recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Synodontis nummifer** hay **synodontis hai đốm**, là tên của một loài cá da trơn bơi lộn ngược và là loài đặc hữu của Cameroon, Cộng hòa Congo, Cộng hòa Dân chủ Congo. Môi trường sinh sống của chúng ở đó là lưu vực sông Congo. Vào năm 1899, nhà động vật học người Bỉ gốc Anh George Albert Boulenger dựa trên mẫu vật thu thập được ở Léopoldville, Cộng hòa Dân chủ Congo. Tên loài *nummifer* đến từ một từ Latin, mang nghĩa là "mang đồng tiền", ý chỉ cái đốm to ở hai bên cơ thể.

Mô tả
-----

Cơ thể của loài cá này thì có màu ô liu trên lưng, và có màu hơi trắng ở mặt dưới. Mỗi bên mặt cơ thể thì đều có một cái đốm lớn, còn da ở trên đầu thì có nhiều đốm.

Tương tự như hầu hết các loài cùng chi, loài cá này có phần xương đầu cứng, có gai ở hai bên đầu và có thể vươn rộng ra khi mở mang. Tia đầu tiên của vây lưng và vây ngực thì cứng và có răng cưa. Đuôi thì chia ra làm 2 rất rõ ràng. Hàm trên thì có răng hình nón, còn hàm dưới thì có răng hình chữ S (hay hình cái móc) và có thể di chuyển. Chúng có ba cặp râu, một cặp ở hàm trên thì dài, kéo dài ra hơn mang, hai cặp còn lại thì ở hàm dưới và phân nhánh. Vây mỡ (phần vây nằm giữa vây lưng và đuôi) thì ở xa về phía đuôi.

Loài cá này khi trưởng thành có thể đạt đến kích thước 17,5 xentimét (6,9 in), dù trong tự nhiên, đã có trường hợp chúng dài đến 20,5 xentimét (8,1 in).

Môi trường sống
---------------

Trong tự nhiên, Synodontis notatus sinh sống ở vùng nước nhiệt đới với nhiệt độ dao động từ 22 đến 25 độ C (72 đến 77 độ F), pH từ 6.4 đến 7.2 và dH lên đến 18. Chúng được tìm thấy ở khắp lưu vực sông Congo, trừ những nhánh sông ở phía nam.

Tham khảo
---------

1. 1 2  Moelants, T. (2010). "*Synodontis nummifer*". *The IUCN Red List of Threatened Species*. IUCN. **2010**: e.T182684A7942307. doi:10.2305/IUCN.UK.2010-3.RLTS.T182684A7942307.en. Truy cập ngày 15 tháng 1 năm 2018.
2. 1 2 3 4 5 6 7  "*Synodontis nummifer* Boulenger, 1899". Planet Catfish. 17 tháng 1 năm 2009. Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2016.
3. 1 2 3 4 5  "*Synodontis nummifer* Boulenger, 1899". scotcat.com. Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2016.
4. 1 2 3  Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Thông tin *Synodontis nummifer* trên *FishBase*. Phiên bản tháng 2 năm 2016.
5. ↑  Boulenger, George Albert (1909). *Catalogue of the fresh-water fishes of Africa in the British museum (Natural history)*. London: British Museum. tr. 463–465.

Liên kết ngoài
--------------

 Dữ liệu liên quan tới *Synodontis nummifer* tại Wikispecies

|  |  |
| --- | --- |
| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại | 
* Wikidata: Q3757795
* Wikispecies: Synodontis nummifer
* BioLib: 142558
* BOLD: 665852
* EoL: 218774
* FishBase: 9601
* GBIF: 2344291
* iNaturalist: 113651
* IRMNG: 10758557
* ITIS: 681643
* IUCN: 182684
* NCBI: 1273040
* Plazi: FFAA18CC-D81F-D78B-085C-617BFFA8A978
* WoRMS: 1019021
* ZooBank: 8CBF67BE-8610-40CC-85BB-F06173D5A966

 |
**Tỉnh Samarqand** (tiếng Uzbekistan: Samarqand viloyati) là một viloyat (tỉnh) của Uzbekistan nằm ở trung tâm của đất nước trong lưu vực sông Zarafshan. Tỉnh giáp với Tajikistan, tỉnh Navoiy, tỉnh Jizzakh và Qashqadaryo. Tỉnh có diện tích 16.400 km ². Dân số ước tính khoảng 2.322.000 người, với khoảng 75% dân số sinh sống ở nông thôn.
Tỉnh Samarqand được thành lập ngày 15 tháng 1 năm năm 1938, và được chia thành 14 huyện hành chính. Tỉnh lỵ là Samarqand. Các thị trấn lớn khác bao gồm Bulung'ur, Juma, Ishtixon, Kattaqo'rg'on, Urgut, và Oqtosh.
Khí hậu khu vực này có đặc trung lục địa thường khô cằn khí hậu.
Tỉnh Samarqand là trung tâm lớn thứ 2 cho nền kinh tế, văn hóa và khoa học của Uzbekistan, sau thủ đô Tashkent. Viện Khảo cổ học tại Viện Hàn lâm Khoa học Cộng hòa Uzbekistan có trụ sở tại Samarqand. Tỉnh Samarkand là một trung tâm du lịch quốc tế lớn của quốc gia này.
Tỉnh Samarqand cũng có nguồn tài nguyên thiên nhiên quan trọng, bao gồm cả vật liệu xây dựng như đá granit, đá cẩm thạch, đá vôi cacbonat, và đá phấn. Hoạt động nông nghiệp chính của tỉnh là bông và ngũ cốc phát triển, sản xuất rượu vang và dâu tằm. Về công nghiệp chế biến kim loại (phụ tùng cho xe ô tô và kết hợp), chế biến thực phẩm, dệt may, và các ngành công nghiệp đồ gốm đang hoạt động mạnh nhất trong khu vực.

Tỉnh có một cơ sở hạ tầng giao thông phát triển tốt, với hơn 400 km đường sắt và 4.100 km đường có rải nhựa. Cơ sở hạ tầng viễn thông cũng phát triển.

Phân chia hành chính
--------------------

Các huyện của Samarqand

|  | Tên | Huyện lỵ |
| --- | --- | --- |
| 1 | Bulungur (huyện) | Bulungur |
| 2 | Ishtikhon (huyện) | Ishtikhon |
| 3 | Jomboy District | Jomboy |
| 4 | Kattakurgan (huyện) | Paishanba |
| 5 | Koshrabot (huyện) | Koshrabot |
| 6 | Narpay (huyện) | Oqtosh |
| 7 | Nurobod (huyện) | Nurobod |
| 8 | Oqdarya (huyện) | Laish |
| 9 | Pakhtachi (huyện) | Ziadin |
| 10 | Payariq (huyện) | Payariq |
| 11 | Pastdargom (huyện) | Juma |
| 12 | Samarqand (huyện) | Gulabad |
| 13 | Toyloq (huyện) | Toyloq |
| 14 | Urgut (huyện) | Urgut |

| * x
* t
* s
Tỉnh của Uzbekistan |
| --- |
| Tỉnh |  Andijon **·**  Buxoro **·**  Farg'ona **·**  Jizzax **·**  Namangan **·**  Navoiy **·**  Qashqadaryo **·**  Samarqand **·**  Sirdaryo **·**  Surxondaryo **·**  Toshkent **·**  Xorazm | Uzbekistan |
| Cộng hòa tự trị | Qaraqalpaqstan |

Tham khảo
---------
**Sốt thung lũng Rift** (**RVF**) là một bệnh do virus có thể gây ra các triệu chứng từ nhẹ đến nặng. Các triệu chứng nhẹ có thể bao gồm: sốt, đau cơ và đau đầu thường kéo dài đến một tuần. Các triệu chứng nghiêm trọng có thể bao gồm: mất thị lực bắt đầu ba tuần sau khi bị nhiễm trùng, nhiễm trùng não gây đau đầu và nhầm lẫn nghiêm trọng, và chảy máu cùng với các vấn đề về gan có thể xảy ra trong vài ngày đầu. Những người bị chảy máu có khả năng tử vong cao tới 50%.

Bệnh gây ra bởi virus RVF, thuộc loại *Phlebovirus*. Nó lây lan bằng cách chạm vào máu động vật bị nhiễm bệnh, hít thở không khí xung quanh một con vật bị nhiễm bệnh bị giết mổ, uống sữa tươi từ động vật bị nhiễm bệnh hoặc vết muỗi cắn. Động vật như bò, cừu, dê và lạc đà có thể bị ảnh hưởng. Ở những động vật này, bệnh lây lan chủ yếu do muỗi. Có vẻ như bệnh này không lây từ người sang người khác. Bệnh được chẩn đoán bằng cách tìm kháng thể chống lại vi-rút hoặc chính vi-rút trong máu.

Phòng ngừa bệnh ở người được thực hiện bằng cách tiêm vắc-xin cho động vật chống lại bệnh. Điều này phải được thực hiện trước khi dịch bệnh xảy ra bởi vì nếu nó được thực hiện trong khi dịch bệnh có thể làm tình hình tồi tệ hơn. Ngăn chặn sự di chuyển của động vật trong khi bùng phát cũng có thể hữu ích, vì có thể làm giảm số lượng muỗi và tránh vết cắn của chúng. Có vắc-xin cho người; tuy nhiên, tính đến năm 2010 nó không có sẵn rộng rãi. Không có điều trị cụ thể và các nỗ lực y tế chỉ mang tính hỗ trợ.

Bùng phát bệnh chỉ xảy ra ở Châu Phi và Ả Rập. Bùng phát thường xảy ra trong thời gian mưa tăng làm tăng số lượng muỗi. Bệnh được báo cáo lần đầu tiên trong số các vật nuôi ở Thung lũng Rift của Kenya vào đầu những năm 1900, và virus này được phân lập lần đầu tiên vào năm 1931.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18  "Rift Valley fever". *Fact sheet N°207*. World Health Organization. tháng 5 năm 2010. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 4 năm 2014. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2014.
2. ↑  Palmer SR (2011). *Oxford textbook of zoonoses: biology, clinical practice, and public health control* (ấn bản 2). Oxford u.a.: Oxford Univ. Press. tr. 423. ISBN 9780198570028. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 9 năm 2017.
**Pieter Willem Botha** (12 tháng 1 năm 1916 - 31 tháng 10 năm 2006), thường được biết là "**P. W.**" và ***Die Groot Krokodil*** (Afrikaans cho "The Great Crocodile"), là một chính trị gia Nam Phi. Ông từng là Thủ tướng cuối cùng từ 1978 đến 1984 và là Chủ tịch điều hành Nhà nước đầu tiên từ 1984 đến 1989.

Lần đầu tiên được bầu vào Quốc hội năm 1948, Botha là một người phản đối kịch liệt của chế độ đa số và chủ nghĩa cộng sản quốc tế. Tuy nhiên, chính quyền của ông đã nhượng bộ cải cách chính trị, trong khi tình trạng bất ổn nội bộ chứng kiến sự vi phạm nhân quyền lan rộng dưới bàn tay của chính phủ. Botha đã từ chức lãnh đạo Đảng Quốc gia (NP) cầm quyền vào tháng 2 năm 1989 sau khi bị đột quỵ và sáu tháng sau đó cũng bị buộc rời khỏi vị trí tổng thống.

Trong cuộc trưng cầu dân ý phân biệt năm 1992 của F. W. de Klerk, Botha đã vận động không bỏ phiếu và tố cáo chính quyền của De Klerk là vô trách nhiệm khi mở cánh cửa cho quy tắc đa số đen. Đầu năm 1998, khi Botha từ chối làm chứng tại Ủy ban Sự thật và Hòa giải (TRC) của chính phủ Mandela, ông được Đảng Bảo thủ cánh hữu ủng hộ, trước đó đã tranh chấp quyền cai trị của ông với tư cách là phe đối lập chính thức. Vì sự từ chối của mình, anh ta đã bị phạt và bị phạt tù treo vì tội chống lại loài người. Các câu đã được đảo ngược về kháng cáo. Một thời gian ngắn trước khi qua đời vào cuối năm 2006, ông đã đổi mới sự phản đối của mình đối với nền dân chủ bình đẳng ủng hộ một hệ thống liên minh dựa trên các nguyên tắc "phát triển riêng biệt".

Tham khảo
---------
**Phương pháp** là quá trình để hoàn thành một nhiệm vụ, với tập hợp bao gồm các lý thuyết và các cách thức có tính hệ thống, được sử dụng để tiến hành một hoạt động cụ thể. Phương pháp thường được xác định sau chủ trương và đường lối, tức sự xác định mục tiêu và hướng đi chung cho hành động. Đường lối chọn lựa có thể cố định trong thời gian dài nhưng phương pháp thì linh hoạt, có thể thay đổi, có thể tùy chỉnh một cách sáng tạo để đạt được mục tiêu. Từ phương pháp được chọn lựa, cơ sở thực thi hoạt động sẽ hệ thống tổ chức và cách thức làm việc.

Các nội dung của *phương pháp* có thể đề cập đến:

* Phương pháp luận
* Phương pháp luận (triết học)
* Phương pháp khoa học
* Phương pháp nghiên cứu khoa học
* Phương pháp biện chứng
* Phương pháp so sánh
* Phương pháp lựa chọn
* Phương pháp phân tích
* Phương pháp tiếp cận
* Phương pháp tổng hợp
* Phương pháp lịch sử
* Phương pháp logic
* Phương pháp giáo dục
* Phương pháp diễn xuất (method acting)
* Phương pháp quy nạp
* Phương pháp diễn dịch
* Phương pháp loại suy
* Phương pháp thống kê

Xem thêm
--------

* Chiến lược

Tham khảo
---------

1. ↑  Viện Hồ Chí Minh 1993, tr. 95.
2. ↑  Hà Minh Đức 1997, tr. 197.

### Sách

* Hà Minh Đức (1997). *Báo chí, những vấn đề lý luận và thực tiễn*. NXB Đại học quốc gia Hà Nội.
* Viện Hồ Chí Minh (1993). *Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh, Tập 1*. Viện Hồ Chí Minh.

Biểu tượng định hướng Trang định hướng này liệt kê những bài viết liên quan đến tiêu đề **Phương pháp**.  
Nếu bạn đến đây từ một liên kết trong một bài, bạn có thể muốn sửa lại để liên kết trỏ trực tiếp đến bài viết dự định.
Pháo cao xạ 52-K 85 mm trưng bày ở Kremlin ở Nizhny Novgorod
Pháo cao xạ 52-K 85 mm được ca ngợi trên một con tem của Liên bang Nga năm 2014.
**Pháo cao xạ 52-K 85 mm** (tiếng Nga: **85-мм зенитная пушка обр. 1939 г. (52-К)** nghĩa là súng phòng không 85-mm kiểu 1939 (52-K)) là một loại pháo phòng không của Liên Xô do hai nhà thiết kế của nước này là Mikhail Nikolayevich Loginov và G. D. Dorokhin cùng thiết kế. Loại pháo này đã chứng tỏ thành công trong Chiến tranh thế giới thứ hai khi chống các loại mục tiêu bay tầm trung và cao nhất là các máy bay ném bom. Liên Xô biên chế nhiều trung đoàn pháo cao xa, mỗi trung đoàn có 16 cỗ 52-K này. Lực lượng phòng không của Hồng quân còn biên chế các sư đoàn phòng không dã chiến từ các trung đoàn như thế.

Ngoài ra, nó còn được sử dụng như pháo chống tăng. Nòng pháo 85 mm là cơ sở cho các loại nòng pháo xe tăng như xe tăng T-34/85.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Chế tạo pháo cao xạ 52-K | 1939 | 1940 | 1941 | 1942 | 1943 | 1944 | 1945 | Tổng cộng |
| **Nhà máy số 8 ở Kaliningrad** | 20 | 940 | 3319 |  |  |  |  | **4279** |
| **Nhà máy số 8 ở Sverdlovsk** |  |  | 52 | 2761 | 3715 | 1903 | 712 | **16992** |
| **Tổng cộng** | **20** | **960** | **3371** | **2761** | **3715** | **1903** | **712** | **21271** |

Các quốc gia sử dụng
--------------------

* Liên Xô
* Việt Nam

Tham khảo
---------
Đối với quốc gia, xem Gambia.
Bản đồ lưu vực sông Gambia
**Sông Gambia** là một sông chính tại Tây Phi, có chiều dài 1.130 kilômét (700 mi) từ cao nguyên Fouta Djallon ở phía bắc Guinea và chảy về phía tây qua Sénégal và Gambia rồi đổ ra Đại Tây Dương ở thành phố Banjul, thủ đô của Gambia. Tàu bè có thể đi lại trên một nửa chiều dài của sông.

Dòng sông này có liên chặt chẽ với Gambia, quốc gia nhỏ nhất tại đại lục châu Phi và chỉ bao gồm một nửa hạ du của sông cùng vùng đất hai bờ sông.

Từ Fouta Djallon, sông chảy theo hướng tây bắc vào vùng Tambacounda của Sénégal, nơi nó chảy qua vườn quốc gia Niokolo-Koba, sau đó hợp lưu với Nieri Ko và Koulountou trước khi tiến vào Gambia tại Fatoto. Tại điểm này, sông có hướng chung là phía tây, song có nhiều khúc uốn với các hồ móng ngựa. Khoảng 100 km từ cửa sông, lòng sông dần được mở rộng và rộng đến trên 10 km tại nơi giáp với biển.

Gần cửa sông, gần Juffure, là đảo James, một nơi từng được sử dụng để buôn bán nô lệ và đã được UNESCO công nhận là một Di sản thế giới.

Quần thể động vật nước ngọt tại lưu vực sông Gambia có quan hệ chặt chẽ với lưu vực sông Sénégal, và cả hai thường được gộp thành một vùng sinh thái suy nhất được gọi là vùng lưu vực Senegal-Gambia. Mặc dù có sự phong phú về loài ở mức cao trung bình, chỉ có ba loài ếch và cá là loài đặc hữu của vùng này.

* Sông Gambia tại vườn quốc gia Niokolo-KobaSông Gambia tại vườn quốc gia Niokolo-Koba
* Đoạn phía tây của sông Gambia nhìn từ không gianĐoạn phía tây của sông Gambia nhìn từ không gian
* Ngư dân trên sông GambiaNgư dân trên sông Gambia
* Thuyền trên sông GambiaThuyền trên sông Gambia

Tham khảo
---------

1. ↑  Freshwater Ecoregions of the World (2008). *Senegal-Gambia. Lưu trữ 2011-10-05 tại Wayback Machine* Truy cập 2 tháng 5 năm 2011.

Liên kết ngoài
--------------

* Gambia River Information & Photos


|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Sông Gambia***. |
```
**Sông** **Elbląg** (Tiếng Anh cổ: *Ilfing*, tiếng Đức: *Elbing*, Tiếng Ba Lan: *Elbląg*) là con sông dài 14,5 kilômét (9,0 mi) ở phía tây bắc Ba Lan nối liền hồ Drużno với đầm Vistula. Thành phố Elbląg nằm bên cạnh bờ sông.
```

Các nhánh sông bao gồm:

* Fiszewka
* Kumiela
* Tina

Sự đề cập lâu đời nhất được biết đến của dòng sông dưới tên gọi *Ilfing* xuất phát từ báo cáo của thủy thủ Wulfstan từ cuối thế kỷ thứ 9. Báo cáo được đưa vào *The Voyages of Ohthere và Wulfstan* được viết bằng tiếng Anglo-Saxon dưới triều đại của vua Alfred.

Từ nguyên
---------

Nghiên cứu mới nhất cho thấy nguồn gốc Scandinavi của tên gọi này. Theo bảo tàng Elbląg  khu định cư Truso khó tiếp cận được thành lập và có người ở chủ yếu là người Scandinavi. Nghiên cứu gần đây cho thấy cái tên *Ilfing* là một cái tên Anglo-Saxon của một tên Scandinavia, có thể được xây dựng lại thành *Elfeng* trong ngôn ngữ cổ Bắc Âu, *Elfangr* hoặc *Elfing* từ *elf-r* trong tiếng cổ Bắc Âu - có nghĩa là "dòng sông" và *eng*, *enge*, *engi* có nghĩa là "đồng cỏ". Mục sư, nhà sử học và nhà vẽ bản đồ người Đức thế kỷ 16 Caspar Henneberger, đã viết trong cuốn sách "Erklärung der preußischen größeren Landtafeln oder Mappen" (giải thích về các bản đồ lớn hơn của Phổ):

"Anno 1237. Zog. Herman Balck Landmeister / mit den zwey Schiffen / so ihm der Marggraff Heinrich aus Meissen / hat machen lassen / auf ein Werder in Pogezanien / bey dem Haff gelegen / mit dem Fluss Elbing beflossen Elbing / oder von Oelfang / Eelfang ". Lý thuyết về nguồn gốc tiếng Đức cổ của tên sông Elbing cũng được giải thích rõ ràng mạnh mẽ bởi nhà ngôn ngữ học nổi tiếng người Ba Lan Jan Michał Rozwadowski. Do đó, ý nghĩa của tên của dòng sông sẽ là "Dòng sông chảy qua những đồng cỏ lầy lội".

Tham khảo
---------

1. ↑  Jagodziński M. F. *Wikingowie i Truso, [w:] Pacifica Terra. Prusowie-Słowianie –Wikingowie u ujścia Wisły, red. J. Trupinda, Muzeum Zamkowe w Malborku, p. 55-63.*, 2004
2. ↑  Uwagi na temat Truso i jego zaplecza w swietle źródeł (Truso and its hinterland in the light of sources),[w:] Elbląskie Studia Muzealne, nr 1, 2009, s. 33-72.
3. ↑  C.Henneberger, "Erklärung der preußischen größeren Landtafeln oder Mappen", Koenigsberg 1595, p. 112.
4. ↑  J. Rozwadowski, Studia nad nazwami wód słowiańskich, Kraków 1948, p. 173 - 174.
5. ↑  R.Panfil, *Uwagi na temat Truso i jego zaplecza w świetle źródeł*, Elbląskie Studia Muzealne, t. 1, 2009, p. 43.
**Sân bay quốc tế Yasser Arafat** (tiếng Ả Rập: مطار ياسر عرفات الدولي‎; chuyển tự: Matar Yasir 'Arafat ad-Dowaly) (IATA: **GZA**, ICAO: **LVGZ**), tên trước đây **Sân bay quốc tế Gaza** và **Sân bay quốc tế Dahaniya**, là một sân bay ở dải Gaza, ở Rafah gần biên giới với Ai Cập.

Sân bay này thuộc sở hữu và vận hành của Chính quyền Palestin, là sân bay nhà của Palestinian Airlines. Sân bay này có thể phục vụ 700.000 lượt khách mỗi năm và hoạt động 24/24h. Sân bay này được khai trương năm 1998 nhưng đã bị đóng cử năm 2001 sau khi bị quân đội Israel phá hủy nặng nề. Sân bay này đã được xây bằng ngân quỹ của Nhật Bản, Ai Cập, Tây Ban Nha, Đức và theo thiết kế của các kiến trúc sư Maroc (theo kiến trúc của sân bay Casablanca). Tổng mức đầu tư là 86 triệu USD. Sau 1 năm xây dựng, sân bay này được khánh thành ngày 24 tháng 11 năm 1998. Vào thời điểm đó, việc khai trương sân bay này được xem như một bằng chứng tiến đến việc lập một nhà nước Palestin. Sân bay này kết nghĩa với Sân bay quốc tế Mohammed V ở Casablanca, Maroc.

Trạm radar và đài không lưu đã bị máy bay Các lực lượng phòng vệ Israel phá năm 2001 sau khi bắt đầu al-Aqsa Intifada, và các xe ủi đã cắt đường băng ra nhiều đoạn vào tháng 1 năm 2002.

Các hãng hàng không
-------------------

Các hãng dưới đây đã từng hoạt động tại Sân bay quốc tế Yasser Arafat:

* Egypt Air
* Palestinian Airlines
* Royal Air Maroc
* Royal Jordanian
* Royal Wings
* Rusavia
* Tarom

Tham khảo
---------

1. ↑  Palestinians cheer airport as first step to statehood, Associated Press, ngày 25 tháng 11 năm 1998.
2. ↑  Grounded in Gaza, but hoping to fly again, MSNBC, ngày 19 tháng 5 năm 2005, Retrieved on July 2nd 2006
3. ↑  Years of delays at Gaza airport, BBC, ngày 15 tháng 4 năm 2005, Retrieved on July 2nd 2006

Liên kết ngoài
--------------

* Yasser Arafat International Airport Official website Lưu trữ 2006-09-02 tại Wayback Machine
* Google Maps aerial photograph

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Sân bay quốc tế Yasser Arafat***. |
Hệ thống sông Châu Giang. Sông Hồng Thủy tại đây viết là Hongshui.
**Sông Hồng Thủy** hay **Hồng Thủy hà** (tiếng Trung: 红水河) là tên gọi của một đoạn sông ở phía thượng nguồn sông Tây Giang, chảy qua phía tây bắc Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây. Nó được tạo thành từ sự hợp lưu của hai con sông chính là sông Nam Bàn và sông Bắc Bàn tại khu vực thuộc huyện Vọng Mô, tỉnh Quý Châu. Tại hạ lưu nó hợp lưu với Liễu giang để tạo ra Kiềm giang. Do dòng chảy của nó đi qua vùng đất đá có màu đỏ nên nước sông có màu đỏ, vì thế mà có tên gọi Hồng Thủy hà. Độ dài của đoạn sông này là 638 km, diện tích lưu vực đạt 33.200 km² (không bao gồm diện tích lưu vực của sông Nam Bàn và sông Bắc Bàn), lưu lượng bình quân năm đạt 696x109 m³ hay 2.207 m³/s, tổng độ cao hạ thấp xuống đạt 756,5 m. Lượng mưa trung bình năm trong lưu vực đạt 1.200 mm. Sông Hồng Thủy nhiều thác ghềnh, hẻm núi sâu, nước chảy xiết nên không thích hợp cho giao thông thủy. Tuy nhiên, do lưu lượng thoát nước lớn và sự tập trung cao của các đoạn hạ thấp nhanh nên nó thích hợp cho việc khai thác thủy năng. Tính tới năm 2009, trên sông này có tới 10 đập ngăn nước để phát điện với đập Long Than (龙滩大坝) là đập bê tông cao nhất thế giới với chiều cao 216,5 m, phục vụ cho nhà máy thủy điện Long Than (dự kiến hoàn công tháng 12 năm 2009), lớn thứ 3 tại Trung Quốc cho tới năm 2009.

Hệ thống sông Tây Giang
-----------------------

| Hệ thống sông Tây Giang |
| --- |
|  |  |  | Hạ Giang (贺江) | Tây Giang (西江) |
|  |  | Li Giang (漓江) | Quế Giang (桂江) |
| sông Bắc Bàn (北盘江) | **sông Hồng Thủy** (红水河) | Kiềm Giang (黔江) | Tầm Giang (浔江) |
| sông Nam Bàn (南盘江) |
| Dung Giang (融江) | Liễu Giang (柳江) |
| Long Giang (龙江) |
| Hữu Giang (右江) | Ung Giang (邕江) | Úc Giang (郁江) |
| Tả Giang (左江) |

Ghi chú
-------

1. ↑  "Guangxi Builds Huge Hydraulic Power Station". China through a lens. ngày 6 tháng 11 năm 2003. Truy cập ngày 15 tháng 6 năm 2009.

| * x
* t
* s
Sông ngòi Trung Quốc: Hệ thống sông Châu Giang |
| --- |
| Tây Giang | 
* Bắc Bàn giang
* Nam Bàn giang
* Liễu giang
* Úc giang
* Quế giang
* Bắc Lưu hà
* Hạ giang
* La Định giang
* Hồng Thủy hà
* Kiềm giang
* Tầm giang

 |
| Bắc Giang | 
* Trình giang
* Vũ giang
* Nam thủy
* Ổng giang
* Liên giang
* Bà giang
* Tân giang
* Tuy giang

 |
| Đông Giang | 
* Tân Phong giang
* Thu Hương giang
* Tây Kỳ giang
* Tăng giang

 |
| Đồng bằng châu thổ Châu Giang | 
* Lưu Khê hà
* Đàm giang

 |
**Phí Công Tín** (tiếng Trung: 費公信; ? – ?) hay **Lý Công Tín** (tiếng Trung: 李公信) là một đại thần nhà Lý trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
-------

Phí Công Tín, không rõ quê quán, giữ chức nội lệnh thư gia thời vua Lý Thần Tông.

Năm 1128, Phí Công Tín được Lý Thần Tông thăng chức Phụng nghị lang, nội thư gia. Khi Thần Tông đi xem đại hội Linh Quang (một ngày hội của Phật giáo) thì lấy Phí Công Tín với Tả ti Ngụy Quốc Bảo làm nội thường thị. Nội thường thị trong quan chế Trung Quốc thường do hoạn quan đảm nhiệm, nhưng nhiều khả năng là chỉ người hầu cận, thân tín.

Năm 1129, Phí Công Tín được thang chức tả ti lang trung. Đến năm 1135, vua Lý Thần Tông ban quốc tính cho tả ti lang trung Phí Công Tín, cũng cho ông được hưởng đặc quyền vào cung cấm để bàn việc nước với vua mà không cần kiểm tra, ngăn cấm.

Năm 1136, Lý Công Tín được thăng lên chức Thiếu sư, trật Minh Tự.

Năm 1138, Lý Thần Tông qua đời, vua Lý Anh Tông nối ngôi khi mới 3 tuổi. Mọi quyền lực trong triều đình rơi vào Phụ quốc Thái úy Đỗ Anh Vũ. Trong thời gian Đỗ Anh Vũ nắm quyền, triều đình đổ nát. May nhờ có các trọng thần như Tô Hiến Thành, Hoàng Nghĩa Hiền, Lý Công Tín nên Anh Vũ mới không có mưu đồ khác.

Thời Lý Anh Tông, Lý Tông Tín giữ chức Thiếu bảo. Năm 1158, ông được vua Anh Tông phái đi chiêu mộ dân đinh, chia ra các hạng và lấy người bổ sung cho việc thờ cúng ở Thái miếu và Sơn Lăng.

Đầu năm 1159, Đỗ Anh Vũ chết, quyền lực trong triều được trả về tay vua Lý Anh Tông. Cũng năm này, Lý Công Tín xin được đổi về họ cũ và được vua cho phép.

Tháng 2 năm 1161, Phí Công Tín cùng Thái úy Tô Hiến Thành được vua Anh Tông giao nhiệm vụ tuyển dân đinh để bổ sung quân ngũ. Hai người tuyển lựa kỹ càng, chia thành đội ngũ, cử người thạo binh pháp đến huấn luyện.

Năm 1162, có binh lính đào ngũ tụ tập làm cướp, ở bên đường cướp bóc người dân. Lý Anh Tông pháp Phí Công Tín cầm quân đi đánh dẹp.

Sau đó không còn ghi chép gì về Phí Công Tín nữa. Ông phục vụ cho nhà Lý hơn 30 năm (1128 – 1162) dưới hai triều vua.

Nhận xét
--------

Trần Trọng Kim nhận định rằng, nhờ các đại thần như Tô Hiến Thành, Hoàng Nghĩa Hiền, Phí Công Tín mà Đỗ Anh Vũ dù lộng hành nhưng không dám có ý tiếm việt. Một sử gia miền nam trước 1975 cho rằng nhờ có sự tồn tại của Hoàng Nghĩa Hiền và Phí Công Tín nên chính trị nhà Lý mới không bị suy sụp dưới sự lộng quyền của Đỗ Anh Vũ.

Tham khảo
---------

* *Đại Việt sử ký toàn thư*.
* Trần Trọng Kim, *Việt Nam sử lược*, Nhà xuất bản Văn hóa – Thông tin, Hà Nội, 2008
* Phạm Văn Sơn, *Việt sử tân biên*

Chú thích
---------

1. 1 2 3 4  Ngô Sĩ Liên (chủ biên), *Đại Việt sử ký toàn thư*, *Bản kỷ*, quyển 3, *Lý kỷ*.
2. 1 2  Ngọc Tuyến, Vũ Hiệp, *Về dòng họ Phí ở Việt Nam*, đăng trên *Tạp chí Nghiên cứu lịch sử* (số 2, 2008).
3. 1 2 3 4 5  Ngô Sĩ Liên (chủ biên), *Đại Việt sử ký toàn thư*, *Bản kỷ*, quyển 4, *Lý kỷ*.
4. 1 2  Trần Trọng Kim, *Việt Nam sử lược*, Nhà xuất bản Văn hóa – Thông tin, Hà Nội, 2008. Trang 117.
5. ↑  *Việt sử tân biên*, trang 403.
**San Kim Sean** (tiếng Khmer: សាន គឹមស៊ាន; sinh ngày 24 tháng 03 năm 1945) là một tôn sư võ thuật Bokator hiện đại và phần lớn được cho là đã làm sống lại võ thuật Campuchia. San Kim Sean là người sáng lập Liên đoàn võ thuật Bokator Campuchia và Học viện hàn lâm Bokator Campuchia.

Thuật ngữ Bokator dịch là "đập một con sư tử", từ "Boka" có nghĩa là đập và "Tor" có nghĩa là sư tử. Vào thời của chế độ Pol Pot (1975 - 1979), những người thực hành võ thuật truyền thống sẽ bị Khmer Đỏ tiêu diệt, chạy trốn, sống lưu vong như những người tị nạn hoặc ngừng giảng dạy. Sau chế độ Khmer Đỏ, bắt đầu sự đồn trú của quân đội Việt Nam ở Campuchia và võ thuật cổ truyền hoàn toàn bị cấm luyện tập.

Sau chế độ Pol Pot, San Kim Sean phải trốn khỏi Campuchia sang Hoa Kỳ dưới sự buộc tội của người Việt Nam về việc dạy Hapkido và Bokator. Khi ở Mỹ, San Kim Sean bắt đầu dạy Hapkido tại một YMCA địa phương ở Houston, Texas và sau đó chuyển đến Long Beach, California. Sau khi sống ở Hoa Kỳ và giảng dạy và quảng bá hapkido, San Kim Sean quyết định trở lại Campuchia để phục hồi võ thuật Bokator. San Kim Sean rời khỏi Hoa Kỳ vào năm 1992 và trở về quê hương để mang lại võ thuật Bokator cho người dân của mình.

Năm 2001, San Kim Sean chuyển đến sống ở Phnom Penh và sau khi được sự cho phép của Quốc vương Norodom Sihanouk để bắt đầu giảng dạy cho thanh thiếu niên địa phương. Cùng năm đó với hy vọng đưa tất cả các bậc thầy còn sống cùng nhau khôi phục võ thuật, San Kim Sean bắt đầu đi khắp mọi miền đất nước để tìm kiếm các bậc tiền bối võ thuật Bokator hoặc những người huấn luyện viên đã sống sót sau chế độ Khmer Đỏ. Một vài vị tiền bối mà ông San Kim Sean tìm thấy thì đã quá già, từ sáu mươi đến chín mươi tuổi; nhiều người rất ngại dạy võ thuật Bokator một cách công khai. Sau nhiều lần thuyết phục và được chính phủ chấp thuận, San Kim Sean đã khôi phục lại võ thuật Bokator một cách hiệu quả cho người dân Campuchia.

Chú thích
---------
Tổng quan pháo đài Zeelandia ở Đài Nam tại cục lưu trữ của Hà Lan
Bản đồ
**Pháo đài An Bình** (tiếng Trung: 安平古堡; bính âm: *Ānpíng gǔbǎo*, Hán Việt: *An Bình cổ bảo*) là một công trình do người Hà Lan xây dựng từ thế kỷ 17 tại quận An Bình, Đài Nam. Pháo đài ban đầu có tên gọi là **Zeelandia** (tiếng Trung: 熱蘭遮城; bính âm: *rèlánzhē chéng*; Bạch thoại tự: *Ji̍at-lân-jia Siâⁿ*, *Nhiệt Lan Già thành*) và được xây dựng trong khoảng thời gian trên 10 năm từ 1624 đến 1634 do công ty Verenigde Oostindische Compagnie tiến hành trong thời kỳ Hà Lan đô hộ hòn đảo. Ngoài hai tên gọi trên, pháo đài từng có các tên như Áo Luân Trị (Oranje) thành (奧倫治城), An Bình thành (安平城), và Đài Loan thành (台灣城).

Trong thế kỷ 17, người châu Âu đã căng buồm sang châu Á để phát triển giao thương. Đài Loan khi đó trở thành một trong những cảng trung chuyển quan trọng nhất tại Đông Á, pháo đài Zeelandia đã trở thành một trung tâm thương mại quốc tế. Nhân danh Công ty Đông Ấn Hà Lan, các tàu rời khỏi Đài Loan, theo hướng bắc đến Nhật Bản, tây tới Phúc Kiến, nam tới Việt Nam, Thái Lan, hay xa hơn là đến Indonesia, Ấn Độ, Iran hoặc trở về châu Âu.

Vị trí chiến lược
-----------------

Người Hà Lan lựa chọn một bán đảo đất cát tại bờ biển Đài Nam là nơi xây cất pháo đài vì điều này sẽ giúp cho quân đội tại pháo đài sau này có thể tiến thẳng ra biển và được cung cấp hậu cần và tăng viện từ Jakarta nếu vị bao vây. Nhưng không may, nơi được lựa chọn không có đủ nước sạch, là thứ mà các tàu biển rất cần khi vào đất liền.

Vị trí quan trọng của pháo đài An Bình là rõ ràng, và điều này được thể hiện trên các bản đồ cổ. Về địa thế, có một loạt các bãi cát trải dài từ bắc xuống nam; phía đông của bãi cát là biển nội địa. Pháo đài Zeelandia được xây trên bãi cát lớn nhất để kiểm soát eo biển vào biển nội địa. Khu vực biển này có bến cảng thuận lợi cho các tàu cập bến.

Hà Lan đầu hàng
---------------

Vào ngày 30 tháng 4 1661, Trịnh Thành Công ("Quốc Tĩnh gia") của nhà Minh (1368-1644) đã bao vây pháo đài (khi ấy đang được 2000 lính Hà Lan bảo vệ) bằng 400 tàu chiến cùng 25.000 binh lính. Sau chín tháng bao vây cướp đi 1.600 lính, Hà Lan đã đầu hàng vào ngày 1 tháng 2 năm 1662, khi họ đã chắc chắn là sẽ không có tiếp viện từ Batavia (nay là Jakarta, Java, Indonesia) và khi nước sạch đã khan hiếm.

Theo hiệp ước giữa Quốc Tĩnh gia và Frederick Coyett, thống sứ Hà Lan, Người Hà Lan từ bỏ pháo đài cũng như bỏ tất cả hàng hóa và tài sản lại pháo đài. Ngày 9 tháng 2 năm 1662, Frederick Coyett trao lại chìa khóa và đưa tất cả binh lính và dân thường đến Batavia bằng đường biển, chấm dứt 38 năm thuộc địa của Hà Lan tại Đài Loan.

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Pháo đài An Bình***. |

* 遠流博識網 安平古堡 Lưu trữ 2016-03-04 tại Wayback Machine
* 台灣、荷蘭、鄭家軍：荷蘭時期台灣圖像紀錄片 Lưu trữ 2015-09-24 tại Wayback Machine
* 安平古堡即時影像（臺灣看透透） Lưu trữ 2006-12-14 tại Wayback Machine
* blog動畫：安平追想曲1661
* 安平追想 1661主題網站
* 中央研究院歷史語言研究所教育網站：考古大菩薩遊臺灣‧熱蘭遮城 Lưu trữ 2014-08-15 tại Wayback Machine
**Pháo Ho-155** **30 mm** là pháo tự động dùng trên máy bay của Lục quân Nhật được sử dụng trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Chúng hay bị gọi nhầm là Ho-105 hay Ho-151. Một phiên bản gọn nhẹ hơn gọi là Ho-155-II đang được thiết kế gần cuối cuộc chiến

Phát triển
----------

 Nếu chiến tranh tiếp tục kéo dài,khẩu Ho-155-II rất có thể được trên chiếc phản lực Karyu Ki-201 
Ho-155-I bắt đầu được phát triển vào năm 1942 dưới nguyên lý là một phiên bản phóng to và sửa đổi của pháo Ho-5 20 mm, mà chính nó đã là phiên bản phóng to của khẩu pháo Browning 50 li Model 1921 dùng trên máy bay. Dự án bắt đầu phát triển khẩu Ho-155-I vào khoảng năm 1943/44 và cuối năm 1944 bắt đầu phát triển và sản xuất khẩu Ho-155-II. Khẩu Ho-1255-II được thiết kế để vùa khớp với các khoang cánh hẹp hơn của các máy bay chiến đấu mới như Ki-84-Ic, Ki-102 và dự án đang thiết kế Ki-201 trang bị động cơ phản lực.

Thông tin hoạt động
-------------------

Cả hai khầu Ho-155-I và Ho-155-II được sản xuất đồng thời tại Nagoya bởi Quân xưởng Lục quân Nagoya. Khi cuộc chiến tranh kéo dài dẫn đến tình trạng thiếu nguyên liệu, không biết có bao nhiêu khẩu được sản xuất hoặc bao nhiêu tham gia chiến đấu thực sự. Tuy nhiên, nó đã trở thành một ví dụ điển hình về độ tin cậy và đa năng của súng máy Browning và các biến thể của nó.

Tài liệu tham khảo
------------------

1. 1 2 3 4  Bradstreet, T.E. "The 30 mm Ho-155 Browning". *www.j-aircraft.com*. Truy cập ngày 1 tháng 7 năm 2014.
2. ↑  "Japanese 30mm Ho-155 Cannon". pwencycl.kgbudge.com. Truy cập ngày 20 tháng 3 năm 2013.
3. ↑  "JAPANESE ARMY AIRCRAFT WEAPONS". www.dragonsoffire.com. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 9 năm 2007. Truy cập ngày 20 tháng 3 năm 2013.

Liên kết ngoài
--------------

* Gustin Emmanuel, Cuộc tranh luận về súng máy bay chiến đấu WWII: Bàn súng Lưu trữ 2019-04-13 tại Wayback Machine (1999)
* Anthony G. Williams, GIỎ HÀNG 30 MM
**Scandal** trong tiếng Việt là những vụ bê bối làm dư luận quan tâm. Tuy nhiên, *scandal* trong tiếng Anh có thể là:

* Tiểu thuyết *Scandal* của A. N. Wilson
* Tiểu thuyết *Scandal* của Shusaku Endo
* Sách *Scandal: How "Gotcha" Politics Is Destroying America* của Lanny Davis
* Phim *Scandal* về vụ scandal Profumo
* Scandal (ban nhạc)
* Bài hát *Scandal* của ban nhạc Queen
* Tiểu tuyết *Notes on a Scandal* của Zoë Heller
* Phim Scandal năm 2012 của đạo diễn Victor Vũ.

Trong tiếng Pháp, *scandale* có thể là:

* Phim *Scandale* của René Le Hénaff
* Phim *Scandale* của George Mihalka
* Phim *Scandale* Silvio Bandinelli
* Phim *Scandale* Fred Coppula

Ngoài ra, bộ phim *Shubun* của đạo diễn Kurosawa Akira thường được gọi là *Scandal.*

Tại nước Ý cũng có một thành phố mang tên Scandale.

Scandal cũng là tên một nhóm nhạc thần tượng nữ Nhật Bản.

Biểu tượng định hướng Trang định hướng này liệt kê những bài viết liên quan đến tiêu đề **Scandal**.  
Nếu bạn đến đây từ một liên kết trong một bài, bạn có thể muốn sửa lại để liên kết trỏ trực tiếp đến bài viết dự định.
***Synchiropus novaecaledoniae***, tên thông thường là **cá đàn lia West Jumeau**, là một loài cá biển thuộc chi chi Cá đàn lia gai trong họ Cá đàn lia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1993.

Phân bố và môi trường sống
--------------------------

*S. novaecaledoniae* có phạm vi phân bố ở Tây Nam Thái Bình Dương. Loài này chỉ được ghi nhận tại phía đông nam của Ile des Pins (New Caledonia), gần ngọn núi ngầm West Jumeau (thuộc sống núi ngầm Norfolk). *S. novaecaledoniae* sống trên đáy cát, được tìm thấy ở độ sâu khoảng từ 225 đến 350 m.

Mô tả
-----

Chiều dài tối đa được ghi nhận ở *S. novaecaledoniae* là khoảng 7 cm. Chúng là loài dị hình giới tính. Cá đực có vây lưng thứ nhất màu nâu sẫm, vàng hơn ở gần rìa. Vây lưng thứ hai có các vệt màu vàng thẳng đứng, rìa màu vàng. Vây đuôi có các hàng đốm vàng, ngay gốc vây có hai đốm vàng lớn. Các vây còn lại trong suốt hoặc có màu trắng. Cá mái có nhiều đốm vàng trên cơ thể. Vây lưng thứ nhất có màu trắng hơi xanh lam, xám dần ở phía sau; màng vây thứ 3 có một đốm đen lớn. Vây lưng thứ hai có các sọc xiên màu nâu vàng.

Số gai ở vây lưng: 4; Số tia vây mềm ở vây lưng: 8; Số gai ở vây hậu môn: 0; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số tia vây mềm ở vây ngực: 19 - 20; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

Tham khảo
---------

Ronald Fricke (1993), Callionymidae of New Caledonia, with Remarks on Related Species and Descriptions of 10 New Species from New Caledonia, Australia, New Guinea, and Hawaii (Teleostei) Lưu trữ 2013-08-30 tại Wayback Machine, *Stuttg. Beitr. Naturk. Ser. A (Biol.)* **617**: 1 - 81.

Chú thích
---------

1. 1 2  "*Synchiropus novaecaledoniae* (Fricke, 1993)". *FishBase*.
2. 1 2 3  Fricke, sđd, tr.31
**Phạm Đình Trạc** (?-1833), tự **Bạt Khanh**; là quan triều Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
-------

**Phạm Đình Trạc** là người ở huyện Đường Hào, tỉnh Hải Dương; nay là thị xã Mỹ Hào, tỉnh Hưng Yên. Cha ông là Phạm Công Trứ, làm quan Thái tể ở cuối đời Hậu Lê.

Năm Tân Tỵ (1821), Phạm Đình Trạc thi đỗ cử nhân, được bổ làm quan, lần lượt trải đến chức Án sát Cao Bằng.

Năm Quý Tỵ (1833), Lê Văn Khôi làm cuộc binh biến ở thành Phiên An (Gia Định). Ngay sau đó, triều đình Huế ra lệnh cho các quan lại ở Cao Bằng truy nã vợ con và họ hàng Lê Văn Khôi. 
Lập tức, Phạm Đình Trạc đã sai quân lùng được em của Lê Văn Khôi là Lê Văn Lư, hai người con của Lê Văn Khôi là Lê Văn Báo và Lê Văn Hổ, cùng 14 người họ. Đồng thời, ông lại sai đào mã ông nội Lê Văn Khôi là Bế Văn Sĩ và cha đẻ Lê Văn Khôi là Bế Văn Viên, đốt hài cốt ra tro. Vì công lao "bắt người để ngừa hậu hoạn" này, Án sát Phạm Đình Trạc được triều đình khen thưởng trọng hậu .

Lúc bấy giờ anh rể Lê Văn Khôi là Nông Văn Vân đang làm Tri châu Bảo Lạc cũng bị truy nã. Trong tình thế đó, ông này liền phát động cuộc nổi dậy....Tháng 8 năm đó (1833), Nông Văn Vân khởi binh đánh phá Tuyên Quang, Cao Bằng. Phạm Đình Trạc hết sức lo chống giữ thành. Suốt 32 ngày cầm cự, không có binh cứu viện, lương thực cũng sắp hết tình thế khó chống nổi với quân nổi dậy, ông căn dặn các thuộc hạ cố *"giữ thành, không nên để sa vào tay quân địch!"* rồi tự tử chết. Bố chính Bùi Đức và Lãnh binh Phạm Văn Lợi (có sách chép Phạm Văn Lưu) cũng tự tử chết theo ông.

Thương tiếc, triều đình nhà Nguyễn cho lập miếu thờ ở Cao Bằng và Lạng Sơn gọi là "Miếu tam trung". 
Bạn thân của Phạm Đình Trạc là Hà Tông Quyền có mấy bài thơ chữ Hán cảm niệm, trích ra đây mấy câu (dịch):

*Lẫm liệt chết như sống,*
*Hùng thay! Phạm Bạt Khanh,*
*Thư sinh chưa giở ngón,*
*Thiên tử chửa nghe danh.*
*Muốn đánh, giữ! không có chỗ!*
*Liều còn mất với thành.*
*Thương ôi! tin đến muộn,*
*Chuyện vỡ mới phân minh.*
*Đã hết sức không nổi*
*Thời liều một thác thôi!*
*Ba trung, thành nhớ mặt,*
*Một chết: tiếng thơm đời*...

Xem thêm
--------

* Cuộc nổi dậy Lê Văn Khôi
* Cuộc nổi dậy Nông Văn Vân

Sách tham khảo
--------------

* Quốc sử quán triều Nguyễn, *Quốc triều sử toát yếu* (phần Chính biên). Nhà xuất bản Văn học, 2002.
* Nguyễn Phan Quang, *Lịch sử Việt Nam* (1427-1858), quyển 2, tập 2. Nhà xuất bản Giáo dục, 1977.
* Nguyễn Q. Thắng-Nguyễn Bá Thế, *Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam*, mục từ "Phạm Đình Trạc". Nhà xuất bản Khoa học xã hội, 1992.

Chú thích
---------

1. ↑  *Quốc triều sử toát yếu* (phần Chính biên), tr. 203.
2. ↑   *Lịch sử Việt Nam* (1427-1858), tr. 180.
3. 1 2 3  *Từ điển nhân vật lịch sử Việt Nam*, tr. 736.
Ashoka Chakra có tiếng nói trong mỗi 24 giờ trong một ngày
Trong tiếng Phạn, **Samay** (समय) là "thời gian được chỉ định hoặc thích hợp, [*thời điểm*] thích hợp để làm bất cứ điều gì." Theo cách nói chung, *samay* là một đơn vị thời gian. **Samay chakra** là bánh xe thời gian hoàn hảo quay về phía trước không ngừng.

Ý nghĩa
-------

Theo cách sử dụng hiện tại, *samay* có nghĩa là "thời gian" trong các ngôn ngữ Ấn Độ như tiếng Bengal, tiếng Hindi, tiếng Marathi, tiếng Gujurat.

Kỳ Na giáo
----------

### Ý nghĩa

**Samay** đại diện cho phần thời gian vô hạn nhất không thể chia thêm. Nháy mắt, hoặc khoảng một phần tư giây, có vô số *samay* trong đó. Đối với tất cả các mục đích thực tế, một giây xảy ra là phép đo thời gian tốt nhất. Tuy nhiên, Kỳ Na giáo nhận ra một phép đo thời gian rất nhỏ được gọi là *samay*, đây là một phần rất nhỏ trong một giây.

### Phép đo

Sau đây là các phép đo thời gian được chấp nhận bởi Kỳ Na giáo: Thời gian không thể chia nhỏ = 1 samay 
  
 Vô số samay = 1 *avalik*
  
 16.777.216 avalik = 1 Muhurt 
  
 30 Muhurtas = 1 ngày đêm 
  
 15 ngày đêm = 1 Paksha (hai tuần) 
  
 2 Pakshas = 1 tháng 
  
 12 tháng = 1 năm 
  
 Vô số năm = 1 Palyopam 
  
 10 triệu triệu Palyopam = 1 Sāgaropam 
  
 10 triệu triệu Sāgaropams = l Utsarpini hoặc 1 Avasarpini 
  
 1 Utsarpini + Avasarpini = 1 *Kālchakra* (Một chu kỳ một lần).

### Ví dụ

Khi một Arihant đạt đến giai đoạn moksha (giải thoát), linh hồn du hành đến Siddhashila (cõi cao nhất trong vũ trụ) trong một *samay*.

Trong Ấn Độ giáo
----------------

*Samay* là đơn vị thời gian cơ bản trong thần thoại Hindu cổ đại. Hiện nay, nó được sử dụng đồng nghĩa với **thời gian**.

Samay trong âm nhạc
-------------------

*Samay* là một thuật ngữ được sử dụng trong âm nhạc cổ điển Ấn Độ để phân loại ragas một cách lỏng lẻo vào thời gian trong ngày. Mỗi *raga* có một khoảng thời gian cụ thể trong ngày (Prahar) khi nó được thể hiện.

Ở Gandharva-Veda, ngày được chia thành các khoảng thời gian dài ba giờ: 4-7 sáng, 7-10 sáng, v.v. Khái niệm thời gian ở Gandharva-Veda được tuân thủ nghiêm ngặt hơn, ví dụ, trong âm nhạc Carnatic.

*

Tham khảo
---------

1. ↑  Monier-Williams. *Sanskrit-English Dictionary*, sv. "samay."
[*cần chú thích đầy đủ*]

Liên kết ngoài
--------------

* "Samay ", *SpokenSanskrit.org*.
The **Jizera** (tiếng Đức: *Iser*; tiếng Ba Lan: *Izera*) là một con sông bắt đầu ở biên giới giữa Ba Lan và Cộng hòa Séc (ở Silesia) và kết thúc ở Trung tâm Bohemia. Giống như một số tên khác ở Bohemia, tên Jizera có nguồn gốc từ người Celtic, vì người Celtic Boii (do đó có từ tiếng Đức là *Bohemia*, quê hương của người Boii) sống ở khu vực trước thời La Mã (xem thêm Isar ở Đức và Isère ở Pháp) trước khi bị đồng hóa bởi Marcomanni và sau đó là các dân tộc Đức và Tây Slav. Con sông dài 167,0 km, và diện tích lưu vực của nó là khoảng 2.200 km 2, trong đó 2.145 km 2 ở Cộng hòa Séc.

Địa lý
------

Con sông phát triển từ nơi hợp lưu của Great Jizera (*Velká Jizera*) trong Dãy núi Jizera (*Jannerské hory*) và Little Jizera (*Malá Jizera*) trong Dãy núi khổng lồ (*Krkonoše*), và chảy 164 km vào Labe (Elbe) tại làng Káraný gần Brandýs nad Labem-Stará Boleslav. Trên đường đi, nó cắt ngang sườn núi Ještěd-Kozákov. Trong 15 km đầu tiên, dòng sông tạo thành biên giới giữa Ba Lan và Cộng hòa Séc.

### Các thị trấn dọc theo Jizera

* Benátky nad Jizerou
* Mnichovo Hradiště
* Mladá Boleslav
* Semily
* Stará Boleslav
* Turnov
* Broelezný Brod

Tài nguyên nước
---------------

Sông Jizera cũng là một trong hai nguồn nước uống lớn nhất cho thành phố Prague và các làng và thị trấn lân cận khác (thứ hai là Želivka). Từ Benátky nad Jizerou đến dòng chảy của nó, nó được bao quanh bởi hệ thống xâm nhập bờ, và ở quận Sojovice, nước được bơm để xâm nhập nhân tạo.

Hình ảnh
--------

* Xâm nhập bờ hoặc xâm nhập tự nhiên trong quá trình lọc nước ở quận Sojovice.Xâm nhập bờ hoặc xâm nhập tự nhiên trong quá trình lọc nước ở quận Sojovice.
* Bơm nước cho thấm nhân tạo ở quận Sojovice.Bơm nước cho thấm nhân tạo ở quận Sojovice.

Tham khảo
---------

1. ↑  Zdeněk Váňa. *Svět slovanských bohů a démonů.* Praha: Panorama, 1990, p. 11.
2. ↑  "Charakteristiky toků a povodí ČR - Jizera" (bằng tiếng Séc). VÚV TGM. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2018.
3. ↑  Křivánek, Oldřich a Kněžek, Miroslav (2001). *Zdroje pitné vody v Káraném. Principy získávání vody v oblasti káranské vodárny*. Pražské vodovody a kanalizace a.s.

Liên kết ngoài
--------------

* Ngã ba Jizera với nhánh sông Mumlava ( *Mummel* )
* Horáčková J. Ložek V. & Juřičková L. (2013). "Malakofauna v nivě Jizery (Severní Čechy). [Động vật thân mềm của vùng lũ Jizera (Bắc Bohemia)] ". *Malacologica Bohemoslovaca* **12**: *48 Tai59*. PDF.
**Swatch** (cách điệu thành **swatch**) là một nhà sản xuất đồng hồ Thụy Sĩ được thành lập vào năm 1983 bởi Nicolas Hayek và một công ty con của The Swatch Group. Dòng sản phẩm Swatch được phát triển như một phản ứng với "cuộc khủng hoảng thạch anh" những năm 1970 và 1980, trong đó đồng hồ kỹ thuật số do châu Á sản xuất đang cạnh tranh với đồng hồ cơ truyền thống do châu Âu sản xuất.

Cái tên Swatch là một sự thu hẹp của "đồng hồ thứ hai" - second watch, vì đồng hồ này được dùng như một phụ kiện rẻ tiền chỉ dùng một vài lần.

Lịch sử
-------

Cửa hàng swatch, đường Oxford, London, 2016
SNội thất cửa hàng swatch
Swatch bắt đầu phát triển vào đầu những năm 1980, dưới sự lãnh đạo của Giám đốc điều hành của ETA SA, Ernst Thomke với một nhóm kỹ sư đồng hồ nhỏ do Elmar Mock và Jacques Müller lãnh đạo.

Được coi là một máy chấm công tiêu chuẩn bằng nhựa, Franz Sprecher, một nhà tư vấn tiếp thị được Thomke thuê để đưa ra dự án cho người ngoài, tìm cách tạo ra một dòng đồng hồ hợp thời trang với khái niệm tiếp thị và nhận diện thương hiệu đầy đủ.

Swatch ban đầu được dự định để chiếm lại thị phần nhập cảnh bị mất bởi các nhà sản xuất Thụy Sĩ trong cuộc khủng hoảng thạch anh và sự phát triển tiếp theo của các công ty Nhật Bản như Seiko và Citizen trong những năm 1960 và 1970, và phổ biến lại đồng hồ analog vào thời điểm kỹ thuật số đồng hồ đã đạt được phổ biến rộng rãi.

Năm 1983, nhóm đã thuê Jacques Irniger - người trước đây từng là giám đốc tiếp thị cho Colgate, Nestlé- để ra mắt mẫu màu.
Năm 1997, nhóm Swatch đã mở khoảng 60 cửa hàng trên toàn thế giới. 
Bộ sưu tập đầu tiên gồm mười hai mẫu Swatch được giới thiệu vào ngày 1 tháng 3 năm 1983 tại Zürich, Thụy Sĩ. Ban đầu, giá dao động từ 39,90 CHF đến 49,90 CHF nhưng được chuẩn hóa thành 50,00 CHF vào mùa thu cùng năm. Mục tiêu doanh số đã được đặt thành một triệu đồng hồ cho năm 1983 và 2,5 triệu vào năm sau. Với một chiến dịch tiếp thị tích cực và mức giá tương đối thấp cho một chiếc đồng hồ do Thụy Sĩ sản xuất, nó đã trở nên phổ biến ngay lập tức tại thị trường quê nhà Thụy Sĩ. So với đồng hồ thông thường, Swatch rẻ hơn 80% để sản xuất bằng cách tự động hóa lắp ráp và giảm số lượng bộ phận từ 91 thông thường trở lên xuống chỉ còn 51 thành phần, không mất độ chính xác.. 
Doanh nhân người Lebanon, Nicolas G. Hayek, với một nhóm các nhà đầu tư Thụy Sĩ, đã tiếp quản phần lớn cổ phần của Swatch trong năm 1985 trong tập đoàn mới hợp nhất dưới tên gọi Soce Suisse de Microelectronique et d'Horlogerie, hoặc SMH, trở thành Chủ tịch của Hội đồng quản trị và Giám đốc điều hành vào năm 1986 (sau này đổi tên đáng kể thành Tập đoàn Swatch), tiếp tục phát triển để đạt được vị thế thương hiệu đồng hồ Thụy Sĩ lớn trên toàn thế giới hiện nay với mức giá thấp hơn.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Company Info History The Swatch Group today the swatch group". Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2019.
2. ↑  "The Swatch co-inventor welds wood – and bones". Lunch over IP. ngày 14 tháng 5 năm 2008. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 5 năm 2008. Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2010.
3. ↑  *Brands: the logos of the global economy – Google Books*. Books.google.com. Truy cập ngày 11 tháng 4 năm 2010.
***Pierolapithecus catalaunicus*** là một loài linh trưởng tuyệt chủng sống cách đây khoảng 13 triệu năm vào thế Miocene, ở nơi hiện nay là Hostalets de Pierola, Catalonia. Nó được cho rằng là tổ tiên của con người và các loài vượn người khác, hay ít nhất là gần với tổ tiên của con người nhất mà chúng ta biết.

Loài này được phát hiện bởi nhóm khảo cổ Catalan của Salvador Moyà-Solà vào tháng 12 năm 2002. Phát hiện được công bố lần đầu tiên trên tạp chí Science vào ngày 19 tháng 11 năm 2004. *Pierolapithecus* thích ứng với đời sống trèo cây.

Giả thuyết rằng loài này là tổ tiên của người và vượn lớn bị tranh cãi vì chúng sống ở bán đảo Iberia, trong khi tất cả các loài vượn lớn sống ở Đông Nam Á hay châu Phi, và châu Phi là nơi sảy ra hầu hết quá tiến hóa của người. Tuy nhiên, Địa Trung Hải trong quá khứ từng phình to và thu nhỏ, và *Pierolapithecus* có thể đã sống ở hai lục địa.

Xem thêm
--------

* Chororapithecus
* Samburupithecus
* Nakalipithecus
* Anoiapithecus
* Griphopithecus

Tham khảo
---------

1. ↑  Rincon, Paul (ngày 18 tháng 11 năm 2004). "'Original' great ape discovered". BBC. Truy cập ngày 23 tháng 1 năm 2013.
2. ↑  doi:10.1126/science.1103094  
Hoàn thành chú thích này

Liên kết ngoài
--------------

* BBC news: 'Original' great ape discovered
* Research article and comments

* iconCổng thông tin Cổ sinh vật học
**Gmina Strzelce Krajeńskie** là một vùng thành thị - nông thôn (công xã) ở Strzelce-Drezdenko, Lubusz Voivodeship, ở phía tây Ba Lan. Khu vực hành chính của nó là Strzelce Krajeńskie, nằm cách khoảng 25 kilômét (16 mi) về phía đông bắc của Gorzów Wielkopolski.

Gmina có diện tích là 318,57 kilômét vuông (123,0 dặm vuông Anh), và tính đến năm 2006, tổng dân số của nó là 17.389 (trong đó dân số của Strzelce Krajeńskie lên tới 10.143, và dân số của vùng nông thôn của Gmina là 7.246).

Gmina gồm một phần của khu vực được bảo vệ gọi là Công viên cảnh quan Barlinek-Gorzów.

Làng
----

Ngoài Gmina Strzelce Krajenskie, Gmina Strzelce Krajenskie gồm các làng và các khu định cư của Bobrówko, Bronowice, Brzoza, Buszewko, Buszów, Chwytowo, Ciecierzyn, Czyżewo, Danków, Długie, Gardzko, Gilów, Golczewice, địa y, Lipie Gory, Lubicz, Machary, Nam Osiedle, Ogardy, Ogardzki Mlýn, Piastowo, Pielice, Pieńkowice, Przyłęg, Puszczykowo, Sidłów, Slawno, Sokólsko, Śródlesie, Strzelce Klasztorne, Tuczenko, tuczno, Wełmin, Wielisławice, Wilanów và Żabicko.

Gmina lân cận
-------------

Gmina Strzelce Krajeńskie giáp với các Gmina của Barlinek, Bierzwnik, Dobiegniew, Kłodawa, Krzęcin, Pełczyce, Santok, Stare Kurowo và Zwierzyn.

Tham khảo
---------

* Số liệu dân số chính thức của Ba Lan 2006