**Sagittarius A** (viết tắt: **Sgr A**) là một nguồn bức xạ vô tuyến thiên văn tại trung tâm dải Ngân Hà, thuộc chòm sao Nhân Mã. Phần quang phổ khả kiến của nó bị các đám mây bụi vũ trụ lớn trong vòng xoắn ốc Ngân Hà che khuất.

**Sgr A** được cấu thành bởi:

1. Tàn tích siêu tân tinh **Sagittarius A phía Đông** (lớn nhất)
2. Phần cấu trúc xoắn ốc **Sagittarius A phía Tây**
3. **Sagittarius A\***: Nguồn phát vô tuyến thiên văn cực sáng và đậm đặc tại trung tâm

Sagittarius A - Đông (gọi tắt: Sgr A-E)
---------------------------------------

Có chiều rộng khoảng 25 năm ánh sáng, với các đặc trưng của một tàn tích siêu tân tinh từ một vụ nổ xảy ra khoảng 35,000 đến 100,000 năm TCN. Tuy nhiên, để tạo thành một khối cấu trúc với kích thước và năng lượng lớn thế này, phải cần gấp 50 đến 100 lần năng lượng giải phóng từ một vụ nổ siêu tân tinh thông thường. Người ta cho rằng **Sgr A-E** là tàn dư của một vụ nổ sao, bị lực hấp dẫn ép chặt lại do tiến gần đến hố đen trung tâm.

Sagittarius A - Tây (gọi tắt: Sgr A-W)
--------------------------------------

Phần phía trong của Sgr A-W
**Sgr A-W** có hình dạng 3 cánh tay xoắn ốc, theo góc nhìn từ Trái Đất. Vì vậy, nó còn được gọi là "xoắn ốc nhỏ". Điều này dễ gây hiểu nhầm, vì cấu trúc ba chiều của nó *không* phải là của một xoắn ốc. **Sgr A-W** được tạo thành bởi các đám mây khí và bụi xoay quanh (và bị hút vào) **Sagittarius A\*** với tốc độ lên đến 1000 km/h. Lớp bề mặt của các đám mây này bị ion hóa, bởi quần thể các ngôi sao khổng lồ (hơn một trăm ngôi sao OB đã được xác định cho đến thời điểm này).

Bao quanh **Sgr A-W** là một vòng xuyến khí gas nguội khổng lồ -  Circumnuclear Disk (CND). Đặc tính và các đặc điểm động học của cánh tay phía bắc tiết lộ, *có thể* **Sgr A-W t**ừng thuộc vòng xuyến CND, sau này bị tách ra do một vài xáo động nào đó, nhiều khả năng là một vụ nổ siêu tân tinh.

Mặt trong bị ion hóa của **CND** (bị che khuất trên hình), được gọi là *Vòng cung phía Tây*. *Cánh tay phía đông* và "*the Bar*" dường như là 2 đám mây lớn giống như *cánh tay phía bắc,* mặc dù chúng không quay cùng quỹ đạo. Mỗi phần có khối lượng khoảng 20 lần khối lượng Mặt Trời.

Sagittarius A\*
---------------

Bài chi tiết: Sagittarius A\*
A monster in the Milky Way
Các nhà thiên văn học hiện có bằng chứng về một hố đen siêu trọng tại trung tâm Ngân Hà. **Sagittarius A\*** được cho là câu trả lời hợp lí nhất cho vị trí của hố đen này. Người ta phát hiện rằng, các ngôi sao quay quanh **Sgr A\*** nhanh hơn bất cứ ngôi sao nào khác trong thiên hà. Ở trường hợp của ngôi sao S2, là trên 5,000 km/h.

Năm 2014, một đám mây gas (G2) trôi ngang qua khu vực của Sgr A\* mà không bị biến mất sau chân trời sự kiện, trái ngược với sự đoán trước đó của các nhà khoa học. Thay vào đó, nó tan rã, dẫn đến việc phỏng đoán G2 (và trước đó nữa là G1) là những tàn dư của các ngôi sao với trường trọng lực lớn hơn các đám mây gas.

Các đường xoắn của Sagittarius A
--------------------------------

Một nghiên cứu đã được thực hiện với thị sai đo được và chuyển động của *10 vùng lớn* trong các vòng xoắn ốc của **Sagittarius** trong dải Ngân Hà, nơi hình thành các Ngôi Sao. Các dữ liệu thu thập được dùng để khám phá các thuộc tính vật lý của *những vùng này* (được gọi là *góc phương vị Galactocentric* - khoảng từ -2 đến 65 độ). Kết quả cho thấy góc quay xoắn ốc của cánh tay là 7,3 ± 1,5 độ, và nửa chiều rộng của cánh tay xoắn ốc của Ngân hà đã được tìm thấy là 0,2 kpc. Cánh tay gần nhất từ Mặt Trời là khoảng 1,4 ± 0,2 kpc.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Black hole confirmed in Milky Way". BBC. ngày 9 tháng 12 năm 2008. Truy cập 2008-12-10.
2. ↑  "Surfing a Black Hole - Star Orbiting Massive Milky Way Centre Approaches to within 17 Light-Hours". www.eso.org. Truy cập 4 tháng 12 năm 2017.
3. ↑  "Black Hole Fails to Destroy Mystery Cosmic Cloud". National Geographic. ngày 6 tháng 11 năm 2014. Truy cập 2016-2-12.
4. ↑  It's Snack Time in the Cosmos By RON COWEN, New York Times, Feb 17, 2014

| * x
* t
* s
Ngân Hà |
| --- |
| Vị trí | Ngân Hà → Nhóm con Ngân hà → Nhóm Địa phương → Local Sheet → Siêu đám Xử Nữ → Siêu đám Laniakea → Vũ trụ quan sát được → Vũ trụMỗi mũi tên (→) có thể được hiểu là "nằm bên trong" hoặc "là một phần của". | Ngân Hà |
| Cấu trúc | 

|  |  |
| --- | --- |
| Tâm Ngân Hà | 
* Nhân Mã A
* Nhân Mã A\*
* Lỗ đen siêu khối lượng

 |
| Đĩa | 
* Thuyền Để–Nhân Mã
* Củ Xích–Thiên Nga
* Lạp Hộ–Thiên Nga
* Anh Tiên
* Thuẫn Bài–Bán Nhân Mã
* Near 3 kpc Arm
* Far 3 kpc Arm

 |
| Quầng | 
* Aquarius Stream
* Fimbulthul stream
* Gaia Sausage
* Helmi stream
* Magellanic Stream
* Monoceros Ring
* Palomar 5 stream
* Pisces-Eridanus stream
* Sagittarius Stream
* Virgo Stream

 |

 |
| Thiên hà vệ tinh | 

|  |  |
| --- | --- |
| Mây Magellan | 
* Đám mây Magellan Lớn
* Đám Mây Magellan Nhỏ
* Dòng Magellan
* Cầu Magellan

 |
| Phỏng cầuNhân Mã | 
* Dòng Nhân Mã
* Mục Phu II
* Hậu Phát
* Messier 54
* Palomar 12
* Segue 1
* Segue 2
* Terzan 7

 |
| Thiên hà lùn | 
* Tức Đồng II
* Mục Phu I
* Mục Phu II
* Mục Phu III
* Lạp Khuyển I
* Lạp Khuyển II
* Đại Khuyển
* Thuyền Để
* Hậu Phát
* Cự Tước II
* Thiên Long
* Ba Giang II
* Thiên Lô
* Vũ Tiên
* Sư Tử I
* Sư Tử II
* Sư Tử IV
* Sư Tử V
* Sư Tử T
* Phượng Hoàng
* Song Ngư I
* Song Ngư II
* Võng Cổ II
* Phỏng cầu Nhân Mã
* Segue 1
* Segue 2
* Ngọc Phu
* Lục Phân Nghi
* Tam Giác II
* Đại Hùng I
* Đại Hùng II
* Tiểu Hùng
* Willman 1

 |
| Khác | 
* Xúc xích Gaia
* Vòng Kỳ Lân
* Dòng Thất Nữ
* Koposov I
* Koposov II
* Segue 3

 |

 |
| Liên quan | 
* Va chạm giữa thiên hà Tiên Nữ và Ngân Hà
* Cửa sổ Baade
* Vùng che khuất

 |
| 
* Thể loại Thể loại
* Cổng thông tin Thiên văn học

 |