Tổng thống nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa dân chủ Sri Lanka (Sinhalese: ශ්‍රී ලංකා ජනාධිපති Śrī Laṃkā Janādhipathi; Tamil: இலங்கை சனாதிபதி Ilankai janātipati) là người đứng đầu chi nhánh điều hành của nhà nước và người đứng đầu chính phủ Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Dân chủ Sri Lanka và chỉ huy - Lực lượng vũ trang Sri Lanka.
Chức vụ này được thành lập năm 1972 với tư cách là người đứng đầu tiểu bang và trở thành người đứng đầu chính phủ vào năm 1978, do đó tổng thống vẫn là văn phòng chính trị thống trị nhất trong cả nước. Quyền Tổng thống hiện tại là Ranil Wickremesinghe thuộc phe cánh hữu.

Nguồn gốc
---------

Theo Hiến pháp Soulbury, bao gồm Đạo luật Độc lập Ceylon, 1947 và Lệnh Ceylon (Hiến pháp và Độc lập) trong Hội đồng 1947, Ceylon (như Sri Lanka được biết đến) trở thành chế độ quân chủ lập hiến với hình thức quốc hội. Vị vua của Ceylon, từng là người đứng đầu nhà nước, được đại diện bởi Toàn quyền với Thủ tướng là người đứng đầu chính phủ. Tổng thống đã thay thế vị trí của Thống đốc Anh Ceylon, người đã thực hiện kiểm soát toàn bộ hòn đảo từ năm 1815. Năm 1972, Hiến pháp Cộng hòa mới tuyên bố Sri Lanka là một nước cộng hòa và chế độ quân chủ bị bãi bỏ. Qua đó, văn phòng của Toàn quyền đã được thay thế bằng chức vụ Tổng thống là người đứng đầu nhà nước và Thủ tướng tiếp tục là người đứng đầu chính phủ.

Năm 1978, sửa đổi thứ hai của Hiến pháp chuyển từ một hệ thống Westminster thành một hệ thống tổng thống với Tổng thống phục vụ với tư cách là nguyên thủ quốc gia và là người đứng đầu chính phủ. Một chức vụ tổng thống được bầu với một nhiệm kỳ dài hơn và độc lập từ Quốc hội đã thiết lập. Tổng thống là tổng tư lệnh lực lượng vũ trang, người đứng đầu nội các bộ trưởng và có thể giải tán quốc hội (sau một năm đã trôi qua kể từ khi triệu tập quốc hội sau cuộc bầu cử quốc hội). Thủ tướng là phó tổng thống và người kế nhiệm.

Tổng thống Sri Lanka có liên quan đến mọi khía cạnh của chính phủ và có thể giữ các chức vụ bộ trưởng, hoặc có thể bỏ qua các chức vụ nội các bằng cách ủy thác các quyết định cho Văn phòng Tổng thống.

Việc sửa đổi hiến pháp lần thứ 17 năm 2001 đã giảm bớt quyền hạn nhất định của Tổng thống đặc biệt liên quan đến việc bổ nhiệm các ủy ban tư pháp và độc lập cao như ủy ban bầu cử hay ủy ban hối lộ và tham nhũng.

Trong năm 2010, sửa đổi thứ mười tám hiến pháp bằng cách loại bỏ số lượng giới hạn nhiệm kỳ mà Tổng thống đương nhiệm có thể đứng ra để tái cử Tổng thống. Điều này loại bỏ giới hạn hai nhiệm kỳ đã tồn tại cho phép Tổng thống đương nhiệm phục vụ nhiều nhiệm kỳ cũng như tăng cường quyền lực của mình bằng cách thay thế hội đồng hiến pháp rộng lớn hơn với một hội đồng nghị viện hạn chế.

Sửa đổi hiến pháp thứ mười chín thực hiện các hạn chế về quyền hạn của chức vụ tổng thống bằng cách loại bỏ nhiều thay đổi được thực hiện bởi sửa đổi hiến pháp thứ mười tám. Nó giới hạn nhiệm kỳ tổng thống thành hai nhiêm kỳ, mỗi nhiệm kỳ năm năm. Việc sửa đổi quy định rằng tổng thống sẽ tham khảo ý kiến ​​của Thủ tướng về các bổ nhiệm cán bộ cấp bộ. Nó làm giảm khả năng miễn trừ của bất kỳ tổng thống nào bằng cách khiến ông phải chịu trách nhiệm về các vụ kiện về quyền cơ bản đối với bất kỳ hành động chính thức nào.

Danh sách tổng thống Sri Lanka
------------------------------

| № | Tên tổng thống(Năm sinh–Năm mất) | Chân dung | Năm đắc cử | Thời gian tại nhiệm | Đảng phái chính trị |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | **William Gopallawa**(1897–1981) | Tập tin:William Gopallawa.jpg | — | 22 tháng 5 năm 1972 | 4 tháng 2 năm 1978 | Độc lập |
| 2 | **Junius Richard Jayewardene**(1906–1996) |  | 1982 | 4 tháng 2 năm 1978 | 2 tháng 1 năm 1989 | Đảng Liên hiệp Quốc gia |
| 3 | **Ranasinghe Premadasa**(1924–1993) |  | 1988 | 2 tháng 1 năm 1989 | 1 tháng 5 năm 1993 (qua đời khi đương chức) | Đảng Liên hợp quốc gia |
| 4 | **Dingiri Banda Wijetunga**(1916–2008) |  | — | 1 tháng 5 năm 1993 | 12 tháng 11 năm 1994 | Đảng Liên hợp quốc gia |
| 5 | **Chandrika Kumaratunga**(1947–) |  | 1994, 1999 | 12 tháng 11 năm 1994 | 19 tháng 11 năm 2005 | Đảng Tự do |
| 6 | **Mahinda Rajapaksa**(1945–) |  | 2005, 2010 | 19 tháng 11 năm 2005 | 9 tháng 1 năm 2015 | Đảng Tự do |
| 7 | **Maithripala Sirisena**(1951–) |  | 2015 | 9 tháng 1 năm 2015 | 18 tháng 11 năm 2019 | Đảng Tự do |
| 8 | **Gotabaya Rajapaksa**(1949–) |  | 2019 | 18 tháng 11 năm 2019 | 13 tháng 7 năm 2022 (từ chức) | Đảng Dân tộc Thống nhất |
| 9 | **Ranil Wickremesinghe**(1949–) |  | — | 13 tháng 7 năm 2022 | Đương nhiệm | Đảng Dân tộc Thống nhất |

Tham khảo
---------

1. ↑  "President Justifies Rs 180 M Budget For Repairs His Residence". Colombotelegraph.com. Colombo Telegraph. ngày 7 tháng 10 năm 2015. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2017.
2. ↑  Hemmathagama, Ashwin (ngày 26 tháng 6 năm 2015). "PM makes mockery of MR privileges claims". Ft.lk. Daily Financial Times Sri Lanka. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2017.
3. ↑  Thomas, Kris (ngày 21 tháng 11 năm 2016). "Of Ministers' Salaries And Parliamentary Perks". *Roar.lk*. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2017.