recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Sân vận động Quốc tế Faisal Al-Husseini** là một sân vận động bóng đá nằm trên Đường Dahiat al'Barid ở Al-Ram, Jerusalem. Đây là sân nhà của đội tuyển bóng đá quốc gia Palestine. Sân được đặt theo tên của Faisal Husseini, một chính trị gia người Palestine đã qua đời vào năm 2001. Sân vận động có sức chứa 12.500 chỗ ngồi.

Các trận đấu quốc tế của Palestine
----------------------------------

Vào ngày 26 tháng 10 năm 2008, đội đã gặp Jordan trong trận đấu quốc tế đầu tiên trên sân nhà sau 10 năm là thành viên của FIFA. Trận đấu có sự tham dự của Chủ tịch FIFA Sepp Blatter và Thủ tướng Palestine Salam Fayyad. Vào ngày 29 tháng 10 năm 2009, đội tuyển bóng đá nữ quốc gia Palestine đã chơi trận đấu quốc tế đầu tiên trên sân nhà với Jordan trước khán giả tại sân vận động.

Vào ngày 9 tháng 3 năm 2011, Palestine "chơi trận đấu đầu tiên trên sân nhà ở Bờ Tây". Đó là trận lượt về vòng loại Thế vận hội Olympic 2012, với Thái Lan. Thái Lan đã thắng trận lượt đi với tỉ số 1–0 tại Bangkok; Palestine giành chiến thắng lượt về với tỷ số 1–0 tại sân vận động này, với bàn thắng của Abdelhamid Abuhabib ở phút 43. Tỷ số hòa dẫn đến loạt sút luân lưu, và Thái Lan đã giành chiến thắng với tỉ số 6–5. Trận đấu có sự tham dự của Thủ tướng Fayyad, người đã mô tả đây là một "ngày lịch sử".

9 tháng 3 năm 2011

| Palestine  | 1–0 (tổng tỷ số 1–1) |  Thái Lan |
| --- | --- | --- |
| Abuhabib  43' |  |  |
| Loạt sút luân lưu |
|  | 5–6 |  |

Sân vận động Quốc tế Faisal Al-Husseini, Al-Ram
Vào ngày 3 tháng 7 năm 2011, sân vận động đã tổ chức "trận đấu World Cup đầu tiên được chơi trên sân nhà trong các vùng lãnh thổ của Palestine". Đây là trận lượt về của cuộc chạm trán hai lượt với Afghanistan, trong khuôn khổ vòng loại đầu tiên của khu vực châu Á cho Giải vô địch bóng đá thế giới 2014. Trận đấu có kết quả hòa, tạo điều kiện cho Palestine tiến vào vòng hai. Afghanistan đã bị loại.

3 tháng 7 năm 201117:00 UTC+3

| Palestine  | 1–1 |  Afghanistan |
| --- | --- | --- |
| Wadi  12' | Report | Arezou  63' |

Sân vận động Quốc tế Faisal Al-Husseini, Al-RamKhán giả: 9.000Trọng tài: Banjar Al-Dosari (Qatar)

Tham khảo
---------

1. ↑  "Jordan ties Palestine in historic match". *The Jordan Times*. ngày 27 tháng 10 năm 2008. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2011.
2. ↑  "Palestine women tie Jordan in soccer first". *Ma'An News Agency*. ngày 26 tháng 10 năm 2000. Bản gốc lưu trữ 22 tháng Chín năm 2012. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2011.
3. ↑  "Palestinian footballers in bittersweet Olympic match". *BBC News*. ngày 9 tháng 3 năm 2011. Truy cập ngày 16 tháng 3 năm 2011.
4. ↑  "Palestinians play first World Cup qualifier at home", BBC, ngày 3 tháng 7 năm 2011

Liên kết ngoài
--------------

* Palestinians make footy history
* Palestine to play 1st match in home stadium
**Árpád** (phát âm tiếng Hungary: [ˈaːrpaːd]; k. 845 – k. 907) là thủ lĩnh của liên minh các bộ tộc Hungary vào khoảng thời gian chuyển tiếp giữa thế kỷ 9 và 10. Ông có thể đã là lãnh đạo tinh thần (*kende*) của người Hungary, hoặc thủ lĩnh quân sự (*gyula*) của họ; đa số các chi tiết trong cuộc đời ông đều được các nhà sử học tranh luận, vì những nguồn thông tin thời kỳ này thường mâu thuẫn với nhau. Dù vậy, nhiều người Hungary vẫn xem ông là "người lập quốc", và vai trò quan trọng của Árpád trong honfoglalás (cuộc chinh phục bồn địa Karpat của người Hungary) đã được nhấn mạnh trong các tài liệu thời kì sau. Nhà Árpád, triều đại xuất phát từ ông, cai trị vương quốc Hungary cho tới năm 1301.

Tiểu sử
-------

### Đầu đời

Xem thêm thông tin: Álmos
Árpád là con trai của Álmos, người được nhắc tới như là thủ lĩnh đầu tiên của liên minh các bộ tộc Hungary trong tất cả các biên niên sử Hungary. Không rõ tên mẹ ông là gì hay thân thế gia đình bà. Theo nhà sử học Gyula Kristó, Árpád được sinh ra vào khoảng năm 845. Tên ông xuất phát từ từ đại mạch *(árpa)* trong tiếng Hungary.

### Trong cuộc chinh phục của người Hungary

### Cai trị

### Qua đời

Chú thích
---------

1. ↑  Engel 2001, tr. 19.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFEngel2001 (trợ giúp)
2. ↑  Kristó & Makk 1996, tr. 11–12, 17, Appendix 1.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFKristóMakk1996 (trợ giúp)
3. ↑  Kristó & Makk 1996, tr. 17, Appendix 1.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFKristóMakk1996 (trợ giúp)
4. 1 2  Kristó & Makk 1996, tr. 17.Lỗi sfn: không có mục tiêu: CITEREFKristóMakk1996 (trợ giúp)
***Tarsius fuscus*** là một loài khỉ lùn (tarsier) trong họ Tarsiidae có phạm vi phân bố nằm ở bán đảo tây nam đảo Sulawesi, gần Makassar ở Indonesia. Vào một thời điểm nhất định (có lúc), phân loại (taxon) của nó đã bị bị hạ cấp xuống một danh pháp đồng nghĩa cơ sở của khỉ lùn Tarsier là Tarsius tarsier. Tuy nhiên, khi phạm vi loài đó bị hạn chế đối với quần thể trên một hòn đảo gần Sulawesi, sự phân loại hiện trạng này được hồi sinh để hàm chứa phần còn lại của loài đó.

Phân loại
---------

Phân loại của nó từng bị nhầm lẫn, và trãi qua một quá trình phân loại đi, phân loại lại, đưa lên đặt xuống của các nhà sinh học về đối tượng này, mãi cho đến năm 2010 mới cơ bản được định hình. Ban đầu, các phân loại của các con khỉ lùn tarsiers từ Sulawesi từ lâu đã bị nhầm lẫn. T. fuscus ban đầu được mô tả bởi Fischer vào năm 1804. Loài này sau đó được đổi tên thành hai lần vô tình, như T. fuscomanus vào năm 1812 bởi Geoffroy và bởi T. fischeri vào năm 1846 bởi Burmeister.

Vào năm 1953, khi William Charles Osman Hill kết luận rằng loại địa phương Tarsius tarsier là loài thực sự là Makassar, mặc dù nó đã được tuyên bố đến từ Ambon. Kết quả là Hill kết luận rằng T. fuscus là một danh pháp đồng nghĩa của Tarsius tarsier. phổ biến sau đó được xác định là một từ đồng nghĩa cơ sở của T. tarsier. Trong năm 2010, Groves đã giới hạn T. tarsier chỉ tới những hòn đảo nhỏ trên đảo Selayar, làm cho cái tên T. fuscus có giá trị lại một lần nữa trên các vùng đất gần Makassar.

Đặc điểm
--------

Khi đã được định danh là một loài, Tarsius fuscus được mô tả có lông màu nâu đỏ. Chùm lông ở cuối đuôi có màu đen. Nó có hộp sọ ngắn hơn và những cai răng ngắn hơn hầu hết các dấu hiệu khác. Nó cũng có cái chân sau ngắn hơn so với các dấu hiệu khác. Đuôi ngắn hơn so với kích thước cơ thể so với hầu hết các thông số, chiếm đến 143% đến 166% tổng chiều dài thân. Tất cả các loài Tarsius đều là loài động vật ban đêm (loài ăn đêm) và khi sinh. Giống như tất cả các loài Tarsius, T. fuscus chỉ ăn con mồi và ăn côn trùng, sâu bọ, chúng thường bắt con mồi bằng cách nhảy bổ lên nó chụp lấy chúng bằng cánh tay dính chặt và ăn ngấu nghiến.

Tham khảo
---------

* Groves, C.; Shekelle, M. (2010). "The Genera and Species of Tarsiidae" (PDF). International Journal of Primatology. 31 (6): 1071–1082. doi:10.1007/s10764-010-9443-1.
* Groves, C. (2003). "The Tarsiers of Sulawesi". Tarsiers: past, present, and future. Rutgers University Press. pp. 179–180. ISBN 9780813532363.
* Groves, C.P. (2005). Wilson, D.E.; Reeder, D.M. eds. Mammal Species of the World: A Taxonomic and Geographic Reference (3rd ed.). Baltimore: Johns Hopkins University Press. p. 128. ISBN 0-801-88221-4. OCLC 62265494.
* Schwartz, J.H. (2003). "How Close Are the Similarities between Tarsius and Other Primates". Tarsiers: past, present, and future. Rutgers University Press. pp. 50–51. ISBN 9780813532363.
**Khỉ lùn Jatna** (Danh pháp khoa học: *Tarsius supriatnai*) là một loài khỉ lùn mới được tìm thấy tại Indonesia, chúng được phát hiện và phân biệt nhờ tiếng gọi của chúng khác biệt với các loài còn lại. Loài khỉ này được đặt tên theo nhà sinh vật học Jatna Supriatna.

Đặc điểm
--------

Khi hoạt động, chúng cất cao giọng như một dàn hòa âm hợp xướng để nhận ra nhau và đánh dấu vùng lãnh thổ, những âm thanh này đã giúp các nhà khoa học nhận ra được loài động vật họ khỉ mới có kích thước khá nhỏ bé, sống sâu trong rừng rậm. Chúng có ngoại hình gần như giống hệt nhau, nhưng cách chúng kêu gọi đồng loại là rất khác. Sự tương đồng về thể chất là rào cản lớn trong nỗ lực xác định các loài mới, thậm chí là chỉ trong phạm vi hòn đảo.

Tổ tiên của chúng bị mất lớp tapetum lucidum là một lớp tế bào giống như chiếc gương nằm phía sau võng mạc, giúp phản xạ và khuếch đại ánh sáng. Vì thế, để bù đắp cho thiếu sót này, chúng phải phát triển đôi mắt lớn hơn, to gần bằng bộ não của chúng, cho phép chúng quan sát tốt trong đêm. vì đôi mắt quá lớn, nên chúng không thể liếc nhìn được, mà phải xoay cả đầu nếu muốn nhìn một thứ gì đó ở hai bên. Chúng xoay đầu tương tự như loài cú, và có thể xoay được đầu được một vòng 360 độ.

Tham khảo
---------

1. 1 2
Ngôi mộ cổ của Ermengol X (1274–1314), Bá tước Urgell và Tử tước Àger, bán vào thế kỷ thứ 19 và nay đang ở *The Cloisters*, New York, kết quả của việc sung công tài sản nhà thờ ở Mendizábal.
Sân trong theo phong cách Phục hưng của Lâu đài Vélez-Blanco (khoảng thế kỷ thứ 16), được giao cho người Mỹ quản lý vào năm 1903 và nay đang ở *The Cloisters*, New York.
**Sự tịch thu của Tây Ban Nha** ám chỉ đến việc tịch thu tài sản của nhà thờ và những tài sản liên quan khác bởi chính quyền Tây Ban Nha, bắt đầu từ cuối thế kỷ thứ 18 và kết thúc vào đầu thế kỷ 20.

Sự tịch thu này là một trong những vũ khí chính trị mà những người theo chủ nghĩa tự do dùng để thay đổi quyền sở hữu của Ancien Régime để thực hiện một quốc gia theo chủ nghĩa tự do mới 50 năm đầu thế kỷ thứ 19.

Quá trình sung công giai đoạn Ancien Régime
-------------------------------------------

### Đề xuất của những người theo chủ nghĩa khai sáng

 Chân dung Pablo de Olavide, bởi Juan Moreno Tejada trước năm 1805.
Gaspar Melchor de Jovellanos, vẽ bởi Goya
### Các biện pháp sung công bởi Charles III

### "Sung công bởi Godoy"

Sung công bởi những người theo chủ nghĩa tự do thế kỷ thứ 19
------------------------------------------------------------

### Dưới quyền Joseph Bonaparte (1808–1813)

### Cortes de Cádiz (1810–1814)

José Canga Argüelles, vẽ bởi Vicente Arbiol Rodríguez.
### Trienio Liberal (1820–1823)

### Sung công tại Mendizábal (1836–1837)

Juan Álvarez Mendizábal.
Bài chi tiết: Ecclesiastical confiscations of Mendizábal và Juan Álvarez Mendizábal
### Sung công tại Espartero (1841)

### Sung công tại Madoz (1855)

Kết quả
-------

### Xã hội

### Kinh tế

* 

### Văn hóa

Museo de Bellas Artes of Seville cứu một lượng lớn các tác phẩm nghệ thuật công giáo Seville trong quá trình sung công. Bản thân bảo tàng này là một tu viện nữ Merced Calzada
### Chính trị và ý thức hệ

### Sinh thái

### Khác

* List of destroyed landmarks in Spain demolished during the Spanish confiscation period.

Xem thêm
--------

* Juan Álvarez Mendizábal

Lưu ý
-----

Chú thích
---------

1. ↑  "Castle of Vélez-Blanco. History of a theft." historia-y-arte.com

### Thư mục

* Tomás y Valiente, Francisco (1972), *El Marco Politico de la Desamortizacion en España* (ấn bản 2)
* Caro Baroja, Julio (2008), *Historia del anticlericalismo español* (ấn bản 1), Madrid: Caro Raggio, ISBN 978-84-7035-188-4
* Giménez López, Enrique (1996), *El fin del Antiguo Régimen. El reinado de Carlos IV*, Madrid: Historia 16-Temas de Hoy, ISBN 84-7679-298-0
*Hyacinthoides hispanica*, có cả lá và hoa ở cả trạng thái bị bệnh và không bị bệnh. Lá bị úa dài nhất dài khoảng 50 cm.
**Sự úa vàng** (tiếng Anh: **etiolation** (/iːtiəˈleɪʃən/)) là một quá trình ở thực vật có hoa được trồng trong điều kiện thiếu ánh sáng một phần hoặc hoàn toàn. Những cây như vậy có đặc điểm là thân dài và yếu; lá nhỏ hơn do lóng dài hơn; và có màu vàng nhạt (bệnh úa vàng). Sự phát triển của cây con trong bóng tối được gọi là "skotomorphogenesis".

Khử úa
------

Bài chi tiết: Khử úa
**Khử úa** là một loạt các thay đổi sinh lý và sinh hóa mà chồi cây trải qua khi trồi lên khỏi mặt đất hoặc phản ứng với ánh sáng sau một thời gian không tiếp xúc đủ ánh sáng. Quá trình này được gọi một cách không chính thức là **xanh hóa**. Những thay đổi này được kích hoạt trong chồi của cây hoặc lá và thân đã hình thành, xảy ra để chuẩn bị cho quá trình quang hợp.

Tham khảo
---------

1. ↑  Burgess, Jeremy (1985). *An Introduction to Plant Cell Development*. CUP Archive. tr. 55. ISBN 0-521-31611-1. Truy cập ngày 17 tháng 1 năm 2011.
2. ↑  "Biology 7th Edition" Campbell and Reece (2004)

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Tra ***etiolation*** hoặc ***úa*** trong từ điển mở tiếng Việt Wiktionary |

* Etiolation - video footage and narration
* Etiolation

|  |  |
| --- | --- |
| Tiêu đề chuẩn Sửa dữ liệu tại Wikidata | 
* GND: 4388920-7

 |
***Tanaecia lepidea***, hay **bướm giáp cánh liềm đuôi xám**, là một loài bướm giáp được tìm thấy ở Nam Á  và Đông Nam Á.

Mô tả
-----

Mặt trên màu nâu sẫm, nhạt hơn ở con cái, với các vạch ngang màu đen rất ngoằng ngoèo chạy ngang qua bờ của cả cánh trước và cánh sau và một dải đĩa xiên trên cánh trước; một dải màu xám tro dọc theo đáy của cả cánh trước và cánh sau, dần dần mở rộng từ đỉnh của cánh trước, rất hẹp, đến ô cánh sau, nó bao phủ khoảng một phần ba cánh. Ở con cái, dải này có viền hẹp bên ngoài với màu nâu. Vảy ở đáy cánh có màu trắng. Râu, đầu, ngực và bụng phía trên màu nâu sẫm; bên dưới, các vảy có màu đỏ hung và phần ở giữa có màu trắng sẫm được bao phủ bởi lớp vảy màu nâu. Mặt dưới: Con đực màu nâu đất, con cái màu nâu sáng. Ở cả hai giới, màu nhạt hơn ở cánh sau; cánh trước hơi hẹp, cánh sau rộng hơn nhiều có màu xám hoa cà ở đáy cuối và dọc theo mép lưng của cánh sau; các tế bào của cả hai cánh với các đường ngang uốn lượn màu nâu sẫm và các đường màu đen hình vòng; cả cánh trước và cánh sau được cắt ngang bởi các sọc tối rộng hơi khuếch tán và hậu đĩa hẹp hơn, nổi bật ở cánh trước, mờ ở cánh sau. Con đực có một mảng vảy sẫm màu riêng biệt phía trên gân thứ tư ở mặt trên của cánh sau.

Phân bố
-------

Loài này được tìm thấy ở vùng hạ lưu Himalaya về phía đông từ Almora, Ghat Tây, miền trung Ấn Độ, Orissa, Bengal và vào Assam và Bán đảo Mã Lai. Chúng sống trong rừng.

Vòng đời
--------

Ấu trùng: Có hình dạng giống chi *Euthalia* với màu xanh lá cây với một hàng mắt đơn màu đỏ nhạt. Ở giữa có màu xanh lam ở mặt lưng; các gai có màu vàng. 

Nhộng: Đầu hẹp hơn *Euthalia garuda* với màu xanh lá cây, các điểm vàng pha chút đen và một vài đốm vàng lớn ở giữa.

Cây chủ của loài này bao gồm *Melastoma malabathricum* và *Planchonia careya* .

Hình ảnh
--------

* Ấu trùng trên cây Careya arboreaẤu trùng trên cây *Careya arborea*
* Đậu trên lá câyĐậu trên lá cây
* Phân loài T. l. lepidea, NepalPhân loài *T. l. lepidea*, Nepal

Tham khảo
---------

1. ↑  Mạnh. Bùi Hữu (2007). *Nhận diện bằng hình ảnh một số loài bướm Việt Nam*. [publisher not identified]. OCLC 827231100.
2. ↑  Varshney, R.K.; Smetacek, Peter (2015). *A Synoptic Catalogue of the Butterflies of India*. New Delhi: Butterfly Research Centre, Bhimtal & Indinov Publishing. tr. 104. doi:10.13140/RG.2.1.3966.2164. ISBN 978-81-929826-4-9.
3. ↑  Savela, Markku. "*Tanaecia lepidea* (Butler, 1868)". *Lepidoptera and Some Other Life Forms*. Truy cập ngày 3 tháng 7 năm 2018.
4. 1 2 3 4  Bản mẫu:Source-attribution
5. ↑  Bản mẫu:Source-attribution
6. ↑  Gaden S. Robinson, Phillip R. Ackery, Ian J. Kitching, George W. Beccaloni and Luis M. Hernández HOSTS - a Database of the World's Lepidopteran Hostplants. Accessed October 2006
**Victor Lustig** (4 tháng 1 năm 1890 – 11 tháng 3 năm 1947) là một tội phạm người Séc. Trong rất nhiều vụ lừa đảo của Lustig, có vụ bán tháp Eiffel vào năm 1925. Vụ việc đem lại cho Lustig mệnh danh "Người đàn ông bán tháp Eiffel".

Victor Lustig sinh năm 1890 tại Bohemia, khi đó thuộc Đế quốc Áo-Hung. Khi tốt nghiệp phổ thông Lustig đã thông thạo 5 thứ tiếng: Séc, Anh, Pháp, Đức, Ý. Sau một thời gian lang thang khắp châu Âu, Lustig quyết định định cư tại Paris. Tại đây Lustig học cưỡi ngựa, trở thành tay đua chuyên nghiệp, chơi cá cược và có được một cuộc sống khá sung túc. Trong thập niên 1920, Lustig thường du lịch đến Mỹ và chỉ trong vài năm đã lừa đảo được hàng trăm ngàn đô la từ các ngân hàng và doanh nhân ở đây.

Vào tháng 5 năm 1925, khi trở về Paris, Victor Lustig tình cờ đọc được tin tháp Eiffel sẽ được sửa chữa hoặc bị phá bỏ. Lustig quyết định lợi dụng việc này để lừa đảo. Cùng với Dan Collins, biệt danh "Dapper Dan", Victor Lustig chuẩn bị các giấy tờ giả và mời 6 nhà tư bản ngành luyện kim đến khách sạn sang trọng Crillon trên quảng trường Concorde để bàn bạc về số phận tháp Eiffel. Trong vai Thứ trưởng Bộ Bưu điện Pháp, Victor Lustig nói với các nhà tư bản rằng do chi phí sửa chữa tháp quá cao, chính phủ phải quyết định bán tháp Eiffel cho các nhà luyện kim thông qua một cuộc đấu giá kín. Lý do phải làm như vậy là để tránh những người yêu mến tháp Eiffel phản đối.

Tổng khối lượng tháp Eiffel nặng gần 10 ngàn tấn, trong đó có 7,3 ngàn tấn thép. Giá khởi điểm mà "đại diện chính phủ" đưa ra rất thấp so với giá ngoài thị trường. Để giành được quyền tháo dỡ, triệu phú Andre Poisson đưa cho Lustig tấm séc trị giá 50 ngàn đô la. Đúng ngày đã định, Andre Poisson dẫn đội tháo dỡ đến chân tháp Eiffel. Xô xát xảy ra nhưng mọi chuyện sau đó được giải quyết rõ ràng. Khi đó Andre Poisson mới biết mình bị mất 50 ngàn đô la.

Sau khi đã rút tiền từ tấm séc, Victor Lustig và Dan Collins trốn sang Áo. Một thời gian sau, cả hai cùng quay lại Paris với ý định tìm những nhà buôn sắt vụn khác. Nhưng vì cảnh sát theo dõi nên Victor Lustig cùng Dan Collins chạy sang New York.

Vào cuối những năm 1920 Lustig tiếp tục thực hiện các vụ lừa đảo tại New York và Chicago. Trong số nạn nhân có cả gangster nổi tiếng Al Capone. Cuối thập niên 1930, Victor Lustig trở lại Paris, một lần nữa lừa bán tháp Eiffel và tiếp tục thành công, thu được 75 ngàn đô la tiền mặt. Cho tới năm 1935, Lustig mới bị bắt ở Mĩ vì tội làm tiền giả. Chịu mức án 15 năm, Lustig còn bị thêm 5 năm vì tội trốn tù.

Năm 1947, Victor Lustig chết tại nhà tù Alcatraz ở California vì bệnh viêm phổi. Vụ lừa đảo của Lustig được ghi lại trong cuốn sách *The Man Who Sold the Eiffel Tower* (*Người đàn ông bán tháp Eiffel*) của James F. Johnson và Floyd Miller, nhà xuất bản Doubleday phát hành năm 1961. Năm 1964, Claude Chabrol thực hiện bộ phim dựa trên câu chuyện này với tựa đề *Les Plus Belles Escroqueries du monde* (*Cú lừa đẹp nhất thế giới*).

Tham khảo
---------

* Hoàng Hoài Sơn, *Những tên lừa đảo lừng danh*, báo Thanh Niên ngày 29 tháng 5 năm 2007.
* Victor Lustig, The Man Who Sold the Eiffel Tower, Greg Goebel, Vectorsite.net.

* Cổng thông tin Séc
* Cổng thông tin Paris
**Vicky Colbert** (hay tên đầy đủ **Clara Victoria Colbert de Arboleda**) là tên của một người phụ trách chính của mô hình trường học mới tên là Escuela Nueva (Trong tiếng Tây Ban Nha, nó có nghĩa là "trường mới") mà bà đã phổ biến khắp Columbia và lan rộng ra nhiều quốc gia khác trong khoảng thời gian hơn 4 thập kỉ. Bà từng là thứ trưởng bộ giáo dục của Columbia và đã giành được nhiều giải thưởng cho công việc của mình. Hiện tại, bà đang là giám đốc điều hành của tổ chức Escuela Nueva. Năm 2013, bà nhận được giải thưởng Giáo dục sáng tạo của quỹ Qatar và vào tháng 9 năm 2017, bà nhận được giải phát triển giáo dục Yidan của quỹ giải thưởng Yidan.

Lí lịch
-------

Gia đình của bà Colbert là một gia đình rất quan tâm đến vấn đề giáo dục. Chẳng hạn như cha đỡ đầu của bà là bộ trưởng bộ giáo dục của Colombia, mẹ bà là một giáo viên và cũng là người đã thành lập một trường đào tạo giáo viên. Bên cạnh đó, cha bà là một nhân viên văn phòng trong lực lượng hải quân Mỹ.

Bà nhận được học bổng của quỹ Ford và vì thế bà có cơ hội đi du học tại đại học Stanford. Sau đó bà về nước, nơi mà "Tôi muốn giải quyết các vấn đề về giáo dục tiểu học và làm việc với những người nghèo khổ nhất trong những ngôi trường nghèo và bị biệt lập".

Sự nghiệp
---------

Bà làm việc ở vùng nông thông, nên vì thế thế có rất nhiều gia đình trồng cà phê. Và trẻ em thì thường xuyên nghỉ học để phụ giúp công việc này, điều đó đã dẫn đến một vấn đề nghiêm trọng khi những đứa trẻ ấy đi học lại. Vì thế vào giữa những năm 1970, bà cùng với Oscar Mogonlión và Beryl Levinger thành lập ra một mô hình dạy học tên Escuela Nueva để phù hợp với sự vắng mặt này.

Sau nhiều năm nỗ lực, hiện tại, mô hình này được sử dụng ở hơn 20000 trường học ở đó. Ngoài ra, nó đã được lan rộng đến 19 quốc gia bao gồm Brazil, Philippines và Ấn Độ.

Tham khảo
---------

1. 1 2  Acharjee, Sonali (29 tháng 10 năm 2013). "Vicky Colbert awarded 2013 WISE prize for education". India Today.
2. ↑  "Wise Initiative". Qatar Foundation.
3. ↑  "Vicky Colbert Yidan Prize for Education Development Laureate". The Yidan Prize Foundation. Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 7 năm 2018. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2018.
4. 1 2 3 4  Sara Hamdan (11 tháng 11 năm 2013). "Children Thrive in Rural Colombia's Flexible Schools". *New York Times*.
5. 1 2  Anya Kamenetz, Steve Drummond, and Sami Yenigun (9 tháng 6 năm 2016). "The One-Room Schoolhouse That's A Model For The World". *NPR Morning Edition*.Quản lý CS1: nhiều tên: danh sách tác giả (liên kết)
Bài này viết về một súng tiểu liên. Đối với Austen, xem Súng tiểu liên Austen (định hướng).

Khẩu **Austen** (trong "Australian Sten") là tiểu liên 9mm được tạo ra dựa trên súng Sten của Anh và phát triển trong Chiến tranh thế giới thứ hai. Tổng cộng 19.914 khẩu Austen đã được sản xuất trong chiến tranh bởi công ty TNHH Diecasters ở Melbourne và công ty TNHH W. T. Carmichael ở Sydney.

Thiết kế và phát triển
----------------------

Vì chiến tranh tại châu Âu đã huy động gần hết nguyên vật liệu hiện có của nước Anh, Úc không thể nào mua được vũ khí ở nước Anh hay Hoa Kỳ vì thế nên họ phải tự phát triển vũ khí của riêng mình. Khẩu Sten của Anh đã được làm nền tảng cho khẩu Austen. Nòng súng, thân súng, cò súng đều là sao chép của khẩu Mark II Sten, trong khi đó báng súng bộ thoi đẩy nạp đạn, kim điểm hỏa và ống ngắm rời cho đến lò xo đẩy lại đều sao chép từ khẩu MP40 của Đức. Báng súng gấp bao gồm tua vít và một thanh làm sạch với thoi đẩy nạp đạn dự trữ được cất trong ống tại báng súng. Nó có hai đệm tại tay cầm như súng nhắn (cũng sao chép của MP40), các mẫu sau có một khoang chứa các phụ tùng thay thế trong tay cầm. Khẩu tiểu liên này có các chế độ bắn từng viên hay bắn tự động 500 viên/phút.

Một tính năng thú vị khi chế tạo Austen là một số bộ phận của nó thể được tạo ra bởi quá trình đúc. Các phần như ổ cắm băng đạn, một phần máy cho báng súng và phần nửa trước của băng đạn. Thậm chí bộ tải đạn cũng được đúc. Hai công ty đã sản xuất Austen là hai công ty chuyên về đúc.

Một phiên bản đặc biệt đã được làm cho Đội biệt động Z.

Phiên bản cải tiến có tên Mark II Austen có thể gắn thêm lưỡi lê dao găm đã được thiết kế để phù hợp với một bộ phận gắn vào miệng súng cũng đã được thiết kế, tuy nhiên do sự giãn nở trong quá trình đúc chỉ có 200 mẫu thử nghiệm của loại này được chế tạo.

Khẩu Austen không đạt được thành công như khẩu Owen về mức độ phổ biến. phần lớn là vì khẩu Owen là loại vũ khí rất đáng tin cậy, phần là vì khẩu Austen được chế tạo từ việc sao chép và nâng cấp từ khẩu Sten vốn chẳng bao giờ đạt được độ tin cậy cao. Thêm nữa là khẩu Owen thích hợp với việc chiến đấu trong rừng nhiệt đới. Không nghi ngờ là hộp đạn và thoi đẩy nạp đạn của Austen gây trở ngại trong việc di chuyển trong rừng của các binh lính, và phải làm việc trong môi trường nhiều bùn đất khiến cho nó bị kẹt đạn.

Khẩu Austen trở nên quá lỗi thời sau chiến tranh và không còn được sử dụng. Trong khi đó khẩu Owen vẫn được dùng cho đến những năm 60.

Tham khảo
---------

* Skennerton, Ian. (1994). *Small Arms Identification: 9mm Austen MkI and 9mm Owen MkI Sub-Machine Guns - Parts Identification and Lists, S.M.G.Series Notes, Exploded Parts Drawings, Descriptions, Accessories and Fittings*. Published by Ian D Skennerton. ISBN 0949749249 ISBN 978-0949749246
* McNab, Chris. (2001). *Twentieth-Century Small Arms*. Grange Books. ISBN 1-84013-381-3.
**Súng ngắn bắn tự động** hay **súng ngắn phản lực** là loại súng ngắn sử dụng sức mạnh của viên đạn bắn ra để tạo ra các chuyển động cần thiết để tự động nạp viên đạn mới. Khác với súng ngắn ổ xoay, chúng lợi dụng phản lực của thuốc đạn khi kim hỏa đập vào hạt nổ gây nổ tạo năng lượng đẩy đầu đạn bay đi, đồng thời đẩy khối trượt (bộ phận có tác dụng giữ nòng súng và kim hỏa, nạp đạn...) về phía sau, khi trượt qua viên đạn trong băng đạn sẽ "kéo" viên đạn này vào vị trí sẵn sàng cho phát đạn mới.

Có nhiều cách để sử dụng nguồn năng lượng do viên đạn tạo ra để nạp đạn tự động như blowback, nạp đạn bằng độ giật, nạp đạn bằng khí nén. Súng ngắn bán tự động chỉ bắn từng viên chứ không có chế độ bắn tự động, nhưng vì có khả năng nạp đạn tự động nên súng cũng có thể sửa chữa lại một số chi tiết để trở thành súng tiểu liên hay súng ngắn liên thanh nhưng nó sẽ đòi hỏi thiết kế phải chịu được lực và nhiệt do bắn liên thanh tạo ra cũng như ít có luật nước nào chấp nhận việc dân chúng có thể mua súng tự động hay tự chế dựa trên các khẩu súng bán tự động.

Hình ảnh
--------

* Makarov PM (K-59)Makarov PM (K-59)
* TT-33 (K-54)TT-33 (K-54)
* M1911A1M1911A1
* Mauser C96Mauser C96
* Luger P08Luger P08
* Walther PPKWalther PPK
* Walther P38Walther P38
* Glock 17Glock 17
* FN 57FN 57
* CZ-83CZ-83
* CZ-75CZ-75
* Beretta 92Beretta 92
* Browning Hi-PowerBrowning Hi-Power
* Walther P99Walther P99
* SIG Sauer P220SIG Sauer P220
* Heckler & Koch USPHeckler & Koch USP
* SR-1 VectorSR-1 Vector
* Beretta PX4 StormBeretta PX4 Storm
* Desert EagleDesert Eagle
* Grand Power K100Grand Power K100
* CZ 52CZ 52

Tham khảo
---------

* Súng trường
* Súng tiểu liên
* Súng chống tăng
* Súng thần công
* Súng bắn tỉa
**Anadyr** (tiếng Nga: Ана́дырь) là một sông tại cực đông bắc của Siberi, chảy vào vịnh Anadyr của biển Bering và có lưu vực hầu hết nằm trong huyện Anadyrsky của khu tự trị Chukotka.

Sông có chiều dài 1.146 kilômét (712 mi) và diện tích lưu vực là 191.000 kilômét vuông (74.000 dặm vuông Anh). Sông bị đóng băng từ tháng 10 đến cuối tháng 5 và có lưu lượng dòng chảy lớn nhất vào tháng 6 khi tuyết tan. Sông có khả năng thông hành đối với các tàu thuyền nhỏ từ cửa sông đến khoảng 570 kilômét (350 mi) phía thượng nguồn gần Markovo. Phía tây Markovo, sông nằm trên vùng cao nguyên Anadyr (với các thung lũng và dãy núi thoai thoải và có một số cây cối), còn ở phía đông Markovo, sông chảy vào vùng đất thấp Anadyr (vùng lãnh nguyên trơ trụi rất bằng phẳng với các hồ nước và vũng lầy). Độ dốc giữa Markovo và biển nhỏ hơn 100 foot (30 m).

Sông khởi nguồn từ 67°B và 173°Đ gần đầu nguồn của sông Maly Anyuy, chảy theo hướng tây nam và nhận nước từ các sông Yablon và Eropol, đổi hướng về phía đông và đi qua Markvovo và địa điểm cũ của Anadyrsk, sông đổi hướng bắc và đông và nhận nước từ sông Mayn chảy đến từ phía nam, như vậy bao quanh Lebediny Zakaznik, đổi hướng đông bắc và nhận nước từ sông Belaya chảy đến từ phía bắc, đổi hướng đông nam qua Ust-Tanyurer Zakaznik và nhận nước từ sông Tanyurer chảy đến từ phía bắc. tại hồ Krasnoye, sông chuyển hướng đông và chảy vào vịnh Onemen của cửa sông Anadyr. Nếu vịnh Onemen được coi là một phần của sông, sông cũng sẽ nhận nước từ sông Velikaya từ phía nam và Kanchalan từ phía bắc.

Lưu vực sông bị giới hạn bởi: phía bắc là sông Amguyema và sông Palyavaam, phía tây bắc là sông Bolshoy Anyuy và nhánh Oloy của sông Omolon và tây nam là sông Penzhina.

Chú thích
---------

1. ↑  Sông Anadyr tại Đại Bách khoa toàn thư Xô viết **(tiếng Nga)**

Tham khảo
---------

* Anonymous (1911). "Anadyr". Trong Chisholm, Hugh (biên tập). *Encyclopædia Britannica* (ấn bản 11). Cambridge University Press.

Liên kết ngoài
--------------

* "Thông tin du lịch và môi trường" Lưu trữ 2010-09-01 tại Wayback Machine trang thông tin khu tự trị Chukotka **(tiếng Anh)**
* Trung tâm cá hồi hoang dã "Viễn Đông Nga: Sông Anadyr" Lưu trữ 2007-10-18 tại Wayback Machine
	+ Lưu vực sông Anadyr Lưu trữ 2008-05-10 tại Wayback Machine
* "Snezhnoye: một ngôi làng ven sông Anadyr Lưu trữ 2009-03-05 tại Wayback Machine
**Sông Apurímac** (tiếng Tây Ban Nha: *Río Apurímac*, IPA: [ˈri.o apuˈɾimak]; từ tiếng Quechua *apu* nghĩa là 'thần thánh' và *rimac* nghĩa là 'đền thờ, tiên tri') khởi nguồn từ nguồn nước tan chảy từ sông băng trên đỉnh Nevado Mismi, một ngọn núi cao 5.597 mét-high (18.363 ft) tại tỉnh Arequipa ở miền nam Peru, cách 10 km (6,2 mi) từ làng Caylloma, và dưới 160 km (99 mi) từ bờ biển Thái Bình Dương. Apurímac là khởi nguồn của hệ thống sông lớn nhất thế giới là sông Amazon.

Sông nói chúng chảy theo hướng tây bắc qua Cuzco tại một hẻm núi hẹp cao tới 3.000 m, sâu gấp hai lần Grand Canyon tại Hoa Kỳ, dòng chảy của sông bị gián đoạn với các thác ghềnh. Trong số sáu nỗ lực nhằm khám phá Apurímac theo toàn bộ chiều dài, chỉ có hai cuộc là thành công.

Sau 730,70 kilômét (454,04 mi), Apurímac hợp dòng với sông Mantaro và trở thành sông Ene tại 12°15′46″N 73°58′44″T﻿ / ﻿12,26278°N 73,97889°T﻿ / -12.26278; -73.97889, 440 m (1.440 ft) trên mực nước biển; sau đó hợp lưu với sông Perené tại 330 m (1.080 ft) trên mực nước biển, trở thành sông Tambo; khi hợp lưu với Urubamba tại 280 m (920 ft) trên mực nước biển, sông trở thành Ucayali, đầu nguồn chính của Amazon.

Đôi khi tên sông được dùng để chỉ đoạn từ đầu nguồn đến ngã ba sông với *Ucayáli*, tức là gồm cả *Ene* và *Tambo*, được gọi là "Apurímac", và khi đó sông có tổng chiều dài 1.069,80 km (664,74 mi).

Vào thế kỷ 13, người Inca đã xây dựng nên một cây cầu bắc qua dòng sông này để họ có thể tiếp cận với vùng phía tây.

Tham khảo
---------

* 

1. ↑  "Longitud aproximada de los ríos mas importantes" Estadísticas Ambientales, 2008 Información Socio Demográfica, INES
2. ↑  Jonathan Norton Leonard, "Ancient America", Great Ages of Man Series published by Time/Life Books, 1968 p 185

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Sông Apurímac***. |
Hình ảnh cho thấy quá trình đồng hồ hệ thống trở về 0 khi chạm sự cố "năm 2038"
**Sự cố máy tính năm 2038** (còn gọi là **Y2038**, **Y2K38**, hoặc **Epochalypse**) là một lỗi của việc định dạng thời gian trong các hệ thống máy tính với mốc thời gian được dự đoán là sau 03:14:07 giờ UTC ngày 19 tháng 1 năm 2038.

Nguyên nhân
-----------

Nhiều hệ thống máy tính đo ngày giờ bằng thời gian Unix, một tiêu chuẩn quốc tế cho sự định thời gian điện tử. Thời gian Unix được định nghĩa là số giây đã trôi qua kể từ 00:00:00 giờ UTC vào ngày 1 tháng 1 năm 1970 (mốc thời gian này được chọn ngẫu nhiên), đã tạo nên thời kì Unix.

Thời gian Unix được mã hóa như một số nguyên 32-bit có dấu (signed), một dạng dữ liệu được cấu tạo bởi 32 chữ số nhị phân (bit) cho phép thể hiện một giá trị nguyên, với khái niệm 'signed' nghĩa là 1 bit đã được dùng để biểu diễn dấu (+/–). Như vậy, một số nguyên 32-bit signed chỉ có thể biểu diễn số nguyên từ -({\displaystyle 2^{31}}) đến {\displaystyle 2^{31}-1}. Hệ quả là, nếu một số nguyên thuộc dạng 32-bit signed được dùng để lưu trữ thời gian Unix, thời gian muộn nhất nó có thể lưu trữ là {\displaystyle 2^{31}-1} (2.147.483.647) giây sau mốc Unix, có nghĩa là 03:14:07 thứ Ba, ngày 19 tháng 1 năm 2038. Các hệ thống cố để tăng giá trị này thêm một giây lên {\displaystyle 2^{31}} giây sau mốc Unix (03:14:08) sẽ gây ra hiện tượng tràn số nguyên, việc này vô tình chỉnh sửa bit dùng để biểu diễn dấu và biến thành một số âm. Sự thay đổi này sẽ chuyển giá trị thành -({\displaystyle 2^{31}}) hay {\displaystyle 2^{31}} giây *trước* mốc Unix thay vì *sau*, các hệ thống sẽ thông dịch như 20:45:52 thứ Sáu, ngày 13 tháng 12 năm 1901. Từ đó, hệ thống sẽ tiếp tục đếm, hướng tới số 0 và tiếp tục lên số dương một lần nữa. Nếu hệ thống máy tính sử dụng hệ thống tính toán thời gian để chạy những tính năng quan trọng, sự cố này sẽ gây ra những lỗi nghiêm trọng.

Ảnh hưởng và phương pháp xử lí
------------------------------

Hệ thống máy tính sử dụng thời gian cho các phép tính quan trọng có thể gặp lỗi nghiêm trọng khi sự cố Y2038 không được xử lý. Một số các ứng dụng sử dụng các ngày trong tương lai đã gặp lỗi này. Các hệ thống dễ bị tấn công nhất là những hệ thống không được thường xuyên hoặc không bao giờ được cập nhật như các hệ thống kế thừa hoặc các hệ thống nhúng. Không có giải pháp chung nào cho sự cố này, mặc dù nhiều hệ thống hiện đại đã được nâng cấp để đếm thời gian Unix với các số nguyên 64-bit có dấu sẽ không tràn trong 292 tỷ năm.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Is the Year 2038 problem the new Y2K bug?". *the Guardian* (bằng tiếng Anh). 17 tháng 12 năm 2014. Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2022.
2. ↑  "The end of an Era". *Linaro* (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2022.
3. ↑  published, Paul Wagenseil (28 tháng 7 năm 2017). "Digital 'Epochalypse' Could Bring World to Grinding Halt". *Tom's Guide* (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 6 tháng 3 năm 2022.
4. ↑  Spinellis, Diomidis (3 tháng 4 năm 2006). *Code Quality: The Open Source Perspective* (bằng tiếng Anh). Adobe Press. ISBN 978-0-7686-8512-1.
**Sự cố máy tính năm 2011** hay **sự cố Y1C** (tiếng Trung giản thể: 民国百年虫; phồn thể: 民國百年蟲; pinyin: *Mínguó bǎinián chóng*; dịch nghĩa: "Sự cố năm Dân quốc thứ 100") là một sự cố tiềm ẩn liên quan đến hệ thống máy tính ở Đài Loan vào đêm 31 tháng 12 năm 2010 và ngày 1 tháng 1 năm 2011.

Tương tự như sự cố máy tính năm 2000 mà hầu hết thế giới phải đối mặt trước năm 2000, sự cố năm 2011 là một tác dụng phụ của việc Đài Loan sử dụng lịch Dân quốc cho các mục đích chính thức. Lịch này dựa trên việc thành lập Trung Hoa Dân Quốc vào năm 1912 (năm 1), vì vậy năm 2011 trên lịch Gregory tương ứng với năm 100 trên lịch chính thức của Đài Loan, điều này đặt ra các vấn đề tiềm ẩn cho bất kỳ chương trình nào chỉ coi năm là các giá trị 2 chữ số.

Các sự cố được báo cáo
----------------------

Nói chung, chỉ có các văn phòng chính phủ sử dụng hệ thống chính thức, tác động của sự cố Y1C đối với khu vực tư nhân là rất ít. Khả năng ảnh hưởng đến hệ thống chính phủ là một vấn đề khác. Tuy nhiên, một số lượng lớn máy tính của chính phủ đã sử dụng hệ thống ba chữ số cho ngày tháng, với số 0 được sử dụng làm chữ số đầu tiên cho những năm dưới 100 (năm 2010 trong lịch Gregory trở về trước).

Một số tài liệu của chính phủ như giấy phép lái xe đã có niên hạn trên 100; không có gì nhiều hơn các trục trặc nhỏ đã được báo cáo. 

Một số người dùng iPhone đã báo cáo rằng công cụ báo thức của họ không hoạt động vào ngày 1 tháng 1 năm 2011.

Bắc Triều Tiên
--------------

Lịch của Bắc Triều Tiên (Juche) bị ảnh hưởng cùng ngày với Đài Loan, vì lịch của Triều Tiên cũng dựa trên một sự kiện xảy ra vào năm 1912 - ngày sinh của Kim Nhật Thành.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Taiwan's Y1C problem". *Pinyin News*. 2 tháng 1 năm 2006.
2. ↑  "Y1C Problem FAQ". 13 tháng 3 năm 2010. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 3 năm 2010.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
3. ↑  "百年蟲作怪 100年變00年 [Sự cố khiến năm 100 bị thay đổi thành 00]". *自由時報電子報 [Liberty Time Net]*. 2 tháng 1 năm 2011.

Liên kết ngoài
--------------

* Trang web dịch vụ về vấn đề năm Dân quốc thứ 100 (tiếng Trung phồn thể)
**Zahara Nampewo** là một luật sư, nữ giới hoạt động nhân quyền và quản lý giáo dục người Uganda. Bà là giám đốc điều hành Trung tâm Nhân quyền và Hòa bình (HURIPEC) tại Trường Luật của trường Đại học Makerere, ở Kampala, thủ đô và là thành phố lớn nhất của Uganda.

Bối cảnh và giáo dục
--------------------

Zahara Nampewo có một danh sách dài các bằng cấp học thuật cả trong luật và trong các đấu trường nhân quyền. Cô có bằng Cử nhân Luật tại Đại học Makerere, Kampala, thủ đô của Uganda và thành phố lớn nhất. Cô cũng có bằng Cao đẳng về Thực hành Pháp lý, lấy từ Trung tâm Phát triển Luật, cũng tại Kampala.

Văn bằng nâng cao về bảo vệ quyền con người của cô được lấy từ Đại học Abo Akademi, ở Turku, Phần Lan. Cô cũng có bằng Thạc sĩ Luật về nhân quyền, được trao bởi Đại học Nottingham ở Vương quốc Anh. Cô lấy bằng Tiến sĩ Khoa học pháp lý từ Đại học Emory ở Atlanta, Georgia, Hoa Kỳ.

Nghề nghiệp
-----------

Trước khi gia nhập giảng viên của trường Đại học Makerere vào năm 2006, cô làm việc với tư cách là một viên chức pháp lý cao cấp với Quỹ Sáng kiến ​​Nhân quyền (FHRI), một tổ chức phi lợi nhuận về quyền con người, có trụ sở tại Nsambya, một khu phố ở Kampala. Bà cũng là chuyên gia về công lý về giới tại Quỹ Phát triển Liên Hợp Quốc vì Phụ nữ ở Liberia. Ngay trước khi gia nhập Makerere, cô đã làm việc cho Cơ quan Phát triển Quốc tế Đan Mạch (DANIDA), với tư cách là điều phối viên của chương trình Tiếp cận Công lý của họ.

Tại Đại học Makerere, Nampewo dạy luật và lãnh đạo HURIPEC, một thành phần của Trường Luật. Cô chuyên về nhân quyền và quyền giới và dạy Nghị quyết xung đột, Luật Nhân đạo Quốc tế, Luật Giới, Luật Sức khỏe và Luật Gia đình. Cô đã xuất bản đáng kể trong các tạp chí ngang hàng về chủ đề và các chủ đề liên quan.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3  HURIPEC (ngày 14 tháng 11 năm 2017). "Makerere University:Human Rights and Peace Centre (HURIPEC): HURIPEC Staff: Director, Dr. Zahara Nampewo". Kampala: HURIPEC, School of Law, Makerere University (HURIPEC). Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 10 năm 2018. Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2017.
2. ↑  Kajoba, Nicholas (ngày 15 tháng 10 năm 2015). "Tolerate Each Other, Makerere University Don Tells Parties". *New Vision*. Kampala. Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 11 năm 2017. Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2017.
3. 1 2 3  MUSLAW (2016). "Profile of Dr. Zahara Nampewo, School of Law, Makerere University". Kampala: Makerere University, School of Law (MUSLAW). Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2017.
4. ↑  GPRC (ngày 23 tháng 2 năm 2014). "Zahara Nampewo: Director, The Governance and Public Policy Research Center". Kampala: The Governance and Public Policy Research Center (GPRC). Bản gốc lưu trữ ngày 15 tháng 11 năm 2017. Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2017.
**Số Giuga** là một hợp số *n* sao cho mỗi thừa số nguyên tố *p* *i* riêng biệt của nó, chúng ta có {\displaystyle p\_{i}|\left({n \over p\_{i}}-1\right)}, hoặc sao cho đối với mỗi thừa số nguyên tố *riêng* biệt của nó, ta có {\displaystyle p\_{i}^{2}|(n-p\_{i})} .

số Giuga được đặt theo tên của nhà toán học Giuseppe Giuga, và liên quan đến phỏng đoán của ông về tính nguyên thủy.

Định nghĩa
----------

Một định nghĩa cho **số Giuga** do Takashi Agoh đưa ra là: hợp số *n* là **số Giuga** nếu và chỉ khi:

{\displaystyle nB\_{\varphi (n)}\equiv -1{\pmod {n}}}
Trong đó *B* là số Bernoulli và {\displaystyle \varphi (n)} là hàm phi Euler .

Một công thức tương đương của Giuseppe Giuga là: một hợp số *n* là một **số Giuga** khi và chỉ khi:

{\displaystyle \sum \_{i=1}^{n-1}i^{\varphi (n)}\equiv -1{\pmod {n}}}
với điều kiện:

{\displaystyle \sum \_{p|n}{\frac {1}{p}}-\prod \_{p|n}{\frac {1}{p}}\in \mathbb {N} .}
Trên thực tế, tất cả các số Giuga đã biết đều thỏa mãn điều kiện mạnh hơn

{\displaystyle \sum \_{p|n}{\frac {1}{p}}-\prod \_{p|n}{\frac {1}{p}}=1.}

Ví dụ
-----

Dãy số Giuga bao gồm:

30, 858, 1722, 66198, 2214408306,… (dãy số A007850 trong bảng OEIS) .

Tính chất
---------

Các thừa số nguyên tố của một số Giuga phải khác nhau. Nếu {\displaystyle p^{2}} phân chia n, sau đó nó theo sau đó {\displaystyle {n \over p}-1=m-1}, ở đâu {\displaystyle m=n/p} chia hết cho p. Kể từ đây, {\displaystyle m-1} sẽ không chia hết cho p, và như vậy n sẽ không phải là số Giuga.

Do đó, chỉ số nguyên không vuông mới có thể là số Giuga. Ví dụ, các thừa số của 60 là 2, 2, 3 và 5, và 60/2 - 1 = 29, không chia hết cho 2. Vì vậy, 60 không phải là một số Giuga.

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Vấn đề mở trong toán học**:Liệu có vô hạn số Giuga không?(các vấn đề mở khác trong toán học) |

Tất cả các số Giuga đã biết đều là số chẵn. Nếu một số Giuga lẻ tồn tại, nó phải là tích của ít nhất 14 số nguyên tố. Người ta không biết liệu có vô hạn số Giuga hay không.

Paolo P. Lava (2009) đã phỏng đoán rằng số Giuga là nghiệm của phương trình vi phân *n '= n + 1*, trong đó *n'* là đạo hàm số học của *n*. (Đối với các số không chính phương, {\displaystyle n=\prod \_{i}{p\_{i}}}, {\displaystyle n'=\sum \_{i}{\frac {n}{p\_{i}}}}, vì vậy *n '= n + 1* chỉ là phương trình cuối cùng trong phần *Định nghĩa* ở trên, nhân với *n*. )

José Mª Grau và Antonio Oller-Marcén đã chỉ ra rằng số nguyên *n* là số Giuga nếu và chỉ khi nó thỏa mãn *n '= an + 1* với một số nguyên *a* > 0, trong đó *n'* là đạo hàm cấp số cộng của *n* .

Xem thêm
--------

* Số Carmichael

Chú thích
---------

1. ↑  Thuật ngữ tiếng Anh: *Square-free integer*

Tham khảo
---------

* Weisstein, Eric W. "Giuga Number" từ MathWorld.
* Borwein, D.; Borwein, J. M.; Borwein, P. B.; Girgensohn, R. (1996). "Giuga's Conjecture on Primality" (PDF). *American Mathematical Monthly*. **103** (1): 40–50. CiteSeerX 10.1.1.586.1424. doi:10.2307/2975213. JSTOR 2975213. Zbl 0860.11003. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 31 tháng 5 năm 2005.
* Balzarotti, Giorgio; Lava, Paolo P. (2010). *Centotre curiosità matematiche*. Milan: Hoepli Editore. tr. 129. ISBN 978-88-203-4556-3.
**Vietkey** là một chương trình dùng để nhập các ký tự tiếng Việt và một số ngôn ngữ khác, do nhóm Vietkey Group phát triển. Đây từng được xem là phần mềm nhập ký tự tiếng Việt mạnh nhất chạy trên hệ điều hành Windows, hỗ trợ hầu hết các bảng mã thông dụng, các kiểu gõ tiếng Việt thông dụng, cũng như khả năng hỗ trợ nhập các ký tự ngoại ngữ khác như tiếng Pháp, tiếng Nga...

Lịch sử
-------

Kỹ sư Đặng Minh Tuấn, tác giả phần mềm Vietkey
### Trước 2004

Phần mềm được phát hành đầu tiên vào năm 1994 bởi **Đặng Minh Tuấn**, một kỹ sư trẻ của Viện Tự động hóa KTQS-Bộ Quốc phòng (nguyên là Đại tá, Tiến sĩ, Phó Giám đốc Phòng thí nghiệm trọng điểm quốc gia về an toàn thông tin). Ban đầu, phần mềm là dạng keyboard chạy trên nền Windows, được phát hành miễn phí trên Internet. Về sau, hình thành nhóm Vietkey Group do Đặng Minh Tuấn làm trưởng nhóm, phát triển cả bộ công cụ Vietkey, bao gồm cả bộ Vietkey Office dùng để chuyển đổi bảng mã ký tự Việt, các công cụ Vietkey 4 Palm, Vietkey 4 PPC, Vietkey 4 Linux và cả hệ điều hành Vietkey Linux. Nhóm đã góp phần tích cực trong việc vận động áp dụng bảng mã UNICODE tại Việt Nam thay cho các bảng mã TCVN3 và VNI cũ.

### Sau 2004

Sau năm 2004, nhóm Vietkey không phát triển thêm các sản phẩm xử lý ký tự tiếng Việt nữa do tiêu chuẩn về bảng mã UNICODE đã được chính thức áp dụng tại Việt Nam. Vì vậy phần mềm Vietkey chỉ dừng lại ở phiên bản 2002. Tuy nhiên, vẫn có thể tìm thấy những bản Vietkey không chính thức được phát triển sau này do chính tác giả Đặng Minh Tuấn phát hành. Hiện phiên bản không chính thức cuối cùng là VietKey 2007.

Các bảng mã hỗ trợ
------------------

* TCVN3 - ABC
* Unicode 16-bit dựng sẵn và tổ hợp cho C và HTML
* VIQR
* VNI Win
* Vietnamese CP 1258 của Microsoft.
* IBM CP-01129 do IBM phát triển.

Các kiểu gõ hỗ trợ
------------------

* Telex
* VNI

Các ngôn ngữ hỗ trợ
-------------------

* Chương trình hỗ trợ gõ các ngôn ngữ gồm: tiếng Anh, tiếng Việt, tiếng Pháp, tiếng Đức, tiếng Nga.
* Giao diện phần mềm chỉ hỗ trợ:Tiếng Anh, tiếng Việt.

Chức năng khác
--------------

* Bỏ dấu kiểu cũ, bỏ dấu ngay sau nguyên âm, bỏ dấu tự do.
* Kiểm tra chính tả.

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* Trang chủ Vietkey Group tại Wayback Machine (lưu trữ ngày 2 tháng 6 năm 2011)

| * x
* t
* s
Bộ gõ tiếng Việt |
| --- |
| Microsoft Windows | 
* UniKey
* Vietkey
* EvKey
* GoTiengViet
* VPSKeys

 |
| Linux | 
* X-UniKey
* Xvnkb
* GoTiengViet
* ibus-unikey
* scim-unikey
* fcitx-unikey

 |
| MacOS | 
* NAKL
* GoTiengViet
* OpenKey

 |
| Android (hệ điều hành) | 
* GoTiengViet
* Laban Key
* Google Keyboard
* SwiftKey
* GO Keyboard

 |
| iOS | 
* Laban Key

 |
**Yityish "Titi" Aynaw** (sinh ngày 23 tháng 6 năm 1991) là một người mẫu Israel gốc Ethiopia, người đã giành danh hiệu Hoa hậu Israel vào năm 2013. Cô là người Do Thái đầu tiên sinh ra ở Ethiopia giành chiến thắng trong cuộc thi. Aynaw cũng là người chiến thắng Hoa hậu Israel có làn da đen đầu tiên.

Hoa hậu Israel 2013
-------------------

Bạn của Aynaw đã đăng ký cho cô tham dự thi Hoa hậu Israel. Cô chưa bao giờ là người mẫu trước đó. Vào tháng Hai, cô đã thắng và nhận được sự công khai đáng kể trên cả báo chí quốc gia lẫn quốc tế. Iris Cohen, giám đốc của cuộc thi, giải thích rằng "[Aynaw] đứng trên sân khấu và bạn không thể bỏ qua cô ấy." Chiến thắng của Aynaw được đặc trưng bởi một số thành viên của cộng đồng Ethiopia-Israel như một điểm sáng cho người Israel gốc Ethiopia.

Vào tháng 3 năm 2013, Aynaw được Tổng thống Mỹ Barack Obama và chính quyền Nhà Trắng mời tham dự một buổi dạ tiệc với Shimon Peres và Obama khi ông đánh giá cao việc Israel đánh giá cao một phụ nữ da đen như Hoa hậu Israel và Aynaw có Obama là "khuôn mẫu". Theo báo cáo của CNN "Tiếng nói châu Phi", Aynaw đại diện cho Israel trong Hoa hậu Hoàn vũ năm 2013. Sau đó cô được đặt tên là The Jerusalem Post là người Do Thái có ảnh hưởng lớn thứ 39 trong năm đó.

Hoa hậu Hoàn vũ 2013
--------------------

Aynaw đại diện cho Israel tại cuộc thi Hoa hậu Hoàn vũ 2013 vào ngày 9 tháng 11 năm 2013 tại Moscow. Cô đã thất bại trong trận bán kết.

Tham khảo
---------

1. ↑  Kalman, Aaron (ngày 28 tháng 2 năm 2013). "Miss Israel is Ethiopian immigrant". The Times of Israel. Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2013.
2. 1 2  Tait, Robert (ngày 13 tháng 3 năm 2013). "Barack Obama to dine with first black Miss Israel". Telegraph. Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2013.
3. 1 2  Sara Sidner; Earl Nurse (ngày 12 tháng 6 năm 2013). "ityish Aynaw: The first black Miss Israel". CNN International. Truy cập ngày 13 tháng 6 năm 2013.
4. 1 2  "Black Jew Yityish Aynaw Crowned Miss Israel 2013". *International Business Times UK*. ngày 1 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2016.
5. ↑  "Meet Israel's Blunt, Bold Ethiopian-Born Beauty Queen". *Tablet Magazine*. Truy cập ngày 24 tháng 5 năm 2016.
6. ↑  Futterman, Don (ngày 12 tháng 4 năm 2013). "Israel's Ethiopian Beauty Queen Sparks Debate". *The Daily Beast*. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2016.
7. ↑  Sterman, Adiv (ngày 13 tháng 3 năm 2013). "Why Obama is Miss Israel's 'role model'". The Times of Israel. Truy cập ngày 22 tháng 3 năm 2013.
8. ↑  "Top 50 most influential Jews 2013". Jpost. Truy cập ngày 19 tháng 10 năm 2013.
**Yirol** là một thành phố ở Nam Sudan. Về mặt hành chính, nó thuộc bang Lakes ở miền trung đất nước.

Địa lý
------

Nó nằm cách Juba, thủ đô và thành phố lớn nhất của Nam Sudan, khoảng 313 km (194 mi) về phía tây bắc. Thành phố có khí hậu xavan.

Kinh tế
-------

Nền kinh tế ở Yirol chủ yếu dựa vào chăn nuôi gia súc, đánh bắt cá và nông nghiệp tự cung tự cấp. Chăn nuôi gia súc đòi hỏi sự di chuyển thường xuyên của động vật để tìm kiếm đồng cỏ xanh tươi, phù hợp với các kiểu mưa trong khu vực. Người dân đánh bắt cá trên hồ Yirol, hồ Nyiboor, hồ Anyii và sông Payii gần đó.

Tôn giáo
--------

Nhà thờ Yirol
Yirol có một nhà thờ, đồng thời là trụ sở của một giáo phận Anh giáo.

Giao thông
----------

Có ba tuyến đường chính đi khỏi Yirol:

* Tuyến đường phía tây dẫn đến Rumbek, thủ phủ bang Lakes
* Tuyến đường phía bắc dẫn đến Bentiu, thủ phủ bang Unity
* Tuyến đường phía đông dẫn đến thủ đô Juba

Thành phố cũng có một sân bay nhỏ mang tên Yirol.

Xem thêm
--------

* Sân bay Yirol
* Lakes (bang)
* Bahr el Ghazal

Tham khảo
---------

1. ↑  "Full list of Kiir's proposed new 28 states in S Sudan". Radio Tamazuj. ngày 3 tháng 10 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 14 tháng 8 năm 2016.
2. ↑  Estimated Road Distance Between Juba And Yirol With Map

Liên kết ngoài
--------------

* Location of Yirol At Google Maps