**Æthelstan** hay **Athelstan** (*/ ˈæθəlstæn /*; tiếng Anh cổ: Æðelstān [ˈæðelstɑ: n]; tiếng Bắc Âu cổ: *Aðalsteinn*; khoảng 894 - 27 tháng 10 năm 939) là Vua của Anglo-Saxon từ năm 924 đến năm 927 và Vua của Anh từ năm 927 đến khi ông qua đời vào năm 939. Ông là con trai của Vua Edward trưởng giả và người vợ đầu tiên của ông, Ecgwynn. Các nhà sử học hiện đại coi ông là vị vua đầu tiên của Vương quốc Anh và là một trong những "vị vua Anglo-Saxon vĩ đại nhất". Ông không lập gia đình và không có con. Ông được kế vị bởi người anh cùng cha khác mẹ của mình, Edmund I.

Khi Edward qua đời vào tháng 7 năm 924, Æthelstan được người Mercians chấp nhận làm vua. Anh trai cùng cha khác mẹ của anh ta, Ælfweard có thể đã được công nhận là vua ở Wessex, nhưng đã kết thúc trong vòng ba tuần sau cái chết của cha họ. Æthelstan gặp phải sự kháng cự ở Wessex trong vài tháng, và không được đăng quang cho đến tháng 9 năm 925. Năm 927, ông chinh phục vương quốc Viking cuối cùng còn sót lại, York, khiến ông trở thành vị vua đầu tiên của toàn nước Anh. Năm 934, ông xâm lược Scotland và buộc Constantine II phải phục tùng mình. Sự cai trị của Æthelstan đã bị người Scotland và người Viking phẫn nộ, và vào năm 937, họ đã xâm lược nước Anh. Æthelstan đã đánh bại họ trong trận Brunanburh, một chiến thắng đã mang lại cho ông uy tín lớn cả ở quần đảo Anh và lục địa châu Âu. Sau khi ông qua đời vào năm 939, người Viking đã giành lại quyền kiểm soát York, và cuối cùng nó đã không được thu hồi lại cho đến năm 954.

Chính phủ tập trung Æthelstan; ông tăng cường kiểm soát việc sản xuất các điều lệ và triệu tập các nhân vật hàng đầu từ các khu vực xa xôi đến hội đồng của mình. Các cuộc họp này cũng có sự tham gia của các nhà cai trị bên ngoài lãnh thổ của ông, đặc biệt là các vị vua xứ Wales, những người đã thừa nhận quyền thống trị của ông. Nhiều văn bản pháp luật tồn tại từ triều đại của ông hơn bất kỳ vị vua Anh thế kỷ 10 nào khác. Chúng thể hiện mối quan tâm của ông về những vụ trộm cướp ngày càng lan rộng và mối đe dọa mà chúng gây ra đối với trật tự xã hội. Những cải cách pháp lý của ông được xây dựng dựa trên những cải cách của ông nội, Alfred Đại đế. Æthelstan là một trong những vị vua ngoan đạo nhất, và được biết đến với việc sưu tầm các di vật và thành lập các nhà thờ. Hộ gia đình của ông là trung tâm học tiếng Anh trong thời trị vì của ông, và nó đã đặt nền tảng cho cuộc cải cách tu viện Benedictine vào cuối thế kỷ này. Không có vị vua nào đóng vai trò quan trọng trong nền chính trị châu Âu như Æthelstan, và ông đã sắp xếp cuộc hôn nhân của một số chị em gái của mình với các vị quân chủ khác tại châu Âu.

Chú thích
---------

Tham khảo
---------

1. ↑  "History by the Month: September and the Coronation of Æthelstan'". Parker Library, Corpus Christi College, Cambridge. 8 tháng 9 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 6 tháng 4 năm 2016.
2. ↑  Foot, *Æthelstan: The First King of England*, pp. 155–156
3. ↑  Entries on ninth century West Saxons kings describe them as kings of Wessex in Lapidge, et al. ed. *Blackwell Encyclopaedia*; Keynes, "Rulers of the English", pp. 513–515; Higham and Ryan, *Anglo-Saxon World*, p. 8

| * x
* t
* s
Quân chủ Anh |
| --- |
| Anglo-Saxon Anh927–1066 | 
* Alfred Đại đế
* Edward Trưởng giả
* *Ælfweard*
* Æthelstan
* Edmund I
* Eadred
* Edwy
* Edgar Hòa bình
* Edward Tuẫn đạo
* Æthelred Bất tài
* Sweyn Forkbeard
* Edmund II Phi thường
* Cnut
* Harold Chân thỏ
* Harthacanute
* Edward Người Tuyên xưng Đức tin
* Harold Godwinson
* *Edgar Hiển quý*

 |
| Vương quốc Anh1066–1649 | 
* William I Kẻ chinh phục
* William II
* Henry I
* Stephen
* *Matilda*
* Henry III
* Richard I Sư Tử Tâm
* JohnI
* *Louis*
* Henry IIII
* Edward II
* Edward III
* Edward IIII
* Richard III
* Henry IVI
* Henry VI
* Henry VII
* Edward IVI
* Edward VI
* Richard IIII
* Henry VIII
* Henry VIIII
* Edward VII
* *Jane*I
* Mary II với *Philip*I
* Elizabeth II
* James ISI
* Charles ISI

 |
| Bảo hộ công của Đệ Nhất Cộng hòa Anh 1653–1659 | 
* Oliver Cromwell
* Richard Cromwell

 |
| Vương quốc Anh1660–1707 | 
* Charles IISI
* James IISI
* Mary IISI và William IIISI
* AnneSI

 |
| 
* I Cũng là quân chủ Ireland
* S Cũng là quân chủ Scotland
* Tên những người đang bị tranh cãi được *in nghiêng*

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tiêu đề chuẩn Sửa dữ liệu tại Wikidata | 
* BNF: cb16297152d (data)
* GND: 12932521X
* ISNI: 0000 0000 2712 5904
* LCCN: n81131769
* NLI: 000397495
* SELIBR: 346685
* SUDOC: 085620130
* VIAF: 52764880
* WorldCat Identities: lccn-n81131769

 |