recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Chrysiptera springeri*** là một loài cá biển thuộc chi *Chrysiptera* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1976.

Từ nguyên
---------

Từ định danh *springeri* được đặt theo tên của Victor G. Springer, nhà ngư học tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Quốc gia Hoa Kỳ, người đã thu thập mẫu định danh của loài này và nhiều loài cá thia khác tại quần đảo Maluku.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
----------------------------------

*C. springeri* được tìm thấy tại quần đảo Maluku và đảo Flores, Indonesia, cũng như tại Philippines. Chúng sống trên các rạn viền bờ và trong đầm phá, đặc biệt là những khu vực có nhiều san hô thuộc chi *Acropora*, ở độ sâu khoảng 4–30 m.

Mô tả
-----

Kiểu hình đầy vệt đen ở *C. springeri*
Chiều dài lớn nhất được ghi nhận ở *C. springeri* là 5,5 cm. Toàn thân của loài cá này chỉ có một màu xanh lam thẫm bao phủ. Một hàng chấm đen dọc theo đường bên, và vảy của chúng cũng có các vạch đen. Đốm đen lớn nổi bật ngay góc nắp mang. Đầu lốm đốm các vệt đen mờ, cũng như một vệt sọc đen trên mõm. Mống mắt có vạch đen băng ngang đồng tử. *C. springeri* có một biến dị kiểu hình, với nhiều vệt đen trên cơ thể.

Số gai ở vây lưng: 11–13; Số tia vây ở vây lưng: 10–11; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 10–11; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Sinh thái học
-------------

Thức ăn của *C. springeri* có thể là tảo và động vật phù du. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám chặt vào nền tổ.

*C. springeri* cũng xuất hiện trong ngành buôn bán cá cảnh.

Tham khảo
---------

1. ↑  Scharpf, Christopher; Lazara, Kenneth J. (2021). "Series Ovalentaria (Incertae sedis): Family Pomacentridae". *The ETYFish Project Fish Name Etymology Database*. Truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2021.[*liên kết hỏng*]
2. 1 2 3 4  Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Thông tin *Chrysiptera springeri* trên *FishBase*. Phiên bản tháng 2 năm 2023.

| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại |
| --- |
| *Chrysiptera springeri* | 
* Wikidata: Q1834022
* Wikispecies: Chrysiptera springeri
* ADW: Chrysiptera\_springeri
* FishBase: 12450
* GBIF: 2399218
* iNaturalist: 135192
* IRMNG: 10448836
* ITIS: 615604
* IUCN: 188447
* NCBI: 646022
* uBio: 124044
* WoRMS: 276843

 |
| *Glyphidodontops springeri* | 
* Wikidata: Q106409890
* GBIF: 2399219
* IRMNG: 11385128
* ITIS: 615605
* WoRMS: 318204
* ZooBank: 1B5B53D7-961E-4586-96A5-56C758CE972A

 |
**Chuyển mạch nhãn đa giao thức** (tiếng Anh: *Multiprotocol Label Switching (MPLS)*) là một loại kỹ thuật phân phát gói tin từ nguồn tới đích cho các mạng viễn thông hiệu suất cao. MPLS gửi dữ liệu từ một nút mạng tới nút tiếp theo dựa trên các nhãn đường dẫn ngắn hơn là các địa chỉ mạng dường dài, tránh các tra cứu phức tạp trong một bảng định tuyến. MPLS sử dụng định tuyến cưỡng bức để xác định các đường mà luồng lưu lượng sẽ đi ngang qua đó và xác định đích tới của các gói chuyển mạch nhãn sử dụng các đường được xác định trước đó. MPLS có thể đóng gói các gói tin của các giao thức mạng khác nhau, do đó nó có tên "multiprotocol". MPLS hỗ trợ một loạt các công nghệ truy cập, bao gồm T1 / E1, ATM, Frame Relay và DSL.

Lịch sử
-------

* 1994: Toshiba đã trình bày ý tưởng Bộ chuyển mạch di động (CSR) cho IETF BOF
* 1996: Ipsilon, Cisco và IBM đã công bố kế hoạch chuyển đổi nhãn
* 1997: Thành lập nhóm làm việc MPLS của IETF
* 1999: Triển khai MPLS VPN (L3VPN) và TE đầu tiên
* 2000: Kỹ thuật giao thông MPLS
* 2001: Yêu cầu Nhận xét MPLS đầu tiên (RFC)
* 2002: AToM (L2VPN)
* 2004: GMPLS; L3VPN quy mô lớn
* 2006: TE "Harsh" quy mô lớn
* 2007: L2VPN quy mô lớn
* 2009: Chuyển đổi nhãn Multicast
* 2011: Hồ sơ vận chuyển MPLS

Năm 1996, một nhóm từ Ipsilon Networks đã đề xuất một "giao thức quản lý dòng chảy". Công nghệ "Chuyển mạch IP" của họ, được xác định chỉ hoạt động trên ATM, đã không đạt được sự thống trị thị trường. Cisco Systems đã giới thiệu một đề xuất liên quan, không giới hạn đối với truyền ATM, được gọi là "Chuyển đổi thẻ" (với TDP Giao thức phân phối thẻ). Đó là một đề xuất độc quyền của Cisco và được đổi tên thành "Chuyển đổi nhãn". Nó đã được bàn giao cho Lực lượng đặc nhiệm kỹ thuật Internet (IETF) để chuẩn hóa mở. Công việc của IETF liên quan đến các đề xuất từ ​​các nhà cung cấp khác và phát triển giao thức đồng thuận kết hợp các tính năng từ công việc của một số nhà cung cấp.

Một động lực ban đầu là cho phép tạo ra các thiết bị chuyển mạch tốc độ cao đơn giản vì trong một khoảng thời gian đáng kể, không thể chuyển tiếp các gói IP hoàn toàn trong phần cứng. Tuy nhiên, những tiến bộ trong VLSI đã làm cho các thiết bị như vậy có thể. Do đó, ưu điểm của MPLS chủ yếu xoay quanh khả năng hỗ trợ nhiều mô hình dịch vụ và thực hiện quản lý lưu lượng. MPLS cũng cung cấp một khung khôi phục mạnh mẽ vượt xa các vòng bảo vệ đơn giản của mạng quang đồng bộ (SONET / SDH).

Tham khảo
---------

1. ↑  "Chuyển mạch nhãn đa giao thức MPLS" (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 13 tháng 9 năm 2014. Truy cập ngày 13 tháng 5 năm 2017.
Một chương trình tìm kiếm tài năng của trường Trung học St Ninian tại Glasgow, Scotland.
Một **chương trình tìm kiếm tài năng** là một sự kiện nơi các thí sinh biểu diễn các tiết mục như hát, nhảy, múa, diễn xuất, hát nhép, chơi nhạc cụ, võ thuật hoặc một hoạt động gì khác để phô diễn kỹ năng và tài năng của bản thân trong lĩnh vực đó. Nhiều chương trình tìm kiếm tài năng là một chuỗi các màn trình diễn, nhưng cũng có những chương trình là một cuộc thi đấu thật sự. Trong các cuộc thi, các thí sinh được thúc đẩy động lực bằng các giải thưởng, cúp, hay bất kì loại phần thưởng gì có lợi cho thí sinh. Ví dụ, trong một ngôi trường sẽ không có nhiều học sinh muốn biểu diễn trước toàn trường nếu bản thân chẳng nhận được gì, và các phần thưởng sẽ thúc đẩy các học sinh tham gia và giành được phần thưởng đó.

Trên các phương tiện truyền thông
---------------------------------

Từ cuối các năm 1990, các chương trình tìm kiếm tài năng đã trở thành một thể loại đáng chú ý của chương trình truyền hình thực tế, như *Popstars* (1999), *Star Academy* (2001), *Idol* (2001), *The X Factor* (2004), *So You Think You Can Dance* (2005), *Got Talent* (2006), *The Voice* (2010) and *Rising Star* (2013), các chương trình này đều mang lại cho không ít thí sinh nghiệp dư một sự nghiệp thành công.

### Tại Việt Nam

Bắt đầu từ đầu những năm 2000, ngày càng nhiều các chương trình tìm kiếm tài năng ở Việt Nam được tổ chức. Các chương trình từ tìm kiếm tài năng từ lĩnh vực âm nhạc như Sao Mai điểm hẹn (2004), Vietnam Idol: Thần tượng Âm nhạc Việt Nam (2007), Giọng hát Việt (2012) đến người mẫu như Người mẫu Việt Nam: Vietnam's Next Top Model (2010), Gương mặt thương hiệu (2016) hay cả khiêu vũ, nấu ăn, tài chính, vv. Các chương trình còn nhắm đến đối tượng là những thí sinh nhí như Đồ Rê Mí (2007), Giọng hát Việt nhí (2013), Bước nhảy hoàn vũ nhí (2014), Vua đầu bếp nhí (2016).

Chú thích
---------

1. ↑  Parke, Beverly N. (2003). *Discovering Programs for Talent Development*. Thousand Oaks, Calif.: Corwin Press. tr. 131–132. ISBN 978-0-7619-4613-7.
2. ↑  Redden, Guy (2008). "Making Over the Talent Show". *Exposing Lifestyle Television: The Big Reveal*. Ashgate Publishing. tr. 129–144. ISBN 978-1-4094-9286-3.
3. ↑  Cao Trí Hòa. "Khán giả Việt đã "no" vì truyền hình thực tế?". Dân Trí. Truy cập 1 tháng 7 năm 2018.
4. ↑  Thất Sơn. "Truyền hình thực tế cho trẻ em: Lợi, hại song hành". VnExpress. Truy cập 1 tháng 7 năm 2018.
**Chó Leonberger** là một giống chó có kích thước khổng lồ. Tên của giống chó này được cho là có nguồn gốc từ thành phố Leonberg ở Baden-Württemberg, Đức. Theo truyền thuyết, Leonberger có ngoại hình là một "giống chó biểu tượng", có thể đóng giả sư tử trong chỏm núi của thị trấn. Nó nằm trong Nhóm chó làm việc trong các chương trình chó như Crufts, nhưng không phải tại *World Dog Show*.

Màu lông
--------

Một loạt các màu lông được chấp nhận, bao gồm tất cả các kết hợp của màu vàng sư tử, đỏ, đỏ nâu và màu cát. Da mũi, miếng đệm chân và môi chúng thường có màu đen. Các màu được xem là "lỗi" bao gồm màu nâu với da mũi nâu, đen và nâu, đen, trắng hoặc bạc và mắt không có màu nâu. Một mảng lông có diện tích nhỏ có màu trắng trên ngực hoặc ngón chân được cho phép.

Tính cách
---------

Tính cách được nhắc đến đầu tiên và quan trọng nhất của giống chó Leonberge đó là nó là một giống chó gia đình, tính khí của giống chó này là một trong những đặc điểm quan trọng và có tính phân biệt cao nhất giữa nó với các giống chó khác. Được tương tác và huấn luyện, Leonberger tự tin, không nhạy cảm với tiếng ồn, phục tùng các thành viên trong gia đình, thân thiện với trẻ em, tỏ ra bình tĩnh với người qua đường và tự vào khuôn phép kỷ luật khi được yêu cầu bảo gia đình hoặc tài sản. Mạnh mẽ, trung thành, thông minh, vui tươi, và làm hài lòng chủ, do đó chúng có thể được thực hiện bất cứ nơi nào mà không gặp khó khăn và điều chỉnh dễ dàng với nhiều tình huống khác nhau, bao gồm cả việc giới thiệu những con chó khác. Kiểm soát thích hợp, hòa nhậo và việc huấn luyện là rất cần thiết, vì đây là một giống chó có kích thước khổng lồ.

Tham khảo
---------

1. ↑  "AKC meet the Breeds: Leonberger". American Kennel Club. 2010. Truy cập ngày 15 tháng 1 năm 2012.
2. ↑  UK Kennel Club. "Leonberger Breed Standard".
3. ↑  Junehall, Petra *Breed Standard: Leonberger*, 08-tryck, 2005.
**Chó Mastiff Abruzzi**, (tiếng Anh: *Abruzzese Mastiff*, tiếng Ý: *Mastino Abruzzese*, đôi khi còn được gọi là *Pastore abruzzese* và một cái tên khác cũng được sử dụng là *"cane da Pecora"* trong vùng Abruzzi) là một gióng chó có liên quan nhưng khác biệt với Chó Maremmano-Abruzzese (thường được gọi là Chó chăn cừu Maremma ở Hoa Kỳ) có nguồn gốc từ vùng Abruzzi của Ý. Mastru Abruzzese đại diện cho chủng chó Abruzzese ban đầu và có đặc trưng bởi kích thước lớn hơn của nó, một số con chó đực được thuật lại có trọng lượng trên 100 kg (220 lb). Một số những con chó này đã được sử dụng thành công làm chó bảo vệ vật nuôi ở Hoa Kỳ và Na Uy, nơi cho biết giống chó này có hiệu quả trong việc ngăn chặn gấu ăn thịt. Mastini được sử dụng theo đàn từ 4 đến 10 con và tùy thuộc vào kích thước của đàn.

Chó kiểu Marsicano
------------------

Loại chó này có đầu to tương tự như đầu của một con sư tử. Thân hình của giống chó này mạnh mẽ, ngực sâu nhưng chúng có kích thước không quá lớn với chiều cao từ 70 đến 75 cm và trọng lượng trong khoảng từ 40 đến 60 kg. Giống chó này thường có vết cắn dạng kéo. Những con chó Mastiff Abruzzi được nuôi chủ yếu ở vùng Marsica, một trong số ít những nơi ở Ý, nơi mà gấu nâu (Ursus arctos) vẫn có thể được nhìn thấy.

Tham khảo
---------

1. ↑  "campane". *Agraria.org*. Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2017.
2. ↑  "Bioforsk" (PDF). *Bioforsk.no*. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 19 tháng 7 năm 2011. Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2017.
3. ↑  "Tipi e Sottotipi del cane pastore Abruzzese. Da uno studio di Marco Petrella l'elenco dei tipi di cani Maremmani e Abruzzesi e la loro descrizione". *Abruzzese.org*. Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2017.
**Chó Landseer** là một giống chó. Giống chó này hay bị nhầm lẫn với giống Chó Newfoundland vốn có bộ lông trắng và đen, một giống cũng thường được gọi là "landseer".

Loài này được đặt tên theo họa sĩ người Anh Edwin Henry Landseer, bởi vì vào năm 1838 ông đã vẽ bức tranh mang tên *A Distinguished Member of the Humane Society* và trong bức tranh có miêu tả một con chó thuộc giống chó này.

Thân hình
---------

Con đực thường nặng khoảng từ 65 đến 80 kg (143–176 lb) và con cái nằm trong khoảng từ 55 đến 65 kg (121–143 lb), khiến chúng được xếp vào nhóm chó trọng lượng "Khổng lồ"; nhưng một số con chó Newfoundland đã được biết đến có trọng lượng lên đến hơn 90 kg (200 lb) - và lớn nhất là con chó giữ kỹ lục về trọng lượng, lên đến 120 kg (260 lb) và có chiều dài trên 1,8 m (6 ft) từ mũi đến đuôi, các kích thước đã xếp hạng nó trong vào danh sách chó Molosser lớn nhất. Chúng có thể có chiều cao từ 56 đến 76 cm (22 đến 30 in) tính từ các bả vai.

Trong văn hóa
-------------

Con chó của ông Rochester trong cuốn tiểu thuyết của Charlotte Brontë, Jane Eyre, được xem là giống Newfoundland và điều này không chính xác, nhưng trên thực tế, nó là một con chó giống Landseer.

Con chó Nana trong Peter Pan, mặc dù thường được miêu tả là một con chó giống St. Bernard, nhưng trước đó, vai chó này đã được dự định là một con chó giống Landseer. Bộ phim năm 2004 Finding Neverland đã giới thiệu Great Pyrenees làm vật nuôi của J. M. Barrie, dựa trên nhân vật chó Nana.

J. M. Barrie sở hữu một con chó Landseer Newfoundland gọi là Luath. Roxie trong phim A Dog's Purpose là một con chó Landseer có màu lông đen trắng.

Tham khảo
---------

1. ↑  Kosloff, Joanna; Tana Hakanson (1996). *Newfoundlands: Everything about Purchase, Care, Nutrition, Breeding, Behavior, and Training*. Barron's Educational Series. tr. 11. ISBN 978-0-8120-9489-3. Truy cập ngày 7 tháng 1 năm 2009.
**Chó Griffon Brussels** (tiếng Anh: *Griffon Bruxellois* hoặc *Brussels Griffon*) là một giống chó cảnh, được đặt tên theo thành phố của chúng: Brussels, Bỉ. Griffon Brussels - Griffon Bruxellois có thể đề cập đến ba giống chó khác nhau: bản thân giống Griffon Bruxellois, Chó Griffon Belge và Chó Petit Brabançon. Các giống chó này thực chất giống hệt nhau về tiêu chuẩn ngoại trừ sự khác biệt về bộ lông và màu sắc, trong một số tiêu chuẩn chúng được coi là các phân giống của cùng một giống, tương tự như Chó chăn cừu Bỉ.

Ngoài hình
----------

Chó Griffon Brussels thường là một giống chó kích thước nhỏ có khung xương chắc chắn. Chó trưởng thành thuộc giống chó này có chiều cao trung bình nằm trong khoảng từ 9 đến 11 inch (từ 23 đến 28 cm) và có trọng lượng nằm trong khoảng từ 8 đến 10 pound (khoảng 4 đến 5 kg). Giống chó này có cái đầu hình vòm, mũi ngắn và móm. Các đặc điểm khuôn mặt giống như con người của chúng thường được so sánh với nhân vật Ewok.

Chó Griffon Brussels có hai biến thể về bộ lông: bộ lông mềm mại và bộ lông xù xì. Lông của chúng (không phải lông vũ) có thể có màu đỏ, đen và nâu, hoặc màu đen và đỏ. Các con chó thuộc Chó Griffon Brussels có lông ngắn ít đòi hỏi việc chải chuốt, chăm sóc lông trong khi cùng loại chó này, với bộ lông xù xì rất đòi hỏi việc thường xuyên chải chuốt hàng tuần.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Brief Historical Summary from the Fédération Cynologique Internationale breed standards. (DOC file)". *Fci.be*. Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2017.
2. ↑  "Brussels Griffon: Dog Breed Selector: Animal Planet". *Animalplanet.com*. Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2017.
3. 1 2  "Brussels Griffon - Appearance & Grooming". *Petwave.com*. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 6 năm 2018. Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2017.
**Chó Halls Heeler** là một giống chó được nuôi dưỡng bởi Thomas Simpson Hall với mục đích chăn gia súc trên các vùng đất rộng lớn của gia đình Hall ở tây bắc New South Wales vào thế kỷ 19. Trên Dartbrook Station, ở Upper Hunter Valley, Hall đã quyết định chọn lai giống các cho chó thuộc giống chó Northumberland Drover's (dòng giống Chó Border Collie) mà ông đã nhập khẩu, với các con chó thuộc dòng dõi Chó Dingo mà ông thuần hóa. Đến năm 1840, ông đã có được giống chó mà ông cần để kiểm soát gia súc trên những vùng đất lớn mà gia đình ông sở hữu và cho đến khi ông qua đời vào năm 1870, vài con chó giống này này được sở hữu và sử dụng bởi bất kỳ ai ngoài gia đình Hall và công nhân của họ. Tuy nhiên cái chết của Thomas Hall và sự tan vỡ của khối tài sản của Hall lại trùng hợp với sự phát triển của chương trình trình diễn chó và một sự quan tâm trong việc nuôi chó với các tiêu chí hoặc tiêu chuẩn cụ thể. Halls Heeler được phát triển thành hai giống chó hiện đại là Chó gia súc Úc và Chó gia súc Đuôi ngắn Úc. Tên của giống chó này có điểm đặc biệt đó là được đánh vần cả với dấu nháy đơn sở hữu, như là Hall's Heeler và không có, như cái tên Halls Heeler.

Hậu duệ
-------

Vào những năm 1890, những chú chó này đã thu hút sự chú ý của Câu lạc bộ Chó Chăn gia súc ở Sydney, một nhóm những người đàn ông với sự quan tâm trong việc thực hành mới nhằm tạo ta những giống chó có cạnh tranh phục vụ cho các chương trình trình diễn chó. Họ báo cáo đã sử dụng thuật ngữ Chó Chăn gia súc Úc để chỉ những con chó được nuôi từ dòng máu có nguồn gốc từ "giống chó Heeler" của Thomas Hall và các thành viên nổi bật của nhóm tập trung vào việc lai tạo những dòng này. Trong số những nhà lai tạo này, gia đình Bagust có ảnh hưởng nhất. Robert Kaleski đến từ Moorebank, tại thời điểm một cộng sự trẻ của Harry Bagust, lưu ý rằng vào năm 1893, các nhà tạo giống chó chăn nuôi đã bắt đầu "sửa chữa loại hình" nên ông đã xây dựng một tiêu chuẩn cho chúng dựa trên những dòng chó đó.

Chọn lọc sinh sản của những con chó được sinh ra hiện tượng cụt đuôi hoặc không có đuôi từ một số khoảng thời gian vào cuối thế kỷ 19 đã dẫn đến sự phát triển của giống Chó Chăn Gia súc Đuôi ngắn Úc. Chó Chăn Gia súc Đuôi ngắn Úc được công nhận bởi Câu lạc bộ Chó Chăn Gia súc Đuôi ngắn Úc của New South Wales và Hội đồng Chăm sóc Chó Quốc gia Úc trong Nhóm Chó lao động, và nó đã tạm thời được chấp nhận bởi Fédération Cynologique Internationale năm 2005, trong nhóm 1, Phần 2: Chó chăn nuôi (trừ chó chăn cừu Thụy Sĩ) là giống số 351.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3  Howard, A. J. (Bert) (1990), "Halls Heelers", trong Russel W. Warner (biên tập), *Over-Halling the Colony*, Sydney: Southwood Press, ISBN 0-908219-07-5
2. ↑  Kaleski, Robert (2005). *Australian Barkers and Biters*. Warwickshire, UK: Vintage Dog Books. ISBN 1-905124-75-9.
3. ↑  Clark, Noreen R. (2003). *A Dog Called Blue*. Wallacia, NSW: WrightLight. tr. 5–15. ISBN 0-9581934-3-6.
**Chó Havana**, một loài thuộc loại chó Bichon, là loài chó quốc gia của Cuba, được phát triển từ giống Chó Blanquito de la Habana, có nghĩa là "con chó trắng nhỏ của Havana", hiện nay đã tuyệt chủng. Chó Blanquito trước đó cũng được phát triển từ giống chó đã tuyệt chủng Bichon Tenerife. Người ta tin rằng giống chó Blanquito cuối cùng đã được lai với các giống chó thuộc loại Bichon khác, bao gồm cả Chó Poodle, để tạo ra giống chó hiện nay được gọi là Havana. Đôi khi chó Havana cũng được gọi là "Chó lông mượt Havana", đây từng là tên gọi khác của Chó Blanquito de la Habana.

Chó Havana có kích thước nhỏ và thân hình cường tráng với một cái đuôi dựng đứng trên lưng, tai buông thả và thường gập lại. Bộ lông của giống chó này dày, dài, mượt mà và có thể có nhiều màu sắc. Chó Havana có một tính cách hung hăng, khuynh hướng tò mò và là dáng đi nẩy lên đáng chú ý của giống chó này, một đặc điểm giúp phân biệt nó với tất cả các giống chó khác. Havana được coi là một vật nuôi gia đình lý tưởng và một con chó đồng hành thực sự. Chúng có khả năng thích ứng cao với hầu hết mọi môi trường. Do tính cách hội nhập mạnh mẽ của chúng, Havana sẽ không phát triển mạnh trong một môi trường mà chúng bị cô lập trong vài giờ mỗi ngày.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3  "Get to Know the Havanese", American Kennel Club; retrieved ngày 14 tháng 5 năm 2014
2. ↑  Standard No. 250 Lưu trữ 2009-11-27 tại Wayback Machine, Fédération Cynologique Internationale, ngày 4 tháng 11 năm 2008; retrieved ngày 5 tháng 8 năm 2011
3. ↑  American Kennel Club standard Lưu trữ 2009-07-14 tại Wayback Machine, Havanese Club of America (the AKC Parent Club of the breed)
Khu lưu niệm tội ác khu vực Chín Hầm
Hầm số 8 được gọi là "Địa ngục trần gian"
**Chín Hầm** là một khu di tích lịch sử thuộc phường An Tây, thành phố Huế, cách trung tâm thành phố khoảng 6 km về phía nam, dưới chân núi Thiên Thai.

Gọi là Chín Hầm nhưng thực ra chỉ có 8 hầm và 1 căn nhà gác. Đây là khu vực kho tàng vật liệu vũ khí chiến tranh do quân đội Pháp xây dựng từ năm 1941.

Từ năm 1954, Ngô Đình Cẩn dùng nơi này để biệt giam những người Cộng sản và một số người dân Huế đấu tranh chống chế độ độc tài gia đình trị họ Ngô.

Các hầm được phân bố trên 2/3 quả đồi, cửa hầm hướng xuống chân đồi, hầm có hình chữ nhật, chiều rộng bằng 2/3 chiều dài. Trừ hầm số 1 chìm sâu xuống lòng đất, các hầm còn lại đều nổi lên mặt đất từ 1/3 đến 2/3 chiều cao của hầm. Hầm được xây dựng kiên cố bằng bê tông cốt sắt, trần hầm có độ dày 0,5m.

Những hầm này còn được gọi là chuồng cọp, trong hầm được chia thành 2 dãy xà lim chuồng cọp, mỗi chuồng rộng 0,9m, dài 0,2m, cao 1,5m phía trên đầu là một lưới sắt, mỗi hầm có 1 lỗ thông hơi nhỏ.

Sau năm 1975 Chín Hầm đã được xếp hạng di tích quốc gia.

Theo quyết định số 2015VH-QĐ ngày 26/02/1993, Chín Hầm và ngôi biệt thự của Ngô Đình Cẩn (cách đó 1 km) được Nhà nước Việt Nam công nhận là Di tích lịch sử với tên gọi "Di tích lịch sử lưu niệm tội ác khu vực Chín Hầm và nhà Ngô Đình Cẩn".

Ông Trần Quốc Hương (là cấp trên trực tiếp của các nhà tình báo: Vũ Ngọc Nhạ, Lê Hữu Thúy, Phạm Ngọc Thảo, Phạm Xuân Ẩn) từng bị giam tại đây 

Một đại tá tình báo khác là Hoàng Minh Vân cũng từng bị giam ở đây trong thời gian 1957-1963. Ông đã sáng tác truyền khẩu một tập thơ "Sống trong mồ" để mô tả cuộc sống địa ngục tại đây.

* Hầm số 4Hầm số 4
* Hầm số 5Hầm số 5
* Hầm số 9Hầm số 9
* Mô phỏng một cảnh bắt giamMô phỏng một cảnh bắt giam
* Mô phỏng cảnh 1 tù nhân tại hầm số 8Mô phỏng cảnh 1 tù nhân tại hầm số 8

Xem thêm
--------

* Ngô Đình Cẩn

Chú thích
---------

1. ↑  Xem Điệp viên hoàn hảo-Kỳ 4
2. ↑  Xem Khu biệt giam Chín Hầm của họ Ngô Đình ở Huế Lưu trữ 2008-09-15 tại Wayback Machine

Tham khảo
---------

* Khu biệt giam Chín Hầm của họ Ngô Đình ở Huế Lưu trữ 2008-09-15 tại Wayback Machine
* Chín Hầm- địa danh du lịch đặc biệt của Huế Lưu trữ 2007-03-12 tại Wayback Machine
* Chin Ham relic and ecological are Lưu trữ 2007-01-15 tại Wayback Machine
**Chất chỉ thị ferroxyl** hay **thuốc thử ferroxyl** là dung dịch của natri chloride, kali ferricyanua và phenolphthalein. Dung dịch này được sử dụng để phát hiện quá trình oxy hóa khử kim loại, cụ thể là phát hiện gỉ trong các trường hợp ăn mòn khác nhau vì nó chuyển sang màu xanh lam khi có mặt ion Fe2+ và chuyển sang màu hồng khi có mặt ion hydroxide.

Điều chế
--------

Chất chỉ thị ferroxyl có thể được điều chế bằng cách hòa tan 10 g natri chloride NaCl và 1 g kali ferricyanua K3Fe(CN)6 trong nước cất, thêm 10 cm³ dung dịch phenolphthalein 0,1% sau đó thêm nước cất tạo thành vừa đủ 500 cm³.

Thí nghiệm
----------

### Chuẩn bị

Trong điều kiện phòng thí nghiệm, chất chỉ thị ferroxyl được dùng để phát hiện quá trình oxy hóa – khử kim loại như sau:

– Chuẩn bị một đinh sắt sạch, có tiếp xúc với một kim loại hoạt động yếu hơn (ví dụ như đồng cuộn quanh) và nhỏ chất chỉ thị ferroxyl thấm ướt cả hai kim loại (đối với thí nghiệm ăn mòn điện hóa).

– Chuẩn bị một đinh sắt sạch, nhỏ chất chỉ thị ferroxyl thấm ướt cả đinh sắt và để trong không khí ẩm (đối với thí nghiệm ăn mòn hóa học).

### Phương trình phản ứng

Đinh sắt bị ăn mòn điện hóa với đồng cuộn quanh trong môi trường thạch có chất chỉ thị ferroxyl
Sắt kim loại Fe0 có tính khử, dễ phản ứng với các chất có tính oxy hóa như O2, H2O (ăn mòn hóa học) hoặc trở thành cực âm trong dung dịch điện ly (ăn mòn điện hóa). Cụ thể, trong quá trình ăn mòn điện hóa (hình minh họa), sắt kim loại bị oxy hóa thành ion Fe2+:

Fe0  
 → Fe2+ + 2e−  

Các ion Fe2+ mới tạo thành phản ứng với kali ferricyanua, cụ thể là với ion ferricyanua [Fe(CN)  
6]3− có mặt trong thuốc thử ferroxyl, dẫn đến sự hình thành FeK[Fe(CN)  
6] màu xanh, chứng minh sự có mặt của ion Fe2+ trong dung dịch:

Fe2+ + K+  
 + [Fe(CN)  
6]3− → FeK[Fe(CN)  
6]
Phức chất FeK[Fe(CN)  
6] còn gọi là màu xanh Phổ.

Đồng thời, dây đồng đóng vai trò là cathode xảy ra phản ứng tạo ion hydroxide, sự xuất hiện của ion này làm phenolphtalein chuyển sang màu hồng:

2H  
2O + O  
2 + 4e−  
 → 4OH−  

Do sự hình thành của các ion hydroxide ở dây đồng nên vùng này xuất hiện màu hồng, trong khi hai đầu đinh sắt (đóng vai trò anode) có màu xanh lam, xuất phát từ quá trình tạo thành Fe2+.

Một thời gian sau, vết màu xanh lam ở hai đầu đinh sắt biến mất và kết tủa màu xanh lá cây được hình thành ở vị trí đó do FeK[Fe(CN)  
6] không ổn định trong môi trường kiềm:

FeK[Fe(CN)  
6] + 2OH−  
 → [Fe(CN)  
6]3− + Fe(OH)  
2↓ + K+  

Cuối cùng sắt(II) hydroxide phản ứng với oxy trong khí quyển tạo thành sắt(III) oxide ngậm nước màu nâu đỏː

4Fe(OH)  
2 + O  
2 → 2Fe  
2O  
3·H2O + 2H  
2O

Tham khảo
---------

1. ↑  Chris Peel, Tracy Lambert (2001). *Salters Advanced Chemistry A2 Technicians Manual* (PDF) (bằng tiếng Anh). Oxford: Heinemann Education Publishers. tr. 52.
2. ↑  Hansen L. D. Litchman W. M. Daub G. H. (1969). "Turnbull's blue and Prussian blue: KFe(III)[Fe(II)(CN)6]". *J.Chem.Educ*. **46** (1): 46. doi:10.1021/ed046p46.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
**Chùa Vạn Linh Khánh** thuộc địa phận khu Nam Thọ, phường Trà Cổ là một trong những di tích có giá trị tiêu biểu của thành phố Móng Cái đã được Bộ Văn hóa Thông tin xếp hạng là di tích nghệ thuật cấp Quốc gia năm 1999.

Niên đại xây dựng chùa Vạn Linh Khánh chưa được xác định rõ. Theo bài minh trên chuông đồng đúc lại vào năm Thiệu Trị thứ 3 (1843) có nói vào năm Cảnh Thịnh thứ 15 triều vua Lê Hiển Tông (1754) đã có Linh Khánh Tự. Hè năm 2018 chùa chính có quy mô lớn đang được xây dựng lại với các cột to bằng bê tông.

Chùa Vạn Linh Khánh được xây dựng gồm các công trình chính: Tam quan, Nhà Tổ, Nhà Mẫu, Nhà Khách. Trải qua những tác động của thời gian, đến nay chùa đã nhiều lần được trùng tu, dấu ấn thời Lê không còn nữa. Nhưng tại đây vẫn còn lưu giữ được khá đầy đủ những hiện vật đồ thờ và tượng pháp: một hệ thống tượng gồm 53 pho tượng cổ được bổ sung qua nhiều thời kì. Đáng chú ý nhất là 4 pho tượng Thích Ca sơ sinh, 2 pho tượng Quan Âm Tống tử và 2 pho tượng Tam thế nhỏ.

Hàng năm, tại di tích chùa Nam Thọ cũng có nhiều ngày lễ, thu hút được đông đảo phật tử và du khách tới tham gia, đó là lễ Phật Thích Ca (8/4­ ÂL), lễ Vu Lan (Tháng 7ÂL), lễ Phật A Di Đà (17/11 ÂL)...

Hình ảnh
--------

* Cổng chùaCổng chùa
* Gian thờ chính Chùa Vạn Linh KhánhGian thờ chính Chùa Vạn Linh Khánh
* Dãy tượng bên phải gian thờ chínhDãy tượng bên phải gian thờ chính
* Dãy tượng bên trái gian thờ chínhDãy tượng bên trái gian thờ chính
* Gian chính của chùa mới đang được xây dựngGian chính của chùa mới đang được xây dựng

Chú thích
---------

1. ↑  "Di tích nghệ thuật chùa Vạn Linh Khánh".
**Chùa Vạn Hạnh** là một ngôi chùa do cộng đồng người Pháp gốc Việt thành lập. Chùa tọa lạc ở số 3, rue du Souvenir Français, thị trấn Saint Herblain, thuộc tỉnh Loire-Atlantique, vùng Pays-de-la-Loire, Pháp. Đây là ngôi chùa Phật giáo đầu tiên và cũng là ngôi chùa Việt Nam duy nhất tại miền Tây nước Pháp.

Hình thành
----------

Chùa do Hội văn hóa Phật giáo miền Tây (tiếng Pháp: Association Culturelle Bouddhique de l’Ouest, ACBO), một tổ chức gồm những thành viên người Việt và Việt Lào thành lập ngày 1 Tháng Ba năm 1987 để hoằng dương Phật Pháp, truyền dạy Phật học và phát triển hoạt động văn hóa và xã hội nhà Phật ở địa phương dưới sự chứng minh của Hòa thượng Chủ tịch điều hành Giáo hội Phật giáo Việt Nam Thống nhất ở Âu Châu, Thích Minh Tâm. Chính Hội đã đứng ra mua lại một nông trại nhỏ và đã biến cơ sở đó thành nơi thờ tự Tam bảo và sinh hoạt tâm linh và thực tập theo giáo lý Phật Đà.

Năm 1996, Giáo hội cử tỳ kheo Thích Nguyên Lộc về đảm nhiệm trách vụ trụ trì, kiêm Chủ tịch Hội văn hóa Phật giáo miền Tây. Nhà chùa sau đó phát triển, mua thêm đất nới rộng diện tích đồng thời lập đồ án xây dựng lại Chùa Vạn Hạnh. Mãi đến Tháng Chín năm 2002, đồ án xây dựng mới được chính quyền thành phố Saint Herblain cấp giấy phép. Công trình xây dựng kéo dài từ Tháng Tư năm 2004 đến Tháng Sáu năm 2008 thì hoàn thành. Lễ khánh thành được tổ chức ngày 8 Tháng Sáu. Cũng Tháng Tám năm đó nhà chùa tiếp đón đức Đạt Lai Lạt Ma thứ 14, Tenzin Gyatso đến viếng và thuyết pháp ở chùa.

Tham khảo
---------

* Vạn Hạnh... một chặng đường, do Đại đức Thích Nguyên Hùng biên soạn với sự đóng góp của Hội đồng văn hoá Phật giáo miền Tây nước Pháp.

1. ↑  Theo Sách Vạn Hạnh... một chặng đường, do Hội Văn hoá Phật giáo miền Tây nước Pháp phát hành năm 2008
2. ↑  ACBO
3. ↑  Diễn văn khánh thành chùa Vạn Hạnh
4. ↑  Jour de fête à la pagode Van Hanh[*liên kết hỏng*]
5. ↑  "NANTES: Enseignements du Dalaï Lama du vendredi 15 au mercredi 20 août 2008". Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 11 năm 2008. Truy cập ngày 23 tháng 12 năm 2009.

Liên kết ngoài
--------------

* Trang chủ của chùa
* Hình ảnh chùa Vạn Hạnh Lưu trữ 2009-08-29 tại Wayback Machine
**Chó Bullenbeisser** (còn được gọi là Chó bò Đức) là một giống chó được biết đến với sức mạnh và sự nhanh nhẹn. Loài này có liên quan chặt chẽ với chó Bärenbeisser (một số người tin rằng hai giống này thực chất là một, tên gọi có nghĩa là "con bò đực" và "chó cắn gấu", tương ứng cho mỗi tên) và Chó Boxer. Trong tất cả các khía cạnh, giống chó này tương tự như giống chó hiện tại Alano Español (còn gọi là chó bò Tây Ban Nha) và rất giống với Chó Dogo Argentino, không chỉ trong khía cạnh, mà còn trong các mục đích sử dụng. Có hai giống địa phương là Brabanter Bullenbeisser và Danziger Bullenbeisser. Giống chó này bây giờ đã tuyệt chủng.

Sự tuyệt chủng
--------------

Chó Bullenbeisser trở nên tuyệt chủng bằng việc lai giống hơn là bởi sự suy giảm của giống chó này, như cũng xảy ra với Chó bò Thời cũ. Kích thước của Chó bò Biter dao động trong khoảng 40 đến 70 cm vào năm 1850; là một kích thước nhỏ hơn các giống chó sống hiện nay tại Hà Lan và Bỉ và lớn hơn các giống chó ở Đức. Vào cuối những năm 1870, các nhà lai tạo người Đức Roberth, Konig và Hopner đã sử dụng con chó giống này để tạo ra một giống mới, ngày nay được gọi là Chó Boxer. Một số cá thể chó Bullenbeisser, khoảng 30 con đã được lai giống bởi Câu lạc bộ Chăm sóc Chó Boxer của Đức vào năm 1900 với Chó bò mang từ quần đảo Anh. Thành phần dòng máu là 50/50 tại thời điểm đó, tuy nhiên, các chủ sở hữu Đức bắt đầu lai chó của họ với tất cả các loại Chó bò và Chó Boxer, sản xuất một giống chó không thể phân biệt được sau Thế chiến II. Một lý do tại sao dòng chó mang trong mình dòng máu Đức được sử dụng để tạo ra con chó Boxer với mong muốn loại bỏ màu trắng quá mức của giống chó này và sự cần thiết phải sản xuất hàng ngàn con chó cho một trong những giống phổ biến nhất trên thế giới.

Tham khảo
---------

1. ↑  Royal Canin. "Canine Health Nutrition - MAXI Dog Origin (Boxer)". Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 3 năm 2007. Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.
2. ↑  SarahsDogs.com. "Sarah's Dogs: Breeds: Boxer". Truy cập ngày 4 tháng 8 năm 2007.
**Chó Cão de Gado Transmontano** (Tiếng Anh: *Transmontano Mastiff* hoặc *Chó chăn gia súc Transmontano*) là một giống chó có kích thước khổng lồ phục vụ công việc trợ giúp lao động cực kỳ hiếm, có nguồn gốc từ và phần lớn giới hạn trong vùng của Tỉnh Trás-os-Montes e Alto Douro, Bồ Đào Nha. Chức năng chính của chúng là đàn và bảo vệ đàn và thành công của chúng được liên kết với sự an toàn của đàn và đặc biệt cũng là sự tồn tại của chó sói.

Kích thước
----------

Chó Cão de Gado Transmontano là giống chó kích thước lớn nhất của Bồ Đào Nha.

Cão de Gado Transmontano là một giống chó mạnh mẽ, cơ bắp và có kích thước lớn với một mõm rộng và đầu lớn. Con đực có chiều cao dao động từ 73 đến 83 cm (29 đến 33 in) và cân nặng trong khoảng từ 55 đến 65 kg (từ 121 đến 143 lb). Chó cái có các số đo kích thước nhỏ hơn chó đực một ít, chiều cao nằm trong khoảng từ 65 đến 75 cm (26 đến 30 in) và nặng từ 45 đến 60 kg (100 đến 132 lb).

Sự công nhận
------------

Năm 2020, FCI tạm thời công nhận giống chó này. Giống chó này có một hiệp hội. Chính phủ Bồ Đào Nha duy trì một cơ quan đăng ký giống và tạo điều kiện cho việc sáp xếp việc làm cho chó Cão de Gado Transmontano để bảo vệ đàn và sói thông qua cơ quan của nó, Parque Natural de Montesinho.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Cattle Dog Transmontano" (bằng tiếng Bồ Đào Nha).
2. ↑  "Cão de Gado Transmontano breeders association in Portugal" (bằng tiếng Anh).
3. 1 2  "Transmontano Mastiff Portuguese Club" (bằng tiếng Bồ Đào Nha). Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 2 năm 2017. Truy cập ngày 18 tháng 6 năm 2018.
4. 1 2 3 4  Dohner 2007, tr. 122–123.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFDohner2007 (trợ giúp)
5. 1 2 3  Dohner 2016, tr. 117.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFDohner2016 (trợ giúp)
6. ↑  "Living with a Transmontano Cattledog". Truy cập ngày 26 tháng 2 năm 2017.
7. ↑  Cão de Gado Transmontano. Federation Cynologique Internationale. Tìm kiếm ngày 15 tháng 3 năm 2020
**Chó Buhund Na Uy** (tiếng Anh:*Norwegian Buhund*) là một giống chó thuộc nhóm các giống chó đuôi cuộn. Giống có này có liên quan chặt chẽ với giống Chó chăn cừu Iceland và Chó Jämthund. Buhund Na Uy được sử dụng như một con chó chăn nuôi và chăn gia súc, cũng như một giống chó canh gác và một giống chó trông trẻ.

Lịch sử
-------

Chó Buhund Na Uy thuộc về một loại chó lớn được gọi là loại chó đuôi cuộn. Có nhiều biến thể về kích thước, lông và màu sắc trong số các giống chó đuôi cuộn này. Trong khi khai quật địa chỉ khảo cổ Gokstad ở Na Uy, nơi một ngôi mộ Viking từ khoảng năm 900 đã được mở ra, bộ xương từ sáu con chó có kích cỡ khác nhau đã được tìm thấy. Chúng là tổ tiên của Chó Buhund Na Uy hiện đại. Khi người Viking chết, các vật yêu thương và cần thiết nhất của họ được chôn cất cùng với chủ nhân của chúng. Điều này vốn ám chỉ các vật này chăm sóc cho những người Viking trong thế giới bên kia của họ. Những con chó bảo vệ trang trại và gia súc và cừu chăn gia súc được mong đợi sẽ tiếp tục những nhiệm vụ này ở Valhalla. Giống chó này đã được ghi nhận rằng đã cùng đồng hành với người Viking trên nhiều hành trình của họ, bằng đường biển và đường bộ.

Tham khảo
---------

1. ↑  "History of the Norwegian Buhund". NBCA. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2015.
2. ↑  "Norwegian Buhund". American Kennel Club. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2015.
**Chó Broholmer**, còn được gọi là **Chó Mastiff Đan Mạch**, là một giống chó Molosser kích cỡ lớn của Đan Mạch, được công nhận bởi Câu lạc bộ Chăm sóc Chó Đan Mạch và Fédération Cynologique Internationale. Nó đã được sử dụng như một giống chó bảo vệ nhà của những người giàu có. Số lượng chó giống này bị suy giảm trầm trọng trong Thế Chiến II, nhưng giống chó này sau đó đã được phục hồi thành công trong những năm 1970.

Lịch sử
-------

Giống chó Broholmer được tạo ra từ việc lai giống giữa Chó Mastiff và chó địa phương ở Đức và được đặt tên theo Sehested of Broholm, một người quản lý rừng cấm săn bắn sống trong thế kỷ XVIII. Trong Chiến tranh thế giới thứ hai, Broholmer trở thành nạn nhân của vụ xung đột và gần như đã tuyệt chủng, nhưng được cứu bởi một nhóm những người đam mê chó Đan Mạch sau khi các cá thể bị cô lập được tìm thấy vào những năm 1970. Vua Frederick VII và phối ngẫu của ông, Nữ bá tước Danner là chủ sở hữu của một số con chó giống Broholmer và một trong những bức chân dung của họ đã mô tả một trong những con chó của họ. Loài này được thành lập vào đầu thế kỷ XIX và với độ phổ biến vừa phải, đặc biệt là một giống chó bảo vệ nhà giàu Đan Mạch. Giống chó này được nhập khẩu vào Anh trong năm 2009 và được đưa vào danh sách câu lạc bộ Chăm sóc Chó Anh nhập khẩu.

Tham khảo
---------

1. ↑  Cunliffe, Juliette (2004) [1999]. *The Encyclopedia of Dog Breeds*. Parragon Publishing. tr. 299.
**Chó Chiribaya** (tiếng Tây Ban Nha: *perro Chiribaya*), còn được gọi dưới cái tên khác là *chó chăn cừu Peru* (*perro Pastor Peruano*) là một giống chó thời kỳ tiền Côlômbô có nguồn gốc từ phía tây nam Peru, được xác định bởi 42 xác ướp được phát hiện bởi nhà nhân chủng học Sonia Guillén Oneglio ở Quận Ilo, Vùng Moquegua, trên bờ biển phía nam của Peru. Giống chó này đã được xác định rằng nó là một giống chó chăn gia súc llama. Những con chó này không chỉ là một phần quan trọng trong cấu trúc xã hội của người Peru cổ đại, mà chúng còn được xử lý thân xác cách đặc biệt sau khi chết.

Xác ướp
-------

Những con chó được tìm thấy chôn trong nghĩa trang bên cạnh xác ướp của văn hóa Chiribaya phát triển mạnh trên bờ biển phía nam Peru, nơi mà con người dường như đã chôn thú cưng của họ với tất cả danh dự của một người bạn trung thành và đồng nghiệp. Phát hiện này là do nghiên cứu của Sonia Guillén, chuyên nghiên cứu về xác ướp cổ đại từ nền văn hóa tiền Côlômbô thịnh vượng từ Chachapoyas đến bờ Moquegua. Ngày xác ướp từ giai đoạn "Hậu kỳ Trung Cổ", khoảng từ năm 900 đến 1350 sau công nguyên.

Khu vực cổng thành Ilo là Mallqui Center (từ 'xác ướp' trong tiếng Quechua), dành riêng cho nghiên cứu về văn hóa Chiribaya. Việc nghiên cứu đã cho thấy xã hội này phát triển với vị thế dẫn đầu. Lãnh thổ của họ có một đặc điểm là ước mơ của mọi nhà khảo cổ học: đất của nó cực kỳ khô khan và nó chứa một lượng lớn nitrat, đảm bảo sự bảo tồn những tàn tích vật chất của những người sinh sống nơi này.

Sonia Guillén lập luận rằng ngôi mộ của một người phản ánh vị trí xã hội, chính trị và tôn giáo của mình trong xã hội của họ. Trong trường hợp của những con chó này, các ngôi mộ gợi ý rằng, khi đã hoàn thành một cuộc sống hữu ích trong nền văn minh Chiribaya, chúng cũng nhận được sự đối xử tốt, dù đã chết hay còn sống.

Tham khảo
---------

1. 1 2  Kisner, D. "Caretas". **1948**. Caretas: 121–122. Chú thích journal cần `|journal=` (trợ giúp); `|ngày truy cập=` cần `|url=` (trợ giúp)
2. ↑  Collyns, Dan (ngày 23 tháng 9 năm 2006). "Mummified dogs uncovered in Peru". *BBC News*. Lima. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2015.
**Chó Fuegian** (tiếng Tây Ban Nha:*perro yagán*, *perro fueguino*), còn được gọi dưới cái tên khác là **chó Yaghan**, là một giống chó thuần hóa hiện đã tuyệt chủng. Giống chó này là một dạng thuần hóa của Cáo culpeo (*Lycalopex culpaeus)*, không giống như những con chó thuần hóa khác, như: chó nhà được thuần hóa từ sói xám (Canis lupus) và cáo bạc thuần hóa được thuần hóa từ quần thể bị chứng nhiễm hắc tố của cáo đỏ (*Vulpes vulpes).*

Có rất ít các mẫu vật về giống chó này còn tồn tại. Chúng bao gồm một mẫu vật tại *Museo Salesiano Maggiorino Borgatello* ở Chile,[*cần dẫn nguồn*] và một mẫu còn lại trong Bảo tàng khu vực Fagnano ở Tierra del Fuego.

Hành vi
-------

Mặc dù sự phân bố của chó Fuegian tương ứng với người Yaghan, nhưng những con chó giống này lại không có đặc tính trung thành với chủ nhân của nó. Julius Popper chỉ ra sự thiếu trung thành của giống động vật có vú này: *"Tôi chưa bao giờ thấy chúng, dù số lượng của chúng lớn như thế nào, có thái độ tích cực hoặc bảo vệ các chủ nhân của chúng khi họ gặp nguy hiểm".*

Sử dụng
-------

Chó Fuegian không được sử dụng để săn Lạc đà Guanaco. Tuy nhiên, chúng có thể hữu ích cho việc săn bắn rái cá. Những con chó giống này hữu ích cho con người ở chỗ chúng sẽ tập hợp quanh người chủ của chúng để giữ ấm cho họ. Điều này đã được ghi nhận bởi Julius Popper.

Tham khảo
---------

1. ↑  "R.S. Petrigh, M.H. Fugassa, *Quaternary International* **317** (2013), pp 14-18" (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 20 tháng 12 năm 2016. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2018.
2. ↑  Popper, J. (1887). Expedición Popper. [Conferencia]. Instituto Geográfico Militar. 05.03.1887. Museo del Fin del Mundo, Biblioteca Virtual
3. ↑  Martial, L. (2005). Mision al Cabo de Hornos, la expedición científica francesa en la Romanche Julio de 1882 a setiembre de 1883. Ushuaia: Zaguier & Urruty Publications. pp. 225
Istanbul Park is in a rural area and is paved with tarmac. It has large concrete and gravel run-off areas, large grandstands and a substantial pit building and paddock.Toàn cảnh trường đua Istanbul Park
**Chặng đua GP Thổ Nhĩ Kỳ** (tên chính thức **Turkish Grand Prix***)* là một chặng đua của giải đua xe Công thức 1 vô địch thế giới Các đội đua sẽ thi đấu ở trường đua Istanbul Park, Thổ Nhĩ Kỳ.

Lịch sử
-------

Chặng đua được tổ chức lần đầu vào năm 2005 và duy trì lliên tục đến năm 2011. Tay đua chiến thắng nhiều nhất trong thời kỳ này là Felipe Massa với 3 chiến thắng liên tiếp các năm 2006, 2007, 2008.

Năm 2010: Hai tay đua của Red Bull Racing là Sebastian Vettel và Mark Webber va chạm với nhau khi đang tranh chấp vị trí dẫn đầu, Vettel phải bỏ cuộc còn Webber bị tụt xuống vị trí thứ 3 sau hai tay đua của Mclaren là Lewis Hamilton và Jenson Button. Chính Hamilton và Button cũng tranh giành chiến thắng với nhau một cách vô cùng quyết liệt đến nỗi không có ai vui vẻ khi lên bục podium nhận giải.

Năm 2020: Do tác động của đại dịch COVID-19 khiến cho nhiều chặng đua bị hủy, ban tổ chức đã quyết định bổ sung chặng đua GP Thổ Nhĩ Kỳ vào lịch thi đấu. Người chiến thắng chặng là Lewis Hamilton, anh cũng chính thức đoạt chức vô địch mùa giải 2020, qua đó bắt kịp thành tích 7 lần vô địch F1 của huyền thoại Michael Schumacher.

Năm 2021: Chặng đua không có tên trong lịch thi đấu chính thức, sau đó được bổ sung do chặng đua GP Canada bị hủy. Chỉ vài tuần sau, chặng đua cũng bị hủy do đại dịch COVID-19 ở Thổ Nhĩ Kỳ có diễn biến phức tạp. Đến tháng 6, chặng đua được đưa trở lại lịch thi đấu để thay thế cho chặng đua GP Singapore bị hủy.

Kết quả theo năm
----------------

(Tất cả các chặng đua đều được tổ chức ở trường đua Istanbul Park)

| Năm | Tay đua | Đội đua | Chi tiết |
| --- | --- | --- | --- |
| 2005 | Phần Lan Kimi Räikkönen | McLaren-Mercedes | Chi tiết |
| 2006 | Brasil Felipe Massa | Ferrari | Chi tiết |
| 2007 | Brasil Felipe Massa | Ferrari | Chi tiết |
| 2008 | Brasil Felipe Massa | Ferrari | Chi tiết |
| 2009 | Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland Jenson Button | Brawn-Mercedes | Chi tiết |
| 2010 | Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland Lewis Hamilton | McLaren-Mercedes | Chi tiết |
| 2011 | Đức Sebastian Vettel | Red Bull-Renault | Chi tiết |
| 2012–2019 | *Not held* |
| 2020 | Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland Lewis Hamilton | Mercedes | Chi tiết |
| 2021 | Phần Lan Valtteri Bottas | Mercedes | Chi tiết |

Tham khảo
---------

1. ↑  "Formula 1 to return to Turkey as four more races are added to the 2020 F1 calendar". *Trang chủ Formula1*.
2. ↑  "Hamilton bắt kịp kỷ lục bảy lần vô địch F1 của Schumacher". *Vnexpress*.
3. ↑  "F1 hủy GP Canada 2021, thay bằng GP Thổ Nhĩ Kỳ". *Thể thao tốc độ*.
4. ↑  "Turkish Grand Prix to rejoin 2021 Formula 1 calendar". *Trang chủ Formula1*.

Liên kết ngoài
--------------

* Thông tin chặng đua trên trang chủ Formula1
Trong lý thuyết mã hóa, **chặn Gilbert–Varshamov** (chứng minh bởi Edgar Gilbert và một cách độc lập bởi Rom Varshamov) là một giới hạn của các tham số của một mã (không nhất thiết tuyến tính). Nó còn được gọi là **chặn Gilbert–Shannon–Varshamov** (hay **chặn GSV**), nhưng tên gọi "chặn Gilbert–Varshamov" là phổ biến nhất. Varshamov chứng minh kết quả này bằng phương pháp xác suất. Xem thêm về chứng minh này ở chặn Gilbert–Varshamov cho mã tuyến tính.

Phát biểu
---------

Đặt

{\displaystyle A\_{q}(n,d)}
là số lớn nhất các mã tự của mã {\displaystyle C} trên bảng chữ cái kích thước *q*, độ dài *n* và khoảng cách nhỏ nhất *d* (có thể coi bảng chữ cái là trường {\mathbb {F}}\_{q} gồm có *q* phần tử).

Khi đó:

{\displaystyle A\_{q}(n,d)\geq {\frac {q^{n}}{\sum \_{j=0}^{d-1}{\binom {n}{j}}(q-1)^{j}}}.}

Chứng minh
----------

Đặt {\displaystyle C} là một mã độ dài n, khoảng cách Hamming nhỏ nhất d với kích thước cực đại:

{\displaystyle |C|=A\_{q}(n,d).\,}
Khi đó với mọi {\displaystyle x\in \mathbb {F} \_{q}^{n}} , tồn tại một mã tự {\displaystyle c\_{x}\in C} sao cho khoảng cách Hamming {\displaystyle d(x,c\_{x})} giữa x và {\displaystyle c\_{x}} thỏa mãn

{\displaystyle d(x,c\_{x})\leq d-1}
vì nếu không ta có thể thêm *x* vào tập hợp các mã tự mà vẫn duy trì khoảng cách nhỏ nhất *d* – mâu thuẫn với giả thiết về tính cực đại của {\displaystyle |C|}.

Do đó {\mathbb {F}}\_{q}^{n} được phủ bởi hợp của các hình cầu bán kính *d* − 1 với tâm ở các điểm {\displaystyle c\in C}:

{\displaystyle \mathbb {F} \_{q}^{n}=\cup \_{c\in C}B(c,d-1).\,}
Mỗi hình cầu có chứa

{\displaystyle \sum \_{j=0}^{d-1}{\binom {n}{j}}(q-1)^{j}}
điểm vì có thể chọn thay đổi không quá {\displaystyle d-1} trong số n vị trí của mã tự (so với giá trị ở tâm hình cầu) và mỗi lần thay đổi có thể lựa chọn một trong *q*-1 giá trị mới. Do đó

{\displaystyle {\begin{aligned}|\mathbb {F} \_{q}^{n}|&=|\cup \_{c\in C}B(c,d-1)|\\\\&\leq \sum \_{c\in C}|B(c,d-1)|\\\\&=|C|\sum \_{j=0}^{d-1}{\binom {n}{j}}(q-1)^{j}\\\\\end{aligned}}}
Nghĩa là:

{\displaystyle A\_{q}(n,d)\geq {\frac {q^{n}}{\sum \_{j=0}^{d-1}{\binom {n}{j}}(q-1)^{j}}}}
(Ở đây ta sử dụng tính chất: {\displaystyle |\mathbb {F} \_{q}^{n}|=q^{n}}).

Chặn chặt hơn cho lũy thừa số nguyên tố
---------------------------------------

Khi *q* là lũy thừa số nguyên tố, có thể chứng minh chặn chặt hơn {\displaystyle A\_{q}(n,d)\geq q^{k}} trong đó *k* là số nguyên lớn nhất thỏa mãn

{\displaystyle q^{k}<{\frac {q^{n}}{\sum \_{j=0}^{d-2}{\binom {n-1}{j}}(q-1)^{j}}}.}

Xem thêm
--------

* Chặn Singleton
* Chặn Hamming
* Chặn Johnson
* Chặn Plotkin
* Chặn Griesmer
* Chặn Grey–Rankin
* Chặn Gilbert–Varshamov cho mã tuyến tính
* Chặn Elias-Bassalygo

Tham khảo
---------

1. ↑  Gilbert, E. N. (1952), "A comparison of signalling alphabets", *Bell System Technical Journal*, **31**: 504–522
2. ↑  Varshamov, R. R. (1957), "Estimate of the number of signals in error correcting codes", *Dokl. Acad. Nauk SSSR*, **117**: 739–741.
**Chó Hạ Tư** (tiếng Anh: *Xiasi Dog*, *Xiasi Quan* hoặc *Bai Long Quan*; tiếng Trung:**下司犬**) là một giống chó có nguồn gốc từ tỉnh Quý Châu - Trung Quốc và được công nhận bởi Câu lạc bộ Chăm sóc Chó Trung Quốc. Vì giống chó này chủ yếu được nuôi tại thị trấn Hạ Tư, thành phố Khải Lý, tên chính thức của giống chó này được xác định là Xiasi Quan, mặc dù các thành viên của nhóm dân tộc Miao cũng đề cập đến giống chó này với một cái tên khác là Bai Long Quan.

Giống chó Hạ Tư hiện nay đang trên bờ vực tuyệt chủng. Người ta ước tính rằng nguồn gốc của giống: Quận Ma Giang, tỉnh Quý Châu số lượng chó Xiasi thuần chủng chỉ còn khoảng 270 cá thể.

Mức độ phổ biến
---------------

Chó Hạ Tư có tính chất thích nghi, dễ nuôi và huấn luyện. Vào năm 2013, nó được xếp hạng 3 trong một cuộc thi dành cho các giống chó nổi tiếng trên thế giới.

Ở tỉnh Quý Châu của Trung Quốc, chó Xiasi được lai tạo để chiến đấu chống lại lợn đực trong các cuộc thi. Mỗi trận đấu kéo dài ba phút với những chú chó được đánh giá dựa trên sự sẵn sàng tấn công cũng như số lượng các cuộc tấn công được thực hiện. Nhiều người theo dõi các cuộc thi này cho biết có tới 100 chú chó đang thi đấu tại bất kỳ buổi tập nào.

Tham khảo
---------

1. ↑  Team, Discuz! Team and Comsenz UI. "下司犬——简介 - 中华田园犬俱乐部 - 狗民网｜铃铛宠物App". *bbs.goumin.com*. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 9 tháng 3 năm 2016.
2. ↑  "贵州希望网".
3. ↑  "下司犬 狩猎第二". *www.gz.xinhuanet.com*. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 7 năm 2014. Truy cập ngày 9 tháng 3 năm 2016.
4. ↑  , www.corbisimages.com
**Chó Husky Alaska Mỹ-Ấn** (tiếng Anh: *Ameri-Indian Alaska Husky*) là một loại phụ của giống chó Husky Alaska, tùy trường hợp có thể được xem là một loại hoặc một giống chó. Giống chó này gợi nhớ đến những giống chó bản địa hoặc chó gốc Mỹ theo định hướng giống chó gia đình, được nhìn nhận về mối quan hệ đối với gia đình hoặc liên kết với con người cách mạnh mẽ và có thân hình vạm vỡ, thích ứng với nhiệt độ luôn thay đổi.

Lịch sử
-------

Chó đã có mặt ở thời kỳ tiền Colombo, có lẽ là do những người di cư đầu tiên từ châu Á mang đến. Các nghiên cứu về chó làng, chó đường phố đã chỉ ra gần như tổng số chó nguyên thủy tại đây đã bị thay thế bằng các giống chó có nguồn gốc từ châu Âu, nhưng mức độ mà các giống Bắc cực, Bắc và Nam Mỹ là hậu duệ của quần thể ban đầu vẫn có được ước định.

Tính cách
---------

Chó Husky Alaska Mỹ-Ấn dễ làm việc và tập luyện hơn Chó Husky Alaska. Chúng là những chú chó gia đình thích nghi dễ dàng với các môi trường sống khác nhau.

Những con chó giống này được biết đến với trí thông minh và lòng trung thành của chúng. Không chỉ những con chó này tự nhiên mong muốn làm hài lòng chủ nhân, nhưng chúng đã trở nên vô cùng trung thành và bảo vệ gia đình của chúng. Do bản năng bảo vệ của chó Husky Alaska Mỹ-Ấn, chó Husky Alaska Mỹ-Ấn bản địa có thể e dè với người lạ, nếu chúng không được huấn luyện hòa nhập đúng cách từ khi còn nhỏ.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Pre-Columbian Origins of Native American Dog Breeds, With Only Limited Replacement by European Dogs, Confirmed by mtDNA Analysis." National Center for Biotechnology Information, ngày 7 tháng 9 năm 2013,
2. ↑  "Native American Indian Dog." Dog Breed Info Center,[http:// www.dogbreedinfo.com/nativeamericanindiandog]