**Albert Ellis** (27 tháng 9 năm 1913 - 24 tháng 7 năm 2007) là một nhà tâm lý học người Mỹ, người vào năm 1955 đã phát triển Liệu pháp Hành vi Cảm xúc Hợp lý (Rational Emotive Behavior Therapy - REBT). Ông có bằng Thạc sĩ và Tiến sĩ về tâm lý học lâm sàng tại Đại học Columbia và Hội đồng Tâm lý Chuyên nghiệp Hoa Kỳ (ABPP). Ông cũng là người thành lập và là Chủ tịch của Viện Albert Ellis có trụ sở tại Thành phố New York trong nhiều thập kỷ. Ông thường được coi là một trong những người khởi xướng sự thay đổi mô hình cách mạng nhận thức trong liệu pháp tâm lý và là người đề xuất ban đầu các liệu pháp nhận thức-hành vi.

Dựa trên một cuộc khảo sát chuyên nghiệp năm 1982 của các nhà tâm lý học Hoa Kỳ và Canada, ông được coi là nhà tâm lý trị liệu có ảnh hưởng thứ hai trong lịch sử (Carl Rogers xếp hạng nhất trong cuộc khảo sát; Sigmund Freud xếp hạng ba). *Psychology Today* ghi nhận, "Không có cá nhân nào - thậm chí không phải chính Freud - đã có tác động lớn hơn đến liệu pháp tâm lý hiện đại."

Tuổi thơ
--------

Ellis sinh ra ở Pittsburgh, Pennsylvania và lớn lên ở quận Bronx của thành phố New York từ khi còn nhỏ. Ông bà nội của ông là người Do Thái nhập cư từ Đế quốc Nga, trong khi ông ngoại của ông có nguồn gốc từ Galicia, Ba Lan thuộc Áo-Hungary. Ông là con cả trong gia đình có ba người con. Cha của Ellis, Harry, là một nhà môi giới, thường xuyên vắng nhà đi công tác, người được cho là chỉ thể hiện tình cảm ở mức độ vừa phải với các con của mình. Đến tuổi thiếu niên, cha mẹ Ellis ly hôn và ông sống với mẹ.

Trong cuốn tự truyện của mình, Ellis mô tả mẹ của mình, Hattie, là một người phụ nữ tự thu mình với chứng rối loạn lưỡng cực. Đôi khi, theo Ellis, cô ấy là một "người nói chuyện náo nhiệt không bao giờ lắng nghe."Bà sẽ trình bày ý kiến mạnh mẽ của mình về hầu hết các chủ đề, nhưng hiếm khi đưa ra cơ sở thực tế cho những quan điểm này. Giống như cha mình, mẹ Ellis rất xa cách về mặt tình cảm với các con. Ellis kể lại rằng bà thường ngủ khi anh đi học và thường không về nhà khi anh trở về. Thay vì cảm thấy cay đắng, anh nhận trách nhiệm chăm sóc các em của mình. Ellis mua một chiếc đồng hồ báo thức bằng tiền của mình và thức dậy và mặc quần áo cho em trai và em gái của mình. Khi cuộc Đại suy thoái xảy ra, cả ba người con đều tìm việc làm để phụ giúp gia đình. Ellis ốm yếu khi còn nhỏ và gặp nhiều vấn đề sức khỏe trong suốt thời niên thiếu. Năm tuổi, ông phải nhập viện vì bệnh thận. Ellis cũng phải nhập viện trong tình trạng viêm amidan dẫn đến nhiễm trùng liên cầu nặng phải phẫu thuật khẩn cấp. Ellis kể rằng ông đã có tám lần nhập viện trong độ tuổi từ năm đến bảy, một trong số đó kéo dài gần một năm. Cha mẹ ông rất ít hỗ trợ về mặt tinh thần cho anh trong suốt những năm này, hiếm khi thăm hỏi hay an ủi. Ellis nói rằng ông đã học cách đối mặt với những nghịch cảnh của mình vì ông đã "phát triển sự thờ ơ ngày càng tăng đối với sự vô chủ đó". Bệnh tật đã theo Ellis suốt cuộc đời; ở tuổi 40, ông phát triển bệnh tiểu đường.

Ellis đã phóng đại nỗi sợ hãi khi nói trước đám đông và trong thời niên thiếu của mình, anh cực kỳ nhút nhát khi gặp phụ nữ. Ở tuổi 19, đã có dấu hiệu suy nghĩ như một nhà trị liệu nhận thức - hành vi, Ellis đã buộc mình phải nói chuyện với 100 phụ nữ trong Vườn bách thảo Bronx trong khoảng thời gian một tháng. Mặc dù không hẹn hò được nhưng anh cho biết bản thân đã vô cảm trước nỗi sợ bị phụ nữ từ chối.

Đọc thêm
--------

* Albert Ellis. *Theories of Personality: Critical Perspectives*, with Mike Abrams, PhD, and Lidia Abrams, PhD. New York: Sage Press, 2008.
* Edrita Fried (© 1951, 1961 by Albert Ellis), *On Love and Sexuality*, New York: Grove Press.
* Emmett Velten. *Under the Influence: Reflections of Albert Ellis in the Work of Others*. See Sharp Press, 2007
* Emmett Velten. *Albert Ellis: American Revolutionary*. See Sharp Press, 2009
* Albert Ellis. *Rational Emotive Behavior Therapy: It Works for Me – It Can Work for You by Albert Ellis*. Prometheus Books, 2004
* Joseph Yankura and Windy Dryden. *Albert Ellis (Key Figures in Counselling and Psychotherapy series)*. Sage Publications, 1994

Tham khảo
---------

1. ↑  Albert Ellis Institute
2. ↑  Knapp, Paulo; Beck, Aaron T. (2008). "Cognitive therapy: foundations, conceptual models, applications and research" (PDF). *Revista Brasileira de Psiquiatria*. 30(Suppl II): 54–64. doi:10.1590/s1516-44462008000600002. PMID 19039445.
3. ↑  New York Times: Despite Illness and Lawsuits, a Famed Psychotherapist Is Temporarily Back in Session ngày 16 tháng 12 năm 2006
4. ↑  Smith, D. (1982). "Trends in counseling and psychotherapy". *American Psychologist*. **37** (7): 802–809. doi:10.1037/0003-066X.37.7.802. PMID 7137698.
5. ↑  Epstein, R. (2001). "The Prince of Reason". Psychology Today.
6. ↑  "United States Census, 1920". Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 11 năm 2021. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2019.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
7. ↑  "United States Census, 1930". Lưu trữ bản gốc ngày 28 tháng 10 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2019.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
8. ↑  New York Times: Albert Ellis, Influential Psychotherapist, Dies at 93
9. ↑  psychotherapy.net: An Interview with Albert Ellis, PhD Rational Emotive Behavioral Therapy Lưu trữ 2008-12-25 tại Wayback Machine
10. ↑  Ellis, Albert (ngày 1 tháng 8 năm 2000). *How To Control Your Anxiety Before It Controls You*. Citadel. ISBN 978-0806521367.

Liên kết ngoài
--------------

### Các trang chính

* The Albert Ellis Institute (New York City)
* The REBT Network – Albert Ellis and Rational Emotive Behavior Therapy
* Albert-Ellis-Friends.Net: A Rational Oasis Lưu trữ 2007-10-08 tại Wayback Machine
* Albert Ellis Biography Site
* Albert Ellis Information Site
* Association for Rational Emotive Behaviour Therapy
* Wife of Dr Albert Ellis and REBT Teacher, Author, Presenter and Practitioner
* REBT Practitioner, Lecturer & Author
* Information site on REBT with Dr Ellis' wife: Dr Joffe Ellis
* Finding aid to the Albert Ellis Papers at Columbia University. Rare Book & Manuscript Library

### Các bài báo và các bài viết có nhắc đến

* Psychotherapy.net: An Interview with Albert Ellis
* Santa Maria Times: Dr. Albert Ellis and his legacy
* Ellis' classic *A Guide To Rational Living* - a brief introduction
* Boston Herald: Shrink was ours for a song – One last refrain for Albert Ellis
* Prospect Magazine: Portrait – Albert Ellis