**Văn hóa Lão Quan Đài** là một văn hóa thời kỳ đồ đá mới tại khu vực trung du Hoàng Hà ở Trung Quốc, còn gọi là **Văn hóa Đại Địa Loan**, chủ yếu phân bố tại lưu vực sông Vị Hà, trong khu vực từ Quan Trung tới thượng du Đan Giang, tồn tại từ khoảng 5800 tới 5000 năm TCN.

Văn hóa Lão Quan Đài chia sẻ nhiều nét tương đồng với văn hóa Từ Sơn (8000-5500 TCN) và văn hóa Bùi Lý Cương (7000-5000 TCN).

|  |
| --- |
| Một phần của loạt bài về |
| Lịch sử Trung Quốc |
| Lịch sử Trung Quốc |
| Tiền sử
* Thời đồ đá cũ
* Thời đồ đá mới 8.500 TCN – 2.070 TCN

 |
| Cổ đại
* Hạ 2070 TCN – 1600 TCN
* Thương 1600 TCN – 1046 TCN
* Chu 1046 TCN – 256 TCN
	+ Tây Chu 1046 – 771 TCN
	+ Đông Chu 770 – 256 TCN
		- Xuân Thu 770 – 475 TCN
		- Chiến Quốc 475 – 221 TCN

 |
| Đế quốc
* Tần 221 – 207 TCN
* Hán 202 TCN – 220 
	+ Tân 9–23
* Tam Quốc 220–280
	+ Ngụy 220–266
	+ Thục 221–263
	+ Ngô 222–280
* Tấn 266–420
* Ngũ Hồ thập lục quốc 304–439
* Nam–Bắc triều 420–589
* Tùy 581–618
* Đường 618–907
	+ Võ Chu 690–705
* Ngũ đại Thập quốc 907–979
* Liêu 916–1125
* Tống 960–1279
* Tây Hạ 1038–1227
* Kim 1115–1234
* Tây Liêu 1124–1218
* Nguyên 1271–1368
* Minh 1368–1644
* Thanh 1636–1912

 |
| Hiện đại
* Trung Hoa Dân Quốc ở đại lục 1912–1949
* Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa 1949–nay
* Trung Hoa Dân Quốc ở Đài Loan 1949–nay

 |
| Liên quan
* Lịch sử học Trung Quốc
* Dòng thời gian lịch sử Trung Quốc
* Triều đại Trung Quốc
* Lịch sử ngôn ngữ
* Lịch sử nghệ thuật
* Lịch sử kinh tế
* Lịch sử giáo dục
* Lịch sử khoa học và công nghệ
* Lịch sử pháp lý
* Lịch sử truyền thông
* Lịch sử quân sự
* Lịch sử hải quân
* Phụ nữ Trung Quốc thời cổ đại và đế quốc

 |
| * x
* t
* s
 |

Các di chỉ trọng yếu
--------------------

Các di chỉ trong yếu bao gồm:

* Di chỉ Đại Địa Loan, tại huyện Tần An, tỉnh Cam Túc.
* Di chỉ Bắc Thủ Lĩnh, tại huyện Bảo Kê, tỉnh Thiểm Tây.
* Di chỉ Lão Quan Đài, tại huyện Hoa, tỉnh Thiểm Tây.
* Di chỉ Bắc Lưu, tại hương Hà Tây, quận Lâm Vị, địa cấp thị Vị Nam, tỉnh Thiểm Tây.
* Di chỉ Bạch Gia Thôn, tại quận Lâm Đồng, tỉnh Thiểm Tây.

Tên gọi
-------

Di chỉ Lão Quan Đài tại huyện Hoa là di chỉ được phát hiện đầu tiên của văn hóa này, nhưng các cổ vật được khai quật tại đây lại vô cùng nghèo nàn. Di chỉ Đại Địa Loan được phát hiện sau đó (khai quật trong giai đoạn từ 1975 tới 1984), nhưng các di tích văn hóa còn bảo tồn lại vô cùng phong phú, do đó một số học giả gọi văn hóa này là "văn hóa Đại Địa Loan" theo các di tích khai quật được tại tầng thấp nhất của di chỉ này. Tuy nhiên, có các học giả cho rằng di chỉ Đại Địa Loan bao hàm nhiều chủng văn hóa nên chủ trương lấy di chỉ Bạch Gia Thôn tại quận Lâm Đồng làm chính và gọi là "văn hóa Bạch Gia Thôn". Tên gọi nào là chính thức cho văn hóa này cho tới nay vẫn còn là vấn đề tranh luận. Tổng hợp chung thì văn hóa Lão Quan Đài bao quát 2 giai đoạn: 

* Giai đoạn sớm: Với di chỉ Đại Địa Loan là đại biểu, ước khoảng trên 5300 năm TCN;
* Giai đoạn muộn: Với tầng dưới của di chỉ Bắc Thủ Lĩnh là đại biểu, ước khoảng 5300 tới 5000 năm TCN.

Cả hai giai đoạn đều sớm hơn văn hóa Ngưỡng Thiều.

Đặc điểm chủ yếu
----------------

Người Lão Quan Đài chủ yếu làm nông nghiệp như gieo trồng kê để lấy lương thực và chăn nuôi lợn, chó như là gia súc, mở đầu thời kỳ sinh sống định cư. Các công cụ sử dụng chủ yếu là công cụ đá được chế tạo bằng cách mài, tuy nhiên cũng không ít các công cụ đá bằng ghè đập đặc trưng cho thời kỳ đồ đá cũ và các công cụ đá tinh tế. Công nghệ sản xuất đồ gốm cực kỳ nguyên thủy, với đồ gốm bằng đất cát màu đỏ và đồ gốm sắc nâu vàng thô là chính, nung ở nhiệt độ thấp, ít chủng loại. Đồ gốm có họa tiết trang trí mới ở giai đoạn bắt đầu hình thành.

Nền của một công trình xây dựng lớn, với diện tích 290 m² và 420 m² khi bao gồm cả sân vườn bên ngoài, được phát hiện tại Đại Địa Loan. Công trình này, được đánh số là F901, được các nhà khảo cổ học Trung Quốc coi là nơi hội họp chung của cộng đồng người Đại Địa Loan. Công trình được xây dựng trên nền đất nện tôn cao, được tạo lớp với đất sét nung.

Xem thêm
--------

* Văn hóa Ngưỡng Thiều
* Danh sách các văn hóa thời kỳ đồ đá mới tại Trung Quốc
* Văn hóa Tề Gia

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* Dadiwan.net

* Cổng thông tin Lịch sử
* Cổng thông tin Trung Quốc