recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Chó sục Parson Russell** là một giống chó săn nhỏ màu trắng, có nguồn gốc chính thức từ giống Chó sục cáo trong thế kỷ 18. Giống chó này được đặt theo tên của người đã tạo ra loại chó này, Mục sư John "Jack" Russell. Nó là sự thể hiện sự đa dạng được công nhận của Chó sục Jack Russell và lần đầu tiên được công nhận vào năm 1990 tại Vương quốc Anh dưới cái tên Chó sục Parson Russell. Ở Hoa Kỳ, lần đầu tiên nó được công nhận với cái tên Chó sục Jack Russell vào năm 1997. Tên này đã được đổi thành cái tên hiện nay, Chó sục Parson Russell vào năm 1999 ở Anh và vào năm 2008 tất cả các câu lạc bộ chăm sóc quốc tế đều công nhận nó dưới cái tên mới.

Tính cách
---------

Chó sục Parson Russell là một loại chó sục hăm hở và tràn đầy năng lượng. Chúng nổi trội trong các môn thể thao dành cho chó như là bắt bóng hoặc các môn thể thao đòi hỏi tốc độ. Do đó, cần phải tập thể dục cho giống chó này nhiều nhằm ngăn cản chúng trở nên chán nản và phá hoại trong nhà. Chúng có thể phù hợp để sống với trẻ em nhưng vì chúng có tính khí của giống chó sục điển hình, chúng sẽ không chịu đựng được cách xử lý cứng rắn từ chủ. AKC mô tả chúng là một giống chó có đầu óc, ngoan cường và can đảm khi làm việc, trong khi ở nhà, chúng có thể cởi mở, vui tươi và trìu mến. Tuy nhiên, việc cho chó giống loại này giúp việc là điều bất thường, chẳng hạn như săn cáo, việc điển hình của một con chó sục lông trắng có thân hình nhỏ nhắn, vì thế, giống chó này chỉ là giống chó phù hợp cho vị trí dự bị.

Tham khảo
---------

1. ↑  Palika, Liz (2007). *The Howell Book of Dogs: The Definitive Reference to 300 Breeds and Varieties*. John Wiley & Sons. tr. 312–313. ISBN 978-0-470-00921-5.
2. ↑  "AKC Breed Standard". *www.akc.org*. American Kennel Club. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 10 năm 2005. Truy cập ngày 2 tháng 6 năm 2009.
3. ↑  "The Parson Russell Terrier". The Parson Russell Terrier Club. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2010.
Một con chó sục cát Abyssinian
**Chó sục cát Abyssinian** (tiếng Anh: *Abyssinian Sand Terrier*) hoặc *Chó trụi lông châu Phi* là một giống chó không có lông. Nó có thể có chiều cao nằm trong khoảng từ 15,5 đến 20,5 in (39 đến 52 cm) và cân nặng từ 21 đến 39 lb (9,5 đến 17,7 kg). Chó sục cát Abyssinian không có lông ngoại trừ ở vị trí hộp sọ và cuối đuôi. Tuy nhiên, một số con chó giống này hoàn toàn không có lông. Chúng có màu đồng, màu xám voi, xám đen, đen, cát nhạt và đốm. Tai của chúng có hình dạng như hoa hồng.

Chó sục cát Abyssinian với một hộp sọ rộng với một mõm dài, nhọn. Đôi mắt chúng có kích thước trung bình và có hình dạng hạnh nhân, nhưng không lồi lên. Đôi tai của chúng có hình hoa hồng hoặc lớn và giống như dơi, cả hai đều có kết cấu rất mỏng. Mũi thường có màu đen, nhưng nhiều loài Chó săn Abyssinian có một chiếc mũi có cùng màu với lớp lông của chúng. Vết cắn do giống chó này tạo nên hình cắt như kéo hoặc tùy theo các mức độ khác nhau. Cổ chúng có hình dáng hơi cong một chút và trở nên dày khi tiến gần đến vai. Chó sục cát Abyssinian có một cái cổ họng rất sâu và rộng, với độ sâu tới khuỷu tay. Loài này có một lưng thẳng và mông tròn. Đuôi thường ở vị trí thấp và vươn lên trong một số thời điểm thích hợp. Giống chó này có khả năng tiếp cận tốt trong dáng đi của nó và rất cân bằng. Chó sục cát Abyssinian không sợ hãi, trung thành và sẵn lòng làm hài lòng chủ nhân.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Abyssinian Sand Terrier". Continental Kennel Club. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 7 năm 2014. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2016.

Liên kết ngoài
--------------

* "Abyssinian Sand Terrier (African Hairless Dog)". Digital Dog. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 9 năm 2010. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2016.
* "African Hairless Dog". DogBreeds.net. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 9 năm 2010. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2016.
**Beverley Bryan** (sinh năm 1950) là một học giả người Jamaica đã nghỉ hưu, là giáo sư giáo dục ngôn ngữ tại Đại học West Indies ở Mona.

Thơ ấu
------

Bryan sinh ra ở Portland, Jamaica, nhưng di cư đến Anh từ khi còn nhỏ như một phần của "thế hệ Windrush ". Bà và cha mẹ định cư ở Brixton, London, nơi có cộng đồng người Caribe lớn. Bryan học giảng dạy tại Đại học Keele, Staffordshire và chuyển về Brixton để giảng dạy tại một trường tiểu học. Bryan sau đó đã tiến hành các nghiên cứu sâu hơn tại Đại học London, tốt nghiệp với bằng cử nhân tiếng Anh, bằng thạc sĩ và tiến sĩ trong giáo dục ngôn ngữ. Bà là thành viên của Britist Black Panthers vào đầu những năm 1970, và sau đó đã giúp thành lập Nhóm Phụ nữ da màu, nơi có chung quan điểm cấp tiến tương tự.

Bà là đồng tác giả với Stella Dadzie và Suzanne Scafe với quyển sách *The Heart of the Race*, được xuất bản năm 1985 bởi Virago và phát hành lại vào năm 2018 bởi Verso (với lời tựa mới của Lola Okolosie, và bao gồm và một cuộc phỏng vấn với các tác giả của Heidi Safia Mirza, tập trung vào tác động của cuốn sách kể từ khi xuất bản và mức độ liên quan của nó).

Sự nghiệp
---------

Năm 1992, Bryan chuyển trở lại Jamaica để tham gia Đại học West Indies (UWI) với tư cách là giảng viên nghiên cứu giáo dục. Bà được thăng chức thành giảng viên cao cấp năm 2002 và là giáo sư năm 2011, và giữ chức vụ trưởng phòng nghiên cứu giáo dục. Bryan là một cơ quan hàng đầu đối với những người học tiếng Anh ở Jamaica và đã làm việc như một nhà tư vấn cho Bộ Giáo dục về chính sách ngôn ngữ. Bà cũng đã tư vấn cho các chính phủ vùng Caribe khác về các chính sách xóa mù chữ, cũng như là thành viên của Nhóm các chuyên gia về thập kỷ biết chữ của Liên hợp quốc. Bà là một trong những người sáng lập Dự án Thơ ca Caribe, một sự hợp tác giữa UWI và Đại học Cambridge nhằm mục đích tăng khả năng xuất hiện của các nhà văn Caribe ở Anh.

Mục lục
-------

* *The Heart of the Race: Black Women's Lives in Britain*, with Stella Dadzie, Suzanne Scafe; [./ Virago Press], 1985, ISBN [./ 9780860683612]. New edition, [./ Verso Books], 2018, ISBN 9781786635860
* *Between Two Grammars: Language Learning and Teaching in a Creole-speaking Environment*, [./ Ian Randle Publishers], 2010, ISBN 978-9766373528

Tham khảo
---------

1. ↑  Giáo sư Beverley Bryan, *Jamaica Gleaner*, ngày 5 tháng 12 năm 2011. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2017.
2. ↑  CÂU CHUYỆN FORGOTTEN CỦA PHỤ NỮ SAU CÁC BÓNG ĐÁ ĐEN ANH Lưu trữ 2017-12-01 tại Wayback Machine, The Debrief, 10 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2017.
3. ↑  "Trái tim của cuộc đua" tại Verso.
4. ↑  Tiến sĩ Beverley Bryan được thăng chức Giáo sư, Đại học Tây Ấn. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2017.
5. ↑  Dự án thơ Caribbean, Đại học Cambridge. Truy cập ngày 26 tháng 11 năm 2017.
**Claire Johnston** (sinh ngày 16 tháng 12 năm 1967) là một ca sĩ và nhạc sĩ người Anh-Nam Phi. Cô là ca sĩ chính của ban nhạc hợp xướng Nam Phi Mango Groove.

Sinh ra ở miền Nam nước Anh, Johnston đã sống ở Nam Phi từ khi ba tuổi. Cô tham gia Mango Groove ở tuổi 17, và kể từ đó đã thu âm sáu album phòng thu với ban nhạc này, cô đã đi lưu diễn rộng rãi và phát hành hai album solo.

Trong số những người có ảnh hưởng đến âm nhạc của mình, cô liệt kê Ella Fitzgerald và Debbie Harry, cũng như Louis Armstrong và những người chơi khúc côn cầu giữa thế kỷ 20.

Trong một thời gian, cô đã kết hôn với người sáng lập Mango Groove John Leyden. Cô sống ở Johannesburg, Nam Phi.

Cuộc đời
--------

Johnston được sinh ra ở Bishops Stortford, một thị trấn ở phía Nam nước Anh. Gia đình cô chuyển đến Nam Phi khi cô lên ba tuổi. Ở tuổi lên mười, cô ra mắt với tư cách là một diễn viên, vũ công và ca sĩ trong một vở nhạc kịch của Annie ở Johannesburg. Ở tuổi 17, trong năm cuối cùng của cô tại trường trung học Greenside, cô tham gia ban nhạc Mango Groove. Mặc dù gắn liền với ban nhạc, cô vẫn hoàn thành một văn bằng tiếng Anh, Triết học và Chính trị tại Đại học Witwatersrand năm 1988.

Sự nghiệp
---------

Mango Groove đã phát hành một số đĩa đơn trước khi hoàn thành album đầu tiên của họ, Mango Groove, mà họ phát hành vào năm 1989. Những đĩa đơn trước album, Johnston ghi lại chúng trong khi vẫn đang học đại học. Ba album phòng thu nữa - và nhiều đĩa đơn - theo sau vào những năm 1990. Sau khi Mango Groove phát hành album phòng thu thứ tư của họ vào năm 1995, họ đã không sản xuất album khác cho đến năm 2009 với album Bang the Drum. Ban nhạc tiếp tục biểu diễn trực tiếp, nhưng họ đã sử dụng bản ghi âm này để làm mới bản thân với các dự án riêng biệt. Chính trong thời gian này, Johnston đã thu âm album solo đầu tiên của mình, Fearless (Sting Music, 2001). Tất cả các bản thu âm được thực hiện tại phòng thu Real World Studios ở Bath, và tại Sarm West Studios và Olympic Studios ở London. Các bài hát trong Fearless được sản xuất bởi Vic Coppersmith-Heaven và Marius de Vries.

Tham khảo
---------

1. ↑  "2 Minutes With: Mango Groove's Claire Johnston". *warnermusic.co.za*. Warner Music South Africa. ngày 24 tháng 4 năm 2017. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 5 năm 2017. Truy cập ngày 22 tháng 5 năm 2017.
2. ↑  Dale, Iain. "Concert Review: Mango Groove at the Hammersmith Apollo". Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2016.
3. ↑  "Claire Johnston". *mangogroove.co.za*. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 3 năm 2015. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2015.
4. ↑  "Back in the Groove…".

Liên kết ngoài
--------------

* Trang web chính thức
* Danh sách đĩa nhạc của Claire Johnston trên Discogs
Ranh giới màu nâu giữa khoản đất gần giống như chữ *tỉnh* (井).
**Tỉnh điền chế** (tiếng Trung: 井田制) là một phương thức phân phối ruộng đất xuất phát từ Trung Quốc cổ đại.

Lịch sử
-------

Chế độ Tỉnh điền là một phương pháp phân phối lại đất đai của Trung Quốc tồn tại giữa thế kỷ thứ 9 trước Công nguyên (cuối nhà Tây Chu) cho đến cuối thời Chiến Quốc). Tên của nó xuất phát từ chữ Hán 井 *(jǐng)*, vốn có hình dạng gần giống với ký hiệu #. Tên gọi này phản ánh lý thuyết của phân chia đất đai: một diện tích đất vuông được chia thành chín phần có kích thước giống hệt nhau; tám phần bên ngoài (私田; tư điền) được canh tác riêng bởi nông nô và phần trung tâm (公田; công điền) được trồng chung thay mặt cho quý tộc địa chủ.

Về lý thuyết, tất cả đất đai thuộc sở hữu quý tộc. Phần tư điền được giao cho 8 gia đình nông nô quản lý và họ được hưởng trọn phần hoa lợi khi canh tác trên phần tư điền được giao cho mình. Đổi lại, cả 8 gia đình có trách nhiệm cùng canh tác trên phần công điền, và phần hoa lợi của công điền thuộc về các quý tộc sở hữu đất. Nó tương tự như mô hình các chư hầu cống nạp cho thiên tử nhà Chu.

Là một phần quan trọng trong chế độ phong kiến cổ đại, chế độ Tỉnh điền bắt đầu bộc lộ những xung đột nội tại ở thời Xuân Thu khi mà quan hệ họ hàng giữa các quý tộc trở thành vô nghĩa. Và khi Tỉnh điền trở nên không thể kiểm soát về mặt kinh tế trong thời Chiến Quốc, nó đã được thay thế bằng chế độ tư hữu đất đai. Chế độ Tỉnh điền đầu tiên bị bãi bỏ ở nước Tần bởi Thương Ưởng và những tiểu quốc còn lại cũng nhanh chóng bắt chước.

Là một phần của cuộc cải cách của Vương Mãng trong triều đại nhà Tân ngắn ngủi, chế độ Tỉnh điền được khôi phục tạm thời. và đổi tên thành Vương điền (王田; *wángtián*) Tuy chế độ Tỉnh điền đã hoàn toàn biết mất khỏi Trung Quốc vào thời nhà Tống, nhưng các học giả như Trương Tái và Tô Tuân vẫn thường xuyên cổ võ cho việc khôi phục nó, được cho là đã chịu ảnh hưởng do sự khen ngợi quá mức và thường xuyên chế độ Tỉnh điền của Mạnh Tử.

Chú thích
---------

1. 1 2  Zhufu (1981)
2. 1 2  Zhufu (1981:9)
3. ↑  Lewis (2006:142)
4. ↑  Bloom (1999)

Tham khảo
---------

* Bloom, I. (1999), "The evolution of Confucian tradition in antiquity", trong De Bary, William Theodore; Chan, Wing-tsit; Lufrano, Richard John; và đồng nghiệp (biên tập), *Sources of Chinese Tradition*, **2**, New York: Columbia University Press
* Lewis, Mark Edward (2006), *The Construction of Space in Early China*, Albany: State University of New York Press
* Zhufu, Fu (1981), "The economic history of China: Some special problems", *Modern China*, **7** (1): 3–30, doi:10.1177/009770048100700101
* Bách khoa toàn thư Britannica
Một đồ thị đầy đủ K5 (5 đỉnh). Nếu đây là một đồ thị con thì tập đỉnh của nó sẽ tạo nên một clique kích thước 5.
Đồ thị *G* có: 23 clique 1 đỉnh (bằng số đỉnh của *G*), 42 clique 2 đỉnh (bằng số cạnh của *G*), 19 clique 3 đỉnh (tô bởi màu xanh nhạt), và 2 clique 4 đỉnh (tô bởi màu xanh sẫm). *G* có 6 clique cực đại 2 đỉnh và 11 clique cực đại 3 đỉnh. 2 clique 4 đỉnh đồng thời là các clique cực đại và lớn nhất của *G*, như thế chỉ số clique của *G* là 4.
Trong lý thuyết đồ thị, một **clique** (tiếng Anh, phát âm là [kli:k]) trong đồ thị vô hướng *G* là tập các đỉnh *V* (*V* là tập con của tập các đỉnh của *G*) thoả mãn: với mỗi cặp đỉnh thuộc *V* luôn tồn tại một cạnh của *G* nối chúng.  Do vậy một đồ thị con được tạo ra từ V sẽ là một đồ thị đầy đủ. Kích thước của một clique là số đỉnh của nó.

Bài toán xác định có tồn tại hay không một clique với một kích thước cho trước trong một đồ thị (Bài toán clique) là một bài toán NP-đầy đủ.

Đối lập với một clique là một tập độc lập, với nghĩa rằng mỗi clique tương ứng với một tập độc lập của đồ thị nghịch đảo.

Thuật ngữ này xuất phát từ ý tưởng rằng giả sử mỗi đỉnh biểu diễn một người và mỗi cạnh biểu diễn mối quan hệ *quen biết*, thì hai người bất kì đều quen lẫn nhau, do vậy tạo nên một *clique* (*bè, lũ, phe* trong tiếng Anh và tiếng Pháp).

Các khái niệm liên quan
-----------------------

* **Clique cực đại** (*maximal clique*) của *G* là **clique** không thuộc bất cứ một **clique** nào khác rộng hơn nó, nói cách khác là không thể thêm bất cứ đỉnh nào vào một **clique cực đại** để tạo ra **clique** có số đỉnh lớn hơn.
* **Clique lớn nhất** (*maximum clique*) của *G* là **clique** có số đỉnh lớn nhất của *G*. Một **clique lớn nhất** đồng thời là một **clique cực đại**, nhưng điều ngược lại chưa chắc đã đúng.
* **Chỉ số clique** (clique number) của đồ thị *G* là số đỉnh của **clique lớn nhất** trong *G*. **Chỉ số clique** của đồ thị *G* được ký hiệu là *ω(G)*.

Các cách dịch khác của thuật ngữ **clique**
-------------------------------------------

**Clique** còn có thể dịch là *đồ thị con đầy đủ*. Nhưng cách dịch này tỏ ra không thuyết phục, bởi **clique** chỉ là tập con các đỉnh, trong khi khái nệm **đồ thị con** bao gồm tập đỉnh và tập cạnh.

**Clique cực đại** đôi khi được dịch là *clique tối đại*.

Xem thêm
--------

Tham khảo
---------
Không nên nhầm với Cá bống hoa

**Cá bống vân mây** (Danh pháp khoa học: ***Yongeichthys criniger***) là loài cá bống thuộc họ Gobiidae. Đây là một loài cá có độc tố và có thể gây ngộ độc thực phẩm cho con người khi ăn chúng.

Đặc điểm
--------

Chúng là loài cá sống ở ven biển, các vùng cửa sông nước lợ. Ở Việt Nam, cá bống vân mây tập trung nhiều ở các tỉnh ven biển miền Trung. Đặc điểm nhận dạng loài cá này là đầu to, thân cá ngắn và tròn, toàn thân màu nâu đỏ, mỗi bên thân có bốn vệt đen hình đám mây, màng vây lưng và màng vây đuôi có nhiều hàng chấm đen.

Cá bống vân mây là loài thủy sản có độc tố, dễ gây nguy hiểm đến tính mạng người ăn. Độc tố trong cá bống vân mây chủ yếu là tetrodotoxin, vốn cũng có trong một số loài thủy sản độc hại khác như cá nóc, con so. Độc tố này tập trung hầu hết ở da cá bống vân mây. Độc tố tetrodotoxin không bị phân huỷ ở nhiệt độ cao. Do đó, cho dù cá bống vân mây được nấu chín kỹ thì độc tố vẫn không mất đi. Thịt cá để lâu cũng vẫn chứa chất độc chứ không tan biến, ngay cả khi đã phơi hay sấy khô.

Nhầm lẫn
--------

Loài này dễ nhầm lẫn với cá bống hoa (*Acanthogobius flavimanus*) là một loài thủy sản có giá trị kinh tế. Ở Việt Nam đã xảy ra hiện tượng 16 bệnh nhân trong vụ ngộ độc tập thể ở thị trấn Lăng Cô thuộc Huế mà nguyên nhân là do nhầm loài cá này với cá bống hoa. Đây là một sự nhầm lẫn chết người khi một số báo đã có những chú giải đi kèm: cá bống vân mây còn gọi là cá bống hoa, cá bống vân mây và cá bống hoa, về phương diện khoa học là hai loài khác nhau. Có thể do bề ngoài đều có các đốm trên da nên đã dẫn đến hiểu nhầm hai loài là một.

Tham khảo
---------



|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikispecies** có thông tin sinh học về **Cá bống vân mây** |

* Arai, R. y Y. Sawada, 1974. Chromosomes of Japanese gobioid fishes (I). Bull. Natn. Sci. Mus. 17(2):97-102. Tokio.
* Eschmeyer, William N. ed. 1998. *Catalog of Fishes*. Special Publication of the Center for Biodiversity Research and Information, núm. 1, vol. 1-3. California Academy of Sciences. San Francisco, California, Estados Unidos. ISBN 0-940228-47-5.
* Wu, H.L. K.-T. Shao y C.F. Lai (eds.), 1999. Latin-Chinese dictionary of fishes names. The Sueichan Press, Đài Loan.
* Yamashita, Y. N. Piamthipmanus y K. Mochizuki, 1987. Gut contents analysis of fishes sampled from the Gulf of Thailand. p. 33-55. A: K. Kawaguchi (ed.) Studies on the mechanism of marine productivity in the shallow waters around the South China Sea with special reference to the Gulf of Thailand. Grant-in-Aid no. 61043019 for OSS, Ministry of Educ. Sci. and Culture, Japón.

Liên kết ngoài
--------------

* AQUATAB
* World Register of Marine Species
* ITIS
* uBio
* Nhầm lẫn chết người về món cá bống
Loài cá nước ngọt của vùng nhiệt đới Nam và Trung Mỹ đại diện cho một trong những hệ sinh thái dưới nước đa dạng và khắc nghiệt nhất trên Trái đất, với hơn 5.600 loài, chiếm khoảng 10% tất cả các loài động vật có xương sống. Sự đa dạng đặc biệt của các loài, sự thích nghi và lịch sử cuộc sống được quan sát với loài cá bản địa Trung và Nam Mỹ là trọng tâm của nhiều sách và tài liệu khoa học, đặc biệt là hệ sinh thái dưới nước phức tạp tuyệt vời của lưu vực sông Amazon và các lưu vực sông liền kề (ví dụ, Goulding và Smith, 1996; Araujo-Lima và Goulding, 1997; Barthem và Goulding, 1997; Barthem, 2003; Goulding et al. 2003). Nhiều tiến bộ trong ngư học đã được tóm tắt trong ba tập chỉnh sửa; Malabarba và cộng sự. (1998); Reis và cộng sự. (2003); Albert và Reis (2011).

Loài cá bản địa Trung và Nam Mỹ trải dài khắp vùng biển lục địa Trung và Nam Mỹ, từ phía nam của Trung tâm Mesa ở miền nam Mexico (~ 16° Bắc) đến cửa sông La Plata ở phía bắc Argentina (~ 34° Nam). Các loài cá của khu vực này phần lớn bị hạn chế ở các vùng nhiệt đới ẩm của khu vực Trung và Nam Mỹ như được bao quanh bởi Sclater (1858) và Wallace (1876), bị loại khỏi các sườn dốc Thái Bình Dương khô cằn của Peru và miền bắc Chile, và phía bắc khu vực Southern Cone ở Chile và Argentina (Arratia, 1997; Dyer, 2000). Khu vực loài cá bản địa Trung và Nam Mỹ rộng lớn trải rộng hơn 17 triệu km2 rừng nhiệt đới ẩm thấp, vùng đất ngập nước theo mùa và thảo nguyên, và một số vùng ngoại vi khô cằn (ví dụ: Tây Bắc Venezuela; Đông Bắc Brazil; Chaco của Paraguay, Argentina và Bolivia). Cốt lõi của hệ thống này là hệ thống Amonia, hệ thống sông ngòi nước ngọt liên kết lớn nhất trên hành tinh. Hệ thống này bao gồm các rạch của lưu vực sông Amazon và hai khu vực liền kề lớn là Lưu vực Orinoco và Lưu vực Guiana. Sông Amazon là một trong những khu vực lớn nhất trên thế giới, xả khoảng 16% lượng nước ngọt chảy vào Đại Tây Dương (Goulding et al. 2003b).

Ghi chú và tài liệu tham khảo
-----------------------------

* iconCổng thông tin Môi trường
* iconCổng thông tin Sinh thái học
* Cổng thông tin Khoa học Trái đất

1. ↑  Luiz Malabarba (1998). *The Phylogeny and Classification of Neotropical Fishes* (PDF). Edipurcs. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 25 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2019.
2. ↑  Roberto E. Reis (2003). *Checklist of the Freshwater Fishes of South and Central America*. Edipurcs.
3. ↑  James S. Albert; Roberto E. Reis (8 tháng 3 năm 2011). *Historical Biogeography of Neotropical Freshwater Fishes*. University of California Press. tr. 308. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2011.
**Czudec** [ˈt͡ʂudɛt͡s] là một thị trấn thuộc hạt Strzyżów, Subcarpathian Voivodeship, ở phía đông nam Ba Lan. Đó là vị trí của gmina (khu hành chính) được gọi là Gmina Czudec. Nó nằm ở khu vực Hạ Ba Lan, khoảng 8 kilômét (5 mi) về phía đông bắc của Strzyżów và 16 km (10 mi) về phía tây nam của thủ đô khu vực Rzeszów. Ngôi làng có dân số 2.900 người và có một nhà ga đường sắt trên tuyến quan trọng thứ cấp từ Rzeszów đến Jasło.

Lịch sử của Czudec bắt đầu từ năm 1185, khi Mikołaj Bogoria từ thị trấn Bogoria ở Sandomierz cấp một số làng của Hạ Ba Lan cho tu viện Xitô ở Koprzywnica mới thành lập. Trong số những ngôi làng đó có Czudec. Năm 1263 tại Tarnów, hoàng tử Bolesław V the Chaste của Ba Lan đã gặp Daniel of Galicia, để thiết lập một biên giới giữa hai quốc gia. Theo thỏa thuận của họ, Czudec sẽ ở lại Ba Lan, trong khi Rzeszów gần đó thuộc về Red Ruthenia.

Vào ngày 11 tháng 9 năm 1427, Vua Władysław Jagiełło đã cấp điều lệ cho thị trấn quyền Magdeburg áp dụng ở Czudec. Thị trấn mới được phép có một hội chợ một tuần và để tạo ra một số bang hội. Cho đến năm 1610, Czudec thuộc gia đình Strzyżowski. Thị trấn sau đó được chuyển sang tay của gia đình Grabieński (huy hiệu Pomian), người sở hữu nó cho đến năm 1840. Cho đến năm 1772, Czudec thuộc về quận Pilzno của Sandomierz Voivodeship. Sau sự phân vùng của Ba Lan, nó bị Đế chế Habsburg thôn tính và từ năm 1772 đến 1918, thuộc về tỉnh Galicia. Vào thế kỷ 19, đặc quyền thị trấn đã bị từ chối, vì các nghệ nhân của nó không thể cạnh tranh với ngành công nghiệp hiện đại. Cuối cùng, vào năm 1935, chính phủ Cộng hòa Ba Lan thứ hai đã tước Czudec đặc quyền thị trấn; nó vẫn là một ngôi làng kể từ đó

Điểm đáng quan tâm:

* Nhà thờ giáo xứ Baroque Holy Trinity (1721-1735), được xây dựng từ đá của lâu đài Czudec đổ nát,
* Nhà nguyện bên đường St. Martin (1692),
* Một trang viên thế kỷ 17 tên là *Lamus*, cùng với một công viên,
* Nhà gỗ trong quảng trường chợ,
* Tàn tích của lâu đài Czudec thời trung cổ. Các di tích nằm trên một ngọn đồi có tên là *Góra Zamkowa*, tại sông Wislok. Vào năm 1938 và 1954, các nhà khảo cổ tìm thấy ở đây một số ví dụ về những bức tường gạch kiểu Gothic. Lâu đài bắt nguồn từ những năm đầu của lịch sử Ba Lan, khi đó là một lãnh địa, bảo vệ biên giới phía đông nam của Lesser Ba Lan. Vào thế kỷ 14, một khu phức hợp bằng gỗ đã được xây dựng, được làm lại theo phong cách Phục hưng vào thế kỷ 16. Năm 1657, trong cuộc xâm lược Ba Lan của Thụy Điển, lâu đài đã bị phá hủy bởi quân đội Transilvanian của George II Rakoczi. Hình ảnh của lâu đài đã được trình bày trên con dấu chính thức của Czudec, vào thời kỳ nó là một thị trấn (1427-1935). Nó cũng là huy hiệu hiện tại của làng

Tham khảo
---------

1. ↑  "Central Statistical Office (GUS) – TERYT (National Register of Territorial Land Apportionment Journal)" (bằng tiếng Ba Lan). ngày 1 tháng 6 năm 2008.
**Czorsztyn** [ˈt͡ʂɔrʂtɨn] (tiếng Đức: *Schorstin*) là một ngôi làng ở Ba Lan, tại Lesser Ba Lan Voivodeship, quận Nowy Targ. Ngôi làng nằm ở Pieniny, dãy núi ở biên giới Ba Lan - Slovakia hiện tại. Nó nổi tiếng với những tàn tích của một tòa lâu đài từ thế kỷ 14 đến 17, đó là bối cảnh của cuộc nổi dậy Kostka-Napierski năm 1651. 

 Lâu đài Czorsztyn, bức tranh sơn dầu năm 1911 của Michał Gorstkin-Wywiórski tại Phòng trưng bày nghệ thuật quốc gia Lviv

Điểm nổi bật
------------

Czorsztyn đặt tên cho hồ chứa nhân tạo còn được gọi là Hồ Czorsztyn, được hoàn thành vào năm 1994. Ngôi làng cùng với môi trường xung quanh là một điểm đến giải trí với cơ sở hạ tầng du lịch phát triển: chỗ ở, bến thuyền vui chơi và nhiều con đường mòn đi bộ đường dài được đánh dấu.

Hình ảnh
--------

* Lâu đài Czorsztyn và toàn cảnh hồ Lâu đài Czorsztyn và toàn cảnh hồ
* Cổng vào Cổng vào
* Quang cảnh bến du thuyền từ lâu đài Czorsztyn Quang cảnh bến du thuyền từ lâu đài Czorsztyn

Xem thêm
--------

* Hẻm núi sông Dunajec
* Lâu đài Niedzica
* Vườn quốc gia Pieniny (Ba Lan)
* Khối lượng của Trzy Korony

Tham khảo
---------

1. ↑  The attractions of Lake Czorsztyn Lưu trữ 2007-09-29 tại Wayback Machine from The Department of Hotel & Tourist Services *Niedzica.com*.

* Cộng đồng Do Thái ở Czorsztyn Lưu trữ 2016-03-04 tại Wayback Machine trên Virtual Shtetl

Liên kết ngoài
--------------
|  |  |
| --- | --- |
| 
Ba cạnh AB, BC, và CA, mỗi cạnh nối 2 đỉnh của một tam giác. | 
Một đa giác bị bao bởi các cạnh,  hình vuông này có 4 cạnh. |
| 
Mỗi cạnh thuộc về 2 mặt trong một đa diện, giống như khối lập phương này. | 
Mỗi cạnh được chia sẻ bởi ba hoặc nhiều mặt trong một polytope 4, như được thấy trong hình phóng chiếu của một tesseract. |

*Về khái niệm cạnh trong lý thuyết đồ thị, xem Cạnh (lý thuyết đồ thị)*
Trong hình học, một **cạnh** là một đoạn thẳng nối hai đỉnh trong một đa giác, đa diện, hoặc trong một đa diện chiều cao hơn 3. Trong một đa giác, một cạnh là một đoạn thẳng tạo ra ranh giới của đa giác. Trong một đa diện nói chung một cạnh là một đoạn thẳng là phần chung của hai mặt đa diện cắt nhau. Một đoạn thẳng nối hai đỉnh và đi qua bên trong hoặc bên ngoài đa giác/đa diện không phải là cạnh mà được gọi là một đường chéo.

Liên quan đến các cạnh trong biểu đồ
------------------------------------

Trong lý thuyết đồ thị, một cạnh là một đối tượng trừu tượng nối hai đỉnh đồ thị, không giống như các cạnh đa giác và đa diện có biểu diễn hình học cụ thể là một đoạn thẳng. Tuy nhiên, bất kỳ khối đa diện nào cũng có thể được biểu diễn bằng khung xương hoặc khung xương cạnh của nó, một đồ thị có các đỉnh là các đỉnh hình học của khối đa diện và có các cạnh tương ứng với các cạnh hình học.  Ngược lại, các đồ thị là bộ xương của khối đa diện ba chiều có thể được đặc trưng bởi định lý Steinitz là chính xác là đồ thị hai mặt phẳng được kết nối 3 đỉnh.

Số cạnh trong khối đa diện
--------------------------

Bất kỳ bề mặt đa diện lồi nào cũng có đặc tính Euler

***V-E +F=2***
Trong đó *V* là số đỉnh, *E* là số cạnh và *F* là số mặt. Phương trình này được gọi là công thức đa diện của Euler. Do đó, số cạnh nhỏ hơn 2 so với tổng số đỉnh và mặt. Ví dụ, một khối lập phương có 8 đỉnh và 6 mặt và do đó có 12 cạnh.

Sự cố với khuôn mặt khác
------------------------

Trong một đa giác, hai cạnh gặp nhau ở mỗi đỉnh; tổng quát hơn, bởi lý Balinski của, ít nhất là *d* cạnh gặp nhau tại mỗi đỉnh của một *d* chiều lồi polytope.  Tương tự, trong một khối đa diện, chính xác hai mặt hai chiều gặp nhau ở mọi cạnh,  trong khi ở đa giác chiều cao hơn, ba hoặc nhiều mặt hai chiều gặp nhau ở mọi cạnh.

Thuật ngữ thay thế
------------------

Trong lý thuyết về chiều cao polytopes lồi, một khía cạnh hoặc *phía* của một *d* chiều polytope là một trong của nó (*d*  - 1) tính năng chiều, một sườn núi là một (*d*  - 2) Tính năng chiều, và một đỉnh là một  tính năng hai chiều (*d* - 3). Do đó, các cạnh của đa giác là các mặt của nó, các cạnh của khối đa diện lồi 3 chiều là các đường vân của nó và các cạnh của đa giác 4 chiều là các đỉnh của nó.

Tham khảo
---------

1. ↑  Ziegler, Günter M. (1995), *Lectures on Polytopes*, Graduate Texts in Mathematics, **152**, Springer, Definition 2.1, p. 51.
2. ↑  Weisstein, Eric W. "Polygon Edge."
3. ↑  Weisstein, Eric W. "Polytope Edge."

Liên kết ngoài
--------------

* Bản mẫu:GlossaryForHyperspace
* Weisstein, Eric W. "Polygonal edge", *MathWorld*.
* Weisstein, Eric W. "Polyhedral edge", *MathWorld*.
Cửa khẩu quốc tế Lào Cai liên thông giữa Lào Cai (Việt Nam) và Hà Khẩu (Vân Nam, Trung Quốc) qua đường biên giới tự nhiên là một con sông. Ảnh chụp từ vị trí giữa cầu Hồ Kiều hướng về phía Việt Nam
Khái niệm **cửa khẩu** được hiểu như là cửa ngõ của một quốc gia mà nơi đó diễn ra các hoạt động xuất cảnh, nhập cảnh, xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh và qua lại biên giới quốc gia đối với người, phương tiện, hàng hoá và các tài sản khác.

Cửa khẩu có thể thiết lập ở đường bộ, ga hàng không, đường thủy, đường sắt liên thông với các nước trong khu vực và trên thế giới.

Một số khái niệm về cửa khẩu
----------------------------

### Cửa khẩu quốc tế

Được hiểu như là cửa ngõ để ra - vào một quốc gia, một vùng hay một lãnh thổ dành cho công dân (mang hộ chiếu) của nước mình và công dân của một nước khác bất kỳ được phép ra vào. Tên gọi cửa khẩu quốc tế trong trường hợp này chỉ đúng khi đó là cảng hàng không (sân bay quốc tế) và cảng biển. Vì ở đây tính quốc tế được hiểu khi có sự xuất - nhập cảnh cho công dân của một nước thứ 3 bất kỳ đến từ bên ngoài lãnh thổ và đi ra khỏi lãnh thổ đó.

Cửa khẩu quốc tế đường bộ và đường sắt là cửa khẩu được dành cho công dân mang hộ chiếu của một nước thứ 3 khác được phép đi và đến với nhau. Do vậy, trên đường bộ khi một cửa khẩu được gọi là cửa khẩu quốc tế là khi có sự xuất - nhập cảnh cho công dân của một nước thứ 3.

### Cửa khẩu quốc gia

Là cửa khẩu chỉ dành cho công dân 2 nước có chung đường biên giới có các cặp cửa khẩu đối diện nhau và có sự giao thương qua lại. Công dân của một nước thứ 3 (không mang hộ chiếu của một trong 2 nước này) không được phép xuất - nhập cảnh tại các cửa khẩu này. Tất cả các cửa khẩu phụ, cửa khẩu quốc gia, cửa khẩu quốc tế dĩ nhiên công dân nước sở tại có cửa khẩu đó được phép xuất - nhập cảnh.

Xem thêm
--------

* Cửa khẩu Việt Nam

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Cửa khẩu***. |

Tham khảo
---------
**Cường cận giáp / cường tuyến cận giáp** là sự gia tăng nồng độ hormone tuyến cận giáp (PTH) trong máu. Điều này xảy ra từ một rối loạn hoặc trong tuyến cận giáp (cường cận giáp nguyên phát) hoặc bên ngoài tuyến cận giáp (cường cận giáp thứ phát). Hầu hết những người mắc bệnh nguyên phát không có triệu chứng tại thời điểm chẩn đoán. Khi các triệu chứng xảy ra, chúng là do calci máu tăng cao. Với độ cao từ lâu, triệu chứng phổ biến nhất là sỏi thận. Các triệu chứng khác có thể bao gồm đau xương, yếu, trầm cảm, nhầm lẫn và tăng tần suất đi tiểu. Cả nguyên phát và thứ phát đều có thể dẫn đến chứng loãng xương.

Trong 80% các trường hợp, cường tuyến cận giáp nguyên phát là do một u lành tính duy nhất được gọi là u tuyến cận giáp. Hầu hết phần còn lại là do một số các u tuyến. Hiếm khi nó có thể là do ung thư tuyến cận giáp. Bệnh cường cận giáp thứ phát thường xảy ra do thiếu vitamin D, bệnh thận mãn tính hoặc các nguyên nhân khác gây ra calci máu thấp. Chẩn đoán cường cận giáp nguyên phát được thực hiện bằng cách tìm thấy calci và PTH tăng cao trong máu.

Bệnh cường tuyến cận giáp nguyên phát có thể được chữa khỏi bằng cách loại bỏ adenoma hoặc tuyến cận giáp hoạt động quá mức. Ở những người không có triệu chứng, nồng độ calci trong máu tăng nhẹ, thận bình thường và theo dõi mật độ xương bình thường có thể là tất cả những gì cần thiết. Thuốc cinacalcet cũng có thể được sử dụng để giảm mức PTH. Ở những người có nồng độ calci trong máu rất cao, điều trị có thể bao gồm một lượng lớn nước muối bình thường tiêm tĩnh mạch. Nồng độ vitamin D thấp cần được điều chỉnh.

Cường cận giáp nguyên phát là loại phổ biến nhất. Trong thế giới phát triển, từ một đến bốn phần nghìn người bị ảnh hưởng. Nó xảy ra thường xuyên hơn ở phụ nữ, gấp ba lần so với nam giới và thường được chẩn đoán ở độ tuổi từ 50 đến 60. Bệnh được mô tả lần đầu tiên vào những năm 1700. Vào cuối những năm 1800, nó được xác định là có liên quan đến tuyến cận giáp. Phẫu thuật với tư cách như là một biện pháp điều trị được thực hiện lần đầu tiên vào năm 1925.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Fraser WD (tháng 7 năm 2009). "Hyperparathyroidism". *Lancet*. **374** (9684): 145–58. doi:10.1016/S0140-6736(09)60507-9. PMID 19595349.
2. ↑  Allerheiligen, DA; Schoeber, J; Houston, RE; Mohl, VK; Wildman, KM (ngày 15 tháng 4 năm 1998). "Hyperparathyroidism". *American Family Physician*. **57** (8): 1795–802, 1807–8. PMID 9575320.
3. 1 2 3  Michels, TC; Kelly, KM (ngày 15 tháng 8 năm 2013). "Parathyroid disorders". *American Family Physician*. **88** (4): 249–57. PMID 23944728.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  "Primary Hyperparathyroidism". *NIDDK*. tháng 8 năm 2012. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 10 năm 2016. Truy cập ngày 27 tháng 9 năm 2016.
5. 1 2 3  Gasparri, Guido; Camandona, Michele; Palestini, Nicola (2015). *Primary, Secondary and Tertiary Hyperparathyroidism: Diagnostic and Therapeutic Updates* (bằng tiếng Anh). Springer. ISBN 9788847057586. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 9 năm 2017.
**Cầu treo Hvězdonice** (tiếng Séc: *Visutá lávka Hvězdonice*) là cây cầu treo nằm trong địa phận làng Kaliště, thuộc huyện Praha-východ, vùng Trung Bohemia, Cộng hòa Séc. Cây cầu này bắc qua sông Sázava, để nối liền giữa làng Hvězdonice với làng Kaliště.

Mô tả
-----

Cầu treo Hvězdonice được thiết kế dành cho người đi bộ và đi xe đạp, với chiều rộng là 3 mét và tổng chiều dài lên đến 131 mét, trong đó:

* Đoạn cầu bên phía lối vào tại làng Hvězdonice - 34 mét
* Đoạn cầu phía trên mặt sông - 80 mét
* Đoạn cầu bên phía lối ra tại làng Kaliště (khu dân cư Poddubí) - 17 mét

Lịch sử
-------

Ban đầu có một chuyến phà ở địa điểm cầu treo Hvězdonice ngày nay. Chuyến phà này không đáp ứng được nhu cầu giao thông ngày càng tăng của người dân địa phương, nên cầu treo Hvězdonice được xây dựng vào năm 1977. Kể từ đó, người dân địa phương thường xuyên sử dụng cây cầu đi bộ này.

Vào tháng 12 năm 2017, chính quyền làng Kaliště đã tạm thời đóng cửa cầu treo Hvězdonice để đảm bảo an toàn cho người dân, vì trước đó, cầu đi bộ Troja bắc qua sông Vltava ở Praha (có thiết kế tương đồng với cầu treo Hvězdonice) đã bị sập.

Từ tháng 11 năm 2019, cầu treo Hvězdonice được mở cửa trở lại sau khi các chuyên gia xác nhận cây cầu đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn.

Tham khảo
---------

1. ↑  Lávka ve Hvězdonicích je bezpečná, potvrdil Kloknerův ústav (2019) - *benesovsky.denik.cz*
2. ↑  Další nebezpečná lávka? Obec u Prahy má obavy, mostek raději uzavřela Lưu trữ 2018-08-03 tại Wayback Machine (Ngày 08 tháng 12 năm 2017)
3. ↑  Přes lávku z Hvězdonic je možné po dvou letech bez obav přejít. Odborníci potvrdili, že je konstrukce bezpečná. *Region* [online]. 2019-11-27 [cit. 2020-07-09]. Dostupné online

Thư mục
-------

* DUŠAN, Josef. *Encyklopedie mostů v Čechách na Moravě a ve Slezsku*. 1. vyd. Praha: LIBRI, 1992. 471 s. Kapitola HVĚZDONICE (Benešov) - dálniční mosty, s. 128–129.

Liên kết ngoài
--------------

* Tư liệu liên quan tới Visutá lávka Hvězdonice tại Wikimedia Commons.
Barcelona Tây Ban Nha 2006 - cửa hàng tạp hóa tự động.
 Cửa hàng tạp hóa tự động ở tàu điện ngầm Barcelona 2006.
**Cửa hàng tiện lợi tự động** là một loại cửa hàng tiện lợi hoạt động mà không cần sự tham gia của nhân viên thu ngân, thay vào đó sử dụng máy tính và robot để thực hiện các chức năng cần thiết.

Ví dụ
-----

### Robomart

Robomart đã sáng tạo ra một cửa hàng tạp hóa tự động di động trên bánh xe. Điều này cho phép khách hàng tự lựa chọn các sản phẩm tạp hóa tại nhà của họ mà không cần phải thanh toán ngay lập tức.

### Shop24

Shop24 là một hệ thống vận hành 170 cửa hàng tiện lợi tự động tại 9 quốc gia châu Âu và 7 cửa hàng tại Hoa Kỳ. Một cửa hàng trung bình có giá khoảng 90.000 đô la.

### SmartMart

Năm 1986, sau khi vợ của doanh nhân Mike Rivalto trở về nhà và trải qua trải nghiệm không vui khi phải xếp hàng lâu để thanh toán tại cửa hàng tiện lợi, ông đã nảy ra ý tưởng của SmartMart - một cửa hàng tiện lợi tự động. Sau bảy năm nghiên cứu và phát triển, ý tưởng này đã trở thành hiện thực vào giữa những năm 1990 khi công nghệ phát triển. Năm 2003, cửa hàng SmartMart đầu tiên đã được mở tại Đông Memphis. Vào năm 2011, sau khi cửa hàng thực hiện hơn 1,4 triệu giao dịch trong 8 năm, cửa hàng đã được nâng cấp bằng công nghệ mới nhất của SmartMart. Tại SmartMart, khách hàng có thể lái xe vào hoặc đi bộ đến màn hình cảm ứng máy tính và lựa chọn từ hơn 1.800 sản phẩm khác nhau. Họ có thể thanh toán bằng tiền mặt, thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ và nhận được hàng hóa thông qua ngăn kéo. Dự án SmartMart cũng bao gồm việc xây dựng bơm xăng, tuy tốn nhiều tiền hơn để thực hiện so với việc xây dựng một cửa hàng tiện lợi thông thường, nhưng tiết kiệm lao động rất đáng kể vì chỉ cần một người điều khiển trung tâm để điều hành toàn bộ hoạt động kinh doanh. Năm 2009, có báo cáo cho biết SmartMart đã bán một lon bia 24 ounce cho một người chưa đủ tuổi.

Xem thêm
--------

* Máy tự động
* Bán lẻ tự động
* Ngành bán lẻ tự động
* Keedoozle
* Kiva Systems
* Robomart
* Thanh toán tự phục vụ
* Máy bán hàng tự động

Tham khảo
---------

1. ↑  Kelly, Heather (11 tháng 1 năm 2018). "Do we really need a self-driving on-demand corner store?". *CNNMoney*.
2. ↑  "Robomart plans to pilot its driverless store on wheels this fall". 25 tháng 6 năm 2018.
3. ↑  "Vending Machines Grow Up". 27 tháng 7 năm 2003 – qua www.washingtonpost.com.
4. ↑  "Shop24 Opens New Fully Automated Convenience Store At University Of Illinois - Springfield". *VendingMarketWatch.com*.
5. ↑  "Tidbits". *www.bizjournals.com*. 20 tháng 1 năm 2003. Truy cập ngày 2 tháng 7 năm 2019.
6. ↑  Flyer Staff. "BLOWN AWAY BY 2003". *Memphis Flyer*.
7. ↑  "Convenience Store and Consumers on Automatic – RetailWire".
8. ↑  "The Investigators: Self-serve store sells beer to underage buyer". *wmcactionnews5.com*.
**Công quốc Aquitaine** (tiếng Occitan: *Ducat d'Aquitània*; tiếng Pháp: *Duché d'Aquitaine*) là một thái ấp lịch sử ở các khu vực phía Tây, Trung và Nam của nước Pháp ngày nay về phía Nam của sông Loire, mặc dù phạm vi cũng như tên gọi của nó dao động rất nhiều trong nhiều thế kỷ, vào thời điểm bao gồm phần lớn khu vực ngày nay là Tây Nam nước Pháp (Gascony) và miền Trung nước Pháp.

Nó có nguồn gốc từ thế kỷ thứ VII, với tư cách là một công quốc của Francia, cuối cùng thì trở thành các tỉnh Aquitania Prima và Secunda của Đế quốc La Mã. Với tư cách là một công quốc, nó đã tan rã sau cuộc chinh phục của công quốc độc lập Waiofar của người Aquitani, tiếp tục trở thành một tiểu vương quốc trong Đế chế Carolingian. Sau đó nó được Tây Francia tiếp nhận sau Hiệp ước Verdun năm 843 và nhanh chóng xuất hiện trở lại với tư cách là một công quốc phụ thuộc. Năm 1153, một Aquitaine mở rộng đã cam kết trung thành với các vị Vua Angevin của Anh. Kết quả là, một sự cạnh tranh đã nảy sinh giữa các quốc vương Pháp và Angevins về quyền kiểm soát lãnh thổ của họ ở Pháp. Đến giữa thế kỷ XIII, chỉ còn lại Công quốc Gascony trong tay Angevin. Chiến tranh Trăm năm cuối cùng đã chứng kiến vương quốc Pháp giành được toàn quyền kiểm soát Aquitaine vào những năm 1450, với phần lớn lãnh thổ của nhà nước này được sáp nhập trực tiếp vào chính lãnh địa của hoàng gia Pháp.

Tham khảo
---------

 Bài viết này bao gồm văn bản từ một ấn phẩm hiện thời trong phạm vi công cộng: Chisholm, Hugh biên tập (1911). "Aquitaine". *Encyclopædia Britannica*. **2** (ấn bản 11). Cambridge University Press. tr. 252–253.

Thư mục
-------

* Lewis, Archibald R. "The Dukes in the Regnum Francorum, A.D. 550-751." *Speculum*, Vol. 51, No. 3. (July 1976), pp. 381–410.
* Emile Mabille, (1870) *Le Royaume D'Aquitaine Et Ses Marches Sous Les Carlovingiens*
* Jean Penant, (2009) *Occitanie, l'épopée des origines*
**Các xưởng diêm tiêu Humberstone và Santa Laura** là hai xưởng đã từng sản xuất diêm tiêu (KNO3 và NaNO3) tại vùng Tarapacá, miền bắc Chile. Các xưởng này đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới từ năm 2005.

Địa lý
------

Hai xưởng này nằm cách 48 km về phía đông của Iquique, trong sa mạc Altacama, ở vùng Tarapacá, miền bắc Chile. Hai xưởng này cùng với Chacabuco, Maria Elena, Pedro de Valdivia, Puelma và Aguas Santas được biết đến như là các "thị trấn nitrat". Riêng Chacabuco là một trường hợp đặc biệt vì nó cũng được sử dụng như một trại tập trung trong chế độ của Pinochet năm 1973 và ngày nay xung quanh nó vẫn còn rất nhiều các bãi mìn.

Lịch sử
-------

Năm 1872, công ty khai thác nitrat Guillermo Wendell đã thành lập các xưởng khai thác tại Santa Laura, khi đó khu vực này vẫn là một phần của Peru. Trong cùng năm đó, James Thomas Humberstone cũng đã thành lập "công ty nitrat Peru" và mở xưởng "La Palma". Cả hai công ty này sau đó đã phát triển nhanh chóng và trở thành các thị trấn mỏ bận rộn đặc trưng với các tòa nhà theo phong cách Anh.

Trong khi La Palma trở thành một trong những nhà khai thác muối mỏ lớn nhất trong toàn vùng, thì Santa Laura đã không làm tốt vì sản lượng thấp. Nó được chuyển giao vào năm 1902 cho Công ty nitrat Tamarugal. Năm 1913, Santa Laura tạm ngừng sản xuất cho đến khi quy trình chiết xuất Shanks được đưa vào giúp nâng cao năng suất.

Tuy nhiên, mô hình kinh tế này đã sụp đổ trong thời kỳ Đại khủng hoảng năm 1929 vì sự phát triển của quá trình tổng hợp amonia của hai nhà bác học Fritz Haber và Carl Bosch, đóng vai trò quan trọng cho tổng hợp phân bón và chất nổ. Hai công ty phá sản và sau đó được bán lại cho COSATAN (Compañía Salitrera de Tarapacá y Antofagasta) vào năm 1934. COSATAN đổi tên La Palma thành "Oficina Santiago Humberstone" để vinh danh người sáng lập. Công ty đã cố gắng để sản xuất một loại muối tự nhiên cạnh tranh được bằng cách hiện đại hóa xưởng Humberstone, và nó trở thành thành công ty thành công nhất về muối mỏ năm 1940.

Cả hai công trình đều bị bỏ hoang vào năm 1960 sau khi sự suy giảm nhanh chóng khiến COSATAN sụp đổ vào năm 1958. Năm 1970, sau khi trở thành "thị trấn ma", hai xưởng này được tuyên bố là Di tích quốc gia và mở cửa cho du lịch và sau đó được công nhận là Di sản thế giới của UNESCO vào năm 2005.

Hình ảnh
--------

* Xưởng HumberstoneXưởng Humberstone
* Xưởng Santa LauraXưởng Santa Laura
* Lối vào HumberstoneLối vào Humberstone
* Nhà ănNhà ăn
* Khu nhà ở công nhânKhu nhà ở công nhân
* Khu nhà ở công nhânKhu nhà ở công nhân
* Công cụCông cụ
* Nhà hátNhà hát
* Hồ bơiHồ bơi
* Đường xe lửaĐường xe lửa

Xem thêm
--------

* Chiến tranh Thái Bình Dương
* Danh sách di sản thế giới bị đe dọa

Tham khảo
---------

1. ↑  "21 World Heritage Sites you have probably never heard of". Daily Telegraph.

| * x
* t
* s
Di sản thế giới tại Chile  |
| --- |
| Di sản văn hóa | Nhà thờ Chiloé **·**  Khu phố cổ của cảng Valparaíso **·**  Các xưởng diêm tiêu Humberstone và Santa Laura **·**  Mỏ tại Sewell **·**  Công viên quốc gia Rapa Nui |  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Các xưởng diêm tiêu Humberstone và Santa Laura***. |
**Cá hồng xiên** (Danh pháp khoa học: *Pinjalo pinjalo*) là một loài cá biển trong họ cá hồng Lutjanidae phân bố ở Ấn Độ Dương, Châu Đại Dương, Singapore, Indonesia, Trung Quốc, Philippin, Việt Nam. Tên địa phương ở Việt Nam gọi chúng là cá hồng, cá hường. Tên thường gọi trong tiếng Anh: Pinjalo snapper, Red snapper.

Đặc điểm
--------

Thân hình bầu dục, tương đối cao, viền lưng và viền bụng cong đều. Đầu dẹp bên. Chiều dài thân bằng 2,3 - 2,5 lần chiều cao thân và bằng 2,9 - 3,3 lần chiều dài đầu. Kích cỡ khai thác 150 – 200 mm. Mép sau xương nắp mang hình răng cưa. Mõm ngắn. Mắt tròn, khoảng cách 2 mắt rộng, cao. Miệng nhỏ, chếch, 2 hàm dài bằng nhau. Răng nhỏ, nhọn, mọc thành đai rộng trên phần trước của 2 hàm và nhỏ dần về phía cuối hàm. Xương khẩu cái, xương lá mía có răng nhỏ.

Khe mang rộng. Màng nắp mang không liền với ức, lược mang nhỏ và ngắn. Thân phủ vảy lược. Các hàng vảy bên thân đều chếch theo hướng từ dưới lên trên và trước sau. Vây lưng, vây hậu môn phủ vảy đến 1/2 vây. Vây lưng thấp. Vây ngực rộng, hình lưỡi liềm. Vây đuôi rộng, mép sau lõm sâu. Thân màu nâu nhạt. Bên thân có nhiều vân màu nâu đậm chếch theo các hàng vảy. Mép màng vây lưng và vây đuôi màu đen. Các vây khác màu vàng nhạt.

Chú thích
---------

Tham khảo
---------

* Dữ liệu liên quan tới Cá hồng xiên tại Wikispecies
* Fenner, Robert M.: *The Conscientious Marine Aquarist*. Neptune City, Nueva Jersey, Estados Unidos: T.F.H. Publications, 2001.
* Helfman, G. B. Collette y D. Facey: *The diversity of fishes*. Blackwell Science, Malden, Massachusetts, Estados Unidos, 1997.
* Hoese, D.F. 1986:. A M.M. Smith y P.C. Heemstra (eds.) Smiths' sea fishes. Springer-Verlag, Berlín, Alemania.
* Maugé, L.A. 1986. A J. Daget, J.-P. Gosse y D.F.E. Thys van den Audenaerde (eds.) Check-list of the freshwater fishes of Africa (CLOFFA). ISNB Bruselas; MRAC, Tervuren, Flandes; y ORSTOM, París, Francia. Vol. 2.
* Moyle, P. y J. Cech.: *Fishes: An Introduction to Ichthyology*, 4a. edición, Upper Saddle River, Nueva Jersey, Estados Unidos: Prentice-Hall. Año 2000.
* Nelson, J.: *Fishes of the World*, 3a. edición. Nueva York, Estados Unidos: John Wiley and Sons. Año 1994.
* Wheeler, A.: *The World Encyclopedia of Fishes*, 2a. edición, Londres: Macdonald. Año 1985.
**Cổng xanh** (tiếng Ba Lan: *Brama Zielona*, tiếng Đức: *former Koggentor*, bây giờ là Grünes Tor) ở Gdańsk, Ba Lan, là một trong những địa điểm du lịch đáng chú ý nhất của thành phố. Nó nằm giữa Long Market (*Długi Targ*) và sông Motława.

Lịch sử
-------

 Huy hiệu thế kỷ 16 của Ba Lan 
Với Cổng Vàng và Cổng Cao Nguyên, Cổng Xanh trải dài qua Long Market và Long Street, cùng với Cung đường Hoàng gia. Cổng xanh rõ ràng được lấy cảm hứng từ Tòa thị chính Antwerp. Nó được xây dựng năm 1568-71 là nơi ở chính thức của các quốc vương của Ba Lan. Nó là một kiệt tác của Regnier (hoặc Reiner van Amsterdam), một kiến trúc sư đến từ Amsterdam, và phản ánh ảnh hưởng kiến trúc của người Flemish ở Gdańsk. Và Hans Kramer đến từ Dresden chịu trách nhiệm cho các kế hoạch xây dựng.

Vào ngày 11 tháng 20 năm 1646, Nữ hoàng tương lai của Ba Lan, Marie Louise Gonzaga, đã giải trí tại đây. Vào cuối thế kỷ 18, Hội Thiên nhiên đặt trụ sở ở đây, nhưng sớm chuyển đến Nhà của những người theo chủ nghĩa tự nhiên (Nhà nghiên cứu xã hội).

Ngày nay, Cổng Xanh bao gồm Bảo tàng Quốc gia ở Gdańsk. Triển lãm, các cuộc họp, hội nghị và chương trình được tổ chức ở đây. Văn phòng Gdańsk của cựu Tổng thống Ba Lan Lech Wałęsa được đặt tại một trong các phòng của Cổng xanh.

Xem thêm
--------

* Danh sách các cấu trúc theo phong cách ở Bắc Ba Lan

Tham khảo
---------

1. ↑  Juliette Roding, Lex Heerma van Voss (1996). *The North Sea and culture (1550-1800): proceedings of an international conference held at Leiden, 21-ngày 22 tháng 4 năm 1995*. Uitgeverij Verloren. tr. 103. ISBN 90-6550-527-X.Quản lý CS1: sử dụng tham số tác giả (liên kết)
2. ↑  "Zielona Brama w Gdańsku". *miasta.gazeta.pl* (bằng tiếng Ba Lan). ngày 18 tháng 2 năm 2007. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 12 năm 2007. Truy cập ngày 29 tháng 12 năm 2008.
3. ↑  Philip Ward (1988). *Polish cities: travels in Cracow and the South, Gdańsk, Malbork and Warsaw*. Oleander. tr. 77. ISBN 0-906672-73-2.

Liên kết ngoài
--------------

 Tư liệu liên quan tới Green Gate in Gdańsk tại Wikimedia Commons
Một cảnh sát trưởng ở Mỹ với kiểu mẫu điển hình
Một viên **cảnh sát trưởng** (*Sheriff*) là một quan chức chính quyền thực thi các nhiệm vụ khác nhau trong lĩnh vực chấp pháp, tồn tại ở một số quốc gia có mối quan hệ lịch sử với văn hóa Anh, theo đó nó bắt nguồn từ *Shire*, một thuật ngữ truyền thống để phân chia đất đai, và *reeve*, chức trưởng quan của địa phương; như vậy cảnh sát trưởng ban đầu có nghĩa tương đương là *hạt trưởng*, *tỉnh trưởng*, *quận trưởng*, như vậy theo nguyên gốc ban đầu thì cảnh sát trưởng không phải là cảnh sát (Police). 

Tại Hoa Kỳ, cảnh sát trưởng là một viên chức tại một quận hoặc thành phố độc lập chịu trách nhiệm giữ gìn, duy trì an ninh trật tự và thực thi luật pháp và thường được trang bị súng lục (súng sáu). Không giống như hầu hết các quan chức trong thực thi pháp luật tại Hoa Kỳ, cảnh sát trưởng thường được bầu, mặc dù một số tiểu bang có luật yêu cầu trình độ thực thi pháp luật nhất định của các ứng cử viên. Hình ảnh của một cảnh sát trưởng của Hoa Kỳ được khắc họa qua nhiều đề tài phim ảnh của dòng phim cao bồi miền Viễn Tây.

Các cảnh sát trưởng được bầu có trách nhiệm trực tiếp với công dân của quận của họ đang công tác, phục vụ, hiến pháp của tiểu bang của họ và cuối cùng là Hiến pháp Hoa Kỳ. Trách nhiệm của cảnh sát trưởng và các cơ quan thay đổi đáng kể theo quận, hạt. Nhiều cảnh sát trưởng có vai trò của một Trưởng Cơ quan cảnh sát (Chief of police), mặc dù một số cơ quan lãnh đạo với nhiệm vụ thực thi pháp luật hạn chế. Cảnh sát trưởng cũng thường chịu trách nhiệm quản lý các nhà tù ở quận và an ninh tại các tòa nhà chính quyền địa phương. Trong trường hợp này cảnh sát trưởng đóng vai trò của một nhân viên cảnh sát hay nhân viên bảo vệ an ninh.

Tham khảo
---------