recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Terunofuji Haruo** (tiếng Nhật: 照 ノ 富士 春雄, sinh ngày 29 tháng 11 năm 1991), tên khai sinh là **Gantulgyn Gan-Erdene** (tiếng Mông Cổ: Гантулгын Ган-Эрдэнэ)) là một đô vật sumo chuyên nghiệp người Mông Cổ. Terunofuji đang đầu quân cho lò đấu vật Isegahama. Anh tham gia sumo chuyên nghiệp vào tháng 1 năm 2011 và giành chức vô địch giải hạng hai jūryō khi ra mắt với tư cách là sekitori vào tháng 9 năm 2013. Anh đã giành chức vô địch giải hạng nhất makuuchi vào tháng 5 năm 2015, chỉ 25 giải đấu sau khi ra mắt chuyên nghiệp, là người nhanh thứ ba sau Asashōryū và Takanohana (đều chỉ với 23 giải đấu). Điều này giúp anh được thăng lên cấp ōzeki - cấp cao thứ hai trong sumo.

Terunofuji sau đó bị chấn thương đầu gối và các vấn đề sức khỏe khác. Dù thoát kadoban (nguy cơ bị giáng cấp khỏi thứ hạng ōzeki) trong ba lần trước đó, anh cuối cùng đã bị giáng cấp sau giải đấu tháng 9 năm 2017. Sau một thời gian dài nghỉ thi đấu vì chấn thương, anh đã rơi xuống giải hạng nhì jonidan vào tháng 3 năm 2019 và có màn lội ngược dòng thành công và trở lại giải makuuchi vào năm sau, trở thành đô vật duy nhất làm được điều đó từ thứ hạng thấp như vậy. Terunofuji đã giành chiến thắng trong giải đấu trở lại của mình ở giải hạng cao nhất vào tháng 7 năm 2020. Anh giành được lần thứ hai thăng hạng ōzeki sau khi giành chức vô địch thứ ba vào tháng 3 năm 2021, ngay sau đó anh vô địch giải đấu khác vào tháng 5 năm 2021. Sau thành tích á quân trong giải đấu tháng 7 năm 2021, anh được thăng lên cấp yokozuna và là võ sĩ yokozuna thứ 73 của môn võ này.

Tóm lại, anh đã có bốn lần vô địch hạng đấu cao nhất, đã về nhì trong bảy giải đấu và có chín giải đặc biệt. Bình luận viên sumo John Gunning đã coi sự trở lại của Terunofuji là "một câu chuyện có một không hai trong lịch sử sumo."

Tham khảo
---------

1. ↑  Buckton, Mark (ngày 27 tháng 5 năm 2015). "Terunofuji could be sumo's next yokozuna". *Japan Times*. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2016.
2. ↑  "Sumo: Spring basho winner Terunofuji's ozeki promotion formalized". *Kyodo News*. ngày 31 tháng 3 năm 2021. Truy cập ngày 31 tháng 3 năm 2021.
3. ↑  "Sumo: Terunofuji beats Takakeisho to win 4th career championship". *Kyodo News*. ngày 23 tháng 5 năm 2021. Truy cập ngày 23 tháng 5 năm 2021.
4. ↑  "Mongolian wrestler Terunofuji becomes sumo's 73rd yokozuna". *Kyodo News*. ngày 21 tháng 7 năm 2021. Truy cập ngày 21 tháng 7 năm 2021.
5. ↑  Gunning, John (ngày 31 tháng 3 năm 2021). "Terunofuji redefines legacy with historic return to ozeki rank". *The Japan Times*. Truy cập ngày 31 tháng 3 năm 2021.
Tarab Abdul Hadi (1910 – 1976)
**Tarab Abdul Hadi** (tiếng Ả Rập: طَرب عبد الهادي), còn được phiên âm là **Tarab 'Abd al-Hadi**, là một nhà hoạt động xã hộ vì nữ quyền người Palestine. Bà sinh năm 1910 tại thành phố Jenin, Palestine và qua đời tại thủ đô Cairo, Ai Cập vào năm 1976.

Vào cuối những năm 1920, bà là người đồng sáng lập **Đại hội Phụ nữ Ả Rập Palestine** (PAWC), một tổ chức dành cho phụ nữ đầu tiên ở Lãnh thổ Ủy trị Palestine, và đồng thời là một nhà tổ chức tích cực trong nhóm chị em của PAWC, **Hiệp hội Phụ nữ Ả Rập** (AWA).

Hoạt động chính trị
-------------------

Tarab Abdul Hadi là vợ của Awni Abd al-Hadi, người đã tự mình hoạt động chính trị và tiếp tục trở thành một thành viên nổi bật của đảng Istiqlal. Abdul Hadi và những người phụ nữ khác đến từ các gia đình có địa vị ở Jerusalem đã thành lập **Đại hội Phụ nữ Ả Rập Palestine** (PAWC) để thể hiện rõ sự phản đối của họ đối với Chủ nghĩa phục quốc Do Thái (hay Chủ nghĩa Zion) tại Palestine và sự ủng hộ của họ cho cuộc đấu tranh giành độc lập của quốc gia.

Cuộc họp đầu tiên của PAWC được tổ chức tại nhà của Abdul Hadi ở Jerusalem vào ngày 26 tháng 10 năm 1929, đánh dấu sự kiện lần đầu tiên mà phụ nữ Palestine bước vào vũ đài chính trị. Abdul Hadi trở thành một trong những thành viên của Ủy ban điều hành của PAWC, bao gồm 14 người phụ nữ. Bên cạnh việc viết thư và đánh điện tín để nâng cao nhận thức về hoàn cảnh của người Palestine, PAWC cũng tham gia vào việc nỗ lực rút ngắn các bản án tù khắc nghiệt của các tù nhân đang bị giam giữ bằng cách kêu gọi chính quyền Vương quốc Anh và quyên góp tiền để hỗ trợ các gia đình có người trụ cột bị cầm tù.

Tham khảo
---------

1. ↑  Penny Johnson (August 2004). "Women of "Good Family"". *Jerusalem Quarterly*. Issue. Institute of Jerusalem Studies. **21**
2. ↑  "Tarab Abdul Hadi Lưu trữ 2011-09-29 tại Wayback Machine". *Palestine: Information with Provenance*
3. 1 2 3  Ellen Fleischmann (March 1995). "Jerusalem Women's Organizations During the British Mandate, 1920s-1930s". *PASSIA*
4. ↑  Karmi, Ghada (2002). *In Search of Fatima: A Palestinian Story*. Verso. tr.31-33 ISBN 978-1-85984-694-0
**Virus cúm A H3N2** (**A/H3N2**) là một loại virus gây bệnh cúm. Virus H3N2 có thể lây nhiễm cho chim và động vật có vú. Ở chim, người và lợn, virus đã biến đổi thành nhiều chủng khác nhau. Trong những năm mà H3N2 là chủng chiếm ưu thế, có nhiều trường hợp nhập viện hơn.

Phân loại
---------

H3N2 là một phân nhóm của chi virus Influenzavirus A, đây là một nguyên nhân quan trọng gây bệnh cúm ở người. Tên của nó bắt nguồn từ các dạng của hai loại protein trên bề mặt áo khoác của nó, hemagglutinin (H) và neuraminidase (N). Bằng cách tái tổ hợp, H3N2 trao đổi gen cho protein bên trong với các phân nhóm cúm khác.

Cúm H3N2 theo mùa
-----------------

Cúm theo mùa giết chết khoảng 36.000 người ở Hoa Kỳ mỗi năm. Vắc-xin cúm dựa trên dự đoán "đột biến" nào của H1N1, H3N2, H1N2 và cúm B sẽ sinh sôi nảy nở trong mùa tới. Các loại vắc-xin riêng biệt được phát triển cho Bắc bán cầu và Nam bán cầu để chuẩn bị cho dịch bệnh hàng năm. Ở vùng nhiệt đới, cúm cho thấy không có tính thời vụ rõ ràng. Trong mười năm qua, H3N2 có xu hướng chiếm tỷ lệ phổ biến so với H1N1, H1N2 và cúm B. Đo kháng thuốc đối với các thuốc kháng vi-rút chuẩn amantadine và rimantadine trong H3N2 đã tăng từ 1% năm 1994 lên 12% năm 2003 lên 91% 2005.

Cúm **H3N2 theo mùa** là bệnh cúm ở **người** từ H3N2, hơi khác so với một trong các biến thể H3N2 của mùa cúm năm trước. Vi-rút cúm theo mùa chảy ra khỏi dịch bệnh chồng chéo ở Đông Á và Đông Nam Á, sau đó nhỏ giọt trên toàn cầu trước khi chết. Xác định nguồn gốc của virus cho phép các quan chức y tế toàn cầu dự đoán tốt hơn loại virus nào có khả năng gây bệnh nhiều nhất trong năm tới. Một phân tích về 13.000 mẫu virut cúm A/H3N2 được Mạng lưới giám sát dịch cúm toàn cầu của WHO thu thập trên sáu lục địa từ 2002 đến 2007, cho thấy các chủng H3N2 mới xuất hiện ở các nước Đông và Đông Nam Á sớm hơn khoảng 6 đến 9 tháng. khác Các chủng nói chung đã đến Úc và New Zealand tiếp theo, tiếp theo là Bắc Mỹ và Châu Âu. Các biến thể mới thường đến Nam Mỹ sau sáu đến 9 tháng nữa, theo báo cáo.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Pinkbook | Influenza | Epidemiology of Vaccine Preventable Diseases | CDC". CDC. 29 tháng 3 năm 2019. Truy cập ngày 6 tháng 6 năm 2019. Greater number of hospitalizations during years that A(H3N2) is predominant
2. ↑  Ronald Ban This Season's Flu Virus Is Resistant to 2 Standard Drugs. New York Times. January 15, 2006
***Vượn trần trụi: Nghiên cứu của một nhà động vật học về con vật người*** (nguyên tác tiếng Anh: *The Naked Ape: A Zoologist's Study of the Human Animal*) là cuốn sách xuất bản năm 1967 của Desmond Morris, trong đó tác giả xem xét con người như một loài và so sánh con người với các loài động vật khác. *Human Zoo* (Vườn thú người), cuốn sách tiếp theo của Desmond Morris, xem xét hành vi của con người sống trong các đô thị, được xuất bản vào năm 1969.

Tổng quan
---------

Cuốn sách khắc họa hành vi của loài người trong điều kiện chủ yếu buộc phải tiến hóa để phù hợp với các thách thức của cuộc sống tiền sử đặt ra trước họ trong vai trò của một thợ săn-thợ hái lượm (xem Bản chất hay giáo dưỡng). Cuốn sách đã được đăng tải nhiều kỳ trên nhật báo *Daily Mirror*, và đã được dịch ra 23 thứ tiếng.. Bản dịch tiếng Việt được Công ty Nhã Nam phối hợp với Nhà xuất bản Hội nhà văn Việt Nam phát hành năm 2010.

Chuyển thể điện ảnh
-------------------

Bộ phim năm 1973, do Donald Driver đạo diễn, phần nào dựa vào cuốn sách, do các diễn viên là Johnny Crawford và Victoria Principal thủ vai chính. Năm 2006, một bộ phim khác cũng đã được sản xuất, cũng dựa một phần vào cuốn sách, do Daniel Mellitz viết kịch bản và đạo diễn, với Josh Wise, Chelse Swain, Sean Shanks, Amanda MacDonald, Tony LaThanh, Corbin Bernsen thủ vai. Mặc dù các kịch bản phim dựa một phần vào cuốn sách, nhưng bản thân Morris lại không dính dáng gì tới các bộ phim này, dù trực tiếp hay gián tiếp.

Xem thêm
--------

* Xã hội sinh vật học
* Tâm lý học tiến hóa

Ghi chú
-------

1. ↑  Xem mục Sách sắp xuất bản của Nhã Nam.
2. ↑  BBC ON THIS DAY | 12 | 1967: The Naked Ape steps out
3. ↑  Giới thiệu *Vượn trần trụi* Lưu trữ 2010-11-18 tại Wayback Machine trên website của Nhã Nam.

* *The Illustrated Naked Ape: A Zoologist's Study of the Human Animal*. Desmond Morris. Review by Janet Dunaif-Hattis. *American Anthropologist*. 9/1987, Vol. 89, No. 3: 732–733.

Liên kết ngoài
--------------

* BBC news item at the 1967 book launch
* *The Naked Ape* 1973 trên Internet Movie Database, và điểm sách
**Vườn quốc gia Dolomiti Bellunesi** (tiếng Ý: *Parco nazionale delle Dolomiti Bellunesi*) là một vườn quốc gia nằm ở tỉnh Belluno, Veneto, phía bắc Ý. Được thành lập vào năm 1988, vườn quốc gia là một phần của Di sản thế giới *Dolomites* được UNESCO công nhận từ năm 2009.

Lịch sử
-------

Kế hoạch thành lập vườn quốc gia Dolomiti Bellunesi vào năm 1988 nhưng phải đến năm 1990 nó mới chính thức được thành lập bởi Bộ Môi trường Ý. Ngoài mục đích bảo vệ giá trị tự nhiên bao gồm cả địa chất địa mạo, lịch sử, cảnh quan môi trường, và hệ động thực vật thì vườn quốc gia cũng nhằm mục tiêu cải thiện đời sống dân cư trong khu vực, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và giáo dục cùng các hoạt động nông nghiệp, chăn nuôi, lâm nghiệp.

Mô tả
-----

Vườn quốc gia có diện tích 32 kilômét vuông (12 dặm vuông Anh), và nằm hoàn toàn trong tỉnh Belluno, giữa sông Cismon và Piave, giữa thung lũng sông Maè và Agordo.

Đây là một khu vực núi cao với các Karst đá vôi và cực kỳ giàu tài nguyên nước khi là nơi có nhiều sông suối, đầm lầy. Một số dòng chảy đổ vào các thung lũng là nơi có các khu vực dân cư sinh sống.

Về thực vật, vườn quốc gia có nhiều loài như Đỗ quyên, Cúc, các cánh rừng thông và vùng đồng cỏ núi cao. Đây là nhà của rất nhiều loài động vật hoang dã có thể kể đến động vật có vú như Marmota, Chồn ecmin, Chồn mactet, Hoẵng châu Âu, Sơn dương Chamois, Hươu đỏ, Cừu Mouflon; Các loài chim là Gõ kiến, Ưng ngỗng, Đại bàng vàng, Cú đại bàng Á Âu..; bò sát như Kỳ giông lửa, Kỳ giông núi, Cóc tía bụng vàng, Cóc xanh châu Âu.

Xem thêm
--------

* Danh sách các vườn quốc gia tại Ý

Tham khảo
---------

1. ↑  "Identity Card". *dolomitipark.it*. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 2 năm 2018. Truy cập ngày 12 tháng 2 năm 2019.

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Vườn quốc gia Dolomiti Bellunesi***. |

* "Dolomiti Bellunes NP official website". Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 12 năm 2017. Truy cập ngày 12 tháng 2 năm 2019.
* "Parco Nazionale Dolomiti Bellunesi". *parks.it*.

| * x
* t
* s
Vườn quốc gia Ý |
| --- |
| Vườn quốc gia | 
* Abruzzo, Lazio và Molise
* Alta Murgia
* Appennino Lucano - Val d'Agri - Lagonegrese
* Appennino Tosco-Emiliano
* Quần đảo Maddalena
* Quần đảo Toscano
* Asinara
* Aspromonte
* Cilento, Vallo di Diano và Alburni
* Cinque Terre
* Circeo
* Dolomiti Bellunesi
* Rừng Casentinesi, Monte Falterona, Campigna
* Gargano
* Gennargentu
* Gran Paradiso
* Gran Sasso và Monti della Laga
* Majella
* Monti Sibillini
* Pollino
* Sila
* Stelvio
* Val Grande
* Vesuvius

 |  |
**Đám sương khói khổng lồ** là sự kiện ô nhiễm không khí nghiêm trọng ảnh hưởng đến Luân Đôn trong tháng 11 năm 1952. Từ ngày 4 đến ngày 9 tháng 11 năm 1952 là một giai đoạn thời tiết lạnh, kết hợp với một gió thổi ngược và các điều kiện không có gió, thu thập các chất gây ô nhiễm không khí chủ yếu là từ việc sử dụng than đá để tạo thành một lớp dày của sương mù trên toàn thành phố. Thời điểm này đang là mùa đông, nhiệt độ không khí rất thấp, ẩm ướt và khí áp đè nặng trên bầu trời, làm cho London mấy ngày liền bị mây mù che phủ dày đặc không thấy ánh mặt trời. Hàng ngàn vạn ống khói từ kết quả đốt than đá vẫn nhả khói vào bầu trời, những cột khói đen đặc, nồng độ bụi khói gấp 10 lần bình thường, nồng đồ SO2 gấp 6 lần, Fe2O3 trong khói tác dụng với CO2 trong không khí tạo ra bọt H2SO4, ngưng đọng trong bụi khói thành những đám axit. Đợt sương khói khổng lồ này kéo dài từ ngày thứ năm ngày 4 đến thứ Ba ngày 9 tháng 11 năm 1952, và sau đó phân tán một cách nhanh chóng sau một sự thay đổi của thời tiết.

Mặc dù nó gây ra sự gián đoạn lớn do ảnh hưởng đến tầm nhìn, và thậm chí thâm nhập các khu vực trong nhà, người ta không xem nó là một sự kiện quan trọng vào thời điểm đó bởi vì London có kinh nghiệm nhiều với sương mù trong quá khứ. Tuy nhiên, các báo cáo y tế trong các tuần tiếp theo ước tính rằng 4.000 người đã chết giai đoạn đầu và 100.000 người đã bị bệnh do ảnh hưởng của sương khói lên đường hô hấp. Nghiên cứu gần đây cho thấy rằng số tử vong lớn hơn đáng kể ở khoảng 12.000 người.

Nó được coi là sự kiện không khí ô nhiễm tồi tệ nhất trong lịch sử Vương quốc Anh, và to lớn nhất về tác động của nó về nghiên cứu môi trường, quy định của chính phủ, và nâng cao nhận thức của công chúng về mối quan hệ giữa chất lượng không khí và sức khỏe, sự kiện này đã dẫn đến một số thay đổi trong thực hành và các quy định, bao gồm Đạo luật Không khí sạch 1956.

Tham khảo
---------

1. ↑  "The lethal effects of London fog". BBC News. ngày 22 tháng 12 năm 2015.
2. ↑  "In 1952 London, 12,000 people died from smog — here's why that matters now". *The Verge*. ngày 16 tháng 12 năm 2017.
3. ↑  Bell, Michelle L. (2004). Michelle L. Bell, Devra L. Davis, Tony Fletcher. "A Retrospective Assessment of Mortality from the London Smog Episode of 1952: The Role of Influenza and Pollution". *Environ Health Perspect*. **112** (1): 6–8. doi:10.1289/ehp.6539. PMC 1241789. PMID 14698923. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 10 năm 2008. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2012.
4. ↑  McKie, Robin & Townsend, Mark. *Great Smog is history, but foul air still kills* (The Observer, 24 Nov 2002).
**Đại Việt lịch triều đăng khoa lục** (大越歷朝登科錄) còn gọi là **Đỉnh khiết Đại Việt lịch triều đăng khoa lục** (鼎鍥大越歷朝登科錄) là bộ sách gồm 4 quyển ghi lại các khoa thi Hội và danh sách những người đỗ đạt trong các khoa thi đó, bắt đầu từ khoa Ất Mão (1075) đến khoa Kỷ Hợi (1779). Đây là bộ sách in mộc bản hoàn thành vào năm Cảnh Hưng 40 (1779), do Vũ Miên, Phan Trọng Phiên và Uông Sĩ Lãng biên tập; Nguyễn Hoãn hiệu đính. Sách trở thành công cụ quan trọng để tra cứu các vị đỗ đại khoa cùng quê quán và khoa thi của họ đồng thời góp thêm tư liệu nghiên cứu về khoa cử ở nước ta.

  

(1) Nguyễn Hoãn (1713 - 1791): Người xã Lan Khê, huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa, đỗ Tiến sĩ khoa Quý Hợi, niên hiệu Cảnh Hưng 4 (1743).

(2) Vũ Miên (1718 - 1782): Người xã Xuân Lan, huyện Lương Tài, nay thuộc tỉnh Bắc Ninh, đỗ tiến sĩ khoa Mậu Thìn, niên hiệu Cảnh Hưng 9 (1748).

(3) Phan Trọng Phiên (1734 - 1809): Còn có tên là Phan Lê Phiên, người xã Đông Ngạc, huyện Từ Liêm, nay thuộc ngoại thành Hà Nội, đỗ tiến sĩ khoa Đinh Sửu, niên hiệu Cảnh Hưng 18 (1757).

(4) Uông Sĩ Lãng (1735 - 1802): Nguyên tên Uông Sĩ Điển, đổi thành Uông Sĩ Lãng. Người xã Vũ Nghị, huyện Thanh Lan, nay thuộc tỉnh Thái Bình. Ông đỗ Tiến sĩ khoa Bính Tuất, niên hiệu Cảnh Hưng 27 (1766). Ông là con của danh sĩ Uông Sĩ Đoan.

  

Trong thập niên 1960, Dịch giả Tạ Thúc Khải của Bộ Quốc gia Giáo dục nước Việt Nam Cộng hòa đã tổ chức biên dịch và xuất bản Quyển 1 (năm 1963) và quyển 2 (năm 1968).

Tham khảo
---------

Đỉnh khiết Đại Việt lịch triều đăng khoa lục Nôm Preservation Foundation

1. ↑  Văn bản bộ sách Đỉnh Khiết Đại Việt Lịch Triều Đăng Khoa Lục. Nguyễn Hữu Mùi (Tạp chí Hán Nôm 1992)
**Viêm ruột non** (tiếng Anh: *Enteritis*) được gây ra bởi thực phẩm hoặc đồ uống bị nhiễm vi khuẩn gây bệnh, như *serratia*, nhưng có thể có các nguyên nhân khác như sử dụng thuốc chống viêm không steroid, cocain, xạ trị cũng như các tình trạng tự miễn dịch như bệnh Crohn và bệnh coeliac. Các triệu chứng bao gồm đau bụng, đau quặn, tiêu chảy, mất nước và sốt.

Các bệnh liên quan đến hệ tiêu hóa bao gồm viêm dạ dày và ruột già. 

| Điều kiện | Bộ phận |
| --- | --- |
| viêm dạ dày | Dạ dày |
| viêm dạ dày ruột | dạ dày và ruột non |
| viêm đại tràng | ruột già |
| viêm ruột | ruột già và ruột non |

Viêm tá tràng, viêm hỗng tràng và viêm hồi tràng là những thể loại phụ của viêm ruột chỉ được khu trú ở một phần cụ thể của ruột non. Viêm cả dạ dày và ruột non được gọi là viêm dạ dày ruột.

Dấu hiệu và triệu chứng
-----------------------

Các dấu hiệu và triệu chứng của viêm ruột rất khác nhau và thay đổi dựa trên nguyên nhân cụ thể và các yếu tố khác như phương sai cá nhân và giai đoạn bệnh. Các triệu chứng có thể bao gồm đau bụng, chuột rút, tiêu chảy, mất nước, sốt, buồn nôn, nôn và sụt cân.

Điều trị
--------

Các trường hợp nhẹ thường không cần điều trị và sẽ hết sau vài ngày ở những người khỏe mạnh. Trong trường hợp các triệu chứng kéo dài hoặc khi nặng hơn, có thể cần phải điều trị cụ thể dựa trên nguyên nhân ban đầu.

Trong trường hợp tiêu chảy, nên bổ sung nước, và trong trường hợp tiêu chảy kéo dài hoặc nặng kéo dài, có thể phải điều trị bù nước tĩnh mạch hoặc kháng sinh. Một liệu pháp bù nước qua đường uống đơn giản (ORS) có thể được thực hiện bằng cách hòa tan 1 muỗng cà phê muối, 8 muỗng cà phê đường và nước ép 1 quả cam vào 1 lít nước sạch.

Xem thêm
--------

* Bệnh lý
* Viêm ruột do tụ cầu

Tham khảo
---------

1. 1 2  Dugdale, David C. IIII, and George F Longretch "Enteritis". MedlinePlus Medical Encyclopedia, ngày 18 tháng 10 năm 2008. Truy cập ngày 24 tháng 8 năm 2009.
2. ↑  Kumar, Vinay; Abbas, Abul K.; Aster, Jon C.; Robbins, Stanley L. (2012). *Robbins Basic Pathology (9th Edition)*. Philadelphia, PA: Elsevier/Saunders. ISBN 9781437717815.
3. ↑  Helms, Richard A.; Quan, David J. (ngày 1 tháng 1 năm 2006). *Textbook of Therapeutics: Drug and Disease Management*. Lippincott Williams & Wilkins. ISBN 9780781757348.
4. ↑  Feldman, Mark; Friedman, Lawrence S.; Brandt, Lawrence J. (ngày 3 tháng 5 năm 2010). *Sleisenger and Fordtran's Gastrointestinal and Liver Disease: Pathophysiology, Diagnosis, Management, Expert Consult Premium Edition - Enhanced Online Features*. Elsevier Health Sciences. ISBN 978-1437727678.
5. ↑  Webber, Roger (ngày 1 tháng 1 năm 2009). *Communicable Disease Epidemiology and Control: A Global Perspective*. CABI. ISBN 9781845935054.
**Viêm phúc mạc** là viêm khu vực phúc mạc, lớp lót của thành trong của bụng, đóng vai trò lớp bao phủ các cơ quan trong bụng. Các triệu chứng có thể bao gồm đau dữ dội, sưng bụng, sốt hoặc sụt cân. Một phần hoặc toàn bộ bụng có thể bị đau. Các biến chứng có thể bao gồm sốc và hội chứng suy hô hấp cấp tính.

Nguyên nhân bao gồm thủng đường ruột, viêm tụy, bệnh viêm vùng chậu, loét dạ dày, xơ gan hoặc vỡ ruột thừa. Các yếu tố nguy cơ bao gồm cổ trướng và thẩm phân phúc mạc. Chẩn đoán thường dựa trên kiểm tra, xét nghiệm máu và hình ảnh y tế.

Điều trị thường bao gồm kháng sinh, truyền dịch, thuốc giảm đau và phẫu thuật. Các biện pháp khác có thể bao gồm ống thông mũi hoặc truyền máu. Nếu không điều trị tử vong có thể xảy ra trong vòng một vài ngày. Khoảng 7,5% số người bị viêm ruột thừa tại một số thời điểm. Khoảng 20% những người bị xơ gan nhập viện có bị viêm phúc mạc.

Dấu hiệu và triệu chứng
-----------------------

### Đau bụng

Các biểu hiện chính của viêm phúc mạc là đau bụng cấp tính, đau bụng mềm, thành bảo vệ bụng, cứng thành bụng, nặng hơn khi di chuyển phúc mạc, ví dụ, ho (ho có thể được sử dụng như một bài kiểm tra), uốn cong hông hoặc có dấu hiệu Blumberg (aka sự hồi phục bụng mềm, có nghĩa là ấn một bàn tay vào bụng sẽ làm giảm cơn đau hơn là rút bàn tay một cách đột ngột, điều này sẽ làm cho cơn đau trở nên trầm trọng hơn, vì phúc mạc trượt trở lại). Độ cứng là thuộc tính rất đặc hiệu để chẩn đoán viêm phúc mạc (độ đặc hiệu: 76 – 100%, tỷ lệ khả năng dương tính: 3.6). Sự hiện diện của những dấu hiệu này ở một người đôi khi được gọi là phúc mạc. Sự cục bộ hóa của các biểu hiện này phụ thuộc vào việc viêm phúc mạc có khu trú hay không (ví dụ viêm ruột thừa hoặc rối loại tiêu hóa), hoặc tổng quát cho toàn bộ bụng. Trong cả hai trường hợp, đau thường bắt đầu như một cơn đau bụng chung chung (với sự tham gia của cơn đau cục bộ hóa của lớp màng bụng nội tạng), và có thể trở thành cơn đau cục bộ sau đó (có liên quan đến lớp màng bụng). Viêm phúc mạc là một ví dụ về đau bụng cấp tính.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4 5 6  Ferri, Fred F. (2017). *Ferri's Clinical Advisor 2018 E-Book: 5 Books in 1* (bằng tiếng Anh). Elsevier Health Sciences. tr. 979–980. ISBN 9780323529570.
2. 1 2  "Peritonitis - National Library of Medicine". *PubMed Health*. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 1 năm 2016. Truy cập ngày 22 tháng 12 năm 2017.
3. 1 2 3 4 5 6  "Peritonitis". *NHS*. ngày 28 tháng 9 năm 2017. Truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2017.
4. 1 2 3 4 5 6  "Acute Abdominal Pain". *Merck Manuals Professional Edition*. Truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2017.
5. 1 2  "Acute Abdominal Pain". *Merck Manuals Consumer Version*. Truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2017.
6. 1 2  "Encyclopaedia: Peritonitis". *NHS Direct Wales*. ngày 25 tháng 4 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 31 tháng 12 năm 2017. Truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2017.
7. ↑  McGee, Steven R. (2018). "Abdominal Pain and Tenderness". *Evidence-based physical diagnosis* (ấn bản 4). Philadelphia, PA: Elsevier. ISBN 9780323508711. OCLC 959371826.
8. ↑  "Biology Online's definition of peritonism". Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2008.
**TVRI** (**Televisi Republik Indonesia**, *Television of the Republic of Indonesia, Đài truyền hình Cộng hòa Indonesia*), Lembaga Penyiaran Publik (LPP) là một đài truyền hình thuộc sở hữu nhà nước và là đơn vị truyền hình lâu đời nhất tại Indonesia. Trụ sở chính tại Gelora, Jakarta. TVRI độc quyền phát sóng truyền hình ở Indonesia cho đến ngày 24 tháng 8 năm 1989, khi đài truyền hình thương mại đầu tiên RCTI lên sóng. Bên cạnh việc phát thanh, TVRI đã được chuyển đổi thành đài truyền hình vào ngày 18 tháng 3 năm 2005, trở thành đài truyền hình phát sóng đầu tiên ở nước này. Một Đạo luật mới (Undang-Undang Penyiaran) hiện đang được thực hiện sẽ hợp nhất TVRI với tổ chức phát thanh RRI để trở thành RTRI (Đài phát thanh và Truyền hình quốc gia Indonesia).

Lịch sử
-------

Ý tưởng ban đầu để thành lập một đài truyền hình ở Indonesia được đưa ra bởi Bộ trưởng Thông tin Indonesia - Maladi năm 1952, nhưng ý tưởng đã thất bại vì được cho là quá tốn chi phí.

*TVRI* được thành lập dựa trên Nghị định của Bộ trưởng Bộ Thông tin Cộng hòa Indonesia số 20 / SK / VII / 61, sau đó trở thành một phần của Cục Phát thanh và Truyền hình thuộc Ban tổ chức Đại hội Thể thao châu Á IV 1962. TVRI đã phát sóng thử nghiệm lần đầu tiên vào lễ kỷ niệm Ngày quốc khánh từ Cung điện Merdeka vào ngày 17 tháng 8 năm 1962. Với sự hiện diện của TVRI, Indonesia trở thành quốc gia thứ tư ở châu Á có đài truyền hình, sau Nhật Bản, Philippines và Thái Lan.

Kênh
----

TVRI có 29 đài khu vực và 4.884 nhân viên (tính đến năm 2016). Ước tính 2.000 người trong số họ làm việc ở trụ sở tại Jakarta. Chủ yếu phát tin túc và nội dung giáo dục, cũng như giải trí từ 04:00 sáng đến 01:30 sáng ngày hôm sau, ngoại trừ trong tháng Ramadan và đêm giao thừa họ phát sóng suốt đêm.

Cùng với hệ thống truyền hình kỹ thuật số của chính phủ, TVRI cũng có 4 kênh, hiện đang được phát trên nền tảng DVB-T:

* **TVRI** (**TVRI Nasional**, phân biệt với TVRI channels), một kênh có phạm vi phủ sóng toàn quốc và hiện được kết nối với các đài truyền hình TVRI khu vực tương tự
* **TVRI Kanal 2** (TVRI Programa 2)
* **TVRI Kanal 3** (TVRI 3), kênh văn hóa
* **TVRI Sport HD** (fTVRI 4), kênh thể thao.

Logos
-----

* 1962–1978 (Corporate)24 tháng 8 năm 1962; 60 năm trước (1962-08-24)1962–1978 (Corporate)  
24 tháng 8 năm 1962; 60 năm trước (1962-08-24)
* 1978–19821978–1982
* 1990–1998 (Identity)1990–1998 (Identity)
* 1991–1995 (On-air)1991–1995 (On-air)
* 2003–20072003–2007
* 2007–20192007–2019
* 2019–nay2019–nay
* 2019–nay (On-air bug)2019–nay (On-air bug)

Tham khảo
---------

1. ↑  "TVRI".
2. ↑  "public broadcoast Indonesia".

| * x
* t
* s
Mạng lưới Truyền hình các Quốc gia khối ASEAN |
| --- |
| 
Brunei RTB  **·** 
Campuchia TVK  **·** 
Indonesia TVRI  **·** 
Lào LNTV  **·** 
Malaysia RTM  **·** 
Myanmar MRTV  **·** 
Philippines PTV. PBS/BBS  **·** 
Singapore Mediacorp  **·** 
Thái Lan NBT. TPBS  **·** 
Đông Timor RTTL  **·** 
Việt Nam VTV
 |
Bài này viết về một vùng hành chính tại Hy Lạp. Về các ý nghĩa khác, xem Macedonia (định hướng) và Thrace (định hướng).

**Đông Makedonía và Thráki** (tiếng Hy Lạp: Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, chuyển tự *Anatolikí Makedonía ke Thráki*, chính thức Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης) là một trong 13 vùng của Hy Lạp, giáp biên giới với tỉnh Edirne của Thổ Nhĩ Kỳ và các tỉnh Blagoevgrad, Smolyan, Kardzhali, Haskovo của Bulgaria. Vùng bao gồm phần đông bắc của đất nước, tức phần phía đông của vùng Makedonía cùng với vùng Thráki, và các đảo Thasos và Samothrace.

Hành chính
----------

Đông Makedonía và Thráki được thành lập trong cuộc cải cách đơn vị hành chính năm 1987. Với kế hoạch Kallikratis năm 2010, quyền lực và thẩm quyền của vùng được tổ chức lại và mở rộng. Cùng với Trung Macedonia, nó đơ]cj điều hành bởi Chính quyền Phân quyền Macedonia và Thrace đặt tại Thessaloniki. Thủ phủ của vùng là Komotini. Vùng được phân chia thành các đơn vị thuộc vùng Drama, Kavala và Thasos thuộc vùng lịch sử Macedonia và Xanthi, Rhodope andvà Evros thuộc vùng lịch sử Thrace. Trước cải cách Kallikratis, các đơn vị thuộc vùng (ngoại trừ Thasos, là một phần của Kavala) được quản lý như các quận riêng biệt.

Đô thị chính
------------

* Alexandroúpoli (Αλεξανδρούπολη) - 65.894 người
* Dráma (Δράμα) - 56.062 người
* Kavála (Καβάλα) - 74.186 người
* Komotiní (Κομοτηνή) - 66.580 người
* Xánthi (Ξάνθη) - 55.360 người

Liên kết ngoài
--------------

* Vùng Đông Makedonía và Thráki
**Thanh Trang** (1942) là một nhạc sĩ tình khúc 1954-1975 và nhạc hải ngoại ở miền Nam Việt Nam trước năm 1975.

Cuộc đời
--------

Ông tên thật là **Nguyễn Thanh Trang**, sinh năm 1942 tại Hà Nội, quê quán tại Thái Hà Ấp, Hà Nội. Năm 1950, ông vào Nam do cha ông thay đổi nhiệm sở.

Vào năm 1961, ông bắt đầu vào học tại trường Luật khoa. Và cảm hứng sáng tác bài hát Duyên thề ông đã dựa theo một quyển sách phật giáo và viết vào năm 1962..

Ngoài viết nhạc, ông còn viết báo với bút danh *Thanh Nguyễn*, trên các tờ báo như: *Nhật Báo Tự Do*, *Người Việt*, *Viễn Đông*,...và sau này ở hải ngoại ông cũng dùng bút danh này.. Năm 1968, ông lên đường nhập ngũ cùng với những người khác. Tuy nhiên sau đó, ông rời Quân trường Thủ Đức, đến năm 1968 thì ông có lên dạy môn Kinh tế và Luật tại Trường Võ bị Quốc gia Đà Lạt.. Thời điểm này, ông có viết ca khúc *Tình khúc mùa đông*, chính là nguồn cảm hứng để nhạc sĩ Trần Thiện Thanh viết bài ***Mùa đông của anh***.

Năm 1969, ông có đi du học và trở về nước vào năm 1973. Tại đây, ông vẫn dạy học tại trường Võ bị Quốc gia Đà Lạt cho đến năm 1975.

Sau năm 1975, ông bị bắt đi học tập cải tạo cho đến năm 1982 thì được thả.. Năm 1990, ông sang định cư tại Hoa Kỳ theo diện ODP và vẫn có một số sáng tác. Hiện nay ông đang sống ở Mỹ cùng với con cháu.

Sáng tác
--------

* Bài thơ xưa cho em (2001)
* Bài tình ca trong đêm
* Bài hát mùa xuân
* Cô hàng cà phê
* Còn nhớ gì khi xa Huế (2002)
* Con đường có hàng phượng tím (2007)
* Chiều đông (2001)
* Duyên thề (1962)
* Huyền (1968)
* Lời tình cuối
* Mây ngoài vùng nhớ
* Mắt buồn Hà Nội
* Một đời tôi hát
* Một ngày qua đi
* Mùa xuân ngày nào anh trở lại
* Muộn màng
* Nói với mùa thu (1969)
* Nhớ em một ngày nắng Sài Gòn (1983)
* Ngày tháng nào yêu em (1973)
* Những con đường thành phố tôi yêu
* Sài Gòn nhớ Sài Gòn thương
* Thiên lý bên đời vẫn ngát hương
* Tình khúc mùa đông
* Tóc em vẫn là hương của mẹ (2001)
* Tóc buồn muôn thưở
* Tình thương đất mẹ phù sa

Chú thích
---------

1. 1 2 3 4  Tiểu sử nhạc sĩ Thanh Trang Lưu trữ 2021-08-24 tại Wayback Machine, theo trang web của chính nhạc sĩ
2. 1 2  Đông Kha. "Nhạc sĩ Thanh Trang và tình khúc mùa đông". Truy cập 24 tháng 8 năm 2021.
3. ↑  khác với bài của Canh Thân
4. ↑  thơ Kim Tuấn

Liên kết ngoài
--------------

* Trang web của nhạc sĩ Thanh Trang Lưu trữ 2021-08-24 tại Wayback Machine
* Các tác phẩm của nhạc sĩ Thanh Trang Lưu trữ 2021-08-24 tại Wayback Machine
**Tell al-Nabi Mando** (tiếng Ả Rập: تل النبي مندو‎), được biết đến trong văn học khảo cổ như là **Tell Nebi Mend** và còn được gọi **Qadesh** (tiếng Ả Rập: قادش‎) sau thành phố Thời đại đồ đồng đứng gần như cùng một vị trí, là một ngôi làng ở miền trung Syria, một phần hành chính của Tỉnh Homs, nằm ở phía tây nam của Homs. Nó nằm trên bờ phía đông của sông Orontes. Các địa phương lân cận bao gồm al-Houz ở phía bắc, Kafr Mousa ở phía đông bắc, Arjoun ở phía đông, al-Qusayr ở phía đông nam, Zita al-Gharbiyah ở phía tây nam, al-Aqrabiyah ở phía tây nam và al-Naim ở phía tây bắc. Theo Cục Thống kê Trung ương Syria (CBS), Tell al-Nabi Mando có dân số 1.068 trong cuộc điều tra dân số năm 2004. Ngôi làng nằm cạnh địa điểm cổ xưa của Qadesh, một cái tên đôi khi cũng được sử dụng cho ngôi làng, nơi tiếp giáp với phía bắc. Đó là một ngôi làng Alawite.

Tham khảo
---------

1. ↑  General Census of Population and Housing 2004. Syria Central Bureau of Statistics (CBS). Homs Governorate. **(tiếng Ả Rập)**
2. ↑  Rougier, Bernard (13 tháng 10 năm 2015). *The Sunni Tragedy in the Middle East: Northern Lebanon from al-Qaeda to ISIS*. Princeton University Press. tr. 214. ISBN 9781400873579.
-L-aspartic acid

| image = Talaporfin.png

| tradename = 
| Drugs.com = Tên thuốc quốc tế
| pregnancy\_AU = 
| pregnancy\_US = 
| pregnancy\_category = 
| legal\_AU = 
| legal\_CA = 
| legal\_UK = 
| legal\_US = 
| legal\_status = Rx-only
| routes\_of\_administration = IV

| bioavailability = 
| protein\_bound = 
| metabolism = 
| elimination\_half-life = 
| excretion = 
| CAS\_number = 110230-98-3
| CAS\_number\_Ref = 
| CAS\_supplemental =   
220201-34-3  (sodium salt)
| ATC\_prefix = none
| ATC\_suffix = 
| ATC\_supplemental = 
| PubChem = 5486799
| DrugBank = 
| DrugBank\_Ref = ☑Y
| ChemSpiderID = 16737134

| ChemSpiderID\_Ref = KhôngN
| UNII = P4ROX5ELT2
| UNII\_Ref = ☑Y
| chemical\_formula = 
| C = 38
| H = 41
| N = 5
| O = 9
| molecular\_weight = 711.76 g/mol
| SMILES = CCC1=C2C=C3C(=C(C(=N3)C(=C4[C@H]([C@@H](C(=N4)C=C5C(=C(C(=CC(=C1C)N2)N5)C=C)C)C)CCC(=O)O)CC(=O)N[C@@H](CC(=O)O)C(=O)O)C(=O)O)C
| StdInChI = 1S/C38H41N5O9/c1-7-20-16(3)24-12-26-18(5)22(9-10-32(45)46)35(42-26)23(11-31(44)41-30(37(49)50)15-33(47)48)36-34(38(51)52)19(6)27(43-36)14-29-21(8-2)17(4)25(40-29)13-28(20)39-24/h7,12-14,18,22,30,39,43H,1,8-11,15H2,2-6H3,(H,41,44)(H,45,46)(H,47,48)(H,49,50)(H,51,52)/b24-12-,25-13-,26-12-,27-14-,28-13-,29-14-,35-23-,36-23-/t18-,22-,30-/m0/s1
| StdInChIKey = VSEIDZLLWQQJGK-WSUYNKMOSA-N
| StdInChIKey\_Ref = KhôngN
| StdInChI\_Ref = KhôngN
| verifiedrevid = 447519392
}}
**Talaporfin** (INN, còn được gọi là **aspartyl chlorin**, mono-L-aspartyl chlorin e6, **NPe6** hoặc **LS11**) là một chất nhạy quang được sử dụng trong liệu pháp quang động (PDT).

Nó hấp thụ ánh sáng đỏ ở bước sóng 664-667 nm thường được cung cấp bởi một laser điều chỉnh bước sóng này.

Nó đã được phê duyệt tại Nhật Bản (năm 2004) cho PDT của bệnh ung thư phổi và được bán trên thị trường với tên **Laserphyrin**.

Nó được đăng ký nhãn hiệu là **Aptocine** bởi Light Science Oncology.

Tham khảo
---------

1. ↑   "Photodynamic Therapy (PDT) for Lung Cancers" 2006
2. ↑   "Photodynamic therapy using Laserphyrin for centrally located early stage lung cancer" 2006
3. ↑  "Bản sao đã lưu trữ". Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 9 năm 2011. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2019.
**Élida María Vigo** (sinh ngày 6 tháng 10 năm 1944 tại tỉnh San Juan) là một chính trị gia người Argentina. Bà giữ chức vụ Thượng viện Argentina đại diện cho tỉnh Misiones trong phần lớn của Mặt trận vì Chiến thắng.

Vigo theo sau chính trị của Jorge Abelardo Ramos, người đã mô tả tư tưởng của mình là 'Quốc gia Trái'. Bà thành lập một đảng, gọi là Phong trào cho một quốc gia mới, là một phần của liên minh bầu cử, Mặt trận vì sự đổi mới của Concordia. Mặt trận này được hình thành bởi Radical Civic Union và Peronists để hỗ trợ thống đốc Carlos Rovira và chính phủ của Tổng thống Cristina Fernández de Kirchner và người tiền nhiệm của ông Néstor Kirchner và Mặt trận vì Chiến thắng.

Vigo chuyển đến Misiones vào năm 1975. Bà làm ủy viên hội đồng tại Posadas từ năm 1987 cho đến năm 1991, sau đó làm phó tỉnh cho đến năm 1995. Từ năm 1995, bà là nội trợ gia đình tại Misiones cho đến năm 1996. Từ năm 1999 cho đến năm 2002, bà là phó đại diện của tỉnh Misiones ở Buenos Aires, sau đó bà trở về Misiones để trở thành ủy viên của chính phủ.

Vào năm 2005, Vigo được bầu vào Thượng viện. Bà là thành viên của Nghị viện Mercosur.

Vigo cũng là tổng thư ký của Liên minh các bà nội trợ và các chi nhánh Misiones của nó.

Liên kết ngoài
--------------

* Tiểu sử thượng viện
**Teddie Gerard** (2 tháng 5 năm 1890 – 31 tháng 8 năm 1942) là một nữ diễn viên điện ảnh người Argentina và là nghệ sĩ giải trí đầu thế kỷ 20. Tên thật của cô là Teresa Cabre. Cô sinh ra ở Buenos Aires.

Sự nghiệp
---------

Gerard lần đầu tiên biểu diễn tại Nhà hát Casino ở Broadway ở thành phố New York, vào tháng 2 năm 1909. Cô xuất hiện trong điệp khúc của *Havana*. Sau đó, cô theo chân Gaby Deslys làm bạn nhảy của Harry Pilcer. Gerard là một nhà sản xuất Flo Ziegfeld Midnight Frolic trên New Amsterdam Roof ở thành phố New York, vào tháng 8 năm 1920. Tại Luân Đôn, Anh và Paris, Pháp, cô là một ca sĩ và vũ công hồi sinh trong những năm 1920. Cô biểu diễn trong *The Wedding Glide* và *Eclipse*, được viết bởi E. Phillips Oppenheim. Năm 1921 Gerard được chọn trong phim chuyển động *The Cave Girl*. Cô đóng trong *The Rat*, một vở kịch sân khấu được lấy từ một tác phẩm do David L'Estrange viết. Buổi trình bày được tổ chức tại Nhà hát Colonial ở London vào năm 1925.

Cuộc sống riêng tư
------------------

 Cô đã cưới Joseph Raymond, một điệp viên sân khấu người Mỹ, ở Newark, New Jersey, vào năm 1908. Cô ấy đã đính hôn với diễn viên Tom Douglas trong 1926. Cô tham gia diễn viên Tom Douglas vào năm 1926. Vào tháng 10 năm 1928 Gerard tuyên bố đính hôn với Captain Archie Grant của Grenadier Guards, con trai người Scotland laird. Đám cưới được lên kế hoạch cho một hai tuần sau đó, tại Effingham, Surrey, nơi Gerard sở hữu một ngôi nhà.

Bệnh tật và qua đời
-------------------

 Gerard bị bệnh nặng do nhiễm trùng phổi phải vào tháng 3 năm 1929. Cô bị giam trong một nhà dưỡng lão ở West End của London Bà mất sau một căn bệnh kéo dài ở London vào năm 1942. Bà đã 52 tuổi.

Quay phim từng phần
-------------------

* *The Real Thing at Last* (1916)
* *The Cave Girl* (1921)

Tham khảo
---------

1. ↑  *Teddie Gerard Engaged*, New York Times, ngày 24 tháng 10 năm 1928, pg.27.
2. ↑  *Miss Teddie Gerard*, New York Times, ngày 2 tháng 9 năm 1942, pg. 23.
3. ↑  *This Week's New Offerings*, New York Times, ngày 29 tháng 8 năm 1920, pg. X1.
4. ↑  *Tom Douglas Engaged To Teddie Gerard*, New York Times, ngày 2 tháng 5 năm 1926, pg. 29.
5. ↑  *Teddie Gerard Seriously Ill*, New York Times, ngày 26 tháng 3 năm 1929, pg. 41.
Quân đội Anh bị mù do khí độc trong Trận Estaires, 1918 
Việc sử dụng hóa chất độc hại làm vũ khí có từ hàng ngàn năm trước, nhưng việc sử dụng vũ khí hóa học quy mô lớn đầu tiên là trong Thế chiến thứ nhất.   Chúng chủ yếu được sử dụng để làm mất tinh thần, gây thương tích và tiêu diệt những người bảo vệ cố thủ, chống lại những người có tính chất bừa bãi và nói chung rất chậm di chuyển hoặc tĩnh của đám mây khí sẽ có hiệu quả nhất. Các loại vũ khí được sử dụng có phạm vi từ vô hiệu hóa chất, như hơi cay, đến các tác nhân gây chết người như phosgene, clo và khí mù tạt. Chiến tranh hóa học này là một thành phần chính của cuộc chiến toàn cầu đầu tiên và cuộc chiến tổng lực đầu tiên của thế kỷ 20. Khả năng tiêu diệt khí gas bị hạn chế, với khoảng chín mươi nghìn người thiệt mạng trong tổng số 1,3 triệu người thương vong do các vụ tấn công bằng khí gas. Khí gas không giống như hầu hết các vũ khí khác trong thời kỳ này vì có thể phát triển các biện pháp đối phó, như mặt nạ phòng độc. Trong giai đoạn sau của chiến tranh, khi việc sử dụng khí đốt tăng lên, hiệu quả tổng thể của nó giảm dần. Việc sử dụng rộng rãi các tác nhân chiến tranh hóa học này và những tiến bộ trong thời chiến trong thành phần của thuốc nổ đã làm nảy sinh quan điểm đôi khi bày tỏ về Chiến tranh thế giới thứ nhất là "chiến tranh của các nhà hóa học" và cũng là thời đại mà vũ khí hủy diệt hàng loạt được tạo ra.  

Việc sử dụng khí độc của tất cả những kẻ hiếu chiến lớn trong Thế chiến I đã cấu thành tội ác chiến tranh vì việc sử dụng nó đã vi phạm Tuyên bố Hague năm 1899 liên quan đến Khí gây ngạt và Công ước Hague năm 1907 về chiến tranh trên bộ, trong đó cấm sử dụng "vũ khí hóa học hoặc vũ khí độc" trong chiến tranh.   Sợ hãi lan rộng và sự nổi dậy của công chúng khi biết về việc sử dụng khí gas và hậu quả của nó đã khiến các chiến binh sử dụng vũ khí hóa học ít hơn nhiều trong Thế chiến II .

Tham khảo
---------

1. ↑  Adrienne Mayor (29 tháng 9 năm 2003). *Greek Fire, Poison Arrows and Scorpion Bombs: Biological and Chemical Warfare in the Ancient World*. Overlook Books. ISBN 1-58567-348-X.
2. ↑  Andre Richardt (26 tháng 12 năm 2012). *CBRN Protection: Managing the Threat of Chemical, Biological, Radioactive and Nuclear Weapons*. Wiley-VCH. ISBN 978-3-527-32413-2.
3. ↑  Reddy, Chris (2 tháng 4 năm 2007). "The Growing Menace of Chemical War". Woods Hole Oceanographic Institution. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2007.
4. ↑  Saffo, Paul (2000). "Paul Saffo presentation". Woods Hole Oceanographic Institution. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 9 năm 2007. Truy cập ngày 30 tháng 7 năm 2007.
5. ↑  Telford Taylor (1 tháng 11 năm 1993). *The Anatomy of the Nuremberg Trials: A Personal Memoir*. Little, Brown and Company. ISBN 0-316-83400-9.
6. ↑  Thomas Graham; Damien J. Lavera (tháng 5 năm 2003). *Cornerstones of Security: Arms Control Treaties in the Nuclear Era*. University of Washington Press. tr. 7–9. ISBN 0-295-98296-9.
**Vàng anh đầu đen** (Danh pháp khoa học: *Oriolus xanthornus*) là một loài chim trong họ Họ Vàng anh (Oriolidae), thuộc bộ sẻ (Passeriformes) phân bố ở những vùng nhiệt đới ở Nam Á từ Ấn Độ và Sri Lanka cho tới Đông Indonesia. Ở Việt Nam, loài chim này tập trung nhiều nhất ở rừng miền Trung Việt Nam, miền Đông Nam bộ.

Đặc điểm
--------

Chúng có tầm vóc nhỏ, lúc trưởng thành dài khoảng 15 cm. Đặc điểm nổi bật của chim vàng anh là đầu đen, mỏ đỏ, mắt đỏ, chân nâu, toàn thân phủ màu vàng chanh, đuôi và vai cánh điểm màu đen trắng. Vàng anh có 16 giọng hót được phân khúc rất đặc sắc và hai giọng hót ru khi chúng nuôi con. Thức ăn chủ yếu của chúng là côn trùng và hoa quả rừng. Trong tự nhiên, tuổi thọ bình quân của chim vàng anh đầu đen vào khoảng mười năm. Chúng có tính độc đáo, sự khác thường của loài chim này. Điều khác biệt giữa vàng anh với các loài chim khác trong tự nhiên là chúng luôn tỏ thái độ thân thiện với con người.

Sinh sản
--------

Tổ Vàng Anh luôn làm cạnh đường đi ở trong rừng. Môi trường sống của chúng là rừng già và rừng thưa, nhưng nếu cánh rừng đó có những con đường thì thông thường loài chim này cũng đến làm tổ cạnh đường. Chúng có kiểu lót tổ nuôi con khá đặc biệt, tổ vàng anh được làm từ dây chùm roan–cây gỗ nhỏ, lá lớn, vỏ mềm, bên trong vỏ là những sợi tơ bền chắc. Người dân tộc thường tước vỏ cây chùm roan bện làm dây nỏ để săn bắn thú rừng.

Vàng anh thường đẻ ba trứng màu hồng nhạt. Khi vỏ trứng chuyển sang màu trắng là con sắp nở. Trong 17 ngày ấp trứng, cứ đều đặn khoảng 30 phút là chim mái trở mình đảo trứng một lần. Vàng anh ấp trứng đến ngày thứ 17 thì trứng bắt đầu nở. Vàng anh có đời sống tình cảm, nuôi con đặc sắc, thân thiện, Vàng Anh non chuyền cành theo quy tắc trưởng thành trước thì đi trước, làm mục tiêu cho những chim non nhỏ hơn chuyền theo sau. Sau khi chuyền cành (lúc này vàng anh non vẫn chưa biết bay) chim bố, chim mẹ phải đi theo chăm sóc, mớm mồi bảo vệ chim non nhiều tháng sau đó.

Chú thích
---------

1. ↑  Clements, J. F.; Schulenberg, T. S.; Sullivan, B.L.; Wood, C. L.; Roberson, D. (2012). "The eBird/Clements checklist of birds of the world: Version 6.7". Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2012.

* Vàng anh – Loài chim cổ tích
**Đường đẳng phí**, trong kinh tế học vi mô, là tập hợp các mức chi phí không đổi mà doanh nghiệp bị ràng buộc khi tìm cách kết hợp các yếu tố sản xuất (đầu vào) để sản xuất ra mức sản lượng lớn nhất.

Một bản đồ đẳng phí.
Giả thiết:

* Doanh nghiệp chỉ sử dụng hai yếu tố sản xuất là lao động và vốn. Lượng lao động được sử dụng là L và lượng vốn được sử dụng là K
* Giá cả của các yếu tố sản xuất trên là cố định, và lần lượt là w và r.
* Tổng chi phí sản xuất là TC (= wL + rK) và giá trị này là cố định.

Khi đó, đường đẳng phí là một đường ngang dốc xuống phía phải trong một trục tọa độ mà mỗi trục là một tập hợp các mức sử dụng một trong hai yếu tố sản xuất. Trên cùng một đường đẳng phí, các mức sử dụng đầu vào có thể khác nhau, nhưng chi phí vẫn bằng nhau, như trường hợp điểm A và điểm B. Độ dốc của đường đẳng phí chính bằng giá trị tuyệt đối giữa giá cả của 2 yếu tố sản xuất. Độ dốc này mang giá trị âm, vì tăng sử dụng yếu tố này sẽ phải bớt sử dụng yếu tố còn lại.

Một tập hợp các đường đẳng phí gọi là bản đồ đẳng phí. Đường đẳng phí càng xa gốc tương ứng với mức tổng chi phí càng lớn.

Vấn đề mà doanh nghiệp cần giải quyết chính là tìm ra điểm kết hợp tối ưu các mức sử dụng 2 yếu tố sản xuất để với một mức chi phí cho trước có thể sản xuất ra mức sản lượng lớn nhất (đồng nghĩa với mức lợi nhuận lớn nhất). Điểm đó chính là tiếp điểm giữa đường đẳng phí và đường đẳng lượng.

Tham khảo
---------

* Cost of production: the isoquant–isocost approach. Lưu trữ 2010-06-13 tại Wayback Machine
* Cost Constraint/Isocost Line (MS Powerpoint format).
**Đánh giá khí hậu** là một báo cáo độc đáo, dựa trên vị trí cho những ghi chép cụ thể về biến đổi khí hậu (từ sự nóng lên toàn cầu) và các rủi ro môi trường khác. Thông tin trong báo cáo thẩm định khí hậu cho phép chủ sở hữu các ghi chép và/hoặc người sử dụng ab1o cáo tự đánh giá mức độ rủi ro biến đổi khí hậu có thể ảnh hưởng cụ thể trong tương lai, có thể bằng cách sử dụng cả dữ liệu lịch sử và dự kiến từ mô hình khoa học để hiển thị những rủi ro tiềm ẩn đó.

Một báo cáo thẩm định khí hậu có thể bao gồm thông tin lịch sử và dự kiến trong các loại sau: giảm diện tích bờ do hiện tượng dân mực nước biển, rủi ro do bão, lốc xoáy, động đất, núi lửa, hạn hán, cháy rừng, lũ lụt, bệnh tật và ô nhiễm công nghiệp. Một báo cáo có thể tích hợp một loạt các thông tin rủi ro môi trường sau khi mã hóa địa điểm.

Báo cáo nhà cung cấp
--------------------

Dịch vụ thẩm định khí hậu, LLC được ra mắt vào tháng 11 năm 2006 với sự hợp tác của các nhà khoa học thuộc Đại học Arizona, với sứ mệnh cung cấp báo cáo khí hậu dựa trên địa chỉ cho chủ sở hữu tài sản để cho phép một kênh truyền thông biến đổi khí hậu mới. Dịch vụ Đánh giá Khí hậu đã được Hoa Kỳ xem xét vào năm 2007 trong một bài báo có tên "Trang web kiểm tra rủi ro biến đổi khí hậu của nhà bạn", cũng như các phương tiện truyền thông khác trong năm 2007 bao gồm tạp chí *Nature*. Dịch vụ thẩm định khí hậu, LLC đã ngừng hoạt động vào tháng 10 năm 2010 do không đủ lợi ích công cộng trong các báo cáo của mình để duy trì hoạt động liên tục.

Liên kết ngoài
--------------

* Bộ sưu tập KUAT, Arizona Illustrated, April, 11, 2007
* Thông cáo báo chí của Đại học Arizona về Dịch vụ Đánh giá Khí hậu. Đại học Arizona hợp tác với Dịch vụ thẩm định khí hậu

Tham khảo
---------

* Thiên nhiên, thông tin khí hậu giúp chủ nhà đưa ra lựa chọn
* Hoa Kỳ ngày nay, trang web kiểm tra rủi ro biến đổi khí hậu nhà bạn
* Dow Jones Marketwatch, liệu có làm ấm lòng bạn không?
* Vận may, nhà giá rẻ
Đối với nước Đàm (譚) của họ Tự, xem Đàm (Chương Khâu).
**Đàm** (tiếng Trung: 郯; bính âm: *Tán*) là một tiểu quốc chư hầu của nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc. Thời Xuân Thu, quốc quân nước Đàm từng hai lần triều bái nước Lỗ. Đến thời Chiến Quốc, khoảng năm 414 TCN, nước Đàm bị nước Việt tiêu diệt. Đàm tử là một nhân vật trong tác phẩm Nhị thập tứ hiếu vào thời nhà Nguyên.

Tổ tiên của nước Đàm là Thiếu Hạo thị của tập đoàn Đông Di. Quốc quân nước Đàm có tước tử, và mang họ Kỷ (己). Thủ đô của nước Đàm là Đàm Thành, nay thuộc tỉnh Sơn Đông, cũng được gọi là Lục Độc Thành. Theo truyền thuyết, để chống ngoại xâm, Đàm tử đã cho xây tường thành, song vì tin vào yêu thuật, đã cho chôn hàng vạn cái lục độc (碌碡, một loại nông cụ hình trụ tròn làm bằng đá) dưới nền thành nhằm cầu mong cho thành được lâu bền, vì thế mới có tên là Lục Độc thành. Đàm là một nước nhỏ yếu, thiếu tư liệu lịch sử nên không thể khảo chứng tuyến biên giới. Tuy nhiên, có thuyết cho rằng Đàm đã từng là một quốc gia lớn mạnh, bắc đến Lang Da, nam đến Giang Biên, đông đến Hoàng Hải, tây liền Từ Châu, song sau này suy yếu.

Di chỉ cố thành Đàm Thành nằm ở phía bắc thủ phủ huyện Đàm Thành ngày nay, di chỉ tường đông và tường nam đã đổ nát hoàn toàn, di chỉ tường bắc và tường tây cục bộ vẫn bảo tồn được tới nay. Móng tường rộng 40 mét, phần đỉnh rộng 15 mét, phần thành còn lại cao 4 mét. Tường thành của cố thành Đàm Thành có chu vi dài 4.670 mét, tường tây và tường bắc dài 1260 mét, tường đông dài 1370 mét, tường nam dài 780 mét. Ở chỗ Đàm tử có một cây bạch quả cổ nay đã 3000 năm tuổi, cao 41,9 mét, vòng thân dài 8 mét, đường kính thân dài 2,6 mét, diện tích hệ rễ của cây là 56 mẫu.

Năm 584 TCN, nước Đàm bị nước Ngô tiến đánh. Khổng Tử đã từng cùng với các đệ tử đến nước Đàm, bái kiến Đàm tử, hư tâm cầu giáo, vì thế mà có câu nói "Khổng tử sư Đàm tử".

Tham khảo
---------

1. ↑  山东一棵银杏树3000岁 为周朝郯国国君郯子所植

* Tả truyện, Chiêu công thập thất niên

| * x
* t
* s
Các nước thời Tây Chu |
| --- |
|  Ân • Ba • Bi • Cát • Cô Trúc • Cử • Chu (邾) • Chu (周) • Chúc • Đại • Đam • Đàm (譚) • Đàm (郯) • Đạo • Đằng • Đặng • Đường • Hàn (寒) • Hàn (韓) • Hình • Hoàng • Hoạt • Hứa • Kế • Kỷ (杞) • Kỷ (紀) • Lã • Lai • Liệu • Lỗ • Ngạc • Nghĩa Cừ • Ngô • Ngu • Ngụy • Nhâm • Nhuế • Nhược • Ôn • Phong • Quản • Đông Quắc (東虢) • Tây Quắc (西虢) • Quyền • Sái • Sở • Sơn Nhung • Tào • Tấn • Tất • Tề • Thẩm • Thân • Thục • Tiêu • Tiết • Tống • Trần • Thiệu • Trịnh • Tùy • Từ • Tức • Vệ • Việt • Vinh • Yên |


| * x
* t
* s
Các nước thời Xuân Thu |
| --- |
| Triều đại | Nhà Chu |  |
| Các nước quan trọng |  Lỗ • Ngô • Sái • Sở • Tào • Tần • Tấn • Tề • Tống • Trần • Trịnh • Vệ • Việt • Yên |
| Các nước khác |  Ba • Bi • Cam • Cát • Cô Trúc • Cử • Cối • Củng • Chú • Doãn • Đái • Chu (邾) • Chu (周) • Đại • Đam • Đàm (譚) • Đàm (郯) • Đạo • Đằng • Đặng • Đường • Hàn • Hình • Hoàng • Hoạt • Hứa • Kế • Kỷ (杞) • Kỷ (紀) • Lã • Lai • Lạm • Liệu • Lương • Lưu • Mao • Nghĩa Cừ • Ngu • Ngụy • Nhâm • Nhuế • Nhược • Ôn • Phàn • Quắc • Quyền • Quách • Sùng • Sơn Nhung • Thẩm • Thân • Thục • Thi • Thành • Tiết • Thiệu • Tăng (鄫) • Tăng (曾) • Tùy • Từ • Tức • Tuân • Tiểu Chu • Tiểu Quắc • Ứng • Vinh |