**Häagen-Dazs** (/ˌhɑːɡənˈdɑːs/) là thương hiệu kem lạnh của Mỹ được thành lập tại the Bronx, New York vào năm 1961 bởi đôi bạn doanh nhân gốc Ba Lan và Do Thái là Reuben và Rose Mattus. Công ty khởi đầu tại Brooklyn, New York với cửa hàng kem bán lẻ chỉ có 3 hương vị: vanilla, chocolate và cà phê vào ngày 15 tháng 11 năm 1976.

Hiện tại, thương hiệu này kinh doanh dưới hình thức nhượng quyền thương mại trên toàn nước Mỹ và nhiều quốc gia khác trong đó có Anh, Ấn Độ, Trung Quốc, Liban và Brazil. Ngoài ra công ty còn sản xuất các mặt hàng khác như kem que, bánh kem lạnh, kem sorbet, kem sữa chua và gelato.

Lịch sử
-------

Cửa hàng đầu tiên của Häagen-Dazs tại New York.
Máy bán kem Häagen-Dazs tự động tại Hồng Kông.
Người sáng lập của Häagen-Dazs là ông Reuben Mattus được sinh ra vào năm Ba Lan vào năm 1912 với cha mẹ Do Thái. Cha ông qua đời trong Chiến tranh thế giới thứ nhất và người mẹ góa đưa hai con di cư sang thành phố New York năm 1921. Họ tham gia cùng một người chú làm trong ngành kinh doanh kem chanh của Ý tại Brooklyn. Đến cuối những năm 1920, gia đình bắt đầu làm kem, và đến năm 1929, những thanh kem và bánh sandwich phủ sô cô la dưới tên "Senator Frozen Products" trên Đại lộ phía Nam ở phía Nam Bronx, giao hàng bằng một chiếc xe ngựa kéo đến các cửa hàng lân cận ở khu vực Bronx.

Công ty Senator Frozen Products đã sinh lãi nhưng đến thập niên 1950, các nhà sản xuất kem lớn đã bắt đầu cuộc chiến về giá dẫn đến quyết định của anh ấy để làm một loại kem đặc cao cấp. Năm 1959, ông quyết định thành lập một công ty kem mới với cái tên mà ông nghĩ bằng tiếng Đan Mạch, Häagen-Dazs, một động thái được biết đến trong ngành tiếp thị là thương hiệu nước ngoài. Rose Mattus sẽ mặc quần áo lạ mắt để phân phối các mẫu miễn phí, mang đến cho kem một không khí tinh tế và đẳng cấp.

Nguồn gốc tên
-------------

Ông Reuben Mattus đã nghĩ ra ra cụm từ "Häagen-Dazs" trong một nhiệm vụ cho một tên thương hiệu mà ông tuyên bố nghe có vẻ giống tiếng Đan Mạch; tuy nhiên cách phát âm tên của công ty bỏ qua các chữ "ä" và "z"; các chữ như "ä" hay cặp ký tự như "zs" không tồn tại trong tiếng Đan Mạch, nhưng những từ tương tự "hagen" và "das(s)" cũng tương ứng với cách phát âm tên của công ty có nghĩa là "khu vườn" và "outhouse/nhà vệ sinh", tương ứng, trong các ngôn ngữ Scandinavia với "das (s)" là tiếng lóng thô có nguồn gốc từ tiếng Đức.

Theo Mattus, đó là một sự tôn vinh đối xử với người Do Thái gương mẫu của Đan Mạch trong Chiến tranh thế giới thứ hai, và bao gồm một bản đồ phác họa đất nước Đan Mạch trên nhãn thời kỳ đầu. Ông Mattus cảm thấy rằng đất nước Đan Mạch nên được biết đến nhiều hơn với các sản phẩm từ sữa và có một hình ảnh tích cực ở Hoa Kỳ. Con gái ông, cô Doris Hurley đã kể lại trong bộ phim tài liệu năm 1999 "An Ice Cream Show" của đài PBS rằng cha cô ngồi ở bàn bếp hàng giờ để nói những lời vô nghĩa cho đến khi tìm ra một sự kết hợp ưng ý. Lý do ông chọn cách này để tìm một cái tên độc đáo nhất và nguyên bản.

### Mâu thuẫn với Frusen Glädjé

Năm 1980, Häagen-Dazs khởi kiện Frusen Glädjé không thành công, một nhà sản xuất kem của Mỹ thành lập năm đó, vì đã sử dụng các chiến lược thương hiệu nước ngoài. Cụm từ *frusen glädje*—không có dấu sắc—là tên gọi trong tiếng Thụy Điển của "frozen delight". Năm 1985, Frusen Glädjé được bán lại cho tập đoàn Kraft General Foods. Người phát ngôn của Kraft tuyên bố rằng Kraft đã bán giấy phép Frusen Glädjé cho tập đoàn Unilever vào năm 1993 nhưng phía Unilever tuyên bố rằng Frusen Glädjé không phải là một phần của thỏa thuận. Thương hiệu này đã biến mất kể từ đó.

Các sản phẩm
------------

Các sản phẩm của Häagen-Dazs trong cửa hàng tại Hồng Kông.
Kem Häagen-Dazs có một số hương vị truyền thống cũng như một số hương vị bí mật riêng của thương hiệu như Vanilla Swiss Almond và Bananas Foster. Hãng đã tiếp thị và xây dựng hình ảnh là một thương hiệu "siêu cao cấp": kết cấu kem rất đậm đặc (rất ít không khí được trộn lẫn trong quá trình sản xuất), không sử dụng chất nhũ hóa hoặc chất ổn định nào ngoài lòng đỏ trứng và có hàm lượng butterfat cao. Nó được bán cả trong cửa hàng tạp hóa và trong các cửa hàng bán lẻ chuyên bán kem ốc quế, kem mứt hoa quả (sundae), v.v.

Từ năm 1992, hầu hết các sản phẩm Häagen-Dazs trên thế giới đã được sản xuất tại một nhà máy ở Tilloy-lès-Mofflaines, Pháp hiện do General Mills kiểm soát. Tại Hoa Kỳ và Canada, Häagen-Dazs được cấp phép và sản xuất bởi Dreyer's, công ty con của Nestlé. Häagen-Dazsgia nhập thị trường Nhật Bản vào năm 1984 bằng cách thành lập một liên doanh với Suntory và sữa Takanashi, nơi đã sản xuất các sản phẩm của họ từ đó đến nay.

Để bù đắp chi phí ngày càng tăng của các thành phần và chi phí giao hàng, Häagen-Dazs tuyên bố rằng, vào tháng 1 năm 2009, hãng sẽ giảm kích thước của các hộp kem của họ ở Mỹ từ 16 fl oz Mỹ (470 ml) xuống 14 fl oz Mỹ (410 ml). Vào tháng 3 năm 2009, hãng tuyên bố rằng họ sẽ hộp đựng kích thước 32 fl oz Mỹ (950 ml) xuống 28 fl oz Mỹ (830 ml).

Tham khảo
---------

1. ↑  See sign outside that first store, shown at File:Häagen-Dazs' first shop.jpg.
2. ↑  "History". Häagen-Dazs®. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 10 năm 2012. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2011.
3. ↑  "Products". Häagen-Dazs. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 6 năm 2010. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2010.
4. ↑  Bobbie Stein (17 tháng 8, 1981). "Reuben Mattus Scooped the Competition with His Pricey and Nonsense-Named Haagen-Dazs". *Tạp chí People*. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 3 năm 2016. Truy cập 7 tháng 8, 2012.
5. 1 2  Joan Nathan (2 tháng 8, 2012). "Ice Cream's Jewish Innovators". *Tablet Magazine*. Truy cập 7 tháng 8, 2012.
6. ↑  Dennis Hevesi (1 tháng 12, 2006). "Rose Mattus, 90, Co-Creator of Häagen-Dazs Ice Cream, Dies". *The New York Times*. Truy cập 7 tháng 8, 2012.
7. 1 2 3  "Häagen-Dazs Comes From Where?!". *HuffPost* (bằng tiếng Anh). ngày 13 tháng 5 năm 2015. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2020.
8. ↑  "hage(n)". *Det Norske Akademis ordbok*.
9. ↑  "dass". *Det Norske Akademis ordbok*.
10. ↑  "das". *Sproget.dk*. Dansk Sprognævn.
11. ↑  "Haagen-Dazs whips up Japan gains with tailor-blended ice cream". *The Daily Yomiuri*. Tokyo. 16 tháng 8, 2004. tr. 1.
12. ↑  "An Ice Cream Show (1999)". *The New York Times*. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 7 năm 2008. Truy cập 10 tháng 6, 2010.
13. ↑  "Trade Dress Protection for Advertising Campaigns". Hall Dickler Kent Goldstein & Wood, LLP. Truy cập 6 tháng 4, 2011.
14. ↑  'Whatever Happened To...Frusen Gladje? The Christian Science Monitor 28 tháng 9, 2000
15. ↑  "Vingt ans pour l'usine Häagen Dazs Arras, c'est le bel âge… de glace". *www.lavoixdunord.fr*.
16. ↑  Sharkov, Damien (13 tháng 4, 2016). "Haagen-Dazs Brands Its Ice Cream As 'Made In France'". *Newsweek*. New York: Newsweek LLC. Truy cập ngày 11 tháng 2 năm 2017.
17. ↑  York, Emily Bryson (9 tháng 3, 2009). "Ben and Jerry's Calls Out Haagen-Dazs on Shrinkage". *Advertising Age*. Truy cập ngày 10 tháng 6 năm 2010.
18. ↑  "Our new Häagen-Dazs cartons". Häagen-Dazs. Bản gốc lưu trữ 25 tháng 2, 2010. Truy cập 10 tháng 6, 2010.

Ghi chú
-------

1. ↑  Thuật ngữ này không tồn tại trong tiếng Đan Mạch hoặc bất kỳ ngôn ngữ nào được biết đến; và tiếng Đan Mạch không có âm sắc ä (chữ ghép æ là bản sao tương ứng) cũng không phải là cặp ký tự  *zs*  ("s" hoặc "ss" bình thường được sử dụng trong các ngôn ngữ Scandinavia để thể hiÁp dụng các quy tắc của chính tả Đức và Hungary sẽ dẫn đến việc phát âm hæaɡenˈdɒʒ. Trong tiếng Na Uy "hagen" (có liên quan tới từ "haven" của tiếng Đan Mạch) có nghĩa là "khu vườn" trong đó "das" hay "dass" (zs sẽ được phát âm giống hệt với s trong các ngôn ngữ Bắc Âu) là một thuật ngữ tiếng lóng thô thiển cho outhouse hoặc trong cách sử dụng hiện đại đôi khi cũng là một nhà vệ sinh hiện đại trong tất cả các ngôn ngữ Scandinavia, từ mượn xuất phát từ bài báo xác định bằng tiếng Đức  *das* , ban đầu từ cụm từ tiếng Đức *das Häuschen* (ngôi nhà nhỏ, tức là outhouse), bằng cách bỏ qua uyển ngữ của từ chính; do đó, trong các ngôn ngữ Scandinavia, Häagen-Dazs sẽ gợi nhớ nhiều nhất về cách nói không đúng về mặt ngữ pháp của "nhà ngoài vườn" với các chữ cái và chữ cái trông giống tiếng Hungary và tiếng Đức.

Liên kết ngoài
--------------

* Trang web chính thức Sửa đổi này tại Wikidata và các đường dẫn websites các cửa hàng trực thuộc trên toàn cầu.