Về những tàu chiến Anh Quốc khác mang cùng tên, xin xem HMS Exmouth.

**HMS *Exmouth* (H02)** là chiếc soái hạm khu trục dẫn đầu lớp tàu khu trục E được Hải quân Hoàng gia Anh Quốc chế tạo vào đầu những năm 1930. Được phân về Hạm đội Nhà sau khi hoàn tất, con tàu được điều về Hạm đội Địa Trung Hải vào những năm 1935-1936 trong vụ Khủng hoảng Abyssinia; và trong cuộc Nội chiến Tây Ban Nha vào những năm 1936-1939, nó trải qua một thời gian đáng kể tại vùng biển Tây Ban Nha thực thi chính sách cấm vận vũ khí của Anh và Pháp cho cả hai phía xung đột. Khi Chiến tranh Thế giới thứ hai nổ ra vào tháng 9 năm 1939, *Exmouth* được giao nhiệm vụ hộ tống các đoàn tàu vận tải và tuần tra chống tàu ngầm tại khu vực Tiếp cận phía Tây. Nó bị tàu ngầm Đức *U-22* phóng ngư lôi đánh chìm vào ngày 21 tháng 1 năm 1940 đang khi hộ tống một tàu buôn về phía Bắc Scotland.

Thiết kế và chế tạo
-------------------

Bài chi tiết: Lớp tàu khu trục E và F
*Exmouth* có trọng lượng choán nước tiêu chuẩn 1.495 tấn Anh (1.519 t), và lên đến 2.050 tấn Anh (2.080 t) khi đầy tải. Nó có chiều dài chung 343 foot (104,5 m), mạn thuyền rộng 33 foot 9 inch (10,3 m) và độ sâu của mớn nước là 12 foot 6 inch (3,8 m). Nó được dẫn động bởi hai turbine hơi nước Parsons truyền động ra hai trục chân vịt, sản sinh tổng công suất 38.000 mã lực càng (28.000 kW), cho phép nó đạt tốc độ tối đa 36 hải lý trên giờ (67 km/h; 41 mph). Hơi nước được cung cấp bởi ba nồi hơi ống nước Admiralty. *Exmouth* có thể mang theo tối đa 470 tấn Anh (480 t) dầu đốt, cho phép một tầm hoạt động tối đa 6.350 hải lý (11.760 km; 7.310 mi) ở tốc độ 15 hải lý trên giờ (28 km/h; 17 mph). Do phải đảm nhiệm vai trò soái hạm của hải đội khu trục, thành phần thủy thủ đoàn của nó bao gồm 175 sĩ quan và thủy thủ.

Con tàu được trang bị năm khẩu pháo QF 4,7 inch (120 mm) Mk. IX L/45 trên các tháp pháo nòng đơn. Cho mục đích phòng không, *Exmouth* có hai khẩu đội súng máy 0,5 in (13 mm) Mk.III bốn nòng. Nó còn có hai bệ ống phóng ngư lôi bốn nòng dành cho ngư lôi 21 in (530 mm). Một đường ray và hai máy phóng mìn sâu được trang bị, và nó mang theo 20 quả mìn sâu, nhưng tăng lên 35 quả không lâu sau khi chiến tranh bắt đầu.

*Exmouth* được đặt hàng vào ngày 1 tháng 11 năm 1932 trong Chương trình Chế tạo Hải quân 1931. Nó được đặt lườn vào ngày 15 tháng 3 năm 1933 tại Xưởng tàu Portmouth; được hạ thủy vào ngày 30 tháng 1 năm 1934 và hoàn tất vào ngày 9 tháng 11 cùng năm.

Lịch sử hoạt động
-----------------

Sau khi nhập biên chế, *Exmouth* được đặt làm soái hạm của Chi hạm đội Khu trục 5 trực thuộc Hạm đội Nhà. Do sự căng thẳng gia tăng giữa Ý và Abyssinia, mà cuối cùng đưa đến cuộc Chiến tranh Ý-Abyssinia thứ hai, Chi hạm đội 5 được điều về Hạm đội Địa Trung Hải từ tháng 8 năm 1935 đến tháng 3 năm 1936, riêng *Exmouth* được tái trang bị tại Alexandria từ ngày 4 tháng 10 năm 1935 đến ngày 5 tháng 1 năm 1936. Con tàu đã tuần tra tại vùng biển Tây Ban Nha trong cuộc Nội chiến Tây Ban Nha, thực thi chính sách cấm vận vũ khí của Anh và Pháp cho cả hai phía xung đột. Nó được tái trang bị tại Portsmouth từ ngày 17 tháng 11 năm 1936 đến ngày 19 tháng 1 năm 1937 và từ ngày 21 tháng 11 năm 1938 đến ngày 16 tháng 1 năm 1939; trước khi quay trở về Anh vào tháng 3 làm nhiệm vụ huấn luyện và hoạt động hải đội tại chỗ từ căn cứ vào ngày 28 tháng 4. Nó đảm nhiệm vai trò này cho đến ngày 2 tháng 8, khi được điều quay trở lại lãnh đạo Chi hạm đội Khu trục 12.

*Exmouth* cùng chi hạm đội của nó được đặt trực thuộc Hạm đội Nhà khi Chiến tranh Thế giới thứ hai bùng nổ vào tháng 9 năm 1939. Nó cùng hai tàu chị em HMS *Eclipse* và HMS *Echo* đã hộ tống cho chiếc tàu chiến-tuần dương HMS *Hood* khi chiếc này săn đuổi các tàu cướp tàu buôn đối phương về phía Nam Iceland vào cuối tháng 11. Sang tháng 12, nó được điều về trực thuộc Bộ chỉ huy Tiếp cận phía Tây làm nhiệm vụ tuần tra và hộ tống vận tải, nhưng lại chuyển sang Rosyth vào tháng 1 năm 1940 làm nhiệm vụ tương tự tại Bắc Hải. Nó đang hộ tống chiếc tàu buôn *Cyprian Prince* vào ngày 21 tháng 1 năm 1940 khi bị tàu ngầm Đức *U-22*, dưới quyền chỉ huy của Karl-Heinrich Jenisch, phát hiện và tấn công. *Exmouth* trúng ngư lôi lúc 05 giờ 35 phút và bị chìm với tổn thất toàn bộ nhân mạng trên tàu. Mười tám thi thể sau đó được tìm thấy và được chôn cất tại một nghĩa trang ở Wick.

Tái phát hiện
-------------

Xác tàu đắm của *Exmouth* được phát hiện tại Moray Firth vào tháng 7 năm 2001 bởi một cuộc khảo sát độc lập, và tung tích được xác nhận bởi Historic Scotland. Địa điểm xác tàu đắm được liệt kê là một "địa điểm được bảo vệ" theo Đạo luật bảo vệ di sản Hải quân 1986. Một hiệp hội thân nhân thủy thủ đoàn của *Exmouth* được hình thành năm 2001, với các hoạt động nhằm tưởng niệm những người đã hy sinh.

Tham khảo
---------

### Chú thích

1. 1 2  Whitley 1988, tr. 104–105Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFWhitley1988 (trợ giúp)
2. ↑  English 1993, tr. 141Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFEnglish1993 (trợ giúp)
3. 1 2 3  English 1993, tr. 64Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFEnglish1993 (trợ giúp)
4. ↑  Rohwer 2005, tr. 9Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFRohwer2005 (trợ giúp)
5. ↑  Baird, R. N. (2003). *Shipwrecks of the North of Scotland*. Edinburgh, Scotland: Birlinn. ISBN 1-84158-233-6. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 3 năm 2012. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2013.
6. ↑  "Hms Exmouth: North Sea".. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2011. Liên kết ngoài trong `|publisher=` (trợ giúp)
7. ↑  "HMS Exmouth 1940 Association". HMS Exmouth 1940 Association. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 28 tháng 3 năm 2011.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)

### Thư mục

* English, John (1993). *Amazon to Ivanhoe: British Standard Destroyers of the 1930s*. Kendal, England: World Ship Society. ISBN 0-905617-64-9.
* Rohwer, Jürgen (2005). *Chronology of the War at Sea 1939-1945: The Naval History of World War Two*. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN 1-59114-119-2.
* Whitley, M. J. (1988). *Destroyers of World War 2*. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN 0-87021-326-1.

Liên kết ngoài
--------------

* HMS Exmouth relatives association.
* BBC news links relating to the discovery of the wreck
* MS Miranda at uboat.net
* MS Tekla at uboat.net
* Information about FV Trident Lưu trữ 2010-12-08 tại Wayback Machine
* Designation under Protection of Military Remains Act 1986

  



| Lớp tàu khu trục E và F |
| --- |
| Lớp E | 

|  |  |
| --- | --- |
|  Hải quân Hoàng gia Anh | 
*Exmouth* (soái hạm)  • 
*Echo*  • 
*Eclipse*  • 
*Electra*  • 
*Encounter*  • 
*Escapade*  • 
*Escort*  • 
*Esk*  • 
*Express*
 |
|  Hải quân Canadamột phần của Lớp tàu khu trục River | 
* *Gatineau* (*Express*)

 |
|  Royal Hellenic Navy | 
* *Navarinon* (*Echo*)

 |

 |
| Lớp F | 

|  |  |
| --- | --- |
|  Hải quân Hoàng gia Anh | 
*Faulknor* (soái hạm)  • 
*Fame*  • 
*Fearless*  • 
*Firedrake*  • 
*Foresight*  • 
*Forester*  • 
*Fortune*  • 
*Foxhound*  • 
*Fury*
 |
|  Hải quân Canadamột phần của Lớp tàu khu trục River | 
*Qu'Appelle* (Foxhound)  • 
*Saskatchewan* (Fortune)
 |
|  Hải quân Cộng hòa Dominica | 
* *Generalissimo* ⁄ *Sanchez* (*Fame*)

 |

 |
| Dẫn trước bởi: Lớp tàu khu trục C và D  • 
Tiếp nối bởi: Lớp tàu khu trục G và H
Danh sách tàu khu trục của Hải quân Hoàng gia Anh  • 
Danh sách tàu khu trục của Hải quân Hoàng gia Canada |

* Cổng thông tin Quân sự
* Cổng thông tin Hàng hải
* Cổng thông tin Anh