Map
**Đèo Ô Quý Hồ**, **đèo Ô Quy Hồ** hay **đèo Hoàng Liên Sơn** là một ngọn đèo nằm trên quốc lộ 4D ở vùng giáp ranh giữa hai tỉnh Lào Cai và Lai Châu, Việt Nam.

Đèo cắt ngang dãy Hoàng Liên Sơn, với đỉnh đèo cũng ở gần ranh giới giữa hai tỉnh. Tên chính thức của đèo ở đường phân thủy là "**đèo Trạm Tôn**". Đèo còn có tên địa phương còn là *Cổng Trời*. Tuy nhiên du khách đến Tây Bắc Việt Nam thường biết đến đèo với tên **đèo Ô Quý Hồ**.

Với độ dài hơn 50 km, độ cao gần 2.000 m so với mực nước biển, đây là một trong những cung đường đèo dài, hiểm trở và hùng vĩ bậc nhất ở miền núi phía Bắc Việt Nam.

Tên gọi
-------

Đèo Ô Quy Hồ được gọi theo tên *bản Ô Quy Hồ* nằm cạnh quốc lộ 4D, nay thuộc phường Ô Quý Hồ, thị xã Sa Pa. Tên bản đặt theo tiếng H'Mông, song người từ xa đến ưa gọi "Ô Quy Hồ" có phát âm nhẹ nhàng hơn. Ngoài ra, tên gọi *đèo Hoàng Liên*, hay *đèo Hoàng Liên Sơn* hình thành do đèo vượt qua dãy núi Hoàng Liên Sơn, hoặc *đèo Mây* do trên đỉnh đèo quanh năm mây phủ .

Có ý kiến cho rằng tương truyền ở vùng núi này, ngày trước hiện diện một loài chim có tiếng kêu da diết, gắn với huyền thoại về câu chuyện tình yêu không thành của một đôi trai gái. Từ đó, theo thời gian chính tiếng kêu *ô quy hồ* của loài chim ấy đã được đặt thành tên cho con đèo hoang dại ở độ cao gần 2000 m này.

Đặc điểm
--------

Đường đèo Ô Quý Hồ
Đèo Ô Quý Hồ có cung đường đèo dài ngoằn ngoèo trên quốc lộ 4D, trong đó 2/3 quãng đường thuộc địa phận huyện Tam Đường, Lai Châu; 1/3 còn lại nằm ở phía Sa Pa, Lào Cai. Đây có lẽ là một con đèo giữ kỷ lục về độ dài tại vùng núi Tây Bắc Việt Nam, với chiều dài lên tới gần 50 km dài hơn cả đèo Pha Đin (dài 32 km, nằm ở ranh giới tỉnh Sơn La và Điện Biên) hay đèo Khau Phạ (gần 40 km, thuộc Yên Bái). Độ cao, sự hiểm trở và chiều dài của Ô Quý Hồ khiến đèo được mệnh danh không chính thống là "vua đèo vùng Tây Bắc".

Khách bộ hành trên đường từ Sa Pa đi thăm Thác Bạc với cung đường khoảng 12 km, vượt qua cổng vườn quốc gia Hoàng Liên Sơn với điểm kiểm lâm Trạm Tôn, một trong những xuất phát điểm của tuyến chinh phục đỉnh Fansipan ở độ cao 1940m, khoảng vài km là đã lên đến đỉnh đèo Ô Quý Hồ ở độ cao gần 2000 m. Đỉnh đèo Ô Quý Hồ giữa mây núi ngút ngàn còn được gọi với cái tên Cổng Trời .

Con đèo Ô Quý Hồ trước kia khi chưa được làm đầy hiểm trở, ít người dám qua lại vì đường quá dài lại mang trong nó nhiều câu chuyện truyền miệng khiến người đi qua rùng mình, trong đó có chuyện về những con hổ thần rình bắt người qua lại. Tuy nhiên hiện nay tuyến đường được nâng cấp nhiều, trở thành một cung đường thu hút nhiều tay phượt thủ đến khám phá và chinh phục. Hàng ngày trên cung đường này xe cộ đi lại nườm nượp. Để đi từ Hà Nội đến Lai Châu, nhiều người chọn cách đáp tàu hỏa lên Lào Cai rồi đi xe khách vượt đèo Ô Quý Hồ. Một bên là vực sâu hun hút và phía còn lại thường là vách đá dựng đứng, đèo Ô Quý Hồ là một thử thách đối với các tài xế đường dài. Những tấm biển chỉ báo nguy hiểm được dựng lên khắp nơi, và đã có nhiều tai nạn thảm khốc xảy ra trên cung đường này.

Khí hậu
-------

Đồi chè Ô Quý Hồ, nhìn từ trên đèo Ô Quý Hồ xuống
Độ cao của dãy núi Hoàng Liên Sơn cũng khiến cho khí hậu hai nửa của đèo được phân định tại Cổng Trời trở nên khác biệt. Mùa đông, trong khi bên phía Tam Đường trời vẫn ấm áp thì bên Sa Pa có những cơn gió lạnh cắt da cắt thịt, cả ngày sương mù bao phủ, tầm nhìn không quá 2m và núi rừng chìm ngập trong mây. Vào mùa hè, nếu bên đèo Sa Pa khí hậu mát mẻ trong lành thì bên đèo Tam Đường, những cơn nóng khô hanh do ảnh hưởng hoạt động của gió Lào sẽ thiêu đốt mặt đất, suối khô kiệt nước và những thảm cỏ xanh cằn cỗi dưới ánh mắt trời.

Vào những đợt thời tiết giá rét đỉnh đèo Ô Quý Hồ có thể phủ kín băng tuyết .

Kỷ lục đèo dài nhất Việt Nam
----------------------------

Hiện nay Đèo Ô Quý Hồ là đèo dài nhất Việt Nam với độ dài gần 50 km.

Hình ảnh
--------

* Đèo Ô Quý Hồ nhìn từ sân mâyĐèo Ô Quý Hồ nhìn từ sân mây
* Du khách ở đỉnh đèo Ô Quý HồDu khách ở đỉnh đèo Ô Quý Hồ
* Hoàng hôn trên đèo Ô Quý HồHoàng hôn trên đèo Ô Quý Hồ

Ghi chú
-------

1. 1 2  Các đèo trên núi cao thường gọi là *Cổng Trời*, như Cổng trời Quản Bạ, Cổng trời Hoàng Su Phì,...
2. ↑  Theo Bản đồ tỷ lệ 1:50.000 tờ F-48-40B, Cục Đo đạc và Bản đồ (2004) thì tên bản ở rìa phía tây thị xã Sa Pa là bản **Ô Quý Hồ**, và nhiều văn liệu khác viết là đèo **Ô Quý Hồ**. Một số văn liệu khác thì viết là đèo **Ô Quy Hồ**.

Chú thích
---------

1. ↑  Tập bản đồ hành chính Việt Nam. Nhà xuất bản Tài nguyên – Môi trường và Bản đồ Việt Nam. Hà Nội, 2013.
2. 1 2  Bản đồ tỷ lệ 1:50.000 tờ F-48-40-B. Cục Đo đạc và Bản đồ, 2013.
3. ↑  8 con đèo miền Bắc hút hồn dân du lịch bụi. VOV Online, 06/11/2018.
4. ↑  Thông tư 44/2013/TT-BTNMT ngày 26/12/2013 của Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành Danh mục địa danh dân cư... lập bản đồ tỉnh Lai Châu. Thuky Luat Online, 2016. Truy cập 22/09/2019.
5. ↑  Danh lam thắng cảnh Việt Nam: Đèo Trạm Tôn (Cổng Trời) Lưu trữ 2016-12-20 tại Wayback Machine. Hang động Việt Nam, 18/11/2015. Truy cập 15/12/2016.
6. 1 2 3  Những con đèo tuyệt đẹp ở miền Bắc Lưu trữ 2008-07-28 tại Wayback Machine. Truy cập 15/12/2016.
7. 1 2 3  Ấn tượng những con đèo. Truy cập 15/12/2016.
8. ↑  Có tài liệu nói độ dài của đèo trên 40km.
9. ↑  Đèo Ô Quy Hồ - "vua đèo vùng Tây Bắc". Khoa học & Phát triển, 28/05/2017. Truy cập 15/12/2020.
10. ↑  Tuyết ở Lào Cai dày tới 30 cm, giao thông tê liệt Lưu trữ 2016-12-20 tại Wayback Machine. Lạng Sơn Online, 16/12/2013. Truy cập 15/12/2016.
11. ↑  Băng tuyết phủ kín đỉnh đèo Ô Quý Hồ. Vietnamnet, 03/02/2018. Truy cập 15/12/2020.

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Đèo Ô Quý Hồ***. |

* Ấn tượng những con đèo. Đại Đoàn Kết, 29/09/2017.
* Những con đèo tuyệt đẹp ở miền Bắc Lưu trữ 2008-07-28 tại Wayback Machine

| * x
* t
* s
Đèo Việt Nam |
| --- |
| Đông Bắc sông Hồng | 
* Áng Toòng
* Bắc Sum
* Bén
* Bò Đái
* Bó Củng
* Bông Lau
* Búp Chuối
* Bụt (Hạ Long • Hữu Lũng • Yên Sơn • Sơn Động)
* Cái Kỳ
* Cóc
* Cao Bắc
* Chinh
* Cổng trời (Quản Bạ • Hoàng Su Phì)
* Gà
* Giàng
* Gió (Ngân Sơn • Xín Mần • Sơn Động)
* Hạ My
* Kẻng
* Keng Căng
* Keng Mạ
* Kéo Đẩy
* Kéo Gàn
* Kéo Lếch
* Kéo Pia
* Khách
* Khau Kang
* Khau Khoang
* Khau Liêu
* Khau Phụ
* Khau Pi
* Khau Ra
* Khau Thăm
* Khế (Thái Nguyên)
* Khuôn Do
* Lai
* Lân Phi
* Lang Tư
* Lũng Điếc
* Lũng Luông
* Lùng Pa
* Mã Phiếu
* Mã Phục
* Mã Pí Lèng
* Mã Quỷnh
* Nàng Tiên
* Nậm Du
* Ngân Sơn
* Nghĩa Đô
* Nóc Mò
* Pắc Lũng
* Pha Long
* Phật Chỉ
* Phia Oắc
* Quao
* Sài Hồ
* San
* So
* Tà Sa
* Tài Hồ Sìn
* Tài Phật
* Tam Canh
* Trà Lĩnh

 |  |
| Tây Bắc | 
* Ách
* Ban
* Bụt (Trấn Yên • Kỳ Sơn)
* Cao Pha
* Cáp Na
* Chẹn
* Chiềng Đông
* Chiềng Pấc
* Cò Chạy
* Cón
* Cổng trời (Yên Châu • Thanh Sơn)
* Cửa Nhì
* Dệt
* Giang Ma
* Hoa
* Khau Cọ
* Khau Phạ
* Keo Lôm
* Khế (Phú Thọ)
* Làng Mô
* Lũng Lô
* Ma Thì Hồ
* Min
* Nhọt
* Ô Quý Hồ
* Pha Đin
* Phiêng Ban
* Sấu
* Sơn La
* Tà Cơn
* Tằng Quái
* Tây Trang
* Thung Khe
* Tốc Tiến
* Xá Tổng

 |
| Bắc Trung bộ | 
* Tam Điệp
* Bà Lạch
* Đá Đẽo
* Đồng Tiền
* Keo Nưa
* Khe Nét
* Kim Quy
* La Hi
* Làng Vây
* Lý Hòa
* Mụ Giạ
* Mũi Né
* Mường Lống
* Mường Xén
* Ngang
* Noọng Dẻ
* Pê Kê
* Phú Gia
* Phước Tượng
* Sa Mù
* Tà Lương
* Tân Lâm

 |
| Nam Trung bộ | 
* Hải Vân
* A Năm
* A Yên
* Ba Đầu
* Bà Sa
* Ba Ví
* Bánh Ít
* Bình Đê
* Bình Thảo
* Cả
* Cà Đáo
* Cậu
* Cóp
* Cổ Mã
* Cổng trời (Phước Sơn)
* Cù Mông
* Đá Đen
* Đa Mi
* Eo Gió
* Gành Đỏ
* Khánh Lê
* Khánh Sơn
* Le
* Liêu
* Long Môn
* Long Mỹ
* Mục Thịnh
* Mũi Trâu
* Nại
* Ngoạn Mục
* Nhông
* Phường Rạnh
* Quán Cau
* Quy Hòa
* Ra Vách
* Rọ Tượng
* Tam Giang
* Tà Pao
* Tà Pứa
* Trà Nô

 |
| Tây Nguyên | 
* An Khê
* Bảo Lộc
* Blaum
* Chuối
* Con Ó
* Cổng trời (M'Đrăk • Đam Rông)
* Đại Ninh
* D'Ran
* Gia Bắc
* Giang Sơn
* Lăk
* Lò Xo
* Mang Yang
* Măng Đen
* Măng Rơi
* Mimosa
* Ngok Wang
* Omega
* Phi Liêng
* Phú Hiệp
* Phú Mỹ
* Phượng Hoàng
* Phú Sơn
* Prenn
* Tà Nung
* Tô Na
* Vi Ô Lắc

 |
| Nam bộ | 
* Mẹ Bồng Con
* Nước Ngọt

 |
| 
Di tích đặc biệt ● 
Hang động ● 
Thác nước ● 
Đèo ● 
Chùa ● 
Đình ● 
Đền ● 
Nhà thờ ● 
Tháp cổ ● 
Tháp Chăm
 |