**Youn Yuh-jung** (Hangul: 윤여정, Hanja: 尹汝貞 (Doãn Nhữ Trinh), Romaja quốc ngữ: Yun Yeo-jeong, sinh ngày 19 tháng 6 năm 1947) là một nữ diễn viên người Hàn Quốc, bà sở hữu sự nghiệp điện ảnh kéo dài hơn 5 thập kỷ, đóng vai chính trong nhiều bộ phim truyền hình nổi tiếng của Hàn Quốc, được giới phê bình quốc tế đánh giá cao với vai diễn trong *Khát vọng đổi đời* (2020). Bà là nữ diễn viên Hàn Quốc đầu tiên được đề cử và chiến thắng giải Oscar cho *Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất*, giải SAG cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất, giải BAFTA cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất của Viện Hàn lâm Anh Quốc, giải BFCA cho nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất, đề cử giải Quả cầu vàng cùng giải Sự lựa chọn của các nhà phê bình điện ảnh cho hạng mục *Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất*.

Youn Yuh-jung là diễn viên châu Á thứ hai được trao giải Oscar về diễn xuất kể từ năm 1957.

Vào cuối những năm 1960, bà là một ngôi sao đang lên ở Hàn Quốc và giành được một số giải thưởng cho vai diễn trong *Woman of Fire* (1971). Bà từ giã ánh đèn sân khấu trong vài năm trước khi trở lại diễn xuất vào cuối những năm 1980. Ngoài *Woman of Fire* và *Khát vọng đổi đời*, bà còn được biết đến qua các bộ phim khác như *The Housemaid* (2010), *The Taste of Money* (2012), *The Bacchus Lady* (2016) và *Canola* (2016). Bà cũng được biết đến với những vai diễn mẫu hệ trong các phim về gia đình như *Men of the Bath House* (1995), *Be Strong Geum Soon* (2005), *Daughters-in-Law* (2007), *My Husband Got a Family* (2012) và *Dear My Friends* (2016).

Bà được tạp chí Time (Mỹ) vinh danh trong danh sách *100 người có ảnh hưởng nhất thế giới* năm 2021.

Cuộc sống và sự nghiệp
----------------------

Youn Yuh-jung sinh ra tại thành phố Kaesong, tỉnh Hwanghae Bắc, Bắc Triều Tiên nhưng lớn lên ở Seoul, Hàn Quốc. Cha của bà là một công dân Bắc Triều Tiên, ông này mất trong một vụ tai nạn xe hơi khi bà Youn mới có 7 tháng tuổi; mẹ của bà là công dân Nam Triều Tiên, quê ở tỉnh Gangwon, Hàn Quốc. Bà có một người em gái tên là Youn Yeo-soon, cả hai chị em bà được mẹ chăm sóc và nuôi dạy. Bà Yeo-soon từng là giám đốc điều hành của tập đoàn LG.

### Cuộc sống sớm và cá nhân

Youn Yuh-jung sinh ngày 19 tháng 6 năm 1947, tại Kaesong, tỉnh Gyeonggi, Bắc Triều Tiên. Bà là con gái cả trong một gia đình gồm ba chị em gái. Cha của bà qua đời khi bà còn nhỏ. Gia đình đã trốn khỏi thành phố trong các cuộc rút lui đầu và rút lui thứ tư của Chiến tranh Triều Tiên. Bà đã học tại Trường Tiểu học Changsin và sau đó là Trường Trung học Nữ Ewha ở Seoul, Hàn Quốc.[7] Bà tốt nghiệp trung học vào năm 1966. Sau đó, bà nhập học Đại học Hanyang, chuyên ngành Ngôn ngữ và Văn học Hàn Quốc. Khi bà vượt qua kỳ thi tuyển diễn viên mở của TBC vào năm 1966,[8] bà bỏ học đại học.[9]

Vào tháng 12 năm 1973, bà theo chồng tương lai của mình, ca sĩ Jo Young-nam, sang Hoa Kỳ. Bà đã làm việc tại một siêu thị với mức lương 2,75 đô la một giờ để nuôi dưỡng hai con trai ở St. Petersburg, Florida. Bà trở về Hàn Quốc vào năm 1984 và ly dị chồng sau ba năm.[10]

Youn có hai con trai, cả hai đều là người Mỹ gốc Hàn.[11] Chị gái của bà, Youn Yeo-soon, từng là một cấp quản lý tại Tập đoàn LG.

### Sự nghiệp

Sau khi bỏ học đại học, Youn bắt đầu sự nghiệp diễn xuất của mình trong bộ phim truyền hình Mister Gom vào năm 1967.[13] Youn trở nên nổi tiếng vào năm 1971 với hai vai diễn đáng nhớ về nữ quyến rũ. Bộ phim đầu tiên của bà, Woman of Fire của đạo diễn Kim Ki-young, trở thành một tác phẩm được đánh giá cao và thành công về mặt kinh doanh,[14][15] và bà đã giành giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất tại Liên hoan phim Sitges.[16]

Sau đó, bà tham gia diễn xuất trong bộ phim truyền hình lịch sử Jang Hui-bin của đài MBC, trong đó bà đóng vai một người phi tần hoàng gia nổi tiếng. Kim được coi là đạo diễn thời trang đầu tiên của Hàn Quốc, và Youn không ngần ngại đóng những nhân vật gợi cảm, gợi cảm mà khám phá những điều kỳ quái trong tâm hồn nữ giới trong các tác phẩm hợp tác với ông như The Insect Woman (1972) và Be a Wicked Woman (1990).[17] Khán giả đã thấy cách diễn nhanh nhẹn và diện mạo không đi theo kiểu truyền thống của Youn thật sự mới mẻ và bà thường đóng vai trong các bộ phim truyền hình miêu tả về một phụ nữ hiện đại thuộc thế hệ mới, đặc biệt là trong bộ phim Stepmother (1972) do Kim Soo-hyun viết kịch bản.

Trên đỉnh cao của sự nghiệp, Youn nghỉ hưu sau khi kết hôn với ca sĩ Jo Young-nam vào năm 1974, sau đó nhập cư vào Hoa Kỳ. Năm 1984, bà trở về Hàn Quốc và tái khởi động sự nghiệp diễn xuất một cách vĩnh viễn. Bà và Jo ly dị vào năm 1987 và gặp khó khăn trong việc tái khởi động sự nghiệp diễn xuất do sự kỳ thị đối với ly hôn ở Hàn Quốc.[18][19]

Việc quay lại sau một thời gian nghỉ dưỡng lâu là một thành tựu khá đặc biệt đối với một nữ diễn viên trung niên Hàn Quốc.[17] Mặc dù hầu hết các nữ diễn viên cùng tuổi với bà đóng vai mẹ hi sinh bản thân hoặc phụ nữ cục cằn, nhưng khả năng diễn xuất đa dạng của Youn đã khiến bà được giao vai trò phức tạp, phong cách và độc lập hơn. Trong bộ phim A Good Lawyer's Wife (2003), bà được khen ngợi vì diễn xuất thản nhiên trong vai một mẹ chồng lơ đãng chăm sóc chồng mắc bệnh ung thư gan và thích tình dục ngoại tình. Bản ngã thẳng thắn và tự tin của bà lại hiện lên trong bộ phim giả tưởng Actresses (2009) của đạo diễn E J-yong.[20][21][22][23]

Youn tiếp tục đóngvai phụ trong phim và truyền hình, như trong bộ phim The Housemaid (2010). Bà tái hợp với đạo diễn Im Sang-soo lần thứ tư trong The Taste of Money (2012), đóng vai một nữ thừa kế tàn ác của tập đoàn chaebol là trung tâm của câu chuyện xoay quanh vấn đề tham nhũng, tham lam và tình dục. Youn nói: "Tôi không phiền muộn khi được gọi là một nữ diễn viên già, nhưng tôi lo không biết làm thế nào để tiếp tục sự nghiệp diễn xuất mà không trông giống một người già ngốc."

Năm 2013, bà được chọn để đóng vai một người mẹ yêu thương ba đứa con thất bại trong bộ phim Boomerang Family của đạo diễn Song Hae-sung.[25] Trong năm đó, Youn xuất hiện trong chương trình truyền hình thực tế đầu tiên của mình là Sisters Over Flowers, một chương trình du lịch được quay tại Croatia.[26] Sau khi tham gia Sisters Over Flowers, Youn cho biết hình ảnh công chúng về bà trở nên tích cực hơn.[27]

Năm 2015, Youn đóng hai vai chính: bà đóng vai trong bộ phim Salut d'Amour của đạo diễn Kang Je-gyu, kể về một mối tình lãng mạn giữa một nhân viên siêu thị già và chủ cửa hàng hoa,[28] và bộ phim Canola kể về một nữ lặn biển ở đảo Jeju tái hợp với cháu gái đã lạc mất từ lâu.[29] Salut d'Amour là lần hợp tác đầu tiên của Youn với diễn viên Park Geun-hyung kể từ năm 1971.[30]

Năm 2020, bà ra mắt Hollywood trong vai trò phụ là Soon-ja, bà ngoại của một gia đình gốc Hàn ở vùng nông thôn Arkansas, trong bộ phim Mỹ Minari, và nhận được sự công nhận từ giới phê bình qua hơn bốn mươi giải thưởng từ các nhà phê bình vùng Mỹ, bao gồm cả giải của Hội đồng Đánh giá Phim Quốc gia[31] và Hiệp hội Nhà phê bình phim Los Angeles.[32] Youn trở thành nữ diễn viên Hàn Quốc đầu tiên giành giải Oscar cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất,[33] giải SAG cho Diễn viên nữ xuất sắc nhất trong vai phụ,[34] và giải BAFTA cho Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất.[35] Bà cũng là nữ diễn viên châu Á đầu tiên giành giải thưởng diễn xuất tại các hạng mục phim điện ảnh tại Giải thưởng Hiệp hội Diễn viên Màn ảnh và nữ diễn viên Hàn Quốc đầu tiên giành giải Oscar cũng như nữ diễn viên châu Á đầu tiên giành giải Oscar kể từ năm 1958, khi Miyoshi Umeki giành giải Nữ diễn viên phụ xuất sắc nhất cho bộ phim Sayonara.[34]

Tháng 4 năm 2021, Trung tâm Phim tại Lincoln tổ chức một cuộc triển lãm năm bộ phim để tưởng nhớ sự nghiệp của bà.[36] Tháng 9 năm 2021, bà được chọn là một trong 100 người "Có ảnh hưởng nhất trên thế giới" năm 2021 bởi tạp chí tuần lịch TIME của Mỹ. Bà được đặt trong danh mục "Titan".[37] Youn nhận được Huân chương Bằng khen Văn hóa.[38]

Tháng 12 năm 2022, hợp đồng của Youn với công ty giải trí Hook Entertainment kết thúc và bà quyết định không gia hạn sau 5 năm.[39] Sau đó, vào tháng 1 năm 2023, Youn ký hợp đồng với Creative Artists Agency.

Tham khảo
---------

1. ↑  LĐO: Tuấn Đạt (16 tháng 9 năm 2021). "Youn Yuh Jung lọt Top 100 người có ảnh hưởng nhất thế giới năm 2021". *laodong.vn*.
2. ↑  KBS WORLD (16 tháng 9 năm 2021). "Nữ diễn viên Youn Yuh-jung lọt danh sách "100 người có tầm ảnh hưởng nhất thế giới 2021" của tạp chí Time". *world.kbs.co.kr*.
3. ↑  Interview with Youn Yeo-soon accessed 3/15/202