**Tháp Văn hóa và Khoa học** (tiếng Ba Lan: *Pałac Kultury i Nauki*; viết tắt ***PKiN***), là một tòa nhà cao tầng nổi bật ở trung tâm thành phố Vác-sa-va, Ba Lan. Với tổng chiều cao là 237 mét (778 ft), nó là tòa nhà cao nhất ở Ba Lan, tòa nhà cao thứ 6 trong Liên minh châu Âu (bao gồm cả ngọn tháp) và là một trong những tòa nhà cao nhất trên lục địa châu Âu. Được xây dựng vào năm 1955, đây là trụ sở của các tổ chức văn hóa và cộng đồng khác nhau như rạp chiếu phim, nhà hát, thư viện, câu lạc bộ thể thao, khoa đại học và hành chính của Viện Hàn lâm Khoa học Ba Lan. Từ năm 2007, nó đã được ghi danh vào Danh sách di sản văn hóa.

Được lấy cảm hứng từ kiến trúc lịch sử Ba Lan và các tòa nhà cao tầng theo trường phái Art deco - Mỹ, PKiN được thiết kế bởi kiến trúc sư Liên Xô Lev Rudnev theo phong cách "Bảy chị em Moskva" và được gọi theo cách thông tục là *Chị tám*. Công trình này cũng là tháp đồng hồ cao nhất thế giới cho đến khi Tòa nhà NTT Docomo Yoyogi ở Tokyo, Nhật Bản được lắp động cơ đồng hồ.

Tháp Văn hóa và Khoa học là một tòa nhà gây tranh cãi ở Ba Lan và thường được xem là một lời nhắc nhở về ảnh hưởng của Liên Xô đối với Cộng hòa Nhân dân Ba Lan, đặc biệt là do nó được xây dựng trong thời kỳ diễn ra các vụ vi phạm nhân quyền dưới thời Joseph Stalin. Một liên minh gồm các nhóm cựu chiến binh ở Ba Lan cũng như nhiều đảng chính trị đã kêu gọi phá hủy nó. Năm 2009, Bộ trưởng Ngoại giao Ba Lan Radoslaw Sikorski ủng hộ việc phá hủy Tháp, nhấn mạnh các chi phí liên quan đến việc bảo trì. Các nhà lãnh đạo chính phủ nổi tiếng khác đã tiếp tục tán thành các kế hoạch phá hủy, bao gồm cả Thủ tướng Mateusz Morawiecki.

Lịch sử
-------

### Tên

 Tòa tháp năm 1954, trong quá trình xây dựng
Tòa nhà ban đầu được gọi là Cung điện Văn hóa và Khoa học Joseph Stalin (*Pałac Kultury i Nauki imienia Józefa Stalina*), nhưng sau Phi Stalin hóa, sự cống hiến cho Stalin đã bị hủy bỏ. Tên của Stalin đã bị xóa khỏi hàng cột, sảnh bên trong và một trong những tác phẩm điêu khắc của tòa nhà.

Người dân Vác-sa-va vẫn thường sử dụng biệt danh để nhắc đến các cung điện, đặc biệt là *Pekin* (" Bắc Kinh ", vì tên của nó được viết tắt *PKiN),* và *Pajac* ('chú hề', một từ mà âm thanh gần *Pałac).* Những cái tên ít phổ biến khác bao gồm *ống tiêm của Stalin*, *Con voi trong đồ lót Lacy*, *Bánh cưới Nga* hay thậm chí là *Chuj Stalina* ("Của quý" của Stalin). Một câu nói phổ biến của người dân địa phương đã nổi lên trong vài thập kỷ qua, trong đó khẳng định rằng tầng quan sát của Tháp có "tầm nhìn tốt nhất của thành phố vì đây là nơi duy nhất ở Vác-sa-va có tầm nhìn không bị vướng phải tòa nhà này".

### Xây dựng

 Tòa tháp năm 1960
 Hướng Nam của Tòa tháp
Tòa tháp bắt đầu được xây dựng vào năm 1952 và kéo dài đến năm 1955. Như một món quà từ Liên Xô cho người dân Ba Lan, tòa tháp đã được xây dựng, sử dụng các thiết kế của Liên Xô, bởi 3.500 - 5.000 công nhân Liên Xô và 4.000 công nhân Ba Lan. Mười sáu công nhân đã chết trong các vụ tai nạn trong quá trình xây dựng. Các nhà xây dựng ở trong khu phức hợp ngoại ô mới, được xây dựng bằng kinh phí của Ba Lan, với rạp chiếu phim, khu ẩm thực, trung tâm cộng đồng và hồ bơi riêng, được gọi là Osiedle "Przyjaźni" (Vùng lân cận hữu nghị). Kiến trúc của tòa nhà có liên quan chặt chẽ với một số tòa nhà chọc trời tương tự được xây dựng ở Liên Xô cùng thời, nổi bật nhất là tòa nhà Chính của Đại học Quốc gia Moscow. Tuy nhiên, kiến trúc sư chính Lev Rudnev đã kết hợp một số chi tiết kiến trúc Ba Lan vào dự án, sau khi đi vòng quanh Ba Lan và nhìn thấy kiến trúc nơi này. Các bức tường hoành tráng được xây dựng bằng những mảnh gạch được sao chép từ các ngôi nhà và cung điện thời Phục hưng của Kraków và Zamość.

Ngay sau khi khai trương, tòa nhà đã tổ chức Lễ hội Thanh niên và Sinh viên Thế giới lần thứ 5. Nhiều vị chức sắc đến thăm Tháp Văn hóa và Khoa học này. Đây cũng là nơi tổ chức các buổi biểu diễn của các nghệ sĩ quốc tế đáng chú ý, chẳng hạn như buổi hòa nhạc năm 1967 của The Rolling Stones, lần đầu tiên có một nhóm nhạc rock lớn biểu diễn ở phía sau Bức màn sắt. Năm 1985, nơi đây đã tổ chức buổi hòa nhạc Leonard Cohen lịch sử, bao quanh bởi nhiều kỳ vọng chính trị, điều mà Cohen đã tránh trong phần giới thiệu kéo dài của ông trong buổi trình diễn kéo dài ba giờ.

Đồng hồ 4 mặt 6.3 mét đã được thêm vào đỉnh của tòa nhà trước lễ kỷ niệm thiên niên kỷ năm 2000.[*cần dẫn nguồn*]

### Hiện nay

Tháp văn hóa và khoa học vào ban đêm trong chợ Giáng sinh
 Hội trường
Tòa nhà hiện đang vận hành như một trung tâm triển lãm và tổ hợp văn phòng. Tòa tháp chứa một rạp chiếu phim với tám màn hình, bốn nhà hát (Studio, Dramatyczny, Lalka và 6. piętro), hai bảo tàng (Bảo tàng Tiến hóa và Bảo tàng Công nghệ), văn phòng, hiệu sách, bể bơi lớn, khán phòng hội trường dành cho 3.000 người được gọi là Hội trường Quốc hội, và một trường đại học được công nhận- Đại học Dân sự Collegium Civitas, trên tầng 11 và 12 của tòa nhà. Sân thượng trên tầng 30, rộng 114 mét (374 ft), là một điểm thu hút khách du lịch nổi tiếng với tầm nhìn toàn cảnh của thành phố.[*cần dẫn nguồn*]

Hội trường của tòa nhà đã là nơi tổ chức vòng chung kết Hoa hậu Thế giới 2006.[*cần dẫn nguồn*]

Vào năm 2010, hệ thống chiếu sáng của tòa nhà đã được hiện đại hóa và đèn LED công suất cao đã được lắp đặt, cho phép Tháp có nhiều màu sắc khác nhau vào ban đêm. Lần đầu tiên hệ thống ánh sáng mới được đưa vào sử dụng là vào dịp Giáng sinh năm 2010, nơi này được chiếu sáng màu xanh lá cây và màu trắng để giống với cây thông Noel. Vào tháng 12 năm 2013, trong các cuộc biểu tình ủng hộ Liên minh châu Âu ở Ukraina - Euromaidan, tòa tháp được chiếu sáng bằng màu vàng và màu xanh, màu cờ của quốc gia Ukraine như một dấu hiệu của sự đoàn kết với người biểu tình.

Xem thêm
--------

* Chị thứ tám
* Học viện Khoa học Latvia ở Riga
* Bảo tàng Cộng sản, Vác-sa-va
* Kiến trúc tân cổ điển
* Quảng trường diễu hành (*Plac Defilad*)
* Chủ nghĩa hiện thực xã hội chủ nghĩa ở Ba Lan

Tham khảo
---------

1. ↑  "History of the Palace" Lưu trữ 2019-06-22 tại Wayback Machine, at the official website (retrieved ngày 22 tháng 3 năm 2016)
2. 1 2  "The Movement to Destroy Warsaw's Tallest Building". *nextcity.org* (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 19 tháng 10 năm 2018.
3. ↑  "Call to Demolish Warsaw's Palace of Culture as an 'Architectural Monstrosity' and 'Affront to Poland' | Inside-poland.com". *inside-poland.com* (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 19 tháng 10 năm 2018.
4. ↑  "Call for demolition of Polish palace" (bằng tiếng Anh). ngày 17 tháng 11 năm 2009. Truy cập ngày 19 tháng 10 năm 2018.
5. ↑  AFP, Pulse News Agency International by. "In Poland: Top politicos "dream" of demolishing Stalinist palace" (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 19 tháng 10 năm 2018.
6. 1 2  "Warsaw Palace of Culture and Science" (PDF). Best Urban Freight Solutions. ngày 24 tháng 5 năm 2007.
7. ↑  "Warsaw: Don't Miss". *www.whatsonwhen.com*. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 8 năm 2011. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2008.
8. ↑  Małgorzata Barwicka (ngày 7 tháng 3 năm 2007). "Pałac pod lupą". *www.tc.ciechanow.pl* (bằng tiếng Ba Lan). Tygodnik Ciechanowski. Truy cập ngày 29 tháng 7 năm 2008.
9. 1 2 3  "History of PKiN in a nutshell". *www.pkin.pl*. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2008.
10. ↑  Pałac Kultury i Nauki "Historia" at the PKN official website.
11. ↑  Timothy Tilghman. "The Stones Tumultuous 1967 European Tour". *rockontour.net*. Truy cập ngày 25 tháng 7 năm 2008.
12. ↑  "Leonard Cohen in Warsaw (1985) by Daniel Wyszogrodzki". Leonardcohenfiles.com. ngày 22 tháng 3 năm 1985. Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2012.
13. ↑  "Kinoteka: Wynajem sal". Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 1 năm 2015. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2015.
14. ↑  Magdalena J. Zaborowska. "The Height of (Architectural) Seduction: Reading the "Changes" through Stalin's Palace in Warsaw, Poland". Centre for Cultural Research, University of Aarhus. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2008.
15. ↑  "Stolica: ponad dwa miliony na oświetlenie Pałacu Kultury" (bằng tiếng Ba Lan). Onet Wiadomości. ngày 10 tháng 9 năm 2010. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2015.
16. ↑  "Świąteczne oświetlenie Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie" (bằng tiếng Ba Lan). RMF24.pl. ngày 23 tháng 12 năm 2010. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2015.
17. ↑  "Pałac Kultury podświetlony w barwach Ukrainy [ZDJĘCIA]" (bằng tiếng Ba Lan). Wyborcza.pl Warszawa. ngày 5 tháng 12 năm 2013. Truy cập ngày 1 tháng 2 năm 2015.

Liên kết ngoài
--------------

* Trang web chính thức
* Palace of Culture & Science trên trang Structurae
* Tòa nhà chọc trời của Vác-sa-va - Cung điện Văn hóa và Khoa học
* Chế độ xem bản đồ của Google trên Cung Văn hóa và Khoa học