recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Hwanghae** (*Hwanghae-do*, Hán Việt: *Hoàng Hải đạo*) là một trong Tám Tỉnh Triều Tiên trong Triều đại Triều Tiên, và là một trong 13 tỉnh của Triều Tiên trong thời kỳ thực dân Nhật Bản. Hwanghae tọa lạc ở phía tây bắc Triều Tiên. Tỉnh lỵ là Haeju.
Năm 1395, tỉnh này đã được đặt tên là P'unghae (*P'unghae-do;* 풍해도; 豊海道, Hán Việt: Phong Hải đạo). Năm 1417, tỉnh được đổi tên thành Hwanghae (Hoàng Hải). Tên lấy theo hai thành phố chính Hwangju (황주; 黃州, Hoàng Châu) và Haeju (해주; 海州, Hải Châu).

Năm 1895, tỉnh được tổ chức lại thành các huyện Haeju (*Haeju-bu;* 해주부; 海州府, Hải Châu phủ) ở phía tây và Gaeseong (*Gaeseong-bu;* 개성부; 開城府, Khai Thành phủ) ở phía đông, nhưng năm 1896, một hệ thống 13 tỉnh mới được thành lập, và tỉnh Hwanghae Province đã được lập lại.

Năm 1945, Triều Tiên bị chia đôi hai phần Xô Viết và Hoa Kỳ với vĩ tuyến 38 bắc làm ranh giới. Phần cực nam Hwanghae (xung quanh các thị xã Ongjin và Yŏnan) bị đường chia cắt cắt khỏi tỉnh và nhập vào tỉnh Gyeonggi ở phía nam quốc gia. Năm 1948, các tỉnh Hwanghae thuộc Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên còn Gyeonggi thuộc Hàn Quốc.

Năm 1953, cuối cuộc chiến tranh Triều Tiên, tuyến giới hạn phía bắc được thiết lập, đánh dấu biên giới biển giữa Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên và Đại Hàn Dân quốc. Tuyến này chạy giữa phần lục địa tỉnh Gyeonggi đã từng thuộc Hwanghae trước năm 1945, và các đảo ngoài khơi kề cận (trong đó lớn nhất là Baengnyeongdo). Do đó, phần trên lục địa thuộc CHDCND Triều Tiên còn các đảo thuộc Hàn Quốc. Năm 1954, tỉnh Hwanghae của CHDCND Triều Tiên được chia thành hai tỉnh Bắc và Nam Hwanghae.

Hwanghae giáp P'yŏngan (sau năm 1896 Nam P'yŏngan) về phía bắc, Kangwŏn về phía đông, Gyeonggi về phía nam, và Hoàng Hải về phía tây.

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* Bài về lịch sử thành phố Seoul trên Hán Thành và 22 phủ khác vào cuối thế kỷ 19 Lưu trữ 2004-09-03 tại Wayback Machine **(tiếng Hàn)**

| * x
* t
* s
Bát đạo Nhà Triều Tiên |
| --- |
| Chungcheong • Gangwon • Gyeonggi • Gyeongsang • Hamgyŏng • Hwanghae • Jeolla • P'yŏngan |
**Chiến tranh không theo quy ước** (**unconventional warfare -** **UW**) là sự hỗ trợ của phong trào nổi dậy hoặc kháng chiến nước ngoài chống lại chính phủ của họ hoặc một thế lực chiếm đóng. Trong khi chiến tranh thông thường được sử dụng để làm giảm khả năng quân sự của đối phương trực tiếp thông qua các cuộc tấn công và diễn tập, thì chiến tranh không thông thường là một nỗ lực nhằm đạt được chiến thắng một cách gián tiếp thông qua một lực lượng ủy nhiệm. UW trái ngược với chiến tranh thông thường ở chỗ các lực lượng thường bí mật hoặc không được xác định rõ và nó chủ yếu dựa vào lật đổ và chiến tranh du kích.

Mục tiêu
--------

Như với tất cả các hình thức chiến tranh, mục tiêu chung của chiến tranh không theo quy ước là tạo niềm tin rằng hòa bình và an ninh là không thể thực hiện được nếu không có sự thỏa hiệp hoặc nhượng bộ. Hai định nghĩa ban đầu được tuyên bố: *"Mục đích của các nỗ lực Chiến tranh Không thông thường của Hoa Kỳ là khai thác các lỗ hổng chính trị, quân sự, kinh tế và tâm lý của một cường quốc thù địch bằng cách phát triển và duy trì các lực lượng kháng chiến để hoàn thành các mục tiêu chiến lược của Hoa Kỳ."* hoặc theo John F.Kennedy: "Có một kiểu chiến tranh khác — cường độ mới, nguồn gốc cổ xưa — chiến tranh của du kích, quân lật đổ, quân nổi dậy, sát thủ; chiến tranh phục kích thay vì chiến đấu, xâm nhập thay vì xâm lược, tìm kiếm chiến thắng bằng cách làm xói mòn và kiệt sức đối phương thay vì giao tranh với anh ta. Nó săn mồi về tình trạng bất ổn. "

Chiến tranh không theo quy luật có thể được sử dụng để thúc đẩy một trong ba kết quả chiến lược: Lật đổ chính phủ hiện tại hoặc chiếm giữ quyền lực, gián đoạn hoạt động của quyền lực đó hoặc cưỡng bức quyền lực đó.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Glossary". *The Irregular Warrior* (bằng tiếng Anh). ngày 29 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 7 tháng 9 năm 2017.
2. ↑  "U.S. Army Special Forces Unconventional Warfare Training Manual November 2010". *U.S. ARMY*. ngày 3 tháng 3 năm 2011.
3. ↑  "Unconventional Warfare Fundamentals". *The Irregular Warrior* (bằng tiếng Anh). ngày 14 tháng 9 năm 2017. Truy cập ngày 17 tháng 9 năm 2017.
Đối với Về phương ngữ, xem phương ngữ Chungcheong.

**Chungcheong** (*Chungcheong-do*; phát âm: [tɕʰuŋtɕʰʌŋ-do], Hán Việt: *Trung Thanh đạo*) là một trong bát đạo của Triều Tiên dưới thời nhà Triều Tiên. Chungcheong nằm ở phía Tây Nam của bán đảo và đô phủ đặt ở Gongju (Công Châu), đây cũng là kinh đô của Bách Tế từ năm 475 đến năm 538.

Lịch sử
-------

Chungcheong được hình thành vào năm 1356—dưới thời Cao Ly từ phần phía nam của đạo Yanggwang. Đạo mới được đặt tên theo hai thành chính là Chungju (충주; 忠州; *Trung Châu*) và Cheongju (청주; 淸州; *Thanh Châu*).

Đến năm 1895, đạo được thay thế bằng phủ Chungju (*Chungju-bu;* 충주부; 忠州府; *Trung Châu phủ*) ở phía đông, Gongju (*Gongju-bu;* 공주부; 公州府, *Công Châu phủ*) ở giữa, và Hongju (*Hongju-bu;* 홍주부; 洪州府; *Hồng Châu phủ*) ở phía tây.

Năm 1896, Chungju và phần phía đông của phủ Gongju được tổ chức lại thành đạo Chungcheong Bắc, còn Hongju và phần phía tây của phủ Gongju được tổ chức thành đạo Chungcheong Nam. Chungcheong Bắc và Chungcheong Nam ngày nay thuộc Hàn Quốc.

Địa lý
------

Về mặt lịch sử, Chungcheong có ranh giới phía bắc với đạo Gyeonggi (*Kinh Kì*), phía đông bắc là Gangwon (*Giang Nguyên*), phía đông là đạo Gyeongsang (*Khánh Thượng*), về phái nam là đạo Jeolla (*Toàn La*), và phía tây giáp với Hoàng Hải. Địa bàn đạo có các đồi núi ở phía đông và có đất đai thấp hơn và bằng phẳng hơn một chút ở tây.

Tên vùng của Chungcheong is *Hoseo* (호서; 湖西, *Hồ Tây*), mặc dù tên gọi này được sử dụng ít hơn tên hành chính hiện tại.

Ngoại trừ Cheongju, Chungju, và Gongju, các thành lớn và quan trọng khác tại vùng Chungcheong ngày nay bao gồm Daejeon, Cheonan và Janghang.

Giao thông-Liên lạc
-------------------

Về mặt lịch sử, gần như tất cả các tuyến giao thông và thông tin giữa Seoul và miền nam các vùng Honam (Jeolla) và Yeongnam (Gyeongsang) đều đi qua vùng Chungcheong, và ngày nay Daejeon, thành phố lớn nhất của vùng là một đầu mối giao thông tàu hỏa và xã lộ của Hàn Quốc.

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* Bài về lịch sử thành phố Seoul trên Hán Thành và 22 phủ khác vào cuối thế kỷ 19 Lưu trữ 2004-09-03 tại Wayback Machine **(tiếng Hàn)**

| * x
* t
* s
Bát đạo Nhà Triều Tiên |
| --- |
| Chungcheong • Gangwon • Gyeonggi • Gyeongsang • Hamgyŏng • Hwanghae • Jeolla • P'yŏngan |
Chánh điện
**Chùa Thiên Bửu** (hạ) còn gọi là tổ đình Sắc tứ Thiên Bửu hay chùa Tổ, chùa Kỳ là một ngôi chùa cổ, tọa lạc tại thôn Bình Thành, xã Ninh Bình, thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa, bên hữu ngạn sông Dinh như 2 câu thơ:

*Thanh thủy đoạn phiền não*
*Cô thôn hiện già lam*
Tạm dịch

*Nước trong dứt phiền não*
*Thôn vắng hiện già lam*
Phạm Đài (Ông Cửu Ba)
Chùa Thiên Bửu (hạ) thuộc vào hàng những ngôi chùa cổ nhất ở Ninh Hòa.

Lịch sử
-------

Một góc chùa Thiên BửuNăm 1653, Chúa Hiền Nguyễn Phúc Tần chiếm vùng đất của Chiêm Thành từ Đèo Cả đến sông Phan Rang, đặt dinh Thái Khang tức Khánh Hòa ngày nay, gồm 2 phủ Thái Khang (Ninh Hòa), Diên Ninh (Diên Khánh) và đưa dân vào định cư. Để đáp ứng nguyện vọng tâm linh của lưu dân thiền sư Tế Hiển, pháp hiệu Bửu Dương, là truyền thừa Lâm Tế Tông đời thứ 36, chi phái Thiền Liễu Quán, rời chùa Thiên Mụ (Huế) vào đất này (Khánh Hòa) khai sơn lập chùa Thiên Bửu (thượng) tại hữu ngạn sông Lốt và chùa Thiên Bửu (hạ) tại hữu ngạn sông Dinh vào khoảng những năm trước 1763.

Năm Minh Mạng thứ 16 (1835), ngài Liễu Bửu Huệ Thân trụ trì đời thứ tư của chùa được mời ra kinh đô dự "Thủy lục Đạo tràng" siêu độ trận vong quan binh vào tiết Trung nguyên, tháng Bảy và trúng tuyển kỳ khảo hạch của Bộ Lễ được sắc tứ giới đao và độ điệp. Hiện nay giới đao độ điệp còn lưu giữ tại chùa.

Kiến trúc
---------

Gian giữa Ngôi Chánh Điện đặt pho tượng Phật Thích Ca ngồi cao lớn sơn son thếp vàng, cùng nhiều tượng Phật khác như Phật A Di Đà, Phật Di Lặc v.v... Gian bên trái thờ Đức Quán Thế Âm Bồ Tát, gian bên phải thờ Ông, tức Quan Công. Nhà Tây thờ Vị Sơ Tổ Thiền Tông Bồ Đề Đạt Ma, cùng long vị của Tổ Tế Hiển-Bửu Dương và các vị Trụ trì tiền bối.

Chùa được trùng tu vào những năm 1950 – 1962 và năm 2001 – 2002. Chùa Thiên Bửu (hạ) được đánh giá là chùa đẹp nhất Ninh Hòa hiện nay. Đây cũng là tổ đình của hầu hết các chùa ở Ninh Hòa

Chú thích
---------

1. ↑  Phân biệt với chùa Thiên Bửu (thượng) tọa lạc tại thôn Điềm Tịnh, xã Ninh Phụng, thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa do Hòa thượng Tế Hiển - Bửu Dương khai sơn
2. ↑  Hòa thượng Tế Hiển Bửu Dương thuộc dòng họ Nguyễn Phước, con cháu chúa Nguyễn sinh trong khoảng thời gian 1684-1703, viên tịch ngày 20 tháng 2 âm lịch

Tham khảo
---------

* Bài viết chùa Thiên Bửu trên trang Quảng Đức Lưu trữ 2012-11-13 tại Wayback Machine
* Thích Ngộ Tánh
Một góc sân chùa Thiên Bửu
**Chùa Thiên Bửu (thượng)** là một ngôi chùa cổ tọa lạc tại thôn Điềm Tịnh, xã Ninh Phụng, thị xã Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa. Chùa do Hòa thượng Tế Hiển - Bửu Dương khai sơn vào khoảng triều Lê Cảnh Hưng, trước năm 1763 (1)

Kiến trúc
---------

Chùa được kiến trúc theo kiểu chữ "Môn" gồm Chánh điện, Đông lang, Tây lang. Chánh điện có 3 gian, bài trí tôn nghiêm. Gian giữa ngôi chánh điện đặt pho tượng Phật Thích Ca ngồi cao lớn sơn son thếp vàng, cùng nhiều tượng Phật khác như Phật A Di Đà, Phật Di Lặc... Gian bên trái thờ đức Quán Thế Âm Bồ Tát, gian bên phải thờ Ông, tức Quan Công. Nhà Tây thờ vị sơ Tổ Thiền tông Bồ Đề Đạt Ma, cùng bài vị của Tổ khai sơn và các vị trụ trì.

Gốc cây me khoảng 3-4 trăm năm tuổi trong khuôn viên chùa Thiên Bửu thượng

Các câu đối trong chùa
----------------------

Trong chùa có các câu đối:

Trước tiền đường của Tổ Phước Tường:

Thiên đạo hoằng khai, thiên cá tu hành thiên cá đắc

Bảo vân quảng nhuận thất trùng lan thuẫn thất trùng tu.

Tạm dịch:

*Chánh pháp mở ra, ngàn kẻ tu hành ngàn kẻ được*
*Mây lành toả khắp, bảy hàng cây báu bảy hàng tu.*
Trước sân:

Điềm lãng phất khai kim thế giới

Tịnh trần lộ xuất ngọc lâu đài.

Tạm dịch:

*Sóng lặng mở toang kìa cực lạc*
*Bụi trong ra khỏi cảnh ta bà.*
Trước cổng tam quan:

Thiên nhân cung kính Thế Tôn, phước huệ viên dung khai giác lộ.

Bửu địa trang nghiêm Phật tổ. nhân duyên thành tựu khải từ môn

Tạm dịch

*Trời người cung kính Thế Tôn phước huệ tròn đầy mở đường giác*
*Đất quý trang nghiêm cõi Phật, duyên lành viên mãn khải từ môn*
Cổng bên phải "Bồ Đề Viện" có câu đối "Đáo thử thiền môn yếu dĩ từ bi khởi niệm"
Cổng bên trái: "Bát Nhã Môn" với câu đối "Đăng ư giác địa duy kỳ hỉ xả vi tâm"
Đúng là: 

Đi đến của chùa đem lòng hỉ xã.
Bước vào cảnh Phật giữ dạ từ bi.

Tháp Bửu Dương
--------------

Tháp Bửu Dương nơi an nghỉ của Tổ sư khai sơn
Tháp Bửu Dương là nơi an nghỉ của tổ sư khai sơn Hoà thượng Tế Hiển - Bửu Dương, cấu trúc hình chữ kim bát giác đứng trên bệ đế tám cạnh. Tháp cao 5,5m, trên đỉnh có mô hình hoa sen đỡ bầu rượu, tất cả có 7 tầng vị chi 56 mặt và 56 góc, 56 góc của tháp gắn 56 đầu rồng. Chung quanh tháp bao bọc bờ thành cao 1m rộng 6 tấc, bốn góc thành xây đắp 4 hoa sen. Tầng trên cùng, ba mặt trước trang trí hình lưỡng long tranh châu, các mặt chung quanh còn lại đắp hình những linh vật kỳ lân phụng hoàng. Kế dưới là tầng có 40 mặt chạm trổ chữ bùa, hình mai lan cúc trúc… Tầng dưới cùng phía trước đặt tấm bia, 7 mặt còn lại khắc các bài kệ bài tán bằng thể ngũ ngôn hay bát cú.

Chú thích và tham khảo
----------------------

* Thích Ngộ Tánh
Chảy máu trong não
**Chảy máu trong** (còn gọi là **xuất huyết nội bộ**) là sự mất máu xuất hiện từ hệ thống mạch máu vào khoang hoặc khoang cơ thể. Đây là trường hợp cấp cứu y tế nghiêm trọng nhưng mức độ nghiêm trọng phụ thuộc vào tốc độ chảy máu và vị trí chảy máu (ví dụ: tim, não, dạ dày, phổi). Nó có thể gây tử vong và ngừng tim nếu không được điều trị đúng cách.

Nguyên nhân
-----------

Một số tình trạng y tế có thể dẫn đến chảy máu trong. Nguyên nhân phổ biến bao gồm chấn thương, các bệnh lý khác nhau và biến chứng của điều trị y tế. Các địa điểm chung bao gồm đường tiêu hóa, động mạch chủ và xuất huyết nội sọ. Nhiễm trùng (bầm tím) là một dạng chảy máu bên trong, do chấn thương cùn gây ra các mạch máu nhỏ vỡ ra bên trong gây ra màu sắc, do lực bên ngoài cùn, nhưng tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng có thể là thương tích không nghiêm trọng.

### Chấn thương

Chảy máu nội bộ có thể do chấn thương cùn như va chạm tốc độ cao trong một tai nạn ô tô, hoặc bằng cách thâm nhập chấn thương như vết thương do đạn bắn hoặc dao đâm.

### Điều kiện bệnh lý và bệnh tật

Một số bệnh lý và bệnh tật có thể dẫn đến chảy máu trong. Chúng bao gồm vỡ mạch máu do huyết áp cao, chứng phình động mạch, giãn tĩnh mạch thực quản hoặc loét dạ dày tá tràng. Một nguyên nhân phổ biến khác của chảy máu bên trong là ung thư biểu mô (ung thư), hoặc ở đường tiêu hóa, phổi, hoặc hiếm khi có các cơ quan khác như tuyến tiền liệt, tuyến tụy hoặc thận. Các bệnh khác liên quan đến chảy máu nội bộ bao gồm bệnh còi xương, ung thư gan, ung thư gan, giảm tiểu cầu tự miễn, mang thai ngoài tử cung, hạ thân nhiệt ác tính, u nang buồng trứng, thiếu hụt vitamin K, và bệnh ưa chảy máu và sốt rét. Một số virus có thể gây ra một loại chảy máu bên trong gọi là sốt xuất huyết do virus, chẳng hạn như virus Ebola, Dengue hoặc Marburg, nhưng điều này rất hiếm.

Tham khảo
---------

1. ↑  Taber, Clarence Wilbur; Venes, Donald (2009). *Taber's cyclopedic medical dictionary*. F a Davis Co. tr. 1200. ISBN 0-8036-1559-0.
2. ↑  Nicholas S. Duncan, Chris Moran, "Initial resuscitation of the trauma victim", *Orthopaedics and Trauma*, Volume 24, Issue 1, February 2010, Pages 1–8
3. 1 2  Edward W. Lee, Jeanne M. Laberge, "Differential Diagnosis of Gastrointestinal Bleeding", *Techniques in Vascular and Interventional Radiology*, Volume 7, Issue 3, September 2004, Pages 112–122
4. ↑  M. Bray, "Hemorrhagic Fever Viruses", *Encyclopedia of Microbiology* (Third Edition) 2009, Pages 339–353
**Chấn thương do nổ** là một loại chấn thương vật lý phức tạp do tiếp xúc trực tiếp hoặc gián tiếp với một vụ nổ. Vụ nổ xảy ra với vụ nổ các vật liệu nổ cao cấp cũng như sự nổ của các chất nổ có trật tự thấp. Những chấn thương này được kết hợp khi vụ nổ xảy ra trong một không gian hạn chế.

Phân loại
---------

Sơ đồ chấn thương do nổ
Các chấn thương do nổ được chia thành bốn loại.

### Chấn thương mức 1

Các chấn thương chính là do sóng quá áp, hoặc sóng xung kích. Đây là đặc biệt có khả năng khi một người có khoảng cách gần với một thiết bị nổ, chẳng hạn như một bãi mìn. Tai thường bị ảnh hưởng lớn nhất bởi áp suất cao, tiếp theo là phổi và các cơ quan rỗng bên trong của ống tiêu hóa. Các tổn thương đường tiêu hóa có thể xuất hiện sau một giờ hoặc thậm chí vài ngày. Tổn thương do áp lực nổ là một chức năng phụ thuộc vào áp suất và thời gian. Bằng cách tăng áp lực hoặc thời gian của vụ nổ, mức độ nghiêm trọng của chấn thương cũng sẽ tăng lên.

### Chấn thương mức 2

Chấn thương mức 2 là chấn thương do sự phân mảnh và các vật thể khác vỡ ra do vụ nổ. Những chấn thương này có thể ảnh hưởng đến bất kỳ phần nào của cơ thể và đôi khi dẫn đến chấn thương thâm nhập với chảy máu có thể nhìn thấy. Đôi khi vật thể bị nổ vỡ ra có thể bị dính vào cơ thể, cản trở sự mất máu nếu nhìn từ bên ngoài. Tuy nhiên, có thể có sự mất máu lớn trong các khoang cơ thể. Các vết thương phân mảnh có thể gây tử vong và do đó nhiều bom chống người được thiết kế để tạo ra các mảnh vỡ.

Sách tham khảo
--------------

Tổng quan
* Editorial Board, Army Medical Department Center & School biên tập (2004). *Emergency War Surgery* (ấn bản 3). Washington, DC: Borden Institute. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 6 năm 2011. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2010.

Tham khảo
---------

1. ↑  Blast Injury Translating Research Into Operational Medicine. James H. Stuhmiller, PhD. Edited by William R. Santee, PhD
Karl E. Friedl, PhD, Colonel, US Army. Borden institute (2010)
2. 1 2 3  *Chapter 1: Weapons Effects and Parachute Injuries, pp. 1–15 in Emergency War Surgery (2004)*
3. ↑  Keyes, Daniel C. (2005). "Medical response to terrorism: preparedness and clinical practice". Lippincott Williams & Wilkins: 201–202. ISBN 978-0-7817-4986-2Bản mẫu:Inconsistent citations Chú thích journal cần `|journal=` (trợ giúp)Quản lý CS1: postscript (liên kết)
4. ↑  Wolf, Stephen (ngày 23 tháng 7 năm 2009). "Blast injuries". *The Lancet*. **374**: 405–15. doi:10.1016/S0140-6736(09)60257-9. PMID 19631372.
**Hoàng Nghĩa Giao** (1623-1662) là tướng nhà Lê trung hưng trong lịch sử Việt Nam. Ông tham gia vào cuộc chiến tranh giữa Đàng Ngoài và Đàng Trong thời Lê trung hưng.

Thân thế
--------

Hoàng Nghĩa Giao người làng Hoàng Vân, huyện Kim Động, tỉnh Hưng Yên. Tổ 4 đời của ông là Hoàng Nghĩa Kiều có công giúp nhà Lê trung hưng trong chiến tranh Lê-Mạc, được thăng làm Hồng quận công.

Ông nội ông là Hoàng Nghĩa Thân được phong làm Chiêu quận công, tử trận năm 1581 khi đánh nhau với quân Mạc.

Cha ông là Hoàng Nghĩa Phi (1574-1647) được phong là Lan quận công, làm tới chức Thiếu bảo.

Sự nghiệp
---------

Là dòng dõi võ tướng, Hoàng Nghĩa Giao có lòng dũng cảm từ khi còn trẻ. Năm 1655, ông theo Trịnh Toàn ra mặt trận phía nam chống quân Nguyễn do Nguyễn Hữu Dật và Nguyễn Hữu Tiến chỉ huy đang đánh ra bắc, đã chiếm được 7 huyện ở Nghệ An.

Trong trận Thạch Hà, ông mang quân tới cứu ứng cho Đào Quang Nhiêu, thắng được quân Nguyễn. Do công trạng đó, ông được thăng làm Đề đốc, tước Động quận công.

Ít lâu sau Trịnh Toàn bị anh là chúa Trịnh Tạc nghi ngờ và bắt về kinh, Hoàng Nghĩa Giao dưới quyền con Trịnh Tạc là thế tử Trịnh Căn – người được cử ra thay Trịnh Toàn làm tổng chỉ huy. Khi đó quân Nguyễn đóng suốt phía nam sông Lam, lại đắp lũy từ đầu nguồn đến biển để chống lại. Ông cùng Lê Thì Hiến đánh phá lũy, đốc suất các tướng đánh Thanh Chương, Nam Hoa (thuộc Nghệ An) đều thắng trận, các tướng Đàng Trong bỏ chạy.

Năm 1658, tướng Đàng Trong là Nguyễn Hữu Dật vượt sông đánh vào Mỹ Dụ. Tướng giữ đồn là Trịnh Kiêm (em Trịnh Căn) thua chạy. Hoàng Nghĩa Giao và Lê Thì Hiến tiến lên chặn đánh được quân Nguyễn, quân Nam phải lui về.

Tháng 9 năm 1660, ông cùng Lê Thì Hiến chia đường cùng tiến quân, từ làng Âm huyện Hưng Nguyên vượt sông tiến sang gặp quân Nguyễn. Hai tướng cố sức giao tranh, giết và bắt được nhiều quân địch.

Tháng 11 năm 1660, Trịnh Căn chia đường sai các tướng tấn công, Hoàng Nghĩa Giao đi đường bộ theo huyện Thiên Lộc cùng Lê Thì Hiến tạo thế ỷ dốc phá tan quân Nguyễn ở xã Phù Lưu Thượng, bắt và giết nhiều quân địch. Hai tướng Đàng Trong là Nguyễn Hữu Tiến và Nguyễn Hữu Dật phải rút lui về nam, quân Trịnh thừa thế tiến lên chiếm lại 7 huyện bị mất từ năm 1655.

Do công lao đánh trận, ông được thăng làm Phó tướng Tả đô đốc.

Năm 1662, Hoàng Nghĩa Giao qua đời, thọ 40 tuổi. Ông được truy tặng làm thái phó, thụy là Dũng Lược, phong làm phúc thần.

Dòng họ
-------

Con ông là Hoàng Nghĩa Hy được phong làm quận công. Cháu ông là Hoàng Nghĩa Bá làm thượng tướng quân, thống lĩnh Hải Dương thời Lê Hiển Tông, tước Bích quận công, tham gia đánh quân khởi nghĩa Nguyễn Tuyển, Nguyễn Hữu Cầu.

Nhận định
---------

Sử gia Phan Huy Chú nhận định về ông như sau:

*Ông là người tinh anh, hào mại, sức khỏe và mưu lược đều giỏi. Khi ra trận gầm thét, hễ đánh là thắng. Là dòng dõi nhà tướng có tài năng bậc nhất lúc bấy giờ*

Xem thêm
--------

* Lê Thì Hiến
* Hoàng Nghĩa Kiều

Tham khảo
---------

* Phan Huy Chú (2008), *Lịch triều hiến chương loại chí, tập 1*, Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích
---------

1. 1 2 3  Phan Huy Chú, sách đã dẫn, tr 419
Huy hiệu Quốc hội Hoa Kỳ
**Hiến chương Quốc hội** hoặc **hiến chương liên bang** là một đạo luật được Quốc hội Hoa Kỳ thông qua nhằm quy định sứ mệnh, quyền hạn và hoạt động của một tổ chức. Quốc hội ban hành hiến chương liên bang kể từ năm 1791 đến năm 1992 theo Tiêu đề 36 của Bộ luật Hoa Kỳ.

Mối quan hệ giữa Quốc hội và các tổ chức được thành lập theo hiến chương liên bang chủ yếu mang tính biểu tượng. Việc được Chính phủ Hoa Kỳ bảo trợ sẽ làm tăng thêm sự danh giá và chính danh cho tổ chức. Quốc hội trên thực tế không giám sát hoạt động hàng ngày của các tổ chức này mà yêu cầu báo cáo tài chính hàng năm.

Bởi vì Hiến chương Quốc hội là một đạo luật liên bang, nó phải được thông qua bởi cả Thượng viện và Hạ viện trước khi được Tổng thống Hoa Kỳ ký và ban hành vào luật.

Viện Hàn lâm Khoa học Quốc gia Hoa Kỳ (NAS) được thành lập năm 1863 dưới Hiến chuơng Quốc hội và được Tổng thống Abraham Lincoln ký ban hành vào luật.

Điều kiện
---------

Đại học Georgetown là trường đại học đầu tiên tại Hoa Kỳ được thành lập dưới hiến chương quốc hội
Để thỏa mãn điều kiện thành lập theo hiến chương quốc hội, điều lệ và hoạt động của tổ chức phải vì lợi ích cộng đồng. Dự luật về việc ban hành hiến chương quốc hội cho tổ chức trên sẽ được trình ra Quốc hội và phải được các dân biểu biểu quyết thành dự luật trước khi trình lên Tổng thống để ký và ban hành thành luật.

Chấm dứt
--------

Đã có nhiều tranh cãi về quyền lực của chính phủ liên bang trong việc quản lý các công ty đã nhận được hiến chương quốc hội. Vì không hài lòng với hệ thống này, Ủy ban Tư pháp Hạ viện đã quyết định không xem xét hồ sơ xin cấp hiến chương liên bang sau năm 1992, mặc dù một số ít vẫn được cấp sau đó. Việc ban hành hiến chương hiện không bao gồm sự giám sát của Quốc hội.

Xem thêm
--------

* Hiến chương Hoàng gia
* Doanh nghiệp nhà nước

Chú thích
---------

1. ↑  "What is a congressional charter?". Knight Ridder Newspapers. 12 tháng 12 năm 2007.
2. ↑  Kosar, Kevin R. (17 tháng 6 năm 2011). Congressionally Chartered Nonprofit Organizations ("Title 36 Corporations"): What They Are and How Congress Treats Them (Bản báo cáo). CRS Report for Congress, RL30340 (bằng tiếng Anh). Washington, D.C.: Congressional Research Service. OCLC 1097524733. Truy cập ngày 22 tháng 6 năm 2020 – qua UNT Digital Library.
3. ↑  "Congressional Charter of the American Historical Association". *American Historical Association*. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2021.
4. ↑  McAllister, Bill (9 tháng 4 năm 1992). "Congressional Charters Abolished". *Washington Post* (bằng tiếng Anh). ISSN 0190-8286. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2021.
Tu viện tại Tihany được nhắc đến trong hiến chương 
**Hiến chương thành lập tu viện ở Tihany** là một tài liệu được viết bằng tiếng Hungary cổ nhất. Hiến chương có niên đại từ năm 1055, trong đó có nội dung là liệt kê những vùng đất mà nhà vua hiến tặng cho tu viện ở Tihany mới được thành lập. Tài liệu chủ yếu được viết bằng tiếng Latinh nhưng trong đó có chứa một số từ và đoạn diễn đạt bằng tiếng Hungary. Cụ thể đoạn dài nhất được viết bằng tiếng Hungary là *feheruuaru rea meneh hodu utu rea* (tạm dịch: Trên đường hành quân tiến về Fehérvár).

Bối cảnh lịch sử
----------------

 Đoạn tiếng Hungary dài nhất trong hiến chương 
Tu viện Dòng Thánh Biển Đức ở Tihany được thành lập bởi vua Andrew I của Hungary và dành để thờ phượng Đức Mẹ Đồng Trinh Maria cùng Đức Giám mục Aignan xứ Orleans. Hiến chương thành lập tu viện ở Tihany có thể được biên soạn bởi Đức Giám mục Nicholas. Theo đó, được sự cho phép của vua Andrew I, tu viện đã được xây trên một ngọn đồi thuộc bán đảo Tihany, gần hồ Balaton để làm nơi ở cho các tu sĩ Dòng Biển Đức. Bản hiến chương được viết trên giấy da bê và hiện đang được lưu giữ tại tu viện Dòng Thánh Biển Đức Thiên niên kỷ Pannonhalma.

Con đường được nhắc đến trong đoạn tiếng Hungary dài nhất trong hiến chương, chắc hẳn là một con đường hành quân có từ thời La Mã và tồn tại đến tận thời kỳ Trung Cổ. Đó là một con đường huyết mạch nối từ Fehérvár về phương nam. Fehérvár ngày nay chính là Székesfehérvár, đây từng là một trong những thành phố trọng điểm nhất của Hungary vào thời Trung Cổ.

Nguồn
-----

1. ↑  Zelliger Erzsébet: Első nyelvemlékeink és a 950 éves Tihanyi alapítólevél, Új Ember, 2005. november 20. Lưu trữ 2009-06-27 tại Wayback Machine, www.benceskiado.hu

* PDF copy of the document
* Mons Sacer 996-1996. Pannonhalma ezer éve. Szerkesztő: Takács Imre. Pannonhalma, 1996
* Browsing by Citation "Tanulmányok a 950 éves Tihanyi alapítólevél tiszteletére / Szerkesztő: Érszegi Géza. - Tihany, Tihanyi Bencés Apátság, 2007
* Géza Bárczi: A tihanyi apátság alapítólevele mint nyelvi emlék. Budapest, 1951.
* Erzsébet Zelliger: A Tihanyi Alapítólevél. Bencés kiadó
* István Hoffmann: A Tihanyi alapítólevél három szórványáról: Huluoodi, Turku, Ursa
**Chuyến bay 8387 của Henan Airlines** là một chuyến bay của Henan Airlines từ Sân bay quốc tế Thái Bình Cáp Nhĩ Tân đến sân bay mới Lindu Nghi Xuân, cả hai đều nằm ở tỉnh Hắc Long Giang, Trung Quốc. Vào đêm 24 tháng 8 năm 2010, nó đã bị rơi lúc đang hạ cánh với 91 hành khách và 5 thành viên phi hành đoàn trên máy bay. Đây là tai nạn dẫn đến tử vong đầu tiên của Embraer E-190.
Đây là tai nạn máy bay nghiêm trọng đầu tiên của các hãng hàng không Trung Quốc kể từ năm 2004 khi một chiếc máy bay CRJ200 của hãng hàng không China Eastern Airlines rớt xuống một vùng hồ ở Nội Mông làm hơn 50 người thiệt mạng. 
Theo các quan chức Y Xuân, chiếc máy bay bị vỡ trong khi nó đang trong quá trình hạ cánh vào 21h36 giờ địa phương, trong khi sân bay này bị sương mù bao quanh. Chiếc máy bay chạm xuống cách đầu đường băng còn khoảng 1.000 mét, và sau đó bốc cháy. Các đống đổ nát nằm rải rác trong một khu vực khoảng 1.500 mét (4.900 ft) từ đường băng. Tác động của vụ tai nạn đã ném một số hành khách ra khỏi các cabin máy bay.

Các chi tiết chính xác xung quanh vụ tai nạn đã không rõ ràng ngay sau vụ tai nạn, một quan chức địa phương báo cáo rằng máy bay đã phá vỡ làm hai khi nó đã được hạ cánh, hành khách đã bị ném từ máy bay, mặc dù một số người sống sót nói rằng họ đã vẫn còn nguyên vẹn cho đến khi nó đã đến một phần còn lại ra khỏi đường băng. Tính đến 2 giờ sáng ngày 25-8 số người thiệt mạng là 42 người. Đã có 48 người được đưa đến bệnh viện, 3 trong số đó đang trong tình trạng nguy kịch. Số còn lại có thể đã bị văng khỏi máy bay 
Chiếc hộp đen của máy bay rơi đã được tìm thấy.

Tham khảo
---------

1. ↑  Simon Hradecky (ngày 24 tháng 8 năm 2010). "Crash: Henan Airlines E190 at Yichun on Aug 24th 2010, burst into flames after landing". *Aviation Herald*. Truy cập ngày 27 tháng 8 năm 2010.
2. ↑  "Report: 48 rescued from crashed plane in China". Seattle Post-Intelligencer. 24 tháng 8 năm 2010. Truy cập 24 tháng 8 năm 2010.
3. ↑  "China passenger plane crashes in north-east". BBC News. ngày 24 tháng 8 năm 2010. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2010.
4. ↑  "Accident description". Aviation Safety.net. ngày 24 tháng 8 năm 2010. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2010.

| * x
* t
* s
Tai nạn và sự cố hàng không 2010 (2010) |
| --- |
| 
* 25 tháng 1   Chuyến bay 409 của Ethiopian Airlines
* 10 tháng 4   Vụ rơi máy bay Tu-154 của Không quân Ba Lan năm 2010
* 12 tháng 5   Chuyến bay 771 của Afriqiyah Airways
* 22 tháng 5   Chuyến bay 812 của Air India Express
* 27 tháng 7   Chuyến bay 8460 của Lufthansa Cargo
* 28 tháng 7   Chuyến bay 202 của Airblue
* 24 tháng 8   Chuyến bay 8387 của Henan Airlines
* 4 tháng 11   Chuyến bay 883 của Aero Caribean

 |
| 2009   ◄     ►   2011 |
**Hiến pháp Liên bang Xô viết năm 1924** (tiếng Nga: Конституция СССР 1924 года, Сталинская конституция, Конституция победившего социализма) là hiến pháp của Liên bang Xô viết được thông qua vào ngày 31 tháng 1 năm 1924. Theo Archie Brown, hiến pháp không bao giờ là một hướng dẫn chính xác cho thực tế chính trị ở Liên Xô. Ví dụ, việc Đảng Cộng sản đóng vai trò lãnh đạo trong việc hoạch định và thực thi chính sách đã không được đề cập rõ ràng cho đến năm 1977.

Lịch sử
-------

Hiến pháp năm 1924 là bản hiến pháp đầu tiên của Liên bang Xô viết và được Đại hội Xô viết lần thứ hai Toàn Liên Xô phê chuẩn. Hiến pháp năm 1924 đã hợp pháp hóa Hiệp ước thành lập Liên bang Xô viết vào tháng 12 năm 1922 giữa Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Nga, Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết Ukraina, Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Byelorussia và Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang Ngoại Kavkaz để thành lập Liên bang Xô Viết. Về bản chất, Hiến pháp năm 1924 là sự mở rộng và khái quát hóa của Hiệp ước 1922, với hầu hết các phần chính đã được hiệp ước quy định, và cũng cho phép Liên Xô mở rộng tiềm năng. Trong khi Hiệp ước ban đầu chỉ có 26 điều, thì Hiến pháp năm 1924 hiện có 72 điều được chia thành 11 chương. Hiến pháp năm 1924 thay thế Hiến pháp Nga năm 1918 được coi là tiền thân và ảnh hưởng đến các nguyên tắc chính của hiến pháp toàn Liên minh.

Hiến pháp năm 1924 đã quy định Đại hội Xô viết là cơ quan quyền lực nhà nước tối cao của Liên Xô, trong đó Ban Chấp hành Trung ương có quyền này trong các nhiệm kỳ và giữ chức vụ chủ tịch toàn thể của nhà nước. Ban Chấp hành Trung ương cũng bầu ra Hội đồng Dân ủy Liên Xô, cơ quan hành pháp của chính phủ. Ban Chấp hành Trung ương được chia thành Xô viết Liên bang đại diện cho các nước cộng hòa thành phần và Xô viết các dân tộc đại diện trực tiếp cho lợi ích của các nhóm sắc tộc. Đoàn chủ tịch giám sát việc điều hành chính quyền giữa các kỳ họp của Ban Chấp hành Trung ương.

Hiến pháp năm 1924 tồn tại sáu lần xuất bản cho đến khi được thay thế bằng Hiến pháp 1936 của Liên Xô vào ngày 5 tháng 12 năm 1936.

Xem thêm
--------

* Hiến pháp Xô viết 1936
* Hiến pháp Xô viết 1977
* Hiệp ước về việc thành lập Liên Xô

Tham khảo
---------

1. ↑  Archie Brown, *The Rise and Fall of Communism* (2009) tr. 518.

Liên kết ngoài
--------------

* (tiếng Nga) Toàn văn và tất cả các luật sửa đổi Hiến pháp năm 1924 của Liên Xô
* Tóm tắt Hiến pháp của Liên bang Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Xô viết
* Hiến pháp Liên bang Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Xô viết

| * x
* t
* s
Hiến pháp của Nga |
| --- |
| Nga Đế quốc Nga | 
* 1906

 |
| Nga Cộng hòa Nga | 
* 1917

 |
|  Nga Xô viết | 
* 1918

 |
| Liên Xô Liên Xô | 

|  |
| --- |
| 
* 1924
* 1936
* 1977

 |
|  Nga Xô viết | 
* 1925
* 1936
* 1978

 |

 |
| Nga Nga | 
* 1993 (sửa đổi 2008)

 |
**Hugh McQueen** (1 tháng 10 năm 1867 - 8 tháng 4 năm 1944) là một cầu thủ bóng đá người Scotland, chơi trong vai trò một cầu thủ chạy cánh cho một số câu lạc bộ trong những năm 1890 và 1900.

Sinh ra ở Harthill, Lanarkshire, Scotland, Hugh McQueen đã chơi cho Leith Athletic trước khi ký hợp đồng với Liverpool khi John McKenna mời vào tháng 10 năm 1892 cùng với anh trai của mình Matt. Có biệt tài là một trong những cầu thủ đầu tiên đại diện cho Lữ đoàn Đỏ, anh ấy đã ra mắt trong trận đấu thuộc giải Lancashire League với Hyde Park United, khi Liverpool thắng 8-0, anh ấy tiếp tục giúp đỡ câu lạc bộ Anfield được thăng hạng lên Giải bóng đá hạng hai ở lần đầu tiên.

Anh ấy cũng được chọn để chơi trong trận đấu thuộc giải đấu chính thức đầu tiên của Liverpool khi đội anh thắng 2-0  trước Middlesbrough Ironopolis. Anh chỉ bỏ lỡ một trận khi Liverpool đã bất bại cả mùa (28 trận), sau đó họ tiếp tục đánh bại Newton Heath, sau đó trở thành cầu thủ cho Manchester United, trong trận đấu play-off thăng hạng. Thời gian ở lại của Liverpool ngắn ngủi, bị rớt thẳng xuống hạng thứ hai vào cuối mùa giải đầu tiên của họ ở Giải Hạng nhất.

McQueen chuyển đến Derby County vào tháng 7 năm 1895 và chơi cho họ trong Chung kết FA Cup 1898. Anh ấy cũng đại diện cho QPR, Gainsborough Trinity, Fulham, Norwich City, Hibernian và Kilmarnock trong sự nghiệp.

Thành tích
----------

* Liverpool F.C. (1892-1895): 63 trận, 17 bàn - Quán quân Lancashire League 1893, Hạng nhất Football League Division Two 1894

Tham khảo
---------

1. ↑  Brian Pead, Liverpool A Complete Record 1892-1986, Breedon Books, 1986
2. 1 2  "McQueen, Hugh". *www.fitbastats.com*. Truy cập ngày 29 tháng 7 năm 2012.

Liên kết ngoài
--------------

* Hồ sơ tại LFChistory.net
**Hiến pháp Colombia** (tiếng Tây Ban Nha: *Constitución Política de Colombia*) là tài liệu quản hiện hành của Cộng hòa Colombia. Được ban hành vào ngày 4 tháng 7 năm 1991, nó đã thay thế Hiến pháp năm 1886. Đây là hiến pháp thứ chín của Colombia kể từ năm 1830. Xem dòng thời gian của tất cả các hiến pháp và sửa đổi trước đây tại đây. Gần đây nó đã được gọi là Hiến pháp về quyền.

Lịch sử
-------

Sau một lịch sử lập hiến bận rộn trong thế kỷ 20, Colombia đã trải qua nhiều cải cách thích nghi với thời đại và hoàn cảnh của đất nước.

Năm 1988, một cuộc cải cách chính trị thất bại tìm cách mở rộng sự tham gia của công dân và tránh tham nhũng hành chính, đã tạo ra một phong trào sinh viên và chính trị đề nghị kết án một Quốc hội lập hiến cho cuộc bầu cử năm 1990, một phong trào xuất hiện trong khuôn khổ bạo lực kích động Colombia trong thập kỷ đó và liên quan đến các vấn đề của đất nước với việc thiếu sự tham gia và hòa nhập chính trị. Việc xuất ngũ của các nhóm du kích M-19 (1990), EPL và Quintín Lame (1991), đã góp phần tạo ra một môi trường xã hội trong đó việc chuyển đổi đất nước thông qua các biện pháp chính trị và pháp lý được coi là con đường hứa hẹn nhất.

Phong trào đã thúc đẩy lá phiếu thứ bảy cho cuộc bầu cử lập pháp năm 1991, bao gồm giới thiệu một lá phiếu bổ sung trong cuộc bầu cử để người Colombia có thể bỏ phiếu nếu họ đồng ý triệu tập một Quốc hội lập hiến quốc gia để ban hành Hiến pháp chính trị mới. Do đó, phong trào thường được gọi là Lá phiếu thứ bảy.

Các Hội đồng bầu cử đã không chấp nhận sự bao gồm chính thức của cuộc bầu cử bổ sung trong cuộc bầu cử Thượng viện, Hạ viện, Quốc hội, Hội đồng thành phố và thị trưởng, (các thống đốc đã không được bầu bằng phiếu phổ thông vào Hiến pháp năm 1991); nhưng lá phiếu đã được tính không chính thức và Tòa án Công lý Tối cao công nhận đa số phổ biến sẽ xác nhận việc bỏ phiếu. Vào tháng 12 năm 1990, các cuộc bầu cử đã được tổ chức để bầu đại diện cho Quốc hội lập hiến quốc gia, ban hành hiến pháp mới vào ngày 4 tháng 7 năm 1991.

Các chủ tịch của cử tri là Álvaro Gómez Hurtado cho Phong trào Cứu quốc, Horacio Serpa cho Đảng Tự do và Antonio Navarro Wolff cho Liên minh Dân chủ M-19 (phong trào chính trị được sinh ra từ việc xuất ngũ M-19). Theo cách này, lịch sử Colombia đã có một bước ngoặt chưa từng thấy vì không chỉ có một sự thay đổi hiến pháp mà cả nhóm du kích M-19 đã đưa vũ khí và hòa nhập vào đời sống chính trị quốc gia, và cộng đồng bản địa đại diện bảo lãnh trong Quốc hội Cộng hòa.

Xem thêm
--------

* Tuyên ngôn độc lập Colombia

Liên kết ngoài
--------------

Wikisource has original text related to this article:
***Hiến pháp Colombia năm 1991***

Wikisource has original text related to this article:
***Hiến pháp Colombia năm 1886***

* Văn bản Hiến pháp Colombia năm 1991, bằng tiếng Anh Lưu trữ 2011-09-27 tại Wayback Machine
**Hiến pháp Algérie** lần đầu tiên được thông qua bởi một cuộc trưng cầu dân ý vào năm 1963, sau Chiến tranh Độc lập Algérie (1954 Phản62); ban đầu, nó đã được soạn thảo bởi một hội đồng lập hiến do Ferhat Abbas lãnh đạo, nhưng cơ quan này đã bị Tổng thống đầu tiên của Algérie, Ahmed Ben Bella đứng ngoài cuộc. Trong mẫu năm 1963, hiến pháp tuyên bố Algérie là một quốc gia độc đảng được cai trị bởi phong trào kháng chiến trước đây, Mặt trận Giải phóng Quốc gia (FLN). Hiến pháp này đã bị đình chỉ bởi cuộc đảo chính quân sự năm 1965. Sau nhiều năm cầm quyền bởi nhà điều hành fiat với tư cách là lãnh đạo của Hội đồng Cách mạng,Houari Boumédienne đã ban hành hiến pháp thứ hai vào năm 1976, nhấn mạnh tầm quan trọng của chủ nghĩa xã hội và - chính thức - khôi phục các thể chế chính trị cho sự ưu việt của họ đối với việc thành lập quân đội. (Boumédienne sau đó đã được bầu làm tổng thống thứ hai của đất nước, sau khi đã bỏ trống vị trí này trong mười một năm.)

Năm 1986, người kế nhiệm của Boumedienne, Chadli Bendjedid đã sửa đổi hiến pháp để cho phép cải cách thị trường tự do, và sau cuộc nổi loạn tháng 10 năm 1988, đã đưa ra một hiến pháp mới vào năm 1988. Điều này đã được phê chuẩn trong một cuộc trưng cầu dân ý 73% vào ngày 23 tháng 2 năm 1989. một hệ thống đa đảng, loại bỏ FLN khỏi vai trò là đảng hàng đầu và không đề cập đến chủ nghĩa xã hội; thay vào đó, nó hứa "tự do ngôn luận, lập hội và hội họp". Một cuộc đảo chính quân sự năm 1992 đã đưa ra một tình trạng khẩn cấp, trong đó đình chỉ một phần của hiến pháp mới, khi Nội chiến Algérie bắt đầu.

Năm 1996, hiến pháp được sửa đổi thêm, cho phép thành lập các đảng chính trị không "thành lập trên cơ sở tôn giáo, ngôn ngữ, chủng tộc, tình dục, hành xác hoặc khu vực "hoặc vi phạm "các quyền tự do cơ bản, các giá trị cơ bản và các thành phần của bản sắc dân tộc, đoàn kết dân tộc, an ninh và toàn vẹn lãnh thổ quốc gia, độc lập của đất nước và chủ quyền nhân dân cũng như bản chất dân chủ và cộng hòa của Nhà nước."

Một sửa đổi được đề xuất thêm, được cho là nhằm xóa bỏ giới hạn nhiệm kỳ tổng thống (Điều 74) để cho phép Tổng thống ra tranh cử thường xuyên, đã được thảo luận trong năm 2006 bởi chính phủ của Thủ tướng Abdelaziz Belkhadem. Điều này đã được xem là do Tổng thống Abdelaziz Bouteflika xúi giục, người đã được bầu vào nhiệm vụ thứ hai và, theo hiến pháp, vào năm 2004. Những thay đổi khác được thảo luận liên quan đến một hệ thống tổng thống, giới thiệu chức vụ Phó Tổng thống trong số những điều khác.

Hiến pháp năm 1996 đã được sửa đổi vào năm 2008 và được thay thế bằng Hiến pháp năm 2016.

Xem thêm
--------

* Hiến pháp
* Lập pháp
**Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh** ở Việt Nam là người đứng đầu Ủy ban nhân dân tỉnh, chịu trách nhiệm lãnh đạo Ủy ban nhân dân tỉnh, các thành viên trong Ủy ban nhân dân tỉnh, các cơ quan chuyên môn thuộc ủy ban nhân dân tỉnh nhằm đảm bảo hệ thống hành chính hoạt động thông suốt từ cấp tỉnh xuống đến cấp chính quyền cơ sở. Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh có thẩm quyền phê chuẩn kết quả bầu, miễn nhiệm bãi nhiệm, điều động, đình chỉ công tác, cách chức của Chủ tịch và Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện. Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh có thể đình chỉ việc thi hành văn bản trái pháp luật của Hội đồng nhân dân cấp huyện. Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh do Hội đồng nhân dân tỉnh bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm.

Mối quan hệ với Đảng Cộng sản Việt Nam
--------------------------------------

Không có điều kiện bắt buộc Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Tuy nhiên trên thực tế, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh ở Việt Nam thường là một đảng viên lãnh đạo Tỉnh ủy Đảng Cộng sản Việt Nam ở địa phương, thường là Phó Bí thư hoặc Phó Bí thư thường trực tỉnh ủy.

Xem thêm
--------

* Danh sách Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Việt Nam nhiệm kỳ 2021-2026

Tham khảo
---------

1. ↑  "Trích Luật số 77/2015/QH13 ngày 19 tháng 6 năm 2015 - Luật Tổ chức chính quyền địa phương".
2. ↑  "Điều 19, Luật Tổ chức chính quyền địa phương, năm 2015".
**Hohe Tauern** (Thượng Tauern, tiếng Ý: *Alti Tauri*) là một vùng núi cao có chiều dài đến 120 km với dãy núi trên chuỗi các đỉnh chính của Trung Đông Alpen, bao gồm các đỉnh núi cao nhất ở phía đông đèo Brenner. Dãy núi hình thành biên giới phía nam của bang Áo Salzburg với Kärnten và Đông Tyrol, trong khi một phần nhỏ về phía tây nam thuộc về Ý, tỉnh Nam Tyrol. Vùng này có ngọn núi cao nhất của Áo, Grossglockner với 3.798 mét (12.461 ft) trên mặt biển Adria.

Ở phía đông, vùng này tiếp giáp với Niedere Tauern (Hạ Tauern).

Vị trí và các rặng núi
----------------------

Vùng núi cao Hohe Tauern thuộc các bang Áo Salzburg, Kärnten và Tyrol (Đông Tyrol). Chuỗi các đỉnh núi chính dài 150 km đánh dấu biên giới giữa Salzburg và hai bang khác; biên giới tây nam của nó là một phần của tỉnh Ý, Nam Tyrol. Ranh giới phía bắc là thung lũng của sông Salzach chia cách nó với Kitzbühel Alps, phía Nam là thung lũng sông Drau, cách biệt với dãy đá vôi nam Alpen. Ở phía Tây, ranh giới của Hohe Tauern là Krimmler Ache và Tauferer Ahrntal, đèo Birnlücke nối nó với Zillertal Alps. Ở phía đông ranh giới là Großarltal, Murwinkel và đèo Katschberg (1642 m). Thung lũng Mur và đèo Murtörl về phía đông nối nó với Hạ Tauern.

Vùng núi cao này lại được chia ra thành các rặng núi:

* Rặng Venediger (đỉnh cao nhất Großvenediger 3662 m) với các rặng Durreck, Panargenkamm và Lasörling
* Rặng Granatspitz (Grosser Muntanitz 3236 m)
* Rặng Glockner (Grossglockner 3798 m)
* Rặng Goldberg (Hocharn 3254 m)
* Rặng Ankogel (Hochalmspitze 3360 m) với các rặng Hafner và Reißeck.

Tham khảo
---------
Tiến sĩ **Chrissie Chawanje-Mughogho** là một cựu Đại sứ Malawi sang Ấn Độ, Bangladesh, Angola và Zambia  Cô là một giáo sư bằng cách đào tạo người tăng lên quản lý giáo dục đứng tại Đại học Malawi. Ở đó, cô là trưởng khoa nữ đầu tiên của khoa Khoa học tại Đại học Malawi.

Mughogho được sinh ra tại làng Chidzinja ở Tyolo, khu vực phía nam của Malawi. Cô là mẹ của nhạc sĩ David Kalilani.

Mughoho là một học giả Fulbright tốt nghiệp Đại học Virginia Polytechinic và Đại học bang (Virginia Tech) năm 1998 với bằng tiến sĩ về dinh dưỡng, thực phẩm và tập thể dục. Sau đó, cô quay trở lại Malawi, nơi cô làm việc trong học viện tại Đại học Malawi. Cô sớm vươn lên hàng ngũ trở thành trưởng khoa khoa học ứng dụng đầu tiên là phụ nữ tại trường đại học. Bà cũng từng là Chủ tịch của Diễn đàn dành cho các nhà giáo dục phụ nữ châu Phi ở Malawi. Cô đã làm việc ở đó cho đến khi cô đảm nhiệm một vị trí ngoại giao vào năm 2005 với tư cách là đại sứ của Zambia ở Zambia, người cũng được công nhận ở Angola. Năm 2010, cô trở thành Cao ủy Malawi đến Ấn Độ. Năm 2012, cô trở thành đại sứ của Malawi tại Bangladesh. Cô quay trở lại Malawi vào năm 2012 và trở lại học viện.

Tài nguyên
----------

1. ↑  Charlotte Lytton (ngày 30 tháng 8 năm 2013). "'I knew I had to change the mindset that ambassadors should be men' Global Development Professionals Network". Guardian Professional. Truy cập ngày 22 tháng 2 năm 2014.
2. ↑  AMBASSADOR CHRISSIE CHAWANJE-MUGHOGHO CONNECTS MALAWI AND INDIA Lưu trữ 2014-02-01 tại Wayback Machine, VT NetLetter, December 2011, Virginia Polytechnic Institute and State University, Blacksburg, Virginia
3. ↑  "Arise". Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 5 năm 2013. Truy cập ngày 22 tháng 2 năm 2014.
4. ↑  "Alumni: Department of Human Nutrition, Foods and Exercise". Virginia Tech. Truy cập ngày 22 tháng 2 năm 2014.
5. ↑  "Diplomat urges politicians to focus on issues". The Post Newspapers Zambia. ngày 31 tháng 5 năm 2010. Truy cập ngày 22 tháng 2 năm 2014.[*liên kết hỏng*]
6. ↑  "Malawi recalls ambassadors Bowler, Mughogho". Malawi Nyasa Times. ngày 24 tháng 4 năm 2012. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 2 năm 2014. Truy cập ngày 22 tháng 2 năm 2014.
***Cortinarius sanguineus*** là một loài nấm trong chi *Cortinarius*.

Phân loại
---------

Nhà tự nhiên học người Áo Franz Xaver von Wulfen đã miêu tả loài này dưới tên *Agaricus sanguineus* vào năm 1781, báo cáo rằng loài này xuất hiện ở rừng cây fir xung quanh Klagenfurt và Ebenthal vào tháng 10. Ông ghi nhận rằng loài này khá đẹp nhưng không ăn được. Tên loài xuất phát từ tiếng Latin *sanguineus*, có nghĩa "màu máu". Samuel Frederick Gray đã đặt ra chi *Cortinarius* trong tập đầu tiên của tác phẩm *A Natural Arrangement of British Plants* năm 1821 của ông, ghi rằng loài này là *Cortinaria sanguinea* "the bloody curtain-stool".

Friedrich Otto Wünsche mô tả loài này như *Dermocybe sanguinea* năm 1877. Phần lớn các nhà nấm học cho rằng *Dermocybe* chỉ là một phân chi của *Cortinarius* do về mặt di truyền tất cả các loài nằm trong chi sau.

Miêu tả
-------

Mũ nấm màu tối, lồi lên rồi sau đó phẳng ra, có bề ngang dài 2–5 cm, bề mặt bao phủ các sợi tơ tỏa ra từ tâm. Stipe thường có màu tương tự như mũ nấm hoặc nhạt hơn. Cây nấm dài, mảnh và hình trụ và cao 3–6 cm và rộng 0,3–0,8 cm. Màn che (cortina) và phần còn lại của nó màu đỏ. Lá tia hợp sinh. Ban đầu lá tia màu đỏ máu nhưng chuyển sang màu nâu khi mũ nấm trưởng thành. flesh màu đỏ tía có mùi dễ chịu. spore print màu rỉ sắt, còn bàu tử có kích thước 7 đến 9 µm và 4 đến 6 µm, cứng.

*C. sanguineus* mọc ở rừng cây lá kim vào mùa thu. Loài nấm này không ăn được. Chất màu của loài này có thể làm chất nhuộm màu cho len với màu hồng, tía hoặc đỏ.

Tham khảo
---------

1. ↑  "*Cortinarius sanguineus* (Wulfen) Gray". MycoBank. International Mycological Association. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2015.
2. ↑  Jacquin NJ. (1781). *Miscellanea Austriaca ad Botanicum, Chemiam et Historiam Naturalem Spectantia* (bằng tiếng La-tinh). **2**. Vienna: J.P. Kraus. tr. 107.
3. ↑  Nilsson S, Persson O. (1977). *Fungi of Northern Europe 1: Larger Fungi (Excluding Gill Fungi)*. London, United Kingdom: Penguin Books. tr. 96. ISBN 978-0-14-063005-3.
4. ↑  Gray SF. (1821). *A Natural Arrangement of British Plants*. **1**. London, United Kingdom: Baldwin, Cradock, and Joy. tr. 629.
5. ↑  Høiland K, Holst-Jensen A (2000). "*Cortinarius* Phylogeny and Possible Taxonomic Implications of ITS rDNA Sequences". *Mycologia*. **92** (4): 694–710. JSTOR 3761427.
6. 1 2 3  Roger Phillips (2006). *Mushrooms*. Pan MacMillan. tr. 205. ISBN 0-330-44237-6.
7. ↑  Arora D (1986). *Mushrooms Demystified*. Berkeley, California: Ten Speed Press. tr. 454. ISBN 0-89815-169-4.
**Hiệp hội Báo chí thế giới** có tên ban đầu là *World Association of Newspapers* (WAN) là một *tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận quốc tế* được thành lập vào năm 1948 bao gồm các hiệp hội báo chí trên thế giới.

Vào năm 2009 nó nhập với hội IFRA thành WAN-IFRA (World Association of Newspapers and News Publishers). Năm 2011 thành viên WAN-IFRA có 76 hiệp hội báo chí quốc gia, 12 hãng thông tin, 10 tổ chức báo chí vùng. Ngoài ra còn bao gồm các thành viên cá nhân là các chủ nhiệm ở trên 100 nước. WAN-IFRA có trụ sở tại Paris, Pháp.

Mục đích
--------

WAN mô tả mục đích của tổ chức mình:

* Bảo vệ tự do báo chí và sự độc lập về kinh tế của các tờ báo.
* Góp phần vào việc tiếp tục phát triển ngành báo chí bằng cách giúp đỡ vấn đề thông tin và liên lạc giữa các tờ báo trên toàn thế giới.
* Khuyến khích sự hợp tác giữa các thành viên trong tổ chức với nhau.

Hoạt động
---------

Giải Bút vàng Tự do
-------------------

Giải Bút vàng Tự do là một giải thưởng của Hiệp hội Báo chí thế giới (WAN-IFRA) thiết lập năm 1961, dành cho các cá nhân, các tổ chức có đóng góp xuất sắc vào việc bảo vệ và thúc đẩy tự do báo chí. Giải cũng nhằm hướng sự chú ý của các phương tiện truyền thông vào tình trạng các nhà báo phải đối diện với sự nguy hiểm, kể cả bị cầm tù, khi làm nghiệp vụ của mình.

Người được giải này năm 2014 là Eskinder Nega, một nhà xuất bản người Ethiopia, ký giả và người viết blog mà đang bị tù 18 năm theo một luật chống khủng bố.

Ngày Tự do Báo chí thế giới
---------------------------

Ngày Tự do Báo chí thế giới (World Press Freedom Day, WPFD) là **ngày 3 tháng 5** dành riêng để cổ vũ và nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của tự do báo chí trên toàn thế giới. Đó là ngày lễ quốc tế được UNESCO đề xuất và được Liên Hợp Quốc công nhận trong Nghị quyết A/RES/48/432.

Tham khảo
---------

1. ↑  About WAN-IFRA Lưu trữ 2015-09-07 tại Wayback Machine. Truy cập 10/07/2015.
2. ↑  2014 Golden Pen of Freedom awarded to jailed Ethiopian journalist Lưu trữ 2014-07-02 tại Wayback Machine, WAN
3. ↑  World Press Freedom Day. Truy cập 01/07/2015.

Xem thêm
--------

* UNESCO
* Liên đoàn Quốc tế các Nhà báo

Liên kết ngoài
--------------
***Chromis westaustralis*** là một loài cá biển thuộc chi *Chromis* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1976.

Từ nguyên
---------

Từ định danh *westaustralis* được đặt theo tên gọi của Tây Úc, nơi mà mẫu định danh của loài cá này được thu thập.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
----------------------------------

*C. westaustralis* là một loài đặc hữu của vùng biển phía tây nước Úc, được phân bố từ quần đảo Recherche (Tây Úc) ngược lên phía bắc đến bãi cạn Evans (Lãnh thổ Bắc Úc).

*C. westaustralis* được quan sát và thu thập gần các rạn san hô và đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 2 đến 75 m.

Mô tả
-----

*C. westaustralis* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 9 cm. Cơ thể có màu nâu nhạt, sẫm màu vàng lục ở lưng. Đuôi xẻ thùy, có dải màu sẫm ở các thùy đuôi. Có đốm trắng nằm ở phía cuối vây lưng và một đốm đen ở gốc vây ngực. Dải viền màu xanh lam óng dọc theo rìa vây lưng, vây hậu môn và vây đuôi.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 11–12; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 10–11; Số tia vây ở vây ngực: 19–20; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số vảy đường bên: 17–20; Số lược mang: 29–33.

Sinh thái học
-------------

Thức ăn của *C. westaustralis* có lẽ là động vật phù du như những loài cùng chi. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng; trứng có độ dính và bám vào nền tổ.

Tham khảo
---------

1. ↑  Scharpf, Christopher; Lazara, Kenneth J. (2021). "Series Ovalentaria (Incertae sedis): Family Pomacentridae". *The ETYFish Project Fish Name Etymology Database*. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2022.[*liên kết hỏng*]
2. 1 2 3 4  Bray, D. J. (2020). "West Australian Puller, *Chromis westaustralis* Allen 1976". *Fishes of Australia*. Truy cập ngày 13 tháng 3 năm 2022.
3. ↑  Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Thông tin *Chromis westaustralis* trên *FishBase*. Phiên bản tháng 2 năm 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại | 
* Wikidata: Q2801551
* Wikispecies: Chromis westaustralis
* AFD: Chromis\_westaustralis
* FishBase: 12433
* GBIF: 5212239
* iNaturalist: 530717
* IRMNG: 10155488
* ITIS: 615323
* IUCN: 188440
* NCBI: 2976341
* WoRMS: 273760
* ZooBank: 91267469-F6C3-4DBF-8746-6439E7F59E7B

 |