. 1 2  TAUBIE KUSHLICK: 'It's Queen Kong.' (Gasp-gasp faint-faint) Lưu trữ 2021-11-22 tại Wayback Machine janiallan.com. Truy cập ngày 21 tháng 6 năm 2014
3. ↑  Clarke, James (1987). *Like it was: The Star, 100 years in Johannesburg*. Argus Print. & Pub. Co.
4. ↑  SOUTH AFRICAN LITERATURE Jewish Virtual Library
5. 1 2  Research Council, Human Sciences (2000). *Women marching into the 21st century: wathint' abafazi, wathint' imbokodo*. HSRC Press.
6. ↑  Rosenthal, Eric (1982). *Total Book of South African Records*. Delta Books.
7. ↑  Blow, Desmond (1974). *"Take now thy son": the Yom Kippur War: South Africa's involvement*. H. Timmins.
"**Tous les garçons et les filles**" (Tất cả thiếu niên và thiếu nữ, lời Việt có tựa là "Những nụ tình xanh") là một ca khúc tiếng Pháp được hát bởi ca sĩ Françoise Hardy, phát hành năm 1962.

Tại Việt Nam, đầu thập niên 70, nhạc sĩ Phạm Duy đã viết lời Việt cho ca khúc này với tựa đề "**Những nụ tình xanh**" và do ca sĩ Thanh Lan trình bày đầu tiên.

Bối cảnh
--------

Lời nhạc kể lại tâm tình một người con gái trẻ mà chưa hề biết đến tình yêu, và nỗi ghen tị đối với những cặp tình nhân chung quanh cô.

Bản nhạc được trình diễn lần đầu tiên trên truyền hình vào tối chủ nhật ngày 28 tháng 10 năm 1962 trong đoạn ca nhạc xen vào giữa lúc đang theo dõi kết quả một cuộc trưng cầu dân ý cho phép trực tiếp bầu tổng thống Pháp. Bản nhạc trở nên thành công rực rỡ, bán được 500.000 đĩa vào cuối năm, và chỉ riêng ở Pháp đã bán được tổng cộng trên 700.000 đĩa.

Françoise Hardy cũng trình diễn bản này bằng tiếng Anh ("Find Me a Boy", 1964), tiếng Ý ("Quelli della mia età", 1962; trong đĩa *Françoise Hardy canta per voi in italiano*, 1963), và tiếng Đức ("Peter und Lou", 1963; trong đĩa *In Deutschland*, 1965.)

Tham khảo
---------

1. ↑  45 rpm presented on French television (RTF) on June 5th, 1962, few days before its setting on sale in the record stores
2. ↑  In the Sixties the singles were not marketed in France. These discs were exclusively intended to the owners of bar and  *Café* having a jukebox and for promotion near the media.
3. ↑  Françoise Hardy, *Le Désespoir des singes… et autres bagatelles*, éd. Robert Laffont, Paris, 2008, p. 49.
4. ↑  Bestsellers Les Meilleures Ventes Tout Temps de 45 T. / Singles, InfoDisc Lưu trữ 2008-11-13 tại Wayback Machine, accessed on line ngày 30 tháng 4 năm 2009.
**Tiffany Two** (13 tháng 3 năm 1988 - 22 tháng 5 năm 2015) là con mèo sống lâu đời thứ hai trên thế giới, ở độ tuổi 27, theo Sách Kỷ lục Guinness Thế giới. Con mèo già nhất từng được xác minh là Creme Puff sống được 38 năm, 3 ngày.

Đời sống
--------

Tiffany Two, một con mèo có bộ lông văn vện nhiều màu được sinh ra ở San Diego, California, vào ngày 13 tháng 3 năm 1988. Nó được chủ sở hữu của mình, Sharon Voorhees, mua từ một cửa hàng thú cưng khi được sáu tuần tuổi. Con mèo này sống lâu hơn hai con chó được Voorhees mua cùng một lúc.

Tiffany đã ăn cả thức ăn cho mèo ướt và khô và trong khi chủ yếu là một con mèo nhà, thỉnh thoảng lại mạo hiểm ra ngoài.

Tiffany Two chết vào ngày 22 tháng 5 năm 2015, ở tuổi 27, khoảng 125 năm tính theo con người.

Con mèo sống lâu nhất chính thức trên thế giới trước đó là Poppy, đến từ Bournemouth, Dorset, đã chết ở tuổi 24 vào tháng 6 năm 2014.

Ứng cử viên cạnh tranh
----------------------

Người ta cho rằng Missan, một con mèo trang trại Thụy Điển, 29 tuổi. Åsa Wickberg, chủ sở hữu của con mèo cái này nói rằng cô đã tìm thấy nó khi no còn là một con mèo con đi lạc vào năm 1985. Theo một đại diện của Guinness, Wickberg đã yêu cầu tổ chức tuyên bố Missan là con mèo sống lâu nhất thế giới. Guinness đang chờ đợi thêm các tài liệu chứng minh tuổi tác, như hồ sơ y tế và tuyên bố của bác sĩ thú y, trước khi đưa ra phán quyết về yêu cầu của Wickberg.

Vào ngày 4 tháng 6 năm 2015, Guinness đã đưa ra một tuyên bố: "Chúng tôi hiện đang điều tra và xác minh những con mèo kế thừa tiềm năng cho danh hiệu mèo sống lâu đời nhất và sẽ thông báo điều này một khi chúng tôi có thể làm như vậy trên trang web."

Tham khảo
---------

1. 1 2  Thorne, Dan (ngày 6 tháng 2 năm 2015). "Oldest cat living: Tiffany Two from California claims world record". *GuinnessWorldRecords.com*. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2015.
2. ↑  Hassan, Adeel (ngày 13 tháng 3 năm 2015). "Your Friday Briefing: Latest News: Ferguson Manhunt, Hillary Clinton Emails, DeMarco Murray". *The New York Times*. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2015.
3. ↑  "World's oldest living cat Tiffany two celebrates her 27th birthday". *Mail Online*.
4. ↑  Thorne, Dan (ngày 3 tháng 6 năm 2015). "Tiffany Two, the world's oldest cat living passes away". *GuinnessWorldRecords.com*. Truy cập ngày 4 tháng 6 năm 2015.
5. ↑
6. ↑  "Poppy, the world's oldest cat dies at 24". *Mail Online*.
7. ↑  Li, David K. "The world's oldest cat looks like Wilford Brimley". *New York Post*.
8. ↑  "World's Oldest Cat, Tiffany Two, Dies at Age 27", by Nicole Pelletiere, ABC News
Để đọc những bài về người có tên Stephen Baldwin, xem Stephen Baldwin (định hướng).

**Stephen Andrew Baldwin** (sinh ngày 12 tháng 5 năm 1966)  là một diễn viên, nhà sản xuất, đạo diễn, tác giả và nhà hoạt động chính trị bảo thủ người Mỹ. Anh đã xuất hiện trong các bộ phim *Born on the Fourth of July* (1989), *Posse* (1993), *8 Seconds* (1994), *Threesome* (1994), *The Usual Suspects* (1995), *Bio-Dome* (1996) và *The Flintstones in Viva Rock Vegas* (2000). Anh cũng tham gia bộ phim truyền hình *The Young Riders* (1989, 92), và như chính anh trong chương trình thực tế cho thấy *Celebrity Big Brother 7* (Anh) và *The Celebrity Apprentice*. Năm 2004, ông đạo diễn *Livin 'It*, một DVD trượt ván có chủ đề Kitô giáo.

Đầu đời
-------

Baldwin sinh ra ở Massapequa, New York, là con trai út của Carol Newcomb (nhũ danh Martineau) và Alexander Rae Baldwin, Jr. một giáo viên nghiên cứu xã hội trung học và huấn luyện viên bóng đá. Các anh trai của Baldwin là các diễn viên Alec, Daniel và William, được gọi chung là "anh em nhà Balwin ". Ông được nuôi dưỡng trong đức tin Công giáo. Ở trường trung học, Baldwin tham gia vào đội đấu vật varsity, cùng với William. Baldwin có hai chị em, Elizabeth Keuchler và Jane Sasso. Baldwin tham dự Học viện Nghệ thuật Sân khấu Hoa Kỳ.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Billy Baldwin: Film Actor, Actor, Television Actor (1963–)". *Biography.com*. A&E Networks. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 9 năm 2018. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2019.
2. ↑  "Stephen Baldwin Biography (1966–)". FilmReference.com. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 20 tháng 10 năm 2016.
3. ↑  Sawyer, Miranda (ngày 31 tháng 1 năm 2010). "Stephen Baldwin: 'Jesus or no Jesus, if my daughter started working in a strip club, I'd beat her ass'". *the Guardian*.
4. ↑  "Helen's Alec Baldwin site-Interview, 1989". Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 11 năm 2010.
5. ↑  "Biography of Daniel Baldwin". Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 8 năm 2009.
6. ↑  "Stephen Baldwin: Overview". MSN. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 3 năm 2010. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2010.