recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Triệu Tương Tịch** (giản thể: 赵将夕; phồn thể: 趙將夕; bính âm: *Zhào Jiāngxī*; ? – 163 TCN), hay **Triệu Tương Dạ** (giản thể: 赵将夜; phồn thể: 趙將夜), là tướng lĩnh, khai quốc công thần nhà Tây Hán trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời
--------

Triệu Tương Tịch là hậu duệ của công tộc nước Triệu thời Chiến Quốc. Cuối thời Tần, Triệu Tương Tịch làm tướng quân nước Triệu, dưới quyền Triệu vương Triệu Yết.

Năm 205 TCN, tướng Hán là Hàn Tín xuất quân đánh chiếm nước Triệu. Triệu Tương Tịch sớm đầu hàng, trở thành tướng lĩnh tâm phúc của Hàn Tín, theo Hàn Tín bình định nước Triệu cùng nước Tề. Đến khi Hàn Tín được phong Tề vương, Triệu Tương Tịch trở thành tướng nước Tề.

Năm 202 TCN, Triệu Tương Tịch theo Tề vương Tín đánh Sở, tham dự trận Cai Hạ tiêu diệt Sở vương Hạng Vũ. Không lâu sau, Tề vương Tín bị tước binh quyền, Triệu Tương Tịch trở thành tướng Hán.

Năm 200 TCN, Triệu Tương Tịch theo đại quân Lưu Bang đánh Hàn vương Tín ở đất Đại, góp công lớn ở trận Bình Thành chống Hung Nô, nhờ công đó mà được phong hầu.

Năm 199 TCN, Triệu Tương Tịch thụ phong Thâm Trạch hầu (深澤侯), thực ấp 700 hộ. Năm 187 TCN, Lã hậu cầm quyền, Triệu Tương Tịch bị gọt bỏ hầu tước. Năm 185 TCN, được phục tước. Năm 184 TCN, lại bị đoạt tước vị.

Năm 177 TCN, nhân lúc Hán Văn đế đem quân chống trả Hung Nô, Tế Bắc vương Lưu Hưng Cư thừa cơ phát động phản loạn. Văn đế lấy Cức Bồ hầu Sài Vũ làm Đại tướng quân, chỉ huy bốn tướng quân Xương hầu Lư Khanh, Cung hầu Lư Bãi Sư, Ninh hầu Ngụy Tốc, Triệu Tương Tịch đem quân bình định. Tế Bắc vương tuyệt vọng tự sát.

Năm 167 TCN, Triệu Tương Tịch được phong lại tước Thâm Trạch hầu. Năm 163 TCN, Triệu Tương Tịch chết, thụy Tề hầu, con trai Triệu Đầu tập tước.

Gia đình
--------

* Triệu Đầu (趙頭; ? – 155 TCN), con trai của Triệu Tương Tịch. Năm 162 TCN, tập tước Thâm Trạch hầu. Năm 155 TCN, chết, thụy Đái hầu.
* Triệu Tu (趙脩; ? – ?) hay Triệu Tuần (趙循), con trai của Triệu Đầu. Năm 154 TCN, tập tước Thâm Trạch hầu. Năm 151 TCN, phạm tội, tước phong bị hủy.
* Triệu Hồ (趙胡; ? – ?), con trai của Triệu Đầu, tập tước Thâm Trạch hầu. Năm 124 TCN, chết, thụy Di hầu, không có con, tước phong bị hủy.
* Triệu Diên (趙延; ? – ?), cháu năm đời của Triệu Tương Tịch, làm quan đến chức Bình Lăng thượng tạo. Năm 62 TCN, Hán Tuyên đế tìm được Diên, phong tước Thâm Trạch hầu của tổ tiên.

Tham khảo
---------

* Tư Mã Thiên, *Sử ký*.
* Ban Cố, *Hán thư*.

Chú thích
---------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Tư Mã Thiên, *Sử ký*, quyển 18, Biểu, *Cao Tổ công thần hầu giả niên biểu*.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Ban Cố, *Hán thư*, quyển 16, Biểu, *Cao Huệ Cao hậu Văn công thần biểu*.
3. ↑  Tư Mã Thiên, *Sử ký*, quyển 22, Biểu, *Hán hưng dĩ lai tướng tướng danh thần niên biểu*.
4. 1 2  Tư Mã Thiên, *Sử ký*, quyển 10, Bản kỷ, *Hiếu Văn bản kỷ*.
5. ↑  Ban Cố, *Hán thư*, quyển 94 (thượng), Liệt truyện, *Hung Nô truyện (thượng)*.
Đường ống thông trong sông băng hay dải băng để nước từ bề mặt chảy xuống
Cối xay sông băng lớn trên sông băng Snowbird, trong dãy núi Talkeetna ở Alaska.
Sơ đồ các đặc trưng sông băng minh họa cách thức các cối xay sông băng vận chuyển nước bề mặt tới đáy sông băng.
Nước bề mặt chảy vào một cối xay sông băng trên sông băng Athabasca
**Cối xay sông băng**, **hố sông băng** hay **hang sâu sông băng** là một đường ống trông giống như cái giếng gần tròn, thẳng đứng hay gần như thẳng đứng trong một sông băng hay dải băng mà qua đó nước từ bề mặt chảy xuống. Trong một số ngôn ngữ như tiếng Anh hay tiếng Pháp người ta gọi nó là moulin, trong tiếng Pháp có nghĩa là cối xay.

Các cối xay sông băng này có thể rộng tới 10 m và thường được tìm thấy trên các dải băng và các khu vực bằng phẳng của sông băng trong khu vực có các kẽ nứt ngang. Các cối xay sông băng có thể chạm tới đáy sông băng sâu vài trăm mét hoặc chỉ tới độ sâu của sự hình thành các kẽ nứt phổ biến nhất (khoảng 10–40 m) nơi có các con suối nước tan chảy chảy ngầm trong lòng sông băng. Chúng là nguyên nhân điển hình nhất của sự hình thành hang động sông băng.

Các cối xay sông băng là một phần cấu trúc nội tại của các sông băng để chuyên chở nước tan chảy từ bề mặt xuống tới nơi nó có thể xuống tới. Nước từ cối xay sông băng thường thoát khỏi sông băng ở đáy của nó, đôi khi đổ vào biển, và đôi khi đáy của cối xay sông băng có thể lộ ra trên mặt của một sông băng hay ở rìa của một khối băng tù đọng.

Nước từ các cối xay sông băng có thể giúp bôi trơn đáy sông băng, ảnh hưởng tới chuyển động sông băng. Với một quan hệ thích hợp giữa dải băng và địa hình, đoạn đầu của nước trong cối xay sông băng có thể cung cấp năng lượng và môi trường cho sự hình thành của thung lũng đường hầm. Vai trò của nước cối xay sông băng trong bôi trơn đáy các dải băng và sông băng là phức tạp nó có liên can tới tăng tốc các sông băng và vì thế liên can tới tốc độ tan vỡ sông băng.

Xem thêm
--------

* Tuyết hạt già
* Tuyết hạt non
* Hồ hang động
* Thoái lui sông băng thế Holocen
* Ao nước tan chảy
* Hố sụt
* Rắn cuộn
* Hồ dưới sông băng
* Hồ trên sông băng

Tham khảo
---------

1. ↑  Neuendorf K. K. E. J. P. Mehl Jr. & J. A. Jackson (chủ biên). 2005. *Glossary of Geology* (ấn bản lần 5). Alexandria, Virginia, American Geological Institute. 779 tr. ISBN 0-922152-76-4
2. 1 2  "Moulin 'Blanc': NASA Expedition Probes Deep Within a Greenland Glacier". *Earth Observatory*. NASA. 11 tháng 12 năm 2006. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2009.
3. ↑  Amos, Jonathan (21 tháng 12 năm 2008). "Explorers dive under Greenland ice". BBC News. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2009.

Liên kết ngoài
--------------

* Tư liệu liên quan tới Hồ hang động tại Wikimedia Commons
* Earth Observatory page Lưu trữ 2008-05-16 tại Wayback Machine.
* December 2006 article about a NASA expedition to Greenland moulin. Lưu trữ 2021-07-27 tại Wayback Machine
* Moulins in Greenland (Google)
Video game website

**Gamezebo** là một trang web tập trung vào phạm vi biên tập của ngành công nghiệp trò chơi di động , cung cấp các cuộc phỏng vấn, đánh giá, xem trước, hướng dẫn chiến lược và tin tức. Nó đã tập trung vào các trò chơi thông thường , nhưng sau khi thiết kế lại vào năm 2014, trang web đã thay đổi hướng để chủ yếu làm nổi bật các trò chơi dành cho thiết bị di động.

Trang web có các trò chơi nổi bật từ các studio và nhà xuất bản bao gồm PlayFirst , Big Fish Games , Oberon , RealArcade / GameHouse , MumboJumbo , Playrix , Gogii Games , Sandlot Games , Reflexive Entertainment , Row Sham Bow, Inc và Last Day of Work. Trang web cũng làm nổi bật các trò chơi trên web mới, trò chơi trực tuyến nhiều người chơi (MMO) thông thường và trò chơi điện tử trên bảng điều khiển thông thường.

Trang web này cũng được các nhà phát triển và nhà phát hành trò chơi thông thường tham khảo, liên quan đến các bài đánh giá, tin tức và hướng dẫn của họ.

Lịch sử
-------

Gamezebo được thành lập vào năm 2006 bởi Joel Brodie , cựu giám đốc phát triển kinh doanh của Yahoo! Trò chơi và qua nhiều năm đã phát triển trở thành phương tiện hàng đầu về trò chơi thông thường, với tối đa 3,5 triệu lượt xem trang mỗi ngày. Để đối phó với sự thay đổi từ trò chơi thông thường sang trò chơi xã hội, trang web Gamezebo đã được cập nhật lớn vào tháng 2 năm 2010. Nó đã được iWin mua lại vào tháng 3 năm 2016.

### Nhà văn

Ngoài chủ sở hữu Joel Brodie và tổng biên tập Jim Squires, Gamezebo còn có một mạng lưới cộng tác viên tự do gồm khoảng 20 người phụ trách lĩnh vực trò chơi thông thường và xã hội. Những người đóng góp hiện tại và trước đây bao gồm Marc Saltzman, Scott Steinberg, David Laprad, Justin McElroy , Kyle Orland, Chuck Miller, Margie Bissainthe, Meryl K. Evans, Vinny Carrella, Andrew Hayward, Erin Bell, Andrew Webster, Christina Winterburn, Lisa Haasbroek, Martijn Müller, Brandy Shaul, Talor Berthelson, Tawny Müller, Nick Tylwalk và Brian Anthony Thornton.

### Nhà Zeebys

Vào năm 2007, Gamezebo và Hiệp hội trò chơi thông thường đã cùng nhau ra mắt Zeebys, một bộ giải thưởng công nhận những trò chơi thông thường hay nhất mỗi năm. Các giải thưởng được chia thành hai hạng mục: Giải thưởng Bình chọn của mọi người do công chúng bình chọn, trong khi Giải thưởng Thủ công do các thành viên đã đăng ký của Hiệp hội trò chơi thông thường bình chọn. Những người đoạt giải Zeeby năm 2006 đã được công bố tại Amsterdam , Hà Lan như một phần của CGA Europe: West 2007.

### Giải thưởng và sự tham gia của ngành

Năm 2008, Gamezebo được Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Kỹ thuật số Quốc tế đề cử cho Giải thưởng Webby ở hạng mục Trang web liên quan đến Trò chơi điện tử hay nhất.

Liên kết ngoài
--------------

* Gamezebo.com
* Trang web chính thức của Zeebys
**Nhà Liechtenstein** (tiếng Đức: *Haus Liechtenstein*) là gia tộc hoàng gia cai trị Thân vương quốc Liechtenstein, theo luật định, chỉ có những thành viên gia tộc này mới đủ điều kiện thừa kế ngai vàng, những luật này được thực thi bởi các thân vương đang trị vì và có thể được thay đổi bằng lá phiếu giữa các thành viên gia tộc, nhưng không thể được thay đổi bởi Chính phủ hoặc Quốc hội Liechtenstein. Nhà Liechtenstein được sáng lập ra bởi Karl, vào năm 1608, sau khi ông được Hoàng đế Matthias của Đế chế La Mã Thần thánh trao cho tước vị Thân vương cha truyền con nối.

Tên của vương tộc Liechtenstein được đặt theo Lâu đài Liechtenstein, nằm gần Maria Enzersdorf, Hạ Áo, và tiếp giáp với Viên từ thế kỷ XII. Đến đầu thế kỷ XVIII, sau khi gia tộc mua lại Lãnh địa Schellenberg và Bá quốc Vaduz thì mới được Hoàng đế La Mã Thần thánh là Karl VI xuống chiếu cho sáp nhập lại và lập ra Thân vương quốc Liechtenstein, từ đó Nhà Liechtenstein mới chính thức trở thành vương tộc cai trị thế tục trong Đế chế La Mã Thần thánh.

Tham khảo
---------

1. ↑  Princely House of Liechtenstein. *House Laws* Lưu trữ 2012-06-15 tại Wayback Machine

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Vương tộc Liechtenstein***. |

* Trang web chính thức
**Edward Robert Lytton Bulwer-Lytton, Bá tước thứ nhất của Lytton** (8 tháng 11 năm 1831 - 24 tháng 11 năm 1891), là một quý tộc, Nhà quản lý thuộc địa và chính trị gia Đảng Bảo thủ, ngoài ra ông còn là một nhà thơ với bút danh *Owen Meredith*. Từ năm 1876 đến năm 1880, ông được bổ nhiệm làm Phó vương kiêm Toàn quyền Ấn Độ, trong nhiệm kỳ của ông, Victoria của Anh nhận đế hiệu Nữ hoàng của Đế quốc Ấn Độ. Ông được bổ nhiệm làm Đại sứ Vương quốc Anh tại Pháp từ năm 1887 đến năm 1891.

Nhiệm kỳ phó vương của ông gây tranh cãi vì sự tàn nhẫn trong cả đối nội và đối ngoại. Đặc biệt là việc ông xử lý Nạn đói lớn 1876-1878 và Chiến tranh Anh-Afghanistan lần thứ hai. Các chính sách của Lyon được cho rằng đã dựa trên Chủ nghĩa Darwin xã hội mà ông tin theo. Con trai của ông là Victor Bulwer-Lytton, Bá tước thứ 2 của Lytton, người sinh ra ở Ấn Độ, sau này giữ chức Thống đốc Bengal và có một thời gian ngắn tạm quyền ghế Phó vương kiêm Toàn quyền Ấn Độ. Lytton cũng là cha vợ của kiến trúc sư Edwin Lutyens, người được giao nhiệm vụ quy hoạch New Delhi.

Trong thời kỳ làm Đại sứ Anh tại Pháp, Lytton đã bảo vệ các chính sách đối nội của Benjamin Disraeli và chính sách đối ngoại của Richard Lyons. Nhiệm kỳ Đại sứ của ông tại Paris được đánh giá là đã thành công và sau khi Lytton qua đời trong quá trình tại nhiệm ở Paris, ông đã được Chính phủ Pháp tổ chức lễ tang cấp nhà nước, đây là một vinh dự hiếm có dành cho một người nước ngoài, đặc biệt đó lại là một người Anh.

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikiquote có sưu tập danh ngôn về: 
***Robert Bulwer-Lytton, Bá tước thứ nhất xứ Lytton***  |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Robert Bulwer-Lytton, Bá tước thứ nhất xứ Lytton***. |

* Hansard 1803–2005: contributions in Parliament by the Earl of Lytton
* Các tác phẩm của Robert Bulwer-Lytton, Bá tước thứ nhất xứ Lytton tại Dự án Gutenberg
* Các tác phẩm của hoặc nói về Robert Bulwer-Lytton, Bá tước thứ nhất xứ Lytton tại Internet Archive
* Tác phẩm của Robert Bulwer-Lytton, Bá tước thứ nhất xứ Lytton trên LibriVox (sách audio thuộc phạm vi công cộng)
* The LUCILE Project an academic effort to recover the publishing history of Lucile (which went through at least 2000 editions by nearly 100 publishers).
* His profile in ancestry.com
**Henry Hardinge, Tử tước thứ nhất của Hardinge** (30 tháng 3 năm 1785 - 24 tháng 9 năm 1856) là một quý tộc, chính trị gia, quân nhân và nhà quản lý thuộc địa người Anh. Sau khi phục vụ trong Chiến tranh Bán đảo và Chiến dịch Waterloo, ông được bổ nhiệm vào ghế Bộ trưởng Chiến tranh trong Nội các của Công tước Wellington. Sau chuyến công du với tư cách là Chánh văn phòng Ireland vào năm 1830, ông được bổ nhiệm trở lại ghế Bộ trưởng Chiến tranh trong Nội các của Robert Peel. Từ năm 1844 đến 1848, ông được bổ nhiệm đến Ấn Độ thuộc Anh để giữ chức Toàn quyền Ấn Độ, điểm nhấn của nhiệm kỳ này chính là Chiến tranh Anh-Sikh lần thứ nhất. Trong Chiến tranh Krym ông là Tổng tư lệnh các lực lượng (Commander-in-Chief of the Forces).

Cháu trai ông là Charles Hardinge, Nam tước Hardinge thứ nhất của Penshurst cũng từng được bổ nhiệm làm Phó vương kiêm Toàn quyền Ấn Độ từ năm 1910 đến năm 1916.

Tước vị
-------

Nhìn vào những thành tích và địa vị trong sự nghiệp của Henry Hardinge, nhiều người sẽ nghĩ rằng ông có xuất thân từ một gia đình quý tộc danh giá ở nước Anh, nhưng trên thực tế thì ông chỉ là con trai của một Mục sư Anh giáo, không hề sở hữu bất kỳ một tước vị quý tộc nào, và ông đã đạt được danh vọng và các tước hiệu quý tộc từ vị trí của một quân nhân có cấp bậc thấp nhất với sự nỗ lực của bản thân để leo lên hàng Thống chế. Vì những cống hiến to lớn của ông, năm 1846, Victoria của Anh đã ban cho ông tước vị Tử tước Hardinge của Lahore và Kings Newton ở Hạt Derby. Tước vị này đã được truyền lại liên tục cho đến ngày nay, người đang kế thừa tước vị này chính là Thomas Henry de Montarville Hardinge, Tử tước thứ 8 của Hardinge (sinh năm 1993).

Tham khoả
---------

1. ↑  "No. 12833". *The London Gazette*: 101. 24 tháng 2 năm 1787.
2. ↑  "No. 15161". *The London Gazette*: 730. 20 tháng 7 năm 1799.

### Thư mục

* Hardinge, Charles (1891). *Viscount Hardinge*. Forgotten Books. ASIN B008VNGNS6.
* Heathcote, Tony (1999). *The British Field Marshals 1736–1997*. Pen & Sword Books Ltd. ISBN 0-85052-696-5.
* Rait, Robert (1903). *Life and Campaigns of Viscount Gough*. Forgotten Books. ASIN B008ROL9TC.
Một con gà Wyandotte lông nâu đậm
**Gà Wyandotte** là một giống gà có nguồn gốc từ Mỹ được phát triển trong những năm 1870. Nó được đặt tên theo người Wyandot bản địa của Bắc Mỹ. Các con gà Wyandotte là một giống kiêm dụng, chúng cung cấp cho những quả trứng màu nâu và thịt da màu vàng của nó. Nó cũng là một con gà trình diễn phổ biến, và có nhiều biến thể màu sắc. Ban đầu nó được biết đến như là gà vảy cá (Sebright) Mỹ.

Đặc điểm
--------

Những con gà Wyandotte đã được tạo ra ở Mỹ vào những năm 1870 bởi bốn người gồm: H. M. Doubleday, John Ray, L. Whittaker và Fred Houdlette. Loại thứ nhất được biết đến có màu bạc tẩm, bao gồm cả trong tiêu chuẩn Mỹ của Perfection vào năm 1883, nó đã được đưa đến Anh. Nguồn gốc của giống gà này vẫn là một bí ẩn, tuy nhiên giống Spangled Hamburgs và gà kỳ lân (Bhrama) được coi là giống quan trọng trong việc lai tạo ban đầu để phát triển các con gà Wyandotte. Gà Plymouth Rock, gà Hamburg đã được sử dụng cho những chiếc mào hồng và gà Brahma cho lông màu..

Các con gà Wyandotte là một loài giống gà khá lớn, nhưng nhỏ gọn và tròn. Phạm vi cân là có biến động xê dịch nhưng thường khoảng 5 ½ đến 8 ½ pound cho gà mái tơ và gà lớn tương ứng. Cơ thể của một con gà Wyandotte được mô tả là chiều dài trung bình nhưng rất rộng, mang theo đó chiều rộng trên lưng và vào đuôi. Nó sạch chân và lông xẹp, và có một hộp sọ rộng với một chiếc mồng hồng, da và ống chân có màu vàng, và tai thùy, mặt và keo có màu đỏ. Chúng đa dạng về màu lông gà.

Tại Hoa Kỳ, chín màu sắc được ghi nhận trong các Tiêu chuẩn lựa của Hiệp hội Gia cầm Mỹ: màu đen (1893), màu xanh (1977), màu dao bò (1893), Columbia (1905), vàng tẩm (1888), gà gô (1893), bạc tẩm (1883) và bạc bằng bút chì (1902).Đối với gà bantams, cùng chín màu sắc được công nhận, với việc bổ sung da bò Columbus. Tại châu Âu, Entente Europeenne liệt kê ba mươi màu sắc, ở Anh nhận diện các màu cấm, đen, xanh dương, xanh tẩm, gà gô màu xanh, da bò, Columbus, vàng tẩm, chim đa đa da bò tẩm, đỏ, bạc tẩm, bạc bằng bút chì và trắng.

Tham khảo
---------

* Victoria Roberts (2008). British Poultry Standards: complete specifications and judging points of all standardized breeds and varieties of poultry as compiled by the specialist breed clubs and recognised by the Poultry Club of Great Britain. Oxford: Blackwell. ISBN 9781405156424.
* Edgar L. Petty (2001). Wyandottes: The American Breed with an Indian Name and Eurasian Background. SPPA Bulletin 6 (4): 4–6. Society for the Preservation of Poultry Antiquities. Accessed August 2014.
* Lewis Stevens (1991). Genetics and Evolution of the Domestic Fowl. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521403177. doi:10.1017/CBO9780511525780.007. (subscription required)
**Haila María Mompié González** (sinh ngày 28 tháng 1 năm 1974), được biết đến dưới tên **Haila Mompié** hay **Haila**, là ca sĩ người Cuba. Cô chuyên về phong cách son và timba, là giọng ca chính trong nhóm nhạc Azúcar Negra.

Cuộc đời và sự nghiệp
---------------------

Haila sinh ngày 28 tháng 1 năm 1974 tại Amancio, Las Tunas, Cuba. Cha cô là ca sĩ và mẹ cô là một stylist. Cô bắt đầu đi học âm nhạc và học múa từ năm 9 tuổi tại Santiago de Cuba. Năm 15 tuổi, gia đình cô chuyển đến Havana, làm gián đoạn sự nghiệp học vấn của cô trong thời gian ngắn. Ở Havana, cô gặp ca sĩ phong cách son nổi tiếng tên là Yaquelín Castellanos, người rất thích tiềm năng ca hát của Haila. Haila tham gia nhóm Septeto Tradición, chủ yếu chơi theo phong cách son truyền thống thập niên 1920-1930. Sau đó, cô biểu diễn trong quán rượu Las Avenidas và gia nhập nhóm Habana Son. Với dự án Guajira Habanera, năm 1994, cô lần đầu tiên đi lưu diễn tại Mexico. Tháng 9 năm 1994, cô gia nhập nhóm Bamboleo với vai trò hát chính. Nhóm ra mắt hai album và biểu diễn ở các quốc gia khác nhauĩ.

### Sự nghiệp độc diễn

Năm 2000, Haila bắt đầu sự nghiệp độc diễn. Cô cùng với nhiều nghệ sĩ khác hợp tác lại và sản xuất album dòng rumba mang tên *La rumba Soy yo.* Album nhận giải thưởng Grammy Latin cho Album dân gian hay nhất năm 2001. Năm 2002 Haila phát hành album đầu tay mang tên Haila. Năm 2004, cô phát hành album *Diferente*, sản xuất bởi David Calzado, người đứng đầu ban nhạc Charanga Habanera. Năm 2011, cô phát hành album *Mala*, sản xuất bởi cựu ca sĩ ban nhạc Charanga Habanera và cũng là chồng cô. Album *Mala* giành giải thưởng Cuba Disco trong hạng mục Âm nhạc Latin năm 2012. Album mới nhất của cô mang tên *Cómo Journey a decirte*, ra mắt năm 2015.

Danh sách đĩa hát
-----------------

* *Haila* (2001)
* *Live* (2002)
* *Diferente* (2004)
* *Tal como soy* (2008)
* *Mala* (2011)
* *Cómo voy a decirte* (2015)
* *Mujer de Acero* (2017)

Chú thích
---------

1. 1 2 3 4  Ferro, Dania (ngày 25 tháng 2 năm 2015). "Entrevista exclusiva: Haila Mompié prefiere vivir en La Habana". *Naples News* (bằng tiếng Tây Ban Nha). Truy cập ngày 20 tháng 1 năm 2016.[*liên kết hỏng*]

Liên kết ngoài
--------------

* Trang web chính thức
***Halichoeres trispilus*** là một loài cá biển thuộc chi *Halichoeres* trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1982.

Từ nguyên
---------

Từ định danh *trispilus* được ghép bởi hai âm tiết trong tiếng Hy Lạp cổ đại: *tri* (τρι; "ba") và *spílos* (σπίλος; "vệt đốm"), hàm ý đề cập đến ba đốm đen trên vây lưng của cá cái (hai đốm sau nhỏ hơn và biến mất ở cá đực).

Phạm vi phân bố và môi trường sống
----------------------------------

Từ bờ biển Đông Phi, *H. trispilus* được phân bố trải dài đến Madagascar và các nhóm đảo quốc xung quanh, băng qua quần đảo Chagos và Maldives đến biển Andaman và các đảo phía tây Indonesia.

*H. trispilus* sống trên nền cát gần các rạn san hô và trong đầm phá ở độ sâu khoảng 15–56 m.

Mô tả
-----

*H. trispilus* có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 10 cm. Ngoài ba đốm tròn đã đề cập ở trên, *H. trispilus* còn có thêm một đốm đen trên gốc vây đuôi. Cơ thể màu đỏ hồng (nhạt màu hơn ở bụng). Đầu ửng đỏ hơn và có các vệt sọc trắng.

Số gai ở vây lưng: 9; Số tia vây ở vây lưng: 12; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 12; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5.

Sinh thái học
-------------

Thức ăn của *H. trispilus* là các loài thủy sinh không xương sống. Cá cái sống thành một nhóm nhỏ và thường có một con đực bơi gần đó, nhưng chúng cũng có thể sống đơn độc.

Tham khảo
---------

1. 1 2  Choat, J. H. (2010). "*Halichoeres trispilus*". *Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa*. **2010**: e.T187750A8620736. doi:10.2305/IUCN.UK.2010-4.RLTS.T187750A8620736.en. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2022.
2. ↑  Scharpf, Christopher; Lazara, Kenneth J. (2021). "Order Labriformes: Family Labridae (a-h)". *The ETYFish Project Fish Name Etymology Database*. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2022.
3. ↑  R. Fricke; W. N. Eschmeyer; R. van der Laan biên tập (2023). "*Halichoeres trispilus*". *Catalog of Fishes*. Viện Hàn lâm Khoa học California. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2022.
4. 1 2 3  Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Thông tin *Halichoeres trispilus* trên *FishBase*. Phiên bản tháng 10 năm 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại | 
* Wikidata: Q2468833
* Wikispecies: Halichoeres trispilus
* BOLD: 259284
* FishBase: 25689
* GBIF: 2384173
* iNaturalist: 102089
* IRMNG: 10155077
* ITIS: 613844
* IUCN: 187750
* NCBI: 990592
* WoRMS: 218980

 |
Jonestown trên bản đồ GuyanaJonestown**Jonestown**GeorgetownGeorgetownKaitumaKaitumaBản đồ vị trí của Peoples Temple
**Peoples Temple Agricultural Project,** hay **"Jonestown",** là một dự án định cư tại khu vực phía bắc **Guyana** của giáo phái Peoples Temple do Jim Jones đứng đầu. Ngày 18 tháng 11 năm 1978, Jonestown trở nên nổi tiếng toàn cầu khi 918 thành viên của hội này, bao gồm cả Jim Jones, đã tử vong (nghi tự tử) tại đây.

**Lịch sử** của **Jonestown**

**Năm 1950**, sau chiến tranh, người dân Mỹ tranh nhau mở **công ty kinh doanh**, nền kinh tế bùng nổ làm người dân ám ảnh giữa việc **chi tiêu** và **tiêu dùng**. Jim Jones sau này được biết là người đứng đầu của Peoples Temple, không chấp nhận được sự thay đổi của xã hội bấy giờ, **Jones** muốn một cuộc sống cần thiết cho **cộng đồng**, một xã hội vì người dân đứng đầu là **một chính quyền cộng sản**. **Năm 1951**, **Jones** gia nhập một đảng cộng sản của **Indiana** và muốn truyền bá cho nhiều người về lời dạy của Chủ nghĩa Cộng sản nhưng thời điểm đó tình cảnh chống cộng sản ở Mỹ đang lên cao nhất mọi thời đại. Năm 1954, Thượng nghị sĩ Joseph Mccarthy với chính chị chống cộng sản đã khiến mọi việc trở nên khó khăn và nguy hiểm với những ai đươc nhận ra là một người của cộng sản, thậm chí ông Joseph còn dùng chiến thuật dùng giáo để huỷ hạị danh tiếng công chúng với những người được xác định là cộng sản ở cả nước Mỹ. Jim Jones thực sụ rất thất vọng về âm mưu này, anh đã định đi theo kế hoạch của mình. Tuy ràng anh là một người của cộng sản, và chính anh cũng đã công khai điều đó, anh vẫn cố gắng trỏ thành sinh viên mục sư tại nhà thờ giám lí địa phương rồi sau đó bị đuổi. 

Năm 1956, ông mua một nhà thờ cho riêng ông và tổ chức một hội nghị lớn với sự góp mặt của các nhân vật tôn giáo được kính trọng để thu hút mọi người đến nơi mà sau này là nhà thờ của riêng ông, được đặt tên là Wings of Deliverance trước khi đổi tên thành People's Temple Full Gospel Church. Để còn chuyền bá thông điệp của anh ấy Jones sẽ thuyết phục mọi người với các buổi chưa bệnh, và sau tất cà anh đã làm ra sự chú ý cho các nhà tâm linh lớn. Jones còn truyền bá về chống lại phân biêt chủng tộc, cho các nhóm dân tộc thiểu số được vào nhà thờ của mình, hoà nhập với các nhà thờ, sở cảnh sát và các nhà hát. Qua các năm càng nhiều người gia nhập nhà thờ và đến năm 1970 nhà thờ đã có hơn 3000 người, và cũng năm ấy Jones chuyển nhà thờ của mình từ Indianapolis đến San Francisco, đồng thời mở một ngôi đền tại đó và được coi là biểu tương tôn giáo của San Francisco. Và lúc đó Jone cũng nhận được sụ tôn trọng của quan chức nhà nước và các chinh trị gia, chẳng hạn nhu thống đốc Jerry Brown nhà báo chuyên mục thoả mộc Kane và cả phó chủ tịch Walter Mondale vì các nỗ lực từ thiện của anh.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Inside the Jonestown massacre". CNN. 13 tháng 11 năm 2008. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 5 năm 2015. Truy cập ngày 14 tháng 5 năm 2015.
2. ↑  "How many people died on November 18?" Lưu trữ tháng 11 7, 2017 tại Wayback Machine.

Liên kết ngoài
--------------
**Chiêu Thiệp Điêu Vĩ** (tiếng Trung: 昭涉掉尾; bính âm: *Zhaoshe Diaowei*; ? - 179 TCN), họ kép Chiêu Thiệp, là tướng lĩnh nước Yên thời Hán Sở, khai quốc công thần nhà Tây Hán trong lịch sử Trung Quốc.

Cuộc đời
--------

Chiêu Thiệp Điêu Vĩ không rõ xuất thân, có khả năng là người Yên gốc Đông Hồ. Cuối thời Tần, Tang Đồ chiếm đất Yên xưng vương, lấy Chiêu Thiệp Điêu Vĩ làm tướng quốc.

Năm 204 TCN, tướng Hán là Hàn Tín đem quân tiêu diệt các nước Ngụy, Đại, Triệu, gửi thư cho Yên vương Tang Đồ chiêu hàng. Tang Đồ thấy quân Hán thế lớn, liền quy phục Hàn Tín.

Năm 203 TCN, Tang Đồ phái tướng Chiêu Thiệp Điêu Vĩ dẫn quân phối hợp với quân Hán đánh Tây Sở Bá vương Hạng Tịch. Năm 204 TCN, thuộc cấp của Chiêu Thiệp Điêu Vĩ là tướng quân Ôn Giới tham gia trận Thành Cao tiêu diệt Tào Cữu. Đô úy dưới trướng là Địch Hu cũng lập được công lao, chiếm được 9 thành của Sở.

Năm 202 TCN, Hán vương tự ý phong Ôn Giới làm quốc tướng nước Yên thay Chiêu Thiệp Điêu Vĩ. Tháng 7 năm 202 TCN, Ôn Giới tố cáo Yên vương Tang Đồ tạo phản. Chiêu Thiệp Điêu Vĩ quy thuận Lưu Bang, dẫn đường cho quân Hán đánh Yên. Lưu Bang nhanh chóng đem quân lên phía bắc, ép Tang Đồ đầu hàng. Yên vương Tang Đồ cùng tướng quân Loan Bố bị bắt, lấy Thái úy Lư Quán làm Yên vương.

Năm 196 TCN, Chiêu Thiệp Điêu Vĩ giữ chức tướng quân, trật 2.000 thạch, thụ phong tước Bình Châu hầu, thực ấp 1.000 hộ. Đất phong ở huyện Bình Châu, có khả năng thuộc tỉnh Sơn Đông ngày nay.

Năm 195 TCN, Yên vương Lư Quán bị tố cáo tạo phản. Tướng quốc nước Yên là Ôn Giới cùng các tướng Chiêu Thiệp Điêu Vĩ, Địch Hu nắm giữ quân quyền, khiến Lư Quán không có biện pháp chống trả, buộc phải chạy sang Hung Nô.

Năm 179 TCN, Chiệp Thiệp Điêu Vĩ chết, thụy Cung hầu. Con trai Chiêu Thiệp Chủng (昭涉種) tập tước.

Hậu duệ
-------

* Chiêu Thiệp Chủng (昭涉種), con trai của Chiệp Thiệp Điêu Vĩ. Năm 178 TCN, tập tước Bình Châu hầu. Năm 176 TCN, chết, thụy Đái hầu.
* Chiêu Thiệp Tha Nhân (昭涉它人), con trai của Chiệp Thiệp Chủng. Năm 175 TCN, tập tước Bình Châu hầu. Năm 172 TCN, chết, thụy Hoài hầu.
* Chiêu Thiệp Mã Đồng (昭涉馬童), con trai của Chiệp Thiệp Tha Nhân. Năm 171 TCN, tập tước Bình Châu hầu. Năm 143 TCN, chết, thụy Hiếu hầu.
* Chiêu Thiệp Muội (昭涉昧), con trai của Chiệp Thiệp Mã Đồng. Năm 142 TCN, tập tước Bình Châu hầu. Năm 118 TCN, do đi xe vào đường cấm, đất phong bị tước.

Tham khảo
---------

* Tư Mã Thiên, *Sử ký*.
* Ban Cố, *Hán thư*.

Chú thích
---------

1. 1 2  Ban Cố, *Hán thư*, quyển 13, Biểu, *Dị tính chư hầu vương biểu*.
2. 1 2 3 4 5 6 7  Ban Cố, *Hán thư*, quyển 16, Biểu, *Cao Huệ Cao hậu Văn công thần biểu*.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Tư Mã Thiên, *Sử ký*, quyển 18, Biểu, *Cao Tổ công thần hầu giả niên biểu*.
4. 1 2 3  Tư Mã Thiên, *Sử ký*, quyển 8, Bản kỷ, *Cao Tổ bản kỷ*.
5. ↑  Nhiều tác giả, *Sơn Đông thông chí*, quyển 27, *Hoạn tích chí*.
Winnie Byanyima
**Winifred Byanyima** (sinh ngày 13 tháng 1 năm 1959) là một kỹ sư hàng không, nhà chính trị và nhà ngoại giao sinh ra ở Uganda. Bà là giám đốc điều hành của Oxfam International, được bổ nhiệm vào tháng 5 năm 2013. Trước đó, bà từng là giám đốc của Nhóm Giới trong Văn phòng Chính sách Phát triển tại Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) từ năm 2006.

Lý lịch
-------

Bà được sinh ra ở quận Mbarara ở khu vực phía Tây của Uganda, một người bảo hộ người Anh vào thời điểm đó. Cha mẹ bà là Boniface Byanyima, một chủ tịch quốc gia của Đảng Dân chủ ở Uganda, và Gertrude Byanyima, một cựu giáo viên đã chết vào tháng 11 năm 2008. Winnie Byanyima đã tham dự Namagunga College của Mount Saint Mary ở Quận Mukono. Bà tiếp tục lấy bằng cử nhân về kỹ thuật hàng không từ Đại học Manchester, trở thành nữ Uganda đầu tiên trở thành kỹ sư hàng không. Sau đó, bà nhận bằng thạc sĩ về kỹ thuật cơ khí, chuyên về bảo tồn năng lượng từ Đại học Cranfield.
Sự nghiệp chuyên nghiệp

Sau khi hoàn thành khóa đào tạo của mình với tư cách là kỹ sư hàng không, Byanyima đã làm việc như một kỹ sư bay cho hãng hàng không Uganda. Khi Yoweri Museveni bắt đầu cuộc chiến tranh Bush Uganda năm 1981-1986, Byanyima rời bỏ công việc của mình và gia nhập cuộc nổi dậy vũ trang. Museveni và Byanyima đã được nuôi dưỡng cùng nhau tại gia đình Byanyima với tư cách là trẻ em, với gia đình Byanyima trả tiền cho tất cả các nhu cầu giáo dục và học thuật của Museveni.

Museveni, Byanyima và chồng Kizza Besigye là những chiến binh trong Quân đội kháng chiến quốc gia (NRA) trong cuộc chiến tranh đó. Mặc dù cả hai Byanyima và chồng bà đã từ bỏ phe với tổng thống Uganda vì quy tắc vô chủ tịch đàn áp người khác bất chấp những tuyên bố trước đó của ông.

Tham khảo
---------

1. ↑  Administrator (ngày 15 tháng 1 năm 2013). "Winnie Byanyima Appointed To Lead Oxfam International". Oxfamblogs.org. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 4 năm 2018. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2014.
2. ↑  ADB (ngày 29 tháng 10 năm 2010). "Interview With UNDP Gender Team Director, Winnie Byanyima – "Incorporating Gender Perspective In All Steps of Economic Policy Management Process"". African Development Bank (ADB). Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2014.
3. ↑  Conan Businge, and Ali Waiswa (ngày 13 tháng 11 năm 2008). "Byanyima's Wife Dead". *New Vision (Kampala)*. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 8 năm 2014. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2014.
4. ↑  Oxfam (tháng 1 năm 2015). "Winnie Byanyima, Oxfam International Executive Director". Oxford Committee for Famine Relief (Oxfam). Truy cập ngày 7 tháng 4 năm 2015.
5. ↑  Butagira, Tabu (ngày 6 tháng 5 năm 2011). "Besigye Injuries Disturbing, Says Byanyima". *Daily Monitor (Kampala)*. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2014.
**Nguyễn Đức Mậu** (sinh năm 1948) là một nhà thơ, nhà văn quân đội. Ông từng nhận được Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2001; Giải thưởng văn học Asean năm 2001.

Tiểu sử
-------

Ông sinh ngày 14 tháng 1 năm 1948 tại xã Nam Điền, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định. Ông nhập ngũ năm 1966, chiến đấu trong đội hình sư đoàn 312 ở chiến trường Lào. Sau chiến tranh ông làm biên tập viên, rồi đi học trường viết văn Nguyễn Du, khóa I, sau đó làm trưởng ban tại ban thơ tạp chí Văn nghệ Quân đội, phó chủ tịch hội đồng Thơ - Hội nhà văn Việt Nam. Trong sự nghiệp sáng tác của mình, ông thường sử dụng các bút danh **Nguyễn Đức Mậu, Hương Hải Hưng, Hà Nam Ninh**.

Hiện ông nghỉ hưu với quân hàm đại tá và sống cùng vợ con ở Hà Nội.

Các giải thưởng
---------------

* Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật năm 2001
* Giải thưởng văn học Asean năm 2001
* 03 giải hội nhà văn (1994, 1996, 1999)
* 03 giải bộ Quốc phòng (1989, 1994, 2004)
* Giải thưởng văn học nghệ thuật của UB toàn quốc liên hiệp VHNT Việt Nam năm 2004
* Giải thưởng cuộc vận động sáng tác "Vì mầm non XHCN" của Ủy ban thiếu niên nhi đồng TW năm 1980
* Bằng khen của hội đồng giải thưởng văn học sông Mê Kông năm 2012
* Bằng khen của Tổng cục chính trị trong cuộc vận động sáng tác tiểu thuyết, trường ca về đề tài chiến tranh cách mạng và lực lượng vũ trang nhân dân năm 2009
* Giải C cuộc thi truyện ngắn báo Văn nghệ Quân đội năm 1981
* Giải Nhất cuộc thi thơ báo Văn Nghệ năm 1972-1973

Tác phẩm chính
--------------

### Thơ và Trường ca

  

- Thơ người ra trận (in chung cùng Vương Trọng, 1971)  

- Cây xanh đất lửa (1973)  

- Áo trận (1973)  

- Mưa trong rừng cháy (1976)  

- Trường ca sư đoàn (Trường ca, 1977 - 1980)  

- Trường ca Côn Đảo (Trường ca, 1978 - 1991)  

- Người đi tìm chân trời (Chuyện thơ, 1982)  

- Khi bé Hoa ra đời (In chung cùng Hữu Thỉnh, 1984)  

- Hoa đỏ nguồn sông (1987)  

- Từ hạ vào thu (1992)   

- Bão và sau bão (1994)   

- Cánh rừng nhiều đom đóm bay (1998)   

- Bầy chim màu lá vàng (2004)  

- Thơ lục bát (2007)  

- Mở bàn tay gặp núi (trường ca, 2008)  

- Từ trong lòng cuộc chiến (tuyển tập, 2010) 99 bài thơ

Hành trình bầy ong

### Truyện ngắn, phê bình & tiểu thuyết

  

- Con đường rừng không quên (Truyện ngắn, 1984)  

- Ở phía rừng Lào (Truyện vừa, 1984)  

- Tướng và lính (Tiểu thuyết, 1990)  

- Chí Phèo mất tích (Tiểu thuyết, 1993)  

- Con đường nhiều tơ nhện giăng (Tập truyện ngắn, 2001)  

- Niềm say mê ban đầu (Tiểu luận phê bình, 2010)

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* Nguyễn Đức Mậu[*liên kết hỏng*]
* Nhà thơ Nguyễn Đức Mậu và "Đàn bò vàng trên đồng cỏ hoàng hôn"- Vũ Quần Phương  Lưu trữ 2012-06-26 tại Wayback Machine

| Dữ liệu nhân vật |
| --- |
| TÊN | Nguyễn Đức Mậu |
| TÊN KHÁC |  |
| TÓM TẮT | nhà thơ Việt Nam |
| NGÀY SINH | 14 tháng 1 năm 1948 |
| NƠI SINH | huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định, Đại Nam |
| NGÀY MẤT |  |
| NƠI MẤT |  |

* Cổng thông tin Văn học
* Cổng thông tin Việt Nam
**Lá lốt** là cây thân thảo đa niên, có tên khoa học ***Piper sarmentosum***, thuộc họ Hồ tiêu (Piperaceae, bao gồm các loài như trầu không, hồ tiêu). Một số địa phương còn gọ là "nốt", (ở Nam bộ có nơi gọi là "Lá lốp").[*cần dẫn nguồn*] Lá lốt được dùng trong nấu ăn hoặc để trị vết thương, đắp vào chỗ đau.

Đặc điểm
--------

Cây lá lốt cao khoảng 30–40 cm, mọc thẳng khi còn non, khi lớn có thân dài không thể mọc thẳng mà trườn trên mặt đất. Lá đơn, có mùi thơm đặc sắc, nguyên, mọc so le, hình tim, mặt lá láng bóng, có năm gân chính phân ra từ cuống lá; cuống lá có bẹ. Hoa hợp thành cụm ở nách lá. Quả mọng, chứa một hạt.

Lá lốt thường được trồng bằng cách giâm cành nơi ẩm ướt, dọc bờ nước, để lấy lá làm gia vị và làm thuốc. Chả lá lốt, Bò nướng lá lốt là hai trong những món ăn đặc sắc của Việt Nam.

Lá và thân chứa các ancaloit và tinh dầu, có thành phần chủ yếu là beta-caryophylen; rễ chứa tinh dầu có thành phần chính là benzylaxetat.

Công dụng
---------

 Wikipedia tiếng Việt **không bảo đảm và không chịu trách nhiệm** về tính pháp lý và độ chính xác của các thông tin có liên quan đến y học và sức khỏe. Độc giả cần liên hệ và nhận tư vấn từ các bác sĩ hay các chuyên gia. **Khuyến cáo cẩn thận khi sử dụng các thông tin này**. Xem chi tiết tại Wikipedia:Phủ nhận y khoa và Wikipedia:Phủ nhận về nội dung.
Lá lốt có vị nồng, hơi cay, có tính ấm, chống hàn (như bị lạnh bụng), giảm đau, chống phong hàn ở mức thấp, tay chân lạnh, tê tê, nôn mửa, đầy hơi, khó tiêu, đau đầu vì cảm lạnh...

Nước sắc toàn cây trị đầy bụng, nôn mửa vì bị hàn. Nước sắc rễ chữa tê thấp vì bị khí hàn. Cành lá sắc đặc ngậm chữa đau răng. Lá tươi giã nát, phối hợp với lá khế, lá đậu ván trắng, mỗi thứ 50 g thêm nước gạn uống giải độc, chữa say nắng.

Lá lốt còn được dùng để nấu nước ngâm tay chân cho người bị bệnh tê thấp, hay đổ mồ hôi tay, mồ hôi chân.

Lá lốt còn là một nguyên liệu để nấu các món ăn như chả băm viên lá lốt, ốc nấu chuối đậu, canh lá lốt, bò lá lốt...

Hình ảnh
--------

* Cây lốt.Cây lốt.
* Vườn cây lá lốt.Vườn cây lá lốt.
* Hoa lá lốt.Hoa lá lốt.
* Lá lốt dùng để quấn trong món bò nướng lá lốt.Lá lốt dùng để quấn trong món bò nướng lá lốt.
*

Chú thích
---------

1. ↑  "*Piper sarmentosum*". *The Plant List*. Truy cập 27 tháng 2 năm 2019.

Tham khảo
---------

* Dữ liệu liên quan tới Piper sarmentosum tại Wikispecies
* Tư liệu liên quan tới Piper sarmentosum tại Wikimedia Commons
* *On Food and Cookins*. Scribner, ISBN 0-684-80001-2
* *World Spice Plant*. Springer, ISBN 3-540-22279-0
* *The Oxford Companion to Food*. Oxford University, ISBN 0-19-211579-0

|  |  |
| --- | --- |
| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại | 
* Wikidata: Q2035606
* Wikispecies: Piper sarmentosum
* APDB: 114945
* BOLD: 595013
* EPPO: PIPSA
* FoC: 200005594
* GBIF: 4191172
* GRIN: 423501
* iNaturalist: 344960
* IPNI: 683278-1
* NCBI: 405319
* Plant List: tro-25004425
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:683277-1
* Tropicos: 25004425

 |
**Hanaa Ben Abdesslem** (sinh ngày 18 tháng 10 năm 1990) là người mẫu Tunisia. Cô đã làm việc với các nhà thiết kế như Jean Paul Gautier, Vivienne Westwood, Chanel, Oscar de la Renta và Anna Sui. Cô là người mẫu Ả Rập đầu tiên có mặt trong lịch Pirelli  cũng như người phát ngôn Hồi giáo đầu tiên cho nhà sản xuất nước hoa và mỹ phẩm Pháp Lancôme.

Sự nghiệp
---------

Ben Abdesslem là một thí sinh tham gia Mission Fashion 2 năm 2007, phiên bản Lebanon của *Project Runway*; Cô đứng thứ hai. Cô đã học ngành kỹ thuật trước khi quyết định trở thành người mẫu. Năm 2010, cô ký hợp đồng với công ty người mẫu IMG. Cô đã ra mắt đường băng tại London với Vivienne Westwood vào năm 2010; Cô ấy đã đi bộ cho Givenchy trong cùng một năm.

Năm 2011, cô đi bộ cho các thương hiệu như Chanel, Thierry Mugler, Giambattista Valli, Ralph Lauren, Anna Sui, Oscar de la Renta, Giambattista Valli, Jean Paul Gaultier, Narciso Rodriguez và Hermès.

Lancôme đã ký hợp đồng với Ben Abdesslem vào năm 2012, đưa cô trở thành người phát ngôn Hồi giáo đầu tiên cho thương hiệu này.

Cô đã tạo dáng cho *Vogue Paris*, *Ý*, *Hà Lan*, *Thái Lan*, *Tây Ban Nha*, và *Đức*. Ben Abdesslem cũng đã được đặc trưng trong *W*, *Dazed and Confused*, V, và tạp chí *Phỏng vấn* Nga.

Thương hiệu thời trang cao cấp Ralph & Russo đã chọn Ben Abdesslem để đóng bộ sưu tập Thu / Đông 2014-15 của họ.

Năm 2016, cô chuyển sang NEXT Model Management trên toàn thế giới.

Từ thiện
--------

Ben Abdesslem là người phát ngôn của tổ chức phi chính phủ Esmaani, kể từ tháng 7 năm 2011, tập trung vào việc hỗ trợ về mặt cảm xúc và tâm lý cho những người trong bệnh viện ở những vùng nghèo đói. Cô cũng đã được tham gia với hiệp hội phát triển Trao quyền cho Thanh niên NGO (YEDA): trọng tâm của họ là truyền cảm hứng và hỗ trợ thanh niên Tunisia.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4  Nwokolo, Arinze. "An exclusive interview with Hanaa Ben Abdesslem, the 1st Arab Model to feature in the Pirelli Calendar". *Zen Magazine Africa*. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 12 năm 2015. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2015.
2. 1 2 3  Rawi, Maysa. "'I plan to change misconceptions': Tunisian model is first ever Muslim face of Lancome". *Daily Mail*. DMG Media. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2015.
3. 1 2 3  Pietrostefani, Arianna. "Focus on Models: Hanaa Ben Abdesslem". *Vogue Italia*. Vogue Italia. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2015.
4. 1 2 3 4  "Hanaa Ben Abdesslem". *New York Times Fashion*. Arthur Ochs Sulzberger, Jr. Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 8 năm 2017. Truy cập ngày 12 tháng 12 năm 2015.
5. ↑  "Anna Sui F/W 11 Show". *models.com*. Models.com. 2011. Truy cập ngày 23 tháng 1 năm 2017.
6. ↑  Milligan, Lauren. "Here Comes The Couture Bride". *Vogue*. Condé Nast Publications. Truy cập ngày 13 tháng 12 năm 2015.

Liên kết ngoài
--------------

* Hanaa Ben Abdesslem tại Model.com
* Hanaa Ben Abdesslem tại Fashion Model Directory
**Lỗ Sảng** (chữ Hán: 鲁爽, ? – 454), tên lúc nhỏ là Nữ Sinh, người huyện Mi, Phù Phong , tướng lĩnh nhà Lưu Tống.

Cuộc đời
--------

Lỗ Sảng từ nhỏ đã thạo cưỡi ngựa bắn cung, năm Nghĩa Hi thứ 13 (417) theo cha là Lỗ Quỹ chạy sang Bắc Ngụy, thường được ở bên cạnh Bắc Ngụy Thái Vũ đế. Ông được kế thừa chức vị của cha, làm Ninh Nam tướng quân, Kinh Châu thứ sử. Năm Nguyên Gia thứ 26 (449) nhà Lưu Tống, Lỗ Sảng cùng em trai Lỗ Du đưa cả nhà về miền nam, được Lưu Tống Văn Đế phong làm Chinh Lỗ tướng quân, Dự Châu thứ sử.

Văn Đế bị thái tử Lưu Thiệu sát hại, Lỗ Sảng cùng Kinh Châu thứ sử Nam Quận vương Nghĩa Tuyên cất quân hưởng ứng Vũ Lăng vương Tuấn (tức là Hiếu Vũ đế sau này). Năm Hiếu Kiến đầu tiên (454), Hiếu Vũ đế muốn đổi Lưu Nghĩa Tuyên đi làm Dương Châu thứ sử. Nghĩa Tuyên ở Kinh Châu đã 10 năm, thế lực sâu dày, không muốn dời đi. Ông ta vốn có giao tình thân mật với Tang Chất và Lỗ Sảng, rất muốn cậy nhờ binh lực của họ. Thế là vào tháng 2, Nghĩa Tuyên – Tang Chất bàn bạc, rồi báo tin cho Lỗ Sảng, hẹn đến mùa thu, sẽ cùng nhau khởi sự làm phản.

Nhưng Lỗ Sảng lại thích say sưa rượu chè, làm việc bừa bãi, ngay hôm ấy lập tức khởi binh, phái khoái mã báo tin cho Lỗ Du đưa cả nhà chạy về Thọ Dương ở phía tây. Nghĩa Tuyên – Tang Chất biết tin Lỗ Sảng khởi binh, cũng vội vàng khởi binh.

Lỗ Sảng hoài nghi Trưởng sử Vi Xử Mục, Trung binh tham quân Dương Nguyên Câu, Trị trung Dữu Đằng Chi không đồng lòng với mình, nên sát hại bọn họ. Ông mệnh cho bộ hạ dựng cờ vàng, đổi niên hiệu là Kiến Bình, tự chế tạo pháp phục, trèo lên pháp đàn, làm lễ đổi niên hiệu; rồi tự tiến hiệu là Chinh bắc tướng quân, cho chế tạo các thứ quan phục, nghi trượng, đưa đến Giang Lăng. Lỗ Sảng hạ một đạo văn thư bổ nhiệm Lưu Nghĩa Tuyên làm Hoàng đế, Tang Chất làm thừa tướng, Chu Tu Chi làm Xa kị tướng quân. Nghĩa Tuyên nhận được văn thư thì kinh hãi và ngạc nhiên. Các thứ quan phục, nghi trượng đến được Cánh Lăng, Lỗ Sảng không cho đem đi nữa.

Quân đội của Lỗ Sảng ra khỏi Lịch Dương, từ Thái Thạch vượt sông, cùng thủy quân của Tang Chất chia 2 đường thủy lục, men theo Trường Giang mà tiến. Lỗ Sảng sai em trai Lỗ Du giữ Mông Lung. Tả quân tướng quân Tiết An Đô soái kỵ binh đi trước, đến được Đại Hiện thì Lỗ Sảng đã lập xong doanh lũy. Trấn quân tướng quân Thẩm Khánh Chi lệnh cho An Đô tiến đánh, gặp Lỗ Sảng ở Tiểu Hiện. Trước khi giao chiến, Lỗ Sảng đã uống một trận say sưa, vào trận không địch nổi, bị An Đô đâm trúng, ngã nhào khỏi ngựa, bị quân Tống chặt đầu, đưa về Kiến Khang. Lỗ Du bị bộ hạ giết chết, đầu cũng được đưa về kinh thành.

Quân Tống bình định Thọ Dương, toàn bộ con em họ Lỗ đều bị giết chết.

Niên hiệu Kiến Bình (tháng 2 đến tháng 6 năm 454) là do Lỗ Sảng đặt ra, sách «Kỷ nguyên biên» viết lầm là do Lưu Nghĩa Tuyên đặt ra.

Tham khảo
---------

* Tống thư
* Nam sử
* Bắc sử

Chú thích
---------

1. ↑  Nay là huyện Mi, Thiểm Tây
**Lý Thiện** (Hán tự: 李善), tự **Thứ Tôn** (次孫), là một nhân vật người Trung Quốc trong lịch sử Việt Nam giai đoạn phiên thuộc phuơng Bắc lần thứ hai, sống vào thời Đông Hán, giữ tước vị thái tử xá nhân và là người cai trị một phần Việt Nam (Huyện Nhật Nam, Bắc thuộc Giao Chỉ) vào cuối thế kỷ thứ nhất, thời vua Hán Minh Đế.

Sinh thời
---------

Lý Thiện nguyên quán huyện Dục Duơng, quận Nam Duơng (nay là phía nam thành phố Nam Dương, tỉnh Hà Nam, Trung Quốc), vốn làm nô bộc trong phủ Lý Nguyên (李元), một quý tộc địa phương huyện Dục Duơng, quận Nam Duơng. Thời Kiến Vũ, đời vua Hán Quang Vũ Đế, có dịch bệnh hoành hành nhiều nơi, gia đình Lý Nguyên lần lượt mất đi vì bệnh, chỉ còn sót lại một đứa trẻ vừa được vài ngày tuổi, đám gia đinh cùng nhau bàn bạc giết chết đứa trẻ và phân chia tài sản cho nhau. Trước tình cảnh đó, ông bỏ trốn cùng đứa bé và quay lại sau khi Lý Tục được 10 tuổi. Ông tố cáo tội trạng của đám người hầu năm xưa và đòi lại địa vị cho Lý Tục. Hán Quang Vũ Đế nghe tin liền phong cho cả hai chức quan thái tử xá nhân.

Thời vua Hán Minh Đế, Lý Thiện nhậm chức Thái thú Nhật Nam, nổi tiếng cai trị bằng lòng nhân ái và cảm hóa được người dân địa phuơng. Về sau gia phong Thái thú quận Cửu Giang, nhưng không may qua đời trong quá trình thụ chức.

Chú thích
---------

1. ↑  《後漢書·李善傳》：李善字次孫，南陽淯陽人也。
2. ↑  《後漢書·李善傳》：本同縣李元蒼頭也。建武中疫疾，元家相繼死沒，唯孤兒續始生數旬，而貲財千萬，諸奴婢私共計議，欲謀殺續，分其財產。善深傷李氏而力不能制，乃潛負續逃去，隱山陽瑕丘界中，親自哺養，乳為生湩。推燥居濕，備嘗艱勤。續雖在孩抱，奉之不異長君，有事輒長跪請白，然後行之。閭里感其行，皆相率修義。續年十歲，善與歸本縣，修理舊業。告奴婢於長吏，悉收殺之。時鐘離意為瑕丘令，上書薦善行狀。光武詔拜善及續並為太子舍人」
3. ↑  《後漢書·李善傳》：善顯宗時辟公府，以能理劇，再遷日南太守。從京師之官，道經淯陽，過李元冢。未至一里，乃脫朝服，持鋤去草。及拜墓，哭泣甚悲，身自炊爨，執鼎俎以修祭祀。垂泣曰：「君夫人，善在此。」盡哀，數日乃去。到官，以愛惠為政，懷來異俗。遷九江太守，未至，道病卒。
Xem những nghĩa khác của cà phê tại trang Cà phê (định hướng).

**Cà phê chè** là tên gọi theo tiếng Việt của loài cây cà phê Arabica có tên khoa học theo danh pháp hai phần là: ***Coffea arabica***, do loài cây cà phê này có lá nhỏ, cây có một số đặc điểm hình thái giống như cây chè - một loài cây công nghiệp phổ biến ở Việt Nam. Cà phê chè có hai loại: cà phê moka và cà phê catimor.

Đây là loài cây có giá trị kinh tế nhất trong số các giống cây cà phê. Cà phê chè chiếm 61% các sản phẩm cà phê toàn thế giới. Cà phê Arabica còn được gọi là *Brazilian Milds* nếu nó đến từ Brasil, gọi là *Colombian Milds* nếu đến từ Colombia, và gọi là *Other Milds* nếu đến từ các nước khác. Qua đó có thể thấy Brasil và Colombia là hai nước xuất khẩu chính loại cà phê này, chất lượng cà phê của họ cũng được đánh giá cao nhất. Các nước xuất khẩu khác gồm có Ethiopia, México, Guatemala, Honduras, Peru, Ấn Độ.

Cây cà phê arabica ưa sống ở vùng núi cao. Người ta thường trồng nó ở độ cao từ 1000-1500 m. Cây có tán nhỏ, màu xanh đậm, lá hình oval. Cây cà phê trưởng thành có thể cao từ 4–6 m, nếu để mọc hoang dã có thể cao đến 10 m. Quả hình bầu dục, mỗi quả chứa hai hạt cà phê.

Cà phê chè sau khi trồng khoảng 3 đến 4 năm thì có thể bắt đầu cho thu hoạch. Thường thì cà phê 25 tuổi đã được coi là già, không thu hoạch được nhiều hạt nữa. Thực tế nó vẫn có thể tiếp tục sống thêm khoảng 70 năm. Cây cà phê arabica ưa thích nhiệt độ từ 16-25°C, lượng mưa khoảng trên 1000 mm.

Trên thị trường, cà phê chè được đánh giá cao hơn cà phê vối (*coffea canephora* hay *coffea robusta*) vì có hương vị thơm ngon và chứa ít hàm lượng caffein hơn. Một bao cà phê chè (60 kg) thường có giá cao gấp 2 lần một bao cà phê vối.

Việt Nam là nước xuất khẩu cà phê lớn thứ hai thế giới nhưng chủ yếu là cà phê vối. Năm 2005 dự kiến diện tích trồng cà phê chè mới đạt khoảng 10% tổng diện tích trồng cà phê cả nước (khoảng 40.000 ha/410.000 ha). Hiện cà phê chè được trồng ở các tỉnh Lâm Đồng ở Tây Nguyên, vùng thành phố Sơn La, huyện Mai Sơn, huyện Thuận Châu (Sơn La) và Mường Ảng (Điện Biên) ở Tây Bắc.

Hình ảnh
--------

* Cây cà phê chè ở Lâm ĐồngCây cà phê chè ở Lâm Đồng
* HoaHoa
* Quả chưa rangQuả chưa rang

Xem thêm
--------

* Cà phê
* Cây cà phê
* Hạt cà phê
* Cà phê vối
* Các nước xuất khẩu cà phê
* Cà phê Blue Mountain

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikispecies** có thông tin sinh học về **Cà phê chè** |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Cà phê chè***. |

* Tổ chức cà phê thế giới
* Hiệp hội cà phê Việt Nam
* Giá cà phê Arabica