***Moxostoma robustum***, tên thông thường trong tiếng Anh là **robust redhorse**, là một loài cá nước ngọt thuộc chi *Moxostoma* trong họ Cá mút. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1870.

Từ nguyên
---------

Từ *robustum* trong danh pháp của *M. robustum* theo tiếng Latinh có nghĩa là "rắn chắc", ám chỉ đến kích thước cơ thể to lớn của loài cá này.

Phân loại
---------

Nhà tự nhiên học Edward Drinker Cope lần đầu tiên mô tả loài *M. robustum* dưới danh pháp *Ptychostomus robustus* vào năm 1870 dựa trên mẫu gốc duy nhất nặng khoảng 6 pound (~ 2,7 kg), được thu thập ở sông Yadkin (bang Bắc Carolina, Hoa Kỳ). Thật không may, mẫu gốc duy nhất của *M. robustum* đã bị hư hại hoặc đã bị dán nhãn nhầm với loài cá khác vào cuối thế kỷ 19. Kể từ đó, *M. robustum* được nghĩ là đã bị tuyệt chủng vì không một cá thể *M. robustum* nào được tìm thấy trong suốt hơn 100 năm sau đó.

Vào năm 1980 và 1985, hai mẫu vật của một loài cá lần lượt được thu thập ở sông Savannah và sông Pee Dee. Thời điểm đó, hai mẫu vật này được cho là thuộc về một loài trong họ Cá mút nhưng chưa được mô tả.

Tháng 8 năm 1991, các nhà sinh vật học thuộc Bộ Tài nguyên thiên nhiên Georgia đã thu thập được thêm 5 mẫu vật của một loài cá mút ở sông Oconee, và đã gửi chúng cho các nhà ngư học để họ tiến hành công việc phân loại. Kết quả cho thấy, 5 mẫu vật ở sông Oconee là cùng một loài với hai mẫu vật được thu thập trước đó vào năm 1980 và 1985. Các nhà ngư học cũng kết luận thêm rằng, tất cả các mẫu vật trên đều thuộc về *M. robustum*, loài cá được cho là đã bị tuyệt chủng từ lâu.

Năm 1995, một tổ chức bảo tồn loài cá *M. robustum* được thành lập với tên gọi là *Robust Redhorse Conservation Committee* (viết tắt: *RRCC*) dựa theo biên bản ghi nhớ được ký kết giữa cơ quan tài nguyên của các bang (Bắc Carolina, Nam Carolina và Georgia) và những cộng đồng bảo tồn.

Phạm vi phân bố
---------------

Trước đây, *M. robustum* có phạm vi phân bố được xác định là hệ thống các con sông ở phía đông Hoa Kỳ, trải dài từ sông Pee Dee đến sông Altamaha. Tuy nhiên, nhiều khu vực trong phạm vi phân bố đã không còn thấy sự xuất hiện của chúng.

Các quần thể của *M. robustum* hiện nay chỉ được biết đến tại sông Pee Dee (chảy qua Bắc Carolina và Nam Carolina), sông Savannah (ranh giới giữa Nam Carolina và Georgia), sông Oconee và Ocmulgee (Georgia). Một số quần thể dự trữ nhỏ của *M. robustum* đã được thả các sông Ocmulgee, Broad và Ogeechee ở Georgia.

Ngoài phạm vi phân bố bị thu hẹp và quy mô quần thể nhỏ, nạn phá rừng, ô nhiễm nguồn nước và sự du nhập của các loài ngoại lai đang khiến cho môi trường sống *M. robustum* bị suy giảm. Vì thế mà *M. robustum* được xếp vào danh sách các Loài nguy cấp.

Môi trường sống
---------------

*M. robustum* ưa sống ở những vùng nước có đáy là đá sỏi hoặc bùn cát. Chúng cũng được tìm thấy ở những khu vực có những cành hoặc thân cây đổ.

Mô tả
-----

*M. robustum* là một loài cá khá lớn, khi trưởng thành có chiều dài cơ thể lên đến 30 inch (~ 76 cm) và nặng khoảng 17 pound (~ 7,7 kg). *M. robustum* có thân to và chắc; các vây màu đỏ hồng; môi dưới có nhiều thịt. *M. robustum* là một trong số những loài sống lâu nhất của họ Cá mút; tuổi thọ tối đa được biết của chúng là 27 năm.

Thức ăn của *M. robustum* trưởng thành là các loài thân mềm hai mảnh vỏ, và chúng sử dụng răng để nghiền nát vỏ của con mồi.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4 5  NatureServe (2013). "*Moxostoma robustum*". *Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa*. **2013**: e.T202257A19033267. doi:10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T202257A19033267.en. Truy cập ngày 21 tháng 12 năm 2021.
2. ↑  Scharpf, Christopher; Lazara, Kenneth J. (2018). "Order CYPRINIFORMES: Families GYRINOCHEILIDAE and CATOSTOMIDAE". *The ETYFish Project Fish Name Etymology Database*. Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2020.
3. 1 2 3  "Robust Redhorse Conservation Committee". Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2020.
4. 1 2 3 4  A. S. Hendricks (2000). "The Conservation and Restoration of the Robust Redhorse *Moxostoma robustum* Volume 3" (PDF).
5. 1 2 3 4 5  "Robust Redhorse, *Moxostoma robustum* - The Mystery Fish". *U.S. Fish and Wildlife Service*. Bản gốc lưu trữ ngày 21 tháng 10 năm 2020. Truy cập ngày 22 tháng 9 năm 2020.

Xem thêm
--------

* Robust Redhorse Conservation Committee Habitat Technical Working Group (2006). *Robust redhorse habitat restoration management plan*.

|  |  |
| --- | --- |
| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại | 
* Wikidata: Q3763241
* BOLD: 94748
* EoL: 204292
* FishBase: 3012
* GBIF: 2358993
* iNaturalist: 106219
* IRMNG: 11371415
* ITIS: 163945
* IUCN: 202257
* NCBI: 117935
* WoRMS: 1421426

 |