Trong thần thoại Hy Lạp, **Thanatos** (/ˈθænətɒs/; tiếng Hy Lạp cổ: Θάνατος, phát âm trong tiếng Hy Lạp cổ: [tʰánatos] "Cái chết", từ θνῄσκω thnēskō "chết, được chết") là sự nhân cách hóa cái chết. Ông là một nhân vật nhỏ trong thần thoại Hy Lạp, thường được nhắc đến nhưng hiếm khi xuất hiện trong mắt của người bình thường.

Trong thần thoại và thơ ca
--------------------------

Nhà thơ Hy Lạp Hesiod đã viết trong *Theogony* của mình rằng Thanatos là con trai của Nyx (Màn đêm) và Erebos (Bóng tối) và anh em sinh đôi của Hypnos (Giấc ngủ).

Homer cũng xác nhận Hypnos và Thanatos là anh em sinh đôi trong bài thơ sử thi của anh ta, *Iliad*, nơi họ bị Zeus buộc tội qua Apollo với việc đưa người anh hùng bị giết Sarpedon đến quê hương Lycia của anh ta.

> "Sau đó (Apollo) giao cho anh ta (Sarpedon) phụ trách các sứ giả nhanh nhẹn để mang anh ta, của Hypnos và Thanatos, hai anh em sinh đôi, và hai người này hiện đang đặt anh ta xuống vùng nông thôn rộng lớn Lycia." 
> 
> 
> 

Nhân vật của vị thần được Hesiod thiết lập trong đoạn sau của Theogony:

> "Và ở đó, những đứa trẻ của Đêm tối có nhà ở, Giấc ngủ và Cái chết, những vị thần khủng khiếp. Mặt trời rực rỡ không bao giờ nhìn họ bằng những tia sáng của anh ta, không phải khi anh ta lên trời, cũng như khi anh ta từ trên trời rơi xuống. Và người trước đây rong ruổi bình yên trên trái đất và tấm lưng rộng của biển và tử tế với đàn ông; nhưng người kia có một trái tim sắt đá, và tâm hồn của anh ta bên trong anh ta là vô nghĩa như đồng: bất kỳ người đàn ông nào anh ta đã từng nắm giữ anh ta đều giữ vững: và anh ta đáng ghét ngay cả với các vị thần không chết." 
> 
> 
> 

Một đoạn của Alcaeus, một nhà thơ trữ tình Hy Lạp của thế kỷ thứ 6 trước Công nguyên, đề cập đến tập phim này:

> "Vua Sisyphos, con trai của Aiolos, người khôn ngoan nhất, cho rằng ông là chủ nhân của Thanatos; nhưng bất chấp sự xảo quyệt của mình, anh ta đã vượt qua Akheron hai lần theo lệnh của định mệnh." 
> 
> 
> 

Sisyphus, con trai của Aiolos còn hơn cả một nhân vật trần thế: đối với người phàm, Thanatos thường có số phận không thể tha thứ, nhưng anh ta chỉ bị áp đảo thành công, bởi anh hùng huyền thoại Heracles. Thanatos được giao nhiệm vụ lấy linh hồn của Alkestis, người đã hiến mạng sống của mình để đổi lấy sự sống tiếp tục của chồng cô, Vua Admetos của Pherai. Heracles là một vị khách danh dự trong Nhà Admetos vào thời điểm đó, và ông đề nghị trả ơn sự hiếu khách của nhà vua bằng cách chiến đấu với chính Thần chết vì cuộc sống của Alkestis. Khi Thanatos lên ngôi từ Hades để chiếm lấy Alkestis, Heracles nhảy lên (sprung upon) người thần và chế ngự ông ta, giành quyền có được Alkestis hồi sinh. Thanatos bỏ trốn, lừa đảo con mồi (quarry) của mình.

Euripides, trong *Alcestis*:

> "Thanatos: Nói nhiều. Nói chuyện sẽ giúp bạn không có gì. Tất cả đều giống nhau, người phụ nữ đi cùng tôi đến nhà của Hades. Tôi đi để đưa cô ấy ngay bây giờ và hiến dâng cô ấy bằng thanh kiếm của mình, vì tất cả những người có mái tóc được cắt tận hiến bởi cạnh lưỡi kiếm này được dành cho các vị thần bên dưới." 
> 
> 
>

Trong nghệ thuật
----------------

Hypnos và Thanatos mang xác Sarpedon từ chiến trường thành Troia; chi tiết từ một lekythos mặt đất trắng, ca. 440 trước Công nguyên.
*Eros Thanatos* có cánh, với ngọn đuốc đảo ngược và bắt chéo chân (thế kỷ thứ 3 trước Công nguyên, Stoa of Attalus, Athens)

Liên hệ với các văn hóa khác
----------------------------

Nói chính xác hơn ông chính là hình tượng thần chết cầm trên tay lưỡi hái bạc đến đón linh hồn người chết về với địa phủ trong nhiều tôn giáo. Tương tự với thần Anubis của Ai Cập hay Hắc Bạch Vô Thường của Trung Hoa.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Thanatos, n.". *OED Online*. Oxford University Press. tháng 9 năm 2014. Truy cập ngày 18 tháng 11 năm 2014.
2. ↑  θάνατος. Liddell, Henry George; Scott, Robert; *A Greek–English Lexicon* at the Perseus Project.
3. ↑  θνῄσκω in Liddell and Scott.
4. ↑  R. S. P. Beekes, *Etymological Dictionary of Greek*, Brill, 2009, p. 533.
5. 1 2  Hesiod, *Theogony* 758 ff, trans. Evelyn-White, Greek epic 8th or 7th century BC
6. ↑  Homer, Iliad 16. 681 ff, trans. Lattimore, Greek epic 8th century BC
7. ↑  Alcaeus, Fragment 38a, trans. Campbell, Vol. Greek Lyric I,.
8. ↑  "Heracles". *www.timelessmyths.com*. Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2015.
9. ↑  Euripides, Alcestis 19 ff, trans. Vellacott, Greek tragedy c. 5th century BC