**Chùa Sùng Nghiêm Diên Thánh** là một ngôi chùa cổ có từ trước thời Lý và được xếp hạng di tích quốc gia; chùa thuộc địa phận thôn Duy Tinh, xã Văn Lộc, huyện Hậu Lộc, tỉnh Thanh Hóa. Chùa cũng là nơi thờ đại tướng Trần Hưng Đạo.

Lịch sử hình thành
------------------

Cổng chào trước chùa
Hồ sen và cây cầu dẫn vào chùa
Khuôn viên trong chùa
Sảnh trước
Xã Văn Lộc, huyện Hậu Lộc xưa kia là trị sở của quận Cửu Chân gần 400 năm (suốt thời Lý, Trần). Thái úy Lý Thường Kiệt đã từng ở đây 19 năm. Cuốn từ điển di tích văn hoá Việt Nam, Nhà xuất bản Khoa học&Xã hội (trang 582) ghi về chùa như sau: "Chùa có từ lâu, trước đời Lý. Vua Lý Nhân Tông đi tuần phương nam, xa giá dừng ở trị sở châu Ái (Thanh Hoá) rồi trở về... để báo ơn vua, chúc quốc vận trường tồn, Thông phán Chu Công (người được vua nhà Lý cử trấn giữ, cai quản Thanh Hóa) bàn giao cho huyện lệnh là Lê Chiếu dựng lại ngôi chùa cổ đã đổ nát. Dân bản huyện góp lương, góp sức, san gò, lấp trũng, thợ mộc, thợ nề, gắng sức trong 2 năm dựng xong chùa vào cuối năm mậu tuất (Hội Tường Đại Khánh 9) (1118). Quy mô kiến trúc to lớn, xây dựng chạm trổ công phu…. Qua các triều đại tiếp theo, Chùa là thiền viên có danh tiếng ở Ái Châu. Do biến động của lịch sử, chùa bị đổ nát. Năm 1952 toà tiền đường đã bị bom Pháp làm sập; tấm bia thời Lý bị sứt trán…Sau đó, chùa được các nhà sư và nhân dân quanh vùng sửa chữa lại với quy mô nhỏ, diện tích chùa bị thu hẹp. Sau này, chùa Sùng Nghiêm Diên Thánh đã được Bộ Văn hoá đưa vào danh sách Di tích quốc gia Việt Nam ngày 13/3/1990. Chùa được tu bổ lớn từ năm 1997: gác chuông, trung đường, toà tiền đường tôn tạo hoàn thành năm 2001 có kiến trúc đẹp gồm tám mái, với các cột xà, cửa… toàn bằng gỗ lim, nhà tổ cũng được tu bổ năm 2005, cầu đá năm 2007… Bộ Văn hoá thông tin đã đồng ý cho ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hoá phê duyệt dự án tổng thể tôn tạo chùa chính và khuôn viên chùa. Đến nay (2010), phần tôn tạo cơ bản đã hoàn thành. Ngoài ra, cùng với sự đóng góp của phật tử khắp nơi, nhà chùa còn cải tạo được hồ sen trước chùa và xây cây cầu vòm bắc qua hồ sen dẫn vào chùa, tạo nên vẻ đẹp cổ kính vốn có của các ngôi chùa cổ.

Di vật cổ
---------

Hiện nay chùa còn nhiều hiện vật quý của thời Lý mà các di tích cùng thời không có. Cụ thể là: hàng rồng lớn chạm trên đá là những phần còn lại của cây tháp lớn, những đầu rồng và phượng bằng gốm rất lớn mang tư cách những con vật vũ trụ. Trên tam bảo còn để lại 3 bệ đá hoa sen tương tự bệ đá ở chùa Thầy Hà Nội, nhưng các bệ đá này đã được làm kĩ hơn ở các làn sóng dưới chân. Trong chùa còn nhiều tượng gỗ rất quý, đặc biệt là 3 pho tượng quan âm bằng gỗ được tạc vào khoảng giữa thế kỷ 17. Những đồ thờ trong chùa như bàn, ngai, khám, ỷ đã có suốt trong các thế kỷ 17, 18, 19. Chuông của chùa được đúc vào năm Gia Long thứ 11 (1812).

Quang cảnh chi tiết
-------------------

Ngay sau khi bước qua cây cầu đá dẫn vào chùa, du khách sẽ thấy hai tượng Hộ pháp uy nghi ngay trước cổng chùa. Bước qua cổng là đến khuôn viên chính của Chùa. Bên phải là tiền đường phụ dành cho các gia chủ làm lễ. Bên trái là dãy nhà ở dành cho tăng ni trong chùa. Tiền đường chính ở giữa khá lớn và hầu hết các hoạt động tế lễ đều diễn ra ở đây. Bước qua bậc cửa, du khách sẽ thấy hiện ngay trước mặt là rất nhiều pho tượng lớn uy nghi trải dài mãi tận sâu bên trong. Ngay bên trái sảnh đường là kệ thờ các thân nhân phật tử quá cố được gửi vào chùa. Du khách có thể đi sâu vào bên trong khám phá tài năng của các nghệ nhân hoặc chứng kiến quang cảnh của các buổi cầu siêu.

Chùa tổ chức lễ hội hàng năm từ ngày 8-10/2 âm lịch thu hút không những bà con phật tử nhiều nơi mà còn cả vị đại biểu của tỉnh và huyện cũng như khách thập phương về dự. Vào mùng một tết Nguyên đán, nhân dân trong huyện đi lễ rất đông.

Liên kết ngoài
--------------

* Các hình ảnh về lễ hội Lưu trữ 2009-11-16 tại Wayback Machine

Tham khảo
---------

1. ↑  "Nguoithanhhoa.com". Truy cập 23 tháng 5 năm 2015.[*liên kết hỏng*]
2. ↑
3. 1 2  "Bản sao đã lưu trữ". Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 1 năm 2010. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2010.

| * x
* t
* s
Du lịch Thanh Hóa |
| --- |
| Khu du lịch Sầm Sơn | Bãi biển Sầm Sơn  **·**  Lễ hội Sầm Sơn  **·**  Đền Độc Cước  **·**  Đền Cô Tiên  **·**  Hòn Trống Mái  **·**  Núi Trường Lệ |  |
| Các điểm du lịch biển khác | Bãi biển Hải Hòa  **·**  Bãi biển Hải Tiến  **·**  Khu du lịch sinh thái Quảng Cư  **·**  Cửa biển Thần Phù  **·**  Lạch Bạng   **·**  Khu du lịch Nghi Sơn  **·**  Hòn Mê |
| Vườn quốc gia,  khu bảo tồn thiên nhiên | VQG Cúc Phương  **·**  VQG Bến En  **·**  KBT Pù Hu  **·**  KBT Pù Luông  **·**  KBT Xuân Liên  **·**  KBT Tam Quy |
| Điểm du lịch sinh thái | Suối cá Cẩm Lương  **·**  Suối cá Cẩm Liên  **·**  Suối cá Văn Nho  **·**  Cửa Đạt  **·**  Am Tiên  **·**  Động Từ Thức  **·**  Động Kim Sơn  **·**  Động Long Quang  **·**  Động Tiên Sơn  **·**  Động Ngọc Hoàng  **·**  Hang Con Moong  **·**  Hang Co Luồng  **·**  Núi Nưa  **·**  Núi Hàm Rồng  **·**  Núi Nhồi  **·**  Núi Nấp  **·**  Bãi cò Tiến Nông  **·**  Rừng Thông Đông Sơn  **·**  Khu rừng bảo vệ cảnh quan Đền Bà Triệu  **·**  Đèo Tam Điệp |
| Di tích và di chỉ khảo cổ | Đông Sơn  **·**  Núi Đọ  **·**  Cồn Chân Tiên  **·**  Khu di tích lò gốm Tam Thọ  **·**  Di chỉ Đa Bút |
| Di tích lịch sử | Đền thờ Mai An Tiêm  **·**  Đền Bà Triệu  **·**  Đền thờ Lê Hoàn  **·**  Đền thờ Dương Đình Nghệ  **·**  Thành nhà Hồ  **·**  La Thành Tây Đô  **·**  Đàn Nam Giao nhà Hồ  **·**  Đền Đồng Cổ  **·**  Đền thờ Lê Lai  **·**  Lam Kinh  **·**  Thái miếu nhà Hậu Lê  **·**  Phủ Trịnh và Nghè Vẹt  **·**  Khu lăng miếu Triệu Tường  **·**  Nhà Thờ Trạng Quỳnh  **·**  Đền thờ Lê Văn Hưu  **·**  Chiến khu Ba Đình  **·**  Chiến khu Ngọc Trạo  **·**  Bến phà Ghép  **·**  Cụm di tích lịch sử Nam Ngạn  **·**  Cầu Hàm Rồng  **·**  Cầu Đò Lèn  **·**  Nghè Xuân Phả |
| Di tích tôn giáo, tín ngưỡng | Đền Sòng  **·**  Phủ Na  **·**  Am Tiên •Phủ Sung  **·**  Chùa Vồm  **·**  Chùa Thanh Hà  **·**  Chùa Sùng Nghiêm Diên Thánh |
| Làng nghề | Làng Nhồi  **·**  Chiếu Nga Sơn  **·**  Làng đúc đồng Trà Đông  **·**  Làng mộc Đạt Tài |
| Lễ hội văn hóa | Lễ hội Sầm Sơn  **·**  Lễ hội Lam Kinh  **·**  Lễ hội Mường Xia  **·**  Lễ hội Pôồn Pôông  **·**  Lễ hội cầu ngư (Hậu Lộc)  **·**  Lễ hội đền Sòng  **·**  Trò Xuân Phả  **·**  Trò Chiềng  **·**  Dân ca, dân vũ Đông Anh  **·**  Hò sông Mã |
| Ẩm thực | Nem chua Thanh Hóa  **·**  Bánh đa nem Cầu Bố  **·**  Bánh gai Tứ Trụ  **·**  Bánh răng bừa  **·**  Chè lam Phủ Quảng  **·**  Mía đen Kim Tân  **·**  Dừa Thanh Hóa  **·**  Bưởi Luận Văn  **·**  Quế Thanh  **·**  Rượu Nga Sơn  **·**  Gỏi nhệch Nga Sơn  **·**  Hến làng Giàng  **·**  Nước mắm Du Xuyên |
| **Du lịch Việt Nam**
7 khu du lịch quốc gia • 
An Giang • 
Bà Rịa – Vũng Tàu • 
Bạc Liêu • 
Bắc Giang • 
Bắc Kạn • 
Bắc Ninh • 
Bến Tre • 
Bình Dương • 
Bình Định • 
Bình Phước • 
Bình Thuận • 
Cà Mau • 
Cần Thơ • 
Cao Bằng • 
Đà Nẵng • 
Đắk Lắk • 
Đắk Nông • 
Điện Biên • 
Đồng Nai • 
Đồng Tháp • 
Gia Lai • 
Hà Giang • 
Hà Nam • 
Hà Nội • 
Hà Tĩnh • 
Hải Dương • 
Hải Phòng • 
Hậu Giang • 
Hòa Bình • 
Thành phố Hồ Chí Minh • 
Hưng Yên • 
Khánh Hòa • 
Kiên Giang • 
Kon Tum • 
Lai Châu • 
Lạng Sơn • 
Lào Cai • 
Lâm Đồng • 
Long An • 
Nam Định • 
Nghệ An • 
Ninh Bình • 
Ninh Thuận • 
Phú Thọ • 
Phú Yên • 
Quảng Bình • 
Quảng Nam • 
Quảng Ngãi • 
Quảng Ninh • 
Quảng Trị • 
Sóc Trăng • 
Sơn La • 
Tây Ninh • 
Thái Bình • 
Thái Nguyên • 
Thanh Hóa • 
Thừa Thiên Huế • 
Tiền Giang • 
Trà Vinh • 
Tuyên Quang • 
Vĩnh Long • 
Vĩnh Phúc • 
Yên Bái
 |