**Cá sấu Mã Lai**, **cá sấu Ấn Độ giả**, **cá sấu mõm dài giả** hay **cá sấu Sunda** (*Tomistoma schlegelii*) là một loài bò sát nước ngọt thuộc Họ Cá sấu mõm dài, Bộ Cá sấu. Vì ngoại hình có mõm dài và mảnh tương tự như cá sấu Ấn Độ nên mới được gọi là "giả". Nó là loài đặc hữu ở bán đảo Mã Lai, Borneo, Sumatra và Java. Nó được đánh giá là loài sắp nguy cấp trong sách đỏ IUCN, do số lượng toàn cầu ước tính là khoảng 2.500 đến 10.000 cá thể trưởng thành.

Môi trường sống
---------------

Cá sấu Mã Lai có nguồn gốc ở hệ thống sáu sông ở Sumatra và Malaysia. Nó cũng được tìm thấy tại Borneo, Java, Việt Nam, Thái Lan (không thấy kể từ thập niên 1970) và có thể ở cả Sulawesi. Các hóa thạch được tìm thấy ở miền nam Trung Quốc chỉ ra rằng ở một thời điểm nào đó loài này từng có mặt tại đây.

Hình thái
---------

Từ quan điểm của hình thái học thì chúng được phân loại trong họ *Crocodylidae* từ rất lâu; tuy nhiên, các nghiên cứu về miễn dịch học gần đây chỉ ra rằng có thể chúng có quan hệ họ hàng gần gũi với cá sấu Ấn Độ hơn là người ta đã nghĩ lúc ban đầu. Hiện tại, cùng với các họ hàng hóa thạch gần, chẳng hạn như chi *Maroccosuchus*, nó được phân loại trong họ *Gavialidae*.

Sinh sản
--------

Cá sấu Mã Lai đẻ trứng giống như các loài cá sấu khác. Người ta vẫn chưa rõ khi nào là mùa sinh sản hay làm tổ của chúng trong tự nhiên. Chúng làm tổ thành ụ. Cá sấu cái thuần thục khi đạt độ dài 2–3 m. Cá sấu cái đã giao phối sẽ đẻ 30-60 trứng trong ụ gồm lá hay than bùn khô. Sau khi đẻ trứng xong, việc xây dựng tổ cũng kết thúc và cá sấu cái sẽ rời bỏ tổ. Không giống như các loài cá sấu khác, cá sấu con không được cha mẹ chăm sóc và chúng dễ bị các loài động vật ăn thịt (như cầy mangut, cầy hương, hổ, báo, chó hoang v.v) biến thành con mồi. Cá sấu non nở sau 90 ngày và tự xoay xở với cuộc sống.

Bảo tồn
-------

Cá sấu Mã Lai bị đe dọa tuyệt chủng trong suốt khu vực phân bố của chúng do việc cải tạo thoát nước từ các vùng đất đầm lầy lội chứa nước ngọt cũng như sự phát quang các khu rừng mưa xung quanh. Loài này cũng hay bị săn bắt để lấy da và thịt hay trứng. Tuy nhiên, chính quyền Malaysia và Indonesia cũng đã có những bước đi cần thiết để ngăn chặn sự tuyệt chủng của loài này trong tự nhiên.

Hình ảnh
--------

* 
* Hộp sọHộp sọ
*

Chú thích
---------

1. ↑  Bezuijen, M.R.; Shwedick, B.; Simpson, B.K.; Staniewicz, A.; Stuebing, R. (2014). "*Tomistoma schlegelii*". *Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa*. **2014**: e.T21981A2780499. doi:10.2305/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T21981A2780499.en. Truy cập ngày 21 tháng 12 năm 2021.
2. ↑  "Molecular Systematics of the Order Crocodilia".

Tham khảo
---------

* Dữ liệu liên quan tới Tomistoma schlegelii tại Wikispecies
* Tư liệu liên quan tới Tomistoma schlegelii tại Wikimedia Commons
* Crocodile Specialist Group (2000). *Tomistoma schlegelii*. *Sách đỏ 2006*. IUCN 2006. Truy cập 9-5-2006. Mục từ trong CSDL bao gồm cả diễn giải ngắn gọn về việc tại sao loài này là nguy cấp và các tiêu chí đánh giá được sử dụng.
* Hình ảnh tại ARKive Lưu trữ 2017-07-27 tại Wayback Machine
* BBC News: 'Match-making' for rare male croc
* Tomistoma schlegelii - Miêu tả với hình chụp từ nuôi nhốt tại Cộng hòa Séc (tiếng Séc) Lưu trữ 2009-03-09 tại Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại | 
* Wikidata: Q242464
* Wikispecies: Tomistoma schlegelii
* BioLib: 42970
* EoL: 790453
* Fossilworks: 190748
* GBIF: 2441378
* iNaturalist: 116563
* IRMNG: 10366704
* ITIS: 202208
* IUCN: 21981
* NCBI: 184245
* Species+: 7061
* uBio: 6775742

 |