**Hội đồng Quốc phòng Liên Xô** (tiếng Nga: Совет обороны СССР) là cơ quan tham mưu thường trực cao nhất về các vấn đề quản lý quốc phòng, xây dựng quân đội, chính sách quốc phòng của Liên Xô giai đoạn 1955 - 1991.

Hội đồng sử dụng các tên gọi sau - **Hội đồng Quốc phòng Liên Xô** (Совет обороны СССР), **Hội đồng Quốc phòng Liên bang Xô viết** (Совет обороны Союза ССР), **Hội đồng Quốc phòng thuộc Tổng thống Liên Xô** (Совет обороны при Президенте СССР). Hội đồng Quốc phòng thuộc Tổng thống Liên Xô, cũng được kêu gọi xây dựng các đề xuất về hỗ trợ kinh tế cho việc bảo vệ Liên bang Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Xô viết và an sinh xã hội cho các nhân viên của Lực lượng vũ trang Liên Xô.

Lịch sử
-------

Ngày 20 tháng 12 năm 1954, một nghị quyết bí mật của Đoàn Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô "Về việc thành lập Hội đồng Quốc phòng tối cao của Liên Xô" được ban hành.

Ngày 7 tháng 2 năm 1955, một nghị quyết bí mật của Đoàn Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Đảng thông qua nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô thành lập Hội đồng Quốc phòng Liên Xô. Hội đồng Quốc phòng Liên Xô được giao nhiệm vụ xem xét nghiên cứu các vấn đề liên quan đến việc bảo vệ Tổ quốc và Lực lượng vũ trang. Thành phần ban đầu gồm: 

* Chủ tịch Nikita Sergeyevich Khrushchyov
* Ủy viên

Nikolay Aleksandrovich Bulganin
Kliment Yefremovich Voroshilov
Lazar Moiseyevich Kaganovich
Vyacheslav Mikhailovich Molotov
Georgy Konstantinovich Zhukov
Aleksandr Mikhaylovich Vasilevsky
Hội đồng Quân sự trực thuộc Hội đồng Quốc phòng, được thành lập như một cơ quan tư vấn.

Vị trí của Hội đồng Quốc phòng trong hệ thống các cơ quan chính phủ được quy định tại Điều 121 của Hiến pháp Liên Xô năm 1977, theo đó Đoàn Chủ tịch Xô Viết Tối cao Liên Xô thành lập Hội đồng Quốc phòng và phê chuẩn thành phần của nó.

Hội đồng được thành lập thường là thành viên của Đoàn Chủ tịch Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô, ngoài ra người đứng đầu các cơ quan chính phủ và tổ chức nhà nước, cũng như những người có liên quan đến các vấn đề được thảo luận về quốc phòng Liên Xô, được mời tham dự cuộc họp của Hội đồng. Theo quy định, Hội đồng Quốc phòng Liên Xô tổ chức các cuộc họp theo định kỳ nhất định. Và trong trường hợp đặc biệt cần thiết, chẳng hạn như khi đưa ra quyết định về việc cử các lực lượng vũ trang Liên Xô đến Cuba vào năm 1962, Hội đồng sẽ nhóm họp bất thường.

Sau khi các chức vụ Tổng thống Liên Xô và Hội đồng An ninh Liên Xô được thành lập năm 1990, Hội đồng đóng vai trò là cơ quan cố vấn cho Nguyên thủ quốc gia; Hội đồng đã bị bãi bỏ bởi Nghị định của Tổng thống Liên Xô ngày 25 tháng 12 năm 1991 "Về việc khôi phục quyền hạn của Tổng tư lệnh các lực lượng vũ trang tối cao của Liên Xô và Bãi bỏ Hội đồng Quốc phòng dưới quyền Tổng thống Liên Xô".

Thành phần
----------

Ngày 7 tháng 2 năm 1955, bằng Nghị định của Đoàn Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô "Về việc thành lập Hội đồng Quốc phòng Liên Xô" đã được thông qua theo dự thảo nghị quyết của Ban chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô, Đoàn Chủ tịch Xô viết Tối cao Liên Xô và Hội đồng Bộ trưởng Liên Xô về việc thành lập Hội đồng Quốc phòng Liên Xô.

### Chủ tịch

Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng Liên Xô do Tổng Bí thư Trung ương Đảng Cộng sản Liên Xô đảm nhiệm.

* Nikita Khrushchev (7 tháng 2 năm 1955 – 14 tháng 10 năm 1964)
* Leonid Brezhnev (14 tháng 10 năm 1964 – 10 tháng 11 năm 1982)
* Yuri Andropov (12 tháng 11 năm 1982 – 9 tháng 2 năm 1984)
* Konstantin Chernenko (13 tháng 2 năm 1984 – 10 tháng 3 năm 1985)
* Mikhail Gorbachev (11 tháng 3 năm 1985 – 25 tháng 12 năm 1991)

### Thư ký

Thư ký Hội đồng Quốc phòng Liên Xô đồng thời là Phó Tổng Tham mưu trưởng Lực lượng vũ trang:

* Thượng tướng Nikolai Pavlovsky (1955–1959)
* Đại tướng Semyon Ivanov (1959–1962)
* Thượng tướng Mikhail Povaliy (1962–1969)
* Đại tướng Mikhail Kozlov (1969–1974)
* Nguyên soái Liên Xô Sergey Akhromeyev (1974–1986)
* Thượng tướng Sergey Dikov (1986–1989)
* Trung tướng A. Chuvakin (1989–1991)

Tham khảo
---------

1. ↑

| * x
* t
* s
Tổ chức quyền lực Nhà nước và địa phương Liên Xô |
| --- |
| 

| Lãnh đạo toàn Liên Xô |
| --- |
| Lãnh đạo Tập thể | 
* Đại hội Xô viết Liên Xô (1922-1936)
* Ủy ban Chấp hành Trung ương Liên Xô (1922-1938)
* Xô Viết Tối cao Liên Xô (1936-1988)
* Đoàn Chủ tịch Xô viết Tối cao Liên Xô (1936-1988)

 |
| Lãnh đạo Liên Xô | 
* Chủ tịch Xô viết Tối cao Liên Xô (1988-1990)
* Tổng thống Liên Xô (1990-1991)

 |
| Các cơ quan dướisự lãnh đạo của Nguyên thủ Liên Xô | 
* Hội đồng Quốc phòng Liên Xô (1955-1991)
* Phó Tổng thống Liên Xô (1990-1991)
* Hội đồng Tổng thống Liên Xô (1990)
* Hội đồng Bảo an Liên Xô (1990-1991)
* Hội đồng Liên bang Liên Xô (1990-1991)
* Hội đồng Nhà nước Liên Xô (1991)
* Hội đồng Tư vấn chính trị Tổng thống Liên Xô (1991)

 |

 |
| 

| Xô Viết |
| --- |
| Liên Xô | 

|  |  |
| --- | --- |
| Đại diện | 
* Đại hội Xô Viết toàn Liên bang (1922-1938)
* Xô Viết Tối cao Liên Xô (1938-1991)
* Đại hội Đại biểu Nhân dân Liên Xô (1989-1991)

 |
| Chấp hành | 
* Ủy ban Chấp hành Trung ương Liên Xô (1922-1938)
* Đoàn Chủ tịch Xô viết Tối cao Liên Xô (1936-1991)

 |

 |
| Cộng hòa Liên bang | 

|  |  |
| --- | --- |
| Đại diện | 
* Ủy ban Chấp hành Trung ương (1922-1938)
* Xô Viết Tối cao (1936-1991)

 |
| Chấp hành | 
* Đoàn Chủ tịch Ủy ban Chấp hành Trung ương (1922-1938)
* Đoàn Chủ tịch Xô viết Tối cao (1937-1991)

 |

 |
| Địa phương | 

|  |  |
| --- | --- |
| Đại diện | 
* Xô Viết Đại biểu Công Nông Binh và Cossacks (1922-1936)
* Xô Viết Đại biểu Lao động (1936-1977)
* Xô Viết Đại biểu Nhân dân (1977-1993)

 |
| Chấp hành | 
* Ủy ban Chấp hành

 |

 |

 |
| 

| Chính quyền |
| --- |
| Cơ quan Trung ương | 

|  |  |
| --- | --- |
| Quản lý chung | 
* Chính phủ Liên Xô
* Người đứng đầu chính phủ Liên Xô

 |
| Ngành và chức năng | 
* Dân ủy Nhân dân Liên Xô
* Bộ Liên Xô
* Ủy ban Nhà nước Liên Xô
* Cơ quan nhà nước Liên Xô
* Hội đồng Tối cao Kinh tế Quốc gia Liên Xô
* Cơ quan trực thuộc

 |

 |
| Cộng hòa Liên bang | 
* Chính phủ Cộng hòa Liên Xô
* Chính phủ Cộng hòa tự trị
* Hội đồng Tối cao Kinh tế Quốc gia

 |
| Địa phương | 
* Ủy ban Chấp hành
* Hội đồng Kinh tế Quốc gia
* Tơ-rớt

 |

 |
| 

| Tòa án |
| --- |
| Cơ quan Trung ương | 

|  |  |
| --- | --- |
| Tòa án Hiến pháp | 
* Ủy ban cải cách Hiến pháp Liên Xô (1988-1991)

 |
| Tòa án Luật pháp | 
* Tòa án Tối cao Liên Xô (1923-1992)
* Tòa án đặc biệt Tòa án Tối cao Liên Xô

 |
| Tòa án ngành | 
* Ủy ban Quân sự Tòa án Tối cao Liên Xô
* Tòa án Quân sự Liên Xô
* Tòa án Trọng tài Tối cao Liên Xô (1990-1992)
* Trọng tài Nhà nước Liên Xô (1974-1990)

 |

 |
| Cộng hòa tự trị | 
* Tòa án Tối cao Cộng hòa thuộc Liên Xô
* Tòa án Cộng hòa tự trị

 |
| Địa phương | 
* Tòa án tỉnh
* Tòa án khu
* Tòa án tỉnh tự trị
* Tòa án huyện
* Tòa án nhân dân
* Thẩm phán nhân dân
* Tòa án đồng chí
* Tòa án quân sự

 |

 |
| 

| Cơ quan khác |
| --- |
| Cơ quan công tố | 
* Viện Kiểm sát Tòa án Tối cao Liên Xô (1923-1933)
* Viện Kiểm sát Liên Xô (1933-1946)
* Viện Kiểm sát Toàn Liên Xô (1946-1992)

 |
| Cơ quan Kiểm soát Nhân dân | 
* Ủy ban Kiểm soát Nhân dân Liên Xô (1965-1990)
* Khối Kiểm soát Nhân dân
* Phòng Kiểm soát Quốc gia

 |
| Cơ quan Khẩn cấp | 
* Ủy ban Quốc phòng Nhà nước (1941-1945)
* Ủy ban Nhà nước Tình trạng khẩn cấp Quốc gia Liên Xô (1991)
* Ủy ban Năng lượng Nguyên tử Đặc biệt

 |

 |