| Hệ/Kỷ | Thống/Thế | Tầng/Kỳ | Niên đại (Ma) |
| --- | --- | --- | --- |
| Phấn Trắng | Hạ/Sớm | Berrias | trẻ/muộn hơn |
| Jura | Thượng/Muộn | Tithon | ~145.0 | 152.1 |
| Kimmeridge | 152.1 | 157.3 |
| Oxford | 157.3 | 163.5 |
| Trung/Giữa | Callove | 163.5 | 166.1 |
| Bathon | 166.1 | 168.3 |
| Bajocy | 168.3 | 170.3 |
| Aalen | 170.3 | 174.1 |
| Hạ/Sớm | Toarc | 174.1 | 182.7 |
| Pliensbach | 182.7 | 190.8 |
| Sinemur | 190.8 | 199.3 |
| Hettange | 199.3 | 201.3 |
| Trias | Thượng/Muộn | Rhaetia | cổ/sớm hơn |
| Phân chia Kỷ Jura theo ICS năm 2020. |

Mộth mỏm đá khổng lồ ở Zion Canyon bao gồm các thành hệ của Jura sớm (từ trên xuống): Thành hệ Kayenta và Sa thạch Navajo lớn.
**Jura sớm** (trong phân vị địa tầng tương ứng với **Jura dưới**) là thế sớm nhất trong số ba thế của kỷ Jura. Jura sớm được bắt đầu ngay sau khi các sự kiện tuyệt chủng kỷ Trias-Jura vào 199,6 Ma (triệu năm trước) và kết thúc vào lúc bắt đầu của Trung Jura (175,6 Ma).

Một số loại đá biển ở châu Âu có niên đại từ thế này được gọi là "Lias Group" và cái tên đó đã được sử dụng để chỉ giai đoạn này giống như trong địa chất học của thế kỷ 19.

Nguồn gốc tên gọi
-----------------

Có hai nguồn gốc của tên Lias: Có lý giải thứ nhất là nó được một nhà địa chất lấy từ cách phát âm địa phương từ "layers" của công nhân mỏ đá Anh: Hai là, sloops from north Cornish ports such as Bude would sail across the Bristol Channel to the Vale of Glamorgan to load up with rock from coastal limestone quarries (Đá vôi lias từ miền nam xứ Wales  đã được sử dụng trên khắp Bắc Devon / Bắc Cornwall vì nó có chứa calci cacbonat để bón cho các loại đất Devon chất lượng kém của các nước phương Tây)); Cornish would pronounce the layers of limestone as 'laiyers' or 'lias'.

Địa chất
--------

Có mỏm Liassic rộng lớn xung quanh bờ biển của Vương quốc Anh, đặc biệt là tại Glamorgan, Bắc Yorkshire và Dorset. Các 'Bờ biển kỷ Jura' của Dorset thường gắn liền với các công trình nghiên cứu tiên phong của Mary Anning và của Lyme Regis. Các nham tướng Hạ Jura ở khu vực này chủ yếu là các loại đất sét, đá vôi mỏng và bột kết, lắng đọng hoàn toàn trong điều kiện biển.

Địa tầng Nhóm Lias tạo thành những vách đá hùng vĩ trên bờ biển Vale of Glamorgan, miền nam xứ Wales. Trải dài khoảng 14 dặm (23 km) từ Cardiff đến Porthcawl, các lớp đáng chú ý của những vách đá, nằm ​​trên kênh Bristol là lặp đi lặp lại sự xen kẽ giữa một tấc đá vôi và một lớp đá bùn được hình thành từ các sa mạc ở Trias muộn đã bị biển xâm lấn.

Thành hệ Lias tại Lyme Regis, UK, tên địa phương Blue Lias.
### Địa tầng

Hiện đã có một số cuộc tranh luận về ranh giới đáy của tầng Hettangi, và cả hệ thống phân vị của Kỉ Jura. Sinh địa tầng lấy sự xuất hện đầu tiên của Cúc đá psiloceratidae làm ranh giới; nhưng điều này phụ thuộc vào cách phân chia dựa trên hệ động vật Amonit tương đối hoàn chỉnh hiện nay, một vấn đề mà làm cho mối tương quan giữa các phần trong các phần khác nhau của thế giới khó khăn. Nếu các phân chia của Sinh địa tầng được áp dụng thì sau đó Lias Group sẽ là một phân cấp thạch địa tầng — nối giữa ranh giới Jura / Trias.

Sinh vật
--------

### Cúc đá

Trong thế này, cúc đá đã gần như tuyệt chủng trong sự kiện tuyệt chủng cuối kỷ Trias, nhưng sau đó chúng tiến hóa thành rất nhiều các hình thức đa dạng với cấu tạo cơ thể phức tạp hơn. Cúc đá phát triển rất nhanh và vỏ của chúng thường xuyên được bảo quản tạo thành những khu hóa thạch quan trọng. Có nhiều đợt tiến hóa của cúc chỉ riêng tại châu Âu.

### Bò sát biển

Jura sớm là thời điểm quan trọng trong sự tiến hóa của loài bò sát biển. Ở tầng Hettang, đã tìm thấy những loài đã tồn tại từ tầng Rhaetian (kỷ Trias), ichthyosaurs và plesiosaurs tiếp tục phát triển, trong cùng khoảng thời gian này cũng xuất hiện rất nhiều loài bò sát biển mới như *Ichthyosaurus* và *Temnodontosaurus* thuộc ichthyosaurs, các chi *Eurycleidus*, *Macroplata*, và *Rhomaleosaurus* thuộc plesiosaurs (các chi plesiosaurs kể trên đều thuộc họ Rhomaleosauridae, nhưng hiện nay nhóm này có thể được coi như một cận ngành). Tất cả các này đều có cổ dài trung bình và một cái đầ lớn. Ở tầng Toarci (cuối của thế Jura sớm) xuất hiện thalattosuchia ("cá sấu" biển), một số chi thuộc ichthyosaurs mới (*Stenopterygius*, *Eurhinosaurus* và *Suevoleviathan*), thuộc plesiosaurs (các chi elasmosaurs (cổ dài) như *Microcleidus* và *Occitanosaurus)* và chi Pliosaur *Hauffiosaurus*).

### Động vật trên cạn

Trên đất liền, rất nhiều loài khủng lonng đã xuất hiện như heterodontosaurids, scelidosaurs, stegosaurs và tetanurans –, và cùng tồn tại với các nhóm khádcc như coelophysoids, prosauropods và sauropod đã xuất hiện từ kỷ Trias. Đồng hành cùng với những loài săn mồi cỡ nhỏ là những loài có họ hàng với cá sấu (Crocodylomorpha) như sphenosuchia và protosuchus. Trên bầu trời, nhiều loài pterosaurs đã thay thế những loài bị tuyệt chủng ở cuối kỉ Trias. But in the undergrowth were various types of early mammals, as well as tritylodont mammal-like reptiles, lizard-like sphenodonts, and early Lissamphibians.

Xem thêm
--------

* iconCổng thông tin Geology
* iconCổng thông tin Paleontology
* iconCổng thông tin Time

* Trias muộn
* Toarcian turnover

### Chú thích

1. ↑  "International Chronostratigraphic Chart" (PDF). *International Commission on Stratigraphy*. 2020.
2. ↑  Rudwick, M.J.S (1992): Scenes from Deep Time: Early Pictorial Representations of the Prehistoric World, University of Chicago Press, 280 pages. Except from Google Books>
3. ↑  Howe, S. Owen, G. & Sharpe, T. 2005 *Walking the Rocks* Geologists' Association - South Wales Group
4. ↑  "INTERNATIONAL SUBCOMMISSION ON JURASSIC STRATIGRAPHY, Newsletter 35/1, December 2008, Edited by Nicol Morton and Stephen Hesselbo" (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 28 tháng 1 năm 2015. Truy cập ngày 24 tháng 1 năm 2015.
5. ↑  Xem Davies, 1920, pp.173-5

### Tài liệu

* Davies, A. M. *An Introduction to Palaeontology*, Thomas Murby & Co. London
* House, M.R. (1993) *Geology of The Dorset Coast*, The Geologists' Association.
* Simms, M.J.Chidlaw, N. Morton, N. and Page, K.N.(2004) *British Lower Jurassic Stratigraphy*, Geological Conservation Review Series, No.30, Joint Nature Conservation Committee, Peterborough.

Liên kết ngoài
--------------

* Early Jurassic Period - The Lias epoch Lưu trữ 2010-03-14 tại Wayback Machine - Palaeos - overall presentation.
* Lecture 12 - Early Jurassic Lưu trữ 2006-02-22 tại Wayback Machine - informative lecture notes by Dr. Paul Olsen.

| Kỷ Jura |
| --- |
| Hạ/Tiền Jura | Trung Jura | Thượng/Hậu Jura |
| Hettange | SinemurPliensbach | Toarcy |  Aalen | BajocyBathon | Callove | Oxford | KimmeridgeTithon |

| * x
* t
* s
Lịch sử niên đại địa chất |
| --- |
| Tân sinh (Cenozoi)¹  (hiện nay–66,0 Ma) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Đệ tứ (hiện nay–2,588 Ma) | 
* Holocen (hiện nay–11,784 Ka)
* Pleistocen (11,784 Ka–2.588 Ma)

 |
| Neogen (2,588–23,03 Ma) | 
* Pliocen (2,588–5,333 Ma)
* Miocen (5,333–23,03 Ma)

 |
| Paleogen (23,03–66,0 Ma) | 
* Oligocen (23,03–33,9 Ma)
* Eocen (33,9–56,0 Ma)
* Paleocen (56,0–66,0 Ma)

 |

 |
| Trung sinh (Mesozoi)¹ (66,0–252,17 Ma) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Creta (66,0–145,0 Ma) | 
* Phấn trắng muộn (66,0–100,5 Ma)
* Phấn Trắng sớm (100,5–145,0 Ma)

 |
| Jura (145,0–201,3 Ma) | 
* Jura Muộn (145,0–163,5 Ma)
* Jura giữa (163,5–174,1 Ma)
* Jura Sớm (174,1–201,3 Ma)

 |
| Trias (201,3–252,17 Ma) | 
* Trias muộn (201,3–237 Ma)
* Trias giữa (237–247,2 Ma)
* Trias sớm (247,2–252,17 Ma)

 |

 |
| Cổ sinh (Paleozoi)¹ (252,17–541,0 Ma) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Permi (252,17–298,9 Ma) | 
* Lạc Bình (252,17–259,8 Ma)
* Guadalupe (259,8–272,3 Ma)
* Cisural (272,3–298,9 Ma)

 |
| Carbon (298,9–358,9 Ma) | 
* Pennsylvania (298,9–323,2 Ma)
* Mississippi (323,2–358,9 Ma)

 |
| Devon (358,9–419,2 Ma) | 
* Devon muộn (358,9–382,7 Ma)
* Devon giữa (382,7–393,3 Ma)
* Devon sớm (393,3–419,2 Ma)

 |
| Silur (419,2–443,8 Ma) | 
* Pridoli (419,2–423,0 Ma)
* Ludlow (423,0–427,4 Ma)
* Wenlock (427,4–433,4 Ma)
* Llandovery (433,4–443,8 Ma)

 |
| Ordovic (443,8–485,4 Ma) | 
* Ordovic muộn (443,8–458,4 Ma)
* Ordovic giữa (458,4–470,0 Ma)
* Ordovic sớm (470,0–485,4 Ma)

 |
| Cambri (485,4–541,0 Ma) | 
* Phù Dung (485,4–497 Ma)
* Series 3 (Cambri trung) (497–509 Ma)
* Series 2 (509–521 Ma)
* Terreneuve (521–541,0 Ma)

 |

 |
| Nguyên sinh (Proterozoi)² (541,0 Ma–2,5 Ga) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Neoproterozoi (541,0 Ma–1 Ga) | 
* Ediacara (541,0-~635 Ma)
* Cryogen (~635-~720 Ma)
* Toni (~720 Ma-1 Ga)

 |
| Mesoproterozoi (1–1,6 Ga) | 
* Stenos (1-1,2 Ga)
* Ectasis (1,2-1,4 Ga)
* Calymma (1,4-1,6 Ga)

 |
| Paleoproterozoi (1,6–2,5 Ga) | 
* Statheros (1,6-1,8 Ga)
* Orosira (1,8-2,05 Ga)
* Rhyax (2,05-2,3 Ga)
* Sideros (2,3-2,5 Ga)

 |

 |
| Thái cổ (Archean)²(2.5–4 Ga) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Eras  (Thái Cổ) | 
* Tân Thái cổ (Neoarchean) (2,5–2,8 Ga)
* Trung Thái cổ (Mesoarchean) (2,8–3,2 Ga)
* Cổ Thái cổ (Paleoarchean) (3,2–3,6 Ga)
* Tiền Thái cổ (Eoarchean) (3,6–4 Ga)

 |

 |
| Hỏa thành (Hadean)²(4–4,6 Ga) | 

|  |  |
| --- | --- |
|   |   |

 |
| Đơn vị: **Ka** = Kilo annum: *ngàn năm*; **Ma** = Mega annum: *triệu năm*; **Ga** = Giga annum: *tỷ năm*.  ¹ = Phanerozoic eon. ² = Precambrian supereon |