recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Lâu đài Hoàng gia Sandomierz** là một cấu trúc thời trung cổ ở Sandomierz, Ba Lan. Nó được xây dựng trên một sườn dốc của sông Vistula bởi Casimir III Đại đế và được mở rộng vào thế kỷ XVI. Tòa nhà ban đầu đã bị nổ tung vào năm 1656, chỉ còn lại cánh phía tây. Sau đó nó được chuyển thành một nơi ở theo phong cách Phục hưng với cánh phía tây được bảo tồn như một bảo tàng.

Lịch sử
-------

Lâu đài thế kỷ XIV được xây dựng trên địa điểm của thành trì hiện có vào thế kỷ thứ X. Giữa 1146-1166, đó là chỗ của Hoàng tử Henry xứ Sandomierz, con trai của Bolesław III Wrymouth. Lâu đài gothic được xây dựng bởi Casimir Đại đế. Những tàn dư của cấu trúc Gothic có thể nhìn thấy trong nền móng của tòa tháp hình bát giác ở góc phía nam, là phần cổ nhất của di tích. Tòa tháp hiện tại được xây dựng dưới triều đại của Casimir IV Jagiellon vào thế kỷ XV như là một phần không thể thiếu của cái gọi là *Great House*, cơ ngơi của hoàng tử.

Trong triều đại của Zygmunt I của Ba Lan và Zygmunt II của Ba Lan, lâu đài đã được mở rộng. Nền móng của Sigismund the Old được bảo tồn phía trên lối vào ở phía đông của mảng. Năm 1520 nó mang một hình xoắn ốc với đại bàng của Sigismund. Việc xây dựng được giám sát bởi kiến trúc sư Hoàng gia Benedyct Sandomierski, người đã dựng lên những chiếc đinh tán hình cung hai tầng xung quanh một khoảng sân kín.

Trong thời kỳ Đại hồng thủy, lâu đài đã bị nổ tung bởi quân đội Thụy Điển đang rút lui của tướng quân. Khoảng năm mươi người Ba Lan vào lâu đài bỏ hoang đã bị giết. Cánh phía tây còn sót lại của lâu đài sau đó đã được xây dựng lại dưới triều đại của vua John III Sobieski trong khoảng thời gian 1680-1688.

Hình ảnh
--------

* Ngoại thất của lâu đài Ngoại thất của lâu đài
* Lâu đài Sandomierz vào thế kỷ 15, dưới triều đại của Casimir IV Jagiellon Lâu đài Sandomierz vào thế kỷ 15, dưới triều đại của Casimir IV Jagiellon
* Eagle of Zygmunt I của Ba Lan trên mặt tiền Eagle of Zygmunt I của Ba Lan trên mặt tiền
* Cánh phía tây của lâu đài và tháp gothic được gọi là "Kurza Stopka" (Bàn chân của Hen) Cánh phía tây của lâu đài và tháp gothic được gọi là "Kurza Stopka" (Bàn chân của Hen)

Xem thêm
--------

* Lâu đài ở Ba Lan

Tham khảo
---------

1. ↑  Maria Sołtysiak, Katarzyna Wierzbicka (2001). *Museums in Poland: guidebook*. Wydawnictwo DiG. tr. 214. ISBN 83-7181-198-5.
2. 1 2 3  Neal Bedford (2008). *Poland*. Lonely Planet. tr. 226. ISBN 1-74104-479-0.
3. 1 2  Ryszard Rogiński (1990). *Zamki i twierdze w Polsce: historia i legendy (Castles and fortresses in Poland: history and legends)* (bằng tiếng Ba Lan). Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych. tr. 87. ISBN 83-202-0796-7.
4. 1 2 3  "Historia zamku sandomierskiego". *www.zamek-sandomierz.pl* (bằng tiếng Ba Lan). Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2010.

Liên kết ngoài
--------------

* **(tiếng Ba Lan)** Muzeum Okręelloe w Sandomierzu Lưu trữ 2018-02-04 tại Wayback Machine
***Stegastes acapulcoensis***, thường được gọi là **cá thia Acapulco**, là một loài cá biển thuộc chi *Stegastes* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1944.

Phân bố và môi trường sống
--------------------------

*S. acapulcoensis* là loài đặc hữu của vùng biển phía đông Thái Bình Dương, và được tìm thấy từ trung tâm vịnh California đến Peru, bao gồm các quần đảo Revillagigedo, quần đảo Galapagos, đảo Cocos và đảo Malpelo. *S. acapulcoensis* thường sống xung quanh các rạn san hô và những bãi đá ngầm ở độ sâu khoảng 2 – 16 m; cá con thường xuất hiện ở những hồ thủy triều.

Mô tả
-----

*S. acapulcoensis* trưởng thành dài khoảng 17 cm và có thể sống hơn 30 năm. Toàn thân của *S. acapulcoensis* có màu nâu, nhạt hơn ở đầu và phần thân trước. Đa số các vảy đều có viền đen. Đầu mút của vây ngực có màu trắng, nách vây ngực cũng có một dỉa màu trắng. Cá con có màu xanh lam và một số đốm đen trên vây ngực.

Số ngạnh ở vây lưng: 12; Số vây tia mềm ở vây lưng: 15 - 16; Số ngạnh ở vây hậu môn: 2; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 13; Số vây tia mềm ở vây ngực: 21 - 22.

Thức ăn của *S. acapulcoensis* chủ yếu là rong tảo. *S. acapulcoensis* sinh sản theo cặp, trứng bám vào đáy biển và được bảo vệ bởi cá đực. Vì cùng sống chung môi trường với loài *Stegastes arcifrons* nên chúng thường tạo ra các giống lai.

Chú thích
---------

1. 1 2  "Stegastes acapulcoensis". *Sách Đỏ IUCN*.
2. 1 2 3  "Stegastes acapulcoensis (Fowler, 1944)". *Fishbase*.
3. 1 2  Gerald R. Allen, David Ross Robertson (1994), *Fishes of the Tropical Eastern Pacific*, Nhà xuất bản University of Hawaii Press, tr.190 ISBN 9780824816759
4. ↑  Jack Stein Grove, Robert J. Lavenberg (1997), *The Fishes of the Galapagos Islands*, Nhà xuất bản Stanford University Press, tr.480 ISBN 9780804722896

| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại |
| --- |
| *Stegastes acapulcoensis* | 
* Wikidata: Q2632915
* Wikispecies: Stegastes acapulcoensis
* BOLD: 18607
* FishBase: 12509
* GBIF: 2398815
* iNaturalist: 113101
* IRMNG: 10580570
* ITIS: 615329
* IUCN: 183431
* NCBI: 2027962
* WoRMS: 276658

 |
| *Pomacentrus acapulcoensis* | 
* Wikidata: Q106410474
* IRMNG: 10704128
* ITIS: 615330
* WoRMS: 310263

 |
***Stegastes insularis***, thường được gọi là **cá thia đảo**, là một loài cá biển thuộc chi *Stegastes* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1985.

Từ *insularis* có nghĩa là "thuộc về đảo", ám chỉ phạm vi phân bố hạn hẹp ở các đảo (đảo Giáng Sinh ở Ấn Độ Dương và đảo Marcus (tức Minami Tori-shima) ở tây bắc Thái Bình Dương).

Phân bố và môi trường sống
--------------------------

*S. insularis* có phạm vi phân bố khá hẹp. Chúng chỉ được tìm thấy tại đảo Giáng Sinh ở Ấn Độ Dương và đảo Marcus (tức Minami Tori-shima) ở tây bắc Thái Bình Dương. *S. insularis* sống xung quanh những rạn san hô và bãi đá ngầm ở độ sâu khá nông, khoảng 10 m trở lại, nhưng thường được nhìn thấy ở độ sâu khoảng 1 – 3 m.

Mô tả
-----

*S. insularis* trưởng thành dài khoảng 11 cm. Hầu hết cơ thể của *S. insularis* có màu xám đen. Các vảy có viền màu xám sẫm tạo thành các đường sọc trên thân. Một phần nhỏ thân sau, vây mềm ở lưng và toàn bộ phần đuôi có màu vàng tươi; vây ngực màu vàng mờ. Gai vây lưng trước có một mảng màu đen với rìa xanh sáng. Đầu có các vệt xanh tím dưới mắt.

Số ngạnh ở vây lưng: 12; Số vây tia mềm ở vây lưng: 15 - 17; Số ngạnh ở vây hậu môn: 2; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 11 - 13.

Thức ăn của *S. insularis* là rong tảo và các động vật không xương sống (giun, hải quỳ, giáp xác). *S. insularis* thường bơi theo đàn nhỏ. Trứng của chúng được đính vào mặt đá hoặc san hô, được bảo vệ và chăm sóc bởi cá đực.

Xem thêm
--------

G.R. Allen & A.R. Emery (1985), "A review of the Pomacentrid fishes of the genus Stegastes from the Indo-Pacific, with descriptions of two new species", *Indo-Pac. Fish* (**3**): 31

Chú thích
---------

1. ↑  Christopher Scharpf & Kenneth J. Lazara (2018), Subseries OVALENTARIA (Incertae sedis): Family POMACENTRIDAE Lưu trữ 2019-04-01 tại Wayback Machine, *The ETYFish Project Fish Name Etymology Database*
2. 1 2 3 4  "Stegastes insularis (Allen & Emery, 1985)". *Fishbase*.
3. ↑  "Island Gregory, Stegastes insularis Allen & Emery 1985". *Fishes of Australia*.
**Lydia Oile,** là một nữ doanh nhân và giám đốc điều hành của công ty người Uganda. Bà là người sáng lập, chủ sở hữu và giám đốc điều hành của Bệnh viện Dịch vụ y tế Lê Memorial, trong kigo, Quận Wakiso, trong khu vực miền Trung của Uganda.

Bối cảnh và giáo dục
--------------------

Bà được sinh ra vào những năm 1960 với cha là Reverend Yosiya Kabugombe của làng Nyabiteete, quận Rukungiri, ở khu vực phía Tây của Uganda, là đứa con thứ chín của mười đứa con của ông.

Bà học tại trường tiểu học Nyabiteete và trường trung học nữ cao cấp Bweranyangi để học tiểu học và trung học. Sau đó, bà được đào tạo tại Mulamed Paramedical School, tốt nghiệp làm Y tá gây mê vào đầu những năm 1980.

Nghề nghiệp
-----------

Bà hành nghề như một Y tá gây mê trong một vài năm sau khi tốt nghiệp trường Mulago Paramedical. Năm 1991, bà trở thành người quản lý của Lawsam Chemicals (Uganda) Limited, một công ty chuyên kinh doanh chất tẩy rửa công nghiệp, nhắm đến ngành đóng chai và công nghiệp khách sạn. Chồng của bà, một người Kenya, bắt đầu kinh doanh, giao nó cho vợ và quay lại Kenya để điều hành văn phòng chính trị. Kể từ tháng 3 năm 2019, bà Oile vẫn là chủ sở hữu và giám đốc điều hành tại công ty, có văn phòng tại Khu công nghiệp của Campuchia, thủ đô và thành phố lớn nhất của Uganda.

Vào tháng 1 năm 2015, bà đã thành lập Bệnh viện Le Memorial, một cơ sở y tế tư nhân, vì lợi nhuận. Kể từ tháng 6 năm 2017, cơ sở vẫn chưa hòa vốn.

Bà cũng là một giám đốc tại Tausi Décor Limited, một công ty thiết kế nội thất mà bà đồng sở hữu.

Gia đình
--------

Trong khoảng thời gian khoảng mười năm, Lydia Oile đã kết hôn với ông Oile, quốc tịch Kenya. Hai vợ chồng được ba đứa con. Ông Oile mất năm 1999.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Nantume, Gillian (ngày 30 tháng 7 năm 2017). "Oile's Quest To Heal The Sick". Kampala. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2019.
2. 1 2  Lydia Oile (tháng 4 năm 2019). "Lydia Oile: Uganda". Linkedin.com. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2019.
3. ↑  MTN Uganda (ngày 17 tháng 3 năm 2017). "Profile of Lydia Oile: Nominee MTN Women In Business Awards 2016" (PDF). Kampala: MTN Uganda. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 4 tháng 4 năm 2019. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2019.
**Lydia Phindile Makhubu** (sinh ngày 1 tháng 7 năm 1937) là một cựu giáo sư hóa học, nhà hóa học Eswatini đã nghỉ hưu, trưởng khoa và phó hiệu trưởng của Đại học Eswatini.

Cô được sinh ra tại vùng Usuthu Mission ở Eswatini. Cha mẹ cô là giáo viên, nhưng cha cô cũng làm trong các phòng khám sức khỏe. Cô tiếp xúc sớm với y học khá sớm; ban đầu cô muốn trở thành bác sĩ, nhưng sau đó chuyển sang ngành hóa học.

Makhubu tốt nghiệp trường Cao đẳng Piô XII (nay là Đại học Quốc gia Lesotho) ở Lesotho với học vị Cử nhân năm 1963. Nhờ học bổng Khối thịnh vượng chung Canada, cô đã có được bằng ThS. hóa học hữu cơ từ Đại học Alberta vào năm 1967, sau đó là bằng tiến sĩ trong ngành hóa dược từ Đại học Toronto năm 1973, trở thành người phụ nữ Eswatini đầu tiên lấy bằng tiến sĩ.

Cô trở về quê hương trở thành giảng viên khoa hóa học Đại học Eswatini năm 1973, trưởng khoa từ năm 1976 đến 1980, giảng viên cao cấp năm 1979, giáo sư chính thức vào năm sau, và phó hiệu trưởng từ năm 1988 đến 2003. Nghiên cứu của cô tập trung vào tác dụng y học của các loài thực vật được sử dụng bởi các thầy lang Eswatini truyền thống.

Cô đã nhận được nhiều khoản tài trợ và giải thưởng, bao gồm cả khoản tài trợ của Quỹ MacArthur (1993-1995), và bằng tiến sĩ danh dự từ nhiều trường đại học, bao gồm cả bác sĩ luật của Đại học Saint Mary năm 1991.

Cô kết hôn với bác sĩ phẫu thuật Daniel Mbatha; họ có một con trai và một con gái.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4 5  Yount, Lisa (2007). *A to Z of Women in Science and Math*. Infobase Publishing. tr. 187–188. ISBN 9781438107950. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2016.
2. 1 2  Campbell, Neil A.; Reece, Jane B. *Biology* (ấn bản 7). Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 9 năm 2017. Truy cập ngày 10 tháng 3 năm 2019.
3. ↑  "Lydia P. Makhubu". Saint Mary's University.
4. ↑  Oakes, Elizabeth H. (2007). *Encyclopedia of World Scientists*. Infobase Publishing. tr. 477–478. ISBN 9781438118826.
5. ↑  "Curriculum Vitae". United Nations University. 2000.
6. ↑  "Honourary Degrees 1990 - Present". St. Mary's University.
***Symphodus caeruleus***, tên thông thường trong tiếng Bồ Đào Nha là **Bodião Verde** hay **Bodião Azul**, là một loài cá biển thuộc chi *Symphodus* trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1999.

Từ nguyên
---------

Từ định danh *caeruleus* trong tiếng Latinh có nghĩa là "có màu xanh lam", hàm ý đề cập đến màu xanh lam của cá đực trong mùa sinh sản.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
----------------------------------

*S. caeruleus* có phạm vi phân bố ở Đông Bắc Đại Tây Dương. Đây là loài đặc hữu của quần đảo Azores, một khu tự trị của Bồ Đào Nha, nằm trong nhóm đảo Macaronesia.

*S. caeruleus* sống gần rạn đá ngầm ven bờ, đôi khi trên nền đáy cát lẫn sỏi, ở độ sâu đến 30 m; cá con thường ẩn mình trong các bụi tảo *Asparagopsis armata* và tảo *Cystoseira*, cũng như trong các hồ thủy triều.

Mô tả
-----

Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *S. caeruleus* là 25,1 cm. Cá đực có màu xanh lục lam sẫm, tông màu xanh lam sẫm hơn vào mùa sinh sản. Cá cái màu nâu xanh lục sẫm (thân trên sẫm màu hơn thân dưới), có hoa văn sọc ca rô màu nâu sẫm. Đốm đen lớn ở cuống đuôi. Vây ngực và vây bụng màu vàng lục nhạt.

Số gai ở vây lưng: 14–15; Số tia vây ở vây lưng: 8–9; Số gai ở vây hậu môn: 5–6; Số tia vây ở vây hậu môn: 7–9; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Sinh thái và hành vi
--------------------

Thức ăn của *S. caeruleus* là những loài thủy sinh không xương sống và tảo. Mùa sinh sản của loài này diễn ra vào khoảng từ tháng 3 đến tháng 6. Lúc này, cá đực sẽ xây tổ, thu hút những con cá cái đến đẻ trứng; cá có nhiệm vụ bảo vệ trứng.

Loài này thỉnh thoảng được đánh bắt trong nghề cá thủ công và hoạt động câu cá giải trí ven biển, nhưng không có giá trị thương mại.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4 5  D. Pollard (2015). "*Symphodus caeruleus*". *Sách đỏ IUCN*. **2015**: e.T187595A69019125. doi:10.2305/IUCN.UK.2015-1.RLTS.T187595A69019125.en. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2021.
2. ↑  C. Scharpf; K. J. Lazara (2020). "Order LABRIFORMES: Family LABRIDAE (i-x)". *The ETYFish Project Fish Name Etymology Database*. Truy cập ngày 25 tháng 3 năm 2021.
3. ↑  Azevedo, sđd, tr.4
4. 1 2  Azevedo, sđd, tr.5
5. ↑  Froese Rainer, và Daniel Pauly (chủ biên) (2020). *Symphodus caeruleus* trong FishBase. Phiên bản tháng 2 2020.

### Trích dẫn

* M. Azevedo (1999). "*Centrolabrus caeruleus* sp. nov. a long unrecognized species of marine fish (Teleostei, Labridae) from the Azores" (PDF). *Bocagiana*. **196**: 1–11.

| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại |
| --- |
| *Symphodus caeruleus* | 
* Wikidata: Q28150975
* FishBase: 57256
* GBIF: 7662866
* iNaturalist: 564867
* IRMNG: 11821859
* IUCN: 187595
* WoRMS: 558726

 |
| *Centrolabrus caeruleus* | 
* Wikidata: Q2626705
* Wikispecies: Centrolabrus caeruleus
* GBIF: 2383727
* IRMNG: 10146788
* ITIS: 613382
* NCBI: 171731
* Plazi: 4EEF8507-9D57-F613-E1F1-28CD7F44D1CE
* WoRMS: 126960
* ZooBank: 16125062-F435-4B03-A2BE-F59D5FEF2209

 |
**Matthew David Morris** (sinh ngày 6 tháng 1 năm 2003), hay còn biết đến nhiều hơn với cái tên **MattyB** hay **MattyBRaps** (chữ cái B đại diện cho sự kết hợp giữa chữ cái đầu D của tên đệm David và M của tên họ Morris), là một rapper nhí nổi tiếng với những video thực hiện lại của các bài hát nổi tiếng. Cậu bé bắt đầu phát hành các video của mình trên Youtube năm 2010, đạt 500.000 lượt xem ngay trong tuần đầu tiên phát hành.

Cuộc sống và sự nghiệp
----------------------

MattyB cư ngụ ở Atlanta, Georgia. Cậu bám đít Justin Bieber và Usher để nổi tiếng. Gia đình của cậu bé giàu có, nên có phòng thu studio ngay trong nhà.

MattyB đã phát hành hơn 445 videos trên Youtube (tính đến ngày 20 tháng 5 năm 2015), đạt hơn **1.704.577.385** triệu lượt xem và hơn **4.014.835** người đăng ký theo dõi. Video nổi tiếng nhất của cậu, "Call Me Maybe", đạt hơn 119.662.476 lượt xem, và hơn 50 video khác đạt ít nhất 1 triệu lượt xem mỗi video. Cậu bé dùng trang Facebook của mình và tài khoản Twitter để giao lưu với fans hâm mộ. Quản lý của MattyB là Blake Sr. cha dượng của cậu bé.

MattyB bắt đầu phát hành những video của mình trên Youtube vào năm 2010, với bản phối lại đầu tiên "Eenie Meenie", đạt 500.000 lượt xem ngay trong tuần đầu tiên. Nghe theo ông bầu, cậu đã hát và phối lại cũng như viết kịch bản hài cho các bài hát thịnh hành như "Ice Ice Baby" của Vanilla Ice, "Party Rock Anthem" của LMFAO, "Born This Way" của Lady Gaga. Bố mẹ MattyB cũng đã dùng tiền thuê người sáng tác vài bài hát, rồi MattyB tự nhận là chính mình sáng tác, bao gồm "The Royal Wedding Song", "Sugar Sugar", "Be Right There", "That's The Way", "Forever and Always", và "That Girl Is Mine".

Bài hát MattyB mua về và nhận là tự sáng tác "That's The Way" năm 2012 đứng vị trí thứ 11 trên bảng xếp hạng *Billboard* Social 50 vào tháng 10 năm 2012.

Chú thích
---------

1. 1 2 3 4  Rapper MattyB, 9, Bounds Onto Billboard Social 50 Chart at *Billboard*, by William Gruger; published ngày 16 tháng 3 năm 2012; retrieved ngày 29 tháng 11 năm 2012
2. ↑  "MattyB". Truy cập 22 tháng 3 năm 2015.
3. ↑  "MattyBRaps". Truy cập 30 tháng 10 năm 2015.
4. ↑  Morris, Matthew. MattyBRaps, YouTube channel, accessed ngày 23 tháng 11 năm 2012
5. ↑
6. ↑  "Bản sao đã lưu trữ". Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2012.

Tham khảo ngoài
---------------

* Trang web chính thức
* Kênh Youtube chính thức
* Facebook:
* Twitter:
**Mariasela Margarita Alvarez Lebrón**, sinh ngày 31 tháng 01 năm 1960 tại Santo Domingo, Cộng hòa Dominica. Cô trở thành người phụ nữ đầu tiên của đất nước này chiến thắng trong một cuộc thi sắc đẹp quốc tế. Cô trở thành Hoa hậu Thế giới 1982, vào ngày 18 tháng 11, tại Royal Albert Hall, Luân Đôn. Cô trở thành một nhân vật nổi tiếng tại quê hương.

Sự nghiệp
---------

Sau khi hoàn thành nhiệm kỳ Hoa hậu của mình, cô trở về quê hương va tiếp tục việc học tại khoa Kiến trúc của trường đại học Santo Domingo. Alvarez đã thiết kế ra nhiều ngôi nhà tuyệt đẹp tại quê hương của mình, bao gồm cả những công trình quan trọng tại thủ đô.

Năm 1991, Cô tham gia vào sản xuất chương trình và xuất hiện thường xuyên trên chương trình talkshow của mình là **Con los Ojos Abiertos**, nơi cô dẫn chương trình cùng với Milagros German Olalla .

Năm 1996 cô mở một công ty sản xuất chương trình TV của riêng mình có tên là Maralva, S. A.

Vào năm 2004 cô dọn đến Madrid cùng với chồng là người gốc Tây Ban Nha, chủ của khách sạn nổi tiếng, Alberto Del Pino và kể từ năm 2005 cô đang sản xuất Popular TV, được phát thanh trên sóng UHF của đài COPE, một trong hai đài truyền thanh lớn nhất tại Tây Ban Nha và chương trình Esta Noche Mariasela và Esta Tarde Mariasela.

Gia đình
--------

Cô đã kết hôn với Sergio Alberto Fernández del Pino Fernández và là mẹ của bốn đứa con là Andrés Alberto, Chantal, Rebeca và Emmanuel.

Sự thành công
-------------

|
|  |
| Tiền nhiệm:**Venezuela Pilín León** | **Hoa hậu Thế giới**1982 | Kế nhiệm:**Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland Sarah-Jane Hutt** |

| * x
* t
* s
Tứ đại Hoa hậu (1969) |
| --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Hoa hậu Hoàn vũ**Canada Karen Dianne Baldwin | **Hoa hậu Thế giới**Cộng hòa Dominica **Mariasela Alvarez** | **Hoa hậu Quốc tế**Hoa Kỳ Christie Ellen Claridge | **Hoa hậu Trái đất**Không có |

 |

Các hiển thị khác
-----------------

1. ↑   Lưu trữ 2008-05-12 tại Wayback Machine Diario Digital in Spanish
2. ↑  Miss Dominican Republic 1980 Milagros German
3. ↑   Lưu trữ 2009-07-20 tại Wayback Machine Revista Ahora in Spanish
4. ↑   Lưu trữ 2009-12-15 tại Wayback Machine.Academia TV Spain Channel -in Spanish
5. ↑   Lưu trữ 2012-10-23 tại Wayback Machine Rootsweb

Liên kết vĩnh cửu
-----------------

* El Mundo in Spanish  Lưu trữ 2011-07-10 tại Wayback Machine
* Newspaper Hoy in Spanish  Lưu trữ 2011-07-16 tại Wayback Machine
**Scottish Football League Premier Division** diễn ra từ năm 1975 đến năm 1998, bộ phận hàng đầu của giải bóng đá Scotland và toàn bộ hệ thống giải bóng đá Scotland. Nó nằm trên các giải hạng nhất, hạng hai và (từ năm 1994) hạng ba của bóng đá Scotland.

Lịch sử
-------

### Bối cảnh

Liên đoàn bóng đá Scotland (SFL) được thành lập vào năm 1890, ban đầu với 12 câu lạc bộ. Nhiều câu lạc bộ đã tham gia giải đấu ngay sau đó, được chia thành hai bộ phận (Phân khu một và Phân khu hai) vào năm 1893. Một bộ phận thứ ba đã được thêm vào năm 1923, nhưng điều này chỉ kéo dài ba năm trước khi nó sụp đổ dưới những tổn thất tài chính nặng nề. Từ năm 1926 cho đến Thế chiến thứ hai, SFL trở lại thành hai bộ phận. Một bộ phận thứ ba, bao gồm một số đội dự bị, đã được thêm vào năm 1949. Việc rút các đội dự bị vào năm 1955 đã chứng kiến sự trở lại của hai bộ phận, với 37 câu lạc bộ được chia gần như đều nhau.

Sau sự suy giảm về số lượng câu lạc bộ tham dự vào đầu những năm 1960, ủy ban quản lý SFL đã viết thư cho các câu lạc bộ thành viên của mình vào đầu năm 1965 đề xuất thay đổi thành một bộ ba, với 14 câu lạc bộ trong giải hàng đầu. Ủy ban đề xuất phân bổ các câu lạc bộ cho mỗi bộ phận dựa trên sự tham dự, thay vì vị trí giải đấu vào cuối mùa giải trước, bởi vì các đề xuất trước đó đã thất bại do không chắc chắn về nơi các câu lạc bộ sẽ kết thúc trong một mùa nhất định. Đề xuất này đã thất bại trong việc thu hút đủ sự hỗ trợ, cũng như một người đã thực hiện năm sau cho một giải hàng đầu gồm 16 câu lạc bộ.

Sự thống trị của Celtic vào cuối những năm 1960 và đầu những năm 1970 đã dẫn đến những lời chỉ trích rằng giải đấu đã trở nên quá dễ đoán. Hầu hết các câu lạc bộ lớn, bao gồm cả Celtic, ghi nhận sự sụt giảm người xem trong mùa giải 1972-73. Vào mùa hè năm 1974, các câu lạc bộ đã bỏ phiếu ủng hộ việc thiết lập ba bộ phận, với 10 câu lạc bộ trong tầng cao nhất. Người ta đã quyết định đặt tên cho chuyến bay hàng đầu là *Giải Ngoại hạng* vì nhiều câu lạc bộ có những ký ức tồi tệ về các tên trước đây của Phân khu Ba, bao gồm các đội dự bị và sau đóđã không tồn tại. Việc phân bổ các câu lạc bộ trong các bộ phận mới được xác định bởi vị trí giải đấu của họ trong mùa giải 1974-75.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4 5  (Bob Crampsey 1990)Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFBob\_Crampsey1990 (trợ giúp)
**Marcel Bich** (tiếng Pháp: [bik]; Torino, 29 tháng 7 năm 1914 - Paris, 30 tháng 5 năm 1994) là nhà sản xuất và đồng sáng lập của Bic, nhà sản xuất bút bi hàng đầu thế giới.

Tuổi thơ
--------

Bich được sinh ra tại Torino, Ý vào ngày 29 tháng 7 năm 1914 với cha mẹ là Aimé-Mario (1882-1955) và Marie Muffat de Saint-Amour de Chanaz (1886-1967). Gia đình ông chuyển đến Tây Ban Nha và sau đó đến Pháp, nơi Bích được nhập quốc tịch Pháp vào năm 1932  và sau đó học luật tại Đại học Paris.

Họ Bich có nguồn gốc từ Châtillon, và trước đó ở thung lũng Valtournenche, trong Thung lũng Aosta. Vua Carlo Alberto I của Sardena đã phong cho Emmanuel Bich, thị trưởng của Aosta, danh hiệu nam tước vào năm 1841. Cháu trai của người đàn ông đó, cha của Marcel Bich, Aimé-Mario Bich, là một kỹ sư đã chuyển đến Pháp sau khi không đạt được thành công thương mại ở Ý.

Kinh doanh thành công
---------------------

Năm 1945, Marcel Bich và cộng sự của ông, Édouard Buffard, đã mua một nhà máy trống ở ngoại ô Paris của Clichy. Sử dụng kiến thức của Bich về buôn bán dụng cụ viết, có được khi làm quản lý sản xuất cho một công ty sản xuất mực, họ bắt đầu sản xuất các bộ phận bút máy và bút chì cơ học.  

Năm 1953, Marcel Bich đã mua bằng sáng chế cho bút bi  với giá 2 triệu đô la Mỹ từ László Bíró của Hungary, người đã sản xuất những cây bút như vậy từ năm 1943 ở Argentina.

Công ty được Bich thành lập vẫn tồn tại dưới tên Société Bic Group và được niêm yết trên thị trường chứng khoán Paris và thuộc sở hữu đa số của gia đình ông .

Tham khảo
---------

1. ↑  "2014: 100th Anniversary of the Birth of Marcel Bich, founder and president of BIC Company". *BICWorld*.
2. ↑  "Our Heritage, Your Passion". *BICWorld*. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2017.
3. ↑  Saxton, Wolfgang (ngày 1 tháng 6 năm 1994). "Marcel Bich, 79, Dies; Cheap Pens Yield Riches". *New York Times*. New York. Truy cập ngày 25 tháng 2 năm 2017.
4. ↑  "Rockville Register - Finance & Business News". *rockvilleregister.com*. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 12 năm 2017. Truy cập ngày 2 tháng 12 năm 2019.
**Lê Bích Phương** (sinh ngày 14 tháng 8 năm 1992 tại Gia Lâm, Hà Nội) là vận động viên karate Việt Nam giành được huy chương vàng Đại hội Thể thao châu Á 2010.

Tại Đại hội Thể thao châu Á ở Quảng Châu, Trung Quốc, ở hạng cân 55 kg, Lê Bích Phương lần lượt vượt qua các vận động viên của Hàn Quốc (4-0), Uzbekistan (3-1), Macau (8-0) để vào trận chung kết với vận động viên người Nhật Bản Kobayashi Miki (đương kim vô địch thế giới) và thắng với tỷ số 4-3. Đây là huy chương vàng duy nhất của đoàn thể thao Việt Nam trong kỳ đại hội này.

Tiểu sử
-------

*Lê Bích Phương* sinh ngày 14 tháng 8 năm 1992 tại Gia Lâm, Hà Nội, tập luyện karate từ năm 2005 tại trung tâm huấn luyện vận động viên cấp cao Hà Nội, nhưng đến năm 2008, Bích Phương mới được tập trung tại đội tuyển quốc gia. Trước khi Bích Phương ra trận, ngoài huấn luyện viên Lê Công và các đồng đội trong đội tuyển karate Việt Nam, ít người biết tới Bích Phương và gần như không có ai đặt kỳ vọng vào khả năng giành huy chương vàng của vận động viên ở hạng cân dưới 55 kg nữ này. Đối thủ của Lê Bích Phương trong trận tranh huy chương vàng là một vận động viên đến từ Nhật Bản. Miki Kobayashi đã giành danh hiệu vô địch thế giới, có kỹ thuật hoàn chỉnh và kinh nghiệm quốc tế dày dạn.

Huấn luyện viên huấn luyện cho Lê Bích Phương trước Đại hội Thể thao châu Á 2010 là võ sư Lê Công. Huấn luyện viên Lê Công đã giúp cô chiến thắng trong trận chung kết trước nhà vô địch thế giới người Nhật Bản Miki Kobayashi, cô nói: *Trước trận đấu, bác Lê Công đã chỉ dẫn chiến thuật kỹ lưỡng cho em, vì nếu để đối đòn thì em không phải là đối thủ của Kobayashi. Chỉ có cách là di chuyển linh hoạt, thoát và sử dụng đòn chân là đòn sở trường của em.*

Chú thích
---------

1. ↑  Việt Nam giành HC vàng đầu tiên ở Asiad 16
2. ↑  Báo BBC tiếng Việt, Phỏng vấn huy chương vàng Asiad Lê Bích Phương, cập nhật vào 16:49 GMT - thứ ba, 30 tháng 11 năm 2010, truy cập vào 06/12/2010 16:13 GMT+7
3. ↑  Nguyễn Hùng, Báo BBC tiếng Việt, Lê Bích Phương và tấm huy chương vàng, cập nhật vào 18:25 GMT - thứ ba, 30 tháng 11 năm 2010, truy cập vào 06/12/2010 16:15 GMT+7
4. ↑  "Chân dung cô gái vàng Lê Bích Phương: Sức sống tuổi 18". Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 12 năm 2010. Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2011.
**Lâu đài Střekov** (tiếng Séc: *Hrad Střekov*) là tàn tích của một lâu đài nằm trên một đồi đá gần sông Elbe, thuộc địa phận thành phố Ústí nad Labem, Cộng hòa Séc. Công trình này có tên trong danh sách các di tích văn hóa của Cộng hòa Séc.

Lịch sử
-------

Cổng vào lâu đài (2006)
Trong giai đoạn 1316 - 1319, Vua Johann của Bohemia cho xây dựng lâu đài Střekov để bảo vệ con đường thương mại quan trọng dẫn đến Đức. Sau đó, gia đình quý tộc Wartenberg tiếp quản lâu đài cho đến đầu thế kỷ 15. Trong cuộc chiến tranh Hussite, lâu đài trở thành nơi trú ẩn an toàn cho nhiều người Công giáo. Sau đó, lâu đài nhiều lần đổi chủ sở hữu. Năm 1563, gia đình Lobkowicz mua lại khu bất động sản này.

Đầu thế kỷ 17, lâu đài Střekov bị tàn phá nghiêm trọng trong chiến tranh Ba mươi năm, nên dần bị bỏ hoang và rơi vào tình trạng đổ nát. Vào thế kỷ 19, lâu đài được được trùng tu và sửa chữa một phần để phát triển du lịch. Năm 1992, quyền sở hữu lâu đài được trả lại cho gia đình Lobkowicz.

Hiện nay, lâu đài thường mở cửa cho du khách tham quan từ tháng 4 đến tháng 10. Đây là nơi tổ chức triển lãm về các ảnh chụp lâu đài và các bản sao vũ khí lịch sử.

Tham khảo
---------

1. ↑  *Ústřední seznam kulturních památek České republiky* [online]. Praha: Národní památkový ústav [cit. 2010-12-28]. Identifikátor záznamu 154635: Hrad Střekov. Památkový katalog
2. ↑  *Hrady, zámky a tvrze v Čechách, na Moravě a ve Slezsku*. Příprava vydání Rudolf Anděl. Svazek III. Severní Čechy. Praha: Nakladatelství Svoboda, 1984. 664 s. Kapitola Střekov – hrad, s. 444–447.
3. ↑  SEDLÁČEK, August. *Hrady, zámky a tvrze království českého*, Díl XIV: Litoměřicko a Žatecko. Praha: Šolc a Šimáček, 1923. Dostupné online. Kapitola Střekov, s. 34–45.
4. ↑  VRANÝ, Jan. Galerie: Hradní pán na zřícenině musí mít kondici. *Teplický deník*. 2010-06-25. Dostupné online
5. ↑  *Prohlídky hradu Střekov* [online]. Lobkowicz [cit. 2019-04-27].
**Lâu đài Smolenice** (tiếng Slovak: *Smolenický zámok*) là một lâu đài nằm trên sườn núi phía đông của dãy Little Carpathians, gần thị trấn Smolenice, Slovakia.

Lịch sử
-------

Lâu đài Smolenice được xây dựng vào thế kỷ 15 nhưng đã bị tàn phá trong trận chiến giành độc lập của Rákóczi cùng với các cuộc chiến tranh của Napoléon. Năm 1777, Bá tước János Pálffy từ Pezinok là người được thừa kế lâu đài Smolenice nhưng lại không đến sinh sống tại đây do tình trạng xuống cấp của lâu đài và cũng do thiếu kinh phí để sửa sang lại. Chỉ sang đến thế kỷ 20, nhờ có Bá tước József Pálffy mà lâu đài mới được tôn tạo lại. Lấy cảm hứng từ lâu đài Kreuzenstein ở Áo, kiến trúc sư Jozef Hubert đã thiết kế lại dáng vẻ mới cho lâu đài Smolenice còn kiến trúc sư đến từ Bayern, Pavol Reiter, là người trực tiếp giám sát công trình. Trong quá trình thi công lâu đài, đều có sự góp sức của những người thợ lành nghề đến từ Ý, Đức, Áo, Hungary cùng với 60 công nhân từ chính thị trấn Smolenice và những ngôi làng ở gần đó. Thiết kế của lâu đài bao gồm hai phía cánh nhà với một tháp ở giữa làm trung tâm, vật liệu chính để xây tháp được làm từ bê tông cốt thép.

Khi Thế chiến 2 nổ ra, một lần nữa lâu đài Smolenice lại bị hư hại, chính xác là vào năm 1945. Cũng từ đó, lâu đài thuộc sở hữu của nhà nước. Một vài công trình trùng tu lâu đài đã được thực hiện sau năm 1950. Từ ngày 26 tháng 6 năm 1953, lâu đài Smolenice chính thức trở thành tài sản của Viện Hàn Lâm Khoa Học Slovakia. Giờ đây, lâu đài được dùng làm trung tâm hội nghị và chỉ được mở cửa cho công chúng vào tham quan vào mỗi tháng 7, tháng 8 hàng năm.

Xem thêm
--------

* Danh sách các lâu đài ở Slovakia
* Little Carpathians

Nguồn
-----

* Smolenice Castle (tiếng Slovak)

Tham khảo
---------

* Congress Centre Smolenice of the SAS
* Slovak Academy of Sciences official site
**Lợn Basque** (Basque: Euskal Txerri, tiếng Pháp: *Pie Noir du Pays Basque*) là một giống lợn nhà, có nguồn gốc từ xứ Basque. Như đã được đề cập bởi cái tên của nó trong tiếng Pháp, giống này là giống lợn khoang hai màu, gồm màu đen và màu hồng.

Giống lợn mà ngày nay được gọi là lợn Basque là một trong nhiều loại giống lịch sử hoặc các loại giống được lưu giữ bởi người Basque và nó được củng cố dưới cái tên mới này chỉ trong những năm 1920. Mặc dù chúng tương đối phổ biến vào đầu thế kỷ 20, nhưng những con lợn Basque gần như đã biến mất vào năm 1981, với số lượng chỉ còn ít hơn 100 lợn nái chăn nuôi còn sót lại.

Ngày nay, giống lợn này được bảo tồn bởi các nông dân nhỏ ở Pháp và Tây Ban Nha, những người chuyên về các loại thực phẩm thịt lợn Basque truyền thống. Lợn Basque phát triển chậm hơn và phát triển nhiều mỡ hơn các giống hiện đại như lợn trắng lớn, khiến chúng ít thích hợp hơn cho sản xuất thịt thương mại chuyên sâu, nhưng lại lý tưởng cho việc tạo ra các sản phẩm thịt lợn đã được bảo quản như món giăm bông Bayonne. Lợn nái Basque có lứa đẻ nhỏ, mỗi lứa chỉ khoảng chín con, nhưng lại có bản năng làm mẹ mạnh mẽ và đóng vai trò làm những bà mẹ tốt.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3  Gómez Fernández, M. *The Conservation Programme for Basque Pig Breeds* (PDF), University of Córdoba
2. 1 2  Gerald Hirigoyen; Cameron Hirigoyen (ngày 21 tháng 4 năm 1999), *The Basque Kitchen: Tempting Food from the Pyrenees*, HarperCollins, tr. 17, ISBN 9780067574614
3. ↑  Roberto Rubino (ngày 30 tháng 1 năm 2006), *Livestock Farming Systems: Product Quality Based on Local Resources Leading to Improved Sustainability*, Wageningen Academic Pub, tr. 177–182, ISBN 9789076998633
4. ↑  Pietrasik, Andy (ngày 3 tháng 7 năm 2010), "A Basque banquet", *The Guardian*
5. ↑  "Txerrikia Basque pig", *The Ark of Taste*, Slow Food Foundation
6. ↑  Alfonso, L. *Subcutaneous Fat and Loin Development in the Basque Black Pied Pig Breed* (PDF), U.P.N.A. Departamento de Producción Agraria
**Lợn Phong Kính** (Tiếng Anh:*Fengjing pig*) là giống lợn nhà có nguồn gốc từ Thượng Hải, Trung Quốc và được đặt tên theo thị trấn Phong Kính, Thượng Hải. Các địa điểm chính nuối giống lợn này ở các huyện Kim Sơn, Tùng Giang và Ngô Giang. Phong Kính được phân loại là một loại lợn Thái Hồ, tất cả đều xuất hiện ở vùng hẹp của khí hậu cận nhiệt đới nhẹ xung quanh vùng hồ Thái. Giống lợn này là một giống lợn đen lớn với đôi tai mềm có kích thước lớn. Nó được nhận diện bởi khuôn mặt nhăn nheo đặc biệt của nó và cũng có một cơ thể nhăn nheo. Phong Kính có tỷ lệ sinh sản rất cao, sản sinh hai lứa mỗi năm với trung bình 12 con heo con lứa đẻ đầu và tăng lên 17 con lợn con ở lứa đẻ thứ ba nhưng chỉ có 12 con còn sống để được cai sữa. Kích thước lứa đẻ có thể lên đến 20 con là chuyện bình thường. Lợn phát triển tương đối chậm và có vị ngon, mọng nước.

Đỉnh cao của việc nuôi lợn Phong Kính xảy ra vào khoảng cuối triều đại nhà Thanh với sản lượng hàng năm 200.000 con lợn từ thị trấn cùng tên. Gần đây, tỉ lệ nuôi lợn giống này đã tăng lên ở các nước phương Tây vì khả năng sử dụng lợn giống này trong dòng giống của chương trình nhân giống với hy vọng rằng chúng có thể cải thiện mùi vị, khả năng kháng bệnh và kích thước lứa đẻ, kỹ thuật di truyền. Lợn Phong Kính được đưa vào Hoa Kỳ vào năm 1989 theo một chương trình của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ với Đại học Illinois và Đại học bang Iowa.

Tham khảo
---------

1. 1 2  Mike R. Taverner, A. C. Dunkin, "Pig production", *World Animal Science*, **vol.10C**: Production System Approach, p.337, Elsevier Health Sciences, 1996 ISBN 0-444-88347-9.
2. 1 2  "Fengjing" @ *Oklahoma State University: Department of Animal Science*
3. ↑  "Business and Trade Center" Lưu trữ 2010-05-28 tại Wayback Machine @ *China Fengjing*[*liên kết hỏng*] (Official Fengjing government site).
4. ↑  James R. Gillespie, Frank B. Flanders, "Modern Livestock and Poultry Production", pp.396-397, Cengage Learning, 2009 ISBN 1-4283-1808-9.
*Bosc Pear*, từ *The Pears of New York* (1921) của Ulysses Prentiss Hedrick  
**Beurré Bosc** hay **Bosc** là giống cây lê châu Âu (*Pyrus Communis*) có nguồn gốc từ Pháp hoặc Bỉ. Với tên gọi khác là **Kaiser**, chúng được trồng ở Châu Âu, Úc, British Columbia và Ontario, Canada, các bang phía tây bắc Hoa Kỳ và California, Washington và Oregon;

Beurré Bosc được trồng đầu tiên tại Pháp. Cái tên *Bosc* được đặt theo tên của một nông dân người Pháp Louis Bosc.

Chúng có những đặc điểm đặc trưng như cổ thon dài và có vỏ màu tía. Nổi tiếng với màu vàng quế ấm áp, lê Bosc thường được làm mẫu trong các bức vẽ, tranh vẽ và nhiếp ảnh do hình dáng của nó. Thịt trắng của chúng dày, giòn và mịn hơn so với lê 'Williams' hoặc 'D'Anjou'. Chúng được mệnh danh là "quý tộc của các loại lê". Chúng rất thích hợp khi sử dụng để kho.

Lịch sử
-------

Không rõ nguồn gốc của lê Bosc đến từ Bỉ hay Pháp. Lê Bosc được mô tả lần đầu tiên vào đầu những năm 1800.

Mùa
---

Mùa lê Bosc bắt đầu vào mùa thu, có thể là vào tháng 9 và kéo dài suốt mùa xuân đến tháng Tư và tháng Năm.

Hương vị và độ chín
-------------------

Lê Bosc rất đặc trưng với thịt cứng và vỏ tía. Hơn nữa, trong chu kỳ chín của chúng, chúng có xu hướng ngon ngọt, giòn và ngọt hơn.

Khi chúng đã đạt đến trạng thái chín hoàn toàn, hương vị của lê Bosc trở nên ngọt ngào, mềm mại và nhăn hơn. Một khía cạnh cho thấy khi lê Bosc hoàn toàn chín, vỏ của chúng trở nên nhăn nheo ở phần trên cùng của quả.

Loại lê Bosc đặc biệt và lạ mắt ở Canada và chúng có đường kính ít nhất là 54 mm. Những quả lê này rất mịn màng, sạch sẽ và phát triển tốt.

Dinh dưỡng
----------

Hầu hết các quả lê đều là một nguồn cung cấp chất xơ tốt, một quả lê cỡ trung bình có thể cung cấp sáu gram chất xơ. Ngoài ra, lê nổi tiếng là nguồn vitamin C, 420 kilojoules (100 kilocalories) năng lượng. Hơn nữa, Lê không có natri, không có chất béo cũng như không có cholesterol.

Công dụng
---------

Vì lê Bosc có thịt chắc và rắn, chúng có thể được sử dụng theo nhiều cách khác nhau như nướng và kho.

Tham khảo
---------

1. ↑  U.P. Hedrick, assisted by G.H. Howe; và đồng nghiệp (1921). *The Pears of New York*. Albany, N.Y.: Lyon, Available from: Biodiversity Heritage Library.
2. 1 2  "Bosc - USA Pears". *usapears.org* (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 8 tháng 5 năm 2018.
3. 1 2  "Golden Bosc Pear Info & Facts | The Fruit Company®". *The Fruit Company* (bằng tiếng Anh). 23 tháng 7 năm 2014. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 5 năm 2018. Truy cập ngày 8 tháng 5 năm 2018.
4. ↑  Government of Canada, Canadian Food Inspection Agency (2 tháng 3 năm 2018). "Canadian Grade CompendiumVolume 2 – Fresh Fruit or Vegetables". *inspection.gc.ca*. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2019.
5. ↑  "NSLP USDA Foods Product Information Sheets | Food and Nutrition Service". *www.fns.usda.gov* (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 8 tháng 5 năm 2018.

Liên kết ngoài
--------------

* Lê Mỹ - Hồ sơ Bosc Pear
**Lâu đài Loket** (tiếng Séc: *Hrad Loket*) là một lâu đài mang phong cách kiến trúc Gothic - Romanesque, tọa lạc ở gần sông Ohře, tại thị trấn Loket, thuộc huyện Sokolov, vùng Karlovarský, Cộng hòa Séc. Công trình này có tên trong danh sách các di tích văn hóa của Cộng hòa Séc.

Lịch sử
-------

Lâu đài Loket được xây dựng theo phong cách kiến trúc Gothic - Romanesque vào thế kỷ 13. Lúc bấy giờ, một khu định cư cũng được dựng lên ở xung quanh các bức tường lâu đài, và sau đó trở thành một thị trấn hoàng gia. Vì vậy, các thành viên hoàng gia thường đến thăm lâu đài này. Trong các cuộc chiến tranh Hussite vào đầu thế kỷ 15, người Hussite cố gắng chinh phục lâu đài, nhưng không thành công. Sau đó, lâu đài được trùng tu và mở rộng dưới thời trị vì của vua Wenceslaus IV. Năm 1434, vua Sigismund của Luxemburg đã giao quyền quản lý lâu đài cho thủ tướng Kašpar Slik. Gia tộc Slik sở hữu lâu đài Loket trong hơn 100 năm.

Lâu đài và thị trấn Loket bị tàn phá trong chiến tranh Ba Mươi Năm. Trong giai đoạn 1792 - 1948, một phần của lâu đài được chuyển đổi thành một nhà tù địa phương.

Hiện nay, lâu đài Loket được sử dụng làm nơi trưng bày những hiện vật lịch sử, bao gồm: các loại vũ khí, một mảnh thiên thạch (từng rơi vào sân lâu đài vào tháng 8 năm 1422), ngôi nhà (có từ thế kỷ 15), cung điện (có từ thế kỷ 16), phòng giam và dụng cụ tra tấn (có từ thế kỷ 19).

Tham khảo
---------

1. ↑  *Ústřední seznam kulturních památek České republiky* [online]. Praha: Národní památkový ústav [cit. 2010-12-28]. Identifikátor záznamu 149527: Hrad Loket. Památkový katalog
2. 1 2  Petr David; Vladimír Soukup; Lubomír Čech; Hana Gabriela Chappell (2009). *The Wonders of Bohemia, Moravia and Silesia*. p. 96. ISBN 978-80-242-2455-8.
3. 1 2  KAŠPAR, Pavel; HORÁK, Vladimír. *Schlikové a dobývání stříbra*. 1. vyd. Praha: Granit, 2009. 95 s. ISBN 978-80-7296-068-2.
4. ↑  Czech. TV. "Attractions. Castles – Loket" Lưu trữ 2021-06-02 tại Wayback Machine
5. ↑  Historie útrpného práva ožívá v podzemí hradu Loket. Ze sklepení se line děsivý křik a sténání vězňů. *Region* [online]. 2020-03-06 [cit. 2021-05-21]. Dostupné online
**Lăng kính boong tàu** là loại lăng kính được đưa vào boong tàu để cung cấp ánh sáng xuống bên dưới.

 Nhóm lăng kính boong nguyên bản 
Trong nhiều thế kỷ, thuyền buồm sử dụng lăng kính boong để cung cấp nguồn ánh sáng mặt trời tự nhiên an toàn để chiếu sáng các khu vực bên dưới boong tàu. Trước khi có điện, ánh sáng bên dưới boong tàu được cung cấp bởi nến, đèn dầu cổ và đèn dầu - và tất cả đều nguy hiểm với một con tàu gỗ. Lăng kính boong đặt thẳng vào sàn tàu, lăng kính thủy tinh khúc xạ và phân tán ánh sáng tự nhiên vào không gian bên dưới từ một lỗ boong nhỏ mà không làm suy yếu các tấm ván hoặc trở thành nguy cơ hỏa hoạn. 

Trong ứng dụng thông thường, lăng kính treo bên dưới đầu tàu và phân tán ánh sáng sang một bên; đỉnh phẳng và được lắp đặt tuôn ra boong tàu, trở thành một phần của boong tàu. Các hình dạng thấu kính có nguồn gốc tự nhiên từ quá trình chế tạo thủy tinh thủ công trên một 'bàn ủi' và sẽ có khả năng sản xuất kính phẳng. (Một cửa sổ thủy tinh phẳng sẽ chỉ tạo thành một điểm sáng duy nhất bên dưới - không hữu ích cho chiếu sáng chung - do đó nó có dạng hình lăng trụ.) 

Để tối đa hóa ánh sáng, kính được sử dụng ban đầu được làm không màu và được bổ sung mangan dioxide; màu tím của một số mẫu vật được gây ra bởi hàng thập kỷ tiếp xúc với tia UV.

Trên tàu chở than, lăng kính cũng được sử dụng để kiểm tra khoang hàng: ánh sáng từ lửa sẽ được lăng kính thu thập và có thể nhìn thấy trên boong ngay cả dưới ánh sáng ban ngày. 

Các tên "ánh sáng boong", "ánh sáng chết" ("dead light" hay "deadlight" đôi khi được sử dụng, mặc dù sau này không phổ biến với vai trò là tương quan đối với lăng kính, vì thường được dùng để chỉ các tấm kính trơn không mở được. Đèn chết phổ biến để chiếu sáng hầm ngầm trong thế kỷ 19, trong đó ứng dụng chúng còn được gọi là "đèn vỉa hè" ("pavement lights")  (Anh) hoặc "đèn kho tiền" ("vault lights")  (Hoa Kỳ).

Xem thêm
--------

* Ánh sáng lăng kính
* Kính lăng kính
* Cửa nóc
* Ánh sáng ban ngày
* Litter of light

Tham khảo
---------

1. ↑  "Deck Prism". *Infomarine On-Line Practical Maritime Vocabulary*. Truy cập ngày 3 tháng 8 năm 2014.
2. ↑  *Cruising World*. July–December 1987. tr. 5–. ISSN 0098-3519.
3. ↑  "Solarization of glass". Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 5 năm 2016. Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2015.
4. ↑  Kay, Thornton. "Pavement lights, basement lighting, and illuminating vault covers". *SalvoNEWS*. Truy cập ngày 12 tháng 1 năm 2017.
5. ↑  Streetscapes/Subway Platforms; Letting the Sun Shine In By CHRISTOPHER GRAY, New York Times, May 19, 2002
Sơ đồ lăng mộ ANB
**Lăng mộ ANB** là một lăng mộ nằm ở phía tây của nghĩa trang Dra' Abu el-Naga', gần Thebes, Ai Cập. Đây được cho là nơi chôn cất ban đầu của pharaon Amenhotep I của Vương triều thứ 18 và mẹ ông, vương hậu Ahmose-Nefertari.

Phát hiện
---------

Lăng mộ ANB được phát hiện vào năm 1907 bởi những người dân địa phương. Trong báo cáo của mình, Howard Carter cho rằng, lăng mộ này là của vua Amenhotep I dựa trên những mảnh vỡ bình đá có khắc tên của Ahmose I (cha ông), Ahmose-Nefertari (mẹ ông) và Amenhotep I. Những mảnh vỡ này hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan, mang số hiệu MMA 21.7.1-8. Một bức tượng bán thân của một người phụ nữ (MMA 21.7.9) được phát hiện trong mộ có thể là của Ahmose-Nefertari.

Khung tên của vua Apepi và Herit trên một mảnh vỡ
Ngoài ra, mảnh vỡ MMA 21.7.7 được tìm thấy có ghi tên của vua Apepi thuộc Vương triều thứ 15 cùng một công chúa là Herit. Có lẽ mảnh vỡ này là từ một chiếc bình trong số những chiến lợi phẩm mà Ahmose I lấy được sau khi đánh bại quân Hyksos.

Cấu trúc
--------

Lăng mộ ANB ban đầu có thể dành cho vương hậu Ahmose-Nefertari, sau đó mới được mở rộng thêm. Lối vào dẫn xuống hành lang thứ nhất. Ở cuối hành lang này là một trục giếng trời. Bên dưới trục giếng này là hai phòng mộ giả. Ở bên kia trục giếng là một hành lang dẫn đến phòng chôn cất chính.

Cuộn giấy cói Abbott và lăng mộ của Amenhotep I
-----------------------------------------------

Cuộn giấy cói Abbott ghi lại các sự kiện trong năm thứ 16 của triều đại Ramesses IX. Lăng mộ của Amenhotep I được đề cập trong cuộn giấy cói này. Theo đó, lăng mộ của nhà vua sâu 120 cubit (hơn 54 mét). Carter đã đo kích thước của lăng mộ ANB, cộng thêm chiều sâu của giếng là 120 cubit. Qua đó, Carter gán ghép rằng lăng mộ ANB phù hợp với kích thước lăng mộ của Amenhotep được đề cập trong giấy cói.

Tuy nhiên, Černý sau đó phỏng đoán rằng, lăng mộ ban đầu của Amenhotep có thể ở Deir el-Bahari, nơi mà đền thờ của nhà vua được tìm thấy. Đền thờ này đã bị hủy hoại nặng nề. Černý kết luận rằng mộ của Amenhotep vẫn đang được tìm kiếm và không phải là ANB.

Ngoài ANB, KV39 cũng được cho là nơi chôn cất ban đầu của Amenhotep I. Tuy nhiên, lăng mộ ANB có khả năng cao hơn là của nhà vua bởi vì nó chứa các vật thể mang tên ông và những thành viên trong hoàng gia.

Liên kết ngoài
--------------

*

Tham khảo
---------

1. ↑  Nicholas Reeves, Richard H. Wilkinson (2000), *Das Tal der Könige: Geheimnisvolles Totenreich der Pharaonen*, NXB Weltbild-Verlag, tr.90 ISBN 9783828907393
2. 1 2 3  Howard Carter (1916), Report on the Tomb of Zeser-Ka-Ra Amenhetep I, Discovered by the Earl of Carnarvon in 1914, *The Journal of Egyptian Archaeology*, quyển 3, No. 2/3, tr.147-154
3. 1 2 3 4 5  Porter, Bertha & Moss, Rosalind (1964), *Topographical Bibliography of Ancient Egyptian Hieroglyphic Texts, Statues, Reliefs and Paintings Volume I: The Theban Necropolis. Part 2, Royal Tombs and Smaller Cemeteries*, Griffith Institute, tr.599-600
4. ↑  Shaw, Ian & Nicholson, Paul (1995), *The Dictionary of Ancient Egypt*, NXB Harry N. Abrams, tr.28 ISBN 9780810932258
**Lâu đài Łańcut** là một khu phức hợp các tòa nhà lịch sử nằm ở Łańcut, Ba Lan. Trong lịch sử là nơi cư trú của các gia đình Pilecki, Lubomirski và Potocki, khu phức hợp bao gồm một số tòa nhà và được bao quanh bởi một công viên.

Lâu đài là một trong những Di tích Lịch sử quốc gia chính thức của Ba Lan (*Pomnik historii*), được chỉ định vào ngày 1 tháng 9 năm 2005, và được theo dõi bởi Ủy ban Di sản Quốc gia Ba Lan.

Chủ sở hữu
----------

Vào nửa sau của thế kỷ XIV, vùng đất là tài sản của gia đình Toporchot, người đã xây dựng một lâu đài bằng gỗ trên đồi. Vào thế kỷ XVI, lâu đài thuộc về gia đình Stadnicki. Từ thế kỷ XVII, tài sản nằm trong tay của gia đình Lubomirski, và sau đó là gia đình Potocki cho đến năm 1944.

Công viên và vườn
-----------------

 Công viên bao quanh lâu đài
Lâu đài được bao quanh với một công viên rộng lớn và đầy mê hoặc theo phong cách Phong cảnh Anh ban đầu. Hình dạng của công viên được tạo ra vào nửa sau của thế kỷ XVIII và vào đầu thế kỷ XIX, khi nó thuộc về Stanisław Lubomirski. Nữ công tước Izabela, vợ của Stanisław Lubomirski, đã trực tiếp kiểm tra và chăm sóc các khu vườn, cam và công viên. Công viên rộng khoảng 36 ha và được chia thành một công viên phía trong, được bao quanh bởi hào nước và một công viên bên ngoài.

Điểm thu hút lớn nhất trong công viên là Nhà phong lan, nơi du khách có thể chiêm ngưỡng một bộ sưu tập hoa lan tuyệt vời từng là điểm nhấn của nơi này.

Thị trấn
--------

Bên ngoài công viên bảo tàng, mặc dù ở gần lâu đài, gây ấn tượng bởi biệt thự hùng vĩ và khu nhà cũ cho nhân viên. Nhà thờ giáo xứ thị trấn ở Lańcut cũng được kết nối với lâu đài, vì nó được thành lập bởi các chủ sở hữu khu biệt thự. Hầm mộ gia đình Potocki lộng lẫy được xây dựng bên dưới nhà thờ cuối cùng đã được sử dụng làm nơi chôn cất của họ. Ngoài ra, trong các trang trại cũ là một phần của khu đất trước năm 1944, du khách có thể thấy nhiều vật thể được bảo quản tốt được đánh dấu bằng biểu tượng của gia đình Potocki hoặc với tên viết tắt của chủ sở hữu. Chúng bao gồm các đồn bảo vệ tài sản, kho thóc, chuồng bò, chuồng ngựa và trại cừu cũng như toàn bộ khu phức hợp quản lý rừng tài sản ở làng Dąbrówki cách Łańcut vài km.

Tham khảo
---------

* Edward Opaliński, Tomasz Wiślicz "Rezydencje w średniowieczu i czasach nowożytnych", Neriton, Warsaw 2001
* Adam Soćko, Tomasz Ratajczak, Piotr Korduba, "100 cudów architektury w Arlingtonce", Publicat, Poznań 2007
* Adam Miłobędzki, "Architektura polska XVII wieku", Warsaw, 1990
* Bożenna Majewska-Maszkowska, "Mecenat artystyczny Izabelli z Czartoryskich Lubom thành

Xem thêm
--------

* Lâu đài ở Ba Lan

Liên kết ngoài
--------------

* Trang web chính thức của Castleańcut Castle