recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Synodontis schoutedeni**, **onespot squeaker** hay là **yellow marbled Synodontis**, là tên của một loài cá da trơn và là loài đặc hữu của Cộng hòa Congo và Cộng hòa Dân chủ Congo. Vào năm 1936, nhà ngư học người Bỉ Lore Rose David đã mô tả loài cá này dựa trên mẫu vật thu thập được ở Basongo, Cộng hòa Dân chủ Congo. Tên loài *schoutedeni* được đặt theo tên của nah2 động vật học người Bỉ Henri Schouteden.

Mô tả
-----

Màu sắc trên cơ thể của loài cá này là màu kem, cùng với màu hoa cà hơi nâu và có vân cẩm thạch ở trên đầu, cơ thể và vây mỡ (phần vây nằm giữa vây lưng và vây ngực). Những cái vây khác thì trong suốt, có đốm đen. Các cá thể của loài cá này có tuổi càng lớn thì màu sắc càng rõ.

Tương tự như hầu hết các loài cùng chi, loài cá này có phần xương đầu cứng, có gai ở hai bên đầu và có thể vươn rộng ra khi mở mang. Tia đầu tiên của vây lưng và vây ngực thì cứng và có răng cưa. Đuôi thì chia ra làm 2 rất rõ ràng. Hàm trên thì có răng hình nón, còn hàm dưới thì có răng hình chữ S (hay hình cái móc) và có thể di chuyển. Chúng có ba cặp râu, một cặp ở hàm trên thì có màu tối, có thể dài đến gốc vây bụng, hai cặp còn lại thì ở hàm dưới và phân nhánh. Mặt ngoài của vây ngực thì có răng cưa nhưng rất thưa, còn mặt trong thì nhiều răng cưa hơn

Loài cá này khi trưởng thành có thể đạt đến kích thước 12,7 xentimét (5,0 in), dù trong tự nhiên, đã có trường hợp chúng dài đến 17,1 xentimét (6,7 in).

Môi trường sống
---------------

Trong tự nhiên, Synodontis notatus sinh sống ở vùng nước nhiệt đới với nhiệt độ dao động từ 22 đến 26 độ C (72 đến 79 độ F), pH từ 6.0 đến 7.5 và dH 4-15. Chúng sinh sống ở giữa lưu vực sông Congo và vực Malebo và bị con người đánh bắt vì mục đích tiêu dùng.

Tham khảo
---------

1. 1 2  Moelants, T. (2010). "*Synodontis schoutedeni*". *The IUCN Red List of Threatened Species*. IUCN. **2010**: e.T182716A7950911. doi:10.2305/IUCN.UK.2010-3.RLTS.T182716A7950911.en. Truy cập ngày 15 tháng 1 năm 2018.
2. 1 2 3 4 5  Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Thông tin *Synodontis schoutedeni* trên *FishBase*. Phiên bản tháng 2 năm 2016.
3. 1 2 3 4 5 6 7  "*Synodontis schoutedeni* David, 1936". Planet Catfish. 19 tháng 7 năm 2013. Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2016.
4. 1 2 3 4 5  "*Synodontis notatus* Vaillant, 1893". scotcat.com. Truy cập ngày 17 tháng 10 năm 2016.

Liên kết ngoài
--------------

 Dữ liệu liên quan tới *Synodontis schoutedeni* tại Wikispecies

|  |  |
| --- | --- |
| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại | 
* Wikidata: Q3762413
* Wikispecies: Synodontis schoutedeni
* BOLD: 460374
* EoL: 218015
* FishBase: 9619
* GBIF: 2344466
* iNaturalist: 113676
* IRMNG: 10853946
* ITIS: 164154
* IUCN: 182716
* NCBI: 270531
* WoRMS: 1015138

 |
**Phạm Cao Cường** (sinh ngày 30 tháng 5 năm 1996) là một vận động viên cầu lông người Việt Nam. Anh được sinh ra một gia đình có 2 anh, Cao Hiếu và Cao Thắng, là 2 cựu vận động viên cầu lông của đội tuyển quốc gia. Cường bộc lộ tài năng của mình khi còn rất trẻ (ở tuổi 16), anh lọt vào top 8 ở giải cầu lông Vô Địch Quốc Gia ở thể thức đơn nam. Gia đình và sở thể dục thể thao Thành phố Hồ Chí Minh quyết định cho anh đi tập huấn ở Indonesia cùng huấn luyện viên Asep Suharno. Năm 2013, anh đứng thứ hai ở giải U-19 Korea Junior Open. Ngoài ra, Cường còn tranh tài ở giải 2014 Summer Youth Olympics và ở Asian Games. Anh lần đầu tiên trong sự nghiệp đạt chức vô địch ở giải Iran Fajr International 2018 với vệc đánh bại người đàn anh Nguyễn Tiến Minh trong trận chung kết.

| Năm | Giải đấu | Đối thủ | Điểm | Kết Quả |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2018 | Iran Fajr International | Việt Nam Nguyễn Tiến Minh | 15-14, 13-11, 11-13, 11-7 | 01 !1 **Vô địch** |

     BWF International Challenge tournament
     BWF International Series tournament
     BWF Future Series tournament

Tài liệu tham khảo
------------------

1. ↑  "Players: Cao Cuong Pham". Badminton World Federation. Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2018.
2. ↑  Quang, Huy (ngày 1 tháng 10 năm 2014). ""Hoàng tử cầu lông" Phạm Cao Cường: "Truyền nhân" của Tiến Minh" (bằng tiếng Vietnamese). Bongdaplus.vn. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2018.Quản lý CS1: ngôn ngữ không rõ (liên kết)

Liên kết ngoài
--------------

* Phạm Cao Cường tại BWF.tournamentsoftware.com
Aerial view of the glacier, taken two weeks before the 2004 rupture
**Sông băng Perito Moreno** (tiếng Tây Ban Nha: *Glaciar Perito Moreno*) thuộc Vườn quốc gia Los Glaciares, tỉnh Santa Cruz, Patagonia của Argentina. Đây là một trong những điểm thu hút khách du lịch quan trọng nhất ở Patagonia.

Băng với diện tích 250 km2 (97 dặm vuông Anh), dài 30 km (19 mi), Perito Moreno là một trong 48 sông băng có nguồn băng từ cánh đồng băng Nam Patagonia, nằm trong dãy núi Andes, trên biên giới hai nước Argentina và Chile. Nơi đây là khu dự trữ nước ngọt lớn thứ ba thế giới, là nguồn cung cấp băng cho hơn 356 hồ sông băng lớn nhỏ.

Perito Moreno nằm cách El Calafate 78 kilômét (48 mi), được đặt theo tên nhà thám hiểm Francisco Moreno, nhà tiên phong nghiên cứu về khu vực này vào thế kỷ 19 và đóng vai trò chính trong việc bảo vệ lãnh thổ Argentina trong cuộc xung đột xung quanh tranh chấp biên giới quốc tế với Chile.

Chú thích
---------

1. ↑  Lenzano, María G.; Lannutti, Esteban; Toth, Charles; Lenzano, Luis; Lo Vecchio, Andrés; Falaschi, Daniel; Vich, Alberto (tháng 2 năm 2018). "Analyzing the oscillations of the Perito Moreno Glacier, using time-lapse image sequences". *Cold Regions Science and Technology*. **146**: 155–166. doi:10.1016/j.coldregions.2017.11.015. ISSN 0165-232X.
2. ↑  "Los Glaciares National Park". *whc.unesco.org*. UNESCO. Truy cập ngày 21 tháng 8 năm 2017.
3. 1 2  "Khám phá vẻ đẹp kì vĩ sông băng Perito Moreno". Tạp chí điện tử Thế giới Di sản. Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2019.

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Sông băng Perito Moreno***. |

* The Glaciers National Park Lưu trữ 2016-02-20 tại Wayback Machine
* Pictures of Perito Moreno Glacier

Bản mẫu:Andean glaciers
**Sụp đổ sinh thái** đề cập đến một tình huống mà một hệ sinh thái phải chịu sự suy giảm nghiêm trọng, có thể là vĩnh viễn, làm giảm khả năng chịu đựng cho tất cả các sinh vật, thường dẫn đến sự tuyệt chủng hàng loạt. Thông thường, một sự sụp đổ sinh thái được tạo ra bởi một sự kiện thảm họa xảy ra trên quy mô thời gian ngắn. Sự sụp đổ sinh thái có thể được coi là hậu quả của sự sụp đổ hệ sinh thái đối với các yếu tố sinh học phụ thuộc vào hệ sinh thái ban đầu.

Các hệ sinh thái có khả năng phục hồi từ một tác nhân gây rối. Sự khác biệt giữa sụp đổ hoặc hồi phục nhẹ được xác định bởi hai yếu tố Thay đổi tính độc hại của yếu tố được giới thiệu và khả năng phục hồi của hệ sinh thái ban đầu.

Thông qua chọn lọc tự nhiên, các loài của hành tinh đã liên tục thích nghi với sự thay đổi thông qua sự thay đổi trong thành phần sinh học và phân bố của chúng. Về mặt toán học có thể chứng minh rằng số lượng lớn hơn các yếu tố sinh học khác nhau có xu hướng làm giảm bớt sự dao động trong từng yếu tố riêng lẻ.

Các nhà khoa học có thể dự đoán các điểm tới hạn cho sự sụp đổ sinh thái. Mô hình được sử dụng thường xuyên nhất để dự đoán sự sụp đổ của mạng lưới thực phẩm được gọi là R50, đây là mô hình đo lường đáng tin cậy cho độ bền của lưới thức ăn.

Tham khảo
---------

1. ↑  Sato, Chloe F.; Lindenmayer, David B. (2018). "Meeting the Global Ecosystem Collapse Challenge". *Conservation Letters*. **11** (1): e12348. doi:10.1111/conl.12348.
2. ↑  Bland, L.; Rowland, J.; Regan, T.; Keith, D.; Murray, N.; Lester, R.; Linn, M.; Rodríguez, J.P.; Nicholson, E. (2018). "Developing a standardized definition of ecosystem collapse for risk assessment". *Frontiers in Ecology and the Environment*. **16** (1): 29–36. doi:10.1002/fee.1747.
3. 1 2  Gopi (2010). *Basic Civil Engineering*. India: Pearson Education.
4. ↑  Jonsson, Tomas; Berg, Sofia; Pimenov, Alexander; Palmer, Catherine; Emmerson, Mark (ngày 1 tháng 4 năm 2015). "The reliability of R50 as a measure of vulnerability of food webs to sequential species deletions". *Oikos*. **124** (4): 446–457. doi:10.1111/oik.01588. ISSN 1600-0706.
Tranh minh họa từ nước Anh cuối thế kỷ 16 về một phù thủy đang cho các sứ ma của bà ăn
Trong văn hóa dân gian châu Âu và tín ngưỡng dân gian thời kỳ Trung Cổ và Cận đại, **sứ ma** (trong các văn bản Anh ngữ thường gọi là "**familiar**") là một thực thể siêu nhiên giúp củng cố sự tin tưởng vào phép thuật của các phù thủy và thầy đồng. Theo ghi nhận qua thời gian, họ sẽ xuất hiện dưới dạng nhiều vỏ bọc khác nhau, thường là trong động vật, và một số thời điểm là trong con người hay hình nộm người, và được mô tả như một "hình thái xác định rõ, ba chiều... sống động với màu sắc và gợi hình với sự di chuyển và phát ra âm thanh" bởi những người đã tiếp xúc với họ, không giống như mô tả về ma là "khói, hình thái không xác định".

Khi phục vụ phù thủy, họ thường được cho là tàn độc, trong khi làm việc cho các thầy đồng thì lại được xem là nhân từ (mặc dù có một số mơ hồ trong cả hai trường hợp). Trước đây họ được phân vào nhóm ác quỷ, trong khi về sau thường được nghĩ về và mô tả như những nàng tiên. Mục đích chính của sứ ma là phò trợ cho phù thủy hay phù thủy tập sự, bảo vệ cho anh/cô ta khi tiến đến cảnh giới mới của mình.

Từ thế kỷ 20 một số người học phép thuật, bao gồm cả các tín đồ ngoại giáo hiện đại của Wicca, đã bắt đầu sử dụng các khái niệm về sứ ma, do mối liên kết của họ với hình thức ma thuật cũ.

Xem thêm
--------

* Linh hồn động vật
* Ác quỷ
* Tiên nữ
* Thiên thần
* Thiên tài (thần thoại)
* Imp
* İye
* Kuladevata
* Qareen
* Shikigami
* Torngarsuk
* Wayob
* Wekufe
* Yekyua

Tham khảo
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Sứ ma***. |

Chú thích

1. ↑  Wilby 2005, pp. 59-61.
2. ↑  Wilby 2005, p. 61.
3. ↑  Wilby 2005, pp. 74-76.

Thư mục

* Davies, Owen (2003). *Cunning-Folk: Popular Magic in English History*. London: Hambledon Continuum. ISBN 1-85285-297-6.
* Maple, Eric (tháng 12 năm 1960). "The Witches of Canewdon". *Folklore Vol 71, No 4*.
* Thomas, Keith (1973). *Religion and the Decline of Magic: Studies in Popular Beliefs in Sixteenth and Seventeenth Century England*. London: Penguin.
* Wilby, Emma (2005). *Cunning Folk and Familiar Spirits: Shamanistic Visionary Traditions in Early Modern British Witchcraft and Magic*. Brighton: Sussex Academic Press. ISBN 1-84519-078-5.
**Sứ sa mạc** hay **sứ Thái Lan** (danh pháp hai phần: ***Adenium obesum***) là loài thực vật thuộc chi ***Adenium*** của họ La bố ma (Apocynaceae). Chúng có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới của miền đông và miền nam châu Phi cũng như bán đảo Ả Rập.

Đây là một loại cây bụi thân mọng, thường xanh, cao tới 1–3 m, phần gốc cây phình to. Lá mọc thành vòng xoắn, chụm lại thành cụm ở phía trên của ngọn cây, các lá đơn mép nhẵn, cấu trúc bóng như da, dài 5–15 cm và rộng 1–8 cm. Các hoa hình ống, dài 2–5 cm, với đường kính ngoài của phần trên khoảng 4–6 cm, có 5 cánh, tương tự như ở các chi có quan hệ họ hàng gần như chi Sứ trắng (*Plumeria - Chi Đại*) và chi Trúc đào (*Nerium*). Hoa màu đỏ hay hồng, thường là có các mảng màu trắng ở phía trên ống hoa.

Một số phân loài của sứ sa mạc:

* *Hoa Sứ boehmianum*: Phổ biến tại Namibia, Angola.
* *Hoa Sứ obesum*: Bán đảo Ả Rập.
* *Hoa Sứ oleifolium*: Nam Phi, Botswana.
* *Hoa Sứ socotranum*: Socotra (quần đảo gồm 4 đảo nhỏ ngoài khơi Somalia, thuộc chủ quyền của Cộng hòa Yemen).
* *Hoa Sứ somalense*: Đông Phi.
* *Hoa Sứ swazicum*: Miền đông của khu vực miền nam châu Phi.

### Trồng và sử dụng

Hoa và lá sứ sa mạc
Sứ sa mạc là một loại cây trồng trong nhà phổ biến tại khu vực ôn đới. Chúng cần nhiều nắng và nhiệt độ tối thiểu về mùa đông là 10 °C. Chúng phát triển mạnh trong chế độ tưới ít nước, giống như các loài xương rồng. Nói chung chúng được nhân giống bằng hạt.

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikispecies** có thông tin sinh học về **Sứ sa mạc** |

 Tư liệu liên quan tới Sứ sa mạc tại Wikimedia Commons

* Dữ liệu về sứ sa mạc
* Johann Jacob Roemer & Josef August Schultes, 1819. Syst. veg. 4: 411.
* "*Adenium obesum* US Department of Agriculture Agricultural Research Service". *Germplasm Resources Information Network (GRIN)*. Cục Nghiên cứu Nông nghiệp (ARS), Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA). Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2006.
**Wenzel IV của Bohemia** (tiếng Séc: *Václav*; còn được gọi là Wenzel *der Faule*)  (26 tháng 2 năm 1361 - 16 tháng 8 năm 1419) thừa kế ngôi Vua của Bohemia 1363 và được bầu làm Vua La Mã Đức 1376. Ông là vua Bohemia và vua Đức thứ ba của Triều đại Luxemburg. Wenzel bị tước chức ngôi Vua La Mã Đức vào năm 1400, nhưng vẫn tiếp tục cai trị như là Vua của Bohemia cho đến khi ông qua đời.

Tiểu sử
-------

Wenzel sinh ra tại thành phố đế quốc Nürnberg, là con trai của Hoàng đế Karl IV và người vợ thứ ba, Anna von Schweidnitz. Cha ông đã phong ông làm Vua của Bohemia vào năm 1363 lúc ông mới được hai tuổi và năm 1373 cũng tậu được cho ông chức Tuyển hầu tước của Brandenburg. Vào năm 1376 khi Karl IV thành công trong việc bầu cử Wenzel làm Vua La Mã Đức bởi các tuyển hầu tước, 2 trong 7 phiếu, là của Brandenburg và Bohemia, giữ bởi hoàng đế và con trai ông.

Để đảm bảo cuộc bầu cử của con trai ông, Karl IV thu hồi các đặc quyền của nhiều thành phố đế quốc ông đã cấp trước đó, và thế chấp họ cho các quý tộc khác. Các thành phố, tuy nhiên, không phải bất lực, và là những người điều hành hòa bình công cộng, đã phát triển thành một lực lượng quân sự mạnh. Hơn nữa, Karl IV đã tổ chức các thành phố thành các liên đoàn, ông đã làm cho họ có thể hợp tác với nhau với nỗ lực lớn. Thật vậy, vào ngày 04 tháng 7 năm 1376, hai ngày sau cuộc bầu cử Wenzel, 14 thành phố Schwaben liên kết với nhau thành Liên đoàn các thành phố Schwaben để bảo vệ quyền lợi của họ chống lại nhà vua mới được bầu, tấn công các vùng đất của Eberhard II, Bá tước của Württemberg. Liên đoàn các thành phố sớm thu hút các thành viên khác và cho đến năm 1389 đã hành động như một nhà nước tự trị trong Đế chế.

### Cai trị

Khi Karl mất năm 1378, Wenzel thừa hưởng vương miện của Bohemia và như Hoàng đế đắc cử ông đảm nhiệm chính phủ của Thánh chế La Mã.

Trong năm 1387 một cuộc tranh cãi giữa Friedrich, Công tước xứ Bayern, và các thành phố của liên đoàn Schwaben liên minh với Tổng Giám mục Salzburg đưa tới một cuộc chiến tranh tổng quát ở Schwaben, trong đó các thành phố, bị suy yếu do sự cô lập của họ, ganh tị lẫn nhau và xung đột nội bộ, đã bị đánh bại bởi các lực lượng của Eberhard II, Bá tước của Württemberg, tại Döffingen, gần Grafenau, vào ngày 24 Tháng 8 1388. Các thành phố bị chiếm lấy riêng biệt và bị tàn phá. Hầu hết các thành phố lặng lẽ chấp thuận khi vua Wenzel tuyên bố một cuộc sắp xếp mâu thuẫn tại Cheb (Eger) trong năm 1389 mà cấm tất cả các liên đoàn giữa các thành phố, đồng thời khẳng định quyền tự chủ chính trị của họ. Giải quyết này cung cấp một chút ít ổn định trong nhiều thập kỷ tiếp theo, tuy nhiên các thành phố không còn là nền móng của nhà cầm quyền đế quốc trung ương.

### Vua của Bohemia

Vua Wenzel được vẽ trong kinh thánh của ông (cuối thế kỷ 14)
Trong suốt Triều đại lâu dài của mình, Wenzel chỉ có quyền lực mỏng manh, vì ông ta luôn có những cuộc xung đột với giới quý tộc Bohemia lãnh đạo bởi nhà Rosenberg. Trong hai lần ông thậm chí còn bị giam cầm một thời gian dài bởi giới quý tộc nổi loạn.

Chú thích
---------

1. ↑  **(tiếng Đức)** Biographie König Wenzels[*liên kết hỏng*], Elke Greifeneder, Humboldt University of Berlin
**Huy Thục** (sinh 22 tháng 12 năm 1935), là một nhạc sĩ, đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam được biết tới với những ca khúc như *Tiếng đàn ta-lư, Cô gái Pa Kô, Bác đang cùng chúng cháu hành quân*, các tác phẩm khí nhạc như *Vì miền Nam* (viết cho đàn bầu).

Tiểu sử
-------

Huy Thục sinh năm 1935, quê ở Chính Lý, Lý Nhân, Hà Nam. Tên khai sinh của ông là **Lê Huy Thục**, còn có bút danh khác là **Lê Anh Chiến** (đây là bút danh được ông dùng trước bút danh Huy Thục). Ông hoạt động cách mạng từ tháng 8 năm 1945, bắt đầu đi vào con đường âm nhạc từ năm 1950 bằng chơi đàn violon. Từ năm 1954-1956, ông vào Đoàn Văn công Quân khu Hữu Ngạn. Sau đó ông theo học lớp sáng tác âm nhạc đầu tiên tại Trường Âm nhạc Việt Nam. Một thời gian sau, ông lại được cử đi tu nghiệp tại Nhạc viện Liszt ở Hungary. Về nước ông tham gia giảng dạy ở Trường Nghệ thuật Quân đội. Trong thời kỳ Kháng chiến chống Mỹ, ông đã có mặt trên trận đường 9 Nam Lào. Sau đó ông về làm lãnh đạo và chỉ đạo nghệ thuật Đoàn Ca múa Tổng cục Chính trị.

Ông là một nhạc sĩ có khối lượng sáng tác lớn. Các tác phẩm: *Kèn xuất trận* (thơ Tô Đức Chiêu), *Tiếng hát trên đường quê hương, Ơi dòng suối La La, Tiếng đàn ta-lư, Tiến lên chiến sĩ đồng bào* (thơ Hồ Chí Minh), *Đợi (*thơ Vũ Quần Phương), *Đêm nay Bác không ngủ* (thơ Minh Huệ), *Bác đang cùng chúng cháu hành quân,* Hợp xướng *Hoan hô chiến sĩ Điện Biên*. Về tác phẩm khí nhạc: Độc tấu đàn bầu *Vì Miền Nam*, Độc tấu trống dân tộc *Nhịp điệu nước non*, âm nhạc cho vũ kịch *Ngọn lửa Nghệ Tĩnh* (viết cùng Nguyễn Thành và Lương Ngọc Trác), *Tiến lên giành toàn thắng* (chương I)... Ngoài ra ông còn viết phần âm nhạc cho kịch nói, phim truyện, phim tài liệu, múa...

Đã xuất bản hai Tuyển tập ca khúc và album Tiếng đàn ta-lư. Ông đã nhận được Giải thưởng của Hội Nhạc sĩ Việt Nam (1993, 1995), Giải thưởng Bộ Quốc phòng (1994), Giải thưởng Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh (1980).

Tác phẩm
--------

### Ca khúc

* Kèn xuất trận (thơ Tô Đức Chiêu)
* Tiếng hát trên đường quê hương
* Ơi dòng suối La La
* Tiếng đàn ta-lư
* Tiến lên chiến sĩ đồng bào (phổ thơ Hồ Chí Minh)
* Bác đang cùng chúng cháu hành quân (1969)
* Đợi (thơ Vũ Quần Phương)
* Đêm nay Bác không ngủ (thơ Minh Huệ)
* Trăng khuyết
* Mưa xuân
* Xa biển
* Cánh diều tôi
* Tiếng ca hạnh phúc

### Khí nhạc và hợp xướng

* Tiến lên giành toàn thắng (chương I)
* Vũ kịch Xô Viết Nghệ Tĩnh (viết cùng Nguyễn Thành và Lương Ngọc Trác)
* Độc tấu đàn bầu Vì Miền Nam
* Độc tấu trống dân tộc Nhịp điệu nước non

Tham khảo
---------

* *Nhạc sĩ Việt Nam hiện đại* - Hội Nhạc sĩ Việt Nam, 1997
**Cây củ đậu** hay **củ sắn**,**Cây củ đỗ**  **sắn nước** (theo cách gọi miền Nam, danh pháp hai phần: ***Pachyrhizus erosus***) là một cây dây leo có nguồn gốc từ México và Trung Mỹ. Loài này được Carl von Linné miêu tả khoa học đầu tiên. Tên gọi cây gần như chủ yếu nói về củ của nó. Cây củ đậu là một loài thuộc chi *Pachyrhizus* của họ Đậu (*Fabaceae*). Các loài chính khác của chi này có gốc gác ở các nơi khác của châu Mỹ.

Phân bố
-------

Cây củ đậu được trồng ở châu Mỹ, Trung Quốc và Đông Nam Á, củ đậu sống được chế biến thành các món *popiah* và các sa lát như *yusheng* và *rojak*.

Lịch sử
-------

Cây củ đậu có nguồn gốc ở Mexico và Trung Mỹ. Nó đã được tìm thấy tại các địa điểm khảo cổ ở Peru có niên đại 3000 năm trước Công nguyên. Vào thế kỷ 17, cậy củ đậu được du nhập vào châu Á bởi người Tây Ban Nha.

Mô tả
-----

Cây củ đậu có thể cao 4–5 m nếu có giàn. Lá kép gồm 3 chét hình tam giác rộng, mỏng. Hoa có màu tím nhạt; ở Việt Nam thường ra vào tháng 4, tháng 5; hoa khá lớn, mọc thành chùm dài ở kẽ lá. Quả hơi có lông, không cuống, dài 12 cm, được ngăn vách nhiều rãnh ngang, thường chứa từ 4-9 hạt. Củ do rễ phình to mà thành, có thể dài tới 2 m và nặng đến 20 kg. Vỏ củ có màu vàng và rất mỏng còn ruột có màu trắng kem hơi giống ruột quả lê. Củ đậu có vị ngọt thường được ăn sống, đôi khi được chấm muối hoặc với nước chanh và ớt bột. Người ta cũng nấu củ đậu dưới dạng xúp, món xào.

Thành phần
----------

Củ đậu có chứa tinh bột 2,4%, 4,51% đường toàn bộ (glucoza). Nó có chứa 86-90% nước; nó có một ít protein (1,46%) nhưng không có các chất béo.

Trái với củ, phần còn lại của cây củ đậu rất độc; hạt có chứa độc tố rotenone, dùng để diệt côn trùng và thuốc cá, diệt rệp rau và rệp thuốc lá. Lá có chứa các chất độc đối với cá và động vật nhai lại (trừ ngựa).

Bảo quản
--------

Củ đậu
Củ đậu nên được chứa ở nơi khô ráo, nhiệt độ khoảng 12°C tới 16 °C (53°F tới 60 °F); nhiệt độ thấp hơn làm hư củ. Củ đậu tươi nếu được cất giữ ở nhiệt độ thích hợp có thể để lâu một hoặc hai tháng.

Thông tin thêm
--------------

Củ đậu sống là món ăn mát và khá phổ biến ở Việt Nam. Trong đời sống, từ "củ đậu bay" được dùng để chỉ gạch, đá ném đi: *Ba năm võ tàu không bằng một chầu "củ đậu"*.

Tuy nhiên lá và hạt cây của đậu rất độc, không nên ăn.

Chú thích
---------

1. ↑  The Plant List (2010). "*Pachyrhizus erosus*". Truy cập ngày 5 tháng 6 năm 2013.

Tham khảo
---------

* Tư liệu liên quan tới Pachyrhizus erosus tại Wikimedia Commons
* Dữ liệu liên quan tới Pachyrhizus erosus tại Wikispecies
* UC Davis Lưu trữ 2010-07-06 tại Wayback Machine
* UCLA Botany-Plants and Civilization Lưu trữ 2007-08-09 tại Wayback Machine
* Texas A&M University Agricultural Extension
* Spanish Royal Academy Dictionary
*cis-*but-2-ene*trans*-but-2-ene
Trong hóa hữu cơ, **đồng phân cis-trans** hay **đồng phân hình học** là một dạng của đồng phân lập thể miêu tả các hợp chất có liên kết bị hạn chế quay, trong đó hai loại quan trọng nhất là đồng phân chứa liên kết đôi và đồng phân dạng vòng. Các hợp chất này không quay mặt phẳng của ánh sáng phân cực (trừ khi chúng chứa trung tâm bất đối xứng) và tính chất của các đồng phân không giống nhau. Đồng phân *cis* và *trans* xuất hiện trong các phân tử hữu cơ và trong các tổ hợp sắp xếp vô cơ.

Thuật ngữ cis và trans bắt nguồn từ tiếng Latinh, trong đó *cis* có nghĩa là "trên cùng một phía" và *trans* có nghĩa là "trên phía khác" hay "đối diện". Thuật ngữ "đồng phân hình học" là một từ đồng nghĩa cũ của "đồng phân *cis-trans*".

|  |  |
| --- | --- |
|   |   |
| *trans*-1,2-dichlorocyclohexane | *cis*-1,2-dichlorocyclohexane |

Tính chất vật lý
----------------

|  | Nhiệt độ nóng chảy | Nhiệt độ sôi |
| --- | --- | --- |
| Đồng phân cis | Thấp | Cao |
| Đồng phân trans | Cao | Thấp |

Nhiệt độ sôi của đồng phân cis cao vì 2 nhóm thế ở cùng phía với nhau (so với nối đôi) làm phân tử phân cực. Do đó lực liên kết giữa các phân tử của đồng phân cis lớn hơn lực liên kết giữa các phân tử của đồng phân trans (momen lưỡng cực = 0 vì sự phân cực của 2 nhóm thế ở hai phía liên kết đôi triệt tiêu nhau).

Nhiệt độ nóng chảy của đồng phân trans cao hơn đồng phân cis vì trong tinh thể, ngoài tương tác qua lại giữa các phân tử chúng ta còn phải xem xét tới mức độ sắp xếp khít giữa các phân tử với nhau. Đồng phân cis có dạng chữ U nên các phân tử sẽ khó xếp khít lại với nhau hơn so với đồng phân trans có dạng thẳng.

Phân loại
---------

Đồng phân *cis – trans* cũng có thể xảy ra với các liên kết đôi khác, chẳng hạn như C=N, N=N, hoặc thậm chí C=S mặc dù trong những trường hợp này chỉ có hai hoặc ba nhóm thế được kết nối với các nguyên tử có liên kết đôi. Trong trường hợp này, danh pháp *syn-* (có nghĩa là cùng phía, tương tự như *cis*) và *anti-* (có nghĩa là khác phía, tương tự như *trans*) được sử dụng. Trong trường hợp của aldoxime, vị trí không gian của H (không phải gốc R) và nhóm –OH để gọi tên đồng phân *syn-* hay *anti-*.

Danh pháp *cis – trans* không được sử dụng cho các alken có nhiều hơn hai nhóm thế khác nhau, điều này được khắc phục bằng cách sử dụng danh pháp *E–Z*. Danh pháp *E–Z* bao trùm cả danh pháp *cis – trans* cũng như danh pháp *syn – anti* và được áp dụng phổ biến khi hai hệ danh pháp trên không dùng được trong một số trường hợp.

Tham khảo
---------

1. 1 2  Smith, Michael B. (2020). *March's Advanced Organic Chemistry: Reactions, Mechanisms, and Structure* (ấn bản 8). John Wiley and Sons. tr. 175-176. ISBN 9781119371786.
2. ↑  IUPAC. McNaught A. D. và Wilkinson A. (biên tập). "Compendium of Chemical Terminology (the "Gold Book")" (ấn bản 2). Oxford, UK: Blackwell Scientific Publications. Truy cập ngày 9 tháng 9 năm 2022.
**Elma Constance Francois** (sinh tại Overland, Saint Vincent và Grenadines vào ngày 14 tháng 10 năm 1897 - 1944) là một nhà hoạt động chính trị người châu Phi, vào ngày 25 tháng 9 năm 1987, bà được tuyên bố là "nữ anh hùng dân tộc của Trinidad và Tobago ". Bà từng được mô tả là một trong những "nhà hoạt động châu Phi ồn ào" trong lịch sử Trinidad và Tobago và ở khu vực Caribbean.

Tiểu sử
-------

Sinh năm 1897, Elma Francois tham gia chương trình giáo dục tiểu học (lên đến "Tiêu chuẩn thứ 5") khi làm công việc hái bông cotton với mẹ. Khi còn trẻ, Francois đã cố gắng tổ chức những người lao động tại Mt. Nhà máy Bentick. Bà sinh ra một đứa con trai, tên là Conrad, vào năm 1917, người phải rời đi để chăm sóc mẹ của mình khi bà quyết định di cư đến Trinidad và Tobago. Ở Trinidad và Tobago, bà làm việc như một người giúp việc gia đình. Ở đó, bà gia nhập Hiệp hội Lao động Trinidad, nơi bà tìm thấy một người đồng cảm với tầng lớp lao động dưới danh nghĩa Đại úy AA Cipriani, một cựu quân nhân của Trung đoàn Tây Ấn.

Francois, cùng với Jim Headly, là thành viên đồng sáng lập của cái gọi là Hiệp hội văn hóa và xã hội phúc lợi Negro (NWCSA). Bà là người tham gia "Quản gia bạo loạn" năm 1937. Sau khi bị cảnh sát bắt, Francois đã bị xét xử vì tội xúi giục nổi loạn, trở thành người phụ nữ đầu tiên trong lịch sử Trinidad và Tobago bị xét xử như vậy. Sau khi tự bào chữa, Francois cuối cùng đã được kết luận không phạm tội.

Sau đó, Francois trở nên đau khổ sau khi con trai bà, gia nhập quân đội để "chiến đấu trong một cuộc chiến" liên quan đến người da đen. Francois đã mất năm 1944.

Xem thêm
--------

* Phụ nữ ở Trinidad và Tobago

đọc thêm
--------

* Reddock, Rhoda (1988). *Elma Francois: the NWCSA and the worker's struggle for change in the Caribbean*. London and Port of Spain: New Beacon Books. ISBN 978-0-901241-79-5.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4 5  Gilkes, Corey. Elma Francois 1897–1944, TriniView.com, November 03, 2002.
**Tuấn Dương** (16 tháng 11 năm 1952 - 2 tháng 12 năm 2013) là một diễn viên kịch nói Việt Nam, Trung tá, từng công tác tại đoàn kịch Công an Nhân dân. Ông nổi tiếng là một diễn viên hài.

Tiểu sử và Sự nghiệp
--------------------

Tuấn Dương sinh tại xã Vô Tranh, huyện Phú Lương, tỉnh Thái Nguyên. Ông học tại Khoa Văn hóa quần chúng (Trường Đại học Văn hóa Hà Nội). Trước đó ông làm việc tại Cục Quân y.

Ra trường, ông phải đi dạy nhảy ở các Nhà Văn hóa, Cung Văn hóa ở Hà Nội. Một lần, vừa dạy nhảy xong, ông tình cờ thấy đoàn kịch đang tập vở Số đỏ và chưa tìm được ai vào vai nhân vật Xuân tóc đỏ. Ông đã thử vai và không ngờ lại diễn hợp. Sau này, vở kịch đã được đưa đi lưu diễn nhiều nơi trong nước, đã nhận được sự tán dương của khán giả. Nhân vật đặt dấu ấn của ông trên con đường diễn xuất. Đây cũng là vai diễn để đời của Tuấn Dương, nổi đình đám trong những năm 1989-90.

Tuấn Dương hầu hết sự nghiệp công tác tại đoàn kịch Công an Nhân dân, sau đó về hưu. Cấp bậc cao nhất là Trung tá Công an.

Tuấn Dương tham gia hàng chục bộ phim, chuyên đóng những vai hài trong các phim, đặc biệt là các vai nông dân, trưởng thôn, hoặc gã chồng sợ vợ. Các bộ phim nổi tiếng có sự tham gia của ông gồm: "Đất và người", "Làng ven đô", "Chuyện đã qua", "Lều chõng (phim)", "Lập trình cho trái tim' (vai bố Cá sấu chúa Quỳnh Nga). Các phim khác như: "Những mảnh đời ngang trái" (vai anh Tơ), "Đường về hang ổ" (vai đại ca Hưng Đại bàng), "Tin vào điều không thể" (vai ông bán bánh mỳ), Khi đàn chim trở về (vai ông Đa)...

Tuấn Dương còn tham gia nhiều tiểu phẩm hài trong chương trình Gặp nhau cuối tuần, Gala Cười.

Ông kết hôn lần 2 vào năm 2009 và không có con (trước đó ông cũng đã kết hôn và từ đó đến nay, bà làm mẹ đơn thân do hai người đột ngột ly hôn). Vợ ông đã trải qua một lần đò và đã có con riêng. Tuấn Dương rất muốn có một đứa con, nhưng hai vợ chồng vẫn còn những khúc mắc chưa giải quyết, vì thế có sự bàn cãi.

Ông nói: "*Nhìn lại, vèo một cái đã chạm đến tuổi già mà mình vẫn chưa có một gia sản gì đáng giá trong tay. Có lúc tôi cũng chạnh lòng thương cho chính mình, nhưng biết sao được, đó là số phận rồi. Cũng không vì thế mà tiếng cười của mình bớt đi sự thoải mái.*"

Ông sống tại khu tập thể Trường Đại học Thương mại.

Qua đời và lễ tang
------------------

Ông qua đời vào rạng sáng ngày 2 tháng 12 năm 2013 tại Hà Nội, không lâu sau sinh nhật lần thứ 62.

Thông cáo về cái chết của ông đã được đưa ra, qua đó quyết định tổ chức tang lễ dành cho ông trong 1 ngày (tức ngày 4/12/2013). Lễ viếng và lễ truy điệu được tổ chức đồng thời tại Nhà tang lễ bệnh viện 19/8 Bộ Công an (là địa điểm mà ông được đặt linh cữu). Trưa chiều cùng ngày, linh cữu của ông được đưa tới đài hóa thân hoàn vũ - nghĩa trang Văn Điển để an táng.

Link ngoài
----------

* Diễn viên Tuấn Dương trên phim
* Tính cách của Tuấn Dương

Chú thích
---------

1. 1 2  "Nghệ sĩ nối hàng dài tới viếng diễn viên Tuấn Dương". Dân trí. Truy cập ngày 4 tháng 12 năm 2013.
2. 1 2
3. ↑
**Sergei Stanislavovich Udaltsov** (tiếng Nga: Сергей Станиславович Удальцов) là nhà hoạt động chính trị người Nga và là người lãnh đạo nhóm "Thanh niên Đỏ tiền phong" (tiếng Nga: Авангард красной молодёжи) thuộc phong trào Mặt trận cánh Tả (tiếng Nga: Ле́вый фро́нт). Udaltsov Trong năm 2011 và 2012, đã giúp đỡ lãnh đạo một số các cuộc phản đối chống lại Putin. Năm 2014 ông bị xử 4 1/2 năm tù về tội tổ chức cuộc phản đối tháng 5 năm 2012 mà đã đưa tới sự xung đột giữa cảnh sát và người biểu tình.

Cuộc đời và hoạt động
---------------------

Sergei Udaltsov sinh ngày 16.2.1977 tại Moskva. Anh tốt nghiệp "Học viện quốc gia Vận tải đường Thủy Moskva" (tiếng Nga: Моско́вская госуда́рственная акаде́мия во́дного тра́нспорта). Anh hiện là người lãnh đạo nhóm "Thanh niên đỏ tiền phong" thuộc "Mặt trận cánh Tả" (Nga).

Ngày 4.12.2011, ngày bầu cử cơ quan Lập pháp Nga, 2011, Udaltsov bị bắt ở Moskva vì bị cho là *"đã chống lại lời viên cảnh sát yêu cầu phải băng qua đường tại đúng chỗ quy định"* và bị tạm giam 5 ngày. Khi hết thời hạn tạm giam, Udaltsov liền bị bắt lại và bị xử phạt 15 ngày tù vì bị cho là đã rời khỏi bệnh viện quá sớm mà không có phép, khi anh được điều trị ở đây trong thời gian bị giam lần trước hồi tháng 10 năm 2011. Khoảng 20 viên cảnh sát cùng cới các nhân viên mặc thường phục của Cục An ninh Liên bang đã tới bắt anh đi.

Hiện nay Udaltsov đang bị giam trong cùng một nhà tù cùng với nhà hoạt động khác, blogger Alexei Navalny. Udaltsov đã tuyệt thực để phản đối.

Kể từ tháng 11 năm 2010 đến ngày 17.12.2011, Udaltsov đã bị giam giữ 86 ngày về một số tội nhẹ, không nghiêm trọng. Theo Nikolai Polozov, một luật sư của Udaltsov, thì *"Những vụ này được bịa ra để làm một chướng ngại có chủ tâm nhằm ngăn chặn Sergei thực hiện quyền tự do ngôn luận chính trị của mình theo hiến pháp"*.

Tù nhân lương tâm
-----------------

Tháng 12 năm 2011 Tổ chức Ân xá Quốc tế đã gọi anh là tù nhân lương tâm và yêu cầu chính quyền Nga thả ngay anh ra. Một trong các luật sư khác của Udaltsov - Violetta Volkova – đã xin Tòa án Nhân quyền châu Âu phóng thích ông, vì cho rằng có rất nhiều vi phạm thủ tục tố tụng.

Đời tư
------

Sergei kết hôn với Anastasiya Udaltsova, một phát ngôn viên báo chí của Mặt trận Cánh Tả. Họ có hai con trai: Ivan (sinh năm 2002) và Oleg (sinh năm 2005).

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  *Vladimir Putin's persecution campaign targets protest couple*, The Guardian, retrieved 17/12/2011
2. ↑  Andrew Roth (ngày 24 tháng 7 năm 2014). "Russia: 2 Activists Sent to Prison Colony". New York Times.
3. ↑  "Opposition Leader Held for Protest Attempt" (PDF). Amnesty International. ngày 13 tháng 12 năm 2011. Truy cập ngày 26 tháng 12 năm 2011.

Liên kết ngoài
--------------

* Phỏng vấn Udaltsov trên tạp chí Rolling Stone (tiếng Nga)
* Phỏng vấn Anastasiya, vợ Udaltsov

| Dữ liệu nhân vật |
| --- |
| TÊN | Udaltsov, Sergei |
| TÊN KHÁC |  |
| TÓM TẮT |  |
| NGÀY SINH | ngày 16 tháng 2 năm 1977 |
| NƠI SINH |  |
| NGÀY MẤT |  |
| NƠI MẤT |  |
Hoàng thái hậu Eishō
Ảnh chụp Anh Chiếu hoàng hậu,chính phi của hoàng đế Komei
**Hoàng thái hậu Eishō** (英照皇太后(Anh Chiếu hoàng thái hậu), *Eishō-kōtaigō*?, 11 tháng 1,1835 – 11 Tháng 1, 1897) khuê danh **Kujō Asako** (九條夙子(Cửu Điều Túc Tử), ***Kujō Asako***?) là nữ ngự của Thiên hoàng Kōmei; sau khi chồng qua đời, bà được Thiên hoàng Meiji phong tặng bà làm hoàng thái hậu, dù bà chưa từng làm hoàng hậu ngày nào.

Bà cũng được biết đến với tên gọi không chính thức là **Hoàng hậu Eishō** (英照皇后(Anh Chiếu hoàng hậu), *Eishō-kōgō*?).

Tiểu sử
-------

Kujō Asako là con gái của viên quan *kampaku* Kujō Hisatada, cũng là chị gái của Tả đại thần Kujō Michitaka.

Năm 13 tuổi, bà kết hôn với thái tử, thân vương Okihito. Năm tiếp theo, thân vương Okihito kế vị, chính là Thiên hoàng Kōmei, bà được phong làm nữ ngự; Thiên hoàng Kōmei vốn muốn lập bà làm hoàng hậu, nhưng bị Mạc phủ phản đối.

### Nữ ngự

Mũ miện chính thức(Hokan) được sử dụng bởi các Nữ Ngự(bản vẽ năm 1840)Sau khi kết hôn, bà sinh hạ hai hoàng nữ là Junko và Fuki, nhưng cả hai đều chết yểu. Năm 1860, Thiên hoàng Kōmei ra sắc lệnh cho Asako nhận nuôi Thân vương Mutsuhito (về sau là Thiên hoàng Meiji), con trai của điển hầu Nakayama Yoshiko dưới danh nghĩa "thật tử" (con ruột). Tình cảm của bà và thân vương rất gắn bó, điều này trở lên đặc biệt quan trọng trong thời kỳ bất ổn sau khi Thiên hoàng Kōmei đột ngột qua đời vào năm 1867

### Hoàng thái hậu

Năm 1867, Thiên hoàng Kōmei đột ngột qua đời, Thiên hoàng Meiji kế vị; năm 1868, thiên hoàng sắc lập bà làm hoàng thái hậu, dù bà chưa từng làm hoàng hậu.

Hoàng thái hậu qua đời này 11 tháng 1 năm 1897, cuối tháng đó, thiên hoàng truy tặng thụy hiệu **Hoàng thái hậu Eishō** (英照皇太后(Anh Chiếu hoàng thái hậu), *Eishō kōtaigō*?). Bà được an táng tại lăng Senyū-ji tại Higashiyama-ku, Kyoto; đồng táng với Thiên hoàng Kōmei.

Xem thêm
--------

* Hoàng hậu Nhật Bản
* Đại cung ngự sở

Ghi chú
-------

1. **^** Ponsonby-Fane, Richard. (1859). *The Imperial House of Japan,* p. 334-335.
2. **^** Ponsonby-Fane, p. 334.
3. **^** Ponsonby-Fane, p. 302.
4. **^** Ponsonby-Fane, p. 335.
5. **^** Keene, Donald. (2002). *Emperor of Japan: Meiji and His World, 1852-1912,* p. 531.
6. **^** Ponsonby-Frane, p. 423.
7. **^** Keene, p. 532.

Tài liệu tham khảo
------------------

* Keene, Donald. (2002). *Hoàng đế Nhật Bản: Meiji và thế giới của ông, 1852-1912.* New York: Nhà xuất bản Đại học Columbia. ISBN 978-0-231-12340-2

Tham khảo
---------



| Hoàng thất Nhật Bản |
| --- |
|
| Tiền nhiệm:**Takatsukasa Yasuko** | **Thái hậu Nhật Bản**1867-1897 | Kế nhiệm:**Hoàng hậu Shōken** |
**Quần đảo Twin**, trước đây gọi là **quần đảo Ulloa**, là hai hòn đảo nhỏ nằm ở phía đông nam của đảo Cortes, giữa bờ biển phía đông của đảo Vancouver và bờ biển của British Columbia, Canada và là một phần của quần đảo Discovery. Đảo phía nam có đường kính khoảng 1,5 km (0,9 dặm) và được tách ra từ các hòn đảo phía bắc thông qua một eo biển nhỏ chỉ rộng khoảng 60 mét (197 ft). Đảo phía bắc có ít đá và có nhiều rừng hơn hòn đảo phía nam.

Maximilian, Bá tước Baden của Baden-Baden, Đức đã mua quần đảo Twin trong những năm cuối thập niên 1950 được dùng như là một nơi nghĩ hè của gia đình.

Ngày 13 tháng 8 năm 1994, Nữ vương Elizabeth II đã dành một vài ngày trên nghĩ hè tại quần đảo Twin, trong khi Philip, Vương tế Anh đã đến thăm Yellowknife, Lãnh thổ phía Bắc, Iqaluit và Rankin Inlet, Nunavut.

Tham khảo
---------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  "The Twin Islands Story". Lưu trữ bản gốc ngày 27 tháng 9 năm 2007. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2007. Đã bỏ qua tham số không rõ `|=` (trợ giúp)
**Nguyễn Phúc Miên Sách** (chữ Hán: 阮福綿𡩡; 11 tháng 12 năm 1839 – 27 tháng 1 năm 1856) là một hoàng tử con vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam. Ông mất sớm nên không được phong tước.

Tiểu sử
-------

Hoàng tử Miên Sách sinh ngày 6 tháng 3 (âm lịch) năm Kỷ Hợi (1839), là con trai thứ 77 của vua Minh Mạng, mẹ là *Tứ giai Huệ tần* Trần Thị Huân. Hoàng tử là con thứ 14 của bà Huệ tần.

Năm Minh Mạng thứ 21 (1840), vua cho đúc các con thú bằng vàng để ban thưởng cho các hoàng thân anh em, các hoàng tử công và hoàng tử chưa được phong tước. Hoàng tử Miên Sách được ban cho một con hải mã bằng vàng nặng 3 lạng 4 đồng cân.

Năm Tự Đức thứ 8, Ất Mão (năm dương lịch là 1856), ngày 20 tháng 12 (âm lịch), Miên Sách qua đời, hưởng dương 17 tuổi. Ông không được ban tên thụy, cũng không được truy phong tước vị nào cả. Mộ của ông được táng tại Dương Xuân bên cạnh lăng hoàng tử thứ 55 Miên Kiền (đường Vũ Ngọc Phan phường Thủy Xuân, Huế). Năm Đồng Khánh thứ nhất (1886), hoàng tử Miên Sách được hợp thờ ở đền Triển Thân.

Tháng 7 (âm lịch) năm Thiệu Trị thứ 5 (1845), hoàng tử Miên Sách được ban cho bộ chữ *Hựu* (又) để đặt tên cho các con cháu trong phòng, nhưng tiếc rằng ông mất sớm không có con nối dõi nên bộ chữ đó không được sử dụng đến.

Tham khảo
---------

* Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), *Nguyễn Phúc Tộc thế phả Lưu trữ 2020-09-27 tại Wayback Machine*, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *Đại Nam liệt truyện chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *Đại Nam thực lục chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

Xem thêm
--------

* Gia đình Minh Mạng

Chú thích
---------

1. 1 2 3  *Nguyễn Phúc tộc thế phả*, tr.317
2. ↑  *Đại Nam thực lục*, tập 7, tr.696
3. 1 2  *Đại Nam liệt truyện*, tập 3, quyển 7 – phần *Hoàng tử Miên Sách*
4. ↑  *Đại Nam thực lục*, tập 6, tr.756
**Nguyễn Văn Tĩnh** (1911 – ?), thường gọi là **Tinh Hoa**, là Đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa I.

Cuộc đời
--------

Nguyễn Văn Tĩnh là một tín hữu Công giáo thuộc giai cấp tư sản dân tộc. Gia đình ông mở một tiệm kinh doanh vải sợi may mặc ở giữa con phố lớn trong thành phố Thanh Hóa (nay là đường Trần Phú). Tháng 8 năm 1945, gia đình ông hưởng ứng Cách mạng Tháng Tám. Tháng 9, khi Chính phủ phát động lời kêu gọi Tuần lễ vàng để gây quỹ ngân sách quốc gia, gia đình ông đã đóng góp 100 lạng vàng.

Ngày 6 tháng 1 năm 1946, ông trúng cử Đại biểu Quốc hội tỉnh Thanh Hóa. Cuối tháng 2 năm 1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh bí mật đến Thanh Hóa để gặp mặt khích lệ tinh thần quần chúng cũng như đưa ra ý kiến để xây dựng Thanh Hóa thành tỉnh "kiểu mẫu". Ông hưởng ứng và đóng góp 400 vạn trong tổng 600 vạn quỹ xây dựng tỉnh "kiểu mẫu".

Tháng 4 năm 1954, Nguyễn Văn Tĩnh bị bắt giữ và chịu án chung thân, bị Quốc hội truất tư cách Đại biểu. Năm 1957, ông được ân xá và tiếp tục công tác trong chính quyền tỉnh, trải qua hai cuộc kháng chiến. Ngày 1 tháng 4 năm 1976, ông nghỉ hưu ở tuổi 65 với mức lương chuyên viên bậc 3.

Chú thích
---------

1. 1 2 3  Lê Xuân Kỳ (6 tháng 1 năm 2016). "Nhớ ngày bầu cử Quốc hội đầu tiên trên đất Thanh Hóa". *Trang thông tin điện tử Bảo tàng tỉnh Thanh Hoá*. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2024.
2. ↑  Trần Nga (18 tháng 5 năm 2016). "Bầu cử quốc hội khóa I (6/1/1946) tại Thanh Hóa qua một số hiện vật Bảo tàng". *Trang thông tin điện tử Bảo tàng tỉnh Thanh Hoá*. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2024.
3. ↑  Nguyễn Ngọc Hà (27 tháng 8 năm 2019). "Bối cảnh, ý nghĩa lịch sử những lần Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm Thanh Hóa". *Báo Thanh Hóa*. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2024.
4. ↑  Vũ Quý Tùng Anh (1 tháng 1 năm 2022). "Thực hiện lời căn dặn của Bác "tỉnh Thanh Hóa phải trở nên một tỉnh kiểu mẫu"". *Báo Thanh Hóa*. Lưu trữ bản gốc ngày 19 tháng 5 năm 2022. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2024.
5. ↑  "Đại biểu Quốc hội khóa I: Nguyễn Văn Tĩnh (Tinh Hoa)". *Văn phòng Quốc hội*. Truy cập ngày 18 tháng 1 năm 2024.
Nguyễn Hữu Hưng sinh ngày 09/12/2001 tại Quỳnh Phụ - Thái Bình, lúc nhỏ là một chàng trai nhanh nhẹn, hoạt bát, theo bố mẹ lên Hà Giang từ năm 2008, năm 2020 có sang Nhật Bản với tư cách là một Du học sinh, đến với Nhật Bản còn nhiều bỡ ngỡ, nên sau khoảng thời gian khoảng 8 tháng kể từ ngày 13/11/2020 Hưng đã quay trờ lại Việt Nam vào ngày 14/7/2021 lúc Việt Nam đang bùng dịch Covid-19.

cuộc đời của Hưng trải qua nhiều thăng Trầm sẽ còn được viết tiếp sau nữa...

Biểu tượng định hướng Đây là trang định hướng liệt kê các bài hay chủ đề về những người có cùng tên gọi. Nếu bạn đến đây từ một liên kết trong một bài, bạn cần quay lại bài đó để sửa lại liên kết đến đúng trang cần thiết. 

**Nguyễn Hữu Hùng** là một tên người Việt Nam. Một số nhân vật mang tên này là:

* Nguyễn Hữu Hùng, chính khách thời Việt Nam Cộng hòa.
* Nguyễn Hữu Hùng (sinh 1954), đại biểu Quốc hội Việt Nam khóa 13
* Thiếu tướng Quân đội nhân dân Việt Nam Nguyễn Hữu Hùng (1970-2020), nguyên Phó Cục trưởng Cục Cứu hộ Cứu nạn, Bộ Tổng tham mưu, Bộ Quốc phòng
* Nguyễn Hữu Hùng (sinh 1975), Phó Trưởng ban Cơ yếu Chính phủ, nguyên Giám đốc Học viện Kỹ thuật Mật mã.
Đối với diễn viên hài Na Uy, xem Otto Jespersen (diễn viên hài).

Jens Otto Harry Jespersen (tiếng Đan Mạch: [tˢo jɛspɐsn̩]; 16 tháng 7 năm 1860 - 30 tháng 4 năm 1943) là một nhà ngôn ngữ học người Đan Mạch chuyên về ngữ pháp tiếng Anh.

Tiểu sử
-------

Otto Jespersen sinh ra ở Randers ở Jutland. Ông được truyền cảm hứng từ công việc của nhà triết học người Đan Mạch Rasmus Rask khi còn là một cậu bé và với sự giúp đỡ của các ngữ pháp của Rask đã tự dạy mình một số tiếng Iceland, tiếng Ý và tiếng Tây Ban Nha. Cậu đã nhập học Đại học Copenhagen năm 1877 khi 17 tuổi, ban đầu học luật nhưng không quên học ngôn ngữ. Năm 1881, ông chuyển hoàn toàn sự tập trung của mình sang ngôn ngữ, và năm 1887, ông lấy bằng thạc sĩ tiếng Pháp, với tiếng Anh và tiếng Latin là các ngôn ngữ thứ cấp. Ông đã tự hỗ trợ mình trong quá trình học tập thông qua công việc bán thời gian với tư cách là một giáo viên và là một phóng viên tốc ký trong quốc hội Đan Mạch Vào năm 1887, 181818, ông tới Anh, Đức và Pháp, gặp gỡ các nhà ngôn ngữ học như Henry Sweet và Paul Passy và tham dự các bài giảng tại các tổ chức như Đại học Oxford. Theo lời khuyên của người cố vấn Vilmus Thomsen, ông trở lại Copenhagen vào tháng 8 năm 1888 và bắt đầu làm luận án tiến sĩ về hệ thống trường hợp tiếng Anh. Ông bảo vệ thành công luận án của mình vào năm 1891.

Tham khảo
---------

1. ↑
2. ↑  "Otto Jespersen's life and career". Truy cập 11 tháng 6 năm 2023.
*Tướng Trắng* Mikhail Skobelev
**Mikhail Dmitriyevich Skobelev** (tiếng Nga: **Михаи́л Дми́триевич Ско́белев**; 29 tháng 9 năm 1843 – 7 tháng 7 năm 1882), một vị tướng Nga, nổi tiếng nhờ cuộc chinh phục Trung Á và chủ nghĩa anh hùng trong Chiến tranh Nga - Thổ Nhĩ Kỳ 1877–1878.

Skobelev sinh năm 1843 tại Sankt-Peterburg. Cha là tướng Dmitry Ivanovich Skobelev, mẹ là nhà từ thiện Olga Skobeleva. Ông được đào tạo thành sĩ quan tham mưu tại Học viện Bộ Tổng tham mưu (Đế quốc Nga)

Ông đã tham gia các chiến dịch quân sự lớn như: Khởi nghĩa Tháng giêng, Chiến dịch Khivan năm 1873, Trận Makhram, các trận Bảo vệ Shipka, Trận Harmanli, Trận Svistov, Cuộc vây hãm Plevna, trận Lovcha trong Chiến tranh Nga-Thổ Nhĩ Kỳ, trận vây hãm Geok Tepe trong Cuộc thám hiểm Akhal Tekke. Mặc bộ quân phục màu trắng và cưỡi trên một con ngựa trắng, và luôn ở trong tình trạng căng thẳng nhất trong cuộc chiến, ông được binh lính của mình biết đến và tôn sùng với biệt danh "Tướng Trắng" (và được người Thổ Nhĩ Kỳ gọi là "Pasha Trắng"). Trong một chiến dịch ở Khiva, các đối thủ người Turk của ông gọi ông là "goz ganly" hay "Đôi mắt Máu".

Cuối đời, ông còn hoạt động chính trị tích cực và theo chủ nghĩa dân tộc Nga và chủ nghĩa quân phiệt Đại Slavơ. Ông là một những người tiên phong của chủ trương "nước Nga là của người Nga"

Thống chế Anh Bernard Montgomery đánh giá Skobelev là "chỉ huy giỏi nhất" thế giới từ năm 1870 đến năm 1914 và viết về khả năng lãnh đạo "khéo léo và đầy cảm hứng" của ông.Francis Vinton Greene cũng đánh giá cao Skobelev.

Ông qua đời ngày 7 tháng 7 năm 1882 tại Moskva khi mới 38 tuổi. Việc Skobelev qua đời sớm khiến cho Nga mất đi một nhà lãnh đạo quân sự tài ba và điều này đã được chứng minh trong Chiến tranh Nga – Nhật đầu thế kỷ XX.

Tham khảo
---------

1. ↑   Một hoặc nhiều câu trước bao gồm văn bản từ một ấn phẩm hiện thời trong phạm vi công cộng: Chisholm, Hugh biên tập (1911). "Skobelev, Mikhail Dimitriévich". *Encyclopædia Britannica*. **25** (ấn bản 11). Cambridge University Press. tr. 193.
2. ↑  Forbes, Archibald (1895). "Soldiers I Have Known". *Memories of War and Peace* (ấn bản 2). London, Paris & Melbourne: Cassell and Company Limited. tr. 363–366. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2018 – qua Internet Archive.
3. ↑  *A History of Warfare by Field-Marshal Viscount Montgomery of Alamein*. Cleveland and New York: T he World Publishing Company. 1968. tr. 456 – qua Internet Archive. The ablest single commander of this period was the Russian conqueror of Turkestan, Mikhail Skobelev (1843-82).
4. ↑  *A History of Warfare by Field-Marshal Viscount Montgomery of Alamein*. Cleveland and New York: T he World Publishing Company. 1968. tr. 461 – qua Internet Archive. This war presents various interesting features. One was the skilful and inspiring leadership of Skobelev.
5. ↑  
Greene, F. V. (1881). "Russian Generals". *Sketches of Army Life in Russia*. London: W.H. Allen & Co. tr. 126–143. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2018 – qua Internet Archive.
**Lucas Till** (sinh ngày 10 tháng 8 năm 1990) là một diễn viên người Mỹ. Lucas bắt đầu đóng phim từ năm 2000, được biết đến chủ yếu qua series truyền hình "House", bộ phim điện ảnh "Hannah Montana The Movie" và video clip ca nhạc của nữ ca sĩ Taylor Swift mang tên "You Belong With Me".

Tiểu sử
-------

Lucas Till sinh tại Fort Hood, Texas nhưng phần lớn sống tại Marietta, Georgia. Lucas học tại Kell High School. Sau khi đóng xong phim "Hannah Montana The Movie" tại Savannah, Lucas trở về Kell High School để tốt nghiệp vào năm 2008. Sau khi tốt nghiệp, Lucas lên Los Angeles để tiếp tục sự nghiệp diễn viên

Sự nghiệp
---------

Từ sớm, gia đình của Lucas đã chú ý đến tài năng diễn xuất tự nhiên của anh. Joy Pervis phát hiện Lucas trong một lớp học diễn xuất mà mẹ anh ấy cho tham gia. Từ đấy, sự nghiệp của Lucas bắt đầu tiến triển. Năm 12 tuổi, Lucas tham gia thử vai cho bộ phim "The Adventures of Ociee Nash" mà anh ấy đóng vai Harry Vanderbilt, kẻ bắt nạt nhân vật chính. Năm 2004, Lucas đóng một vai nhỏ trong bộ phim "Lightning Bug". Vai diễn lớn đầu tiên của anh là vai Jack Cash, anh trai của Jonny Cash, trong bộ phim tài liệu Walk The Line. Sau vai diễn đó, Lucas bắt đầu xuất hiện trong một vài bộ phim độc lập của hãng Lifetime Television. Năm 2008, anh chính thức được biết đến khá nhiều qua bộ phim "Hannah Montana The Movie" với vai người bạn thuở nhỏ Travis Brody của Miley Stewart/Hannah Montana, do Miley Cyrus thủ vai. Lucas nói rằng anh chưa có kế hoạch gì về việc tham gia bộ phim nào khác của hãng Walt Disney. Lucas tiếp tục góp mặt trong bộ phim hài hành động của nam diễn viên cạo gội Jackie Chan (Thành Long), ở bộ phim "The Spy Next Door" trong vai một điệp viên người Nga. Lucas cũng thủ vai nam chính trong video ca nhạc của nữ ca sĩ nhạc đồng quê "Taylor Swift" với single thành công "You Belong With Me"

Vào ngày 8/7/2010, anh chính thức được chọn vào vai Havok cho bộ phim X-Men: First Class, đạo diễn Matthew Vaughn

| Năm | Phim | Vai diễn | Ghi chú |
| --- | --- | --- | --- |
| 2003 | The Adventures of Ociee Nash | Harry Vanderbilt |  |
| 2004 | Lightning Bug | Jay Graves |  |
| 2005 | Walk the Line | young Jack Cash |  |
| 2006 | The Other Side | young Samuel North |  |
| 2006 | Not Like Everyone Else | Kyle Kenney |  |
| 2008 | Dance of the Dead | Jensen |  |
| 2009 | Laid to Rest | store clerk |  |
| 2009 | Hannah Montana: The Movie | Travis Brody |  |
| 2009 | The Lost & Found Family | Justin |  |
| 2010 | The Spy Next Door | Larry |  |
| 2010 | Vacation 8 | Jack |  |
| 2011 | Battle: Los Angeles | Corporal Grayston |  |
| 2011 | X-Men: First Class | Alex Summers / Havok |  |
| 2008 | House | Simon | Loạt phim truyền hình |
| 2009 | Medium | Adam | Loạt phim truyền hình |
| 2010 | Fear Clinic | Brett | Loạt phim truyền hình |
| 2010 | Blue Mountain State | Golden Arm | Loạt phim truyền hình |
| 2016 | Macgyver | Angus "Mac" MacGyver | Loạt phim truyền hình |
| 2017 | Macgyver 2 | Angus "Mac" MacGyver | Loạt phim truyền hình |
| 2009 | You Belong With Me | Taylor Swift's Crush | Video ca nhạc |
|

Tham khảo
---------