**Tự do** (tiếng Pháp: **Liberté**) là bài thơ nổi tiếng nhất của nhà thơ người Pháp Paul Éluard. Bài thơ được viết vào mùa hè năm 1942, trong thời kỳ mà nước Pháp bị quân đội phát xít Đức xâm lược, in trong tập thơ *Thơ ca và chân lý, 1942* (1942) và được coi là thánh ca của thơ ca kháng chiến Pháp. Ban đầu, Éluard định kết thúc bài thơ bằng tên của một người phụ nữ mà ông yêu quý. Nhưng qua nhiều hoạt động giành tự do cho nước Pháp, với nhận thức mới, ông đã thay thế câu kết bằng hai chữ *Tự Do*. Bài thơ gồm 21 khổ, không kể dòng cuối cùng chỉ là hai chữ Tự do được viết in hoa. Mỗi khổ bốn câu, ba câu đầu viết theo thể thơ bảy âm tiết, câu thứ tư chỉ có bốn âm tiết. Câu này cũng là điệp khúc của toàn bài. Nguyên bản bài thơ không có vần, không có các dấu chấm câu, trừ dấu chấm hết bài. Trong bài thơ, Éluard có sử dụng đến 60 lần giới từ *sur* và 22 lần đại từ nhân xưng *je*. Dưới đây là nguyên bản bài thơ.

> 
> *Sur mes cahiers d’écolier*
> 
> 
> *Sur mon pupitre et les arbres*
> 
> 
> *Sur le sable sur la neige*
> 
> 
> *J’écris ton nom*
> 
> 
> *Sur toutes les pages lues*
> 
> 
> *Sur toutes les pages blanches*
> 
> 
> *Pierre sang papier ou cendre*
> 
> 
> *J’écris ton nom*
> 
> 
> *Sur les images dorées*
> 
> 
> *Sur les armes des guerriers*
> 
> 
> *Sur la couronne des rois*
> 
> 
> *J’écris ton nom*
> 
> 
> *Sur la jungle et le désert*
> 
> 
> *Sur les nids sur les genêts*
> 
> 
> *Sur l’écho de mon enfance*
> 
> 
> *J’écris ton nom*
> 
> 
> *Sur les merveilles des nuits*
> 
> 
> *Sur le pain blanc des journées*
> 
> 
> *Sur les saisons fiancées*
> 
> 
> *J’écris ton nom*
> 
> 
> *Sur tous mes chiffons d’azur*
> 
> 
> *Sur l’étang soleil moisi*
> 
> 
> *Sur le lac lune vivante*
> 
> 
> *J’écris ton nom*
> 
> 
> *Sur les champs sur l’horizon*
> 
> 
> *Sur les ailes des oiseaux*
> 
> 
> *Et sur le moulin des ombres*
> 
> 
> *J’écris ton nom*
> 
> 
> *Sur chaque bouffée d’aurore*
> 
> 
> *Sur la mer sur les bateaux*
> 
> 
> *Sur la montagne démente*
> 
> 
> *J’écris ton nom*
> 
> 
> *Sur la mousse des nuages*
> 
> 
> *Sur les sueurs de l’orage*
> 
> 
> *Sur la pluie épaisse et fade*
> 
> 
> *J’écris ton nom*
> 
> 
> *Sur les formes scintillantes*
> 
> 
> *Sur les cloches des couleurs*
> 
> 
> *Sur la vérité physique*
> 
> 
> *J’écris ton nom*
> 
> 
> *Sur les sentiers éveillés*
> 
> 
> *Sur les routes déployées*
> 
> 
> *Sur les places qui débordent*
> 
> 
> *J’écris ton nom*
> 
> 
> *Sur la lampe qui s’allume*
> 
> 
> *Sur la lampe qui s’éteint*
> 
> 
> *Sur mes maisons réunies*
> 
> 
> *J’écris ton nom*
> 
> 
> *Sur le fruit coupé en deux*
> 
> 
> *Du miroir et de ma chambre*
> 
> 
> *Sur mon lit coquille vide*
> 
> 
> *J’écris ton nom*
> 
> 
> *Sur mon chien gourmand et tendre*
> 
> 
> *Sur ses oreilles dressées*
> 
> 
> *Sur sa patte maladroite*
> 
> 
> *J’écris ton nom*
> 
> 
> *Sur le tremplin de ma porte*
> 
> 
> *Sur les objets familiers*
> 
> 
> *Sur le flot du feu béni*
> 
> 
> *J’écris ton nom*
> 
> 
> *Sur toute chair accordée*
> 
> 
> *Sur le front de mes amis*
> 
> 
> *Sur chaque main qui se tend*
> 
> 
> *J’écris ton nom*
> 
> 
> *Sur la vitre des surprises*
> 
> 
> *Sur les lèvres attentives*
> 
> 
> *Bien au-dessus du silence*
> 
> 
> *J’écris ton nom*
> 
> 
> *Sur mes refuges détruits*
> 
> 
> *Sur mes phares écroulés*
> 
> 
> *Sur les murs de mon ennui*
> 
> 
> *J’écris ton nom*
> 
> 
> *Sur l’absence sans désirs*
> 
> 
> *Sur la solitude nue*
> 
> 
> *Sur les marches de la mort*
> 
> 
> *J’écris ton nom*
> 
> 
> *Sur la santé revenue*
> 
> 
> *Sur le risque disparu*
> 
> 
> *Sur l’espoir sans souvenir*
> 
> 
> *J’écris ton nom*
> 
> 
> *Et par le pouvoir d’un mot*
> 
> 
> *Je recommence ma vie*
> 
> 
> *Je suis né pour te connaître*
> 
> 
> *Pour te nommer*
> 
> 
> *LIBERTÉ.*
> 
> 
>

Chú thích
---------

1. ↑  Denis Hollier; R. Howard Bloch (1994). *A New History of French Literature*. Harvard University Press. tr. 949.
2. ↑  Shcheglov, Konstantinovich (1987). *Poetics of Expressiveness: A Theory and Applications*. John Benjamins Publishing. tr. 87.
3. ↑  "Bài thơ: Tự do (II)". Truy cập 12 tháng 10 năm 2015.