**Iris Xiomara Castro de Zelaya** hay đơn giản là **Xiomara Castro** (sinh ngày 30 tháng 9 năm 1959) là một chính trị gia Honduras. Bà là một ứng cử viên cho cuộc bầu cử tổng thống năm 2013 đại diện cho Đảng Libre cánh tả. Vợ của cựu Tổng thống Manuel Zelaya bị lật đổ, Castro là một lãnh đạo của phong trào chống lại cuộc đảo chính Honduras năm 2009 đã lật đổ chồng bà khỏi quyền lực.

Đầu đời
-------

Bà là người con thứ hai trong số năm người con, bà theo học trường tiểu học và trung học ở Tegucigalpa tại Viện San Jose del Carmen và Viện Maria Auxiliadora, và bà đã lấy bằng Quản trị Kinh doanh mà không theo học đại học.

Tháng 1 năm 1976, Xiomara kết hôn với Manuel Zelaya. Ngay sau đám cưới, họ làm nhà của họ ở Catacamas, Olancho.

Bà đóng một vai trò tích cực trong "Hiệp hội vợ chồng của các thành viên của Câu lạc bộ Rotary của Catacamas" cũng như các hoạt động được phát triển trong nhóm để chăm sóc các trẻ em có nhu cầu trong khu Olancho. Bà tham gia vào việc tạo ra "Centro de Cuidado Diurno para Niños en Catacamas" (Trung tâm chăm sóc trẻ em hàng ngày tại Catacamas), với mục đích cung cấp hỗ trợ cho các gia đình cha mẹ độc thân do phụ nữ dẫn đầu, bao gồm cả việc tạo ra các dự án làm sạch cơ bản, gieo trồng rau và trồng hoa, là những dự án quan trọng trong phát triển công việc.

Sự nghiệp chính trị
-------------------

Trong Catacamas, Castro tổ chức chi nhánh phụ nữ của Đảng Tự do Honduras và tiến hành một chiến dịch mạnh mẽ ủng hộ chồng bà trong cuộc bầu cử nội bộ tháng 2 năm 2005, một dịp mà bà phụ trách điều phối chính trị phụ của Catacamas.

Là đệ nhất phu nhân Honduras, Castro phụ trách các chương trình phát triển xã hội, và bà đã làm việc với Liên Hợp Quốc trong liên minh với những đệ nhất phu nhân khác để giải quyết các vấn đề mà phụ nữ bị nhiễm HIV.

Sau khi loại bỏ chồng của mình trong cuộc đảo chính ngày 28 tháng 6 năm 2009, Castro đã lãnh đạo phong trào chống lại cuộc đảo chính, liên tục gia nhập hàng ngàn người Honduras trên đường phố kêu gọi sự trở lại của Zelaya. Phong trào này được gọi là Mặt trận quốc gia về kháng chiến nổi tiếng (FNRP) và hình thành nền tảng cho đảng phái chính trị Libre. Castro đã tham gia cùng chồng bà tại đại sứ quán Brazil, nơi ông đã trốn sau khi trở về Honduras trước khi tiến hành một cuộc đàm phán với chế độ thực tế.

### Chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2013

Vào ngày 1 tháng 7 năm 2012, Castro chính thức ra mắt chiến dịch tranh cử tổng thống của mình tại một sự kiện trong bộ phận của Santa Barbara. Sau đó, bà giành được giải thưởng chính của đảng vào ngày 18 tháng 11 năm 2012, và vào ngày 16 tháng 6 năm 2013, Castro đã chính thức được chọn để đại diện cho Libre trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2013. Castro bày tỏ sự phản đối chủ nghĩa tân tự do và quân sự hóa xã hội, và bà đã vận động cho một hội đồng cấu thành để viết một hiến pháp mới.

Dẫn đầu cuộc bầu cử, Castro đã dẫn đầu trong các cuộc thăm dò trong tất cả tám ứng cử viên trong các tháng từ tháng Ba đến tháng Mười. Tuy nhiên, trong cuộc thăm dò cuối cùng trước cuộc bầu cử, Castro đã tụt xuống vị trí thứ hai, sau Chủ tịch Quốc hội, Juan Orlando Hernández của Đảng Quốc gia Honduras. Castro và Hernández được xem là hai ứng cử viên hàng đầu trong cuộc bầu cử. Castro đứng thứ hai sau Hernández với 896,498 phiếu (28,78%) cho Hernandez của số 1149,302 (36,89%). Mặc dù bà không thắng cử tổng thống, bà vẫn bị coi là một sự phá vỡ trong hệ thống lưỡng đảng của Honduras, vì sự ủng hộ cho đảng Libre của bà đã che khuất Đảng Tự do, với Libre giành được số ghế thứ nhì trong Quốc hội.

### Chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2017

Đối với cuộc bầu cử tổng thống năm 2017, Castro lại tìm cách trở thành ứng cử viên của Libre. Bà dễ dàng giành được chiến thắng nhưng khi Libre thành lập một liên minh với Đảng Đổi mới và Thống nhất, bà đồng ý bước sang một bên và để cho Salvador Nasralla lãnh đạo cuộc bầu cử tổng thống của liên minh.

Tài liệu tham khảo
------------------

1. ↑  "Xiomara Castro Sarmiento". Proceso Digital. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2013.
2. ↑  Alberto Arce (ngày 22 tháng 6 năm 2013). "Deposed Honduran Leader's Wife Leads in Polls". Associated Press. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2013. Đã định rõ hơn một tham số trong `|tác giả=` và `|họ=` (trợ giúp)Đã định rõ hơn một tham số trong `|tác giả=` và `|họ=` (trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong `|tác giả=` và `|họ=` (trợ giúp)
3. ↑  "Abogados de derecha disputarán la presidencia a Xiomara Castro, la esposa de Mel Zelaya". El Faro. ngày 18 tháng 11 năm 2012. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2013.
4. ↑  Alberto Arce (ngày 16 tháng 6 năm 2013). "Xiomara Castro lanza candidatura en Honduras". Nuevo Herald. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 6 tháng 11 năm 2013. Đã định rõ hơn một tham số trong `|tác giả=` và `|họ=` (trợ giúp)Đã định rõ hơn một tham số trong `|tác giả=` và `|họ=` (trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong `|tác giả=` và `|họ=` (trợ giúp)
5. ↑  Noé Leiva (ngày 24 tháng 10 năm 2013). "A un mes de las elecciones, la izquierdista Xiomara Castro encabeza las encuestas". El Faro. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2013. Đã định rõ hơn một tham số trong `|tác giả=` và `|họ=` (trợ giúp)Đã định rõ hơn một tham số trong `|tác giả=` và `|họ=` (trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong `|tác giả=` và `|họ=` (trợ giúp)
6. ↑  "A un mes de las elecciones, JOH aventaja por cinco punto a Xiomara Castro". La Prensa. ngày 1 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2013.
7. ↑  Eric Sabo & Isabella Cota (ngày 31 tháng 10 năm 2013). "Debut Honduran Bonds Rally as Polls Show Tighter Election". Bloomberg News. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2013. Đã định rõ hơn một tham số trong `|tác giả=` và `|họ=` (trợ giúp)Đã định rõ hơn một tham số trong `|tác giả=` và `|họ=` (trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong `|tác giả=` và `|họ=` (trợ giúp)
8. ↑  Ero Meyer (ngày 30 tháng 10 năm 2013). "Election Update.. Chile, Honduras, and Venezuela". TransAtlantic Magazine. Truy cập ngày 10 tháng 11 năm 2013. Đã định rõ hơn một tham số trong `|tác giả=` và `|họ=` (trợ giúp)Đã định rõ hơn một tham số trong `|tác giả=` và `|họ=` (trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong `|tác giả=` và `|họ=` (trợ giúp)
9. ↑  "TSE official results". Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 12 năm 2013. Truy cập ngày 28 tháng 7 năm 2018.
10. ↑  "Candidata opositora Xiomara Castro denuncia 'robo' de su triunfo en Honduras" (bằng tiếng Tây Ban Nha). La Nación. ngày 28 tháng 11 năm 2013.
11. ↑  "Xiomara Castro, una política decidida a cambiar a Honduras" (bằng tiếng Tây Ban Nha). El Heraldo. ngày 7 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2017.
12. ↑  "Xiomara Castro gana las primaris de Libre y apunta a la alianza" (bằng tiếng Tây Ban Nha). El Heraldo. ngày 12 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2017.
13. ↑  Karen N. Reyes (ngày 21 tháng 5 năm 2017). "Salvador Nasralla encabeza la alianza opositora" (bằng tiếng Tây Ban Nha). HRN. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 12 năm 2017. Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2017. Đã định rõ hơn một tham số trong `|tác giả=` và `|họ=` (trợ giúp)Đã định rõ hơn một tham số trong `|tác giả=` và `|họ=` (trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong `|tác giả=` và `|họ=` (trợ giúp)