Bài này viết về đám tang nói chung. Đối với Đám tang của người Việt Nam, xem Đám tang người Việt.

Thực hành tang lễ ở các nền văn hóa khác nhauNghi lễ mở miệng (Ai Cập cổ đại)Nghi lễ *Kotsuage* nhặt xương (Phật giáo Nhật Bản)Tang lễ của Giáo hoàng Gioan Phaolô II (Công giáo La Mã)Hoả táng tại Manikarnika Ghat (Hindu)Thành viên của Prague Burial Brotherhood cầu nguyện tại trại của một người đàn ông sắp mất (khoảng năm 1772), Bảo tàng Do Thái, PragueTang lễ tịnh xá cho Schema-Archimandrite Anastasia (Popov) của Nga (Chính thống giáo phương Đông)
**Đám tang**, **đám ma**, **đám hiếu** hay **tang lễ** là một nghi lễ kết nối với công đoạn xử lý cuối cùng của một xác chết, chẳng hạn như chôn cất hoặc hỏa táng, có những người thân hữu đến tham dự và đưa tiễn. Phong tục tang lễ bao gồm sự phức tạp của tín ngưỡng và tập quán được sử dụng bởi một nền văn hóa để tưởng nhớ và tôn trọng người chết, từ sự can thiệp, đến các di tích, lời cầu nguyện và nghi lễ khác nhau được thực hiện để vinh danh họ. Phong tục khác nhau giữa các nền văn hóa và các nhóm tôn giáo. Động lực thế tục phổ biến cho tang lễ bao gồm để tang người quá cố, kỷ niệm cuộc sống của họ, và cung cấp hỗ trợ và cảm thông cho người mất; Ngoài ra, đám tang có thể có các khía cạnh tôn giáo nhằm giúp linh hồn của người quá cố đến thế giới bên kia, phục sinh hoặc tái sinh.

Tang lễ thường bao gồm một nghi thức mà qua đó xác chết nhận được một sự sắp xếp cuối cùng. Tùy thuộc vào văn hóa và tôn giáo, những điều này có thể liên quan đến việc tiêu huỷ thân thể (ví dụ, bằng cách hỏa táng hoặc thiên táng) hoặc bảo quản (ví dụ, bằng cách ướp xác hoặc chôn cất). Niềm tin khác nhau về sự sạch sẽ và mối quan hệ giữa cơ thể và tâm hồn được phản ánh trong các thực hành tang lễ. Một dịch vụ tưởng niệm hoặc lễ kỷ niệm của cuộc sống là một nghi lễ tang lễ được thực hiện mà không có hài cốt của người quá cố.

Tổng quan
---------

*Tang lễ của nông dân ở vùng Maumturks của Connemara, Ireland*, 1870
Các nghi thức tang lễ cũng lâu đời như chính văn hóa loài người, có từ trước thời *người Tinh Khôn* hiện đại và có niên đại ít nhất 300.000 năm trước. Ví dụ, trong Hang Shanidar ở Iraq, trong Hang Pontnewydd ở Wales và tại các địa điểm khác trên khắp Châu Âu và Cận Đông, Các nhà khảo cổ đã phát hiện ra bộ xương người Neanderthal với một lớp phấn hoa đặc trưng. Sự chôn cất có chủ ý và sự tôn kính dành cho người chết này đã được giải thích là cho thấy người Neanderthal có niềm tin tôn giáo, mặc dù bằng chứng không phải là không rõ ràng - trong khi người chết rõ ràng được chôn cất có chủ ý, loài gặm nhấm đào hang có thể đã kéo theo những bông hoa này.

Tài liệu nghiên cứu đa văn hóa và lịch sử đáng tin cậy là một nguồn lực ổn định, độ tin cậy cao trong các cộng đồng văn hoá. Phong tục tang lễ có xu hướng được đặc trưng bởi năm "mũi nhọn chính": biểu tượng quan trọng, cộng đồng tập hợp, hành động nghi lễ, di sản văn hóa và sự chuyển tiếp của tử thi.

Tang lễ theo tôn giáo
---------------------

### Bahá'í giáo

Tang lễ trong Tín ngưỡng Bahá'í được đặc trưng bởi không ướp xác, cấm hỏa táng, sử dụng một quan tài bằng gỗ hoặc gỗ cứng, bọc cơ thể bằng lụa hoặc bông, chôn cất không xa hơn một giờ (bao gồm cả các chuyến bay) từ nơi chết và đặt một chiếc nhẫn trên ngón tay của người quá cố nói rằng: "Tôi đến từ Thiên Chúa và trở về với Ngài, tách ra khỏi tất cả để cứu Ngài, giữ vững Danh Ngài, Người Thương xót, Từ bi."

Dịch vụ tang lễ Bahá'í cũng chứa lời cầu nguyện duy nhất được phép đọc thành một nhóm - lời cầu nguyện tập thể, mặc dù hầu hết lời cầu nguyện được đọc bởi một người trong đám đông. Người quá cố Bahá'í thường kiểm soát một số khía cạnh của dịch vụ tang lễ Bahá'í, kể từ khi để lại di nguyện và Thánh kinh là một yêu cầu đối với Bahá'ís. Khi không có giáo sĩ Bahá'í, việc phục vụ lễ tang thường được tiến hành dưới vỏ bọc, hoặc với sự hỗ trợ của, một Hội đồng Tâm linh Địa phương.

### Phật giáo

Bài chi tiết: Tang lễ Phật giáo
Một đám tang Phật giáo đánh dấu bước chuyển từ kiếp này sang kiếp khác cho người quá cố. Đồng thời cũng gợi nhắc lại cuộc sống của chính người mất.

### Công giáo

Tang lễ của linh mục đáng kính Varghese Payyappilly Palakkappilly theo Công giáo Phương Đông Syro-Malabar tại Ấn Độ năm 1929.
Các đông đồ có nhiều giáo phái khác nhau thực hiện các nghi thức tang lễ khác nhau, nhưng hầu hết liên quan đến việc cầu nguyện, đọc thánh thư từ Kinh Thánh, một bài giảng, bài giảng, hoặc bài điếu văn, và âm nhạc. Một vấn đề đáng quan tâm khi thế kỷ 21 bắt đầu là việc sử dụng âm nhạc thế tục trong các đám tang Kitô giáo, một phong tục thường bị Giáo hội Công giáo La Mã cấm.

Theo truyền thống, quá trình chôn cất trong Kitô giáo diễn ra trên phần đất đã được tận hiến như các vùng đất Thánh. Phương thức chôn cất thay vì một quá trình tiêu huỷ như hỏa táng, là tập tục truyền thống giữa các Kitô hữu, vì niềm tin vào sự phục sinh của cơ thể. Hỏa táng sau đó được sử dụng rộng rãi, mặc dù một số giáo phái cấm điều này. Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ cho biết "Giáo hội nghiêm túc khuyến nghị rằng nên tuân thủ phong tục ngoan đạo chôn cất thi thể của người quá cố; tuy nhiên, Giáo hội không cấm hỏa táng trừ khi được chỉ định vì lý do trái với giáo lý Kitô giáo" (luật lệ 1176.3).

Khăn trong đám tang
-------------------

Văn hóa chứt và quấn khăn trong đám tang thể hiện sự tiếc thương của các thành viên có liên quan đến người đã mất là con, cháu, chắt ruột hoặc cháu, chắt họ. Nghĩa là người có khăn tang trong đám tang ma đều là người có quan hệ họ hàng với người mất. Người là hàng (bề) trên của người mất nghĩa là cô, dì, chú, bác, ông, bà người mất thì không phải chịu khăn tang. Bạn bè, thân quen, hàng xóm, láng giềng khi viếng không chứt hoặc quấn khăn. Văn hóa khăn, áo tang:

* Áo xô: dùng cho con trai ruột, con gái ruột, con dâu
* Mũ quấn: dùng cho con trai đội
* Gậy: dùng cho con trai ruột chống đi lùi khi đưa tang
* Áo phin: dùng cho con rể
* Khăn xô: dùng cho con trai ruột, con gái ruột, con dâu. Đã mang khăn xô thường phải quấn buộc không được quấn tròn.
* Khăn vuông: dùng cho người đàn bà có tuổi, đã có cháu và phải ngang hàng
* Khăn trắng đeo buộc: dùng cho con rể, cháu ruột (gọi người mất là cô, dì, chú hoặc bác ruột). Do quan niệm "dâu con, rể khách" nên con rể không phải đeo khăn xô như con đẻ hay con dâu. Con rể khăn chỉ tương đương hàng cháu ruột người mất.
* Khăn trắng quấn tròn: anh, chị, em, cháu nội hoặc ngoại hoặc cháu họ người mất. Loại khăn này rộng nhất trong đám tang vì dùng rộng nhất trong mối quan hệ họ hàng với người mất.
* Khăn vàng: dùng cho chắt ruột (chắt họ) của người mất
* Khăn đỏ: dùng cho hàng con của chắt (chút) của người mất. Nhiều đám tang có khăn đỏ.
* Khăn xanh: dùng cho hàng cháu nội (hoặc ngoại) của chắt ruột hay chắt họ người mất. Khăn xanh hiếm gặp hơn khăn đỏ.

Lăng mộ lịch sử
---------------

### Trung Quốc

#### Lăng mộ Tần Thủy Hoàng

Bài chi tiết: Lăng mộ Tần Thủy Hoàng
Những chiến binh đất nung trong lăng mộ của Tần Thủy Hoàng.
Vị hoàng đế đầu tiên của triều đại nhà Tần, lăng mộ của Tần Thủy Hoàng nằm ở huyện Lintong của Tây An, tỉnh Thiểm Tây. Lăng mộ của Tần Thủy Hoàng là một trong những di sản thế giới ở Trung Quốc. Tính năng và kích thước đáng chú ý của nó đã được biết đến như một trong những di tích lịch sử quan trọng nhất ở Trung Quốc. Tần Thủy Hoàng là vị hoàng đế đầu tiên thống nhất Trung Quốc. Lăng được xây dựng vào năm 247 TCN sau khi ông trở thành hoàng đế của Triều đại nhà Tần.

Lăng của Trung Quốc cổ đại có những đặc điểm độc đáo so với các nền văn hóa khác. Người Trung Quốc cổ đại cho rằng linh hồn vẫn tồn tại ngay cả sau khi chết, (linh hồn bất tử) coi các tập tục tang lễ là một truyền thống quan trọng. Từ lịch sử lâu đời của họ, việc xây dựng các lăng mộ đã phát triển theo thời gian, tạo ra [[lăng] hoàng đế cổ đại hoành tráng và đồ sộ.

Các nhà khảo cổ đã tìm thấy hơn 8.000 bức tượng có kích thước thật giống như một đội quân xung quanh lăng mộ của hoàng đế. Mục đích chính của việc bố trí Đội quân đất nung là để bảo vệ lăng mộ của hoàng đế. Các tượng được làm bằng đất sét và các mảnh gốm. Đội quân đất nung mô tả lại binh lính, ngựa, quan chức chính phủ và thậm chí cả nhạc công. Tất cả các số liệu đã được thực hiện rất nhạy bén và tinh tế. Cách sắp xếp và vũ khí họ mang theo hoàn toàn giống với vũ khí thật vào thời điểm đó. Hơn nữa, các đặc điểm trên khuôn mặt của họ không giống nhau mà có các đặc điểm và chi tiết độc đáo.

#### Lăng mộ hoàng gia của triều đại nhà Minh và nhà Thanh

Bài chi tiết: Lăng tẩm hoàng gia Minh – Thanh
Lăng mộ nhà Minh ở Bắc Kinh, Trung Quốc.
Lăng mộ Hoàng gia của các triều đại nhà Minh và nhà Thanh được đưa vào Di sản Thế giới. Ba lăng mộ hoàng gia của nhà Tần được khắc thêm vào năm 2000 và 2003. Ba ngôi mộ đều được xây dựng vào thế kỷ 17. Các ngôi mộ được xây dựng để ca ngợi các hoàng đế của Triều đại nhà Thanh và tổ tiên của họ. Theo truyền thống, người Trung Quốc tuân theo Phong thủy để xây dựng và trang trí nội thất. Tất cả các ngôi mộ đều được thực hiện nghiêm ngặt theo thuyết Phong Thủy. Sự hài hòa giữa kiến trúc và cấu trúc địa hình xung quanh được coi là một phần không thể thiếu của tự nhiên. Theo thuyết Phong Thạch, muốn xây mộ thì phải có núi ở phía bắc và vùng đất thấp ở phía nam. Phía tây và phía đông đều phải cách sông.

Lăng mộ Hoàng gia của các triều đại nhà Minh và nhà Thanh thể hiện rõ truyền thống văn hóa và kiến trúc đã ảnh hưởng đến khu vực này trong hơn 500 năm. Có một sự hài hòa tuyệt vời giữa thiên nhiên xung quanh và kiến trúc. Trong văn hóa Trung Quốc, những ngôi mộ được coi là một cổng thông tin giữa thế giới của người sống và người chết. Người Trung Quốc tin rằng cánh cổng sẽ chia linh hồn thành hai phần. Một nửa linh hồn sẽ lên thiên đàng, và nửa còn lại sẽ ở trong cơ thể vật chất.

Quốc tang
---------

Bài chi tiết: Quốc tang
Các nhân vật cấp cao của quốc gia như nguyên thủ quốc gia, chính trị gia lỗi lạc, nhân vật quân sự, anh hùng dân tộc và nhân vật văn hóa lỗi lạc có thể được tổ chức quốc tang.

Thu xếp cuối cùng
-----------------

Bài chi tiết: Xử lý xác người
Các phương pháp xử lý phổ biến là:

* An táng toàn bộ cơ thể trong đất, thường là trong quan tài hoặc cỗ quan (còn được gọi là *mai táng*)
* Lưu trữ vĩnh viễn trong mộ hoặc lăng trên mặt đất
* Hỏa táng, đốt cháy mô mềm và biến phần lớn bộ xương thành tro. Phần còn lại có thể chứa những mảnh xương lớn hơn được nghiền trong máy thành tro. Tro thường được lưu giữ trong bình đựng tro cốt, rải trên đất hoặc rái xuống nước.
* Thiên táng

Hiến tạng, hiến xác
-------------------

Một số người hiến tặng cơ thể của họ cho trường y khoa để sử dụng trong nghiên cứu hoặc giáo dục. Sinh viên y khoa thường xuyên nghiên cứu giải phẫu từ xác chết được hiến tặng; xác chết cũng hữu ích trong nghiên cứu pháp y. Trong một số điều kiện y tế, chẳng hạn như cắt cụt chi hoặc các cuộc phẫu thuật khác nhau có thể khiến tử thi không phù hợp cho những mục đích này; trong các trường hợp khác, cơ thể của những người mắc một số bệnh lý nhất định rất hữu ích cho việc nghiên cứu các bệnh lý đó. Nhiều trường y dựa vào việc hiến xác để giảng dạy giải phẫu học. Cũng có thể sắp xếp để hiến tạng và mô sau khi chết để điều trị cho người bệnh, hoặc thậm chí toàn bộ tử thi để nghiên cứu pháp y tại trại thi thể.

Xem thêm
--------

* Mai táng
* Điếu văn
* Nghệ thuật tang lễ
* Danh sách những đám tang lớn nhất

Tham khảo
---------

1. ↑  "funeral". *Từ điển tiếng Anh Oxford*. Nhà xuất bản Đại học Oxford. (Subscription or participating institution membership required.)
2. 1 2 3  Hoy, William G. (2013). *Do Funerals Matter? Purposes and Practices of Death Rituals in Global Perspective*. Routledge. ISBN 9780415662055.
3. ↑  "The difference between funerals and celebrations of life - funerals often include flowers such as VineLily Moments or VineLily see www.vinelily.com. Funeral Costs Help". *Funeral Costs Help*. ngày 30 tháng 7 năm 2014.
4. 1 2 3  Paul Pettitt (tháng 8 năm 2002). "When Burial Begins". *British Archaeology*. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2016.
5. ↑  Sommer, J. D. (1999). "The Shanidar IV 'Flower Burial': a Re-evaluation of Neanderthal Burial Ritual". *Cambridge Archaeological Journal*. **9** (1): 127–129. doi:10.1017/S0959774300015249. ISSN 0959-7743.
6. ↑  Habenstein, Robert (1963). *Funeral Customs the World Over*. Milwaukee, WI: Bulfin.
7. ↑  Parkes, Colin M. (2015). *Death an Bereavement Across Cultures, 2nd ed*. New York: Routledge. ISBN 978-0415522366.
8. ↑  Kitáb-i-Aqdas, p. 65
9. ↑  Long, Thomas G. (2009). *Accompany Them with Singing: The Christian Funeral*. Louisville, KY: Westminster John Knox Press. ISBN 9780664233198.
10. ↑  "Bereavement and Funerals - Music at funerals". *US Conference of Catholic Bishops*. Truy cập 7 tháng 9 năm 2015.
11. ↑  "Bereavement and Funerals". *US Conference of Catholic Bishops*. Bereavement and Funerals. Truy cập ngày 7 tháng 9 năm 2015.
12. ↑  Ma, Ying; Fuller, Benjamin T.; Sun, Weigang; Hu, Songmei; Chen, Liang; Hu, Yaowu; Richards, Michael P. (2016). "Tracing the locality of prisoners and workers at the Mausoleum of Qin Shi Huang: First Emperor of China (259–210 BCE)". *Scientific Reports* (bằng tiếng Anh). **6**: 26731. Bibcode:2016NatSR...626731M. doi:10.1038/srep26731. PMC 4890548. PMID 27253909.
13. ↑  Li, Shuang (1993). *The funeral and Chinese culture*. Bowling Green State University. tr. 113–120.
14. ↑  Liu, Nelson H. S. Charles Y. Liu, and Veronica Pagán (2011). "The Terra Cotta Army of Qin Shi Huang". *World Neurosurgery*. **75** (3–4): 352–353. doi:10.1016/j.wneu.2011.02.028. PMID 21600463.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
15. ↑  Centre, UNESCO World Heritage. "Imperial Tombs of the Ming and Qing Dynasties". *whc.unesco.org*.
16. ↑  Johnson, Mark M. "Imperial Tombs of China." Arts and Activities 119.4 (1996): 22. ProQuest. Web. 23 Apr. 2017.
17. ↑  "Body Donation FAQs". UK Human Tissue Authority. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 4 năm 2009. Truy cập ngày 2 tháng 6 năm 2016.
18. ↑  Roach, Mary (2004). *Stiff: The Curious Lives Of Human Cadavers*. Penguin. ISBN 978-0141007458. ASIN 0141007451.

Đọc thêm
--------

* Akyel, Dominic. *From Detraditionalization to Price-consciousness: The Economization of Funeral Consumption in Germany*. In Uwe Schimank and Ute Volkmann (ed.) The Marketization of Society: Economizing the Non-Economic. Bremen: Research Cluster "Welfare Societies", 2012, pp. 105–124.
* Hoy, William G. (2013). *Do Funerals Matter? The Purposes and Practices of Death Rituals in Global Perspective.* New York: Routledge.
* Iserson, Kenneth V. (1994). *Death to Dust: What Happens to Dead Bodies?*. Tucson, AZ: Galen Press, Ltd.
* Long, Thomas G. (2009). *Accompany Them with Singing: The Christian Funeral*. Louisville, KY: Westminster John Knox Press.
* Roach, Mary (2004). *Stiff: The Curious Lives Of Human Cadavers*. Penguin. ISBN 978-0141007458. ASIN 0141007451.
* Wilson, Jane Wynne (30 tháng 10 năm 2014). *Funerals Without God: A practical guide to humanist and non-religious funeral ceremonies*. British Humanist Association. ASIN B00P2ZRS30.

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Tra ***funeral*** trong từ điển mở tiếng Việt Wiktionary |


|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikiquote có sưu tập danh ngôn về: 
***Đám tang***  |

* Tư liệu liên quan tới Funeral tại Wikimedia Commons
* Đám tang trên DMOZ

Funeral Program Templates

| * x
* t
* s
Tử / Chết và các chủ đề liên quan |
| --- |
| Y học | 

|  |  |
| --- | --- |
| Chết tế bào | 
* Hoại tử
	+ Hoại tử mạch máu
	+ Hoại tử đông
	+ Hoại tử nước
	+ Hoại thư
	+ Hoại tử bã đậu
	+ Hoại tử mỡ
	+ Hoại tử dạng tơ huyết
	+ Hoại tử thùy tạm thời
* Sự chết theo chương trình của tế bào
	+ Sự tự hủy của tế bào
	+ Sự tự thực của tế bào
	+ Anoikis
	+ Chết rụng tế bào
	+ Chết rụng tế bào nội tại
* Tự phân hủy
* Màng môi hoại tử
* Tế bào sinh miễn dịch chết
* Tế bào chết do thiếu máu cục bộ
* Sự kết đặc tế bào
* Sự vỡ nhân tế bào
* Sự tiêu nhân
* Thảm họa phân bào
* Gen tự sát

 |

* Phá thai
* Tử vong do tai nạn
* Khám nghiệm tử thi
* Chết não
* Chết lâm sàng
* Tiết nấc hấp hối
* Rối loạn nhịp thở
* Chăm sóc cuối đời
* An tử
* Dấu hiệu Lazarus
* Hiện tượng Lazarus
* Định nghĩa y học của chết
* Hiến tạng
* Bệnh nan y
* Chết tự nhiên
* Chết phi tự nhiên
 |
| Danh sách | 
* Tử vong do sóng thần
* Tử vong do động đất
* Tử vong bất thường

 |
| Tỷ lệ tử vong | 
* Tử vong ở trẻ em
* Định luật tử vong Gompertz–Makeham
* Tử vong ở trẻ sơ sinh
* Chết sản phụ
* Chết sản phụ trong tiểu thuyết
* Sự dịch chuyển tỷ lệ tử vong
* Tử suất
	+ Tỷ lệ tử vong được điều chỉnh theo rủi ro
* Mức độ tử vong
* Tử vong chu sinh
* Chết non

 |
| Bất tử | 
* Trường sinh bất tử

 |
| Sau khi chết | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Xác chết | 

|  |  |
| --- | --- |
| Các giai đoạn | 
* Tái nhạt tử thi
* Mát lạnh tử thi
* Co cứng tử thi
* Hồ máu tử thi
* Thối rữa
* Phân hủy
* Skeletonization
* Hóa thạch

 |
| Sự bảo tồn | 
* Bảo quản lạnh
	+ Đông xác
	+ Bảo quản thần kinh
* Ướp xác
* Phân hủy tự nhiên (xương)
* Xác ướp
* Plastination
* Mổ xẻ
* Nhồi xác động vật

 |
| Xử lý xác người | 
* Chôn cất
	+ Chôn cất tự nhiên
* Hỏa táng
* Tứ mã phân thây
* Cắt bỏ mô thừa
* Thủy phân kiềm
* Mộ
* Thiên táng
* Thủy táng
* Bốc mộ
* Nhà xác

 |
| 
* Hiến tặng cơ thể
* Co thắt tử cung sau khi chết
* Sinh ra trong quan tài
* Cương cứng sau khi chết
* Phẫu tích
* Gibbeting
* Nhiệt lượng sau khi chết
* Khoảng thời gian sau khi chết

 |

 |
| Khía cạnh khác | 
* Thế giới bên kia
* Nghĩa trang
* Ý thức sau khi chết
* Tập tục chôn cất
* Lò hỏa táng
* Giám định y tế
* Đám tang
* Thương tiếc
* Trạng thái tạm thời
* Cái chết và Internet
* Địa ngục
* Đồ tang
* Cáo phó
* Cầu kinh
* Quan tài
* Điếu văn
* Một phút mặc niệm
* Giỗ

 |

 |
| Siêu linh | 
* Ma
* Trải nghiệm cận tử
* Nghiên cứu cận tử
* Trải nghiệm ngoài cơ thể
* Đầu thai
* Lên đồng
* Đồ mã
* Cầu hồn

 |
| Pháp lý | 
* Luật phá thai
* Luật chứng thực di chúc
* Nguyên nhân tử vong
* Chết dân sự
* Nhân viên điều tra những vụ chết bất thường
* Giấy chứng tử
* Giả định về cái chết
* Tử hình
* Xà lim tử tù
* Tuyên bố sắp chết
* Cuộc điều tra
* Cái chết hợp pháp
* Giết người
* Necropolitics
* Luật cấm chết
* Quyền được chết
* Cái chết đáng ngờ
* Luật ủy thác
* Di chúc

 |
| Trong nghệ thuật | 
* Memento mori
* Ars Moriendi
* Vũ điệu của cái chết
* Vanitas
* Carpe diem
* Những nụ hồng hãy nhanh tay góp nhặt
* Thơ Rubaiyat
* Tử thư
* Quyển sách của cái chết

 |
| Lĩnh vực liên quan | 
* Pháp y
* Người hộ tang
* Khoa học nhà xác
* Chết tế bào
* Hóa học sau khi chết
* Chụp ảnh sau khi chết
* Mồ học
* Tử vong học

 |
| Khác | 
* Giả chết
* Giải thưởng Darwin
* Cái chết và văn hóa
* Ngày giỗ
* Hội chứng sợ cái chết
* Danh sách các vị thần chết
	+ Thần chết
	+ Thần tái sinh
	+ Kẻ thái nhân cách
* Trại hành quyết
* Ổ tử thần
* Giáo dục về cái chết
* Chết vì cười
* Trò lừa bịp chết chóc
* Hồi chuông báo tử
* Cuộc diển hành tử thần
* Người đưa tin về cái chết
* Thông báo về cái chết
* Bảng tử thần
* Tuyệt mệnh thi
* Tư thế chết
* Sát thủ
* Mối đe dọa tử vong
* Quỹ đạo tử vong
* Cái chết trang nghiêm
* Tuyệt chủng
* Chết do quạt
* Lễ hội Người chết
* Mê mẩn với cái chết
* Thứ bậc của cái chết
* Sự giết người
* Nghi thức cuối cùng
* Tử đạo
* Megadeath
* Bảo tàng Tử thần
* Necronym
* Ái tử thi
* Săn mồi
* Hiến tế
	+ Hiến tế con người
* Tự sát
	+ Trợ tử
* Chết đói
* Chết rét
* Chết đuối
* Chết cháy

 |
| 
* **Thể loại Thể loại**

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tiêu đề chuẩn Sửa dữ liệu tại Wikidata | 
* BNF: cb11931491z (data)
* GND: 4006054-8
* HDS: 011514
* LCCN: sh85052380
* LNB: 000057132
* NDL: 00571454
* NKC: ph138536

 |