**Louise Alexandra Marie Irene Mountbatten** (khai sinh **Louise xứ Battenberg**; 13 tháng 7, 1889 – 7 tháng 3, 1965) là Vương hậu Thụy Điển từ ngày 29 tháng 10 năm 1950 đến khi mất với tư cách là vợ thứ hai của Quốc vương Gustaf VI Adolf. Thuộc Gia 

tộc Battenberg gốc Đức, Louise có huyết thống gần với Vương thất Anh (chắt ngoại của Nữ vương Victoria) và Hoàng thất Nga (cháu gái của Hoàng hậu AksexandrayFeodorovna). Trong Thế chiến I, Louise là y tá của Hội Chữ thập Đỏ. Bà kết hôn với Thái tử Gustaf Adolf của Thụy Điển năm 1923 và đảm nhận vị trí first lady của Thụy Điển, dẫu đến 1950 bà mới trở thành Vương hậu. Vương hậu Louise được ghi nhận là lập dị và có nhiều quan điểm cấp tiến.

Sinh thời
---------

Princess Louise xứ Battenberg chào đời ở Schloss Heiligenberg, Seeheim-Jugenheim, Đại Công quốc Hessen. Cha của bà, Louis xứ Battenberg, Đô đốc Hải quân Anh, từ bỏ tước vị Vương thân Đức của mình trong Chiến tranh thế giới thứ nhất và chọn phiên bản Anh hóa của "Battenberg" là "Mountbatten" làm họ mới theo mệnh lệnh của Vua George V. Sau đó ông được phong là Hầu tước thứ nhất của Milford Haven thuộc hàng khanh tướng của Vương quốc Anh. Do đó, từ sau 1917, bà chỉ còn được biết đến là "Lady Louise Mountbatten". Mẹ của bà là Đại Công nữ Victoria xứ Hessen, cháu ngoại của Nữ vương Victoria. Louise là chị ruột của Louis Mountbatten, Bá tước thứ nhất của Miến Điện, và em ruột của Vương tử phi Andreas của Hy Lạp (mẹ của Philippos của Hy Lạp và Đan Mạch, Công tước xứ Edinburgh). Bà cũng là cháu của Sa hậu Alexandra Feodorovna.

Hôn nhân
--------

Năm 1909, Manuel II của Bồ Đào Nha cầu hôn Louise nhưng bị từ chối bởi bà mong muốn được kết hôn vì tình yêu. Năm 25 tuổi, Louise bí mật đính hôn với Vương tử Christopher của Hy Lạp, nhưng phải từ bỏ vì lý do tài chính. Trước Thế chiến I, bà yêu 1 người và được cha mẹ chấp thuận nhưng người này sau đó mất trong chiến tranh. Trong Thế chiến I, Louise hẹn hò Alexander Stuart-Hill, người mà gia đình bà gọi là "Shakespeare" vì ngoại hình kỳ quái và tính cách "lập dị", "giả tạo". Năm 1918, cha của Louise giải thích với bà rằng Stuart-Hill có khả năng là người đồng tính rất cao, một lần nữa hôn sự của bà bị hủy.

Năm 1923, Vương Thái tử Gustaf Adolf của Thụy Điển, người đã góa vợ ba năm (vợ ông là Margaret xứ Connaught, em họ của mẹ Louise), đến thăm London và bắt đầu theo đuổi Louise. Mặc dù Gustaf Adolf vừa là người thừa kế ngai vàng vừa là một người góa vợ, Louise đã chấp nhận lời cầu hôn của ông (ngày trẻ bà từng nói rằng sẽ không kết hôn với một vị vua hoặc người góa vợ). Khi tin đính hôn của hai người được công bố, đã có nhiều cuộc thảo luận liệu Louise có đủ tư cách trở thành Vương hậu tương lai của Thụy Điển, bởi khi ấy bà không còn là "Princess Louise" mà chỉ là "Lady Louise", và Vương thất Thụy Điển cần kết hôn đăng đối để bảo toàn quyền kế vị. Bộ Ngoại giao của Thụy Điển đã tuyên bố rằng chính phủ Thụy Điển "yêu cầu Chính phủ Anh giải trình về địa vị của Lady Louise Mountbatten". Sau phản hồi từ Chính phủ Anh, Bộ Ngoại giao Thụy Điển tuyên bố rằng lựa chọn của Vương Thái tử là hoàn toàn đúng với luật thừa kế, chấm dứt tranh cãi về cuộc hôn nhân.

Ngày 3 tháng 11 năm 1923, ở tuổi 34, Louise kết hôn với Thái tử Gustaf Adolf tại Nhà nguyện Vương thất, Điện Thánh James, dưới sự chứng kiến của Quốc vương George V và các thành viên của gia đình Vương thất hai bên. 

Louise và Gustaf Adolf trong ngày cưới
Vương Thái tử phi Louise năm 1925
Giữa Louise và Gustaf Adolf là hôn nhân vì tình yêu và được mô tả là vô cùng viên mãn. Bà cũng được yêu thích bởi mẹ chồng mình vì tính cách thân thiện dù họ ít khi gặp nhau. Vì Vương hậu Victoria dành phần lớn thời gian ở Ý, Thái tử phi Louise ngay từ đầu đã đảm nhận nhiều trọng trách Vương thất, điều đó lúc đầu hơi khó khăn với bà vì ở thời điểm này bà được miêu tả là còn khá rụt rè.

Người con duy nhất của Louise và Gustaf Adolf là một bé gái chết non ngày 30 tháng 5 năm 1925.

Qua đời
-------

Vương hậu Louise mất ngày 7 tháng 3 năm 1965 ở Bệnh viện Thánh Göran, Stockholm, hậu phẫu thuật khẩn cấp sau 1 thời gian bệnh nặng. Lần xuất hiện công khai cuối cùng của bà là Lễ Trao giải Nobel tháng 12 năm 1964. Vương hậu được chôn cất cạnh chồng bà và người vợ đầu của ông, Thái tử phi Margaret trong khu Nghĩa địa Vương thất ở bắc Solna, Stockholm.

Dòng dõi
--------

Vương hậu Louise là con thứ hai trong số bốn người con của Louis xứ Battenberg và vợ là Đại Công nữ Victoria xứ Hessen. Cả Louise và những người con riêng của chồng bà đều là chắt của Victoria của Anh.

| Tổ tiên của Louise Mountbatten |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  | 8. Karl xứ Hessen và Rhein |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 4. Ludwig IV xứ Hessen và Rhein |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | 9. Elisabeth của Phổ |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 2. Viktoria của Hessen và Rhein |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |
|  | 10. Victoria I của Liên hiệp Anh |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 5. Alice của Liên hiệp Anh |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | 11. Albrecht xứ Sachsen-Coburg và Gotha |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 1. **Louise xứ Battenberg** |  |
|  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |
|  | 12. Ludwig II xứ Hessen và Rhein |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 6. Đại Công tử Alexander xứ Hesse và by Rhine |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | 13. Wilhelmine xứ Baden |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 3. Louis xứ Battenberg |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |
|  | 14. Bá tước John Maurice Hauke |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 7. Nữ Bá tước Julia von Hauke |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | 15. Sophie Lafontaine |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

 |

Tham khảo
---------

1. 1 2  Franz, Eckhart G. (1987), "Ludwig IV.", *Neue Deutsche Biographie (NDB)* (bằng tiếng Đức), **15**, Berlin: Duncker & Humblot, tr. 398–400Quản lý CS1: postscript (liên kết); (full text online)
2. 1 2 3 4  Weir, Alison (1996). *Britain's Royal Families: The Complete Genealogy*. London: Pimlico. tr. 305–307. ISBN 0-7126-7448-9.
3. 1 2  Metnitz, Gustav Adolf (1953), "Alexander", *Neue Deutsche Biographie (NDB)* (bằng tiếng Đức), **1**, Berlin: Duncker & Humblot, tr. 192Quản lý CS1: postscript (liên kết); (full text online)
4. 1 2  Battenberg family tại *Encyclopædia Britannica* **(tiếng Anh)**
5. 1 2  Franz, E.G. (2005). *Das Haus Hessen: Eine europäische Familie*. Stuttgart: Kohlhammer Verlag. tr. 164–170. ISBN 978-3-17-018919-5. OCLC 76873355.