|  |  |
| --- | --- |
|  | **Bài viết này có chứa ký tự Trung Hoa.** Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì các chữ Trung Quốc. |

**Lý Tử Thất** (tiếng Trung: 李子柒; bính âm: *Lǐ Zǐqī*, sinh ngày 6 tháng 7 năm 1990) tên khai sinh là **Lý Giai Giai** (tiếng Trung: 李佳佳; bính âm: *Lǐ Jiājiā*), là một người nổi tiếng trên mạng chuyên làm vlog về ẩm thực và cuộc sống thôn quê ở Trung Quốc. Cô được biết đến qua việc tạo ra các video chuẩn bị thực phẩm và thủ công mỹ nghệ ở quê nhà tại huyện Bình Vũ, Miên Dương, Tứ Xuyên. Các video này thường được làm từ các nguyên liệu và công cụ thô sơ theo kỹ thuật thủ công truyền thống của Trung Quốc.

Đầu đời
-------

Lý Tử Thất sinh tại Tứ Xuyên, Trung Quốc trong một gia đình người Hán. Từ nhỏ cha mẹ cô sớm ly hôn và cha cô sớm qua đời, cô sống với mẹ kế và bị ngược đãi. Ông bà thấy không đành nên đưa cô về quê sống chung. Năm cô học đến lớp 5 thì ông qua đời, bà một mình không thể tiếp tục nuôi cô học tiếp. Năm 14 tuổi, cô bỏ học lên thành phố làm thuê, trải qua 8 năm lang bạt nơi thành thị. Trước khi bước chân vào lĩnh vực truyền thông tự sản xuất, cô từng trải qua đủ nghề như làm bồi bàn, DJ câu lạc bộ giải trí, ca sĩ phòng trà, quán bar, pub. Năm 2012, bà ốm nặng, vì muốn chăm sóc bà nên cô kiên quyết trở về quê. Sau đó, để kiếm sống, cô mở cửa hàng trên trang mạng Taobao để bán nông sản.

Sự nghiệp
---------

Năm 2015, để quảng bá cho sản phẩm nông nghiệp của cửa hàng, Lý Tử Thất nghe theo lời khuyên của người anh họ và bắt đầu đăng video ngắn lên ứng dụng Meipai. Cô tự quay, tự đạo diễn, tự diễn xuất, tự biên tập video với nội dung thiên về những món ăn có nguồn gốc lâu đời. Những ngày đầu, việc sản xuất video của cô tương đối khó khăn. Mặc dù giàu tính sáng tạo, những video của cô vẫn thiếu hiệu quả về mặt thị giác. Đến năm 2016, video "Rượu hoa đào" (桃花酒, đào hoa tửu) được một CEO nền tảng video ngắn ưa thích nên đã đưa lên đầu trang chủ, từ đó thu hút sự chú ý của nhiều người. Kênh Youtube của cô được thành lập vào tháng 8 năm 2017, video được xem nhiều nhất là "Các món ăn vặt dịp Tết" (年货小零食特辑) với 66 triệu lượt xem.

Tháng 5 năm 2020, Lý Tử Thất trở thành Youtuber Trung Quốc đầu tiên cán mốc 10 triệu người đăng ký. Đồng thời, chỉ mất 2 năm 4 tháng để đạt được mốc này kể từ khi mở kênh, vượt kỷ lục 4 năm 21 ngày do PewDiePie thiết lập, trở thành Youtuber nhanh nhất đạt 10 triệu người đăng ký.

Dù YouTube chính thức bị chặn ở Trung Quốc đại lục nhưng tính đến tháng 8 năm 2020, kênh YouTube của Lý Tử Thất vẫn thu hút được 12 triệu người đăng ký. Cô còn có hơn 26,7 triệu người theo dõi trên mạng xã hội Sina Weibo, hơn 3,5 triệu người theo dõi trên Facebook, đồng thời truyền cảm hứng cho nhiều người khác tham gia làm các kênh với nội dung tương tự.

Khán giả ở Trung Quốc đại lục của cô phần lớn là giới trẻ ở các đô thị. Sự nổi tiếng của Lý Tử Thất gắn liền với *phục cổ* (复古), một phong trào ngày càng được đánh giá cao ở Trung Quốc hiện đại trong việc khôi phục văn hóa truyền thống. Mở đầu cuộc phỏng vấn với kênh *Goldthread* vào tháng 9 năm 2019, cô cho biết: "Trong xã hội ngày nay, rất nhiều người cảm thấy căng thẳng. Họ phải đối diện với áp lực cuộc sống và công việc. Tôi muốn họ được thư giãn và trải nghiệm thứ gì đó tốt đẹp để xua tan đi lo âu và căng thẳng." Cô còn cho biết thêm: "Tôi chỉ đơn thuần muốn dân thành thị biết thực phẩm của họ từ đâu đến".

Phần lớn các video của Lý Tử Thất tập trung vào các món ăn và vật dụng truyền thống. Bên cạnh các video gia công chế biến thực phẩm, các video phổ biến khác của cô bao gồm trang điểm và đặc biệt cô từng làm một chiếc váy từ vỏ nho. Cô hiếm khi lên tiếng trong các video của mình, âm thanh nổi bật trong các video này là tiếng của thiên nhiên, tiếng nấu ăn trên nền nhạc thư giãn. Tạp chí *Hemispheres* đã đăng "lời trao đổi duy nhất là lời nói đùa thân thiết giữa Lý và bà của cô ấy, nhưng âm thanh của tiếng chim hót, tiếng sương giòn giã dưới chân, tiếng lách cách của một con dao găm, tiếng xèo xèo của tỏi chiên khiến bạn rơi vào trạng thái ASMR, do đó, bạn thậm chí không nhận thấy bạn đã xem hết bao nhiêu video."

Món bột củ sen trộn hạt và quả khô được bán trên mạng mang thương hiệu Lý Tử Thất.
Ngoài việc thực hiện những video quảng bá ẩm thực làng quê, cô còn thành lập thương hiệu mang tên mình, kinh doanh buôn bán nông sản. Năm 2018, cô mở cửa hàng trên trang mua bán trực tuyến Tmall, chuyên bán các loại thực phẩm đã xuất hiện trong các video. Tính đến năm 2020, doanh thu hàng tháng của cửa hàng này đã vượt quá 100 triệu nhân dân tệ (khoảng 14,5 triệu USD), riêng món bún ốc Liễu Châu (螺蛳粉, luósī fěn) mang hương hiệu của cô đã đạt doanh thu hàng tháng là 1,5 triệu nhân dân tệ. Cô cũng làm từ thiện giúp các em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn. Theo một tờ báo năm 2019, cô có thu nhập hàng năm hơn 50 triệu nhân dân tệ (khoảng 7 triệu USD).

Tháng 8 năm 2018, cô đảm nhận vai trò đại sứ quảng bá di sản văn hóa phi vật thể Thành Đô. Tháng 9 năm 2019, cô được tờ *Nhân Dân nhật báo* trao tặng *Giải thưởng Lựa chọn của Công chúng*. Đài truyền hình trung ương Trung Quốc (CCTV) đã ca ngợi cô và nói rằng "Tuy không một lời khen ngợi Trung Quốc nhưng Lý đã quảng bá văn hóa Trung Quốc theo hướng tích cực và kể lại một câu chuyện hay về Trung Quốc". Cũng năm 2019, cô được tờ *China Newsweek* chọn là "Nhân vật truyền bá văn hóa của năm".

Cuộc sống cá nhân
-----------------

Lý Tử Thất sống với bà nội, người thỉnh thoảng xuất hiện trong video. Họ sống ở vùng nông thôn của Miên Dương thuộc tỉnh Tứ Xuyên, Tây Nam Trung Quốc. Ban đầu cô tự mình thực hiện tất cả các hoạt động quay phim và chỉnh sửa. Khi cô trở nên nổi tiếng và có kinh nghiệm, các video trực tuyến gần đây của cô được sản xuất với sự hỗ trợ của trợ lý cá nhân và trợ lý quay phim.

Tham khảo
---------

1. ↑  李子柒 Liziqi
2. 1 2 3  不转不是中国人 (ngày 18 tháng 6 năm 2020). "【CDT导览】"中国青少年新媒体协会"的公示名单透露了什么？". *中国数字时代*. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 6 năm 2020. Truy cập ngày 18 tháng 6 năm 2020.
3. ↑  车辉 (ngày 30 tháng 12 năm 2019). ""李子柒现象"背后的网红出海". *工人日报*. Lưu trữ bản gốc ngày 24 tháng 2 năm 2020. Truy cập ngày 24 tháng 2 năm 2020.
4. ↑  Yamaguchi, David (ngày 14 tháng 3 năm 2019). "SANSEI JOURNAL: Everything Comes From China". *North American Post*.
5. ↑  "Une artiste chinoise propose un tutoriel pour fabriquer des outils de calligraphie". *ActuaLitté* (bằng tiếng Pháp). ngày 26 tháng 3 năm 2019.
6. ↑  "100 Chinese selected as "good young netizens" - Xinhua | English.news.cn". *Xinhua News Agency*. ngày 2 tháng 8 năm 2018. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2019.
7. ↑  "L'une des plus jolies chaînes de YouTube serait en réalité un outil de propagande massive". *L'ADN* (bằng tiếng Pháp). ngày 5 tháng 3 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2019.
8. ↑  揭秘2017最火網紅「古風美食第一人」李子柒
9. ↑  【放過李子柒】李子柒爆紅幕後團隊與全商業版圖 Lưu trữ 2020-06-22 tại Wayback Machine微信上的中國 2019-12-12
10. ↑  Gao, Jing. "All You Want to Know about Li Ziqi (李子柒)". *Dig Mandarin*. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2020.
11. 1 2  "Behind the scenes with Li Ziqi, the mysterious Chinese internet celebrity with 58 million fans". *South China Morning Post*. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2020.
12. 1 2  Duan, Xiaoer. ""Rural Net Red" Li Ziqi rushed out of the world and was blessed by Chinese official media. Have you seen her video?". *The Initium*. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2020.
13. 1 2  Victoria, Ashley (ngày 13 tháng 4 năm 2019). "Li Ziqi: The Online Celebrity Bringing Ol' School Traditions to the Modern World". *Chinosity*.
14. ↑  中國網紅李子柒傳播正能量 （王夕子） 王夕子 亞洲週刊 2019-10-06
15. ↑  李子柒 Liziqi, Đậu phộng, hạt hướng dương, kẹo hồ lô, khô bò, kẹo bông tuyết.. thức ăn vặt cho Tết Nguyên đán
16. 1 2  Matei, Adrienne. "Country life: the young female farmer who is now a top influencer in China". *The Guardian*. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2020.
17. ↑  "李子柒的微博". *微博*. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2020.
18. ↑  "李子柒". *Facebook*. Facebook. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2020.[*cần nguồn thứ cấp*]
19. 1 2  "This Chinese youtube girl teaches us how tofu is made". *Emotions*. ngày 3 tháng 10 năm 2018.
20. ↑  "Top YouTube channels to learn about China". *GBTimes*. ngày 25 tháng 1 năm 2019. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 4 năm 2019. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2019.
21. ↑  "La youtubeuse Li Ziqi et la tradition chinoise ancestrale". *AgoraVox*. ngày 7 tháng 5 năm 2018.
22. ↑  Yang, Chunmei. "China's Cultural Revivalists: More Than Just Quirky Throwbacks". *Sixth Tone*. Sixth Tone. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2020.
23. ↑  "Exclusive Interview With Li Ziqi, China's Most Mysterious Internet Celebrity". Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2020 – qua YouTube.
24. ↑  "The Reclusive Food Celebrity Li Ziqi Is My Quarantine Queen". Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2020 – qua The New York Times.
25. ↑  "美食博主李子柒为什么收获关注?中纪委网站这样说". *Weibo News*.
26. ↑  "Making a dress with grape skins, what kind of experience is it?". Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2020 – qua YouTube.
27. ↑  "An ode to this soothing YouTube channel where a woman calmly makes everything she needs". Truy cập 31 tháng 7 năm 2020.
28. ↑  Freeman, Ellen. "How One Chinese Vlogger is Inspiring Armchair Wanderlust". *Hemispheres*. Ink. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2020.
29. 1 2  'Tiên nữ' Lý Tử Thất thành triệu phú"
30. ↑  锌刻度; 李星晚; 黎炫岐 (ngày 10 tháng 8 năm 2020). "李子柒：当螺蛳粉被吐槽、人设被质疑 自建工厂能改变什么？". *界面新闻*. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2020.
31. ↑  "李子柒所属企业成立食品公司 加速流量变现". *界面新闻*. ngày 3 tháng 8 năm 2020. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2020.
32. ↑  "第七届中国成都国际非遗节圆满闭幕". Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 4 năm 2020.
33. ↑  "State media joins rural blogger Li Ziqi's millions of followers". *South China Morning Post*. ngày 11 tháng 12 năm 2019. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2019.
34. ↑  李子柒 Liziqi. "A multi layer sole shoes for my grandma, in memory of good old days给奶奶做了双千层底，重温儿时一针一线的旧时光". Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2020 – qua YouTube.

Liên kết ngoài
--------------

* Kênh YouTube chính thức
* Facebook chính thức
* Weibo chính thức
* Meipai chính thức
* Tiktok chính thức Lưu trữ 2020-08-09 tại Wayback Machine