recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Đối với các định nghĩa khác, xem Phim tài liệu về Messi (định hướng).
***Messi*** là một bộ phim tài liệu năm 2014 của đạo diễn Álex de la Iglesia nói về sự nổi lên của cầu thủ bóng đá người Argentina Lionel Messi. Bộ phim được làm theo phong cách tâm lý giả tài liệu, kết hợp những cảnh phim tài liệu, những đoạn phỏng vấn và nhiều hình ảnh chưa từng công bố của Messi để kể về cuộc đời ngôi sao sáng giá trong môn thể thao vua kể từ khi anh lên 4 tuổi và sống tại Rosario, Argentina.

Sản xuất
--------

Bộ phim tập trung vào cầu thủ bóng đá người Argentina Lionel Messi, từ khi còn trẻ ở Rosario cho đến lúc trở thành một trong những cầu thủ chuyên nghiệp vĩ đại nhất thế giới tại CLB FC Barcelona. Các cuộc phỏng vấn trong bộ phim được thực hiện cùng với các phóng viên, huấn luyện viên, cầu thủ, họ hàng và bạn bè đều là những người từng tiếp xúc sâu và thân thiết với Messie. Những thước phim chân thực được thực hiện bởi đạo diễn Spaniard Alex de la Iglesia.

Ngoài Messi, phim còn có sự góp mặt của nhiều ngôi sao bóng đá như Johan Cruyff, Gerard Pique, Andres Iniesta, Cesar Menotti, Jorge Valdano, Javier Mascherano, Diego Maradona, Alejandro Sabello.

Phim được sản xuất bởi Mediapro, được phân phối và công chiếu bởi công ty Warner Bros. Pictures.

Trình chiếu
-----------

Bộ phim về Messi đã được vinh dự trình chiếu tại liên hoan phim danh giá Venice vào năm 2014.[*cần dẫn nguồn*]

Tham Khảo
---------

1. ↑  Hopewell, John (3 tháng 3 năm 2014). "Mediapro Advances on De la Iglesia's 'Messi'". *Variety*. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2014.
2. ↑  "New documentary on Lionel Messi's journey to the top screened in Brazil". *The Score*. 3 tháng 7 năm 2014. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 12 năm 2014. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2014.
3. ↑  Macnab, Geoffrey (17 tháng 9 năm 2014). "Lionel Messi movie: How do you accurately portray the magic of the world's greatest footballer?". *The Independent*. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2014.
4. ↑  Hopewell, John (1 tháng 8 năm 2014). "Film Factory Takes Alex de la Iglesia's 'Messi'". *Variety*. Truy cập ngày 9 tháng 12 năm 2014.

Liên kết ngoài
--------------

* *Messi* trên Internet Movie Database
Mặt cắt ngang của các cấu trúc có thể được hình thành bởi phospholipid trong dung dịch nước (không giống như hình minh họa này, các micelle thường được tạo thành bởi các lipid chuỗi đơn, vì nó rất khó để nhét vừa với hai chuỗi thành hình dạng này)
**Micelle** (/maɪˈsɛl/) hoặc **micella** (/maɪˈsɛlə/) là một tập hợp (hoặc tập hợp siêu phân tử) của các phân tử bề mặt phân tán trong một dịch huyền phù. Một micelle điển hình trong dung dịch nước tạo thành một tập hợp với vùng "đầu ưa nước" tiếp xúc với dung môi xung quanh, bảo vệ các vùng "đuôi kỵ nước" ở bên trong hạt micelle. Pha này là do hoạt động "đóng gói" của lipid chỉ có một đuôi trong lớp kép. Loại micelle với đầu ưa nước bên ngoài, đuôi kị nước này được gọi là micelle bình thường (micelle khi dầu trong nước). Micelle nghịch đảo có các nhóm đầu ưa nước ở giữa và đuôi thì lộ ra ngoài (micelle nước trong dầu). Micelle thường có dạng hình cầu. Các pha khác, bao gồm các hình dạng như ellipsoid, hình trụ, và lớp kép, cũng có thể hình thành. Hình dạng và kích thước của một micelle là dạng chức năng hình học phân tử cho các phân tử bề mặt của nó và có thể bị ảnh hưởng bởi các điều kiện như nồng độ chất hoạt động bề mặt, nhiệt độ, pH và cường độ ion. Quá trình hình thành các micelle được gọi là micelle hóa và tạo thành một phần của hoạt động pha của nhiều lipid trong tính đa hình của chúng.

Lịch sử
-------

Dung dịch xà phòng có thể hoạt động như một chất tẩy rửa và làm sạch đã được công nhận trong nhiều thế kỷ. Tuy nhiên, chỉ mới vào đầu thế kỷ XX, cơ chế của các dung dịch đó mới được nghiên cứu một cách khoa học. Công việc tiên phong trong lĩnh vực này được thực hiện bởi James William McBain tại Đại học Bristol. Ngay từ năm 1913, ông đã đề xuất sự tồn tại của "các ion keo" để giải thích tính dẫn điện tốt của các dung dịch natri palmitat.  Những cụm phân tử hoạt động được tạo thành một cách tự nhiên này được gọi là micelle, một thuật ngữ được mượn từ sinh học và được phổ biến bởi G.S. Hartley trong cuốn sách cổ điển của ông *Chuỗi muối paraffin: Một nghiên cứu về sự hình thành Micelle*.

Chú thích
---------

1. ↑  I.W.Hamley "Introduction to Soft Matter" (John Wiley, 2007)
2. ↑  McBain, J.W. Trans. Faraday Soc. 1913, 9, 99
3. ↑  Hartley, G.S. (1936) *Aqueous Solutions of Paraffin Chain Salts, A Study in Micelle Formation*, Hermann et Cie, Paris
Cửa cống kênh chưa được hoàn thành **Kênh Masurian** (tiếng Đức: *Masurischer Kanal*, tiếng Ba Lan: *Kanał Mazurski*, tiếng Nga: Канал Мазурский) là một kênh đào dài 50,4 km chưa hoàn thành nối với sông Lava ở tỉnh Kaliningrad của Nga (một nhánh của Pregolya) và Hồ Mamry, một trong những hồ Masurian ở Ba Lan.

Biên giới Ba Lan-Nga ngày nay cắt qua kênh, với phần phía nam, dài khoảng 20 km, nằm ở Ba Lan và phần còn lại ở Nga. Có mười cửa cống nằm trên kênh, năm ở mỗi quốc gia, được thiết kế để điều khiển những chiếc thuyền cao tới 7,7 mét (25 ft) rộng, 45 mét (148 ft) dài, với một lượng rẽ nước 2,5 mét (8 ft 2 in).

Mục đích của kênh đào là thúc đẩy sự phát triển kinh tế của Đông Phổ. Việc xây dựng bắt đầu vào năm 1911 nhưng bị gián đoạn bởi Thế chiến I, được nối lại vào những năm 1920 – kể từ khi thương mại Nga chấm dứt sau Cách mạng Tháng Mười – và một lần nữa vào những năm 1930. Dự án cuối cùng đã bị chấm dứt do Thế chiến II, và không có nỗ lực hoàn thành kênh đào sau đó.

| Kênh Masurian |
| --- |
|  Huyền thoại  |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |  |  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 | Sông Łyna |  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 | Allenburg tôi |  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 | Allenburg II |  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 | Groß Allendorf |  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 | Wilhelmshof |  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 | Georgenfelde |  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 | Langenfeld |  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 | Biên giới Nga-Ba Lan |  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 | Klein Bajohren |  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 | Sandhof |  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 | Hạ Fuerstenau |  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 | Thượng Fuerstenau |  |
| 

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 | Hồ Mamry |  |

 |

Tham khảo
---------

1. ↑  Turnock, David (2006). *Eastern European Economy, 1800-2000: Stages of Transformation in a Peripheral Region*. Routledge. tr. 219. ISBN 0-203-48622-6.

Liên kết ngoài
--------------

* Tư liệu liên quan tới Masurian Canal tại Wikimedia Commons
* Hình ảnh của một khóa kênh
* Khóa kênh có thể nhìn thấy trong Google Street View
* Khóa kênh có thể nhìn thấy trong Google Street View
**Neural Designer** là một công cụ phần mềm dùng cho khai phá dữ liệu dựa trên các kỹ thuật máy học, một khu vực chính của nghiên cứu trí tuệ nhân tạo. Nó đã được phát triển từ thư viện mã nguồn mở OpenNN, và có một giao diện đồ họa người dùng dùng để đơn giản hoá việc nhập dữ liệu và giải thích các kết quả.

Trong năm 2014, chương trình máy tính này đã được bình chọn bởi tạp chí uy tín Predictive Analytics Today trong số các phần mềm độc quyền hàng đầu chuyên dùng cho khai phá dữ liệu. Ngoài ra, trong cùng năm đó, lBig Data Analytics Today cũng đã bình chọn Neural Designer là một trong những dự án trí tuệ nhân tạo lấy cảm hứng từ bộ não tốt nhất.

Trong năm 2015, Neural Designer đã được chọn bởi Ủy ban châu Âu, nằm trong chương trình  Horizon 2020, là một công nghệ đột phá trong lĩnh vực ICT.

Tính năng
---------

Neural Designer là một phần mềm phân tích tiên đoán tổng quát. Nó thực hiện các kiến trúc học sâu với nhiều lớp phi tuyến và chứa các tiện ích để giải quyết các bài toán phân tích hồi qui và nhận dạng mẫu.

Đầu vào của Neural Designer là một tập dữ liệu, và đầu ra của nó là một mô hình tiên đoán. Kết quả có dạng của một biểu thức toán học rõ ràng, có thể được xuất sang bất kỳ ngôn ngữ hay hệ thống máy tính nào.

Các công cụ có liên quan
------------------------

* Weka: phần mềm máy học và khai phá dwx liệu miễn phí.
* RapidMiner: framework máy học miễn phí và thương mại thực thi trong Java.
* KNIME:phần mềm máy học và khai thác dữ liệu miễn phí và thương mại.

Xem thêm
--------

* Trí tuệ nhân tạo
* Mạng nơ-ron nhân tạo
* So sánh các phần mềm học tập sâu
* Khai thác dữ liệu
* Học sâu
* Máy học
* Phân tích tiên đoán

Tham khảo
---------

1. ↑  "Neural Designer for data mining using neural networks".
2. ↑  "OpenNN, An Open Source Library For Neural Networks".
3. ↑  "Top 26 data mining software".
4. ↑  "Top 12 Brain Inspired Artificial Intelligence Projects" Lưu trữ 2016-03-11 tại Wayback Machine.
5. ↑  "European Commission: CORDIS: Projects and Results: A high performance solution for predictive analytics".
6. ↑  Louis Lott (2014).
7. ↑  "Neural Designer, Data mining and learning analytics tools".
8. ↑  "Công cụ KNIME". *A1 Digihub*. ngày 6 tháng 11 năm 2019. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 9 năm 2020. Truy cập ngày 5 tháng 3 năm 2020.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
**Neshani Andreas** (1964 – tháng 5 năm 2011) là một nhà văn người Namibia, người cũng từng là giáo viên và làm việc cho tổ chức Hòa bình Mỹ. Bà được biết đến nhiều nhất với cuốn tiểu thuyết Purple Violet của Oshaantu, đã biến bà thành người Namibia đầu tiên được đưa vào chuỗi bài viết về các nhà văn châu Phi của Heinemann. Bà qua đời năm 2011 ở tuổi 46, khi đã được chẩn đoán mắc bệnh ung thư phổi vào đầu năm 2010.

Tuổi thơ
--------

Bà sinh ra ở Walvis Bay, Tây Nam Phi (nay là Namibia), vào năm 1964, là đứa con thứ hai trong số tám đứa con, và lần đầu tiên làm việc tại một nhà máy sản xuất quần áo. Cha mẹ bà đều là nhân viên của một nhà máy cá. Andreas muốn trở thành một nhà văn từ khi còn nhỏ. Bà học tại trường cao đẳng sư phạm ở Ongwediva và dạy ở đó trong năm năm. Andreas tiếp tục lấy bằng Cử nhân Nghệ thuật và bằng tốt nghiệp sau đại học về giáo dục tại Đại học Namibia. Bà là phó giám đốc của Tổ chức Hòa bình Mỹ ở Namibia trong bốn năm. Chính ở đó, bà đã gặp người đầu tiên khuyến khích việc viết của mình, sau này bà được mô tả là "một trong những khoảnh khắc quý giá nhất trong cuộc đời tôi".

Sự nghiệp dạy học và viết văn
-----------------------------

Từ năm 1988 đến năm 1992, Andreas dạy học tại một ngôi trường nông thôn ở miền bắc Namibia. Năm 2001, bà xuất bản Purple Violet của Oshaantu được lấy cảm hứng một phần bởi kinh nghiệm của bà ở đó. Cuốn tiểu thuyết khám phá tình trạng của phụ nữ trong xã hội Namibia truyền thống. Khi cuốn sách được xuất bản như là một phần của chuỗi tác phẩm của các nhà văn châu Phi của các nhà xuất bản Heinemann; bà là tác giả Namibia đầu tiên có tác phẩm được nêu trong chuỗi này.

Tác phẩm này đã thu hút sự chú ý của quốc tế, là một trong những tiểu thuyết độc lập đầu tiên được xuất bản sau sự chiếm đóng của Nam Phi. Bà giải thích rằng vào thời điểm đó, văn hóa viết không được thiết lập tốt ở Namibia, mô tả công việc viết văn là khá "cô đơn". Vào thời điểm xuất bản tiểu thuyết đầu tiên, bà đã 37 tuổi.

Andreas đã làm việc như một nhân viên chương trình cho Diễn đàn cho các nhà giáo dục phụ nữ châu Phi tại thời điểm cái chết của bà ở tuổi 46. Tổ chức tìm cách giáo dục phụ nữ và trẻ em gái. Bà đã được chẩn đoán mắc bệnh ung thư phổi vào đầu năm 2010.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4 5  Fallon, Helen (2007). "As Honest and Realistic as Possible: the Namibian Writer, Neshani Andreas" (PDF). *Africa*. Maynooth University. **72** (2): 24–25.
2. 1 2 3  "Local author Neshani Andreas dead". *The Namibian*. ngày 17 tháng 5 năm 2011.
3. 1 2  von Wietersheim, Erika. "Interview: Neshani Andreas by Erika von Wietersheim". Weaver Press. Truy cập ngày 4 tháng 11 năm 2016.
**Nghiến** (danh pháp hai phần ***Burretiodendron hsienmu***) là một loài thực vật có hoa, trước đây được phân loại trong họ Đoạn (*Tiliaceae*) còn hiện nay thuộc phân họ Dombeyoideae của họ Cẩm quỳ (*Malvaceae*) nghĩa rộng. Nghiến sống ở Trung Quốc và Việt Nam. Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng ở Quảng Bình có loại cây này.

Đặc điểm
--------

Câu nghiến là cây gỗ lớn, cao 30 – 35 m, đường kính tới 80 – 90 cm. Cành non không có lông. Lá hình trứng rộng, cỡ 10 – 12 x 7 – 10 cm; mép nguyên; gân bên 5 – 7 đôi, trong đó có 3 gân gốc; cuống lá dài 3 – 5 cm. Hoa đơn tính. Hoa đực có đường kính 1,5 cm. Đài hình chuông, ở đầu xẻ 5 thuỳ sâu, dài 1,5 cm. Cánh hoa 5, dài 1,3 cm. Nhị khoảng 25, xếp thành 5 bó; chỉ nhị dài 1 – 1,3 cm; bao phấn hình bầu dục, dài 3 mm. Quả khô hình 5 cạnh (giống quả khế), tự mở, đường kính 1,8 cm.

Đặc tính
--------

Gỗ nghiến có tính cơ học cao, rất cứng, dai, bền, không vân, không mọt, mối, dù chôn xuống đất vẫn thế. Người dân một số vùng núi đá cao (chủ yếu là người Tày, Nùng) dùng gỗ nghiến để làm nhà sàn: cột nhà, sàn nhà, hoành, vì, kèo, v.v. Đi lại trên sàn không bao giờ có tiếng cót két - một đặc trưng của loại gỗ mềm dẻo. Cũng vì các đặc tính trên mà gỗ nghiến còn rất được ưa chuộng khi dùng làm thớt.

Gỗ nghiến lõi có màu nâu sẫm đồng đều, vòng vân rất mờ, có cấu tạo lớp. Tính cơ học: cứng, chắc, rất bền. Mưa gió ngoài trời chỉ có thể làm bạc màu lớp mặt. Khi được bào nhẵn thì có thể thấy được các vân hoa tinh vi như trên mặt thép của thanh kiếm Nhật (đây là cấu tạo lớp, chỉ một số loài gỗ có).

Nhược điểm của gỗ nghiến là nếu được dùng để chế đồ gỗ bằng những tấm ván mỏng thì dưới tác động của độ ẩm và nước sẽ xuất hiện trong chúng những nội lực lớn, dễ làm cho chúng bị cong, vênh hoặc thậm chí nứt vỡ.

Gỗ giác của gỗ nghiến có màu hơi sáng, mềm và nhẹ hơn gỗ lõi một chút. Thường được dùng để làm những bộ phận trong nhà mà ít chịu lực, như: tường ngăn, bàn thờ, giá, bàn ghế v.v.

Chú thích
---------



1. ↑  Sun W. (1998). "Burretiodendron hsienmu". *Sách Đỏ IUCN các loài bị đe dọa. Phiên bản 2013.2*. Liên minh Bảo tồn Thiên nhiên Quốc tế.
Đối với phần mềm cờ vua, xem Chessmaster.
Một **kiện tướng cờ vua** là một người chơi cờ vua đủ khả năng để đánh bại những người chơi trình độ cao khác và thường chiếm ưu thế trước phần lớn những người chơi nghiệp dư. Những kỳ thủ mạnh thể hiển trình độ của họ trong các ván đấu, sẽ được nhiều người biết đến hơn qua việc trở thành một kiện tướng cờ vua.

Khi cờ vua trở nên phổ biến vào cuối thế kỷ 19, cụm từ này được sử dụng bởi một số tổ chức. Ví dụ, ở Đức, có một giải đấu được tài trợ diễn ra hàng năm, giải *Hauptturnier*, nhà vô địch của giải sẽ được trao tặng danh hiệu **Kiện tướng Quốc gia**. Emanuel Lasker, người sau này trở thành Nhà Vô địch Cờ vua Thế giới, được phong danh hiệu kiện tướng lần đầu tiên ở giải đấu này.

Liên đoàn Cờ vua Thế giới (FIDE - Fédération Internationale des Échecs) nhận thấy sự cần thiết trong việc sáng lập ra một danh hiệu mới cao hơn danh hiệu "Kiện tướng Quốc gia". FIDE tạo ra danh hiệu Đại kiện tướng và Kiện tướng Quốc tế, trao cho những kỳ thủ đạt được thành tích nhất định theo quy định của FIDE. FIDE cũng sáng lập ra danh hiệu Kiện tướng FIDE - danh hiệu kiện tướng thấp nhất được trao tặng.

Trong lĩnh vực cờ vua qua thư tín, Liên đoàn Cờ vua qua thư tín Quốc tế trao tặng danh hiệu "Kiện tướng quốc tế", "Kiện tướng Quốc tế Cao cấp" và "Đại kiện tướng".

Liên đoàn Cờ vua Hoa Kỳ (USCF) trao tặng danh hiệu Kiện tướng Quốc gia cho bất cứ kỳ thù nào có hệ số USCF trên 2200 và danh hiệu "Kiện tướng Cao cấp" (Senior Master) cho kỳ thủ có hệ số USCF trên 2400. USCF cũng trao danh hiệu Life Master cho kỳ thủ có hệ số ELO cao hơn 2200 và có 300 trận hoặc nhiều hơn trong sự nghiệp.

Ở Hoa Kỳ, danh hiệu "Kiện tướng Quốc gia" được giữ vĩnh viễn, bất chấp hệ số USCF của kiện tướng đó thấp hơn 2200. Tháng 8 năm 2002, điều này được đưa vào luật của USCF "*Bất cứ thành viên USCF nào có hệ số trên 2200 đã chứng tỏ được đẳng cấp và được tự đông trao tặng vĩnh viễn danh hiệu Kiện tướng Quốc gia.*"

Xem thêm
--------

* Đại kiện tướng
* Danh sách các Đại kiện tướng

Tham khảo
---------

1. ↑  "Meeting Minutes - Board of Directors Meeting - August 2002", United States Chess Federation, PO Box 3967, Crossville, TN 38557

* Hooper, David; Whyld, Kenneth (1992), *The Oxford Companion to Chess* (ấn bản 2), Oxford University Press, ISBN 0-19-866164-9.

Liên kết
--------

* USCF rating classes
* Chess Master rating-vs-age plot
**Nguyễn Phúc Hồng Diêu** (còn có âm đọc là **Dao**) (chữ Hán: 阮福洪佻; 16 tháng 6 năm 1845 – 5 tháng 7 năm 1875), tước phong **Phú Lương công** (富良公), là một hoàng tử con vua Thiệu Trị nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
-------

Hoàng tử Hồng Diêu sinh ngày 12 tháng 5 (âm lịch) năm Ất Tỵ (1845), là con trai thứ 25 của vua Thiệu Trị, mẹ là *Tam giai Đức tần* Nguyễn Thị Huyên. Khi còn là hoàng tử, ông là người có học hạnh. Chị cùng mẹ với ông là *Phú Lệ Công chúa* Đôn Trinh, con gái thứ 18 của vua Thiệu Trị, lấy chồng là *Phò mã Đô úy* Nguyễn Cửu Toản.

Năm Tự Đức thứ 18 (1865), hoàng đệ Hồng Diêu được vua anh là phong làm **Phú Lương Quận công** (富良郡公), cùng với Hồng Cai làm *Kiên Quốc công* và Hồng Dật làm *Văn Lãng Quận công*. Vua anh Tự Đức ra bài cho cả ba hoàng đệ cùng làm, vì hoàng đệ Hồng Cai học hành hơn cả nên mới được đặc cách phong làm Quốc công.

Năm Tự Đức thứ 28, Ất Hợi (1875), ngày 3 tháng 6 (âm lịch), quận công Hồng Diêu mất, hưởng dương 31 tuổi, được ban thụy là **Cung Lượng** (恭亮), mộ táng tại An Ninh Thượng (Hương Trà, Thừa Thiên). Không rõ phủ thờ của ông được dựng ở đâu.

Năm 1941, vua Bảo Đại truy tặng cho hoàng thân Hồng Diêu làm **Phú Lương công** (富良公), cải thụy thành **Cung Túc** (恭肅).

Phú Lương công có năm người con trai và 5 người con gái. Ông được ban cho bộ chữ *Lỗi* (耒) để dặt tên cho các con cháu trong phòng. Con trưởng của ông là công tử Ưng Ngẫu, con của người vợ thứ, được tập phong làm *Kỳ ngoại hầu* (畿外侯). Năm Đồng Khánh thứ nhất, bổ làm chức *Phó quản cơ*. Sau vì tội vu cáo người khác đi theo giặc để nhận hối lộ nên công tử bị cách chức, phải đổi theo họ mẹ.

Tham khảo
---------

* Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), *Nguyễn Phúc Tộc thế phả Lưu trữ 2020-09-27 tại Wayback Machine*, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *Đại Nam liệt truyện chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *Đại Nam thực lục chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích
---------

1. ↑  *Nguyễn Phúc tộc thế phả*, tr.357
2. 1 2 3 4  *Đại Nam liệt truyện*, tập 3, quyển 8 – phần *Phú Lương Quận công Hồng Dao*
3. 1 2  *Đại Nam thực lục*, tập 7, tr.926
4. ↑  *Nguyễn Phúc tộc thế phả*, tr.358
5. ↑  *Đại Nam thực lục*, tập 7, tr.216 (tên của ông được chép là **Điệt**)
**Nguyễn Phúc Hồng Phi** (chữ Hán: 阮福洪伾; 12 tháng 2 năm 1835 – 19 tháng 4 năm 1863), tước phong **Vĩnh Quốc công** (永國公), là một hoàng tử con vua Thiệu Trị nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
-------

Hoàng tử Hồng Phi sinh ngày 15 tháng 1 (âm lịch) năm Ất Mùi (1835), là con trai thứ 7 của vua Thiệu Trị, mẹ là *Tài nhân* Nguyễn Văn Thị Phương (không rõ lai lịch). Khi còn là hoàng tử, ông là người có học hạnh.

Năm Tự Đức thứ 3 (1850), vua anh phong cho ông làm **Anh Sơn Quận công** (英山郡公).

Năm Tự Đức thứ 16 (1863), Quý Hợi, ngày 2 tháng 3 (âm lịch), quận công Hồng Phi mất, hưởng dương 29 tuổi, được táng ở gần phía bắc chân núi Ngự Bình (thuộc phường An Cựu). Ông được truy tặng làm **Vĩnh Quốc công** (永國公), thụy là **Lương Mẫn** (良敏).

Quốc công Hồng Phi được ban cho bộ chữ *Phiến* (片) để đặt tên cho các con cháu trong phòng, nhưng ông lại không có con thừa tự. Năm 1885, dưới triều vua Đồng Khánh, ông được hợp thờ ở đền Thân Huân.

Tham khảo
---------

* Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), *Nguyễn Phúc Tộc thế phả Lưu trữ 2020-09-27 tại Wayback Machine*, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *Đại Nam liệt truyện Chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *Đại Nam thực lục Chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích
---------

1. 1 2  *Nguyễn Phúc tộc thế phả*, tr.353
2. 1 2 3 4 5  *Đại Nam liệt truyện*, tập 3, quyển 8: *Truyện các hoàng tử* – phần *Vĩnh Quốc công Hồng Phi*
3. ↑  *Đại Nam thực lục*, tập 7, tr.155
4. ↑  *Đại Nam thực lục*, tập 7, tr.216
**Kiểm định Chow** là một loạt kiểm định thống kê và kinh tế lượng, xem liệu các coefficient của hai phương trình hồi quy tuyến tính trên hai nhóm dữ liệu khác nhau là bằng nhau. Kiểm định Chow được nhà kinh tế học Gregory Chow nghĩ ra. Trong kinh tế lượng, kiểm định Chow thường được sử dụng cho phân tích chuỗi thời gian để xem liệu có thay đổi cấu trúc. Trong đánh giá chương trình, kiểm định Chow được sử dụng để xác định liệu các biến độc lập có tác động khác nhau lên từng nhóm khác nhau của tổng thể mẫu. 

| structural break | program evaluation |
| --- | --- |
|
|  |  |
| Tại {\displaystyle x=1.7} có một thay đổi cáu trúc, hồi quy trên các đoạn {\displaystyle [0,1.7]} và {\displaystyle [1.7,4]} đưa ra mô hình tốt hơn là hồi quy trên toàn bộ cả đoạn lớn.  | So sánh hai chương trình khác nhau (đỏ, xanh) tồn tại trên một cơ sở dữ liệu chung, hồi quy riêng rẽ cho cả hai chương rình đưa ra kết quả tốt hơn. |

Giả sử chúng ta có mô hình hồi quy:

{\displaystyle y\_{t}=a+bx\_{1t}+cx\_{2t}+\varepsilon .\,}
Nếu chúng ta chia dữ liệu thành hai nhóm chúng ta có

{\displaystyle y\_{t}=a\_{1}+b\_{1}x\_{1t}+c\_{1}x\_{2t}+\varepsilon .\,}
và

{\displaystyle y\_{t}=a\_{2}+b\_{2}x\_{1t}+c\_{2}x\_{2t}+\varepsilon .\,}
Giả thuyết không của kiểm định Chow là {\displaystyle a\_{1}=a\_{2}}, {\displaystyle b\_{1}=b\_{2}}, và {\displaystyle c\_{1}=c\_{2}}.

Thống kê kiểm định Chow là:

{\displaystyle {\frac {(S\_{C}-(S\_{1}+S\_{2}))/(k)}{(S\_{1}+S\_{2})/(N\_{1}+N\_{2}-2k)}}.}
Thống kê kiểm định phân phối theo Phân phối F với k và {\displaystyle N\_{1}+N\_{2}-2k} bậc tự do.

Chú thích
---------

* Howard E. Doran: *Applied Regression Analysis in Econometrics*. CRC Press 1989, ISBN 0824780493, p. 146 (restricted online version (Google Books))
* Christopher Dougherty: *Introduction to Econometrics*. Oxford University Press 2007, ISBN 0199280967, p. 194 (restricted online version (Google Books))
* Gregory C. Chow (1960). "Tests of Equality Between Sets of Coefficients in Two Linear Regressions". *Econometrica*. **28** (3): 591–605. doi:10.2307/1910133. JSTOR 1910133.
* Series of explanations from the Stata Corporation
***Mercury - Act 2*** là album phòng thu thứ sáu của ban nhạc pop rock Imagine Dragons. Nó được phát hành vào ngày 1 tháng 7 năm 2022, thông qua Kidinakorner và Interscope Records. Đây là album tiếp nối album năm 2021 *Mercury - Act 1*. Album do Rick Rubin điều hành sản xuất. Cùng với việc phát hành, album được hợp nhất với *Mercury - Act 1* và được phát hành dưới dạng album có tựa đề *Mercury - Acts 1 & 2*. Đĩa đơn chủ đạo của album này là "Bones", được phát hành vào ngày 11 tháng 3 năm 2022.

Bối cảnh và quảng bá
--------------------

Imagine Dragons phát hành album phòng thu thứ năm *Mercury - Act 1* vào ngày 3 tháng 9 năm 2021. Sau khi phát hành, ban nhạc đã xác nhận rằng họ sẽ phát hành một album tiếp theo. Ban nhạc thông báo rằng Rick Rubin sẽ điều hành sản xuất album. Vào tháng 1 năm 2022, Dan Reynolds xác nhận rằng album đã "gần như hoàn thành". Trong một cuộc phỏng vấn được phát hành thông qua Apple Music vào cuối tháng 3, Reynolds nói rằng album này khác hẳn các album trước của họ và nói rằng album có sự ảnh hưởng từ hip hop.

*Mercury - Acts 1 & 2*
----------------------

***Mercury - Acts 1 & 2*** là một album tổng hợp giữa Mercury - Act 1 và Mercury - Act 2, được phát hành vào ngày 1 tháng 7 năm 2022. Album đôi này bao gồm đĩa đơn "Enemy" - một phần của *Mercury - Act 1.*

Tham khảo
---------

1. ↑  "https://twitter.com/imaginedragons/status/1433906675816157186". *Twitter*. Truy cập ngày 3 tháng 7 năm 2022. Liên kết ngoài trong `|title=` (trợ giúp)
2. ↑  Peacock, Tim (24 tháng 6 năm 2022). "Imagine Dragons Discuss New Single 'Sharks' In Apple Music 1 Interview". *uDiscover Music* (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 2 tháng 7 năm 2022.
3. ↑  Palmieri, Elena (1 tháng 7 năm 2022). "√ "Mercury – Act 1 & 2": La verità degli Imagine Dragons". *Rockol* (bằng tiếng Ý). Truy cập ngày 2 tháng 7 năm 2022.
4. ↑  Johnston, Maura (1 tháng 7 năm 2022). "Imagine Dragons Still Know How to Efficiently Stomp Stadiums Into Rubble". *Rolling Stone* (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 2 tháng 7 năm 2022.
**Nghĩa trang Cải cách Tin Lành ở Warsaw** (tiếng Ba Lan: *Cmentarz Ewangelicko-Reformowany*), là một nghĩa trang Tin Lành thần học Calvin nằm ở quận Wola, phía tây Warsaw, Ba Lan.

Chi tiết
--------

Nghĩa trang được thành lập vào năm 1792 và nằm ở quận Wola. Nghĩa trang là nhân chứng cho nhiều sự kiện lịch sử: Cuộc nổi dậy Kościuszko năm 1794, Cuộc nổi dậy tháng 11 (1830-1831) và Cuộc nổi dậy Warsaw (1944). Hàng rào, di tích và kiến trúc của nghĩa trang đều bị phá hủy trong những sự kiện cuối cùng được đề cập ở trên, và được xây dựng lại vào nửa sau của thế kỷ 20.

Bất chấp những biến động lịch sử, nhiều di tích có giá trị nghệ thuật lớn bằng cách nào đó vẫn tồn tại đến ngày nay - một trong số đó là Nhà nguyện Kronenberg, được đưa vào Sổ đăng ký Di tích Lịch sử Quốc gia.

Nghĩa trang cải cách Tin Lành được quản lý bởi Giáo hội Cải cách Ba Lan, nhưng nghĩa trang này mang tính đại kết và chấp nhận sự can thiệp từ các giáo phái Tin lành khác và các thành viên của Giáo hội Anh (Anh giáo).

Một tượng đài dành riêng cho những người thiệt mạng trong thời Đức Quốc xã chiếm đóng Ba Lan được tạo ra từ đống đổ nát của các bia mộ bị phá hủy.

Những ngôi mộ đáng chú ý
------------------------

Một vài trong số những điều đáng chú ý được chôn cất ở đây là:

* Salomon Musonius (1724-1790), là người đầu tiên hiệu trưởng của Giáo hội Ba Lan Cải cách giáo xứ ở Warsaw
* Katarzyna Sowińska (1776-1860), vợ của Tướng Józef Sowiński (bị giết trong cuộc nổi dậy tháng 11)
* Ludwik Wincenty Norblin (1836-1914), doanh nhân Ba Lan đáng chú ý
* Lucyna wierczakiewiczowa (1829 Rõ1901), nhà văn, nhà báo và tác giả của sách nấu ăn Ba Lan
* Stanisław Kronenberg (1846 - 1894), nhà tài chính người Ba Lan
* Jeremi Przybora (1915-2004), nhà thơ, nhà văn, diễn viên và ca sĩ người Ba Lan
* Stefan eromski (1864-1925), nhà văn Ba Lan
* Anna German (1936-1982), ca sĩ người Ba Lan gốc Đức / Hà Lan

Hình ảnh
--------

* 
* 
*

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* Cmentarz Ewangelicko-Cải cách Lưu trữ 2020-01-20 tại Wayback Machine
* Cmentarz ewangelicko-cải cách w Warszawie Lưu trữ 2012-10-16 tại Wayback Machine
*Kultura*
 Jerzy Giedroyc, 1997
***Kultura*** (phát âm tiếng Ba Lan: [kulˈtura], *Văn hóa)-Đôi* khi được gọi là ***Kultura Paryska*** ("Paris dựa trên văn hóa") - là một tạp chí văn học chính trị hàng đầu Ba Lan, xuất bản 1947-2000 bởi *Instytut Literacki* (Viện Văn học), ban đầu ở Rome, rồi Paris.

Nó được chỉnh sửa và sản xuất bởi Jerzy Giedroyc và ngừng xuất bản sau khi ông qua đời.

Giedroyc là một trong những lý do chính khiến *Kultura có* được uy tín không ngừng và có được một dòng người đóng góp các tư liệu đáng quý cho phép nó đóng một vai trò nổi bật trong đời sống văn học Ba Lan. *Kultura đã* xuất bản các bài báo và bài báo, bao gồm cả những bài viết của những người đoạt giải Nobel Czesław Miłosz và Wisława Szymbourska, cũng như các tác phẩm của nhiều tác giả khác. Các nhà phê bình văn học như Maria Janion, Wojciech Karpiński, Jan Kott và Ryszard Nycz cũng đóng góp. *Kultura* đã và đang tiếp tục là bài đọc thiết yếu cho sinh viên văn học Ba Lan. Qua nhiều năm nó được in, và phổ biến tên, nhiều trí thức Ba Lan dẫn đầu sống dưới chế độ Cộng trong và ngoài nước, chẳng hạn như Gustaw Herling-Grudziński, Witold Gombrowicz, Marek Hłasko, Juliusz Mieroszewski, Józef Czapski, Konstanty Jeleński, và Bogdan Czaykowski.

*Kultura* đã đóng một vai trò lớn trong sự hòa giải của Ba Lan với Ukraine, Belarus và Litva, là vòng tròn trí tuệ độc lập đầu tiên của Ba Lan để công khai ủng hộ, trong những năm 1950, công nhận biên giới phía đông sau chiến tranh của Ba Lan. Điều này liên quan đến việc từ bỏ yêu sách của Ba Lan đối với Lwów để ủng hộ một Ukraine độc lập trong tương lai và Wilno ủng hộ một Litva độc lập trong tương lai.

Khái niệm về hỗ trợ sự độc lập của các nước láng giềng phía đông của Ba Lan, xây dựng bởi Juliusz Mieroszewski và được gọi là *ULB* ("Ukraina, Litva, Belarus") -và lấy cảm hứng từ hoạch định chính sách Interbellum Prometheist của Józef Piłsudski - đã có ảnh hưởng lớn đến chính sách đối ngoại của Ba Lan từ 1989.

Tham khảo
---------

* Trang web "Kultura" của Paryska, tại Portal Onet
* Nghệ thuật và Nhân văn, tại www.intute.ac.uk
* Trang chủ "Kultura" của Paryska

Liên kết ngoài
--------------

* Hướng dẫn về Giấy tờ Konstanty Jeleński tại Thư viện Bản thảo và Sách hiếm Beinecke
* Hướng dẫn về các giấy tờ của Olga Scherer-Virski tại Thư viện bản thảo và sách hiếm Beinecke
* Hướng dẫn về Lưu trữ Goldrowicz của Witold tại Thư viện Bản thảo và Sách hiếm Beinecke
**Nguyễn Phúc Ngọc Cầu** (chữ Hán: 阮福玉球; 1734 – 8 tháng 7 năm 1804), là một Công nữ, đồng thời là một cung tần của Chúa Nguyễn Phúc Khoát trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
-------

Công nữ Ngọc Cầu là con gái của *Thái bảo Dận Quốc công* Nguyễn Phúc Điền (con trai thứ 12 của chúa Nguyễn Phúc Chu). Xét về vai vế, bà là em họ với chúa Vũ Nguyễn Phúc Khoát.

Trong những năm cuối trị vì, Chúa Vũ say mê tửu sắc, không tha thiết việc nước. Quyền thần Trương Phúc Loan, đồng thời là cậu ruột của Chúa Vũ, càng dụ dỗ ông đi vào con đường nữ sắc. Bằng chứng là việc, Trương Phúc Loan đã tạo điều kiện cho bà Ngọc Cầu thường xuyên gần gũi, quyến rũ Chúa. Đây chính là mầm mống gây cảnh điêu tàn cho vương triều sau này.

Chúa Vũ rất sủng ái bà Ngọc Cầu, và bà đã sinh hạ cho Chúa được hai người con trai, là công tử Diệu (mất sớm, được tặng chức *Thiếu bảo Quận công*) và Công tử Nguyễn Phúc Thuần, sau này kế vị Chúa Vũ.

Bà Ngọc Cầu muốn Công tử Thuần lên ngôi nên luôn dỗ dành với Chúa, nhưng đình thần biết được âm mưu này đều ra sức can ngăn. Vì thế mà Chúa Vũ không lập Công tử Thuần làm Thế tử, thay vào đó là Công tử Nguyễn Phúc Luân (cha của vua Gia Long sau này), con của cung tần Trương Thị Dung.

Năm Ất Dậu (1765), Chúa Nguyễn Phúc Khoát băng hà, để lại di chiếu nhường ngôi cho Công tử Luân. Năm đó, Công tử Luân đã 33 tuổi, lại là người thông minh, hiểu chuyện nên khó lấn quyền. Trương Phúc Loan âm mưu cùng bà Ngọc Cầu, Thái giám Chử Đức Hầu và Chưởng dinh Nguyễn Cửu Thông không cho phát tang, gọi binh sĩ núp sẵn trong Vương phủ chờ lệnh. Loan vờ cho gọi Thái phó Y Đức hầu Trương Văn Hạnh, là người giáo huấn của Công tử Luân, vào bàn việc, rồi ra hiệu cho lính giết ông Hạnh, rồi bắt giam Công tử Luân, tôn Công tử Nguyễn Phúc Thuần lên làm Chúa (sau này được truy tôn miếu hiệu Duệ Tông).

Năm Giáp Ngọ (1774), Chúa Trịnh Đàng Ngoài nhân Đàng Trong có loạn liền đem quân tiến đánh Chúa Nguyễn. Chúa Nguyễn Phúc Thuần và Vương thất phải chạy vào Gia Định lánh nạn. Bà Ngọc Cầu không theo con trai vào Nam mà cho lập chùa Phước Thành ở tại Phú Xuân để tu. Chùa Phước Thành ngày nay tọa lạc trên đường Phan Đình Phùng, phường An Cựu, Huế.

Năm Gia Long thứ 3 (1804) mùa hạ, bà Ngọc Cầu mất, thọ 71 tuổi, tặng làm **Tuệ Tĩnh Thánh Mẫu Nguyên Sư** (慧淨聖母元師), hiệu là *Thiệu Long Giáo chủ* (紹隆教主), mộ táng trong khuôn viên chùa Phước Thành. Năm Gia Long thứ 4 (1805), vua cấp cho 15 mẫu ruộng, sai Tôn Thất Sài coi việc thờ cúng cho bà.

Tham khảo
---------

* Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), *Nguyễn Phúc Tộc thế phả Lưu trữ 2020-09-27 tại Wayback Machine*, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *Đại Nam liệt truyện Tiền biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa

Chú thích
---------

1. 1 2  *Nguyễn Phúc tộc thế phả*, tr.174
2. 1 2 3  *Đại Nam liệt truyện*, tập 1, quyển 1: *Truyện các hậu phi* – phần *Tuệ Tĩnh Thánh Mẫu Nguyên Sư Nguyễn thị*
3. 1 2 3  *Nguyễn Phúc tộc thế phả*, tr.175
4. 1 2  *Nguyễn Phúc tộc thế phả*, tr.193
*Bài này viết về công chúa con vua Gia Long, về công nữ có cùng tên gọi, xem Nguyễn Phúc Khoát.*

**Nguyễn Phúc Ngọc Cơ** (chữ Hán: 阮福玉璣; 13 tháng 9 năm 1808 – 1856), phong hiệu **Định Hòa Công chúa** (定和公主), là một công chúa con vua Gia Long nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
-------

Hoàng nữ Ngọc Cơ sinh ngày 22 tháng 7 (âm lịch) năm Mậu Thìn (1808), là con gái thứ 13 của vua Gia Long, mẹ là *Mỹ nhân* Nguyễn Đình Thị Vĩnh.

Năm Minh Mạng thứ 10 (1829), tháng 9 (âm lịch), công chúa Ngọc Cơ lấy chồng là *Vệ úy Thành Tín hầu* Nguyễn Huỳnh Thành, là con trai thứ hai của *Kiến Xương Quận công* Nguyễn Huỳnh Đức. Con trai cả của Kiến Xương Quận công là Nguyễn Huỳnh Toán được gả cho *Bảo Thuận công chúa* Ngọc Xuyến, con gái thứ năm của Gia Long, nhưng phò mã Toán mất không lâu sau đó.

Công chúa Ngọc Cơ và phò mã Thành có với nhau được hai con trai nhưng đều mất sớm. Năm thứ 13, phò mã Thành mất. Công chúa xin vua anh cho dựng am ở làng Dương Xuân để ở, nơi đó sau là chùa Đông Thuyền (nay thuộc phường Thủy Xuân, Huế). Mộ của phò mã Thành được táng trong chùa.

Năm Tự Đức thứ 9 (1856), công chúa Ngọc Cơ mất, thọ 49 tuổi, được truy tặng làm **Định Hòa Thái thái trưởng công chúa** (定和太太長公主), thụy là **Đoan Nhàn** (端嫻).

Tham khảo
---------

* Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), *Nguyễn Phúc Tộc thế phả Lưu trữ 2020-09-27 tại Wayback Machine*, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *Đại Nam liệt truyện chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *Đại Nam thực lục chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích
---------

1. 1 2 3  *Nguyễn Phúc tộc thế phả*, tr.264
2. 1 2 3 4 5  *Đại Nam liệt truyện*, tập 2, quyển 3: *Truyện các công chúa* – phần *Định Hòa Công chúa Ngọc Cơ*
3. ↑  *Đại Nam thực lục*, tập 2, tr.888
4. ↑  *Thái trưởng công chúa* là cô của vua, còn *Thái thái trưởng công chúa* là bà cô của vua (chị em với ông nội).
**Nguyễn Phúc Nhàn Yên** (chữ Hán: 阮福嫻嫣; ? – ?), phong hiệu **An Thạnh Công chúa** (安盛公主), là một công chúa con vua Thiệu Trị nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam. Sử sách không ghi lại nhiều thông tin về công chúa.
Lăng mộ của bà ở cuối đường Thanh Hải bên cạnh lăng bà Chiêu Nghi sau lưng đồi Từ Hiếu.

Tiểu sử
-------

Công chúa Nhàn Yên là con gái thứ hai của vua Thiệu Trị, mẹ là *Nhất giai Lệnh phi* Nguyễn Thị Nhậm. Bà là người con duy nhất của Lệnh phi. Năm sinh của Nhàn Yên không được chép lại, ước chừng là từ năm 1824 đến 1826, dựa vào năm sinh của hoàng nữ trưởng Tĩnh Hảo (1824 – 1847) và hoàng tam nữ Uyên Ý (1826 – 1829).

Đại Nam liệt truyện có chép, Nhân Tuyên Hoàng thái hậu trước đây có ban cho bà Từ Dụ và bà Lệnh phi mỗi người một chiếc cúc áo được bỏ trong phong giấy kín, dặn không được mở ra, cứ để nguyên mà chọn rồi dâng lên. Thái hậu có khấn rằng, ai chọn được cúc chạm phượng thì có con trước. Từ Dụ khi đó chọn được cúc phượng, còn Lệnh phi thì chọn được cúc hoa. Đúng như lời Thái hậu, bà Từ Dụ hạ sinh người con đầu lòng là Tĩnh Hảo, còn Lệnh phi sau đó mới sinh Nhàn Yên.

Năm Thiệu Trị thứ 6 (1846), tháng giêng, vua cho làm nhà ở ba vườn Vĩnh Ấm, Vĩnh Tú, Vĩnh Lệ để cho các công chúa là Tĩnh Hảo, Nhàn Yên và Huy Nhu ở. Cũng trong tháng đó, vua gả chồng cho cả ba công chúa. Nhàn Yên được gả cho Tạ Quang Ân, là con trai của Trung quân Tạ Quang Cự.

Nhàn Yên sau đó được sách phong làm **An Thạnh Công chúa** (安盛公主), nhưng không rõ vào thời điểm nào. Không rõ bà mất năm nào, tên thụy cũng như mộ phần được táng tại đâu.

Trong văn hoá đại chúng
-----------------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Năm** | **Tác Phẩm** | **Diễn Viên** | **Nhân Vật** |
| 2020 | 《Phượng khấu》 | Ngọc Lan Vy | Nguyễn Phước Nhàn Yên |

Tham khảo
---------

* Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), *Nguyễn Phúc Tộc thế phả Lưu trữ 2020-09-27 tại Wayback Machine*, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *Đại Nam liệt truyện chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *Đại Nam thực lục chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích
---------

1. 1 2  *Nguyễn Phúc tộc thế phả*, tr.360
2. ↑  *Nguyễn Phúc tộc thế phả*, tr.281
3. ↑  *Đại Nam liệt truyện*, tập 3, quyển 2 – phần *Nghi Thiên Chương Hoàng hậu (tập Thượng)*
4. ↑  *Đại Nam thực lục*, tập 6, tr.820
5. 1 2  *Đại Nam thực lục*, tập 6, tr.825
Ảnh vệ tinh Landsat cho thấy kênh ở dưới cùng trung tâm
 Bản đồ
**Kênh đào Piast** (tiếng Đức: *Kaiserfahrt*, tiếng Ba Lan: *Kanał Piastowski*) - là một kênh đào nối liền đầm Oder với vùng biển Baltic, chính xác hơn là phần phía bắc của sông Świne. Phần phía đông của dòng sông được phá vỡ, cung cấp kết nối các khu vực nam-bắc một cách thuận tiện hơn cho các tàu lớn.

Lịch sử
-------

Kênh đào, có chiều dài khoảng 12 km và có độ sâu mười mét, được đào dưới thời của Đế quốc Đức trong khoảng thời gian từ 1874 đến 1880, dưới triều đại của Kaiser Wilhelm đầu tiên (1797-1888). Do đó, kênh đào không được đặt theo tên của cháu trai ông Kaiser Wilhelm II (1859-1941), người nổi tiếng vì thích đi biển và tàu chiến. Được rửa tội là *Kaiserfahrt* ("Con đường của Hoàng đế"), kênh đào cho phép tàu thuyền từ Biển Baltic đến thành phố công nghiệp Szczecin dễ dàng hơn.

Kênh đào phá vỡ nhánh phía đông của sông Swine được biết đến là rất khó di chuyển. Lợi ích mang lại cho việc vận chuyển giữa Biển Baltic và Stettin (Szczecin) đã chứng kiến sự lên ngôi của cảng Stettin và sự suy giảm tại cảng Swinemünde, bởi vì bây giờ các tàu đi biển có thể đi xa như Stettin. Một tác dụng phụ khác là phần phía đông của hòn đảo Usedom bị cắt đứt, tạo ra một hòn đảo được đặt theo tên ngôi làng lớn nhất của nó, Kaseburg (Karsibór). Mặt khác, tuyến đường sắt, được mở vào năm 1875, từ Berlin đến Swinemünde qua cây cầu gần Karnin (đã bị phá vỡ vào năm 1945), đã giúp quảng bá Swinemünde và các làng lân cận của nó với những khu nghỉ mát bên bờ biển.

Sau Thế chiến II, khu vực này trở thành một phần của Ba Lan dưới những thay đổi biên giới được ban hành tại Hội nghị Potsdam, và kênh đào được đổi tên sau triều đại Piast - triều đại hoàng gia Ba Lan đầu tiên.

Hình ảnh
--------

* Quang cảnh kênh đào từ đầm Szczecin Quang cảnh kênh đào từ đầm Szczecin
* Nhìn từ đảo Karsibór Nhìn từ đảo Karsibór
* Kênh Piast chuyển hướng từ sông Świna Kênh Piast chuyển hướng từ sông Świna

Liên kết ngoài
--------------

* [*liên kết hỏng*] Hình ảnh kênh đào
**Nguyễn Phúc Gia Tĩnh** (chữ Hán: 阮福嘉靜; 8 tháng 7 năm 1831 – 6 tháng 6 năm 1860), phong hiệu **Kim Hương Công chúa** (金香公主), là một công chúa con vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
-------

Công chúa Gia Tĩnh sinh ngày 29 tháng 5 (âm lịch) năm Tân Mão (1831), là con gái thứ 38 của vua Minh Mạng, mẹ là *Cửu giai Tài nhân* Đỗ Thị Cương. Gia Tĩnh là chị em cùng mẹ với *Gia Lạc Công chúa* Nhàn Thục và hoàng tử Miên Khế (mất sớm).

Năm Tự Đức thứ 4 (1851), công chúa Gia Tĩnh lấy chồng là *Phò mã Đô úy* Lê Thuận Lý, người Lệ Thủy, Quảng Bình, là con trai của Chưởng vệ Lê Thuận Tĩnh. Phò mã Lý được phong Chưởng vệ, lãnh chức Thị vệ. Công chúa không có con nối dõi.

Năm Tự Đức thứ 13 (1860), Canh Thân, ngày 17 tháng 4 (âm lịch), công chúa Gia Tĩnh mất, hưởng dương 30 tuổi, được truy tặng làm **Kim Hương Công chúa** (金香公主), thụy là **Nhu Tắc** (柔則). Mộ của bà được táng tại Dương Xuân Hạ (nay tọa lạc tại khu vực 6, phường Thủy Xuân, Huế).

Tham khảo
---------

* Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), *Nguyễn Phúc Tộc thế phả Lưu trữ 2020-09-27 tại Wayback Machine*, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *Đại Nam liệt truyện Chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *Đại Nam thực lục Chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

Xem thêm
--------

* Gia đình Minh Mạng

Chú thích
---------

1. 1 2  *Nguyễn Phúc tộc thế phả*, tr.329
2. 1 2 3 4  *Đại Nam liệt truyện*, tập 3, quyển 9: *Truyện các công chúa* – phần *Kim Hương Công chúa Gia Tĩnh*
3. 1 2  *Nguyễn Phúc tộc thế phả*, tr.330
**Nguyễn Phúc Lương Huy** (chữ Hán: 阮福良徽; 1841 – ?), phong hiệu **Tự Tân Công chúa** (自新公主), là một công chúa con vua Thiệu Trị nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
-------

Hoàng nữ Lương Huy sinh năm Tân Sửu (1841), là con gái thứ 26 của vua Thiệu Trị, mẹ là *Ngũ giai Thuận tần* Hoàng Thị Dĩnh. Công chúa Lương Huy là chị cùng mẹ với *Tuy Lộc Công chúa* Đoan Lương, hoàng tử Hồng Từ (chết yểu) và *Thuận Mỹ Công chúa* Phúc Huy.

Sử sách không ghi chép nhiều về hành trạng của công chúa Lương Huy, ngay cả chồng bà là ai cũng không được nhắc đến. Dựa trên việc đa phần các Thái trưởng công chúa (cô của vua) và Trưởng công chúa (chị em của vua) đều được ban phong hiệu vào năm Tự Đức thứ 22 (1869), bà Lương Huy rất có thể được sách phong làm **Tự Tân Công chúa** (自新公主) vào thời gian này.

Không rõ công chúa Lương Huy mất vào năm nào. Phong hiệu của hai bà công chúa Tự Tân và Lạc Thành (húy là Nhàn Đức, con gái thứ 31 của vua Thiệu Trị) được nhắc đến trên tấm bia khắc tên những người đã quyên tiền sửa chữa chùa Từ Hiếu. Tấm bia này được dựng vào năm Thành Thái thứ 11 (1899), có nghĩa là công chúa Lương Huy, và cả công chúa Nhàn Đức, đều vẫn còn sống vào thời điểm này.

Tẩm mộ của công chúa Tự Tân được táng tại kiệt 32 đường Huyền Trân Công Chúa (thuộc địa phận phường Thủy Biều, Huế). Gần đó là tẩm của Thuận tần Hoàng thị, mẹ của công chúa.

Tham khảo
---------

* Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), *Nguyễn Phúc Tộc thế phả Lưu trữ 2020-09-27 tại Wayback Machine*, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *Đại Nam liệt truyện Chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *Đại Nam thực lục Chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

Chú thích
---------

1. ↑  *Nguyễn Phúc tộc thế phả*, tr.363
2. 1 2  Chùa Từ Hiếu[*liên kết hỏng*] (2005), *Tạp chí Nghiên cứu và Phát triển*, số 1-2 (49-50), tr.89-90
***Neoglyphidodon melas*** là một loài cá biển thuộc chi *Neoglyphidodon* trong họ Cá thia. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1830.

Từ nguyên
---------

Tính từ định danh trong tiếng Latinh mang nghĩa là "đen", hàm ý đề cập đến màu xanh đen của loài cá này.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
----------------------------------

*N. melas* có phạm vi phân bố rộng khắp khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Từ Biển Đỏ, loài này được tìm thấy dọc theo đường bờ biển Đông Phi, băng qua Ấn Độ và vùng biển các nước Đông Nam Á, trải dài đến các đảo quốc thuộc châu Đại Dương ở phía đông như Palau, quần đảo Solomon và Vanuatu, ngược lên phía bắc đến đảo Đài Loan và quần đảo Ryukyu (Nhật Bản), xuống phía nam đến vùng biển phía bắc Úc.

Loài này thường tập trung gần những rạn san hô, đặc biệt là san hô mềm, trong các đầm phá nông và vùng biển ngoài khơi, độ sâu đến ít nhất là 12 m; trong khi cá con lại sống gần các cụm san hô nhánh *Acropora*.

Mô tả
-----

*N. melas* có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 18 cm. Cá trưởng thành chỉ có duy nhất một màu xanh đen bao phủ khắp cơ thể. Cá con có nhiều màu sắc hơn (từng được xem là một loài riêng biệt), trắng hoặc xám nhạt, đỉnh đầu, lưng, cũng như vây lưng và hai rìa vây đuôi có màu vàng, có màu vàng; vây hậu môn và vây bụng có màu xanh lam óng với một số tia vây trước sẫm đen.

Số gai ở vây lưng: 13; Số tia vây ở vây lưng: 14–16; Số gai ở vây hậu môn: 2; Số tia vây ở vây hậu môn: 13–14; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây ở vây bụng: 5; Số tia vây ở vây ngực: 18–19; Số lược mang: 19–22.

Sinh thái học
-------------

Thức ăn của *N.* *melas* ngoài tảo và các loài động vật phù du còn bao gồm cả san hô. Cá trưởng thành đôi khi sống gần sò tai tượng *Tridacna* và ăn chất thải của chúng. Cá đực có tập tính bảo vệ và chăm sóc trứng.

Tham khảo
---------

1. ↑  Scharpf, Christopher; Lazara, Kenneth J. (2021). "Series Ovalentaria (Incertae sedis): Family Pomacentridae". *The ETYFish Project Fish Name Etymology Database*. Truy cập ngày 15 tháng 11 năm 2021.[*liên kết hỏng*]
2. 1 2 3 4  Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Thông tin *Neoglyphidodon melas* trên *FishBase*. Phiên bản tháng 2 năm 2023.
3. 1 2 3  John E. Randall; Gerald R. Allen; Roger C. Steene (1998). *The Fishes of the Great Barrier Reef and Coral Sea*. Nhà xuất bản Đại học Hawaii. tr. 271. ISBN 978-0824818951.
4. ↑  Dianne J. Bray. "Black Damsel, *Neoglyphidodon melas* (Cuvier 1830)". *Fishes of Australia*. Truy cập ngày 15 tháng 11 năm 2021.
5. ↑  "*Neoglyphidodon melas* Pomacentridae". *Reef Life Survey*. Truy cập ngày 15 tháng 11 năm 2021.

| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại |
| --- |
| *Neoglyphidodon melas* | 
* Wikidata: Q2478328
* Wikispecies: Neoglyphidodon melas
* ADW: Neoglyphidodon\_melas
* AFD: Neoglyphidodon\_melas
* BioLib: 156186
* BOLD: 47205
* FishBase: 5707
* GBIF: 2398600
* iNaturalist: 132370
* IRMNG: 11338606
* ITIS: 613227
* IUCN: 188512
* NCBI: 80982
* uBio: 2300354
* WoRMS: 218833

 |
| *Glyphisodon melas* | 
* Wikidata: Q106410292
* GBIF: 2398602
* IRMNG: 11041359
* ITIS: 615133
* WoRMS: 312061

 |
**Mercy Amba Oduyoye** (sinh năm 1934) là một nhà thần học phong trào Giám lý người Ghana được biết đến với công việc của mình trong thần học của phụ nữ châu Phi. Bà hiện là giám đốc của Viện Phụ nữ Châu Phi về Tôn giáo và Văn hóa tại Chủng viện Thần học Trinity ở Ghana.

Tiểu sử
-------

Oduyoye được sinh ra ở Ghana vào năm 1934. Cô đã lấy bằng cử nhân của Đại học Ghana năm 1963, bằng cử nhân thứ hai của Đại học Cambridge năm 1965 và bằng thạc sĩ tại Cambridge năm 1969. Từ 1967 đến 1979, cô là thư ký giáo dục thanh thiếu niên cho Hội đồng Giáo hội Thế giới; từ 1987 đến 1994, bà là Phó Tổng thư ký cho cùng một tổ chức. Oduyoye đã giảng dạy tại Đại học Harvard, Chủng viện Thần học Liên hiệp và Đại học Ibadan. Oduyoye cũng từng là chủ tịch của Liên đoàn Kitô giáo Sinh viên Thế giới.

Oduyoye đã viết bốn cuốn sách và hơn tám mươi bài viết tập trung vào thần học Kitô giáo từ góc độ nữ quyền và châu Phi. Một trong những chủ đề trung tâm của cô là tôn giáo và văn hóa châu Phi ảnh hưởng đến trải nghiệm của phụ nữ châu Phi như thế nào. Đặc biệt, cô đã đề cập đến những ảnh hưởng của áp bức kinh tế đối với phụ nữ châu Phi.

Oduyoye đã được trao bằng danh dự của Đại học Stellenbosch  Đại học Western Cape năm 2002  và Đại học Yale năm 2008

Tham khảo
---------

1. 1 2  Kwok Pui-lan (Spring 2004). "Mercy Amba Oduyoye and African Women's Theology". *Journal of Feminist Studies in Religion*. **20** (1): 7–22. JSTOR 25002487.
2. ↑  Oredein, Oluwatomisin (Fall 2016). "Interview with Mercy Amba Oduyoye: Mercy Amba Oduyoye in Her Own Words". *Journal of Feminist Studies in Religion*. **32** (2): 153–164. doi:10.2979/jfemistudreli.32.2.26. JSTOR 10.2979/jfemistudreli.32.2.26.
3. ↑  "Archived copy". Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 4 năm 2017. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2017.Quản lý CS1: bản lưu trữ là tiêu đề (liên kết)
4. ↑  "The Circle of Concerned African Women Theologians, annual report 2001-02". ngày 3 tháng 3 năm 2016. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2019.
5. ↑  Mary E. O'Leary, "Yale graduates 3,100 under sunny skies" Lưu trữ 2008-06-19 tại Wayback Machine, *New Haven Register*, ngày 27 tháng 5 năm 2008.
**Nguyễn Phúc Hòa Thục** (chữ Hán: 阮福和淑; 5 tháng 7 năm 1818 – 27 tháng 11 năm 1893), phong hiệu **An Vĩnh Công chúa** (安永公主), là một công chúa con vua Minh Mạng nhà Nguyễn trong lịch sử Việt Nam.

Tiểu sử
-------

Hoàng nữ Hòa Thục sinh ngày 3 tháng 6 (âm lịch) năm Mậu Dần (1818), là con gái thứ sáu của vua Minh Mạng, mẹ là *Thất giai Quý nhân* Cái Thị Trinh. Công chúa là con đầu lòng của bà Quý nhân, là chị cùng mẹ với *Phương Duy Công chúa* Vĩnh Gia và *Ba Xuyên Quận công* Miên Túc.

Năm Thiệu Trị thứ 3 (1843), bà lấy chồng là *Phò mã Đô úy* Nguyễn Trường, người Gia Định, là con trai của Thị vệ Nguyễn Văn Lộc. Năm Tự Đức thứ 7 (1854), bà được phong làm **An** **Vĩnh Công chúa** (安永公主). Năm thứ 12 (1859) thì phò mã Trường mất. Công chúa và phò mã có với nhau hai con trai và hai con gái.

Năm Thành Thái thứ 5 (1893), Quý Tỵ, ngày 20 tháng 10 (âm lịch), công chúa Hòa Thục qua đời, thọ 76 tuổi, thụy là **Mỹ Thục** (美淑). Mộ của bà được táng tại Nguyệt Biều (thuộc Hương Thủy, Thừa Thiên - Huế).

Tham khảo
---------

* Hội đồng trị sự Nguyễn Phúc Tộc (1995), *Nguyễn Phúc Tộc thế phả Lưu trữ 2020-09-27 tại Wayback Machine*, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *Đại Nam liệt truyện chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Thuận Hóa
* Quốc sử quán triều Nguyễn (2006), *Đại Nam thực lục chính biên*, Tổ Phiên dịch Viện Sử học dịch, Nhà xuất bản Giáo dục

Xem thêm
--------

* Gia đình Minh Mạng

Chú thích
---------

1. ↑  *Nguyễn Phúc tộc thế phả*, tr.319
2. 1 2 3  *Đại Nam liệt truyện*, tập 3, quyển 9 – phần *Vĩnh An Công chúa Hòa Thục*
3. ↑  *Nguyễn Phúc tộc thế phả*, tr.320 lại ghi năm mất của phò mã Trường là 1867, tức năm Tự Đức thứ 20.
4. 1 2 3  *Nguyễn Phúc tộc thế phả*, tr.320