recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Epinephelus erythrurus***, tên thường gọi là **Cloudy grouper** (cá mú mây), là một loài cá biển thuộc chi *Epinephelus* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1828.

Phân bố và môi trường sống
--------------------------

*E. erythrurus* có phạm vi phân bố rộng rãi ở Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương. Loài này được tìm thấy từ Pakistan đến khắp bờ biển Ấn Độ (bao gồm quần đảo Lakshadweep và Sri Lanka), và từ biển Andaman trải rộng về phía đông đến khắp vùng biển bao quanh các đảo thuộc phía tây quần đảo Mã Lai (bao gồm Sumatra, Java, Borneo và Sulawesi), phía bắc trải rộng khắp vịnh Thái Lan và phía nam Biển Đông (bao gồm cả Việt Nam, từ Kiên Giang đến Trà Vinh). Cá trưởng thành sống xung quanh các rạn san hô và các bãi đá ngầm ở vùng đáy bùn hoặc cát, và ở khu vực cửa biển, độ sâu khoảng 20 m trở lại.

Mô tả
-----

*E. erythrurus* trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất đo được là khoảng 45 cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục, có màu nâu với các mảng đốm màu trắng như các cụm mây. Nhiều cá thể, đặc biệt là các cá thể lớn hơn, có màu nâu tổng thể mà không có đốm, hoặc có đốm nhưng rất mờ.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 15 - 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

Thức ăn của *E. erythrurus* là các loài cá nhỏ hơn, động vật thân mềm và động vật giáp xác. Chúng sống đơn độc. *E. erythrurus* được đánh bắt trong nghề cá.

Chú thích
---------

1. ↑  Russell, B. (2018). "*Epinephelus erythrurus*". *Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa*. **2018**: e.T132785A100534100. doi:10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T132785A100534100.en. Truy cập ngày 20 tháng 11 năm 2021.
2. ↑  Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Thông tin *Epinephelus erythrurus* trên *FishBase*. Phiên bản tháng 2 năm 2019.
3. 1 2  "*Epinephelus erythrurus*". *Sách Đỏ IUCN*.
4. 1 2  "*Epinephelus erythrurus* (Valenciennes, 1828)". *FishBase*.
5. ↑  Yanti Ariyanti & Achmad Farajallah (2019), Short Communication: Species confirmation of juvenile cloudy grouper, *Epinephelus erythrurus* (Valenciennes, 1828), based on a morphologic analysis and partial CO1 gene sequencing, *Biodiversitas* **20** (3): 914 - 921.

Tham khảo
---------

|  |  |
| --- | --- |
| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại | 
* Wikidata: Q3769692
* BOLD: 665927
* FishBase: 7343
* GBIF: 2388275
* iNaturalist: 100097
* IRMNG: 10820760
* ITIS: 551057
* IUCN: 132785
* NCBI: 1087060
* WoRMS: 273850

 |
***Epinephelus socialis***, tên thường gọi là **Surge grouper**, là một loài cá biển thuộc chi *Epinephelus* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1873.

Phân bố và môi trường sống
--------------------------

*E. socialis* có phạm vi phân bố tương đối rộng rãi ở Trung Thái Bình Dương. Loài này được tìm thấy chủ yếu ở một số các quần đảo thuộc 2 tiểu vùng là Micronesia và Polynesia. Nó không được ghi nhận tại Melanesia. *E. socialis* cũng có mặt tại quần đảo Ogasawara. Chúng sống xung quanh các rạn san hô và bãi đá ngầm ở những khu vực tiếp xúc nhiều với sóng biển, độ sâu khoảng 10 m trở lại.

Mô tả
-----

*E. socialis* trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận là 52 cm, nhưng kích thước thường thấy ở loài này là khoảng 35 cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Cơ thể cá trưởng thành có màu trắng xám với rất nhiều đốm màu nâu đen phủ khắp đầu và thân, và trên cả các vây. Những đốm đen ở phía sau cơ thể hợp lại với nhau tạo thành các vệt không đều. Bốn đốm màu đen thường xuất hiện ở gốc vây lưng, và một đốm thứ 5 trên cuống đuôi. Vây ngực có thịt. Đuôi bo tròn.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 14 - 16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 9; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

Thức ăn của *E. socialis* là các loài cá nhỏ hơn, động vật thân mềm và động vật giáp xác. Chúng ít được đánh bắt trong nghề cá do chúng thường nhiễm độc tố ciguatera.

Chú thích
---------

1. 1 2 3  "*Epinephelus socialis*". *Sách Đỏ IUCN*.
2. 1 2 3 4  "*Epinephelus socialis* (Günther, 1873)". *FishBase*.
***Epinephelus miliaris***, tên thường gọi là **Netfin grouper**, là một loài cá biển thuộc chi *Epinephelus* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1830.

Phân bố và môi trường sống
--------------------------

*E. miliaris* có phạm vi phân bố rộng rãi ở Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương. Ở Ấn Độ Dương, loài này được tìm thấy dọc theo bờ biển Đông Phi, từ Kenya đến Bắc Mozambique; bao gồm Madagascar và các quần đảo, nhóm đảo nằm trong Ấn Độ Dương. Ở Thái Bình Dương, loài này được tìm thấy ở khắp Philippines; phía bắc đến quần đảo Ryukyu (Nhật Bản), và phía đông trải rộng đến một số các quần đảo thuộc 3 tiểu vùng: Melanesia, Micronesia, Polynesia. Cá trưởng thành sống xung quanh các rạn san hô và các bãi đá ngầm ở độ sâu khoảng từ 180 m trở lại; cá con sống ở vùng nước nông hơn (16 m trở lại).

Mô tả
-----

*E. miliaris* trưởng thành có chiều dài cơ thể lớn nhất ghi nhận được là 53 cm. Thân thuôn dài, hình bầu dục. Cơ thể cá trưởng thành có màu nâu nhạt với các đốm màu nâu sẫm phủ khắp đầu và thân, và trên cả các vây. Chóp các tia vây có các đốm đen. Đuôi được bo tròn. Có 2 - 4 hàng răng ở phần giữa của hàm dưới.

Số gai ở vây lưng: 11; Số tia vây mềm ở vây lưng: 16 - 17; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây mềm ở vây hậu môn: 8; Số gai ở vây bụng: 1; Số tia vây mềm ở vây bụng: 5.

Thức ăn của *E. miliaris* là các loài động vật giáp xác, động vật thân mềm và các loài cá nhỏ hơn. Chúng sống đơn độc. Chúng được đánh bắt trong nghề cá.

Chú thích
---------

1. 1 2  "*Epinephelus miliaris*". *Sách Đỏ IUCN*.
2. 1 2 3 4  "*Epinephelus miliaris* (Valenciennes, 1830)". *FishBase*.
**Meebo** (phát âm như "My-bô") là dịch vụ nhắn tin nhanh dùng công nghệ Ajax và kết nối với những dịch vụ nhắn tin nhanh lớn. Website này có thể đăng nhập vào AIM, ICQ, Yahoo! Messenger, MSN Messenger, và các mạng sử dụng Jabber như Google Talk, giải quyết vấn đề cần trình khách nhắn tin nhanh trên máy tính của người dùng. Meebo có sẵn trong vào khoảng 50 ngôn ngữ, bao gồm tiếng Việt.

Meebo phát hành dịch vụ này cho một số người ngày 4 tháng 9 năm 2005; về sau họ phát hành nó ra công cộng ngày 14 tháng 9 năm 2005 và phát hành nhiều phiên bản mới.  Lưu trữ 2006-10-05 tại Wayback Machine Meebo được thành lập bởi ba doanh nhân trẻ, nhưng về sau thêm người tham gia nhóm phát triển,  Lưu trữ 2006-11-16 tại Wayback Machine họ quan tâm về ý kiến của người dùng để đặt hướng cho công ty. Ngày 16 tháng 12 năm đó, Meebo xác nhận rằng họ đã nhận tiền vốn mạo hiểm từ công ty đầu tư Sequoia Capital.  Công ty này có thể có chiến lược bán giao diện lập trình ứng dụng (API) cho những công ty muốn cung cấp dịch vụ nhắn tin nhanh trên website của họ.
cũng chẳng cải thiện được là bao,toàn không kiểm soát được,nên trở thành độc hại,

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* Meebo em Português\* Lưu trữ 2007-01-27 tại Wayback Machine
* Trang đăng nhập của Meebo Lưu trữ 2006-11-02 tại Wayback Machine (tiếng Việt)
* meebo me widget
**Fabienne Dervain** là Giám đốc điều hành của Couleur Cafe , một doanh nghiệp cà phê ở Abidjan, Bờ Biển Ngà trước đây thuộc sở hữu của mẹ cô.

Cuộc sống ban đầu
-----------------

**Fabienne Dervain** sinh ra ở Abidjan tại Bờ Biển Ngà. Khi cô 13 tuổi, cô được gửi đến trường nội trú ở Pháp vì tình trạng bất ổn chính trị ở Bờ Biển Ngà.

Giáo dục
--------

Cô có bằng Cử nhân *Quản trị Kinh doanh Quốc tế* tại Đại học Paris của Mỹ năm 2010 và sau đó chuyển sang trường Cao đẳng King London, nơi cô tốt nghiệp Thạc sĩ *Quản lý Quốc tế* năm 2012.

Sự nghiệp
---------

Couleur Café ban đầu được mở ra vào năm 2000 bởi mẹ của Dervain. Quán cà phê đã ngừng hoạt động vào năm 2012 và cô quyết định trở về nhà để phát triển việc kinh doanh. Café Couleur mới được khai trương vào ngày 28 tháng 8 năm 2013, công việc của cô là khởi động lại công việc kinh doanh với 60.500 đô la từ tiền tiết kiệm cá nhân và đóng góp của các thành viên trong gia đình. Anh chị, một nhà thiết kế nội thất đã làm lại nơi này.

Công nhận
---------

Cô đã được giới thiệu trong tập thứ hai của *Thế hệ doanh nhân nữ mới* của BBC *ở Châu Phi* vào tháng 1 năm 2016, được đồng sản xuất với Quỹ Bill & Melinda Gates. Cô cũng được đặc trưng trong loạt chương trình *Women of Africa của* BBC vào tháng 5 năm 2016, nơi cô nói về việc điều hành công việc kinh doanh của mình và những thách thức gặp phải.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Couleur Cafe". Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 6 năm 2019. Truy cập ngày 8 tháng 7 năm 2019.
2. ↑  Haque, Nicolas (19 tháng 6 năm 2016). "Coffee business brewing in Ivory Coast. The world's biggest producer of coffee beans is now starting to roast and package some of the produce locally". Aljazeera. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2018.
3. 1 2  Rossier, Zaakirah (16 tháng 4 năm 2018). "Nestled in bustling Abidjan, Couleur Café is home to young hipsters and coffee connoisseurs from all over the world". EWN. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2018.
4. 1 2 3  Pirozzi, Elaine (16 tháng 2 năm 2016). "Dervain: Bringing the Coffee Culture to Ivory Coast". She Inspires Her. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2018.
5. ↑  BBC Afrique (13 tháng 1 năm 2016). "She dreams of an "African Starbucks". BBC. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2018.
6. ↑  BBC Afrique (5 tháng 5 năm 2016). "The next Starbucks of Africa". BBC. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2018.
**Erna Martha Frins Pereira** (sinh ngày 31 tháng 12 năm 1960) là một nhà vật lý học người Uruguay. Cô là giáo sư và nhà nghiên cứu tại Đại học Cộng hòa. Cô từng là chủ tịch của Hiệp hội Vật lý Uruguay từ năm 2007 đến 2011. Năm 2012, cô đã giành được giải thưởng quốc gia L'Oréal-UNESCOvề tổ chức khoa học quốc gia dành cho phụ nữ về khoa học môi trường.

Nghề nghiệp
-----------

Từ năm 1979 đến 1986, Frins học ngành hóa học và vật lý tại Đại học Cộng hòa. Năm 1992, cô lấy bằng thạc sĩ vật lý tại Đại học Kỹ thuật Berlin, Đức, với luận án về các tính chất của laser điều chỉnh trạng thái rắn. Năm 1992, cô gia nhập Viện Vật lý của Faculty of Engineering (University of the Republic) (es) Đại học Cộng hòa. Năm 1998, Frins hoàn thành bằng tiến sĩ khoa học với chuyên ngành vật lý tại Đại học Goethe Frankfurt, từ nghiên cứu ứng dụng trong quang học của các giai đoạn tôpô.

Bắt đầu từ năm 1999, Frins điều phối một nhóm nghiên cứu tập trung vào phát triển các phương pháp quang học để theo dõi bầu khí quyển từ xa tại Viện Vật lý, Nhóm Quang học Ứng dụng của Đại học Cộng hòa. Frins là Phó giáo sư cấp 4 tại Khoa Kỹ thuật của Đại học Cộng hòa và là nhà nghiên cứu cấp 4 của Programa de Desarrollo de las Ciencias Básicas (es) (PEDECIBA). Từ năm 2004, Frins là thành viên tích cực của Hệ thống các nhà nghiên cứu quốc gia của Uruguay.

Tham khảo
---------

1. 1 2  "Erna Frins gana Premio Nacional L'Oréal-UNESCO 'Por las mujeres en la ciencia'" [Erna Frins Wins National L'Oréal-UNESCO Award 'for Women in Science'] (bằng tiếng Tây Ban Nha). University of the Republic. ngày 25 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 19 tháng 11 năm 2017.
2. ↑  "Curriculum Vitae" (bằng tiếng Tây Ban Nha). National System of Researchers of Uruguay. ngày 20 tháng 7 năm 2017. Truy cập ngày 19 tháng 11 năm 2017.
3. ↑  "Area Física – Investigadores" [Physics Area – Researchers] (bằng tiếng Tây Ban Nha). PEDECIBA. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 11 năm 2017.
Quảng bá chống lạm dụng thuốc kháng sinh của Trung tâm Điều khiển và Phòng chống dịch bệnh Hoa Kỳ.
**Lạm dụng thuốc kháng sinh**, đôi khi được gọi là **lạm dụng kháng sinh**, đề cập đến việc sử dụng sai hoặc lạm dụng thuốc kháng sinh, với những tác động nghiêm trọng đến sức khỏe. Nó là một yếu tố góp phần vào sự phát triển kháng thuốc kháng sinh, bao gồm việc tạo ra vi khuẩn kháng đa kháng sinh, gọi là "siêu vi trùng": vi khuẩn tương đối vô hại (như tụ cầu khuẩn, enterococcus và acinetobacter) có thể phát triển đề kháng với nhiều kháng sinh và gây ra các nhiễm trùng đe dọa sự sống.

Lịch sử lạm dụng thuốc kháng sinh
---------------------------------

Thuốc kháng sinh đã được sử dụng khoảng từ năm 1928 khi penicillin được phát hiện bởi Alexander Fleming. Trong những năm 1980, thuốc kháng sinh đã được xác định y tế quan trọng để điều trị động vật có thể được chấp thuận theo giám sát thú y. Năm 1996, hệ thống giám sát kháng sinh quốc gia Hoa Kỳ (NARMS) được thành lập. Bắt đầu từ năm 2010, các ấn phẩm liên quan đến thuốc kháng khuẩn trong thực phẩm trở thành báo cáo hàng năm. Bắt đầu từ năm 2012, đã có thông tin đầu vào công khai về cách dữ liệu được thu thập và báo cáo về các vấn đề liên quan đến việc sử dụng kháng sinh cho động vật để sản xuất thực phẩm. Kết quả từ việc này là FDA đã sửa đổi cấu trúc lấy mẫu của mình trong phạm vi NARMS với mục tiêu thu thập thêm dữ liệu chăn nuôi đại diện cho việc giám sát các sinh vật chủ chốt.

Đọc thêm
--------

* Blaser, Martin J. (2014). *Missing microbes: how the overuse of antibiotics is fueling our modern plagues*. Henry Holt and Company. ISBN 978-0805098105. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 1 năm 2014. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2018.

Tham khảo
---------

1. ↑  Harrison JW, Svec TA (tháng 4 năm 1998). "The beginning of the end of the antibiotic era? Part II. Proposed solutions to antibiotic abuse". *Quintessence International*. **29** (4): 223–9. PMID 9643260.
2. 1 2  Food Insight (2016). "FDA Antibiotic Regulation Through the Decades". Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 30 tháng 8 năm 2018. Chú thích journal cần `|journal=` (trợ giúp)
**Fenia Chertkoff de Repetto** (7 tháng 10 năm 1869 tại Odessa, Đế quốc Nga - 31 tháng 5 năm 1927 tại Buenos Aires, Argentina) là một nhà nữ quyền, trí thức, nhà giáo dục, nhà hoạt động chính trị và nhà điêu khắc. Sinh ra tại Nga, cô trở thành công dân Argentina sau đó. Cô đã kết hôn với Nicolás Repetto, một bác sĩ người Argentina và lãnh đạo Đảng Xã hội Argentina.

Tuổi thơ
--------

Chertkoff sinh ra ở Odessa, thuộc Chính phủ Kherson của Đế quốc Nga (Ukraina ngày nay) năm 1869. Chị gái của cô, Mariana, là người vợ đầu tiên của người sáng lập đảng xã hội argentine, Juan B. Justo; và Zodiac, người kết hôn với nhà lý luận xã hội chủ nghĩa, Adolfo Dickman. Năm 1887, cô tốt nghiệp làm giáo viên tại một trường học ở quê nhà; cô học nhạc, sân khấu và khiêu vũ. Vì liên quan đến chính trị, cô bị buộc phải sống lưu vong cùng gia đình. Chertkoff được mời đến Đại học Lausanne, Thụy Sĩ, nơi cô chuyên ngành sư phạm từ năm 1897 đến 1898, hoàn thành việc học tại Sorbonne một năm sau đó. Cô kết hôn với nhà xã hội chủ nghĩa Gabriel Gukovsky, người mà cô có một con gái, Victoria Gucovsky, trước khi ông qua đời ở châu Âu.

Ở Argentina, cô sống tại Santa Clara, thuộc địa được thành lập bởi người Do Thái Đông Âu, nơi cô thành lập một trường học và phát triển một thư viện. Chertkoff và các chị gái của cô đã trở thành công dân của đất nước đó. Cô chuyển đến Buenos Aires, nơi cô sống trong nhà Dickman trước khi kết hôn với Nicolas Repetto, một thành viên của Đảng Xã hội. Năm 1903, ông tham gia với tư cách đại biểu trong Đại hội của Đảng Xã hội, trong đó đề xuất, trong số các vấn đề khác, bình đẳng giới, bình đẳng trước pháp luật cho con cái hợp pháp và bất hợp pháp, ban hành luật ly hôn và điều tra quan hệ cha con. Một người theo Chủ nghĩa xã hội, cô đồng sáng lập Trung tâm Phụ nữ Xã hội vào năm 1920, và Công đoàn Phụ nữ, cùng với các chị em của cô và Gabriela Laperriere và Rachel Messina. Cô đã tham gia vào các cuộc đình công đầu tiên của công nhân và tổ chức công đoàn của các công nhân trong các ngành công nghiệp khác nhau, như điện thoại, dệt may, thương mại và nhà máy, góp phần ban hành luật để biến ngày chủ nhật thành một ngày nghỉ. Cô cũng tố cáo việc khai thác lao động của trẻ vị thành niên, điều kiện vệ sinh kém trong các nhà máy và thời gian làm việc dài. Sức khỏe yếu trong 20 năm qua, bà qua đời ở Buenos Aires vào năm 1927, ở tuổi 59.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3  Rappaport, Helen (2001). *Encyclopedia of Women Social Reformers*. ABC-CLIO. tr. 148–. ISBN 978-1-57607-101-4.
2. ↑  Deutsch, Sandra McGee (ngày 22 tháng 6 năm 2010). *Crossing Borders, Claiming a Nation: A History of Argentine Jewish Women, 1880–1955*. Duke University Press. tr. 154–. ISBN 0-8223-9260-7.

Đọc thêm
--------

* Luis O. Cortese & Nora Capaccioli. *La mujer en las calles de Puerto Madero* **(tiếng Tây Ban Nha)**
* *Recorrido histórico por colonias judías del centro de Entre Ríos*. *Diario El Día* (ngày 20 tháng 1 năm 2008) **(tiếng Tây Ban Nha)**
* Partido Socialista Auténtico. *Fenia Chertkoff - Datos biográficos* **(tiếng Tây Ban Nha)**
**Madam Yoko** hay **Mammy Yoko** (khoảng năm 1849–1906) là một lãnh đạo người Mende, ở Sierra Leone. Xuất thân từ dòng dõi có thế, hôn nhân được lựa chọn khôn ngoan và nắm được sức mạnh quyền lực, bà hội tụ đủ điều kiện để có được xã hội Sande một cách bí mật, Yoko đã trở thành nhà lãnh đạo có ảnh hưởng sâu sắc. Bà mở rộng Vương quốc Mende mà đến thời điểm qua đời, bà đã là người cai trị của một Liên minh Kpa Mende rộng lớn.

Tiểu sử
-------

Madam Yoko, tên ban đầu là Soma, sinh vào khoảng năm 1849 tại Gbo Chiefdom. Tại buổi lễ Sande của mình bà đổi tên thành Yoko, lúc đó bà được biết đến với điệu nhảy cuốn hút. Cuộc hôn nhân đầu nhưng không có kết quả của Yoko là với một người đàn ông tên Gongoima. Sau khi rời bỏ Gongoima, bà đến với người chồng thứ hai Gbenjei, Chánh xứ Taiama. Mặc dù Yoko vẫn không có con, nhưng Gbenjei đã giúp bà trở thành một người vợ cao quý, được nắm trong tay quyền lực kinh tế gia đình.

Sau cái chết của Gbenjei, Yoko kết hôn với Gbanya Lango. Năm 1875, Gbanya bị quan chức thực dân Anh tại Taiamawaro bắt giữ. Yoko trực tiếp đến Thống đốc Rowe khiếu nại việc thả chồng của bà. Rowe rất ấn tượng với sự hấp dẫn của Yoko, Gbanya bị đánh đập và được thả ra. Sau biến cố này, Yoko thành người vợ cao quý của Gbanya và bắt đầu giao cho bà trọng trách ngoại giao. Với Sande, Yoko nắm giữ một sức mạnh to lớn, không chỉ với phụ nữ, mà đến cả xã hội Mende nói chung. Là một lãnh đạo phụ nữ bí mật, bà gây dựng liên minh chính trị vững chắc và kết nạp những đồng tu trẻ tuổi để dạy dỗ, sau đó kết hôn họ vào dòng dõi quý tộc khác để giúp họ vươn lên nắm quyền lực như bà. Năm 1878, sau cái chết của người chồng thứ ba, Yoko trở thành lãnh tụ của Senehun. Đến năm 1884, bà chính thức được công nhận là "Nữ hoàng Senehun". Sự công nhận này không chỉ từ chính thần dân của bà, mà còn đến từ nước Anh. Bà qua đời năm 1906, có tin đồn là tự sát. Không có con cháu riêng, bà được anh trai mình là Lamboi kế vị.

Tham khảo
---------

1. 1 2  Sheldon, Kathleen E. (2005). *Historical dictionary of women in Sub-Saharan Africa*. Scarecrow Press. tr. 272. ISBN 0-8108-5331-0.
2. 1 2 3 4 5 6 7  Rosal, Michelle Zimbalist; Louise Lamphere; Joan Bamberger (1974). *Woman, culture, and society*. Stanford University Press. tr. 177. ISBN 0-8047-0851-7.
3. ↑  Callow, Mary Ebun Modupe (1997). *Womanism and African consciousness*. Africa World Press. tr. 46. ISBN 0-86543-541-3.
4. ↑  Olmstead, Judith V. (1997). *Woman between two worlds*. University of Illinois Press. tr. 228. ISBN 0-252-06587-5.
5. ↑  "Sierra Leonean Heroes". Sierra Leone Web. Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 5 năm 2009. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2009.
6. 1 2  Skard, Torild (2003). *Continent of mothers, continent of hope*. Zed Books. tr. 168. ISBN 1-84277-107-8.
7. 1 2 3  Uglow, Jennifer S. (1999). *The Northeastern dictionary of women's biography*. UPNE. tr. 592. ISBN 1-55553-421-X.
8. ↑  Cornwall, Andrea (2005). *Readings in gender in Africa*. James Currey Publishers. tr. 23. ISBN 0-85255-871-6.
9. ↑  Olsen, Kirstin (1994). *Chronology of women's history*. Greenwood Publishing Group. tr. 145. ISBN 0-313-28803-8.
**Fartuun Abdisalaan Adan** (tiếng Somali: *Fartuun Aadan*, tiếng Ả Rập: فارتون آدن‎) là một nhà hoạt động xã hội người Somali.

Cuộc sống cá nhân
-----------------

Adan lớn lên ở Somalia. Cô kết hôn với Elman Ali Ahmed, một doanh nhân địa phương và nhà hoạt động hòa bình Họ có bốn đứa con gái.

Vào năm 1996, trong cao điểm của cuộc nội chiến Somali, chồng của Adan bị giết gần nhà của gia đình ở miền nam Mogadishu. Adan sau đó di cư sang Canada năm 1999.

Năm 2007, cô trở về Somalia để ủng hộ hòa bình và nhân quyền.

Sự nghiệp
---------

Adan là Giám đốc điều hành của Trung tâm Nhân quyền và Hòa bình Elman, một Mogadishu - một tổ chức phi chính phủ Mogadishu được thành lập để tưởng nhớ đến người chồng quá cố của cô. Con gái Ilwad cùng làm việc bên cạnh cô.

Thông qua trung tâm, cô cũng đồng sáng lập Sister Somalia, chương trình đầu tiên của đất nước để hỗ trợ nạn nhân bạo lực tình dục.

Giải thưởng
-----------

Vào năm 2013, Adan đã được trao tặng một Giải quốc tế cho Phụ nữ dũng cảm của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.

Trong năm 2014, cô cũng nhận được một giải thưởng từ chính phủ Đức cho công việc của cô với Trung tâm Nhân quyền và Hòa bình Elman.

Fartuun Wind, cùng với cô con gái Ilwad Elman là một trong những người được đề cử trong chung kết giải thưởng Aurora Prize for Awakening Humanity năm 2017.

Tham khảo
---------

1. ↑  Nima Elbagir; Lillian Leposo. "Rape and injustice: The woman breaking Somalia's wall of silence". CNN. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2014.
2. 1 2  "Documento - Somalia: Amnistia Internacional condena el asesinato de un pacifista". Amnesty International. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 9 tháng 2 năm 2014.
3. ↑  "2013 International Women of Courage Award Winners". U.S. Department of State. Truy cập ngày 8 tháng 2 năm 2014.
4. ↑  "Canadian sisters on front lines of rebuilding Somalia".
5. ↑  "SOMALIA: Government Weekly Press Conference on the Progress".
6. ↑  Aurora Prize. 2017 finalists.

Liên kết ngoài
--------------

* Sister Somalia
**Lễ hội Đâm đuống** hay **chàm đuống** của dân tộc Mường; Theo tiếng Mường "đuống" là máng gõ để giã lúa và "chàm" là đâm. Thực chất là hình thức giã gạo nhưng giã gạo trong lễ hội, có tính chất tổ chức và nghệ thuật.

Thời gian
---------

Vào đúng ngày tết Nguyên đán, thường kết hợp với các lễ hội trong năm mới khác.

Chuẩn bị tố chức
----------------

Giã gạo bằng chiếc cối hình chiếc thuyền, lườn dài thừ hai đến ba sải tay. Chày giã cũng như đòn gánh, giữa thân thon để cầm. Phụ nữ tham gia chủ yếu, làng nào cũng giã, nhưng giã nhà nào ở nhà ấy. Trong nhà có bao nhiêu phụ nữ phải chuẩn bị bấy nhiêu chày, đủ số cụm lúa.

Vào cuộc
--------

Người phụ nữ nhiều tuổi nhất trong nhà đứng đầu cối, giã ba tiếng mở màn. Thành ba tiếng "Kênh, kenh, kinh", làm sao giã thành ba âm thanh trên là một đặc điểm của nghệ thuật. Chày của người khai mạc như thế gọi là "chày cái". Sau đó đến con gái và cháu gái giã trong nhà, gọi là "chày con" và "chày cháu". Nhịp điệu phải giữ đúng, cùng hòa âm nhịp nhàng với hàng trăm chày khác.

Âm thanh lễ hội
---------------

Người Mường quan niệm âm thanh "Kênh, kenh, kinh" của cối đuống, là điệu hát "Vui xuân mới, vui xuân mới" hoặc "cơm cơm trắng, cơm cơm trắng". Theo nhịp âm thanh đâm đuống mau hay chậm mà tiếng chày chuyển điệu sang âm thanh khác nhau, có nhịp hai xen nhịp ba. Khi nhịp đôi, tất cả chày trong làng đều cùng đổi, chẳng hạn kêu "kênh, kinh, kênh, kinh" hay "kênh kênh kinh, kênh kinh" "kinh kinh, kinh kinh".

Kết thúc
--------

Đâm đuống thật sự là một buổi hòa nhạc cho cả làng nghe, bằng cối giã động tác múa đơn giản. Tất cả đều được nghệ thuật hóa nhằm làm đẹp mua vui chức không mang ý nghĩa thực dụng, giã gạo hàng ngày.

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* Phong tục lễ hội Việt Nam Lưu trữ 2008-06-18 tại Wayback Machine
* Tết Vùng Cao[*liên kết hỏng*]

| * x
* t
* s
Lễ hội các dân tộc Việt Nam |
| --- |
| Người Ba Na • Người Chăm • Người Chơ Ro • Người Cống • Người Dao • Người Ê Đê • Người Giáy • Người Hà Nhì • Người H'Mông • Người Hoa • Người Khmer • Người Kháng • Người Khơ Mú • Người La Ha • Người Lô Lô • Người Lự • Người Mường • Người Nùng • Người Pà Thẻo • Người Pu Péo • Người Sán Dìu • Người Xơ Đăng • Người Tà Ôi • Người Tày • Người Thái • Người Vân Kiều • Người Xinh Mun • Người Xtiêng • ... |
**Mactan** là một đảo có dân cư đông đúc tại Philippines, chỉ cách đảo Cebu vài km. Đảo Mactan thuộc tỉnh Cebu và được phân chia giữa thành phố Lapu-Lapu và khu tự quản Cordova. Đảo tách biệt với Cebu qua eo biển Mactan, song có hai cầu qua eo biển này là cầu Marcelo Fernan và cầu Mactan-Mandaue. Đảo có diện tích khoảng 65 km², có khoảng 470 nghìn cư dân, do đó là đảo có mật độ dân số cao nhất toàn quốc. Sân bay quốc tế Mactan-Cebu nằm trên đảo Mactan.

Mactan vỗn dĩ đã là một khu dân cư hưng thịnh trước khi người Tây Ban Nha đến thuộc địa hoá vào thế kỷ 16. Nhà thám hiểm Ferdinand Magellan đến đảo vào năm 1521 và tham gia chiến tranh giữa các vương quốc bản địa. Kết quả là ông bị giết chết trong một trận chiến với người cai trị đảo là Datu Lapu-Lapu.

Ngoài sân bay, hiện nay đảo Mactan còn được chú ý vì có các nhà máy công nghiệp, một số nhà máy thuộc vào nhóm thành công nhất toàn quốc. Nhiều nhà máy được đặt tại Khu chế xuất Mactan (MEPZ), khu này được mở vào năm 1979 và có nhiều doanh nghiệp đến từ Nhật Bản. Ngoài ra, đảo Mactan còn có ngành du lịch cao cấp và sản xuất đồ nội thất, nhạc cụ.

Tham khảo
---------

1. ↑  "PHILIPPINES: Administrative Division".

Liên kết ngoài
--------------

* Dữ liệu địa lý liên quan đến Mactan tại OpenStreetMap
* Mactan International Airport Lưu trữ 2009-08-06 tại Wayback Machine
* Lapu-Lapu City Government Lưu trữ 2011-08-08 tại Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Mactan***. |
**Lễ hội xên bản, xên mường** hay **lễ hội cầu an** (tiếng Thái: เสนบ้าน เสนเมือง, ꪹꪎꪸꪙꪚ꫁ꪱꪙ ꪹꪎꪸꪙꪹꪣꪉ) là một lễ hội của người đồng bào dân tộc Thái Đen, Tây Bắc và Thái Lan, cúng người lập nên bản làng. Tưởng nhớ đến các vị thần linh đã khai sáng ra Mường - cách gọi tên vùng đất nơi người Thái đang sinh sống, cầu mong cho người Thái được ấm no, hạnh phúc.

Thời gian
---------

Ngày 5 tháng Hai Âm lịch, trọn trong một ngày.

Lễ
--

Mỗi Mường chọn địa điểm, thời gian, cách thức tiến hành và một số nghi lễ khác nhau. Người Thái Tây Bắc thường tổ chức lễ hội này ở đầu nguồn sông suối, nơi cung cấp nước cho toàn Mường. Tuy nhiên, người Thái Đen ở Mường Lò (Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái) lại tổ chức ở một khu rừng cấm của Mường, nơi có gốc đa to nhất, xung quanh là chỗ "yên nghỉ" của những người đã khuất. Ở Mường Lò, ông mo Nghè (mo Mường), người trông coi thần quyền cho chủ Mường và Hội Phụ lão đứng ra tổ chức lễ hội Xên Mường. Tại đây, lễ Xên Mường phải có áo của con trai thuộc dòng dõi quý tộc gốc hay người đương chức làm vật tế. (Ngày nay, chức danh quý tộc không còn nữa nên người Thái lấy áo của một vị lãnh đạo xã làm vật tế). Lễ vật do người dân toàn Mường đóng góp, có thể mổ từ hai đến bốn con trâu. Riêng người Thái ở Yên Châu, tỉnh Sơn La thì tế trâu trắng. Điều lạ là, con trâu để Xên Mường phải do chính mo Nghè đi tìm, ông thích con nào thì chỉ con đấy, không cần biết con trâu đó của nhà ai. Người ta bảo khi bị ông mo chỉ gậy vào, con trâu đứng yên đến mức gần như bị thôi miên, người giúp việc cho ông chỉ việc dắt trâu về nơi tổ chức lễ hội. Cỗ cúng thường gồm ba mâm nhưng phải đảm bảo có thịt trâu chín, gạo và rượu. Ông mo khấn bảy lần, mời các vị thần, tổ tiên về dự lễ và phù hộ cho dân Mường được ấm no, sung túc, cuộc sống an vui.

Hội
---

Các trò chơi trong lễ hội Xên Mường thường là:

* Xoè vòng theo nhịp
* Ném còn. Trước khi bắt đầu, người Thái lập đàn tế còn dưới chân cột còn cao 15m-20m. Lễ vật gần giống Xên Mường, chỉ khác là có thêm hàng trăm quả còn trên đàn tế. Tham gia trò này chủ yếu là nam thanh niên, ai ném rách tâm điểm trên đỉnh cột còn sẽ được coi là người hùng của hội...
* Múa các điệu dân gian

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

| * x
* t
* s
Lễ hội các dân tộc Việt Nam |
| --- |
| Người Ba Na • Người Chăm • Người Chơ Ro • Người Cống • Người Dao • Người Ê Đê • Người Giáy • Người Hà Nhì • Người H'Mông • Người Hoa • Người Khmer • Người Kháng • Người Khơ Mú • Người La Ha • Người Lô Lô • Người Lự • Người Mường • Người Nùng • Người Pà Thẻo • Người Pu Péo • Người Sán Dìu • Người Xơ Đăng • Người Tà Ôi • Người Tày • Người Thái • Người Vân Kiều • Người Xinh Mun • Người Xtiêng • ... |
**Manita Devkota** (tiếng Nepal: मनिता देवकोटा; sinh ngày 11 tháng 4 năm 1995) là một người mẫu người Mỹ gốc Nepal, người ủng hộ sức khỏe phụ nữ và người đoạt danh hiệu cuộc thi sắc đẹp, đã đăng quang Hoa hậu Hoàn vũ Nepal 2018 vào ngày 11 tháng 4 năm 2018. Trong khi đó, cô trở thành Hoa hậu Nepal đầu tiên chiến thắng Hoa hậu Hoàn vũ Nepal trong một cuộc thi đang diễn ra, với tư cách là nhà tổ chức cuộc thi Hoa hậu Nepal.

Tiểu sử
-------

Devkota hiện đang sống ở Nepal nhưng dành phần lớn cuộc đời của mình ở Bắc Carolina, Hoa Kỳ. Cô đã trải qua phần lớn thời thơ ấu của mình ở Pakhribas, Dhankuta, Dharan và Gorkha, sau đó cô di cư đến Bắc Carolina ở tuổi 8. Cô đã hoàn thành Bằng Y tế Công cộng của Đại học East Carolina ở Greenville, Bắc Carolina, nơi cô đã theo học danh sách của trưởng khoa. Cô đã tham gia vào Days for Girls và She's the First Foundation. Manita đã quản lý việc học và nhà ở của mình khi còn học đại học bằng cách làm hai công việc: thủ thư và nhân viên pha chế.

Các cuộc thi sắc đẹp
--------------------

Hoa hậu Nepal 2018
------------------

Vào ngày 11 tháng 4 năm 2018, Devkota tham gia Hoa hậu Nepal 2018 tại khách sạn Annapurna ở Kathmandu, nơi cô đăng quang Hoa hậu Hoàn vũ Nepal 2018. Cô đã thành công với danh hiệu Nagma Shrestha.

Hoa hậu Hoàn vũ 2018
--------------------

Vào ngày 17 tháng 12 năm 2018, Manita Devkota tham gia Hoa hậu Hoàn vũ 2018 tại IMPACT Arena, Muang Thong Thani thuộc tỉnh Nonthaburi, ngoại ô phía bắc Bangkok, Thái Lan. Trong năm thứ hai tham gia, Devkota đã lọt vào Top 10. Cô trở thành Hoa hậu Nepal đầu tiên lọt vào Bán kết cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ.

Nhận thức Xã hội và Chiến dịch
------------------------------

Vào năm 2017, cô đã tham gia một cuộc biểu tình trong Tháng Ba của Phụ nữ để ủng hộ những cá nhân và vấn đề bị thiệt thòi.

Tham khảo
---------

1. ↑  "5 things you don't know about Manita Devkota". 2018. Truy cập ngày 1 tháng 8 năm 2021.
2. ↑  "She won the miss universe Nepal 2018!". ngày 11 tháng 4 năm 2018. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 1 năm 2021. Truy cập ngày 1 tháng 8 năm 2021.
3. ↑  "Ten finalists in Miss Universe 2018 announced". *nationthailand* (bằng tiếng Anh). 17 tháng 12 năm 2018. Truy cập ngày 1 tháng 8 năm 2021.
4. ↑  "Miss Universe Nepal 2018 Manita Devkota Prolife". Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 4 năm 2019. Truy cập ngày 1 tháng 8 năm 2021.

Thành tích sắc đẹp
------------------

| Giải thưởng và thành tích |
| --- |
| Tiền nhiệmNagma Shrestha | **Hoa hậu Hoàn vũ Nepal**2018 | Kế nhiệmPradeepta Adhikari |
**Esther Barsel** (sinh ngày 17 tháng 10 năm 1924, tại Raguva, Litva; mất ngày 6 tháng 10 năm 2008, tại Johannesburg) là một nhà hoạt động chính trị người Nam Phi và là thành viên lâu đời của Đảng Cộng sản Nam Phi (SACP). Cô là thành viên của cả chi nhánh Quốc hội Châu Phi tại địa phương và Chi nhánh Trung tâm SACP của SACP.

Tiểu sử
-------

### Lý lịch

Barsel là con gái của Joseph Levin của Kubelake từ Ukraine và Sonia Garenblumaite của Raguva từ Litva. Joseph Levin cho biết ông đã thoát khỏi pogrom ở Ukraine khi ông chuyển đến Raguva vào khoảng năm 1915. Sau đó, ông lấy nhận dạng danh tính của một người chết - Lieb Lurije để tránh bị phát hiện.

Khi mẹ của Barsel gặp Joseph Levin, ''eg đã sống dưới cái tên giả là Leib Lurije. Hồ sơ khai sinh của Esther trong các hồ sơ quan trọng của Raguva cho thấy mẹ cô Sonia tên là Garenblumaite ở Litva, và trong bản gốc tiếng Yiddish phiên âm sẽ là Garnblum. Nghề nghiệp của cha Esther là thương nhân, cư dân của Raguva. Hồ sơ sinh của cô cho thấy cha cô là một người đàn ông đã chết được hai năm.

Năm 1926 Joseph Levin đã đến Nam Phi dưới danh tính Lurije, đổi tên trở lại thành Levin khi đến Nam Phi. Esther được 6 tháng tuổi khi ông rời Litva. Ông ở với anh trai của Sonia là Abraham Bloom (ex Garrenblum) ở Middelburg. Esther và mẹ Sonia theo sau vào năm 1927; hồ sơ nhập cảnh vào Nam Phi cho thấy Esther Luriane (3 tuổi) đến năm 1927 bằng thuyền. Joseph Levin sau đó mua một cửa hàng trang trại từ Middelburg mà ông bán trong khoảng 1936 khoảng 18 dặm. Sau đó, họ chuyển đến Johannesburg.

### Sự nghiệp chính trị

Esther là người tham gia sớm vào Cuộc đấu tranh giải phóng chống lại Apartheid, gia nhập SACP khi mới mười bốn tuổi.

Esther làm thư ký / kế toán cho những người bạn của Liên Xô, nơi cô gặp Hymie Barsel, điều phối viên của dự án. Họ kết hôn tại Johannesburg vào ngày 4/12/1945. Họ đi du lịch đất nước cùng nhau quảng bá tư tưởng Karl Marx.

Hymie Barsel bị buộc tội trong Phiên tòa phản quốc năm 1956. Một nhóm gồm 156 nhà hoạt động trắng đen - bao gồm Chánh Albert Lutuli, Oliver Tambo, Nelson Mandela và Walter Sisulu - đã được đưa vào bến tàu sau một cuộc đàn áp toàn quốc sau khi thông qua Hiến chương Tự do tại Đại hội Nhân dân ở Kliptown vào cuối năm 1955. Nhóm này đại diện cho gần như toàn bộ người điều hành của ANC toàn châu Phi lúc bấy giờ, Đại hội Dân chủ da trắng, Đại hội Nam Phi Ấn Độ, Đại hội Nhân dân da màu và Đại hội Công đoàn Nam Phi. Cùng nhau, họ được gọi là Liên minh Quốc hội, và họ rất nghiêm khắc khi nhà nước buộc tội họ có tội phản quốc và âm mưu sử dụng bạo lực để lật đổ chính phủ. Hình phạt dĩ nhiên là tử hình.

Tham khảo
---------

* Quỹ Nelson Mandela. "Madiba thương tiếc cái chết của Esther Barsel Lưu trữ 2016-09-27 tại Wayback Machine." *Quỹ Nelson Mandela*, ngày 8 tháng 10 năm 2008.
* Tweedie, Đa Minh. "Tưởng niệm Esther Barsel, 14h30, ngày 19 tháng 10 năm 2008, Nhà tù nữ, Đồi hiến pháp, Jhb." *Đại học Cộng sản*, ngày 16 tháng 10 năm 2008.
**Flavius Eutropius** là một nhà sử học La Mã cổ đại sống vào khoảng nửa cuối thế kỷ 4. Ông từng giữ chức thư ký *magister memoriae* ở Constantinopolis và chấp chính quan cùng Valentinianus II vào năm 387, rồi được đi theo Hoàng đế Julianus (361-363) trong cuộc chinh phạt chống lại người Ba Tư vào năm 363, ông còn sống tới tận thời Valens (364-378), vị hoàng đế mà ông đã dâng cuốn *Breviarium historiae Romanae* (Lược sử La Mã) và cũng từ đó không còn tung tích gì về ông nữa.

*Breviarium historiae Romanae* là một bản tóm tắt đầy đủ gồm 10 tập nói về lịch sử La Mã từ khi thành lập thành phố cho đến lúc Valens lên ngôi. Bộ sử được biên soạn với sự khổ công thu thập từ các nguồn tài liệu được sử dụng tốt nhất và được viết chung với một văn phong rõ ràng và đơn giản mang tính vô tư. Mặc dù tiếng Latinh trong một số trường hợp khác được lấy từ những tấm gương đức hạnh, tác phẩm vẫn là bộ sách dành cho cấp tiểu học được yêu thích trong một thời gian dài. Giá trị độc lập của nó tuy nhỏ, nhưng đôi khi nó lấp đầy một khoảng trống mà các nguồn sử liệu có căn cứ xác đáng còn thiếu sót. Đối với những phần đầu trong tác phẩm của mình, Eutropius còn chịu ảnh hưởng từ bộ lược sử của Livy; với những phần sau này, ông chuyển sang sử dụng *Enmannsche Kaisergeschichte* nay đã thất truyền để tham khảo. *Breviarium* còn được nhà sử học thời Trung Cổ Paulus Diaconus mở rộng và viết tiếp đến đến thời Justinianus; bộ sử lần lượt được các nhà sử học về sau mở rộng thêm như Landolfus Sagax (khoảng 1000) và viết tiếp đến đến thời của hoàng đế Leo xứ Armenia (813-820) trong *Historia Miscella*.

Ngoài ra còn các bản dịch tiếng Hy Lạp của Paeanius (khoảng 380) và Capito Lycius (thế kỷ 6), các bản dịch trước đây là còn tồn tại trong một trạng thái gần như vẹn toàn. Bản dịch tốt nhất của Eutropius là của H. Droysen năm 1879, bao gồm các bản dịch tiếng Hy Lạp và các bản dịch bổ sung của Paulus Diaconus và Landolfus. Có rất nhiều phiên bản và bản dịch tiếng Anh.

Tham khảo
---------



|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikisource có các tác phẩm gốc nói đến hoặc của:***Eutropius*** |

* Eutropius, *Abridgement of Roman History*, John Selby Watson (translator), (1853) (from Forum Romanum; both Latin text and English translation)
* Eutropius, *Abridgement of Roman History*, John Selby Watson (translator), (1886) (from The Tertullian Project; only English translation)
* Eutropius, *Eutropii Breviarium* (from The Latin Library; only Latin text)
* Eutropius, *Eutropi Breviarium ab urbe condita cum versionibus graecis et Pauli Landolfique additamentis*, Ed. Droysen, Hans. (from Monumenta Germaniae Historica Digital; Image files include the preface, Greek and Latin text, critical apparatus, appendices and indices
* The Chinese translation of Eutropi Breviarium

| Chức vụ chính trị
 |
| --- |
| Tiền nhiệmHonorius, Flavius Euodius | **Quan chấp chính của Đế quốc La Mã**387*với Valentinianus II* | Kế nhiệmMagnus Maximus, Theodosius I,Maternus Cynegius |
**Maria de Fátima Agra** (sinh năm 1952)  là một nhà thực vật học và phó giáo sư người Brazil tại Đại học Liên bang da Paraíba (UFPB), ở João Pessoa, Paraíba, Brazil. Agra chuyên về ethnobotany, dược điển và hình thái thực vật, đặc biệt liên quan đến các loài thực vật thuộc họ Solanaceae ở đông bắc Brazil.

Tiểu sử
-------

Agra có bằng cử nhân Khoa học Dược phẩm của Đại học Liên bang Paraíba (1977), bằng thạc sĩ thực vật học tại Đại học Liên bang Pernambuco (1991) và bằng tiến sĩ Khoa học sinh học (chuyên ngành thực vật học) từ Đại học São Paulo (2001). Cô chủ trì Chương trình sau đại học về các sản phẩm tự nhiên và tổng hợp hoạt tính sinh học tại UFPB. Cô là biên tập viên sáng lập của *Revista UNIPLAC* và là thành viên của Hiệp hội thực vật Brazil (Sociedade Botânica do Brasil), trong đó cô làm phó chủ tịch vào năm 2001.

Agra đã xuất bản và phục vụ như một nhà phê bình ngang hàng bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau, bao gồm các tạp chí học thuật Coleuésia, Novon, Tạp chí Dân tộc học, Biên niên sử Y học Nhiệt đới &amp; Ký sinh trùng, Sinh học Dược phẩm, và Tạp chí Dược học Châu Âu. Theo Google Scholar, chỉ số h của Agra là 32 và các nhà nghiên cứu đã trích dẫn công việc của cô hơn 5.100 lần.

Theo chữ tác giả viết tắt "Agra", cô đã mô tả khoa học mười sáu loài thực vật.

Tham khảo
=========

1. ↑  "Index of Botanists". Harvard University. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2018.
2. 1 2  "Maria de Fátima Agra". *Plataforma Lattes*. National Council for Scientific and Technological Development (CNPq) of Brazil. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2018.
3. ↑  "Comissões Organizadoras de Reuniões e Congressos Nacionais de Botânica". Sociedade Botânica do Brasil. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 4 năm 2015. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2018.
4. ↑  "Maria de Fatima Agra". *Google Scholar*. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2018.
5. ↑  "Agra". *International Plant Names Index*. Plant Names Project. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2018.
Magdalena Mira, chân dung tự họa
**Magdalena Mira Mena** (1859–1930) là một họa sĩ và nhà điêu khắc người Chile. Cùng với em gái của bà là Aurora, bà là một trong những họa sĩ nữ được công nhận sớm nhất không chỉ ở Chile mà còn trong toàn bộ châu Mỹ Latin. Bà cũng là một trong những phụ nữ đầu tiên học nghệ thuật tại Trường Mỹ thuật Santiago.

Tiểu sử
-------

Sinh ra ở Santiago vào năm 1859, Mira là con gái của họa sĩ Gregorio Mira Iñiguez và vợ ông là Mercedes Mena Alviz. Lớn lên trong một môi trường làm việc tốt, bà được đưa tới hội họa bởi chính cha của mình, người đã học theo họa sĩ người Pháp Raymond Monvoisin, giám đốc đầu tiên của Học viện Mỹ thuật Chile. Bà tiếp tục theo học Giám đốc thứ ba của học viện là Juan Mochi và nhà điêu khắc José Miguel Blanco (1839–1897) vào một thời điểm mà được cho là khá bất thường nếu như phụ nữ thực hiện các nghiên cứu nghệ thuật chính thức.

Với tư cách là một họa sĩ, bà đã làm việc với dầu, tạo ra chân dung, thường trong hồ sơ, thứ được mô tả một cách nồng nhiệt là có sự hiểu biết tốt về các đối tượng của chính bà. Thường được chuẩn bị để triển lãm trong một khung hình bầu dục, chân dung của bà thể hiện sự đánh giá cao về hình thức và sự thực hiện kỹ thuật một cách tuyệt vời. Một trong những tác phẩm xuất sắc nhất của bà, *La Viuda* (Người Góa phụ), được làm nổi bật bằng cách trình bày cẩn thận các chi tiết xung quanh đối tượng.

Tham khảo
---------

1. ↑  *Las hermanas pintoras: Magdalena y Aurora Mira Mena siglo XIX*. 2004. tr. 91.
2. ↑  "Magdalena Mira" (bằng tiếng Tây Ban Nha). EcuRed. Truy cập ngày 19 tháng 9 năm 2017.
3. ↑  "Mercedes Mena Alviz" (bằng tiếng Tây Ban Nha). Genealogía Chilena en Red. Truy cập ngày 16 tháng 9 năm 2017.
4. ↑  *Historia De La Pintura Chilena*. Andres Bello. tr. 56–. GGKEY:GDXRTERLSNH.
5. ↑  "Magdalena Mira" (bằng tiếng Tây Ban Nha). Portal de Arte. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 3 năm 2018. Truy cập ngày 19 tháng 9 năm 2017.
**Marilyn Ramos** (sinh ngày 16 tháng 2 năm 1991) là một nhà thiết kế, người mẫu và nữ hoàng sắc đẹp Nam Phi, được trao vương miện Hoa hậu Nam Phi 2012, trở thành đại diện chính thức của đất nước của cô tham gia cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2013 và Hoa hậu Thế giới 2013. Tuy được ủy nhiệm đảm nhận vai trò đại diện cho Nam Phi tại Hoa hậu Thế giới 2013 và Hoa hậu Hoàn vũ 2013, cô thất bại trong cả hai cuộc thi trên.

Đầu đời
-------

Thị trấn nhà của Marilyn là Klerksdorp. Marilyn là sinh viên ngành Kiến trúc Nội thất tại trường Inscape Design College ở Pretoria. Cô là con gái của Victor và Yolandi Ramos. Marilyn Ramos là người gốc "da màu" (hỗn hợp chủng tộc) và Bồ Đào Nha.

Hoa hậu Nam Phi 2012
--------------------

Trong thực t,ế Marilyn Ramos tham gia cuộc thi Hoa hậu Nam Phi khi đã tham gia cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ, cuộc thi cô đã ra về với vị trí nằm trong top 10. Marilyn Ramos từ Klerksdorp đã được trao vương miện Hoa hậu Nam Phi 2012 bởi Remona Moodley (Á hậu 1 cuộc thi Hoa hậu Nam Phi 2011) tại Sun City Super Bowl vào tối Chủ nhật, ngày 9 tháng 12 năm 2012. Sau đó, Hoa hậu tiền nhiệm Melinda Bam bày tỏ lòng tôn trọng đất nước và danh hiệu cô đang năm giữ nên quyết định thu hình một đoạn phim được phát sóng vào đêm chung kết.

Tham khảo
---------

1. ↑  "And Miss South Africa 2012 is... Marilyn Ramos". Mail and Guardian. 9 tháng 12 năm 2012.
2. ↑  Marilyn Ramos: what’s in a Miss South Africa name?
**Fayalit** (Fe2SiO4) là khoáng vật cuối dãy olivin giàu sắt. Tương tự như tất cả các khoáng vật thuộc dãy olivin, fayalit kết tinh ở hệ trực thoi (nhóm không gian *Pbnm*) với độ dài ô *a* 4,82 Å, *b* 10,48 Å và *c* 6,09 Å.

Cấu trúc nguyên tử của fayalit nhìn dọc theo trục a. Oxy màu đỏ, silic màu hồng, và sắt màu xanh. Hình chiếu của ô mạng được biểu diễn bởi hình chữ nhật đen.
Olivin giàu sắt là thành phần tương đối phổ biến trong đá magma axit và base như đá thủy tinh, rhyolit, trachyt, phonolit và syenit thạch anh nơi mà nó gắn kết với amphibol. Nó thường xuất hiện ở trong đá xâm nhập và phun trào siêu mafic, ít phổ biến hơn ở đá xâm nhập fensic, hiếm thấy ở đá granit pegmatit. Nó cũng xuất hiện ở lithophysae ở đá thủy tinh. Nó cũng xuất hiện ở các trầm tích giàu sắt đã bị biến chất nhiệt dịch ở mức trung bình và trong đá cacbonat không tinh khiết.

Fayalit bền với thạch anh ở áp suất thấp, trong khi olivin giàu magnesi thì không, bởi vì phản ứng olivin + thạch anh = orthopyroxen. Sắt làm cho cặp olivin + thạch anh bền. Áp suất và sự phụ thuộc thành phần của phản ứng có thể được sử dụng để tính toán sức ép của áp lực mà tại đó olivin + thạch anh có thể hình thành.

Fayalit cũng có thể phản ứng với oxy để tạo ra magnetit + thạch anh: ba khoáng vật này cùng nhau tạo ra chất đệm oxy "FMQ". Phản ứng được sử dụng để điều khiển tính khó bắt của oxy trong thí nghiệm ở phòng thí nghiệm. Nó cũng có thể được sử dụng để tính độ khó bắt giữ của oxy ghi lại được trong tập hợp khoáng vật trong quá trình biến chất và magma.

Tên gọi *faylit* được bắt nguồn từ đảo Faial (Fayal) ở Açores nơi mà nó được mô tả lần đầu vào năm 1840.

Xem thêm
--------

* Forsterit, (Mg2SiO4), khoáng vật cuối dãy olivin giàu magnesi.

Tham chiếu
----------

1. 1 2   Handbook of Mineralogy
2. 1 2   Mindat.org

* Deer, W. A. Howie, R. A. and Zussman, J. (1992). *An introduction to the rock-forming minerals (2nd ed.)*. Harlow: Longman ISBN 0-582-30094-0

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Fayalit***. |
**Esther Taiwo Olukoya** và **Emily Kehinde Olukoga-Ogunde** (sinh năm 1913, Ijebu-Ode) là hai chị em sinh đôi giống hệt nhau đến từ Nigeria. Họ đã tổ chức sinh nhật lần thứ 100 vào ngày 16 tháng 3 năm 2013 với tư cách là cặp song sinh lớn tuổi nhất ở Nigeria. Vào thời điểm đó, không giống như chị gái sinh đôi của mình, Esther bị giam cầm trên chiếc xe lăn. Họ đều là thương nhân theo nghề. Emily cũng là một trong những người vợ của nam diễn viên kỳ cựu Hubert Ogunde. Họ cho rằng tuổi thọ của họ một phần là do di truyền (mẹ của họ đã chết ở tuổi 104) và một phần là do họ chọn lối sống lành mạnh hơn (không hút thuốc hay uống rượu) và niềm tin vào Chúa. Emily qua đời vào tháng 9/2013. Cô đã sống sót nhờ chị gái sinh đôi của mình, một cậu con trai, nhiều đứa trẻ lớn và những đứa trẻ lớn, cùng với những người thân khác.

Tham khảo
---------

1. 1 2  "Centenarian twin Olukoga – Ogunde dies". The Nation. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2017.
2. ↑  "Amosun celebrates oldest twins in Nigeria". Bản gốc lưu trữ ngày 31 tháng 12 năm 2017. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2017.
3. 1 2  "The secret of our longevity -Nigeria's oldest twins". *Osun defender*. Bản gốc lưu trữ ngày 31 tháng 12 năm 2017. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2017.
***Eviota teresae***, tên thông thường là **Terry's dwarfgoby**, là một loài cá biển thuộc chi *Eviota* trong họ Cá bống trắng. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2016.

Từ nguyên
---------

Loài cá này được đặt theo tên của Teresa Arámbula Greenfield, người đã giúp thu thập mẫu vật và hỗ trợ các tác giả trong công tác thu thập và xuất bản tài liệu.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
----------------------------------

*E. teresae* có phạm vi phân bố rộng khắp các vùng biển thuộc Fiji. Những mẫu vật của loài cá này được thu thập gần các rạn san hô ở độ sâu khoảng 26 m trở lại.

Mô tả
-----

Chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận ở *E. teresae* là 2,1 cm. Đầu và thân trong mờ, có màu xám; được phủ bởi các vệt đốm đỏ, cam và trắng. Đỉnh đầu màu trắng với một đốm màu đỏ cam nhỏ ở ngay đỉnh đầu; ở phía sau mắt có 2 đốm màu đỏ cam nhưng lớn hơn. Đồng tử đen, mống mắt màu đỏ nhạt với viền vàng bao quanh. Vảy có viền màu vàng cam. Một dải các đốm nhỏ màu cam sẫm trải dài dọc theo gốc vây lưng. Bụng và thân dưới có một dải các đốm lớn màu đỏ cam, được ngăn cách bởi các đốm trắng pha vàng. Dọc theo cột sống cũng có một dải các đốm màu đỏ cam, được ngăn cách bởi các đốm trắng. Gốc vây ngực màu trắng ánh vàng, vây trong suốt. Vây lưng có màu hơi đỏ, vây đuôi trong suốt với các đốm đỏ rải rác, vây hậu môn có các chấm đen li ti.

Số gai ở vây lưng: 7; Số tia vây ở vây lưng: 9; Số gai ở vây hậu môn: 1; Số tia vây ở vây hậu môn: 8; Số tia vây ở vây ngực: 16 - 18.

Tham khảo
---------

* D. W. Greenfield; J. E. Randall (2016). "A review of the dwarfgobies of Fiji, including descriptions of fve new species (Teleostei: Gobiidae: *Eviota*)" (PDF). *Journal of the Ocean Science Foundation*. **20**: 25–75. doi:10.5281/zenodo.48268.

Chú thích
---------

1. 1 2 3  Greenfield & Randall, sđd, tr.65
2. ↑  Froese Rainer, và Daniel Pauly (chủ biên) (2019). *Eviota teresae* trong FishBase. Phiên bản tháng 2 2019.
3. ↑  Greenfield & Randall, sđd, tr.63

|  |  |
| --- | --- |
| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại | 
* Wikidata: Q25353824
* Wikispecies: Eviota teresae
* FishBase: 67948
* GBIF: 9093613
* iNaturalist: 515216
* WoRMS: 889535
* ZooBank: 14089CE0-F933-4760-A0BC-B8EDDE7D88F3

 |