**Maria Karolina Zofia Felicja Leszczyńska** (tiếng Ba Lan: [ˈmarja lɛʂˈtʂɨj̃ska]; 23 tháng 6 năm 1703 – 24 tháng 6 năm 1768), còn được gọi là **Marie Leczinska** (tiếng Pháp: [maʁi lɛɡzɛ̃ska]), là một vương nữ Ba Lan và Vương hậu Pháp. Là con gái thứ hai của Vua Stanisław Leszczyński -Stanislaus I của Ba Lan (sau này là Công tước Lorraine), và Katarzyna Opalińska, bà kết hôn với Vua Louis XV của Pháp và trở thành Vương hậu của Pháp. Bà phục vụ trong vai trò đó trong suốt 42 năm kể từ năm 1725 cho đến khi qua đời vào năm 1768, lâu nhất so với bất kỳ vương hậu nào của Pháp, và được nhiều người biết đến vì sự hào phóng và lòng đạo đức của bà. Bà là bà nội của Louis XVI, Louis XVIII và Charles X của Pháp.

Đầu đời
-------

 Công chúa Maria năm 1712, bởi Johan Starbus.
Maria Karolina Zofia Felicja Leszczyńska (h. Wieniawa)  là con gái thứ hai của Stanisław I Leszczyński và vợ, Catherine Opalińska. Cô có một người chị gái, Anna Leszczyńska, người đã chết vì viêm phổi vào năm 1717.

Cuộc sống ban đầu của Maria gặp khó khăn bởi sự kém may mắn trong vấn đề chính trị của cha cô. Trớ trêu thay, sự nghiệp chính trị vô vọng của vua Stanisław cuối cùng lại là lý do khiến con gái Maria của ông được chọn làm cô dâu của Vua Louis XV của Pháp. Không có mối liên hệ chính trị, con gái ông được người Pháp xem là thoát khỏi gánh nặng của các liên minh quốc tế.

Cô sinh ra ở Trzebnica (tiếng Đức: *Trebnitz*) tại Lower Silesia, một năm trước khi cha cô được Karl XII của Thụy Điển phong làm vua Ba Lan, người đã xâm chiếm đất nước vào năm 1704. Năm 1709, cha cô bị phế truất khi quân đội Thụy Điển mất quyền lực quân sự ở Ba Lan và gia đình được Karl XII cho tị nạn tại thành phố Kristianstad của Thụy Điển ở Scania. Trong thời gian trốn thoát, Maria bị tách khỏi phần còn lại của gia đình; cô sau đó được tìm thấy cùng với y tá của mình trốn trong một cái cũi trong chuồng, mặc dù một phiên bản khác nó rằng đây thực sự là một hang động trong một hầm mỏ cũ. Tại Thụy Điển, gia đình được chào đón bởi Thái hậu Hedwig Eleonora của Holstein-Gottorp và trở thành thành viên nổi tiếng của đời sống xã hội trên các điền trang của giới quý tộc xung quanh Kristianstad. Năm 1712, họ đã có chuyến thăm chính thức tới Medevi, spa của Thái hậu. Trong giai đoạn này trong cuộc đời, Maria bắt đầu nói tiếng Thụy Điển, với giọng Scanian. Là Vương hậu của Pháp, cô được biết đến để chào đón các đại sứ Thụy Điển đến Pháp với câu "Chào mừng, Trái tim thân yêu nhất!" bằng tiếng Thụy Điển.

Năm 1714, Charles XII đã cho phép họ được sống trong sự sợ hãi của mình về Zweibrücken trong Đế quốc La Mã thần thánh, nơi họ được hỗ trợ bởi thu nhập của Zweibrücken: họ sống ở đó cho đến khi Charles XII qua đời vào năm 1718. Zweibrücken sau đó đã truyền cho một người anh em họ của mình. Những vùng đất này song song với các tài sản Ba Lan bị tịch thu của Stanisław. Stanisław đã kêu gọi Nhiếp chính của Hoàng gia Pháp, Công tước xứ Orleans và Công tước Lorraine giúp đỡ, với Nữ hoàng Thụy Điển đóng vai trò trung gian hòa giải.

Năm 1718, với sự hỗ trợ của Công tước Lorraine, gia đình được phép định cư tại Wissem thuộc tỉnh Alsace, nơi đã bị Pháp sáp nhập, một nơi được đề xuất bởi Philippe II, Công tước xứ Orleans, cháu trai của Louis XIV và nhiếp chính của Vương quốc Pháp trong thời thành niên của Louis XV. Gia đình sống một cuộc sống khiêm tốn trong một ngôi nhà phố lớn với chi phí chỉ bằng một nhiếp chính Pháp.

Lối sống của họ ở Wissem được coi là rất thấp so với tiêu chuẩn của một gia đình hoàng gia vào thời điểm đó; họ sống trong một ngôi nhà nhỏ, và không thể trả lương cho đoàn tùy tùng nhỏ của họ, từ đó một vài người "phục vụ như một lời xin lỗi cho một người bảo vệ danh dự", và đồ trang sức của cựu vương hậu Catherine được cho rằng nó được bảo vệ bởi một người cho vay ăn lời

Trong khi mẹ và bà nội Anna Leszczyńska (1660-1727) được cho rằng đã phải chịu một mức độ cay đắng nhất định về việc lưu vong và mất vị trí, làm xấu đi mối quan hệ của họ với Stanislaw, người mà đôi khi họ đổ lỗi cho sự lưu vong của họ thì Marie, ngược lại, rất thân tiết với cha cô và dành nhiều thời gian trò chuyện với ông, mặc dù bà rõ ràng có bản chất lý trí hơn: hiển nhiên, Marie "sở hữu món quà đau khổ trong im lặng và không bao giờ làm người khác mệt mỏi với những rắc rối của mình", và được cho là đã phát triển "một lòng đạo đức sâu sắc và mãnh liệt" đã mang đến "cho tâm hồn trẻ trung của cô ấy sự trưởng thành của một người phụ nữ không còn đòi hỏi hạnh phúc".

Kết hôn
-------

### Sự đàm phán sớm

Marie không được mô tả là một người đẹp; thay vào đó, đặc điểm của cô ấy trong thị trường hôn nhân được tuyên bố là những người dễ chịu, có học thức và duyên dáng trong cách cư xử và dáng đi. Năm 1720, cô được gợi ý làm cô dâu cho Louis Henri de Bourbon, Hoàng tử xứ Condé, (người thích được và được gọi là Công tước xứ Bourbon, hơn là Hoàng tử Condé) nhưng mẹ chồng dự định từ chối đồng ý. Trung đoàn kỵ binh do Nhiếp chính cung cấp để bảo vệ gia đình bao gồm sĩ quan Marquis de Courtanvaux, người đã yêu Marie và yêu cầu Nhiếp chính phong mình một công tước để yêu cầu cô ấy; nhưng khi Nhiếp chính từ chối, cuộc hôn nhân trở nên bất khả thi vì thiếu thứ hạng. Louis George, Margrave của Baden-Baden cũng như Hoàng tử thứ ba của Baden đã được đề xuất, nhưng những cuộc đàm phán này đã thất bại vì không đủ của hồi môn của cô. Stanisław đã không thành công khi cố gắng sắp xếp một cuộc hôn nhân cho cô với Bá tước Charolais, anh trai của Công tước xứ Bourbon. Vào năm 1724, cô được Bá tước đề nghị làm cô dâu cho Công tước xứ Orleans mới, nhưng mẹ chồng cô dự định sẽ có một trận đấu triều đại với lợi thế chính trị. 

Marie Leszczynska trên đồng tiền.
Maria Leszczyńska, vẽ bởi Jean-Baptiste van Loo
Huy hiệu của Marie khi là Vương hậu Pháp
Năm 1723, Công tước xứ Bourbon đã trở thành Nhiếp chính của Pháp trong thời niên thiếu của Louis XV. Vị Nhiếp chính bị chi phối rất nhiều bởi người yêu của anh ta, Madame de Prie. Có những cuộc đàm phán kéo dài về cuộc hôn nhân giữa Marie và Công tước Bourbon hiện đang góa vợ: Madame de Prie ủng hộ trận đấu, vì cô không coi Marie không hấp dẫn là mối đe dọa đối với cô. Các cuộc đàm phán hôn nhân, tuy nhiên, đã sớm bị lu mờ khi một cuộc hôn nhân cho Vua Louis XV được ưu tiên. Cùng năm đó, vị vua trẻ ngã bệnh và vì sợ hậu quả của vị vua chưa lập gia đình chết mà không có người thừa kế, the Duc đề nghị vua trẻ kết hôn càng sớm càng tốt. Louis XV đã đính hôn với Infanta Mariana Victoria của Tây Ban Nha, người đã được đưa đến Pháp với tư cách là vương hậu tương lai của mình vài năm trước đó và được gọi là Infanta-Vương hậu. Tuy nhiên, Infanta vẫn còn là một đứa trẻ và không thể có thai trong vài năm; trong khi Louis XV, mười lăm tuổi, đã bước vào tuổi dậy thì. Sau khi Louis ngã bệnh nặng, có một nỗi sợ hãi lớn là anh sẽ chết trước khi có thời gian để có người thừa kế ngai vàng. Nếu điều đó xảy ra, ngai vàng sẽ truyền sang nhà Orleans. Đây là một viễn cảnh không mong muốn đối với Công tước xứ Bourbon, người mà thực tế, bản thân ông sẽ thích rằng ngai vàng nên truyền sang dòng Tây Ban Nha hơn là cho dòng Orléans. Cuộc đính hôn giữa Louis XV và Infanta Tây Ban Nha đã bị phá vỡ, và sau đó đã được gửi trở lại Tây Ban Nha, phần lớn là sự thất vọng của người Tây Ban Nha. Công tước Bourbon và Madame de Prie bắt đầu đàm phán về cuộc hôn nhân ngay lập tức của Nhà vua với Marie.

### Đàm phán kết hôn với nhà vua

Marie nằm trong danh sách 99 công chúa châu Âu đủ điều kiện kết hôn với vị vua trẻ. Cô không phải là lựa chọn đầu tiên trong danh sách. Cô đã được đặt ở đó ban đầu vì cô là một công chúa Công giáo và do đó hoàn thành các tiêu chí tối thiểu, nhưng đã bị loại bỏ sớm khi danh sách bị giảm từ 99 xuống 17, vì quá nghèo. Tuy nhiên, khi danh sách 17 (bao gồm Barbara của Bồ Đào Nha, Công chúa Charlotte Amalie của Đan Mạch, Elisabeth Therese của Lorraine và Enrichetta d'Este) đã bị giảm xuống còn bốn, các lựa chọn ưa thích đưa ra vô số vấn đề. Anne và Amelia của Vương quốc Anh, những người được xem xét với sự hiểu biết rằng họ sẽ chuyển đổi sang đức tin Công giáo khi kết hôn, được Công tước Bourbon và Madame de Prie ủng hộ vì nó được hỗ trợ bởi các nhà tài chính chính trị của họ, công ty của hai anh em Paris Joseph Duverney Paris. Hồng y Fleury dễ dàng ngăn chặn cặp đôi với Anh vì lý do tôn giáo. Hai người cuối cùng là chị em của Công tước Bourbon, Henriette-Louise và Therese-Alexandrine, người mà chính Nhà vua đã từ chối kết hôn vì sự từ chối của Hồng y. Bản thân Hồng y Fleury đã ủng hộ cặp đôi với Công chúa Charlotte xứ Hesse-Rheinfels-Rotenburg, được ông nội của Louis XV, Vua của Savoy, thông qua điệp viên của mình là Công chúa Carignan, Maria Vittoria của Savoy.

Trong những tranh chấp phức tạp về việc lựa chọn bạn đời của hoàng gia, Maria Leszczyńska cuối cùng đã nổi lên như một sự lựa chọn chấp nhận cho cả đảng của Công tước Bourbon và Madame de Prie, cũng như đảng của Hồng y Fleury, chủ yếu vì bà không tranh cãi về mặt chính trị và thiếu bất kỳ liên minh nào có thể gây tổn hại cho cả hai bên. Tại thời điểm này, đã có cuộc đàm phán về hôn nhân giữa Marie và Công tước xứ Bourbon. Công tước xứ d'Argensson đã để lại một báo cáo thuận lợi cho cô ấy, và nền tảng đã được thực hiện. Đức Hồng y Fleury chấp nhận sự lựa chọn vì Marie không có mối đe dọa nào với anh ta vì thiếu kết nối, trong khi Công tước Bourbon và Madame de Prie, chính xác là vì cô ta không có bất kỳ cơ sở quyền lực cá nhân nào, mong muốn cô ta sẽ mang ơn họ cho vị trí của mình. Cuối cùng, Marie được chọn vì cô là một công chúa Công giáo trưởng thành khỏe mạnh sẵn sàng sinh ngay sau đám cưới. Được biết, Madame de Prie có một bức chân dung tâng bốc về Marie, trong đó bà được cố tình tạo ra giống như bức chân dung yêu thích của nhà vua vẽ mẹ mình, và khi ông được xem nó, ông đã rất ấn tượng và thốt lên: "Cô là người đáng yêu nhất trong tất cả số họ!", và trở nên nhiệt tình với người kia, một sự tình cờ thu hút sự chú ý.

 Maria Leszczyńska vào năm 1730, tranh bởi Alexis Simon Belle. 
Đề xuất chính thức được thực hiện vào ngày 2 tháng 4 năm 1725. Thông báo về đám cưới không được đón nhận tại tòa án hoàng gia. Cha của Marie, Stanisław chỉ là một vị vua trong một thời gian ngắn và cô được cho là một lựa chọn nghèo nàn về địa vị thấp kém không xứng đáng trở thành vương hậu của Pháp. Nữ công tước Lorraine, em gái của cựu Công tước xứ Orleans, cũng bị xúc phạm rằng con gái riêng của bà Elisabeth-Therese đã không được chọn. Giới quý tộc và tòa án coi vương hậu tương lai là một kẻ xâm nhập mới nổi, các bộ trưởng là nguyên nhân gây rắc rối ngoại giao với Tây Ban Nha và Nga, những công chúa đã bị từ chối vì sự ủng hộ Marie, và công chúng nói chung ban đầu không hài lòng với thực tế rằng Pháp sẽ có được "từ cuộc hôn nhân này không phải vinh quang hay danh dự, giàu sang hay liên minh."  Có tin đồn trước đám cưới rằng cô dâu xấu xí, động kinh và vô trùng. Ngày 6 tháng 5 năm 1725, Marie bị buộc phải trải qua một cuộc kiểm tra y tế, trong đó loại trừ chứng động kinh và cũng đưa ra những báo cáo trấn an về kinh nguyệt và khả năng sinh sản của cô. Trong hợp đồng hôn nhân, các điều khoản tương tự đã được trao cho cô như trước đây đối với Infanta của Tây Ban Nha, và do đó cô được đảm bảo năm mươi nghìn vương miện cho nhẫn và trang sức, hai trăm năm mươi nghìn vương miện trong đám cưới của cô, và bảo đảm thêm cho một năm phụ cấp góa của hai mươi ngàn vương miện.

### Mối quan hệ riêng tư với Louis XV

Cuộc hôn nhân theo ủy quyền diễn ra vào ngày 15 tháng 8 năm 1725 tại Nhà thờ Strasbourg, Louis XV được đại diện bởi người anh em họ của ông là Công tước xứ Orleans, *Louis le Pieux*. Khi kết hôn, tên tiếng Ba Lan của Maria đã được sửa đổi thành tiếng Pháp với tên *Marie*. Hơn nữa, mặc dù họ của cô rất khó đánh vần hoặc phát âm cho tiếng Pháp, nó vẫn được sử dụng phổ biến. Cô được hộ tống trên đường bởi Mademoiselle de Clermont, bảy người Nữ quan, hai người hầu gái danh dự và nhiều quan coi sóc việc nhà và người hầu hạ trong một đoàn xe ngựa dài; tuy nhiên, cô không được chào đón bởi các mục khải hoàn, lời chào ngoại giao hoặc các lễ kỷ niệm chính thức khác, như thường lệ là sự xuất hiện của một công chúa nước ngoài trong một cuộc hôn nhân hoàng gia. Marie đã gây ấn tượng tốt khi công chúng ngay từ đầu, chẳng hạn như khi cô đưa ra *largesse* trên đường đến đám cưới của cô ở Fontainebleau.

Louis và Marie lần đầu gặp nhau vào đêm trước đám cưới của họ, diễn ra vào ngày 5 tháng 9 năm 1725, tại Château de Fontainebleau. Marie hai mươi hai tuổi và Louis mười lăm tuổi. Cặp vợ chồng trẻ được báo cáo đã yêu nhau từ cái nhìn đầu tiên. Mối quan hệ giữa Marie và Louis ban đầu được mô tả là hạnh phúc và trong tám năm đầu của cuộc hôn nhân, Louis XV đã chung thủy với cô. Louis XV đã rất thiếu kiên nhẫn khi kết hôn với cô, được cho là đã hãnh diện khi có một người vợ hai mươi hai tuổi ở tuổi của anh ta, và từ chối cho phép bất kỳ lời chỉ trích nào về ngoại hình của cô. Vào tháng 8 năm 1727, Marie hạ sinh những đứa con đầu lòng, cặp song sinh tên Louise Élisabeth và Anne Henriette, tại Cung điện Versailles. Nhà vua được báo cáo rất vui mừng, nói rằng sau khi người ta nói rằng anh ta không thể là một người cha, anh ta đột nhiên trở thành cha của hai người. Tuy nhiên, Hồng y Fleury tỏ ra khó chịu hơn nhiều và quyết định rằng cho đến khi vương hậu sinh con trai, bà sẽ không được phép đi cùng nhà vua trong các chuyến đi của mình mà ở lại Versailles. Một năm sau, một cô con gái khác, Marie Louise chào đời, khiến cho Nhà vua thất vọng. Dauphin được chờ đợi từ lâu, Louis, được sinh ra vào ngày 4 tháng 9 năm 1729 với sự cứu trợ to lớn của đất nước, đối với gia đình hoàng gia có một lịch sử thất bại trong việc thiết lập một dòng dõi nam an toàn. Tổng cộng, Marie có 10 người con còn sống, 7 người trong số họ sống sót đến tuổi trưởng thành. Tất cả các con của cô đều coi cô như một hình mẫu của đức hạnh, đặc biệt là các cô con gái, mặc dù bản thân Marie được báo cáo là không chú ý đến việc thể hiện nhiều tình cảm với chúng, bản chất của cô là đờ đẫn.

Mặc dù không được coi là xấu xí, Marie được coi là đơn giản với không nhiều hơn làn da tươi tắn và khỏe mạnh của mình; nó nhạt dần do mang thai nhiều lần, nhưng lòng đạo đức của cô ngăn cản cô đồng ý nuông chiều sự phù phiếm để khiến mình trở nên hấp dẫn. Trong hành vi của mình, cô được mô tả là nhút nhát và rụt rè đối với chồng; Cô coi đó là nhiệm vụ của mình để thể hiện sự tôn kính biết ơn của anh và không thể thư giãn đủ để giải trí hoặc tán tỉnh anh. Một lần, chẳng hạn, cô không thể tìm cách nào khác để giải trí anh ta ngoài việc đề nghị anh ta giết ruồi trong các ô cửa sổ. Louis XV, người bị chứng bồn chồn và cần được giải trí, cuối cùng trở nên có khuynh hướng lắng nghe hơn khi Marie bất lợi so với những người phụ nữ khác, và Hồng y Fleury, người muốn ngăn Marie cuối cùng nhận được bất kỳ ảnh hưởng nào đối với nhà vua, ủng hộ ý tưởng về Nhà vua lấy một tình nhân chừng nào cô ấy còn thờ ơ. 

Maria Leszczyńska với con trai.
Louis XV cuối cùng đã trở thành một kẻ trăng hoa khét tiếng. Năm 1733, ông bước vào cuộc ngoại tình đầu tiên của mình, với Louise Julie de Mailly; Cho đến năm 1737, mối quan hệ này không chính thức và cô được biết đến tại tòa với tên gọi *Fair Unknown*. Trong những năm này, Marie đã không thành công khi cố gắng tìm ra ai là tình nhân và tỏ ra không hài lòng với tình trạng của mình, nhưng việc ngoại tình có sự hỗ trợ của Hồng y Fleury, vì de Mailly không quan tâm đến chính trị, và sau những năm đầu tiên của nhà vua khi ngoại tình, Marie trở nên cam chịu với nó. Sau khi Công chúa Louise ra đời một cách khó khăn vào năm 1737, gần như cướp đi mạng sống của bà, Marie được các bác sĩ khuyên rằng một lần mang thai khác có thể kết thúc cuộc đời bà, và từ năm 1738, bà từ chối Louis vào phòng ngủ của mình.

Song song với điều này, Louise Julie de Mailly chính thức được công nhận là tình nhân hoàng gia và người được yêu thích của nhà vua tại triều đình, và mối quan hệ giữa nhà vua và vương hậu không còn nữa; mặc dù họ vẫn tiếp tục thực hiện các vai trò nghi lễ của mình bên cạnh nhau, nhà vua chỉ đến thăm các nghi lễ đơn thuần trong phòng của cô và không còn tham gia vào các trò chơi bài của cô, và triều đình, cảnh giác về việc cô mất tình cảm của nhà vua, chỉ tham dự khi cô được triều đình yêu cầu đại diện. Louise Julie de Mailly được theo sau bởi Pauline Félicité de Mailly (1739), Marie Anne de Mailly (1742) và Diane Adélaïde de Mailly (1742). Trong căn bệnh nghiêm trọng của Louis XV ở Metz vào tháng 8 năm 1744, khi được cho là sắp chết, Marie đã được phép tham gia cùng anh, và được công chúng ủng hộ trong suốt hành trình của cô, nhưng khi cô đến, anh không còn muốn để gặp cô ấy  Cô và các giáo sĩ ủng hộ ý tưởng nhà vua lưu đày tình nhân Marie Anne de Mailly và chị gái của cô và nghĩ ra ý tưởng rằng nhà vua nên hối hận công khai vì ngoại tình, nhưng điều này không cải thiện cuộc hôn nhân của họ.

Cuối cùng, Madame de Pompadour đã được trình bày tại tòa vào năm 1745 và được trao một vị trí quan trọng và có ảnh hưởng như vậy tại tòa cho đến khi bà qua đời vào năm 1764, đến nỗi bà đã làm lu mờ vương hậu. Những người tình của Louis thường được trao các vị trí trong triều đình của Marie, để họ có quyền truy cập vĩnh viễn và lý do chính thức để ở lại triều đình, khiến Marie rơi vào thế khó. Cô coi tình nhân chính thức đầu tiên, Louise Julie de Mailly, là người đau khổ nhất vì cô là người đầu tiên, nhưng cô không thích Marie Anne de Mailly ở cấp độ cá nhân hơn vì Marie Anne kiêu căng và xấc xược. Trái ngược với các tình nhân chính thức khác, Marie có mối quan hệ thân thiện và thân mật vừa phải với Madame de Pompadour, người luôn đối xử với vương hậu một cách tôn kính và tôn trọng, mặc dù Marie đã (không thành công) phản đối việc bổ nhiệm Pompadour làm nữ quan vào năm 1756. Ngược lại, bản thân Marie dường như chưa bao giờ có quan hệ ngoài hôn nhân. Trong thời gian này, Pháp là một quốc gia hùng mạnh và thường xung đột với Áo; Đại sứ Áo tại Pháp, Florimond Claude, Comte de Mercy-Argenteau, được cho là có mối quan hệ tình cảm với vương hậu, nhưng điều này dường như rất khó xảy ra và bị coi là tin đồn của triều đình.

Vương hậu
---------

### Vai trò chính trị

Vương hậu Maria không bao giờ quản lý để phát triển ảnh hưởng chính trị. Sau khi kết hôn, tòa án được chỉ định của cô bao gồm một số lượng lớn tín đồ của Công tước Bourbon, trong đó có Madame de Prie, Nữ công tước de Béthune, và Marquise de Matignon, một trong số mười hai người phụ nữ đang chờ đợi hoặc *dame du palais*; Chị gái của Công tước, Marie Anne de Bourbon (1697-1741), trở thành *Surintguarde* hoặc Mistress of the Robes, và Paris de Verney được bổ nhiệm làm thư ký. Đức Hồng y de Fleury, người từng là gia sư của Louis, được bổ nhiệm làm Grand Almoner của bà. 

 Chân dung năm 1740 bởi Louis Tocqué
Marie đã được cha cô cho lời khuyên luôn luôn đứng cạnh Công tước Bourbon, người mà cô nợ hôn nhân và chức vụ của mình, và đó là một ân huệ đối với Công tước mà Marie đã cố gắng đầu tiên can thiệp vào chính trị. Vào ngày 17 tháng 12 năm 1725, Công tước Bourbon, Madame de Prie và Paris de Verney đã cố gắng trục xuất Hồng y de Fleury thông qua một âm mưu. Theo chỉ thị của họ, vương hậu kêu gọi nhà vua đến phòng của bà, nơi Công tước de Bourbon có mặt. Các cánh cửa đã được khóa để đảm bảo bí mật và công tước đã trình cho nhà vua một bản báo cáo từ đại sứ của họ ở Rome, nơi đổ lỗi cho Fleury về sự thất bại của Pháp trong một cuộc tranh chấp với Giáo hoàng. Bourbon hỏi nhà vua rằng họ có nên viết thư trả lời không, mà Nhà vua từ chối mà không có sự hiện diện của Fleury. Trong khi đó, Hồng y Fleury biết được âm mưu làm mất uy tín của anh ta và rời khỏi cung điện. Công tước và de Prie đã lên kế hoạch sử dụng sự vắng mặt của Fleury để anh ta bị giam cầm trong một tu viện, và giao cho Marie nhiệm vụ thông báo cho Louis XV rằng Fleury vắng mặt muốn vào Tu viện và rời khỏi vị trí của anh ta tại tòa án. Điều này dẫn đến một cuộc khủng hoảng, khi nhà vua cho Bourbon lựa chọn trục xuất Madame de Prie và Paris de Verney hoặc bị cách chức thủ tướng. Sự cố này đã khiến Hồng y Fleury phân loại nữ hoàng Marie là đối thủ của ông và quyết định lật đổ chức vụ của Công tước Bourbon. Đức Hồng y Fleury cảnh báo nhà vua rằng không nên cho phép phụ nữ tham gia vào các vấn đề nhà nước và việc nghe lời khuyên của phụ nữ sẽ dẫn đến thảm họa.

Vào tháng 6 năm 1726, Fleury đã thuyết phục nhà vua tước bỏ Công tước Bourbon của chức vụ của mình. Madame de Prie ngay lập tức tranh thủ nữ hoàng để nói chuyện với nhà vua ủng hộ Bourbon. Cô phản đối nhưng đồng ý và báo cáo say sưa về chuyện ngoại tình với nhà vua, nhưng cô không thể thành công, vì nhà vua đã phản ứng rất tiêu cực với nỗ lực can thiệp vào chính trị của cô sau khi chuẩn bị từ Fleury rằng phụ nữ không được phép tham gia vào nhà nước công việc Họ ngày sau sự sụp đổ của chức vụ của Công tước de Bourbon, Louis XV tuyên bố với nữ hoàng Marie rằng ông yêu cầu bà phải để cho mình được Hồng y Fleury chỉ đạo trong tương lai với những lời:

"Tôi cầu xin, thưa bà, và, nếu cần, tôi ra lệnh cho bạn đặt niềm tin vào mọi thứ mà cựu Tổng Giám mục Frejus nói với bạn thay cho tôi, như thể ông là tôi - Louis".
Việc Marie cố gắng tham gia vào các vấn đề nhà nước trong các sự kiện năm 1726 đã dẫn đến một cuộc khủng hoảng trong mối quan hệ của cô với Louis XV, và cô đã tìm kiếm lời khuyên về cách cư xử từ Công chúa Carignano, người không biết đến cô là một gián điệp phục vụ Savoy. Lời khuyên của công chúa là với tư cách là Nữ hoàng Pháp, nhiệm vụ của Marie không phải là dấn thân vào những mưu đồ chính trị và âm mưu, mà là hành động như một tấm gương về đức hạnh và lòng đạo đức và là hình mẫu của một "vị Công giáo của Vua Kitô giáo nhất ". Nữ hoàng Marie đã chấp nhận lời khuyên và đi theo nó đến hết cuộc đời, vì bà không bao giờ tham gia vào bất kỳ hoạt động chính trị nào nữa. Sau cuộc khủng hoảng năm 1726 và cho đến khi ra đời một dauphin vào năm 1729, Hồng y Fleury và Công chúa Carignano đã chuẩn bị lâu dài để thay thế Marie, tốt nhất là với Charlotte của Hesse-Rheinfels-Rotenburg, nếu cô nên chết khi sinh con. 

 Vương hậu Maria năm 1748
Marie đã hòa giải với Hồng y Fleury, người mà cô vẫn giữ liên lạc qua các lá thư và được ủy thác khiêm tốn để khuyên cô cách cư xử để làm hài lòng nhà vua. Fleury và Marie đã phát triển một mối quan hệ thân mật, và ông thường dành cho cô sự hỗ trợ khi ông ước tính rằng yêu cầu của cô với nhà vua là vô hại; chẳng hạn như vào năm 1742, khi Đức Hồng Y, theo yêu cầu của bà, đã thuyết phục nhà vua cho phép bà bổ nhiệm người bạn cá nhân của mình là Amable-Gabrielle de Villars làm *<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/Dame\_d'atour" rel="mw:ExtLink" title="Dame d'atour" class="cx-link" data-linkid="349">Dame d'atours</a>*. Hoạt động chính trị của cô sau năm 1726 bị giới hạn trong việc yêu cầu Louis XV cấp lương hưu hoặc thăng chức cho bạn bè, và cô thường sử dụng Hồng y Fleury làm trung gian hòa giải để đạt được điều này.

Mặc dù thiếu ảnh hưởng, cô ấy có quan điểm chính trị và tầm quan trọng chính trị gián tiếp. Trong Chiến tranh kế vị Ba Lan năm 1733, 1717, cô ủng hộ việc ứng cử của cha mình lên ngai vàng Ba Lan, và theo yêu cầu của cha cô, cô đã làm hết sức mình để khuyến khích Hồng y Fleury ủng hộ sự ứng cử của cha cô, mặc dù bản thân cô bày tỏ Đức Hồng y mà cô chưa bao giờ mong muốn cho cuộc chiến và rằng cô là một nguyên nhân vô tội của nó bởi vì người Pháp muốn nâng cao vị thế triều đại của cô. Sau chiến tranh, cha cô được trao cho Công quốc Lorraine vì ông là cha vợ của vua Pháp, và Công quốc trở thành một phần của Pháp sau cái chết của cha cô, người mà trở thành Công tước Lorraine, do đó biến mình thành gián tiếp hữu ích trong lĩnh vực chính trị. Là một người Công giáo sùng đạo, nữ hoàng Marie đã ủng hộ thụ động cho đảng được gọi là đảng Dévots tại triều đình, ủng hộ các giám mục trong cuộc xung đột với Quốc hội Paris và bày tỏ sự thông cảm với trật tự Dòng Tên trong cuộc xung đột với ngai vàng. Đó cũng là một thực tế, rằng nếu nhà vua phải chết trước khi con trai ông trưởng thành, thì theo thông lệ, bà sẽ trở thành nhiếp chính của Pháp cho đến sinh nhật thứ 13, khiến Marie trở thành một nhiếp chính tiềm năng từ khi sinh ra dauphin cho đến sinh nhật lần thứ 13, một sự thật có thể đã được biết đến tại tiều đình.

### Vai trò là vương hậu

Vương hậu Marie ban đầu không được tôn trọng bởi triều đình, nơi cô được coi là người thấp kém. Cô ấy không có địa vị triều đại và thiếu kết nối khiến cô ấy không có cơ sở quyền lực chính trị, và cô ấy đã không quản lý để có được bất kỳ ảnh hưởng cá nhân hoặc chính trị. Cô không được ghi nhận với bất kỳ ý nghĩa cá nhân nào và không được quan tâm nhiều đến cá nhân ngoài vai trò nghi lễ là Vương hậu.

Là vương hậu, Maria Leszczyńska đã thực hiện vai trò nghi lễ của mình theo đúng nghi thức của tòa án chính thức và thường xuyên và đúng giờ hoàn thành mọi nghĩa vụ đại diện mà cuộc sống tòa án tại Versailles yêu cầu. Cô coi trọng các nghi thức hào hoa và các buổi thuyết trình tại tòa án để tăng phẩm giá của mình và giành được sự tôn trọng của giới quý tộc, điều này là cần thiết bởi vì cô không có mối liên hệ sinh sản uy tín nào và do đó ban đầu được coi là thấp kém bởi họ: Người kế vị là vương hậu, Marie Antoinette, đã bỏ qua nhiều quy tắc này, và một khi đã chỉ ra rằng, trái ngược với vương hậu tiền nhiệm Marie Leszczyńska, cô không cần thiết phải nâng cao địa vị và phẩm giá của mình, vì địa vị của cô được chứng minh bằng sinh ra, và do đó cô có thể đủ khả năng để thư giãn nghi thức mà không mất đi sự tôn trọng.

Marie đã được đưa ra một khoản hỗ trợ 100.000 Livres cho niềm vui, từ thiện, cờ bạc, một số tiền mà là trong thực tế thường đột xuất trả và cũng không đủ, vì cô thường là trong nợ nần. Mặc dù cô có những thói quen đơn giản - căn hộ của cô tại Versailles không được trang trí lại sau năm 1737 - trò chơi yêu thích của cô, *cavagnole*, thường khiến cô mắc nợ, và Nhà vua thường không sẵn sàng trả những khoản này cho cô.

Cô chấp nhận rằng các cận thần của mình được bổ nhiệm vì cấp bậc hơn là sở thích cá nhân, và nói chuyện lịch sự với những người tham dự. Tuy nhiên, mặc dù cô ấy luôn cẩn thận để luôn hoàn thành vai trò đại diện của mình, cô ấy không bao giờ tham gia vào cuộc sống ở tòa án ngoài những gì cần thiết để hoàn thành nghĩa vụ nghi lễ của mình, và khi họ đã hoàn thành, cô ấy thích nghỉ hưu ở căn hộ riêng của mình với một nhóm bạn thân. Trong số những người bạn riêng của cô ấy có người *grand almoner* của cô ấy, Hồng y de Luynes, Công tước Charles Philippe d'Albert de Luynes và *Dame d'honneur* Marie Brûlart. Người phụ nữ yêu thích khác của cô đang chờ đợi là *Dame d'atour*, Françoise de Mazarin, người đã hỗ trợ Marie trong cuộc tình giữa anh họ của cô, Louise Julie de Mailly và nhà vua. Vòng tròn bạn bè riêng tư của Marie đã được hoàn thành với sự bổ sung của Tổng thống Hénault (Người phụ tá của bà từ năm 1753) và Comte d'rgenson, người mà bà đã yêu cầu không đề cập đến mình với chức danh của mình và người mà bà cũng đã hỏi ý kiến khi bà muốn có lương hưu hoặc một khuyến mãi được trao cho một người bảo vệ. Giống như mẹ mình, Marie duy trì một thư từ chính trị với Margareta Gyllenstierna, người phối ngẫu của Arvid Horn, sau khi cô làm quen trong thời gian ở Thụy Điển.

Vương hậu Maria cuối cùng đã xoay xở để giành được sự tôn trọng của giới quý tộc triều đình bằng cách tuân thủ nghiêm ngặt nghi thức của tòa án, điều này khiến cho ý kiến của bà ít nhất là chính thức quan trọng. Năm 1747, Voltaire bị trục xuất khỏi triều đình thông qua ảnh hưởng của cô. Lý do là hai sự cố, cả hai đều xúc phạm vương hậu: Trong một đêm dài đánh bạc, người yêu của Voltaire, Emilie du Chatelet, đã mất một gia tài tại bàn đánh bạc của vương hậu, trong đó Voltaire thì thầm với cô bằng tiếng Anh rằng cô đã bị lừa. Đây được coi là một sự xúc phạm đối với vương hậu, bởi vì nó đã tố cáo khách của mình là những kẻ lừa dối; Voltaire có thể đã bị bắt vì nhận xét không đúng lúc. Ngay sau đó, Voltaire đã viết một bài thơ để vinh danh người bảo trợ của mình, người tình hoàng gia Madame de Pompadour, trong đó ông đã ám chỉ đến mối quan hệ tình dục giữa Pompadour và nhà vua. Điều này đã xúc phạm vương hậu và dẫn đến việc trục xuất Voltaire khỏi tòa án.

Maria Leszczynska mặc như một nữ tu.
Khi con dâu đầu của bà qua đời năm 1746, vương hậu, rất thích và yêu thương đứa con trai duy nhất của mình, đã phản đối việc lựa chọn người bạn đời tiếp theo của mình, Nữ công tước Marie-Josèphe của Sachsen, vì bà là con gái của đối thủ của cha mình, Frederick Augustus Wettin của Sachsen, Vua August III của Ba Lan. Cô không thích cặp đôi được biết đến nhưng bị bỏ qua, vì cô không có mối liên hệ nào với nhau. Ban đầu, vấn đề này gây ra một số xích mích giữa vương hậu và con dâu mới. Tuy nhiên, sự xích mích đã sớm được khắc phục, theo báo cáo vì Marie-Josèphe là người ngưỡng mộ cha của vương hậu. Để tôn vinh ông, một số cháu trai của vương hậu đã nhận được tên Stanisław (hay Stanislas trong tiếng Pháp) trong lễ rửa tội của họ.

Marie đóng vai trò là người bảo trợ văn hóa. Marie là ân nhân của họa sĩ Jean-Marc Nattier, người mà bà đã ủy thác vào năm 1748 để vẽ bức chân dung cuối cùng mà bà từng ngồi, một bức tranh khác thường vì nó không chính thức. Đó là một thành công, đã được in và bán trong các bản in. Đó cũng là bức chân dung yêu thích của cô, được cô tái tạo để tặng cho bạn bè. Cô là một người yêu âm nhạc và hội họa tuyệt vời và là người quảng bá cho nhiều nghệ sĩ. Cô đã gặp castrato Farinelli năm 1737 và Mozart trẻ năm 1764, người mà cô thấy rất quyến rũ. Trong chuyến thăm Versailles của anh, cô đóng vai trò phiên dịch cho người phối ngẫu và gia đình không hiểu tiếng Đức. Đóng góp lớn của cô cho cuộc sống tại Versailles là các buổi hòa nhạc hợp xướng hàng tuần của Ba Lan.

Vương hậu Marie duy trì vai trò và danh tiếng của một vưong hậu Công giáo giản dị và trang nghiêm. Cô hoạt động như một tấm gương về lòng đạo đức Công giáo và nổi tiếng vì sự hào phóng với người nghèo và túng thiếu nhờ lòng từ thiện, khiến cô rất nổi tiếng trong toàn bộ cuộc đời mình với tư cách là vưong hậu.

Qua đời
-------

Marie Leszczyńska qua đời vào ngày 24 tháng 6 năm 1768 ở tuổi 65. Bà được yêu thích bởi công chúng, và cái chết của cô đã tước đi chế độ quân chủ của Pháp trong một trong những tài sản tuyên truyền vĩ đại nhất của nó. Bà được chôn cất tại Vương cung thánh đường Thánh Denis và trái tim của bà được chôn cất tại Nhà thờ Đức Bà-de-Bonsecours ở Nancy (Lorraine).

Con cái
-------

* Louise Élisabeth (14 tháng 8 năm 1727 – 6 tháng 12 năm 1759), Nữ công tước Parma, có con cái
* Anne Henriette (14 tháng 8 năm 1727 – 10 tháng 2 năm 1752)
* Marie Louise (28 tháng 7 năm 1728 – 19 tháng 2 năm 1733)
* Louis Ferdinand, Dauphin của Pháp (4 tháng 9 năm 1729 – 20 tháng 12 năm 1765), kết hôn với María Teresa Rafaela của Tây Ban Nha và có con cái, sau đó kết hôn với Nữ công tước Marie-Josèphe của Saxony và có con cái
* Philippe, Công tước xứ Anjou (30 tháng 8 năm 1730 – 17 tháng 4 năm 1733)
* Marie Adélaïde (23 tháng 3 năm 1732 – 27 tháng 2 năm 1800)
* Victoire Louise Marie Thérèse (11 tháng 5 năm 1733 – 7 tháng 6 năm 1799)
* Sophie Philippine Élisabeth Justine (27 tháng 7 năm 1734 – 3 tháng 3 năm 1782)
* Marie Thérèse Félicité (16 tháng 5 năm 1736 – 28 tháng 9 năm 1744)
* Louise Marie (15 tháng 7 năm 1737 – 23 tháng 12 năm 1787)

Tổ tiên
-------

Tham khảo
---------

1. ↑  According to *Polski Słownik Biograficzny* which agrees with the entry for Louis XV in Burke's *Royal Families of the World*, where she appears as **Marie-Caroline-Sophie-Félicité**.
2. ↑  André Rossinot, Emmanuel Haymann, *Stanislas, le roi philosophe*, p. 93, Michel Lafon, Paris 2004.
3. 1 2  Lundh-Eriksson, Nanna: Hedvig Eleonora. Wahlström & Widstrand (1947)
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18  Clarissa Campbell Orr: Queenship in Europe 1660-1815: The Role of the Consort. Cambridge University Press (2004)
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  Latour, Louis Therese (1927). *Princesses Ladies and Salonnières of the Reign of Louis XV*. Clegg, Ivy E. biên dịch. Kegan Paul, Trench, Trubner & Co.
6. ↑  Norrhem, Svante (2007). Kvinnor vid maktens sida: 1632-1772. (Women alongside power: 1632-1772) Lund: Nordic Academic Press. Libris 10428618. ISBN 978-91-89116-91-7 (Swedish)
7. ↑  David Bodanis: Passionate Minds: Emilie du Chatelet, Voltaire, and the Great Love Affair of the Enlightenment (2007)
8. ↑  Alexander J. Nemeth: Voltaire's Tormented Soul. A Psychobiographic Inquiry (2010)

Đọc thêm
--------

* Zieliński, Ryszard (1978). *Polon na na francuskim tronie.* Czytelnik.

|  |
| --- |
| Maria Leszczyńska của Ba Lan **Nhà Leszczyński****Sinh:** 23 tháng 6, 1703  **Mất:** 24 tháng 6, 1768 |
| Vương thất Pháp |
| Tiền nhiệmMaría Teresa của Tây Ban Nha | **Vưong hậu nước Pháp**4 tháng 9 năm 1725 - 24 tháng 6 năm 1768 | Kế nhiệmMaria Antonia của Áo |