recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
sông Đăk Psi trên bản đồ Việt Namsông Đăk Psi*sông Đăk Psi**sông Đăk Psi* (Việt Nam)

**Đăk Psi** là phụ lưu của krông Pô Kô, chảy ở vùng đất các huyện Tu Mơ Rông, Đăk Hà và Đăk Tô tỉnh Kon Tum, Việt Nam .

Dòng chảy
---------

*Đăk Psi* bắt nguồn từ hợp lưu các suối chảy từ dãy núi cao trên 2300 m 14°59′11″B 107°55′10″Đ﻿ / ﻿14,98639°B 107,91944°Đ﻿ / 14.98639; 107.91944﻿ (Đăk Psi) ở xã Măng Ri huyện Tu Mơ Rông chảy uốn lượn theo hướng nam-đông nam .

Đến các xã Văn Xuôi và Ngok Yêu thì sông đổi hường nam, rồi nam-tây nam.

Đến các xã Diên Bình và Pô Kô huyện Đăk Tô thì đổ vào krông Pô Kô.

Các thủy điện
-------------

*Đăk Psi* khởi nguồn từ vùng núi cao nên tuy không dài nhưng giàu tiềm năng thủy điện. Hiện có 3 thủy điện đang hoạt động, và năm 2016 còn một số dự án chưa có thông tin về triển khai.

**Thủy điện Đăk Psi 3** có công suất 15 MW với 3 tổ máy 14°47′58″B 108°0′26″Đ﻿ / ﻿14,79944°B 108,00722°Đ﻿ / 14.79944; 108.00722﻿ (Đăk Psi 3), xây dựng trên vùng đất các xã Đăk Psi huyện Đăk Hà và xã Tu Mơ Rông huyện Tu Mơ Rông, khởi công tháng 12/2010 hoàn thành tháng 09/2012 .

**Thủy điện Đăk Psi 4** có công suất 30 MW với 3 tổ máy 14°46′16″B 108°0′7″Đ﻿ / ﻿14,77111°B 108,00194°Đ﻿ / 14.77111; 108.00194﻿ (Đăk Psi 4), xây dựng trên vùng đất các xã Đăk Psi huyện Đăk Hà và xã Đăk Hà huyện Tu Mơ Rông, khởi công cuối năm 2007 hoàn thành tháng 10/2010. Đây là thủy điện xây dựng đầu tiên, nên có văn liệu gọi là **Thủy điện Đăk Psi**.

**Thủy điện Đăk Psi 5** có công suất 10 MW với 2 tổ máy 14°39′38″B 107°56′16″Đ﻿ / ﻿14,66056°B 107,93778°Đ﻿ / 14.66056; 107.93778﻿ (Đăk Psi 5), xây dựng trên vùng đất xã Đăk Psi huyện Đăk Hà khởi công năm 2009 hoàn thành năm 2014 .

Chỉ dẫn
-------

1. ↑  Trong tiếng các dân tộc thuộc nhóm ngôn ngữ Môn-Khmer ở Tây Nguyên và trong tiếng Việt cổ (trước thế kỷ 16, xem *Chữ Nôm*) thì *đăk* đã có nghĩa là *nước, sông, suối*, còn *krông* nghĩa là *sông*.

Tham khảo
---------

1. ↑  Tập bản đồ hành chính Việt Nam. Nhà xuất bản Tài nguyên – Môi trường và Bản đồ Việt Nam. Hà Nội, 2013.
2. 1 2  Bản đồ tỷ lệ 1:50.000 tờ D-48-36D. Cục Đo đạc và Bản đồ, 2004.
3. ↑  Nhà máy thủy điện Đăk Psi 3 tỉnh Kon Tum hòa lưới điện quốc gia[*liên kết hỏng*]. Cty Điện lực Kon Tum, 20/09/2012. Truy cập 19/12/2016.
4. ↑  Nhà máy thủy điện Đăk Psi (Kon Tum) hòa lưới điện quốc gia. Cty TNHH MTV Điện lực Hải Dương, 18/10/2010. Truy cập 19/12/2016.
5. ↑  Hậu thủy điện Đắk Psi 5: Chờ đền bù, đợi tái canh. thiennhien.net, 22/05/2013. Truy cập 19/12/2016.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Sông Đăk Psi***. |

Liên kết ngoài
--------------
Tượng nhỏ tùy táng thời nhà Đường, *ngựa tam thải*, thế kỷ 7–8, cũng sử dụng màu xanh lam, như trên yên
***Tam thải*** ( tiếng Trung: 三彩; bính âm: *sāncǎi*; nghĩa đen: "ba màu sắc")  là một kiểu trang trí linh hoạt trên gốm sứ Trung Quốc sử dụng men gốm hoặc sứ trơn, phần lớn với ba màu nâu (hoặc hổ phách), xanh lá cây và trắng kem. Nghệ thuật này đặc thù gắn liền với triều đại nhà Đường (618–907) và tượng nhỏ tùy táng, xuất hiện vào khoảng năm 700. Do đó, loại hình này thường được gọi là tiếng Trung: 唐三彩 **Đường Tam thải**. Đồ gốm Đường tam thải đôi khi còn được thương buôn Trung Hoa và Tây phương gọi là *trứng và rau bina*, vì chúng có màu xanh, vàng và trắng, đặc biệt là khi kết hợp với hiệu ứng kẻ sọc.

Đồ gốm tráng men ba màu thời Đường là kho tàng kỹ thuật nung gốm cổ của Trung Quốc. Đây là một loại gốm tráng men nhiệt độ thấp phổ biến vào thời nhà Đường. Men có các màu vàng, xanh lá cây, trắng, nâu, xanh lam, đen và các màu khác. Màu vàng, xanh lá cây và trắng là chủ yếu, vì vậy được gọi là "Đường tam thải". Bởi vì Đường tam thải được khai quật ở Lạc Dương sớm nhất và được khai quật nhiều nhất ở Lạc Dương, nó còn được gọi là "Lạc Dương Đường tam thải."

Kỹ thuật này sử dụng đất nung tráng men chì, và mặc dù cần hai lần nung, nó dễ chế tạo hơn và do đó rẻ hơn đồ sứ Trung Quốc hoặc men ngọc, và thích hợp để làm tượng nhỏ cỡ rộng, nếu cần thiết được tạo thành từ một số phần đúc được lắp ráp sau một lần nung đầu tiên. Bình lọ, chủ yếu là khá nhỏ và được làm để chôn cất, được thực hiện theo kỹ thuật cũng như hình dáng. Đĩa nhỏ có 3 feet, chiều ngang thường khoảng 18–40 cm (7–16 inch), được gọi là "khay cúng", là một loại đặc biệt, với cách trang trí được trang trí cẩn thận hơn so với các loại đĩa khác. 

Màu trắng có thể là màu tự nhiên của đất sét nung, đôi khi được tráng một lớp men trong suốt, hoặc có thể có sứ trơn màu trắng. Màu nâu và xanh lá cây có được nhờ thêm các oxit kim loại vào men chì, trên thực tế người ta cũng phát hiện màu xanh lam và đen. Màu xanh lam có khi thêm coban nhập khẩu, do đó đắt hơn và được sử dụng ít, thường là những mảnh nhỏ hơn.

Tham khảo
---------

1. ↑  Vainker, 75
2. ↑  Vainker, 75
3. ↑  Medley, 22
4. ↑  *A History of the Silk Road*, Jonathan Clements; *The Art of the Table: A Complete Guide to Table Setting, Table Manners,...*, Suzanne Von Drachenfels, p. 37
5. ↑  Vainker, 75
6. ↑  Medley, 30
7. ↑  Vainker, 76
**Michael Brandon** (tên khai sinh: **Michael Feldman**; sinh năm 1945) là nam diễn viên người Mỹ. Ông được biết đến qua vai James Dempsey trong sê-ri của Anh Quốc là *Dempsey and Makepeace* (1985–86).

Thời thơ ấu
-----------

Brandon sinh ra Michael Feldman ở Brooklyn, New York, mẹ là Miriam (nhũ danh Tumen) và cha là Sol Feldman. Lúc lên 9 tuổi, cậu và gia đình (anh trai Elliot và em gái Debra Lynne) chuyển đến Valley Stream, New York, nơi cậu theo học trường Trung học Memorial và sau đó là trường trung học phổ thông Valley Stream Central.

Brandon diễn trong loạt phim truyền hình *Dempsey and Makepeace* và *Dinotopia*, phim điện ảnh *Quattro mosche di velluto grigio* (1971), *F.M.* (1978), *A Vacation In Hell* (1979) và *A Change of Seasons* (1980), và các vở kịch *Does a Tiger Wear a Necktie?* và *Jerry Springer - The Opera*. 
Kể từ khi chuyển đến Vương quốc Anh, Brandon đã làm việc trên TV trên các chương trình như *The Bill*, *Trial and Retribution*, và *Dead Man Weds*. Anh cũng đóng vai chính trong vở nhạc kịch *Jerry Springer: The Opera* trong hơn một năm trong Nhà hát Quốc gia và sau khi chuyển vào West End. Brandon đóng vai chính trong *Singin' in the Rain* mùa hè năm 2012. Năm 2004, anh đóng vai người giành giải Nobel Arno Penzias trong bộ phim truyền hình BBC *Hawking* về sự nghiệp ban đầu của nhà vật lý Stephen Hawking tại Đại học Cambridge và là người kể chuyện của Hoa Kỳ về *Thomas & Friends*. Vào tháng 2 năm 2008, anh bắt đầu chương trình phát thanh nói chuyện của mình trên City Talk, một đài phát thanh địa phương mới ở Liverpool. Năm 2008, anh xuất hiện trong Series 4 đêm chung kết của BBC ' 'Doctor Who' ', như Tổng Sanchez, một viên chức UNIT. Cũng trong năm 2008, anh xuất hiện trong bộ phim truyền hình *Bones*, như Roger Frampton, một triệu phú người Mỹ.

Sự nghiệp
---------

Đời tư
------

Danh sách phim
--------------

### Điện ảnh

### Truyền hình

Giải thưởng và đề cử
--------------------

Tham khảo
---------

1. 1 2  "The Jerry Springer rollercoaster". *The Telegraph*. ngày 14 tháng 10 năm 2003. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2017.
2. ↑  "Posing for this stunning picture as they step out for a new TV dance contest, Dempsey And Makepeace's Michael Brandon and Glynis Barber reveal why their unlikely showbiz marriage has lasted against the odds".
3. ↑  "The Jerry Springer rollercoaster". *The Telegraph*. ngày 14 tháng 10 năm 2003. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2017.
4. 1 2  "Michael Brandon Biography (1945-)". *www.filmreference.com*.
5. ↑  "Radio City Talk - Rock, Sport & Talk". *Radio City Talk*. Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 4 năm 2008. Truy cập ngày 14 tháng 9 năm 2018.

Liên kết ngoài
--------------

* Michael Brandon trên IMDb
* Michael Brandon trên Allmovie

|  |  |
| --- | --- |
| Tiêu đề chuẩn Sửa dữ liệu tại Wikidata | 
* BNE: XX1556010
* BNF: cb13935868s (data)
* CANTIC: a11333637
* GND: 1074537793
* ISNI: 0000 0001 1444 927X
* LCCN: no99028996
* MBA: e3e6364a-31ac-4d99-b054-6d80ceadf6bf
* NKC: xx0111123
* NTA: 074364820
* PLWABN: 9810538802505606
* SNAC: w6293sdk
* SUDOC: 167352075
* VIAF: 56799883
* WorldCat Identities: lccn-no99028996

 |
**Mũi Miêu Tị Đầu** (chữ Anh: Cape Maobitou) là mũi đất ở phía đông nam của bán đảo Hằng Xuân, là chỗ giáp giới giữa eo biển Đài Loan và eo biển Ba Sĩ, cách vịnh Bạch Sa Khẩn Đinh khoảng 3,5 kilômét, có tổng chiều dài 5 kilômét, rộng 3,5 kilômét, là điểm đột ngột kéo dài của bán đảo Hằng Xuân hướng về eo biển Ba Sĩ, là địa hình xói mòn bờ biển rạn san hô điển hình, nhìn từ trên cao giống váy xếp li ngắn của cô gái, cho nên có tên gọi là bờ biển rạn riềm, đồng thời hình thành hai mũi cực nam của Đài Loan cùng với mũi Nga Loan. Trên thực tế, tên cũ của Hằng Xuân là Lang Kiệu (琅嶠), từ "Lang Kiệu" trong tiếng Paiwan của người bản địa nghĩa là "đuôi Đài Loan", cho nên Hằng Xuân là thị trấn cực nam của Đài Loan.

Miêu Tị Đầu hoặc Miêu Tị trước đây được gọi là Niauphi, đến từ biến thể tiếng Phúc Kiến trong tên gọi đó.

Tóm tắt
-------

Vịnh Bạch Sa Khẩn Đinh
Bởi vì chịu các tác dụng như xâm thực của sóng biển trong khoảng thời gian dài, khô ướt lặp đi lặp lại, kết tinh muối trong thời gian dài, đục khoét và bào mòn đá,... do đó sản sinh các cảnh quan đặt biệt như bờ núi lở, lòng chảo khổng lồ, trụ đá, hang động, cực kì giá trị trong việc giảng dạy và nghiên cứu địa hình, khiến chỗ này trở thành điểm đến lí tưởng để ngắm biển nhìn đá.

Nguồn gốc của tên gọi Miêu Tị Đầu, bắt nguồn từ một khối đá rạn san hô nhô ra bên bờ đá, ngoại hình của nó giống như con mèo ngồi xổm. Thực ra, giống với mũi Nga Loan, mũi Miêu Tị Đầu cũng là một khối đá rạn san hô lăn ra ven biển sau khi vách núi lở xuống sát gần biển.

Địa thế mũi Miêu Tị Đầu phía tây cao phía đông thấp, bị sự ảnh hưởng của xói mòn bờ biển, đất nhiễm mặn và phong hoá vô cùng mãnh liệt, lấy bờ biển rạn san hô nhô lên làm chủ thể, có các địa hình tự nhiên được thiên nhiên tạo tác tuyệt vời như rãnh biển xâm thực, lòng chảo biển xâm thực, trụ đá do biển xâm thực,... Miêu Tị Đầu nằm ở vĩ độ thấp, có phong cảnh nhiệt đới độc nhất. Đài quan sát ở chỗ này là một sườn núi dốc đứng, cao cao, nhô ra ở bờ biển, tầm nhìn rộng lớn, leo lên đài quan sát, không những cúi nhìn cảnh vật do sự xâm thực của biển ở ven bờ biển dưới vách núi, lại còn có thể phóng tầm mắt ra biển xanh thẫm mênh mông, biển cả xanh thẫm khiến cho tâm trí con người thanh thản. Lúc sắp tối, mắt trời lặn đã nhuộm đỏ cả vùng biển, cảnh trí vô cùng tráng lệ, là một trong những "bát cảnh Hằng Xuân" từ lâu.

Ở phía đông bắc của mũi Miêu Tị Đầu có đặt nhà máy điện hạt nhân Thứ Ba Đài Loan.

Tham khảo
---------

1. ↑  Campbell 1896: map.
2. ↑  "Maobitou". *www.geonames.org*.

Xem thêm
--------

* Campbell, William (1896), "The Island of Formosa: Its Past and Future", *Scottish Geographical Magazine* (PDF), 12, No. 8, tr. 385–399, doi:10.1080/00369229608732903.
**Thiên văn học lý thuyết** là việc sử dụng các hình mẫu phân tích vật lý và hóa học để mô tả các đối tượng thiên văn và hiện tượng thiên văn.

Almagest, tác phẩm của Ptolemy, mặc dù là một tác phẩm tuyệt vời về thiên văn học lý thuyết kết hợp với một cuốn cẩm nang thực tiễn để tính toán, nhưng vẫn bao gồm nhiều thỏa hiệp để điều hoà các quan sát trái ngược nhau. Thiên văn học lý thuyết thường được cho là đã bắt đầu với Johannes Kepler (1571-1630), và những định luật của Kepler. Nó là tương đương với quan sát. Lịch sử thiên văn nói chung liên quan đến lịch sử của thiên văn học lý thuyết và mô tả của hệ Mặt Trời, từ cuối thế kỷ XVI đến cuối thế kỷ XIX. Các loại tác phẩm chính về lịch sử của thiên văn học hiện đại bao gồm lịch sử nói chung, lịch sử quốc gia và thể chế, dụng cụ, thiên văn học mô tả, thiên văn học lý thuyết, thiên văn học vị trí, và vật lý thiên văn. Thiên văn học sớm áp dụng các kỹ thuật tính toán để xây dựng khung của việc hình thành sao, thiên hà và cơ học thiên thể. Từ quan điểm của thiên văn học lý thuyết, không những các mô hình trên phải có biểu thức toán học chính xác hợp lý mà chúng còn phải tồn tại ở dạng có thể thích ứng để sau đó có thể phân tích toán học và áp dụng trong các vấn đề cụ thể. Hầu hết thiên văn học lý thuyết sử dụng lý thuyết Newton của lực hấp dẫn, cho rằng các hiệu ứng của thuyết tương đối rộng là yếu cho hầu hết các thiên thể. Thực tế rõ ràng là thiên văn học lý thuyết không thể (và không cố gắng) dự đoán vị trí, kích thước và nhiệt độ của mỗi ngôi sao trên bầu trời. Thiên văn học lý thuyết nói chung chỉ tập trung vào việc phân tích những chuyển động có vẻ là phức tạp nhưng tuần hoàn của các thiên thể trên bầu trời.

Tích hợp thiên văn học và vật lý học
------------------------------------

"Trái ngược với niềm tin thường được các nhà vật lý trong phòng thí nghiệm công nhận, thiên văn học đã góp phần tăng trưởng sự hiểu biết của chúng ta về vật lý." Vật lý đã giúp trong việc làm sáng tỏ các hiện tượng thiên văn, và thiên văn học đã giúp trong việc làm sáng tỏ các hiện tượng vật lý:

1. việc khám phá ra luật hấp dẫn đến từ những thông tin được cung cấp bởi sự chuyển động của Mặt Trăng và các hành tinh,
2. khả năng tồn tại của phản ứng nhiệt hạch hạt nhân đã thấy trong Mặt Trời và sao nhưng chưa được tái tạo trên Trái Đất dưới dạng phản ứng được kiểm soát.

Tham khảo
---------

1. ↑  Narlikar JV (1990). Pasachoff JM; Percy JR (biên tập). *Curriculum for the Training of Astronomers ‘’In: The Teaching of astronomy*. Cambridge, England: Cambridge University Press. Bibcode:1990teas.conf....7N.
**Tomislav "Toma" Nikolić** (tiếng Serbia: Томислав Николић, phát âm tiếng Serbia: [tǒmislaʋ tǒːma nǐkolitɕ]; sinh ngày 15 tháng 12 năm 1952) là một chính khách Serbia. Trong cuộc bầu cử tháng 5 năm 2012, ông được bầu làm Tổng thống Serbia, ông đã đánh bại đương kim tổng thống Boris Tadic. Tomislav Nikolić đã giành được 50,21% phiếu bầu, trong khi đương kim tổng thống Boris Tadic chỉ nhận được 46,77% phiếu. Sau khi có kết quả bầu cử, Tomislav Nikolić khẳng định sẽ tiếp tục chính sách của người tiền nhiệm là đưa Serbia gia nhập Liên minh châu Âu. Tuy nhiên, ông cũng tuyên bố Serbia "muốn bảo vệ người dân nước này ở Kosovo" - tỉnh đã tuyên bố li khai khỏi Liên bang Serbia vào đầu năm 2008. Ông đã được bầu làm tổng thống vào ngày 20 tháng 5 năm 2012 khi ông là nhà lãnh đạo của Đảng Tiến bộ Serbia.
Trước đây ông là phó lãnh đạo của Đảng Cấp tiến Serbia và nhiều năm là dân biểu Nghị viện Serbia. Trong quá trình lãnh đạo đảng, Nikolic ủng hộ thúc đẩy đảng này theo hướng tập trung vào các vấn đề kinh tế và xã hội như nghèo đói và thất nghiệp, chứ không phải là chủ nghĩa dân tộc chiến binh. Ông là Phó Thủ tướng, Bộ trưởng của Serbia từ 1998 đến 1999 và Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Liên bang Nam Tư trong chính phủ liên minh từ 1999 đến 2000. Nikolic là phó lãnh đạo Đảng cấp tiến từ năm 2003, trong thời gian đó ông trong thời gian ngắn ông đã giữ chức Chủ tịch Quốc hội của Serbia trong năm 2007. Trong năm 2008, ông từ chức sau bất đồng với Vojislav Šešelj về mối quan hệ của Serbia với Liên minh châu Âu. Nikolic sau đó thành lập Đảng Tiến bộ Serbia, mà một số thành viên Đảng Tiến bộ Serbia đã gia nhập

Nikolic chạy đua chức Tổng thống Nam Tư trong cuộc bầu cử năm 2000 và xếp vị trí thứ ba. Ông cũng chạy đua ba lần vào vị trí Tổng thống Serbia (vào các cuộc bầu cử trong các năm 2003, 2004 và 2008). Năm 2003, ông giành được nhiều phiếu nhất, nhưng cuộc bầu cử đã bị hủy bỏ do cử tri đi bầu thấp. Trong năm 2004 và 2008, ông đứng thứ hai, sau Boris Tadić.

Tiểu sử
-------

Tomislav Nikolić sinh ra ở Kragujevac. Ông đã tốt nghiệp trường trung học tại Kragujevac. Việc làm đầu tiên của ông là một giám sát viên nghĩa trang. Năm 1971, ông bắt đầu làm việc với công ty xây dựng công trình "Žegrap", và năm 1978 ông làm việc cho công ty "22 tháng 12" Kragujevac là người đứng đầu của Cục Đầu tư và Bảo trì Ông là Giám đốc kỹ thuật của công ty dịch vụ hữu ích trong Kragujevac. Đến thời điểm năm 2005, ông đã xuất bản cuốn sách 13 năm 2005[*cần dẫn nguồn*] Ông và vợ của ông Dragica (nhũ Ninković) có hai con trai.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3  Zorica Vulić (ngày 15 tháng 8 năm 2000). "Ko je ovaj čovek? Tomislav Nikolić" (bằng tiếng Serbia). Glas Javnosti. Truy cập ngày 4 tháng 2 năm 2008.
2. ↑  Nationalist Declares Victory in Serbian Presidential Runoff New York Times

* Cơn chấn động chính trị của Serbia
* Serbia bầu chính trị gia theo tư tưởng dân tộc chủ nghĩa Tomislav Nikolic làm Tổng thống: Có công mài sắt Lưu trữ 2012-06-04 tại Wayback Machine
*Tonkatsu thịt lợn* ăn kèm sốt *tonkatsu* 
**Sốt Tonkatsu** là một loại sốt dày ăn kèm với tonkatsu, thịt lợn cốt lết Nhật Bản. Nó là một loại nước sốt đặc ( độ nhớt trên 2,0 pascal-giây, theo tiêu chuẩn JAS) loại sốt Worcestershire của Nhật Bản. Như với hầu hết các loại nước sốt Worcestershire của Nhật Bản, nó là món chay và tương tự như nước sốt nâu, với cà chua, mận, chà là, táo, nước chanh, cà rốt, hành tây và cần tây trong các thành phần của nó.  

Nước sốt Tonkatsu đầu tiên được sản xuất vào năm 1948 bởi Oliver Sauce Co. Ltd. của tỉnh Hyogo. Mặc dù nhìn chung tương tự như nước sốt nâu truyền thống, nó là món chay. Ví dụ, nhãn hiệu nước sốt tonkatsu của Bull-Dog, được làm từ giấm mạch nha, men, và rau và trái cây xay nhuyễn, bột nhão và chiết xuất.   
[ *cần nguồn tốt hơn* ]

Xem thêm
--------

* Xì dầu
* Sốt Tare
* Mayonnaise Nhật Bản
* Sốt Worcestershire Nhật Bản

Tham khảo
---------

1. ↑  "Western Roots, Japanese Taste: Tonkatsu". *Food Forum*. Kikkoman. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 4 năm 2011.
2. ↑  "About Tonkatsu". Bull-Dog Sauce Company. Truy cập ngày 22 tháng 4 năm 2018.
3. ↑  Bull-Dog Tonkatsu Sauce nutrition label. Via "Bull Dog Tonkatsu Sauce". *Amazon.com*. Ingredients: Water, sugar, high fructose corn syrup, distilled vinegar (made from alcohol), apple puree, salt, tomato paste, hydrolyzed vegetable protein (contains soy), modified cornstarch, carrots, spices, prune paste, yeast extract, onions, apricot puree
**Thác Bạt Ế Hòe** (tiếng Trung: 拓跋翳槐; bính âm: *Tuòbá Yìhuái*) (?-338), là một thủ lĩnh tối cáo của người Tiên Ti và là vua của nước nước Đại vào thời Ngũ Hồ thập lục quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông tại vị từ năm 329 đến 335 và một lần nữa từ năm 337 đến 338. Ông là con trai của Thác Bạt Úc Luật và là cháu trai của Thác Bạt Hột Na.

Khi Thác Bạt Hột Na đang là Đại vương, Thác Bạt Ế Hòe cư trú tại Hạ Lan bộ của cữu phụ Hạ Lan Ái Đầu (賀蘭藹頭). Năm 327, Thác Bạt Hột Na lệnh cho Hạ Lan Ái Đầu Thác Bạt Ế Hòe cho mình, song Hạ Lan Ái Đầu đã không làm theo, Thác Bạt Hột Na bèn liên hiệp với Vũ Văn bộ để tiến đánh Hạ Lan bộ song không thể có được chiến thắng. Năm 329, Hạ Lan Ái Đầu cùng với các tù trưởng khác cùng nhau lập Thác Bạt Ế Hòe làm Đại vương, Thác Bạt Hột Na không thể chống lại, đã đào thoát đến Vũ Văn bộ. Thác Bạt Ế Hòa phái em trai là Thác Bạt Thập Dực Kiền đến Hậu Triệu làm con tim để thỉnh hòa.

Năm 335, Thác Bạt Ế Hòe dựa vào việc cữu phụ Hạ Lan Ái Đầu bất kính nên đã giết chết, do đó các bộ lạc khác tiến hành binh biến, lúc này Thác Bạt Hột Na từ Vũ Văn bộ trở về, lại được ủng hộ lên ngôi Đại vương, Thác Bạt Ế Hòe phải chạy trốn đến Hậu Triệu, được Hậu Triệu ủng hộ. Năm 337, Thác Bạt Ế Hòe được tướng Lý Mục (李穆) của Hậu Triệu bạo hộ đi đến kinh thành Đại Ninh (大寧, nay thuộc Trương Gia Khẩu, Hà Bắc) của Đại, các thuộc hạ cũ của Thác Bạt Ế Hòe lần lượt quy phục, Thác Bạt Hột Na do vậy lại phải chạy đến Tiền Yên. Sau đó Thác Bạt Ế Hòe lại cho xây Thịnh Lạc (盛樂, nay thuộc Horinger, Nội Mông để làm thủ đô.

Năm 338, Thác Bạt Ế Hòe qua đời, để lại di mệnh muốn Thác Bạt Thập Dực Kiền (khi đó đang ở Hậu Triệu) kế vị làm Đại vương. Thác Bạt Ế Hòe là một trong các tổ tiên của Thác Bạt Khuê, sau khi Thác Bạt Khuê xưng đế, trở thành Bắc Ngụy Đạo Vũ Đế, ông ta đã truy phong thụy thiệu cho Thác Bạt Ế Hòe là Liệt Hoàng đế (烈皇帝)

Tham khảo
---------



* Ngụy thư

| * x
* t
* s
Vua Bắc Đại |
| --- |
| 
* Mục Đế
* Phổ căn
* Bình Văn Đế
* Huệ Đế
* Dương Đế
* Liệt Đế
* Chiêu Thành Đế

 |
| 

---

* Ngũ Hồ loạn Hoa
* Hán Triệu
* Thành Hán
* Tiền Lương
* Hậu Triệu
* Tiền Yên
* Nhiễm Ngụy
* Bắc Đại
* Tiền Tần
* Hậu Tần
* Tây Yên
* Hậu Yên
* Tây Tần
* Hậu Lương
* Nam Lương
* Nam Yên
* Tây Lương
* Hạ
* Bắc Yên
* Bắc Lương

---

* Vua Trung Quốc
* Tam Hoàng Ngũ Đế
* Nhà Hạ
* Nhà Thương
* Nhà Chu
* Nhà Tần
* Nhà Hán
* Tam Quốc
* Nhà Tấn
* Ngũ Hồ loạn Hoa
* Nam Bắc triều
* Nhà Tùy
* Nhà Đường
* Nam Chiếu
* Ngũ đại Thập quốc
* Nhà Tống
* Nhà Liêu
* Tây Hạ
* Đại Lý
* Nhà Kim
* Nhà Nguyên
* Nhà Minh
* Nhà Thanh
 |
**Thủ tướng Quốc gia Việt Nam** là chức vụ đứng đầu và điều hành chính phủ dưới quyền Quốc trưởng Quốc gia Việt Nam. Tiền thân của chức vụ này là chức vụ Thủ tướng Cộng hòa Tự trị Nam Kỳ. Chức vụ Thủ tướng của Quốc gia Việt Nam (1949-1955) được chỉ định bởi Quốc trưởng Bảo Đại và chịu trách nhiệm với Quốc trưởng. Tuy nhiên, trên thực tế, do tính chất phụ thuộc của chính quyền Quốc gia Việt Nam, chức vụ Thủ tướng Quốc gia Việt Nam chỉ mang nhiều tính chất danh nghĩa, không có thực quyền. Các quyết định quan trọng lớn nhỏ của Quốc gia Việt Nam đều từ Phủ Cao ủy Cộng hòa Pháp tại Đông Dương.

Người cuối cùng giữ chức vụ Thủ tướng Quốc gia Việt Nam là Ngô Đình Diệm. Sau khi người Pháp rút khỏi Đông Dương theo Hiệp định Genève, 1954, năm 1955, với sự hậu thuẫn của người Mỹ, ông đã cho tổ chức trưng cầu dân ý riêng tại miền Nam Việt Nam, phế truất Quốc trưởng Bảo Đại, thành lập chính quyền Việt Nam Cộng hòa, do chính bản thân ông nắm quyền Nguyên thủ.

Danh sách Thủ tướng Quốc gia Việt Nam
-------------------------------------

| Stt | Họ và tên | Hình ảnh | Thời gian tại nhiệm | Chức vụ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  1 |  Nguyễn Phúc Vĩnh Thụy(1913-1997) |   | 14/7/1949-21/1/1950191 ngày |  Thủ tướng |
|  2 |  Nguyễn Phan Long(1889-1960) |   |  21/1/1950-27/4/195096 ngày |  Thủ tướng |
|  3 |  Trần Văn Hữu(1895-1985) |   |  6/5/1950-3/6/19522 năm, 28 ngày |  Thủ tướng |
|  4  |  Nguyễn Văn Tâm(1893-1990) |   |  23/6/19527/12/1953-1 năm, 167 ngày |  Thủ tướng |
|  5 |  Bửu Lộc(1914-1990) |   |  11/1/1954-16/6/1954156 ngày |  Thủ tướng |
|  6  |  Ngô Đình Diệm(1901-1963) |   |  16/6/1954-23/10/19551 năm, 129 ngày |  Thủ tướng |
|

Chú thích
---------

1. ↑  Năm sinh và năm mất.

Tham khảo
---------
**Thác Bạt Thập Dực Kiền** (tiếng Trung: 拓跋什翼犍; bính âm: *Tuòbá Shíyìjiān*) (320-376), là một thủ lĩnh tối cao của người Tiên Ti và là vua của nước Đại vào thời Ngũ Hồ thập lục quốc trong lịch sử Trung Quốc. Ông tại vị từ năm 338 đến năm 376. Thác Bạt Thập Dực Kiền là con trai thứ của Thác Bạt Úc Luật và là em trai của Thác Bạt Ế Hòe.

Năm 329, Thác Bạt Ế Hòe lên ngôi Đại vương, đã đưa Thác Bạt Thập Dực Kiền đến Hậu Triệu để làm con tin với mục đích thỉnh cầu hòa giải giữa hai bên. Năm 338, Thác Bạt Ế Hòe bệnh trọng, đã để lại di mệnh lập Thác Bạt Thập Dực Kiền làm người kế vị. Các tù trưởng bộ lạc do nghĩ rằng Thác Bạt Thập Dực Kiền khó mà có thể quay trở về từ Hậu Triệu, bèn ủng hộ em trai của Thác Bạt Thập Dực Kiền và Thác Bạt Cô (拓跋孤) lên ngôi. Thác Bạt Cô tuy vậy lại cự tuyệt và tự nguyện đến Hậu Triệu để làm con tim thay cho Thác Bạt thập Dực Kiền, Thiên vương Thạch Hổ của Hậu Triệu cảm kích trước điều này và đã cho cả hai hồi quốc. Vì vậy, khi Thác Bạt Thập Dực Kiền làm Đại vương ở Phồn Trì (繁峙, nay thuộc Hồn Nguyên, Sơn Tây) và đặt niên hiệu "Kiến Quốc", đã phân phong một nửa lãnh thổ cho Thác Bạt Cô. Năm Kiến Quốc thứ 3 (340), Thác Bạt Thập Dực Kiền thiên đô về Thịnh Lạc (盛樂, nay thuộc Horinger, Nội Mông).

Thác Bạt Thập Dực Kiền là người có cả hai đức tính can đảm và khôn ngoan, do vậy sự nghiệp của tổ tiên dần dần được phục hưng, ông bắt đầu thiết lập hàng quan phẩm, phân biệt quản lý chính vụ, luật lệ đơn giản, dân chúng an cư lạc nghiệp. Lãnh thổ phía đông từ Uế Mạch (nay là bắc bộ bán đảo Triều Tiên), nam đến Âm Sơn, bắc giáp sa mạc. Năm Kiến Quốc thứ 39 (376), Tiền Tần tấn công nước Đại, lúc này con trai của Thác Bạt Cô là Thác Bạt Cân vì không thể kế thừa chức vụ của cha nên trong lòng oán giận, do đó đã lừa thứ trưởng tử của Thác Bạt Thập Dực Kiền là Thác Bạt Thật Quân giết chết huynh đệ, Thác Bạt Thật Quân do vậy đã giết hết huynh đệ cùng phụ thân. Tiền Tần nhân lúc nước Đại có loạn nên đã phát động công kích, nước Đại diệt vong.

Năm 398, cháu của Thác Bạt Thập Dực Kiền là Thác Bạt Khuê đã xưng đế, trở thành Bắc Ngụy Đạo Vũ Đế. Thác Bạt Khuê đã truy thụy cho Thác Bạt Thập Dực Kiền là Chiêu Thành Hoàng đế (昭成皇帝), miếu hiệu là Cao Tổ (高祖)

Tham khảo
---------



* Ngụy thư
* Tư trị thông giám
* Bắc sử

| * x
* t
* s
Vua Bắc Đại |
| --- |
| 
* Mục Đế
* Phổ căn
* Bình Văn Đế
* Huệ Đế
* Dương Đế
* Liệt Đế
* Chiêu Thành Đế

 |
| 

---

* Ngũ Hồ loạn Hoa
* Hán Triệu
* Thành Hán
* Tiền Lương
* Hậu Triệu
* Tiền Yên
* Nhiễm Ngụy
* Bắc Đại
* Tiền Tần
* Hậu Tần
* Tây Yên
* Hậu Yên
* Tây Tần
* Hậu Lương
* Nam Lương
* Nam Yên
* Tây Lương
* Hạ
* Bắc Yên
* Bắc Lương

---

* Vua Trung Quốc
* Tam Hoàng Ngũ Đế
* Nhà Hạ
* Nhà Thương
* Nhà Chu
* Nhà Tần
* Nhà Hán
* Tam Quốc
* Nhà Tấn
* Ngũ Hồ loạn Hoa
* Nam Bắc triều
* Nhà Tùy
* Nhà Đường
* Nam Chiếu
* Ngũ đại Thập quốc
* Nhà Tống
* Nhà Liêu
* Tây Hạ
* Đại Lý
* Nhà Kim
* Nhà Nguyên
* Nhà Minh
* Nhà Thanh
 |
Mảng Philippin, được tô màu đỏ đậm ở mé trái
**Mảng Philippin** là một mảng kiến tạo nằm dưới đáy Thái Bình Dương ở phía đông của Philippines. Mảng Philippin bao gồm phần thạch quyển đại dương nằm dưới đáy biển Philippin, do đó nó cũng hay được gọi là **mảng biển Philippin** do phần lớn phần đất liền trên các đảo của Philippines nằm ở phía tây mảng kiến tạo này. Mảng này có ranh giới với rãnh Philippin ở phía tây nam, Đài Loan và quần đảo Lưu Cầu ở phía tây bắc, Nhật Bản ở phía bắc, Izu-Ogasawara (Bonin) và quần đảo Mariana ở phía đông và Yap, Palau cùng phần phía đông nhất của Indonesia (Halmahera) ở phía nam. Phần phía đông của mảng là hệ thống vòng cung Izu-Bonin-Mariana (vòng cung IBM).

Mặt đông của mảng Philippin là ranh giới hội tụ với mảng Thái Bình Dương đang bị hút chìm. Mảng Philippin có ranh giới phía tây với mảng Sunda và mảng Dương Tử (cả hai mảng này đôi khi được coi là một phần của mảng Á-Âu), ở phía nam một phần là với mảng Caroline, ở phía bắc là mảng Bắc Mỹ và có thể là với cả mảng Amur (mảng Trung Hoa).

Sự va chạm của mảng Philippin với mảng Á-Âu đã tạo ra đảo Đài Loan và hiện nay nó vẫn đang tiếp diễn. Ở phần phía bắc nhất của mảng, lớp vỏ được làm dày lên của vòng cung Izu-Bonin-Mariana hiện đang va chạm với Nhật Bản để tạo ra đới va chạm Izu.

Mảng Philippin tạo thành phần đáy của biển Philippin và nó là một trong 5 mảng thạch quyển nhỏ, khoảng cùng kích thước với mảng Ả Rập (Anderson, 2002). Nó cũng là độc đáo duy nhất trong số các mảng kiến tạo hiện nay còn tồn tại trên Trái Đất ở chỗ nó được bao quanh hoàn toàn bằng các đới hút chìm. Mảng Philippin được chia thành hai nửa: nửa phía tây "bị mắc kẹt" và không hoạt động, nửa phía đông đã được tạo ra và đang tiếp tục phát triển lên như là kết quả của sự lún chìm theo hướng tây của mảng Thái Bình Dương. Nửa phía tây sẽ biến mất vào một ngày nào đó do nó đang lún xuống phía dưới mảng Á-Âu ở các rìa phía tây và phía bắc. Nửa phía đông được hợp thành từ một vài sống đại dương theo chiều bắc-nam (từ tây sang đông lần lượt là sống đại dương Kyushu-Palau (KPR), sống đại dương Parece Vela-Shikoku Tây Mariana. Quần đảo Izu-Ogasawara (Bonin) và Mariana cùng các núi lửa ngầm dưới biển đôi khi cũng được nói tới như là hệ vòng cung IBM (Izu-Bonin-Mariana).

Bán đảo Izulà đầu mút phía bắc của mảng Philippin. Các mảng Philippin, Á-Âu (hay mảng Amur) và mảng Bắc Mỹ (hoặc mảng Okhotsk) gặp nhau tại núi Phú Sĩ. Hoạt động phun trào núi lửa đáng chú ý nhất gần đây diễn ra vào tháng 6 năm 1991 tại núi Pinatubo trên đảo Luzon của Philippines.

| * x
* t
* s
Mảng kiến tạo |
| --- |
| Mảng lớn | Châu Phi • Nam Cực • Á-Âu • Ấn-Úc • Bắc Mỹ • Thái Bình Dương • Nam Mỹ |  |
| Mảng nhỏ | Ả Rập • Caribe • Cocos • Ấn Độ • Juan de Fuca • Nazca • Philippin • Scotia |
| Mảng khác | Danh sách mảng kiến tạo |

Tham khảo
---------
**Nadine Isaacs** (1942-2004) là một kiến trúc sư người Jamaica. Bà là phó chủ tịch nữ đầu tiên của Ban đăng ký kiến trúc sư và là nữ chủ tịch đầu tiên của Viện kiến trúc sư Jamaica. Bà đứng đầu Trường Kiến trúc Caribe, với tư cách là nữ lãnh đạo đầu tiên cũng như lãnh đạo khoa Môi trường Xây dựng tại Đại học Công nghệ Kingston.

Tiểu sử
-------

E. Nadine Isaacs được sinh ra ở Jamaica vào năm 1942 tại Ivy và Wills Isaacs. Bà tốt nghiệp Đại học Sydney, Úc với bằng kiến trúc và sau đó trở lại để đảm nhận vị trí với Bộ trưởng bộ nhà ở tại Jamaica, làm việc để trở thành kiến trúc sư điều hành cao cấp. Vào giữa những năm 1970, bà đã làm việc với Ngân hàng Thế giới về các dự án kết hợp với Bộ Nhà ở để cải thiện sự sẵn có của vật liệu lợp giá rẻ. Công việc của Isaac là đánh giá các yêu cầu cần thiết để đáp ứng các điều kiện địa phương cũng như các mối quan tâm về giá cả. Bà gia nhập Bộ phận Dịch vụ và Trang web và làm việc thiết kế và xây dựng nhà ở giá rẻ, sau đó gia nhập Tập đoàn Phát triển Đô thị, trước khi mở công ty riêng.

Năm 1986, Isaacs được bầu làm nữ chủ tịch đầu tiên của Viện Kiến trúc sư Jamaica. Bà được bầu lại cho nhiệm kỳ thứ hai vào năm 1987 và cùng năm đó, bà trở thành phó chủ tịch của Ủy ban đăng ký kiến trúc sư mới thành lập. Năm 1999, Isaacs trở thành người phụ nữ đầu tiên đứng đầu Trường Kiến trúc Caribe và là nữ đồng nghiệp đầu tiên của Viện Kiến trúc sư Jamaica. Bà cũng lãnh đạo khoa Môi trường xây dựng tại Đại học Công nghệ Kingston.

Isaacs đã chết sau một cơn sốt kéo dài vào ngày 16 tháng 6 năm 2004 tại Kingston, Jamaica. Sau đó, một giải thưởng thiết kế hàng năm được đưa ra dưới tên của bà bởi Đại học Công nghệ.

Đọc thêm
--------

* *The Agriculturalist*. Kingston, Jamaica: Caribbean Agricultural Communications Services. 1991.
* Aldrich, Brian C.; Sandhu, Ranvinder Singh (1995). *Housing the Urban Poor: A Guide to Policy and Practice in the South*. Zed. ISBN 978-1-85649-359-8.
* *Jamaica Architect*. Kingston, Jamaica: Jamaican Institute of Architects. 1984.
* *Journal of the Indian Institute of Architects*. S. Kumar. 1997.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4 5  "Architect Nadine Isaacs dies at 62". Kingston, Jamaica: Jamaica Observer. ngày 18 tháng 6 năm 2004. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 23 tháng 10 năm 2015.
2. ↑  "Development of low-cost roofing from indigenous materials in Developing nations" (PDF). *USAID*. Dayton, Ohio: Monsanto Research Corporation. 1974–1975. Truy cập ngày 23 tháng 10 năm 2015.
3. ↑  Wedderburn, Joni (March–May 2014). "Designing Jamaica". *Wealth Magazine Home Sweet Home*. Kingston, Jamaica: Pear Tree Press. **1** (1): 16. Truy cập ngày 23 tháng 10 năm 2015.
4. ↑  "History". Kingston, Jamaica: Architects Registration Board. Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 23 tháng 10 năm 2015.
5. ↑  "UTech Breaks Ground for Training Facility at Lionel Town Hospital". Kingston, Jamaica: University of Technology, Jamaica. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 23 tháng 10 năm 2015.
Khu vực sử dụng Andalucia và khu vực anh em đặc biệt Andalucia
**Phương ngữ Tây Ban Nha Andalucia** (tiếng Tây Ban Nha: *andaluz* [andaˈluθ]; tiếng Andalucia: [ãndaˈluʰ, -ˈlʊ]) được nói ở Andalucía, Ceuta, Melilla và Gibraltar. Chúng bao gồm có lẽ là các biến thể khác biệt nhất của phương ngữ miền Nam của bán đảo Tây Ban Nha, khác nhau về nhiều khía cạnh so với các phương ngữ phía bắc, cũng như tiếng Tây Ban Nha chuẩn. Do dân cư Andalucia đông đảo, phương ngữ Andalucia nằm trong số những phương ngữ có nhiều người nói ở Tây Ban Nha. Ở Tây Ban Nha, các phương ngữ Tây Ban Nha miền Nam khác có chung một số yếu tố cốt lõi của tiếng Andalucia, chủ yếu là về mặt ngữ âm – đáng chú ý là tiếng Tây Ban Nha Canaria và tiếng Tây Ban Nha Murcia và ở một mức độ thấp hơn, tiếng Tây Ban Nha Manchega.

Do sự di cư ồ ạt từ Andalucia đến các thuộc địa Tây Ban Nha ở Châu Mỹ và các nơi khác, hầu hết các phương ngữ Tây Ban Nha Mỹ Latinh đều có một số đặc điểm cơ bản với tiếng Tây Ban Nha Andalucia Tây, như việc sử dụng *ustes* thay vì *vosotros* cho ngôi thứ hai số nhiều và *seseo*. Nhiều phương ngữ tiếng Tây Ban Nha, như tiếng Tây Ban Nha Canaria, tiếng Tây Ban Nha Caribe và các phương ngữ Tây Ban Nha Mỹ Latinh khác, bao gồm cả phương ngữ tiêu chuẩn của chúng, hầu hết được coi là dựa trên tiếng Tây Ban Nha Andalucia.

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* Isogloss maps of phonetic variants in the Iberian Peninsula
* Ariza, Manuel: Lingüística e historia de Andalucía
* Gomez Solis, Felipe: Contribucion a las Historia Linguistica de Andalucia: Cordoba.
* Morillo-Velarde Pérez, Ramon: "Un modelo de variación sintáctica dialectal: El demostrativo de realce en el andaluz".
* Castilian-Andalusian phonetic transformer

Tài liệu
--------

* *Proceedings of the XXXIII Incontro di Grammatica Generativa*, 2007

Đọc thêm
--------

* Ropero Núñez, Miguel (1992): "Un aspecto de lexicología histórica marginado: los préstamos del caló" (en Cervantes Virtual)
* Alvar, Manuel: A vueltas con el seseo y el ceceo (Alicante)
* Guitarte, Guillermo L. (1992): "Cecear y palabras afines" (en Cervantes Virtual)

| * x
* t
* s
Tây Ban Nha Ngôn ngữ tại Tây Ban Nha |
| --- |
| Chính thức/quốc gia | 
* Tây Ban Nha (tức Castilla)

 |
| Ngôn ngữ khu vực/thiểu số | 

|  |  |
| --- | --- |
| Đồng chính thức | 
* Basque
* Catalunya/Valencia
* Galicia
* Occitan
	+ Aran

 |
| Được công nhận | 
* Aragon
* Asturias/León

 |
| Ngôn ngữ khôngđược công nhận | 
* Silbo Gomero
* Iberia-Romani
	+ *CalóCaló*
	+ *Erromintxela*
* Judaeo-Tây Ban Nha

 |

 |
| Ngôn ngữ chuẩn | 

|  |  |
| --- | --- |
| Tiếng Tây Ban Nha/Castilla | 
* Tây Ban Nha Castilla

 |
| Ngôn ngữ khác | 
* Asturias chuẩn
* Basque chuẩn
* Catalunya chuẩn/Valencia chuẩn
* Galicia chuẩn

 |

 |
| Ngôn ngữ ký hiệu | 
* Ngôn ngữ ký hiệu Tây Ban Nha
* Ngôn ngữ ký hiệu Catalunya/ngôn ngữ ký hiệu Valencia

 |
**Trận tấn công Kandahar tháng 4 năm 2009** diễn ra Thứ Tư, 1 tháng 4 năm 2009, khi ba kẻ đánh bom tự sát có vũ trang trong đồng phục quân đội đã đột nhập vào một toà nhà chính phủ ở tỉnh Kandahar, miền nam Afghanistan, trong khi đó kẻ thứ 4 đã cho nổ một chiếc xe bom ở bên ngoài toà nhà, làm ít nhất 17 người bị chết kể cả bốn kẻ tấn công.

Bối cảnh
--------

Trong năm 2008, các cuộc giao tranh và nổi dậy của Taliban tại Afghanistan đã cướp đi sinh mạng của 5.000 người trong đó có tới 2.000 dân thường. Theoác chuyên gia, con số này sẽ gia tăng đáng kể trong năm 2009.

Ngày 30 tháng 3 năm 2009 tại huyện Deh Rawad, thuộc tỉnh Orozgan, cảnh sát Afghanistan và quân đội nước ngoài đã giết chết ít nhất 30 chiến binh Taliban trong đó có một thành viên nổi tiếng của Taliban - Mullah Mohammad Yaqub. Ngày 31 tháng 3, cảnh sát Afghanistan được hậu thuẫn bởi quân đội nước ngoài đã giết chết 31 chiến binh trong đó có một tư lệnh tại tỉnh Helmand.

Chi tiết
--------

Vụ tấn công phối hợp này tiến hành khi một chiếc xe bom phát nổ tại cổng của toà nhà. Sau đó, ba chiến binh Taliban mang súng AK-47 tiến vào bên trong. Cảnh sát đã bắn chết hai tên, tên còn lại cho phát nổ khối thuốc nổ mang trên mình. Mục tiêu là nhằm vào Văn phòng Hội đồng của tỉnh Kandahar. Cuộc tấn công diễn ra trong khi có một cuộc họp của các nhà lãnh đạo bộ lạc bên trong toà nhà. Qari Yousef Ahmadi, người phát ngôn của Taliban, đã đứng lên nhận trách nhiệm về vụ tấn công này.

Thương vong
-----------

Hậu quả là 7 thường dân và 6 cảnh sát bị chết kể 4 kẻ tấn công, 17 người khác bị thương. Trong số những người bị chết có Giám đốc Sở Giáo dục và Phó Giám đốc Sở Y tế của tỉnh Kandahar. Anh trai của Tổng thống Hamid Karzai vừa rời khỏi văn phòng khoảng 5 phút thì vụ tấn công diễn ra.

Chú thích
---------

1. ↑  Trận tấn công Kandahar nhắm vào khu chính phủ
2. ↑  Taliban nhận trách nhiệm vụ tấn công Kandahar
3. ↑  Vụ tấn công Kandahar giết 13[*liên kết hỏng*]
**Tiếng Tây Ban Nha Cuba** (*español Cubano*) gọi là thông tục đơn giản là *cubano*, hoặc thậm chí là *cubañol* là một phương ngữ của tiếng Tây Ban Nha. Đó là phương ngữ được sử dụng chủ yếu ở Cuba. Nó chia sẻ nhiều tính năng giống như các phương ngữ Caribe khác của tiếng Tây Ban Nha.

Nguồn gốc
---------

Tiếng Tây Ban Nha Cuba gần giống nhất và có nguồn gốc chủ yếu từ tiếng Tây Ban Nha được nói ở 
Quần đảo Canaria và Andalusía. Cuba nợ nhiều kiểu nói của mình đối với các cuộc di cư nặng nề của người Canaria trong thế kỷ 19 và đầu thế kỷ 20. Giọng của La Palma là điểm nhấn gần nhất của đảo Canary so với giọng Cuba. Nhiều người Cuba và người Canada trở về định cư ở Quần đảo Canaria sau cuộc cách mạng Cuba năm 1953–1959. Di cư của những người định cư Tây Ban Nha khác (người Asturia, Catalunya, Galicia và Castilia) cũng xảy ra, nhưng ít ảnh hưởng đến giọng nói.

Phần lớn các thay thế điển hình của Cuba cho từ vựng tiếng Tây Ban Nha bắt nguồn từ từ vựng Canaria. Ví dụ: guagua ('xe buýt) khác với autobús tiêu chuẩn của Tây Ban Nha. Từ *guagua* có nguồn gốc từ Canaria và là một từ tượng thanh bắt nguồn từ âm thanh của sừng Klaxon. Một ví dụ về cách sử dụng tiếng Canaria cho một từ tiếng Tây Ban Nha là động từ *fajude* (*chiến đấu*). Ở Tây Ban Nha, động từ sẽ là *pelearse* và *fajar* tồn tại dưới dạng động từ không phản xạ liên quan đến viền của váy.

Phần lớn từ vựng đặc biệt với tiếng Tây Ban Nha Cuba đến từ những ảnh hưởng lịch sử khác nhau trên đảo. Nhiều từ đến từ Quần đảo Canaria, nhưng một số từ có nguồn gốc Taino của Tây Phi, Pháp hoặc bản địa, cũng như ảnh hưởng của bán đảo Tây Ban Nha từ bên ngoài Quần đảo Canaria, như Andalucia hoặc Galicia. Tiếng Anh Mỹ đã mượn nhiều từ, trong đó có một số quần áo, chẳng hạn như *pulóver* [sic] (được sử dụng để có nghĩa là "Áo thun") và *chor* ("quần short", với sự thay đổi của tiếng Tây Ban Nha điển hình từ tiếng Anh *sh* để *ch*).

Xem thêm
--------

* Tiếng Tây Ban Nha México
* Tiếng Tây Ban Nha Caribe
* Tiếng Tây Ban Nha Chile

Tham khảo
---------

1. ↑  Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin biên tập (2013). có "Tiếng Tây Ban Nha Cuba" Kiểm tra giá trị `|chapter-url=` (trợ giúp). *Glottolog*. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology.

Liên kết ngoài
--------------

* Learn Cuban Spanish[*liên kết hỏng*]
* Cuban Spanish 101
* Cuban Spanish Guide
* Learn Spanish and Cuban Slang
**Natividad Barroso Garcia** (Santa Cruz de Tenerife, 1937) là một nhà điều tra của văn hóa dân gian, nhà tiểu luận  và nhà thơ Venezuela. Cô là người đồng sáng lập và là thành viên của Hiệp hội Nhà văn của Nhà nước Lara và là giáo sư đại học với nhiều lợi ích khoa học và nhân văn đi từ văn học và ngôn ngữ học đến nhân chủng học và dân tộc học. Một chương trình xóa mù chữ, *Giờ của sự cộng hưởng*, được cô tạo ra vào năm 1982 để phát triển mối quan tâm đến việc đọc và văn học tại các ngôi làng suy thoái kinh tế của Barquisimeto, thủ phủ bang Lara, Venezuela. Chương trình đã thành công đáng kể và đã được công nhận bởi Hiệp hội đọc quốc tế, một tổ chức của các chuyên gia xóa mù chữ.

Vào tháng 4 năm 1999, *Nút* *thành phố công đức của Barquisimeto* đã được trao cho cô trong sự công nhận đóng góp của cô đối với tiến bộ văn hóa và xã hội ở Venezuela. Vào tháng 11 năm 2007, cô đã được trao *giải thưởng văn học* của *Roberto Montesinos* *của* bang Lara. Cùng năm với giải thưởng *Di sản văn hóa của bang Lara*, một vinh dự mà ít người nhận được khi còn sống.

Cô là người đóng góp cho một số tạp chí về văn hóa của Venezuela, như *Revista Nacional de Cultura* và *El Impulso*. Cô là diễn giả và người tổ chức các hội nghị và tranh luận liên quan đến các lĩnh vực học thuật về nghệ thuật và văn hóa ở Venezuela.

Cô đã nhận bằng cử nhân văn học tại Đại học Trung tâm Venezuela và bằng sau đại học về văn hóa dân gian và văn học so sánh tại cùng một tổ chức. Cô sinh ra ở Quần đảo Canary và sống ở Barquisimeto, Lara, Venezuela.

Tác phẩm văn học
----------------

* *Bốn bài tiểu luận từ hai* *mươi tuổi* (Caracas, Monte Ávila Biên tập Latinoamericana, bộ sưu tập *Las formas del fuego*, 2004)
* *Lời văn xuôi vô thức* (Asela, 2005)
* *Eros và Xã hội* (Ateneo Ciudad de Barquisimeto, 2007)

---

### Hợp tuyển

* *Cách này. Mẫu thơ của Lara* (1987).
* *Để tưởng tượng khoảng cách. Thơ ca của thế kỷ 20* (2000).
* *Hình ảnh thơ của Barquisimeto* (2002).
* *Lễ kỷ niệm Zaragoza của Nhà nước Lara* (2003).
* *Floricanto: 58 ấu trùng nữ thi sĩ* (2006).
* *III Thơ ca của nhà nước Mérida* (2008).
* *Hoặc giọng nói / Tiếng nói của chúng tôi /* Câu lạc bộ *Notre Vois* của Câu lạc bộ Quốc tế Bút (2005).
* *Liên hợp những tiếng nói* của nhà xuất bản Novel Art of Cordova, Argentina (2005).
* *Tiếng nói mới* (CELARG, 2006) Caracas.
* *Người kể chuyện vào buổi chiều* (Casa Nacional de Las Letras "Andrés Bello", 2008) Caracas.
* Cô xuất hiện trong phiên bản thứ ba của từ điển, *Những người viết ở Venezuela. Thế kỷ 18 đến 19* (Caracas, Alfadil, 2006).

Tham khảo
---------

1. ↑  "Monte Ávila convoca a la tercera edición del concurso anual de autores inéditos". *Terra Venezuela* (bằng tiếng Tây Ban Nha). 16 tháng 4 năm 2005. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 3 năm 2016. Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2011.
**Natri(II) inosinat** (E631) là muối natri(II) của axit inosinic với công thức hóa học C10H11N4Na2O8P. Nó được sử dụng như một phụ gia thực phẩm và thường được tìm thấy trong mì ăn liền, khoai tây chiên, và một loạt các món ăn nhẹ khác. Mặc dù nó có thể thu được từ quá trình lên men của đường, nó thường được tạo thành từ các nguồn động vật.

Sử dụng làm phụ gia thực phẩm
-----------------------------

Natri(II) inosinat được sử dụng làm chất tăng cường hương vị, kết hợp với bột ngọt (MSG) để cung cấp vị unami. Nó thường được thêm vào thực phẩm kết hợp với disanyium guanylat; sự kết hợp này được gọi là ribonucleotides disodium 5'-. 

Là một sản phẩm tương đối đắt tiền, Natri(II) inosinat thường không được sử dụng độc lập với axit glutamic; nếu natri(II) có trong một danh sách các thành phần nguyên liệu, nhưng MSG không xuất hiện, có thể là axit glutamic được cung cấp như là một phần của thành phần khác hoặc tự nhiên xảy ra trong một thành phần khác như cà chua, phô mai Parmesan hoặc chiết xuất từ ​​nấm men.

Nguồn gốc
---------

Natri(II) inosinat  thường được sản xuất từ ​​thịt, kể cả cá. Mặc dù nó thường là một sản phẩm "mặn", nó cũng có thể được sản xuất từ ​​tinh bột sắn mà không có bất kỳ sản phẩm động vật nào liên quan đến sản xuất. Nhà sản xuất có thể cung cấp thông tin về nguồn gốc và trong một số trường hợp có nhãn là "chay" trong danh sách các thành phần khi sản xuất từ ​​nguồn thực vật.

Độc tính và an toàn
-------------------

Ở Hoa Kỳ, lượng tiêu thụ ribonucleotide 5'-ribonucleotides tăng trung bình 4 mg mỗi ngày, so với 2 g mỗi ngày các purine tự nhiên xảy ra. Việc rà soát tài liệu bởi ủy ban của FDA đã không tìm thấy bằng chứng về sự gây ung thư, gây quái thai, hoặc tác động bất lợi đối với sinh sản. 

Năm 2004,  Natri (II) inosinate bị xoá khỏi danh mục chất phụ gia thực phẩm (nhưng vẫn được đề cập trong danh sách các nhà sản xuất codex alimentarius cuối cùng).

Xem thêm
--------

* Acceptable daily intake
* Disodium guanylate
* Guanosine monophosphate

Tham khảo
---------

1. ↑  CID 20819 from PubChem
2. ↑  Food Standards Australia New Zealand. "Food Additives- Numerical List". Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 6 năm 2009. Truy cập ngày 2 tháng 12 năm 2009.
3. ↑  "E-numbers: E631: Sodium inosinate". Food-Info.net. 27 tháng 9 năm 1998. Truy cập ngày 4 tháng 2 năm 2013.
4. ↑  "Bản sao đã lưu trữ" (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 28 tháng 1 năm 2018. Truy cập ngày 27 tháng 12 năm 2017.
**Momiji manjū** もみじ饅頭 (Momiji manjū, *もみじ饅頭*?) là một loại *manjū* và *Imagawayaki*. Món ăn này là một loại bánh kiều mạch và gạo có hình dạng giống như một chiếc lá phong của Nhật Bản, và là một đặc sản địa phương trên đảo Itsukushima (Miyajima) ở Hiroshima. Nhân của bánh thường được lấp đầy bằng tuơng đậu đỏ.

Tổng quan
---------

*Momiji manjū* là một đặc sản địa phương và quà lưu niệm ở Itsukushima, là một trong ba danh thắng nằm trong Nhật Bản tam cảnh. Ngày nay, *Momiji manjū* không chỉ được biết đến với những món quà lưu niệm của vùng Miyajima mà còn là miyagegashi của Tỉnh Hiroshima trên toàn quốc.

*Momiji manjū* được tạo ra bởi một nghệ nhân Wagashi tên là Tsunesuke Takatsu vào cuối thời kỳ Minh Trị.

Tên gọi
-------

Nó được đặt theo tên của *Công viên Momijidani*, một nơi nổi tiếng với lá phong Nhật Bản vào mùa thu trên đảo **Miyajima** (宮島). Tên gọi và cách viết phổ biến nhất vẫn là *"Momiji manjū (もみじ饅頭)"* nhưng nó cũng được viết là *"Momiji manjū* (*もみじまんじゅう)".* Giống như nhiều *manju* khác, người ta cho rằng nó được viết bằng hiragana để làm cho nó quen thuộc như một món quà lưu niệm. *Momiji manjū* thường không được viết là *Manju lá mùa thu* (紅葉饅頭, *Kōyō manjū*?) hoặc *Manju lá mùa thu* (紅葉まんじゅう, *Kōyō manjū*?). Takatsu ban đầu viết *Momiji Manju* (もみぢ饅頭, **Momiji Manju**?) với *"ぢ"* thay vì *"じ"*.

Xem thêm
--------

* Danh sách các món tráng miệng và đồ ngọt của Nhật Bản
* Miyagegashi
* Meibutsu
* Tokusanhin

Tham khảo
---------

1. 1 2  Rizzuto, R. (2010). *Hiroshima in the Morning*. Feminist Press at CUNY. tr. 313. ISBN 978-1-55861-668-4. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2017.
2. ↑  *Japanese inn & travel: illustrated*. Eibun Nihon etoki jiten. Japan Travel Bureau. 1990. tr. 137. Truy cập ngày 19 tháng 8 năm 2017.
**Nephelomys pectoralis** là một loài động vật gặm nhấm trong chi Nephelomys của họ chuột Cricetidae. Chúng là loài bản địa có phạm vi phân bố là 40 dặm (64 km) về phía tây của thành phố Popayan, Sở Cauca, Colombia, ở độ cao 10.340 feet (3.150 m). Nhà động vật học người Mỹ Joel Asaph Allen lần đầu tiên mô tả nó vào năm 1912 trên cơ sở 112 mẫu vật từ một số địa điểm trong Cordillera Occidental. Ông đã phân loại nó như một loài trong chi Oryzomys, Oryzomys pectoralis, nhưng sau đó đã gieo vào loài Oryzomys albigularis. Khi loài này được chuyển sang chi mới Nephelomys năm 2006, Nephelomys pectoralis được công nhận là một loài riêng biệt.

Đặc điểm
--------

Nephelomys pectoralis lớn hơn nhiều loài Nephelomys khác, nhưng nhỏ hơn Nephelomys maculiventer. Phía trên của nó có màu nâu vàng và ở hai bên có một đường màu vàng khác biệt. Những mẫu vật của cá thể non hơn có thể có một số lông đen xen kẽ trong lông của các phần trên. Các sợi lông của các phần dưới có màu xám ở các đáy và màu trắng ở đầu, nhưng ở những vùng có kích thước khác nhau trên ngực có màu trắng hoàn toàn. Các phần dưới sẽ trở nên lợt hơn theo độ tuổi.

Đôi tai trần có màu nâu tối. Đuôi có màu xám nhạt và hầu như không có sự khác biệt về màu sắc giữa phần trên và phần dưới. Cá thể vị thành niên có màu nâu đậm đến đen, với phần dưới màu xám đậm màu, ngoại trừ miếng vá trắng được xác định rõ ở ngực. Trong 41 mẫu thu thập được thì tổng chiều dài dao động từ 300 đến 330 mm (11,81 đến 12,99 inch), chiều dài đầu và thân từ 136 đến 166 milimet (5,35 đến 6,5 inch), chiều dài chân sau từ 33,5 đến 38 mm (1,32 đến 1,50 in), và chiều dài của hộp sọ từ 34 đến 37 milimet (1,34 đến 1,46 in).

Tham khảo
---------

* Allen, J.A. 1912. Mammals from western Colombia. Bulletin of the American Museum of Natural History 31:71-95.
* Musser, G.G. and Carleton, M.D. 2005. Superfamily Muroidea. Pp. 894–1531 in Wilson, D.E. and Reeder, D.M. (eds.). Mammal Species of the World: a taxonomic and geographic reference. 3rd ed. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 2 vols. 2142 pp. ISBN 978-0-8018-8221-0
* Weksler, M.; Percequillo, A. R.; Voss, R. S. (ngày 19 tháng 10 năm 2006). "Ten new genera of oryzomyine rodents (Cricetidae: Sigmodontinae)". *American Museum Novitates*. American Museum of Natural History. **3537**: 1–29. doi:10.1206/0003-0082(2006)3537[1:TNGOOR]2.0.CO;2. hdl:2246/5815.Quản lý CS1: ngày tháng và năm (liên kết)