***Carcharodontosaurus*** /ˌkɑːrkər**[invalid input: 'ɵ']**ˌdɒnt**[invalid input: 'ɵ']**ˈsɔːrəs/ là một chi khủng long Carcharodontosauridae ăn thịt sống khoảng 100 đến 93 triệu năm trước, vào cuối tầng Alba tới đầu tầng Cenoman của kỷ Creta. Hiện có hai loài được xếp vào chi này, *C.saharicus* và *C.iguidensis*, đây là một chi Theropoda lớn, chúng bằng hoặc thậm chí còn lớn hơn cả *Tyrannosaurus* và *Giganotosaurus*, nhưng nhỏ hơn *Spinosaurus*. Carcharodontosaurus dài từ 12 – 13.5 m, nặng từ 5 – 15 tấn, cao từ 4 – 4.2 m.

Phát hiện và tên gọi
--------------------

### Phát hiện

Năm 1924, hai chiếc răng đã được tìm thấy trong cuộc giao thoa lục địa của Algeria cho thấy những đặc điểm độc đáo vào thời điểm đó. Những răng đã được mô tả bởi Depéret và Savornin (1925) là đại diện cho một mới đơn vị phân loại mà họ đặt tên Megalosaurus *saharicus* và sau đó phân loại trong phân chi D*ryptosaurus*. Vài năm sau, nhà cổ sinh vật học Ernst Stromer đã mô tả phần còn lại của hộp sọ và bộ xương một phần từ tầng Cenoman trong hệ tầng Bahariya của Ai Cập (Stromer, 1931); Ban đầu được khai quật vào năm 1914, phần còn lại bao gồm một phần hộp sọ, răng, đốt sống, xương móng vuốt và các loại xương hông và chân. Những chiếc răng trong phát hiện mới này phù hợp với đặc điểm của Depéret và Savornin, điều này dẫn đến Stromer bảo tồn tên loài *saharicus* nhưng thấy cần phải dựng một chi mới cho loài này, *Carcharodontosaurus*, vì sự tương đồng mạnh mẽ giữa răng của chúng và chi cá mập nổi tiếng *Carcharodon* (Cá mập trắng lớn).

Các hóa thạch được mô tả bởi Stromer đã bị phá hủy vào năm 1944 trong Thế chiến II. Tuy nhiên, một hộp sọ mới hoàn chỉnh hơn đã được tìm thấy trong hệ tầng Kem Kem của Ma-rốc trong một cuộc thám hiểm do nhà cổ sinh vật học Paul Sereno dẫn đầu năm 1995. Địa điểm gần biên giới Algeria và nơi răng được mô tả bởi Depéret và Savornin (1925) đã được tìm thấy. Những chiếc răng và hộp sọ mới này khớp với những chiếc răng được mô tả bởi Depéret và Savornin (1925) và Stromer (1931); phần còn lại của hộp sọ cũng khớp với mô tả của Stromer. Hộp sọ mới này được chỉ định là kiểu mẫu của Brusatte và Sereno (2007), người cũng mô tả một loài *Carcharodontosaurus* thứ hai, *C. iguidensis.*

### Nguồn gốc tên gọi

Tên *Carcharodontosaurus* xuất phát từ chi cá mập *Carcharodon*, ý nói rằng răng của nó sắc nhọn như loài cá mập đó vậy. Bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp: *καρχαρο* (*karcharo*) nghĩa là "sắc nhọn",*οδοντο* (*odonto*) nghĩa là "răng", và *σαυρος* (*sauros*), nghĩa là "thằn lằn".

Mô tả
-----

Các nhà cổ sinh vật học từng nghĩ rằng *Carcharodontosaurus* có hộp sọ dài nhất trong số các loài khủng long chân thú. Tuy nhiên, xương Premaxilla và quadrate đã bị thiếu trong hộp sọ gốc châu Phi, dẫn đến việc giải thích sai kích thước thực tế của nó bởi các nhà nghiên cứu. Một chiều dài khá khiêm tốn (~ 1,5 mét) đã được đề xuất. Do đó, danh dự của hộp sọ Theropod lớn nhất hiện đang được đặt câu hỏi.

*Carcharodontosaurus* là một động vật ăn thịt, với bộ hàm khổng lồ và hàm răng cưa dài đến 20 cm. Nó có thể đã ăn trong các gói như anh em họ *Allosaurus* nhỏ hơn một chút của nó, nhưng không có bằng chứng hóa thạch nào về điều này tồn tại. Nó có thể là một người nhặt ''rác'' (nghĩa là nhặt xác của con mồi đã bị ăn thịt bởi loài khác bỏ thừa lại) cũng như một kẻ săn mồi tích cực. Nó có một cái đầu lớn với hơn 60 cái răng sắc nhọn dài 20 cm giống như lưỡi kiếm. Hàm răng này được ''thiết kế'' với mục đích để đâm và xé thịt con mồi, chủ yếu bao gồm những con *Paralititan saurepad* lớn và một con *cự đà* có tên là *Ouranosaurus*. Cánh tay của nó hơi ngắn, nhưng vẫn dài hơn của *T. rex* và khá mạnh. Chúng có ba móng trên mỗi ngón tay, có thể nó dùng để giữ chặt con mồi hơn. Bộ phim tài liệu được Earth's Planet Dinosaur của BBC cho thấy một cảnh quay khi Carcharodontosaurus vừa là một kẻ săn mồi tích cực vừa là một người nhặt ''rác''. Một trường hợp như vậy là khi một con Cararodontosaurus đói khát phải nhặt xác của một con Ouranosaurus.

Não và giải phẫu tai trong của *Carcharodontosaurus saharicus* giống như cá sấu hiện đại (Larsson, 2001). Kích thước của bộ não so với toàn bộ não tương tự như các loài bò sát không phải chim hiện đại, nhưng nhỏ so với các loài chim và chim Coelurizardian. Những khám phá và nghiên cứu đang diễn ra của các nhà khoa học chắc chắn sẽ làm sáng tỏ thêm về sinh lý, hành vi, và hoàn cảnh môi trường và sự tương tác của *Carcharodontosaurus*. Phần hành khứu giác khá lớn trong não *Carcharodontosaurus*, cho thấy chúng có khứu giác rất tốt, thậm chí còn tốt hơn những con chó ngày nay và là đối thủ của Tyrannosaurus. Họ cũng nhận thấy rằng thính giác của nó cũng khá nhạy bén. Tuy nhiên, tầm nhìn của nó hơi hạn chế vì thực tế là đôi mắt của nó ở phía bên đầu thay vì thẳng về phía trước như sư tử, chó hay con người thời hiện đại.

Phân loại
---------


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Allosaurus* |
|   |
| Carcharodontosauria | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | Neovenatoridae |
|   |
| Carcharodontosauridae | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Concavenator* |
|   |
|   | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Acrocanthosaurus* |
|   |
|   | *Eocarcharia* |
|   |

 |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Shaochilong* |
|   |
| Carcharodontosaurinae | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | ***Carcharodontosaurus saharicus*** |
|   |
|   | ***Carcharodontosaurus iguidensis*** |
|   |
| Giganotosaurini | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Tyrannotitan* |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Mapusaurus* |
|   |
|   | *Giganotosaurus* |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

Môi trường sống
---------------

*Carcharodontosaurus* sống ở miền nam châu Phi ngày nay từ 100 đến 93 triệu năm trước. Nam Mỹ có khả năng đã tách ra khỏi Châu Phi trong thời gian đó, và có lẽ đó là lý do tại sao *Carcharodontosaurus* và nhưng con khủng long có họ hàng ở Nam Mỹ có ngoại hình rất giống nhau. Môi trường thời đó có thể rất ấm áp và ẩm ướt, với nhiều sông hồ chảy qua, xem xét mẫu hóa thạch *Spinosaurus* và *Sarcosuchus* đã được tìm thấy ở cùng một vị trí. Bắc Phi có thể rất tươi tốt và tràn đầy sức sống, bao gồm một số khu rừng nhiệt đới. *Carcharodontosaurus* đã sống trong môi trường sống tươi tốt này với các khủng long khác, như con mồi của chúng, *Ouranosaurus* và *Saurepads* lớn như *Paralititan*. Mặc dù có khả năng là loài săn mồi hàng đầu trong khu vực, Carcharodontosaurus có diện tích lãnh thổ rộng lớn, nhưng có khả năng chúng sẽ phải chiến đấu chống lại các đối thủ và những kẻ săn mồi to lớn khác trong khu vực, như *Spinosaurus* và *Sarcosuchus*. Thậm chí cả họ hàng như*Sauroniops*, *Deltadromus* và *Bahariasaurus*.

Chú thích
---------

1. ↑  Stromer, E. (1931). "Wirbeltiere-Reste der Baharijestufe (unterestes Canoman). Ein Skelett-Rest von *Carcharodontosaurus* nov. gen." *Abhandlungen der Bayerischen Akademie der Wissenschaften, Mathematisch-naturwissenschaftliche Abteilung*, **9**(Neue Folge): 1–23.

Xem thêm
--------

* Carcharodontosauridae
* Danh sách các chi khủng long
* Xem thêm về chúng tại Dinopedia
* *Carcharodontosaurus* (tiếng Anh)

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Carcharodontosaurus***. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikispecies** có thông tin sinh học về **Carcharodontosaurus** |

* Cổng thông tin Dinosaurs

* *Carcharodontosaurus* at DinoData
* Student Identifies Enormous New Dinosaur ngày 7 tháng 12 năm 2007 from the Science daily
* Discovery Channel Videos: Monsters Resurrected: Biggest Killer Dino