recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
"Xã luận" đổi hướng tới đây. Đối với các định nghĩa khác, xem XaLuan.**Xã luận** là một bài báo quan trọng trong một số báo, thể hiện lập trường, quan điềm của một tờ báo về một vấn đề quan trọng, mang tính thời sự của xã hội; là một bài luận có tính tổng quát về vấn đề liên quan, đồng thời đề ra những nhiệm vụ cấp thiết cần thực hiện ngay. Mang tính trung tâm trong một bài báo hay tập báo hoặc tập san hay trang trí.

Một số đặc điểm
---------------

Trong mỗi số báo, bài xã luận thường được đặt vào vị trí quan trọng nhất (thường ở trang nhất, ngay những cột đầu), được trình bày theo một lối riêng, một hình thức thể hiện đặc thù để nổi bật, trang trọng. Bài xã luận là bài quan trọng nhất của tờ báo, mang thông tin lý luận, lý lẽ, mang tính chỉ đạo. Xã luận là một bài bình luận tập thể của cơ quan báo chí nhưng không chỉ mang quan điểm chung của cơ quan báo chí mà thể hiện quan điểm của một tổ chức, tập đoàn, giai cấp mà tờ báo đó làm cơ quan chủ quản (ví dụ Báo Lao động đại diện cho người lao động); hơn nữa bài xã luận không thể hiện dấu ấn cá nhân về mặt tư tưởng nên tác giả không là cá nhân mà là tập thể (cơ quan báo chí).

Các tác phẩm xã luận bàn luận về vấn đề quan trọng của xã hội một cách khái quát,  không cụ thể, chi tiết như các thể loại bài viết khác của báo chí; nội dung đề cập đến những nét tiêu biểu nhất của đời sống xã hội. Hay nói cách khác, xã luận là một bức tranh toàn cảnh của đời sống xã hội.

Xã luận luôn định hướng cho công chúng thông qua quan điểm của tập thể tác giả trong bài viết; các bài viết xã luận bao giờ cũng có kết luận mang tính định hướng, lãnh đạo. 

Xã luận thể hiện rõ các nhiệm vụ trước mắt cần phải giải quyết các vấn đề của đời sống xã nôi đang đề cập, điều này đều hàm chứa rõ nét trong phần giải quyết vấn đề và kết luận vấn đề của bài viết. 

Ngôn ngữ trong xã luận là sự kết hợp sức mạnh tổng hợp của các hình thức, ít sử dụng ngôn ngữ của nhân vật, nhân chứng.

Phân loại
---------

Một số dạng bài viết xã luận: bình luận thời cuộc và đề ra nhiệm vụ trước mắt; nêu rõ nội dung tư tưởng của một nghị quyết, chỉ thị của cơ quan lãnh đạo và nhấn mạnh nhiệm vụ thi hành; tổng kết công việc và nêu ra bài học; tổng kết tình hình và có bình luận một cách tổng quát; chuyên đề bàn riêng về một vấn đề mang tính thời sự; kêu gọi (cổ vũ thi đua yêu nước, tăng gia sản xuất…); tuyên truyền lý luận… 

Theo một số quan điểm khác, xã luận được chia thành 04 loại gồm: xã luận nhân kỷ niệm mốc lịch sử quan trọng; xã luận về sự kiện chính trị, có ý nghĩa thời sự quan trọng nổi bật; xã luận chỉ đạo; xã luận không gắn với mốc gì.   

Phân loại được nhiều độc giả hiện nay ủng hộ gồm: xã luận chính trị chung, xã luận tuyên truyền, xã luận chỉ đạo và xã luận nghiệp vụ.

Chú thích
---------

1. ↑  "Trần Thế Phiêt. Tác phẩm báo chí. Tập 3, trang 63". Nhà xuất bản Giáo dục năm 1995. Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 12 năm 2016. Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2016.
2. ↑  ".:: Xem tài liệu trực tuyến". Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 12 năm 2016. Truy cập 31 tháng 12 năm 2016.
Vệ phu nhân - 衛夫人
**Vệ Thước** (giản thể: 卫铄; phồn thể: 衛鑠; bính âm: *Wèi Shuò*, 272 – 349), tự **Mậu Y** (茂猗), hiệu **Hòa Nam** (和南), nhưng thông thường được gọi là **Vệ phu nhân** (衛夫人), là một nữ thư pháp gia có tiếng thời Đông Tấn, người đã lập ra các quy tắc cho khải thư. 

Học trò nổi tiếng nhất của bà là Vương Hi Chi, một trong những thư pháp gia vĩ đại nhất văn hóa Trung Hoa.

Tiểu sử
-------

Sinh ra tại An Ấp, Hà Đông (ngày nay là huyện Hạ tỉnh Sơn Tây), Vệ Thước là con gái của Vệ Triển (衛展), em gái của Vệ Hằng (衛恆). Tộc tổ Vệ Quán, làm quan đến Tư không của Tây Tấn, Lục thượng thư sự, cùng Tác Dĩnh (索靖) oàn thiện lới viết chữ thảo thư, gọi là *"Nhất đài nhị Diệu"* (一台二妙).

Thiếu thời, bà là học trò của Chung Do. Tuy nhiên, kiểu viết chữ của Vệ Thước hẹp hơn so với kiểu viết chữ rộng của Chung Do. Tác phẩm *"Bút trận đồ"* (筆陣圖) của bà mô tả *Thất thế* (七勢) và sau này đã trở thành *Vĩnh tự bát pháp* (永字八法) nổi tiếng. Khi trưởng thành, Vệ Thước lấy Lý Củ (李矩), Thứ sử Đinh Châu. Vệ Thước và Lý Củ sinh ra Lý Sung (李充), cũng là một thư pháp gia và từng đảm nhận chức vụ *Trung thư thị lang* (中書侍郎).

Tác phẩm
--------

Các tác phẩm nổi tiếng của bà bao gồm:

* *Danh cơ thiếp* (名姬帖).
* *Vệ thị Hòa Nam thiếp* (衛氏和南帖).

Người thời nhà Tống là Trần Tư (陈思), dẫn lại đánh giá của người đời Đường về thư pháp của bà:*"Như cắm hoa vũ nữ, lên xuống mỹ dung; lại như mỹ nữ lên đài, tiên nga lộng ảnh, hồng liên ánh thủy, bích chiểu phù hà"*.

Ghi chú
-------

1. ↑  Có thuyết nói bà là con gái của Vệ Hằng
Yvonne Choquet-Bruhat
**Yvonne Choquet-Bruhat**, sinh ngày 29.12.1923, là nhà toán học kiêm vật lý học người Pháp. Bà là người phụ nữ đầu tiên được bầu vào Viện Hàn lâm Khoa học Pháp và được thưởng Bắc đẩu bội tinh hạng Grand Officier.

Tiểu sử
-------

Bà là con của nhà vật lý học Georges Bruhat. Bà đậu bằng cử nhân năm 1941 và từ năm 1943 tới 1946 học ở *École normale supérieure* (Trường cao đẳng Sư phạm) tại Paris và đậu bằng thạc sĩ. Sau khi đậu thạc sĩ (được quyền dạy cấp đại học) bà dạy ở trường này từ năm 1946 tới năm 1949. Từ năm 1949 tới 1951 bà là phụ tá nghiên cứu ở Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp ("CNRS"), và đậu bằng tiến sĩ ở đây.

Năm 1951 và 1952 bà làm việc ở Viện nghiên cứu cao cấp Princeton (Hoa Kỳ), sau đó giảng dạy ở Đại học Marseille. Năm 1958 bà được thưởng Huy chương bạc của "Trung tâm nghiên cứu Khoa học quốc gia Pháp". Từ năm 1958 tới 1959 bà dạy ở Đại học Reims. Năm 1960 bà làm giáo sư ở Đại học Pierre-et-Marie-Curie (cũng gọi là Đại học Paris VI), cho tới khi nghỉ hưu năm 1992.

Bà được bầu là viện sĩ thông tấn Viện Hàn lâm Khoa học Pháp ngày 13.3.1978 và ngày 14.5.1979 trở thành viện sĩ chính thức, viện sĩ phụ nữ đầu tiên của Pháp. Từ năm 1980 tới 1983 bà làm chủ tịch *Comité international de relativité générale et gravitation* ("Ủy ban quốc tế về thuyết tương đối rộng và trường hấp dẫn"). Năm 1985 bà được bầu vào Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Hoa Kỳ.

Công trình Khoa học
-------------------

Bà là tác giả của gần 200 bài khảo cứu về toán học và về vật lý học, nhất là về thuyết tương đối rộng. Một số khám phá của bà được sử dụng trong các máy dò tìm sóng hấp dẫn như giao thoa kế VIRGO và LIGO.

Đời tư
------

Yvonne Choquet-Bruhat kết hôn với Gustave Choquet. Họ có hai người con gái và một con trai.

Tham khảo
---------

1. ↑  Décret du 11 juillet 2008 publié au JO du 13 juillet 2008.

Liên kết ngoài
--------------

* Notice biographique sur le site de l'Institut des hautes études scientifiques Lưu trữ 2008-03-18 tại Wayback Machine (tiếng Pháp)
* Presentation on the site for the Association for Women in Mathematics Lưu trữ 2017-03-23 tại Wayback Machine
* Contributions of 20th Century Women to Physics'
**Hồ Phấn** (chữ Hán: 胡奋, ? – 288), tự Huyền Uy, người huyện Lâm Kính, quận An Định , tướng lãnh cuối đời Tào Ngụy thời Tam Quốc, đầu đời Tây Tấn, ngoại thích nhà Tây Tấn.

Cuộc đời và sự nghiệp
---------------------

Phấn là con của Xa kị tướng quân, Âm Mật hầu Hồ Tuân nhà Tào Ngụy. Phấn tính sáng suốt, có mưu lược, từ nhỏ thích võ nghệ. Khi Tư Mã Ý chinh phạt Liêu Đông, Phấn là bạch y (tức là không có quan chức) hầu hạ bên cạnh, được đãi ngộ rất tốt. Sau khi trở về được làm Hiệu úy, dần thăng làm Từ Châu thứ sử, phong Dương Hạ tử. Hung Nô trung bộ soái Lưu Mãnh nổi dậy (271), triều đình sai Kiêu kỵ tướng quân Lộ Phiền đánh dẹp, lấy Phấn làm Giám quân, Giả tiết, dừng quân Khanh Bắc, làm hậu viện cho Phiền. Về sau Mãnh bị thủ hạ là Lý Khác giết chết, Phấn tham gia đánh dẹp có công, dần được thăng làm Chinh nam tướng quân, Giả tiết, Đô đốc Kinh Châu chư quân sự, rồi thăng làm Hộ quân, gia Tán kỵ thường thị. Phấn là con nhà tướng, nửa đời sau lại ham học, đủ khả năng làm việc văn thư; tại nhiệm sở được tiếng thanh liêm, ở vùng biên cũng có ân uy.

Năm Thái Thủy thứ 9 (273), Tấn Vũ đế nhác chánh sự mà ham nữ sắc, tuyển chọn con gái của công khanh sung vào lục cung, con gái của Phấn được tuyển làm quý nhân. Phấn chỉ có hai con, 1 trai 1 gái; con trai làm Nam Dương vương hữu, mất sớm. Nghe tin con gái được làm quý nhân, Phấn khóc nói: "Lão nô sao mãi không chết, chỉ có hai đứa con, nam ở dưới chín tầng đất, nữ ở trên chín tầng trời." Phấn phục vụ 3 đời họ Tư Mã, con gái lại được sủng ái, nên được đãi ngộ rất hậu. Được thăng làm Tả bộc xạ, gia Trấn quân đại tướng quân, Khai phủ nghi đồng tam tư. Khi ấy Dương Tuấn cậy con gái làm hoàng hậu mà kiêu ngạo tự đắc, Phấn nói với ông ta rằng: "Anh cậy vào con gái để càng ngày càng ngang ngược à? Xét những triều đại trước, kết thân với thiên tử, chưa có ai không bị diệt môn, chỉ là sớm muộn mà thôi. Xem hành vi của anh, chính là nguyên nhân đẩy nhanh tai vạ đến." Tuấn nói: "Con gái anh chẳng phải cũng ở trong nhà của thiên tử ư?" Phấn nói: "Con gái tôi chỉ là nữ tỳ của con gái anh, sao có thể gây hại gì?" Mọi người đều lo sợ cho Phấn, Tuấn tuy ngậm hờn, nhưng không thể hại ông.

Tháng 2 ÂL năm Hàm Ninh thứ 2, người Hồ ở Tịnh Châu xâm phạm biên thùy, Phấn đang ở chức Giám Tịnh Châu chư quân sự, đánh bại bọn họ.

Tháng 9 ÂL năm thứ 3 (277), Phấn đang làm Tả tướng quân, được nhận chức Đô đốc Giang Bắc chư quân sự.

Tháng 11 ÂL năm thứ 5 (279), Phấn đang làm Bình nam tướng quân, nhận lệnh tham gia đại quân đánh Đông Ngô, đem quân ra khỏi Hạ Khẩu.

Năm Thái Khang đầu tiên (280), Phấn chiếm Giang An.

Tháng 2 ÂL năm thứ 9 (288), Phấn mất khi đang ở chức Thượng thư hữu bộc xạ, tước Dương Hạ hầu, được tặng Xa kỵ tướng quân, thụy là Tráng.

Hậu nhân
--------

* Con trai: không rõ tên, mất sớm
* Con gái: Hồ Phương, làm Quý tần của Tấn Vũ đế, sanh ra Vũ An công chúa

Tham khảo
---------

* Tấn thư

Chú thích
---------

1. ↑  Nay là phía nam Trấn Nguyên, Cam Túc
2. 1 2 3 4  Tấn thư **quyển 57, liệt truyện 27 – Hồ Phấn truyện**
3. 1 2 3 4 5  Tấn thư **quyển 3, Đế kỷ 3 – Vũ đế kỷ**
4. ↑  Tấn thư **quyển 31, liệt truyện 1 – Hậu phi truyện thượng: Hồ quý tần**
**Cá đổng** hay **cá lượng Nhật Bản** (Danh pháp khoa học: *Nemipterus japonicus*) là một loài cá biển trong họ cá lượng Nemipteridae thuộc bộ cá vược, phân bố ở Thái Bình Dương và Ấn Độ Dương. Chúng là loài cá biển có giá trị kinh tế và được khai thác quanh năm, có thể ăn tươi, phơi khô, đông lạnh và có trong một số siêu thị.

Phân bố
-------

Chúng còn được ghi nhận là có ở vùng Địa Trung Hải và Lessepsian migration ở kênh đào Suê. Chúng có ở Ấn Độ Dương, Đông châu Phi, Tây Thái Bình Dương, Địa Trung Hải, tại các nước như Phillippin, Nhật Bản, Trung Quốc và Việt Nam. Tên thường gọi tiếng Anh của chúng là Threadfin bream, King snapper, Japenese threadfin bream, Cohana Japonaise, Bream, Sesugo, Melon-coat, Longtailed Nemipteri. Tên gọi tiếng Tây Ban Nha là Baga japonesa, tên gọi tiếng Nhật Nihon-itoyori.

Đặc điểm
--------

Kích cỡ của chúng dài từ 150–200 mm. Thân dài, dẹp bên. Chiều dài thân tiêu chuẩn bằng 2,7-3,5 lần chiều cao thân. Mõm dài, chiều dài mõm lớn hơn đường kính mắt. Phần lưng màu hồng, phần bụng màu trắng bạc. Đỉnh đầu ngay phía sau mắt có một vết màu vàng. Bên thân có 11-12 dải màu vàng dọc thân từ sau đầu đến gốc vây đuôi. Có một chấm đỏ hình hạt đậu nằm ngay sai khởi điểm của đường bên. Cá đổng có lớp da trắng lẫn những đường vân màu nâu đỏ.

Hàm trên có 4-5 cặp răng nanh nhỏ, ở phía trước hàm. Lược mang có 14-17 chiếc. Đường bên hoàn toàn. Vây ngực rất dài, bằng khoảng 1,0-1,3 lần chiều dài đầu, đạt đến khởi điểm của vây hậu môn. Vây bụng dài, bằng 1,2-1,6 lần chiều dài đầu. Vây đuôi chia thùy sâu, thùy trên vây đuôi dài hơn thùy dưới và có tia vây trên cùng kéo dài thành sợi. Vây lưng màu trắng, mép vây màu vàng dọc thân từ sau đầu đến gốc vây đuôi. Có một chấm đỏ hình hạt đậu nằm ngay khởi điểm của đường bên. Vây lưng màu trắng, mép vây màu vàng, viền vây màu đỏ. Vây đuôi màu hồng, phần trên thùy trên và sợi kéo dài có màu vàng.

Trong ẩm thực
-------------

Chúng còn được biết đến với món món cá đổng kho ngọt. Cá vừa câu từ biển nên tươi rói. Dùng dao chặt vi, đánh vảy, móc mang, bỏ ruột rồi rửa sạch để cho ráo nước. Sau đó, cho vào nồi nước đun sôi trên bếp, thêm vài lát cà chua chín, dăm lát ớt cay cùng với thơm (khóm) thái mỏng, nêm gia vị cho vừa ăn, thêm ít rau thơm thái nhỏ rồi nhấc xuống khỏi bếp. Cá đổng có lớp da trắng lẫn những đường vân màu nâu đỏ,

Cùng với cá ong, cá nhiễu, cá lịch, cá đổng luôn được dùng để chế biến nhiều món ăn chiên, nướng, kho ngọt, kho mặn, nấu cháo. Với món cá chiên chỉ cần dùng dao chặt vi, móc mang, bỏ ruột, rửa sạch để cho ráo nước. Sau đó, đun sôi dầu ăn cùng với hành tím và cho cá vào chảo, trở sang hai bên cho cá chín vàng lớp da bên ngoài thì nhấc xuống khỏi bếp và gắp ra đĩa.

Chú thích
---------

1. ↑  "Gật gù với cá đổng Phổ Vinh". Báo Điện tử Quảng Ngãi. Truy cập 1 tháng 6 năm 2016.

Tham khảo
---------

* Dữ liệu liên quan tới Nemipterus japonicus tại Wikispecies
* Froese, Rainer and Pauly, Daniel, eds. (2015). "Nemipterus japonicus" in FishBase. 11 2015 version.
* Rodríguez, G.; Suárez, H. (2001). "Anthropogenic dispersal of decapod crustaceans in aquatic environments". Interciencia 26 (7): 282–288.
**Nishimoto Kimiko** (西本 喜美子, *Tây Bản Hỷ Mỹ Tử*?, sinh năm 1928) là một nhiếp ảnh gia người Nhật gốc Brasil và người nổi tiếng trên mạng. Bà trước đây từng là thợ làm tóc, vận động viên đua xe đạp và nội trợ.

Thân thế và giáo dục
--------------------

Kimiko Nishimoto chào đời ở Brasil vào năm 1928. Cha mẹ bà dạy nông nghiệp cho người dân địa phương. Bà là con gái thứ hai trong gia đình có 7 anh chị em. Năm 8 tuổi, gia đình bà chuyển đến sống tại Kumamoto. Bà tốt nghiệp trường thẩm mỹ.

Sự nghiệp
---------

Nishimoto trở thành thợ làm tóc trong tiệm của người cha chuyên làm kiểu tóc cô dâu và kiểu tóc Nhật Bản. Sau 4 năm hành nghề cắt tóc, Nishimoto theo học trường đua xe đạp và trở thành một tay đua xe đạp chuyên nghiệp. Từ năm 22 đến 27 tuổi, bà ra thi đấu quốc gia với tư cách là một vận động viên đua xe đạp cùng với 2 người em trai của mình.

Năm 2001, Nishimoto bắt đầu sự nghiệp của một nhiếp ảnh gia nghiệp dư sau khi tham gia một khóa học nhiếp ảnh và xử lý ảnh do con trai lớn của bà dạy. Năm 2011, bà mở cuộc triển lãm cá nhân đầu tiên tại Bảo tàng Nghệ thuật Tỉnh Kumamoto. Năm 2018, bà có một buổi triển lãm mang tên"Asobokane?" (dịch "Chúng ta sẽ chơi chứ?") tại Shinjuku. Tính đến tháng 3 năm 2020, Nishimoto đã ra sức phát triển sự hiện diện trên mạng xã hội, với hơn 220.000 người theo dõi tài khoản Instagram của mình.

Đời tư
------

Năm 27 tuổi, Nishimoto kết hôn với Hitoshi, một viên chức thuế và họ cùng nhau nuôi dạy 3 người con ở Kyushu. Bà gánh vác công việc nội trợ trong hơn 45 năm. Chồng của Nishimoto qua đời vào năm 2012 vì bệnh ung thư phổi. Vào tháng 5 năm 2018, Nishimoto cư trú tại tỉnh Kumamoto. Đề cập đến tuổi thọ của mình, Nishimoto nói rằng bà là người hút thuốc lá hàng ngày và uống một ly rượu whisky Bourbon mỗi ngày.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4  Ito, Masami (ngày 10 tháng 2 năm 2018). "'Insta-gran' Kimiko Nishimoto discovers that it's never too late to experiment with inventive photography". *The Japan Times* (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 6 tháng 7 năm 2020.
2. ↑  Sasaki, Sayo (ngày 18 tháng 12 năm 2017). "89-year-old photographer Kimiko Nishimoto debuts in Tokyo with funny selfies". *Kyodo News+*. Truy cập ngày 6 tháng 7 năm 2020.
3. 1 2  Clark, Nicole (ngày 29 tháng 5 năm 2018). "This Insta-Famous 89-Year-Old Japanese Woman Takes Amazing Self-Portraits". *Vice* (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 6 tháng 7 năm 2020.
4. 1 2  Airth, Johanna (ngày 30 tháng 3 năm 2020). "What the Japanese can teach us about super-ageing gracefully". *BBC* (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 6 tháng 7 năm 2020.
**Lưu Văn Tú** (giản thể: 刘文秀; phồn thể: 劉文秀; bính âm: *Liú Wénxiù*, 1633 – 1658), người Diên An, Thiểm Tây, tướng lãnh khởi nghĩa nông dân Đại Tây, con nuôi của thủ lĩnh Trương Hiến Trung.

Cuộc đời và sự nghiệp
---------------------

Ông từ sớm đã tham gia nghĩa quân của Trương Hiến Trung. Năm Sùng Trinh thứ 17 (1644) nhà Minh, sau khi Trương Hiến Trung kiến lập chính quyền Đại Tây, Văn Tú được thụ phong Phủ Nam Tướng quân, Năm Thuận Trị thứ 3 (1646) nhà Thanh, Trương Hiến Trung tử trận, ông cùng bọn Tôn Khả Vọng soái mấy vạn tàn quân, chạy vào Vân Nam - Quý Châu, liên tiếp hạ được Tuân Nghĩa, Quý Dương.

Năm Vĩnh Lịch thứ 6 (1651), nghĩa quân Đại Tây liên kết với chính quyền Nam Minh, Văn Tú được thụ phong **Phủ Nam vương**, soái 6 vạn quân Đại Tây ra Xuyên Nam, từ Tự Châu, Trùng Khánh tiến vây Thành Đô, giết bọn Đô thống Bạch Hàm Trinh, Bạch Quảng Sanh của nhà Thanh, bức bách Ngô Tam Quế chạy về Bảo Ninh. Ông ra Tứ Xuyên, cùng quân đội của Ngô Tam Quế giao chiến ở Bảo Ninh thuộc Xuyên Bắc, khinh địch nên đại bại, lui về Quý Châu.

Năm thứ 10 (1656), Văn Tú theo Vĩnh Lịch Đế đến Côn Minh, được phong tước **Thục vương**. Năm sau, Tôn Khả Vọng cất quân đến đánh, ông cùng Lý Định Quốc đánh cho ông ta đại bại ở Giao Thủy. Tôn Khả Vọng đưa tàn quân đến Bảo Khánh hàng Thanh.

Năm thứ 12 (1658), Văn Tú ở vùng núi Tứ Xuyên thao luyện quân đội, thu thập bộ hạ của Tôn Khả Vọng, được hơn 3 vạn người. Lý Định Quốc yêu cầu Vĩnh Lịch Đế triệu hồi ông, hành động này đã khiến cho 3 lộ quân Thanh tiến đánh Quý Châu gập nhiều thuận lợi, vì thế hai người Lý – Lưu trở nên bất hòa. Văn Tú vô cùng buồn bã, đem mọi việc giao cho Hộ vệ Trần Kiến liệu lý, cũng không ra khỏi phủ. Ngày 25 tháng 4, bệnh mất ở Côn Minh. Về sau con trai ông là Lưu Chấn cũng hàng Thanh.

Tham khảo
---------

* Khuyết danh - **Minh mạt Điền nam kỷ lược**
* Đặng Khải (Thanh) - **Cầu dã lục**
* Nghê Thuế (Thanh) - **Điền Vân lịch niên truyện**

Chú thích
---------

1. ↑  Khuyết danh - **Minh mạt Điền nam kỷ lược**, quyển 8, *Thục vương hoàn Điền*
2. ↑  Đặng Khải (Thanh) - **Cầu dã lục** chép là ngày 25 tháng 4. Nghê Thuế - **Điền Vân lịch niên truyện**, quyển 10 cũng chép là tháng 4. **Minh mạt Điền nam kỷ lược**, quyển 8, *Thục vương hoàn Điền* chép "*vào tháng 6 năm ấy, hoăng*" là lầm
Một bữa cơm gia đình ở Việt Nam lúc buổi chiều muộn, cùng với buổi ăn trưa thì đây là bữa ăn chính trong ngày
**Bữa ăn chính** (*Dinner*) là bữa ăn thịnh soạn nhất và trang trọng nhất diễn ra trong ngày theo quan niệm nhiều nền văn hóa phương Tây. Trong lịch sử, bữa ăn thịnh soạn nhất thường được ăn vào khoảng giữa trưa và được gọi là bữa ăn tối (*Dinner*). Đặc biệt là trong giới thượng lưu, phong cách ăn uống dần dần di cư đến những vũng đất mới cuối thế kỷ 16 đến thế kỷ 19. Trong tiếng Anh thì từ Dinner có nhiều nghĩa khác nhau tùy thuộc vào nền văn hóa, và có thể có nghĩa là một bữa ăn với khối lượng thức ăn bất kỳ được ăn vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày. Đặc biệt, đôi khi thuật ngữ bữa ăn chính vẫn được dùng trong bữa ăn trưa hoặc đầu giờ chiều trong những dịp đặc biệt, chẳng hạn như bữa tối Giáng sinh. Ở vùng khí hậu nóng, bữa ăn chính có nhiều khả năng được ăn vào buổi tối, sau khi nhiệt độ giảm xuống tạo cảm giác dễ chịu khoan khoái.

Trên thế giới
-------------

Ở Châu Âu, người ta bắt đầu ăn tối muộn hơn trong ngày trong những năm 1700, do sự phát triển trong thực tiễn công việc, điều kiện ánh sáng, tình trạng tài chính và thay đổi văn hóa. Trong nhiều cách sử dụng hiện đại, thuật ngữ *bữa ăn chính* dùng để chỉ bữa tối, hiện nay thường là bữa ăn thịnh soạn nhất trong ngày ở hầu hết các nền văn hóa phương Tây. Khi ý nghĩa này được sử dụng, các bữa ăn trước đó thường được gọi là bữa ăn sáng, bữa ăn trưa và có lẽ là tiệc trà. 

Thời gian ăn tối ở Hoa Kỳ muộn nhất lúc 6:19 chiều, theo phân tích khảo sát sử dụng thời gian của người Mỹ, với hầu hết các hộ gia đình ăn chính trong khoảng thời gian từ 5:07 chiều và 8:19 tối Theo dữ liệu từ năm 2018 đến năm 2022, người dân các bang ăn sớm nhất là Pennsylvania (cao điểm 5:37 chiều) và Maine (cao điểm 5:40 chiều), trong khi người dân các bang ăn muộn nhất là Texas và Mississippi (cả 7: 02 giờ chiều cao điểm) và Washington, D.C. ăn lúc 7:10 tối lúc cao điểm. Một cuộc khảo sát của Jacob's Creek, một nhà sản xuất rượu của Úc, cho thấy thời gian dùng bữa tối trung bình ở Vương quốc Anh là 7:47 tối.

Chú thích
---------

1. ↑  "dinner". *Oxford English Dictionary* (ấn bản 3). Oxford University Press. tháng 9 năm 2005. (yêu cầu Đăng ký hoặc có quyền thành viên của thư viện công cộng Anh.)
2. 1 2 3 4  McMillan S (2001). "What Time is Dinner?". History Magazine. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 12 năm 2017. Truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2017.
3. ↑  Olver, Lynne. "Meal times". *The Food Timeline*. Truy cập ngày 2 tháng 4 năm 2014.
4. ↑  "Tea with Grayson Perry. Or is it dinner, or supper?". *The Guardian*. London. tháng 8 năm 2012. Truy cập ngày 15 tháng 8 năm 2013.
5. ↑  Yau, Nathan (24 tháng 7 năm 2023). "When is Dinner, By State". *FlowingData*. Truy cập ngày 26 tháng 7 năm 2023.
6. ↑  "Average dinner time is now 7:47 pm as work hours eat into our meal times". *Evening Standard*. 3 tháng 10 năm 2007.
**Nước Pháp Tự do** (tiếng Pháp:*France Libre* et les *Forces françaises libres* ) là một tổ chức chính trị lưu vong của người Pháp chống lại sự chiếm đóng của Đức Quốc Xã đối với Pháp trong Chiến tranh thế giới thứ hai, được thành lập tại Luân Đôn (Anh) bởi tướng Charles de Gaulle sau khi phát lời kêu gọi ngày 18 tháng 6 năm 1940. Tổ chức này cũng tập hợp các binh sĩ quân lực Pháp tham gia Lực lượng Pháp quốc Tự do tiếp tục chống lại phe Trục.

Lịch sử
-------

Từ 13 tháng 7 năm 1942, tổ chức Pháp quốc Tự do đổi tên thành Pháp quốc tranh đấu (*France combattante*) và thành lập chính phủ lâm thời Ủy ban quốc gia Pháp (*Comité national français*), đánh dấu chính thức sự tham gia của Pháp quốc tự do vào lực lượng Đồng Minh chống phát xít.

Tổ chức Pháp quốc Tự do và Lực lượng Pháp quốc Tự do chính thức chấm dứt tồn tại sau ngày 1 tháng 8 năm 1943, tuy nhiên các hoạt động của họ vẫn tiếp tục với danh nghĩa Ủy ban Giải phóng Quốc gia Pháp (*Comité français de Libération nationale*-**CFLN**) và Lực lượng Pháp quốc Tự do (*Armée française de la Libération*).

Xem thêm
--------

* Chính phủ Vichy
* Lực lượng Pháp quốc Tự do

Tham khảo
---------

1. ↑  Trang chủ

Liên kết ngoài
--------------

* Site officiel du comité du 70×10{{{1}}} anniversaire de l'Appel du 18 juin, avec de nombreuses ressources en ligne
**Viêm phế quản** là chứng viêm nhiễm tại phế quản (đường thở lớn và trung bình) trong phổi. Các triệu chứng bao gồm ho ra đờm, thở khò khè, khó thở và khó chịu ở ngực. 
Viêm phế quản được chia thành hai loại: cấp tính và mãn tính. Viêm phế quản cấp tính cũng được biết đến như chứng cảm lạnh ở ngực.

Viêm phế quản cấp tính thường khiến người nhiễm bị ho kéo dài khoảng ba tuần. Trong hơn 90% trường hợp nguyên nhân là một bệnh nhiễm virus. 
Các loại virus này có thể lây lan qua không khí khi người ta ho hoặc qua tiếp xúc trực tiếp. Yếu tố nguy cơ bao gồm tiếp xúc với khói thuốc lá, bụi, và các loại ô nhiễm không khí khác. Một số ít trường hợp là do mức độ ô nhiễm không khí hoặc vi khuẩn như *Mycoplasma pneumoniae* hoặc *Bordetella pertussis*. Điều trị viêm phế quản cấp tính thường bao gồm nghỉ ngơi, paracetamol (acetaminophen), và các thuốc chống viêm không steroid để giảm sốt.

Bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính được định nghĩa như chứng ho kéo dài trong ba tháng hoặc hơn hàng năm, và kéo dài ít nhất là hai năm. Hầu hết những người bị viêm phế quản mãn tính có bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD). Hút thuốc lá là nguyên nhân phổ biến nhất, với một số lý do khác như ô nhiễm không khí và do di truyền với tỷ lệ thấp hơn. Phương pháp điều trị bao gồm việc bỏ thuốc lá, tiêm chủng, phục hồi chức năng và thường xuyên hít thuốc giãn phế quản và steroid. Một số người có thể khỏe hơn nhờ liệu pháp oxy dài hạn hoặc cấy ghép phổi.

Viêm phế quản cấp tính là một trong những bệnh phổ biến nhất. Khoảng 5% người lớn bị ảnh hưởng và khoảng 6% trẻ em có ít nhất một lần bị mỗi năm. Trong năm 2010, viêm phế quản mãn tính ảnh hưởng 329 triệu người, gần 5% dân số toàn cầu. Trong năm 2013, bệnh này dẫn đến 2,9 triệu ca tử vong, tăng từ 2,4 triệu ca tử vong trong năm 1990.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4 5  "What Is Bronchitis?"
2. 1 2 3  Albert, RH (ngày 1 tháng 12 năm 2010).
3. ↑  "What Causes Bronchitis?"
4. 1 2  Tackett, KL; Atkins, A (December 2012).
5. ↑  "How Is Bronchitis Treated?"
6. ↑  Vestbo, Jørgen (2013).
7. ↑  Reilly, John J.; Silverman, Edwin K.; Shapiro, Steven D. (2011).
8. ↑  Decramer M, Janssens W, Miravitlles M (April 2012).
9. 1 2  Rabe KF, Hurd S, Anzueto A, Barnes PJ, Buist SA, Calverley P, Fukuchi Y, Jenkins C, Rodriguez-Roisin R, van Weel C, Zielinski J (September 2007).
10. ↑  Braman, SS (January 2006).
11. ↑  Wenzel, RP; Fowler AA, 3rd (ngày 16 tháng 11 năm 2006).
12. ↑  Fleming, DM; Elliot, AJ (March 2007).
13. ↑  Vos T, Flaxman AD, Naghavi M, Lozano R, Michaud C, Ezzati M, Shibuya K, Salomon JA, Abdalla S, Aboyans V, et al.
14. ↑  GBD 2013 Mortality and Causes of Death, Collaborators (ngày 17 tháng 12 năm 2014).

Liên kết ngoài
--------------

* NIH entry on Bronchitis
* MedlinePlus entries on Acute bronchitis and Chronic bronchitis
* Mayo Clinic factsheet on bronchitis
**Rebecca Stevens** là đệ nhất phu nhân của Sierra Leone từ ngày 21 tháng 4 năm 1971 đến ngày 28 tháng 11 năm 1985. Bà là vợ của Siaka Stevens, Tổng thống đầu tiên của quốc gia châu Phi - Sierra Leone (chịu ảnh hưởng bởi Vương quốc Anh).

Đệ nhất phu nhân của Sierra Leone
---------------------------------

Stevens là một Đệ nhất phu nhân thầm lặng, không phô trương (sống giản dị và kín đáo). Bà đã đồng hành cùng chồng tại các sự kiện công cộng nhưng hiếm khi tổ chức các sự kiện của riêng mình (trong suốt thời gian nắm giữ chức vụ danh dự của Nhà nước Sierra Leone).

Bà đi cùng chồng trong các chuyến thăm cấp nhà nước và trên khắp đất nước, ghi dấu hình ảnh đất nước cô trong danh dự. Bà sống tại nhà riêng của gia đình tại số 1 đường King Harman tại Brooksfield ở Freetown.

Đóng góp
--------

Bà hiện đang ở Anh, đã có một bước đi táo bạo trong việc đóng góp thúc đẩy giáo dục ở quê nhà. Bà tham gia tổ chức từ thiện Sierra Leone hỗ trợ sách và bộ hình học với mục đích khơi dậy sự quan tâm của học sinh đối với Toán học và Khoa học. Sau đó, bà tham gia tặng sách góp phần nâng cao kiến ​​thức của cả học sinh và giáo viên Sierra Leone.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4 5 6  Tumoe, Tatafway (ngày 3 tháng 11 năm 2010). "Sia Nyama Koroma: Sierra Leone's Special First Lady". *cocorioko.net*. Truy cập ngày 17 tháng 6 năm 2018.
2. ↑  "Sierra Leonean teacher based in the UK boosts education in Salone". `|first=` thiếu `|last=` (trợ giúp)

| Danh hiệu
 |
| --- |
| Tiền nhiệmtrống | **Đệ nhất phu nhân Sierra Leone**1998–2007 | Kế nhiệmHannah Momoh |
*Người phụ nữ Samaria bên giếng nước* 1651
**Người phụ nữ Samaria bên giếng nước** là một câu chuyẹn liên quan đến cuộc đời Chúa Giêsu trong Tân Ước, được tường thuật lại qua Phúc âm Gioan 4:4-26. Theo truyền thống của Chính Thống giáo Đông phương, bà có tên là Photine (từ chữ φως, là người được soi sáng). Cũng có một truyền thống ngoài Kinh Thánh liên quan đến bà, trong đó bà được gọi là Thánh Photine hoặc Photini, Photina và được coi là một vị tử đạo Kitô giáo.

Kinh Thánh ký thuật
-------------------

Theo Gioan 4:

Do đó, Người phải băng qua Samari. Vậy, Người đến một thành xứ Samari, tên là Xykha, gần thửa đất ông Giacóp đã cho con là ông Giuse. Ở đấy, có giếng của ông Giacóp. Người đi đường mỏi mệt, nên ngồi ngay xuống bờ giếng. Lúc đó vào khoảng mười hai giờ trưa. Có một người phụ nữ Samari đến lấy nước. Đức Giêsu nói với người ấy: *"Chị cho tôi xin chút nước uống!"* Quả thế, các môn đệ của Người đã vào thành mua thức ăn. Người phụ nữ Samari liền nói: *"Ông là người Do Thái, mà lại xin tôi, một phụ nữ Samari, cho ông nước uống sao?"* Quả thế, người Do Thái không được giao thiệp với người Samari.

Luận giải
---------

Câu chuyện này xảy ra trong bối cảnh trước khi Giêsu quay về Galilê. Người Do Thái thời đó coi người Samaria là dân ngoại và giữa họ thường có thái độ thù địch mặc dù cả hai bên chia sẻ niềm tin từ tổ phụ Do Thái giáo. Hai cộng đồng này dường như đã bị chia tách trong sau thời kỳ lưu đày, họ đều tin vào Ngũ Kinh (Môi-se), mặc dù người Samaria tin rằng Ngũ Kinh lấy từ núi thánh là Gerizim chứ không phải tại núi thánh Sion (vấn đề này có đề cập tại Gioan 4: 20).

Gioan 4 là một trình thuật được xây dựng gồm 2 phần:

* Một là kể chuyện gồm có dẫn nhập về việc các môn đệ từ thành phố trở về và tóm tắt hoạt động truyền giáo của người phụ nữ này, hệ quả và chứng từ công cuộc truyền giáo của người phụ nữ
* Hai là hai cuộc đối thoại: cuộc đối thoại thứ nhất xảy ra giữa Chúa Giêsu và người phụ nữ và cuộc đối thoại thứ hai xảy ra giữa Chúa Giêsu và các môn đệ.

Bản văn kết thúc ở lời tuyên xưng đức tin của những người Samaria.

Trên bình diện tôn giáo, người Do Thái giữ khoảng cách với dân ngoại vì luật tinh sạch nghiêm cấm mọi sự tiếp cận; còn trên bình diện xã hội, không có chuyện gặp gỡ giữa một người đàn ông với một phụ nữ, nhất là một phụ nữ xa lạ. Việc Giêsu xin người phụ nữ nước uống chứng tỏ rằng Ngài đã vượt qua cấm cản tôn giáo, nghi thức, xã hội ngăn cách giữa hai cộng đồng này. Tình huống khó khăn và tế nhị này đòi hỏi phải cư xử khéo léo để phá vỡ những điều cấm kỵ đã trói buộc trong ý thức bà. Cuộc đối thoại đã được kết nối và tình hình diễn tiến tốt đẹp. Cơn khát nước đã chuyển sang cơn khát Thiên Chúa, từ nước giếng là ân huệ của Giacóp đến nước hằng sống là ân huệ của Chúa Giêsu. Thoạt đầu, chính Chúa Giêsu ở trong tình trạng thiếu thốn, xin được trợ giúp, nhưng hiện giờ chính người phụ nữ lại là người thiếu thốn cần phải được lấp đầy.

Tham khảo
---------

* Chị phụ nữ Samaria - người tiên phong trong sứ mệnh truyền giáo Lưu trữ 2014-01-08 tại Wayback Machine
Tên người này tuân theo phong tục tên gọi Tây Ban Nha; họ thứ nhất hay họ cha là *Salinas* và họ thứ hai hay họ mẹ là *Ortiz*.

**Rodolfo Salinas Ortiz** (sinh ngày 29 tháng 8 năm 1987 ở Durango, México) là một cầu thủ bóng đá người México. Hiện tại anh thi đấu cho Celaya.
cho mượn từ Santos Laguna.

Sự nghiệp câu lạc bộ
--------------------

Anh có màn ra mắt ngày 21 tháng 1 năm 2007 trước Club América khi San Luis thua 4-1. Số áo của anh lúc đó là #98. Anh thi đấu 7 trận trong mùa giải Clausura.Ở mùa giải Apertura 2007, anh thi đấu 5 trận và không ghi bàn thắng nào. Anh ghi bàn đầu tiên trước CF Monterrey ngày 15 tháng 3 năm 2008 khi San Luis thắng 3-1. Mùa giải 2008-09, anh được đá chính. Anh ghi bàn thắng thứ hai trước Puebla khi trận đấu kết thúc hòa 1-1.

Danh hiệu
---------

### Câu lạc bộ

Santos Laguna
* Liga MX: Clausura 2012, Clausura 2015
* Copa MX: Apertura 2014

Tham khảo
---------

1. ↑  Llegan escualos a Celaya Lưu trữ 2018-07-21 tại Wayback Machine‚ am.com.mx, 9 tháng 6 năm 2017
2. ↑  Bản mẫu:Medio Tiempo

Bản mẫu:Đội hình Celaya F.C.
**Sân vận động LFF** (Sân vận động Liên đoàn bóng đá Litva, tiếng Litva: *LFF stadionas*), trước đây được gọi là **Sân vận động Vėtra**, là một sân vận động bóng đá ở Vilnius, Litva.

Tổng quan
---------

Sân vận động này lần đầu tiên được đặt tên là **Lokomotyvas** trong thời kỳ Xô viết do vị trí của sân gần với ga đường sắt Vilnius.

Năm 2004, đây là sân vận động bóng đá tư nhân đầu tiên ở Litva được xây dựng lại sau thời kỳ Xô viết. Sau đó, sân được đổi tên thành **Sân vận động Vėtra** và trở thành sân nhà của FK Vėtra. Năm 2005, sân đã tổ chức trận đấu đầu tiên của đội tuyển quốc gia.

Sau khi FK Vėtra bị phá sản năm 2010, sân vận động đã được Liên đoàn bóng đá Litva tiếp quản và đổi tên một lần nữa thành **Sân vận động LFF**. Sân vận động đã trải qua nhiều lần cải tạo khác nhau để đáp ứng tiểu chuẩn sân vận động hạng 3 của UEFA. Sau khi cải tạo, sân vận động cũng bao gồm trụ sở mới của LFF, trong khi mặt sân được đổi thành sân cỏ nhân tạo.

Vào năm 2015, sân vận động đã được nâng cấp - sân cỏ nhân tạo được thay thế bằng bề mặt sân mới có chất lượng cao hơn và hệ thống chiếu sáng sân vận động đã được nâng cấp. Một năm sau, trước trận đấu với Malta, một bảng điểm mới đã được lắp đặt. Mặt sân một lần nữa được thay thế vào tháng 4 năm 2020.

Kể từ năm 2012, sân vận động này là sân nhà của đội tuyển bóng đá quốc gia Litva và cũng là sân nhà của một trong những câu lạc bộ hàng đầu của Litva, FK Žalgiris Vilnius.

Sức chứa hiện tại của sân vận động là 5.067 chỗ ngồi.

Tham khảo
---------

1. ↑  "LFF stadionas". *lff.lt*. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 5 năm 2019. Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2016.
2. ↑  "Stadionas atviras tiek profesionalams, tiek mėgėjams" (bằng tiếng Litva). Sportland magazine. Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2016.
3. ↑  "Į rinktinės varžybas atėję aistruoliai galės grožėtis malonia staigmena - švieslente" (bằng tiếng Litva). Eurofootball.lt. Truy cập ngày 15 tháng 10 năm 2016.
4. ↑  "LFF stadione keičiama danga" (bằng tiếng Litva). Lietuvos futbolo federacija. 30 tháng 4 năm 2020. Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 2 năm 2021. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2020.

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Sân vận động LFF***. |
π là hằng số mộng mơ

***Mars Global Surveyor*** (***MGS***) là tàu vũ trụ robot của Mỹ được phát triển bởi Phòng thí nghiệm Động cơ phản lực của NASA và được phóng lên vào tháng 11 năm 1996. *Mars Global Surveyor* là một sứ mệnh lập bản đồ toàn cầu kiểm tra toàn bộ sao Hoả, từ tầng điện ly xuyên qua bầu khí quyển đến bề mặt. Là một phần của Chương trình Thám hiểm Sao Hỏa lớn hơn, *Mars Global Surveyor* đã thực hiện chuyển tiếp giám sát cho các tàu vũ trụ quỹ đạo chị em của mình trong quá trình bay trên không, và nó đã giúp các xe tự hành Sao Hỏa và các nhiệm vụ đổ bộ bằng cách xác định các vị trí hạ cánh tiềm năng và chuyển tiếp từ xa trên bề mặt.

Tàu vũ trụ này đã hoàn thành nhiệm vụ chính vào tháng 1 năm 2001 và đang trong giai đoạn nhiệm vụ mở rộng thứ ba khi vào ngày 2 tháng 11 năm 2006, tàu vũ trụ không trả lời các tin nhắn và mệnh lệnh. Một tín hiệu mờ nhạt được phát hiện ba ngày sau đó cho thấy nó đã chuyển sang chế độ an toàn. Nỗ lực tái lập tàu vũ trụ và giải quyết vấn đề thất bại, và NASA chính thức kết thúc nhiệm vụ vào tháng 1 năm 2007.

Thông số kỹ thuật
-----------------

Tàu vũ trụ *Surveyor*, được chế tạo tại nhà máy du hành vũ trụ Lockheed Martin ở Denver, là một hộp hình chữ nhật với các hình chiếu giống như cánh (tấm pin mặt trời) kéo dài từ hai phía đối diện. Khi được nạp đầy nhiên liệu vào thời điểm phóng, tàu vũ trụ nặng 1.060 kg (2.337 lb). Hầu hết các khối *Surveyor* 's nằm trong hộp mô đun hình chiếm phần trung tâm của tàu vũ trụ. Mô-đun trung tâm này được làm bằng hai mô-đun hình chữ nhật nhỏ hơn xếp chồng lên nhau, một trong số đó được gọi là mô-đun thiết bị và chứa các thiết bị điện tử, dụng cụ khoa học và máy tính nhiệm vụ 1750A của tàu vũ trụ. Các mô-đun khác, được gọi là mô-đun đẩy, chứa động cơ tên lửa và kho nhiên liệu *của Surveyor*. Nhiệm vụ của *Mars Global Surveyor* tốn khoảng 154 triệu đô la để phát triển và xây dựng và 65 triệu đô la để khởi động. Hoạt động nhiệm vụ và phân tích dữ liệu chi phí khoảng 20 triệu đô la / năm.

Tham khảo
---------

1. 1 2  "Mar Global Surveyor - Science Summary". *NASA*. Jet Propulsion Laboratory. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2013.
2. ↑  "NASA - NSSDCA - Spacecraft - Details". *nssdc.gsfc.nasa.gov*.
Traditional Korean birthday party celebrating a baby's first birthday

**Tiệc thôi nôi** (Hangul: 돌잔치 hoặc ngắn gọn là 돌) là lễ tổ chức chúc mừng em bé được 1 tuổi, là một dịp có ý nghĩa quan trọng trong văn hóa Hàn Quốc nhằm cầu chúc cho em bé được mạnh khỏe và có tương lai tốt đẹp. Trong ngày lễ, các bé được mặc hanbok và đội mũ truyền thống. Bé trai đội mũ *bokgeon* (복건) hoặc *hogeon* (호건), bé gái đội mũ *jobawi* (조바위) hoăc *gulle* (굴레).

Lịch sử
-------

Trong quá khứ, ở Hàn Quốc, tỷ lệ trẻ sơ sinh tử vong khá cao do điều kiện thời tiết khắc nghiệt cộng với việc chưa có hệ thống y tế tốt. Do vậy, gia đình sẽ tổ chức một sự kiện lớn bày tỏ niềm vui khi trẻ đã có thể lớn lên khoẻ mạnh và để chúc mừng sinh nhật vào thời điểm em bé tròn 1 tuổi. Thôi nôi cũng là một nghi lễ để tỏ lòng thành kính với các vị thần đã bảo vệ trẻ sơ sinh.

Nghi thức chọn đồ Doljabi (돌잡이)
-------------------------------

*Nghi thức chọn đồ Doljabi (돌잡이)*
Một phần quan trọng trong bữa tiệc thôi nôi là nghi thức Doljabi. Các đồ vật như chỉ, bút lông, mực, tiền,... đươc bày trên bàn rồi cho đứa bé chọn một vật. Người ta tin rằng đồ vật được chọn sẽ cho biết tương lai của đứa trẻ. Các đồ vật được bày cho đứa bé chọn đã thay đổi theo thời gian. Các khách đến dự thường tặng quà cho em bé như tiền, quần áo, nhẫn vàng.

Đồ ăn trong tiệc thôi nôi
-------------------------

*Bánh Tteok trong tiệc* *doljanchi*
Trong tiệc thôi nôi, gia đình sẽ chuẩn bị rất nhiều đồ ăn để thiết đãi người đến tham dự. Những người được mời thường bao gồm họ hàng và bạn bè thân thiết của bố mẹ đứa trẻ.

Thức ăn trong bữa tiệc bao gồm nhiều loại khác nhau nhưng đa phần đều có bánh jeon, canh rong biển Miyeok guk, nước, bánh gạo, miến trộn và hoa quả theo mùa được dân cúng lên Samshin (삼신 - ba vị thần được tin là bảo vệ đứa bé khi chúng lớn lên).

Người Hàn Quốc tin rằng nếu đưa cho những người không phải là người thân trong gia đình ăn sẽ mang lại điềm gở nên bánh gạo trong buổi lễ. chỉ các thành viên trong gia đình mới có thể ăn. Sau khi chuẩn bị xong mọi thứ, nam giới không được vào lễ mà bà hoặc mẹ sẽ cúng bái hai vị thần.

Tham khảo
---------

1. ↑  "First Birthday Party Extravaganza Becomes Common". *koreatimes* (bằng tiếng Anh). 22 tháng 12 năm 2008. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2023.
2. ↑  chaovietnam (26 tháng 4 năm 2014). "한 달 잔치와 돌잔치- Lễ đầy tháng& Lễ Thôi nôi - 베트남 교민잡지 ! 씬짜오 베트남". *베트남 교민잡지 ! 씬짜오 베트남* (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2023.
3. ↑  "돌잔치란??유래도 알아봤어요｜한일가족 일본인 아내의 블로그 coco-joah". *한일가족 일본인 아내의 블로그 coco-joah* (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2023.
4. ↑  "돌잔치의 유래, 돌잡이 와 떡의 의미, 그리고 돌반지". *중지* (bằng tiếng Hàn). 13 tháng 11 năm 2019. Truy cập ngày 8 tháng 1 năm 2023.

*Trò chơi đoán chữ trong một bữa tiệc thôi nôi hiện đại*
Tượng Khổng tước Minh Vương Mahamayuri đang nài một vị Phật
**Khổng Tước Minh Vương** (tiếng Phạn: *Mahamayuri*/महामायूरी/*Mahāmāyūrī - Đại (nữ) khổng tước*, tiếng Trung Quốc: 孔雀明王/*Kǒngquè Míngwáng*, tiếng Nhật: 孔雀明王/*Kujaku Myōō*, tiếng Triều Tiên: 공작명왕/*GongJakMyeongWang*) tên một vị Minh Vương của Đạo Phật, nguyên căn là một con công thuộc loài công lam Ấn Độ (Khổng Tước- Maurya) là vật cưỡi của Phật Mẫu Chuẩn Đề.

Phật giáo
---------

Bài chi tiết: Động vật trong Phật giáo
Trong truyền thống Phật giáo Đại thừa, thì Khổng Tước Minh Vương là vị Tôn giả hầu cận Đức Phật mà nguyên căn là một con công, sanh vào thời Khai Thiên lập Địa, tu thành, vâng mệnh Đức Phật cầm giữ giáo lệnh, hiện thân hàng phục bọn ác ma, ủng hộ các nhà tu hành. Khổng Tước Minh Vương là hàng đại thánh của Mật Giáo, có rất nhiều truyền thuyết. Khổng Tước Minh Vương vốn là con Khổng Tước (tiếng Phạn: Mayura/मयूर/Mayūra) đầu tiên của thời khai thiên lập địa, qua suốt mấy ngàn năm ngày đêm tu hành khổ luyện thành tựu phép Ngũ sắc thần quang, sau đó được Chuẩn Đề Bồ Tát hóa độ.

Khổng Tước phát nguyện theo Bồ Tát Chuẩn Đề tu hành và làm bảo tọa cho Ngài ngồi, để đền đáp công ơn hóa độ. Khổng Tước Minh Vương được xưng là Phật Mẫu. Truyền thuyết Mật Giáo kể rằng, khi Đức Phật Thích Ca đắc đạo, Khổng Tước nuốt Đức Phật vào trong bụng, sau đó lưng của Khổng Tước Minh Vương nứt ra, Đức Phật Thích Ca hiện ra ngồi trên lưng của Khổng Tước, vết nứt liền lại, vì vậy Khổng Tước được xưng là Phật Mẫu Đại Khổng Tước Minh Vương Bồ Tát.

Trung Quốc
----------

Kinh Khổng Tước Minh Vương Chú được truyền vào rất sớm ở phương Đông. Đến đời Đường, Mật Giáo thịnh hành, Ngài Bất Không Tam Tạng dich bộ Khổng Tước Minh Vương Họa Tượng Đàn Trường Nghi Quỹ, và từ đây đàn thành của Phật Giáo tu trì Khổng Tước Minh Vương được thiết lập. Trong Phong thần diễn nghĩa của Trung Quốc cũng có kể con công được sanh ra từ thời Khai Thiên lập Địa, tu hành nhiều kiếp, đạt được thần thông.

Vào thời Phong Thần, chim công nầy hiện thân xuống cõi trần là Khổng Tuyên, làm tướng cho vua Trụ, trấn giữ ải Tam Sơn, được vua Trụ sai đem binh đi đánh Khương Thượng. Khổng Tuyên có năm đạo hào quang ngũ sắc rất mạnh mẽ, có thể thâu được các bửu bối Tiên gia và bắt các tướng dễ dàng. Các tướng của Khương Thượng không ai đánh lại Khổng Tuyên, vì không có cách nào khắc chế đạo hào quang ngũ sắc của Khổng Tuyên. Phải chờ Đức Chuẩn Đề Bồ Tát ở Tây phương đến mới thâu phục được Khổng Tuyên.

Tham khảo
---------

* Art Institute of Chicago (2004). Notable Acquisitions at the Art Institute of Chicago. University of Illinois Press. p. 36. ISBN 978-0-86559-209-4.
* 平川彰 『インド仏教史 下』 春秋社、p. 316
**Chungmu-ro** (Tiếng Hàn: 충무로, Hanja: 世宗大路) hay **Đường Chungmu** là địa danh cho một con đường nhỏ ở Jung-gu, Seoul cắt ngang phía bắc của Namsan ở Seoul từ đông sang tây. Nói chính xác, đó là khu vực từ Bưu điện Trung tâm Seoul đến Trường tiểu học Chungmu ở Seoul, tương ứng với Chungmuro ​​1-ga và Chungmuro ​​5-ga phía trên Beopjeong-dong. Đặc biệt, Chungmuro ​​1-ga và 2-ga nổi tiếng là một phần của khu trung tâm thành phố Myeong-dong.

Từ những năm 1960, Chungmuro ​​đã được biết đến là con phố của văn hóa, nghệ sĩ và ngành công nghiệp điện ảnh. Dansungsa, rạp chiếu phim đầu tiên của Hàn Quốc, được thành lập vào năm 1907, cũng nằm trong khu vực này, sau đó được biết đến với tên tiếng Nhật là Honmachi. Từ năm 1974, Ga Jongno 3-ga đã trở thành ga gần nhất xung quanh. Chungmu-ro ​​được đặt tên theo Chungmugong, tước hiệu của Đô đốc Triều Tiên Yi Sun-shin, có nghĩa là "võ công tước của lòng trung thành." Âm tiết cuối cùng "ro" dùng để chỉ đường trong Tiếng Hàn.

Lịch sử
-------

Trong thời kỳ cai trị của Nhật Bản tại Hàn Quốc, Chungmuro ​​được gọi là "Honmachi".

Mặc dù nhiều hãng phim đã chuyển từ Chungmuro ​​đến Gangnam-gu hoặc các khu vực khác của Seoul, Chungmuro ​​vẫn là biểu tượng của ngành công nghiệp điện ảnh Hàn Quốc và tiếp tục được sử dụng như một ẩn dụ cho nó.

Xem thêm
--------

* Ga Chungmuro
* Điện ảnh Hàn Quốc
* Điện ảnh Triều Tiên

Tham khảo
---------

1. ↑  충무로 忠武路 (bằng tiếng Hàn). Doosan Encyclopedia. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2008.[*liên kết hỏng*]
2. ↑  "Chungmuro Celebrates Soul of Korean Cinema". *Korea Times*. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2008.
3. ↑  "Chungmuro films dominating Asian cinema scene". The Korean Overseas Culture and Information Service (KOIS). ngày 25 tháng 9 năm 2007. Truy cập ngày 7 tháng 5 năm 2008.[*liên kết hỏng*]
4. ↑   Bản mẫu:Bare URL image
5. ↑  Soyoung Kim (ngày 1 tháng 8 năm 2005). Hyongshin Kim (trans.). "Sympathy for Lady Vengeance review". *Cine 21*. UCLA Asia Institute (513). Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 2 năm 2007.

Liên kết ngoài
--------------

* Phố điện ảnh mở tại Chungmuro tại Dịch vụ Thông tin và Văn hóa Hải ngoại Hàn Quốc
* Lễ hội Chungmuro ​​kết thúc tại Variety
* Sự trỗi dậy của phim Hàn Quốc trong điện ảnh thế giới
Đây là một tên người Trung Quốc; trong đó họ là Chúc.

Thư pháp cuồng thảo của Chúc Doãn Minh: phần đầu của *Trú cẩm đường ký*, bản gốc bởi Âu Dương Tu
**Chúc Doãn Minh** (tiếng Trung: 祝允明; bính âm: *Zhù Yǔnmíng*; Wade–Giles: ***Chu Yün-ming***; 1461–1527), tên chữ là **Hy Triết**, hiệu **Chi Sơn**, là một nhà thơ, nhà thư pháp, nhà văn, học giả triều Minh, được xem là một trong *bốn tài tử vùng Ngô Trung*. Ông là người Trường Châu (nay là Tô Châu, Giang Tô). Ông được ngưỡng mộ nhất vì thành tựu của mình trong thư pháp, ông cũng là một nhân vật văn hóa phổ biến cho lối sống khoáng đạt của mình và suy nghĩ mang tính biểu tượng. Phong cách thư pháp của ông nổi tiếng về cuồng thảo. Ông chỉ trích Tân Nho giáo chính thống của Chu Hi và ngưỡng mộ triết lý tâm trí được ủng hộ bởi Vương Dương Minh. Ông đã viết một số lượng lớn các bài tiểu luận chỉ trích các giá trị truyền thống  và là một ảnh hưởng đến triết gia biểu tượng Lý Chí.

Tiểu sử
-------

Thư pháp của Chúc Doãn Minh viết bài thơ *Tửu hội thi* của Kê Khang.
Chúc Doãn Minh sinh năm 1461 tại huyện Thường Châu, ngày nay là Tô Châu, tỉnh Giang Tô. Tên chữ của ông là **Hi Triết** (希哲), và tên hiệu là **Chi Sơn** (枝山). Sinh ra với một bàn tay thừa ngón, Chu tự xưng là "Chi chỉ sinh" (枝指生; chi chỉ sinh đề cập đến thừa ngón ở Trung Quốc). Ông được cho là đã có thể viết thư pháp với các nhà thư pháp nổi tiếng lúc bốn tuổi và sáng tác thơ lúc 8 tuổi. Ông đã trở thành một sinh viên được chứng nhận ở tuổi 16, và đã thành công trong kỳ thi cấp tỉnh năm 1492, nhưng chưa bao giờ vượt qua kỳ khoa bảng do triều đình tổ chức.

Tham khảo
---------

1. ↑  Denis Crispin Twitchett; John King Fairbank (1978). *The Cambridge History of China, Volume 7, Part 1*. Cambridge University Press. tr. 730. ISBN 978-0-521-24332-2.
2. ↑  "PUAM - Asian Art Collection". Princeton University. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 2 năm 2014. Truy cập ngày 26 tháng 6 năm 2018.
3. 1 2 3  Kang-i Sun Chang; Stephen Owen (2010). *The Cambridge History of Chinese Literature: From 1375*. Cambridge University Press. tr. 36–42. ISBN 978-0-521-85559-4.
4. ↑  Tony Barnstone; Ping Chou (2005). *The Anchor Book of Chinese Poetry*. Anchor Books. tr. 307. ISBN 978-0-385-72198-1.
5. ↑  Goodrich, Fang, Luther Carrington, Chaoying (1976). *Dictionary of Ming Biography, 1368–1644*. Columbia University Press. tr. 570–576. ISBN 0-231-03801-1.
6. ↑  Theo *Minh đại danh nhân truyền, 1368–1644*, Chúc có một ngón tay thừa tên bàn tay trái, nhưng theo ghi chép của Tiền Khiêm Ích, ngón tay thừa bên tay phải, xem *Liechao Shiji Xiaozhuan* của Tiền Khiêm Ích
7. ↑  "Introduction [of Zhu Yunming]". *National Palace Museum*. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 4 năm 2016.
**Đạo luật về người làm công** là luật được thông qua bởi Quốc hội Anh dưới thời vua Edward III vào năm 1351 nhằm đối phó lại sự thiếu hụt lao động. Nó được giới thiệu bởi John Hale.
Nạn Cái chết đen hay Nạn dịch hạch giết chết hơn một phần ba dân số Châu Âu (hầu hết là nông dân) đã gây ra sự suy giảm nghiêm trọng trong nguồn cung lao động. Các chủ đất đột nhiên phải đối mặt với sự tăng vọt trong cạnh tranh giành người lao động. Những người làm công đã có quyền mặc cả cao hơn và đòi hỏi những mức lương cao hơn. Chi phí cho lao động tăng cao đã dẫn tới lạm phát trong cả nền kinh tế. Tầng lớp tinh hoa than vãn về sự chuyển dịch đột ngột trong quyền lực kinh tế. Trong nỗ lực kiểm soát chi phí lao động và các mức giá, Edward đã ban hành Sắc lệnh về người làm công vào năm 1394. Quốc hội đã nỗ lực để củng cố cho Sắc lệnh với Đạo luật về người làm công.
Đạo luật đặt ra mức lương tối đa cho người làm công tương xứng với mức lương được trả trước Cái chết đen. Những thay đổi này, tuy nhiên, đã thất bại trong việc tính đến những điều kiện kinh tế thay đổi trong suốt thời kỳ bệnh dịch, và hơn nữa, thời kỳ mà các mức lương được sử dụng lại là thời kỳ suy thoái kinh tế ở Anh do kết quả của Chiến tranh Trăm năm. Do đó, lương trong suốt thời kỳ bệnh dịch được đặt ra thậm chí còn thấp hơn để phù hợp với mức trong thời kỳ suy thoái. Đạo luật cũng quy định rằng những người đàn ông và đàn bà khỏe mạnh phải làm việc, và áp đặt mức phạt nghiêm khắc đối với những người còn nhàn rỗi. Trong thực tế, đạo luật được thực thi một cách yếu kém và thất bại, nhưng nó đã đặt ra tiền lệ phân biệt giữa những người làm công đủ sức khỏe làm việc và những người không thể làm việc do một lý do bất kỳ.[*cần dẫn nguồn*] Sự phân biệt này lại nổi lên trong những bộ luật sau này liên quan đến đói nghèo.
Sắc lệnh về người làm công và Đạo luật về người làm công đương nhiên là không được ưa chuộng bởi những người nông dân muốn những mức lương cao hơn và những tiêu chuẩn sống tốt hơn, và là nhân tố đóng góp cho những cuộc nổi dậy của nông dân sau này, đáng lưu ý nhất là cuộc nổi dậy của nông dân Anh năm 1381. Những quá trình tương tự cũng diễn ra trên khắp châu Âu - mức trần lương theo sau sự thiếu hụt lao động sau nạn Cái chết đen dẫn đến cuộc Khởi nghĩa nhân dân tại châu Âu nửa sau thời Trung Cổ.

Ghi chú
-------

1. 1 2 3  Cartwright, Frederick F. 1991. *Disease and History*. New York: Barnes & Noble. pp. 32-46.
2. ↑  23 Edw. 3
3. ↑  E. B. Fryde and N. Fryde *Peasant Rebellion and Peasant revolts* in E. Miller (ed.) *The Agrarian History of England and Wales: Vol. III 1348-1500*, Cambridge, 1991, p. 756.

Liên kết ngoài
--------------

* Text of the statute
* Another source of the text Lưu trữ 2007-06-07 tại Wayback Machine
* Another source, annotated, see (D)

Bản mẫu:UK legislation