recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Nói chung, **dữ liệu** bao gồm những mệnh đề phản ánh thực tại. Một phân loại lớn của các mệnh đề quan trọng trong thực tiễn là các đo đạc hay quan sát về một đại lượng biến đổi. Các mệnh đề đó có thể bao gồm các số, từ hoặc hình ảnh.

*Dữ liệu* trong tính toán
-------------------------

Bài chi tiết: Dữ liệu (tính toán)
Theo điều 4 Luật Giao dịch điện tử ban hành ngày 29 tháng 11 năm 2005, *Dữ liệu* là thông tin dưới dạng ký hiệu, chữ viết, chữ số, hình ảnh, âm thanh hoặc dạng tương tự.

Theo nghĩa rộng, *dữ liệu thô* là các số, ký tự, hình ảnh hay các kết quả khác của các thiết bị chuyển đổi các lượng vật lý thành các ký hiệu. Các dữ liệu thuộc loại này thường được xử lý tiếp bởi người hoặc đưa vào máy tính. Trong máy tính, dữ liệu được lưu trữ và xử lý tại đó hoặc được chuyển (output) cho một người hoặc một máy tính khác. *Dữ liệu thô* là một thuật ngữ tương đối; việc xử lý dữ liệu thường được thực hiện theo từng bước, và "dữ liệu đã được xử lý" tại bước này có thể được coi là "dữ liệu thô" cho bước tiếp theo.

Các thiết bị tính toán được phân loại theo phương tiện mà chúng sử dụng để biểu diễn dữ liệu. Một máy tính tương tự (*analog computer*) biểu diễn dữ liệu bằng hiệu điện thế, khoảng cách, vị trí hoặc các định lượng vật lý khác. Một máy tính số (*digital computer*) biểu diễn dữ liệu bằng chuỗi các ký hiệu rút ra từ một bảng chữ cái cố định. Các máy tính số phổ biến nhất sử dụng bảng chữ cái nhị phân, nghĩa là, một bảng chữ cái gồm hai chữ cái, thường được ký hiệu là "0" và "1". Các biểu diễn quen thuộc hơn, chẳng hạn các số và chữ, sẽ được xây dựng từ bảng chữ cái nhị phân.

Có một số dạng dữ liệu đặc biệt. Một chương trình máy tính là một tập hợp dữ liệu được hiểu là các lệnh. Hầu hết các ngôn ngữ máy tính phân biệt giữa các chương trình và các dữ liệu khác mà chương trình đó làm việc với. Nhưng trong một số ngôn ngữ, chẳng hạn LISP và các ngôn ngữ tương tự, các chương trình về bản chất là không thể phân biệt với các dữ liệu khác. Ngoài ra, còn có một dạng dữ liệu đặc biệt khác là metadata *dữ liệu mêta*, nghĩa là một mô tả về dữ liệu khác. Một ví dụ về dữ liệu meta là danh mục tài liệu tại thư viện, đây là một mô tả về nội dung của các cuốn sách.

Xem thêm
--------

* Thông tin
* Tri thức
* Quản lý dữ liệu
* Khai phá dữ liệu
* Mô hình hóa dữ liệu
* Xử lý dữ liệu
* Khôi phục dữ liệu
* Kho dữ liệu
* Cơ sở dữ liệu
* Datasheet
* Thống kê
* Metadata

Tham khảo
---------

1. 1 2  "Luật Giao dịch điện tử".

Liên kết ngoài
--------------

* Data, Knowledge, Preferences[*liên kết hỏng*] - a systemic perspective

Bài viết này dựa trên nguồn lấy từ *Từ điển trực tuyến miễn phí về máy tính*  trước ngày 1 tháng 11 năm 2008 và được hợp nhất theo các điều khoản "cấp lại giấy phép" của GFDL, phiên bản 1.3 hoặc mới hơn.

* - discussion of the correctness of using data as a singular or plural ("data is" or "data are")
**Eumenes II của Pergamon** (tiếng Hy Lạp cổ: Εὐμένης Β' τῆς Περγάμου) (cai trị từ năm 197 TCN đến năm 159 TCN) là vua của xứ Pergamon, và là một thành viên của nhà Attalos. Ông là con trai của vua Attalos I và hoàng hậu Apollonis. Ông đã tiến bước vua cha, cùng với người La Mã đầu tiên chống lại Macedonia, sau đó là ngăn cản sự bành trướng của Vương quốc Seleukos tới khu vực biển Aegean, và đã cùng người La Mã đánh thắng vua Antiochos III Đại đế tại trận Magnesia (190 TCN). Sau khi hiệp ước hòa bình Apamea được ký kết trong năm 188 TCN, ông đã nhận được các vùng đất Phrygia, Lydia, Pisidia, Pamphylia, và một phần của Lycia từ tay đồng minh La Mã vì họ không thực sự mong muốn quản lý vùng lãnh thổ Hy Lạp hóa ở phương đông và muốn tạo ra một quốc gia hùng mạnh ở Tiểu Á như một bức bình phong để chống lại bất cứ cuộc viễn chinh nào của vương quốc Seleukos trong tương lai.[*cần dẫn nguồn*] Nhưng sau đó, Cộng hòa La Mã đã thẳng tay xé bỏ liên minh với ông, vì họ nghi ngờ ông câu kết với vua xứ Macedonia là Perseus và kết quả là trong năm 167 TCN, người La Mã đã cố gắng ủng hộ em ông là Attalos II, như là vị Hoàng tử có quyền lợi chính đáng đối với ngai vàng của Pergamon.

Một trong những thành tựu tuyệt vời của Eumenes II là đã mở rộng Thư viện Pergamon, một trong những thư viện lớn của thế giới cổ đại.

Ông đã thành thân với Stratonike, con gái của vua Ariarathes IV, vua xứ Cappadocia, với vợ là Antiochis. Họ có một người con trai sau này là vua Attalus III. Khi Attalos còn nhỏ tuổi, ngai vàng của Pergamon đã thuộc về Attalos II, ông ta đã lấy vợ cũ của Eumenes.

|
|  |
| Tiền nhiệm:**Attalos I** | **Vua nhà Attalos**197–159 TCN | Kế nhiệm:**Attalos II** |

Chú thích
---------

1. ↑  A History of Rome, M. Cary & H.Scullard (1935), p165 ISBN 0-333-27830-5

Tham khảo
---------

* Hansen, Esther V. (1971). *The Attalids of Pergamon*. Ithaca, New York: Cornell University Press; London: Cornell University Press Ltd. ISBN 0-8014-0615-3.
* Kosmetatou, Elizabeth (2003) "The Attalids of Pergamon," in Andrew Erskine, ed. *A Companion to the Hellenistic World*. Oxford: Blackwell: pp. 159–174. ISBN 1-4051-3278-7. text

Liên kết ngoài
--------------

* Pergamum Kingdom
* Eumenes II Soter Lưu trữ 2008-08-02 tại Wayback Machine
* Stoa of Eumenes, Athens
Dãy núi Świętokrzyskie
Dãy núi Świętokrzyskie (hay còn được gọi là dãy núi Holy Cross) là một dãy núi nằm ở miền trung Ba Lan, gần thành phố Kielce. Dãy núi Świętokrzyskie là một trong những dãy núi lâu đời nhất ở châu Âu, đồng thời nó cũng là dãy núi cao nhất giữa hai dãy núi Sudetes và Ural. [1]

Dãy núi bao gồm một vài sườn núi nhỏ hơn, trong đó cao nhất là sườn núi Łysogóry ("Núi hói"). Với hai đỉnh cao nhất là Łysica ở 612 m và Łysa Góra ở 593 m. Cùng với Jura Krakowsko-Częstochowska, những ngọn núi ở đây tạo thành một khu vực được gọi là Cao nguyên Lesser Poland (Wyżyna Małopolska). Chúng có diện tích 1.684 km².

Toạ độ: 50°53′B 20°55′Đ﻿ / ﻿50,883°B 20,917°Đ﻿ / 50.883; 20.917.

Thời tiền sử
------------

Dãy núi Świętokrzyskie là một trong những dãy núi lâu đời nhất ở châu Âu. Chúng được hình thành từ quá trình tạo núi Caledonia của kỷ Silur và sau đó được trẻ hóa trong quá trình tạo núi Hercynian của kỷ Carbon.

Khu vực này từng nằm trên bờ biển phía nam của siêu lục địa cổ Laurasia. Bằng chứng lâu đời nhất được biết đến của động vật bốn chân là từ dấu chân hóa thạch 395 triệu năm được tìm thấy ở Zachełmie. Những tảng đá ở đây được hình thành từ một bãi triều hoặc đầm phá. [2] [3]

Các ngọn núi cũng cho thấy những bằng chứng lâu đời nhất về khủng long và tất cả các loài động vật liên quan đến chúng, sự tiến hóa của khủng long cùng các loài động vật nhỏ hơn chúng và động vật bốn chân sống trong kỷ Trias sớm. Dấu chân hóa thạch có niên đại khoảng 250 triệu năm, chỉ vài triệu năm sau sự kiện tuyệt chủng của kỷ Permi - Trias, trong suốt thời gian này môi trường vẫn chưa được ổn định. [4] Dấu chân của khủng long hai chân đầu tiên (Sphingopus) có niên đại 246 triệu năm cũng đã được tìm thấy ở dãy núi này. [5]

Lịch sử
-------

 Đá vụn trên núi (*Gołoborze*)
Từ đầu thời trung cổ, những dãy núi là nơi khai thác quặng đồng và quặng sắt lớn. Đồng thời, chúng cũng có một vị trí quan trọng trong việc khai thác đá vôi và cát kết đỏ. Phần trung tâm của dãy núi hiện nay là Vườn quốc gia Świętokrzyski.

Cái tên "Dãy núi Holy Cross" dùng để chỉ một thánh tích Kitô giáo từ tu viện Benedictine gần Łysa Góra, được cho là một mảnh gỗ nhỏ từ Thánh giá mà Giêsu bị đóng đinh.

Xem thêm
--------

* Cây Bartek nổi tiếng nhất ở Ba Lan
* Tạo núi Caledonia
* Tỉnh Holy Cross

Tham khảo
---------
Đồ thị cho thấy log cơ số 10 của x tiến nhanh về âm vô vùng khi x đạt 0, nhưng dần dần tăng đến giá trị 2 khi x đạt giá trị 100Một đồ thị của logarit thông thường với các số từ 0.1 đến 100.
Trong toán học, **logarit thông thường** là logarit với cơ số là 10.
 Nó cũng có tên khác **logarit thập phân**, được đặt tên theo hệ cơ số đi kèm, hoặc tên là **logarit Briggsian**, được đặt tên của nhà toán học Anh Henry Briggs, người đầu tiên sử dụng, hoặc tên khác là **logarit chuẩn**.

Trong lịch sử, logarit này có tên là *logarithmus decimalis* hoặc *logarithmus decadis*. Logarit thường ghi là log10(*x*), hoặc đôi khi Log(*x*) với *L* là chữ in hoa (tuy nhiên, ký hiệu này không rõ ràng vì nó cũng có thể có nghĩa là hàm đa trị logarit tự nhiên phức tạp). Trên máy tính, logarit thông thường có tên viết tắt là "log", nhưng các nhà toán học thường sử dụng cách này để biểu diễn cho logarit tự nhiên (với cơ số e ≈ 2.71828) hơn cho là logarit thông thường. Để tránh sự nhầm lẫn, ISO/IEC 80000 khuyến cáo sử dụng log10(*x*) nên viết ở dạng lg(*x*) và log*e*(*x*) nên là ln(*x*).

Giá trị số
----------

Các phím logarith (*log* là cơ số 10 và *ln* là cơ số *e*) trên một máy tính cầm tay.
Giá trị số cho logarit cơ số 10 có thể được tính với như sau:

{\displaystyle \log \_{10}(x)={\frac {\ln(x)}{\ln(10)}}\qquad {\text{ hoặc }}\qquad \log \_{10}(x)={\frac {\log \_{2}(x)}{\log \_{2}(10)}}}
như các bước đã có cho việc xác định giá trị số cho Logarit tự nhiên và logarit nhị phân.

* Logarit tự nhiên
* Logarit nhị phân

Tham khảo
---------

1. ↑  Hall, Arthur Graham; Frink, Fred Goodrich (1909). "Chapter IV. Logarithms [23] Common logarithms". *Trigonometry*. Part I: Plane Trigonometry. New York: Henry Holt and Company. tr. 31.
2. ↑  Hedrick, Earle Raymond (1913). *Logarithmic and Trigonometric Tables*. New York, USA: Macmillan.
3. ↑  Euler, Leonhard; Speiser, Andreas; du Pasquier, Louis Gustave; Brandt, Heinrich; Trost, Ernst (1945) [1748]. Speiser, Andreas (biên tập). *Introductio in Analysin Infinitorum (Part 2)*. *Opera Omnia, Opera Mathematica*. 1 (bằng tiếng La-tinh). **9**. B.G. Teubner.
4. ↑  Scherffer, P. Carolo (1772). *Institutionum Analyticarum Pars Secunda de Calculo Infinitesimali Liber Secundus de Calculo Integrali* (bằng tiếng La-tinh). **2**. Joannis Thomæ Nob. De Trattnern. tr. 198.

Liên kết ngoài
--------------

* Briggsian logarithms trên PlanetMath. includes a detailed example of using logarithm tables
**Lũ lụt tại Ấn Độ năm 2008** là một loạt các trận lụt và lở đất tại nhiều bang của Ấn Độ từ 3 tháng 7 năm 2008 sau nhiều ngày mưa liên tiếp đã giết chết 2404 người và làm hàng chục ngàn người bị mất chỗ ở tại đông bắc Ấn Độ

Assam
-----

Tại bang Assam, một quan chức cấp cao cho biết sau nhiều ngày mưa không dứt, tối 28 tháng 10 một đoạn đê của sông Putimari đã bị vỡ. Nước lũ đã tràn qua hơn 70 ngôi làng khiến gần 70.000 người mất chỗ ở, làm thiệt hại mùa màng và cắt đứt giao thông trên một quốc lộ nối liền Assam và các nơi khác.

Lực lượng phòng vệ dân sự và bán quân sự địa phương đã được yêu cầu tham gia cứu hộ. Hai trung tâm cứu trợ cũng đã được dựng lên tại khu vực Puthimari.

Mặc dù các trường học và trụ sở chính quyền đã được tận dụng làm nơi tạm trú cho những người mất nhà cửa, nhiều người vẫn phải dựng lều trên các quốc lộ với "tài sản" là những đồ dùng cá nhân mà họ nhặt nhạnh được.

"Chúng tôi đang nỗ lực di dời người dân đến nơi an toàn", Hemkanta Pegu, một công chức huyện Lakhimpur nói.

Meghalaya và Arunachal Pradesh
------------------------------

Tại hai bang Meghalaya và Arunachal Pradesh, theo cảnh sát, ba người, trong đó có một trẻ em, bị chôn vùi trong các trận lở đất và ba người khác bị nước lũ cuốn trôi.

Một quan chức dự báo thời tiết cảnh báo mưa sẽ trút xuống khu vực nhiều hơn trong vòng 48 giờ tiếp theo.

Mùa mưa 2008, đã có hơn 2400 người tại Ấn Độ thiệt mạng, trong đó có 30 người tại vùng đông bắc - nơi thường xuyên xảy ra lũ quét và lở đất khi đến mùa gió mùa (kéo dài từ tháng 6 đến tháng 9 hằng năm).

Chú thích
---------

1. ↑  "Sau Bihar, lũ lụt tràn vào Assam". Thời gian Ấn Độ. 2 tháng9 2008. Lưu trữ bản gốc ngày 4 tháng 9 năm 2008. Truy cập ngày 2 tháng 9 năm 2008. Kiểm tra giá trị ngày tháng trong: `|date=` (trợ giúp)

Liên kết ngoài
--------------

* 
* 
*
**Lygia Clark** (Belo Horizonte, sinh ngày 23 tháng 10 năm 1920 - mất tại Rio de Janeiro, ngày 25 tháng 4 năm 1988) là một nghệ sĩ người Brazil nổi tiếng với công việc vẽ tranh và lắp đặt. Cô thường kết hợp giữa phong trào xây dựng của người Brazil vào giữa thế kỷ 20 và phong trào Tropicalia. Cùng với các nghệ sĩ người Brazil Amilcar de Castro, Franz Weissmann, Lygia Pape và nhà thơ Ferreira Gullar, Clark đồng sáng lập phong trào Neo-Concrete. Những người tham gia phong trào tin rằng nghệ thuật nên mang tính chủ quan. Trong suốt sự nghiệp của mình, Clark đã khám phá ra cách thức cho những người tham quan bảo tàng có thể tương tác với các tác phẩm nghệ thuật của cô. Cô đã tìm cách xác định lại mối quan hệ giữa nghệ thuật và xã hội. Các tác phẩm của Clark thường giải quyết mối liên hệ giữa cuộc sống và cảm xúc bên trong.

Cuộc đời và sự nghiệp
---------------------

Năm 1920, Lygia Clark sinh ra ở Belo Horizonte, Minas Gerais Brazil. Clark trở thành một nghệ sĩ vào năm 1947. Cũng trong năm này, cô đã chuyển đến Rio de Janeiro để học với kiến ​​trúc sư cảnh quan người Brazil, Roberto Burle Marx. Giữa năm 1950 và 1952, cô học với Isaac Dobrinsky, Fernand Léger và Arpad Szenes ở Paris. Năm 1953, cô trở thành một trong những thành viên sáng lập của nhóm nghệ sĩ Frente của Rio. Năm 1957, Clark tham gia Triển lãm Nghệ thuật Bê tông Quốc gia đầu tiên của Rio de Janeiro. Đây là một trong những chuyến đi thường xuyên của Clark đến Brazil để trưng bày tác phẩm nghệ thuật của cô.

Trong thập niên đầu tiên trong sự nghiệp của mình, Clark dành thời gian để vẽ và điêu khắc. Sau năm 1966, Clark tuyên bố đã từ bỏ nghệ thuật. Đầu những năm 1970, cô dạy nghệ thuật tại Sorbonne. Trong thời gian này, Clark cũng khám phá ý tưởng về cảm nhận giác quan thông qua nghệ thuật của mình. Nghệ thuật của cô đã trở thành một trải nghiệm đa chiều trong đó khán giả trở thành một người tham gia tích cực. Giữa năm 1979 và 1988, Clark đã tiến xa hơn về mặt trị liệu nghệ thuật hơn là tạo ra những tác phẩm mới. Cô đã sử dụng liệu pháp nghệ thuật của mình để điều trị bệnh nhân tâm thần nhẹ. Clark trở về Rio de Janeiro, Brazil vào năm 1977. Năm 1988, cô qua đời vì một cơn đau tim ở nhà.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Lygia Clark" on the Coleccíon Cisneros website
2. ↑  Schilaro, Tatiane. "The Radical Brazilian Artist Who Abandoned Art". *www.hyperallergic.com*. Hyperallergic. Truy cập ngày 11 tháng 3 năm 2017.
3. ↑  Ken Johnson (May 2, 2014), See It, Feel It, Touch It, Be Healed *New York Times*.

Liên kết ngoài
--------------

* Official Site Lygia Clark
* Lygia Clark
* Coleccion Cisneros
* Lygia Clark: In Search of the Body
* Lygia Clark
* Lygia Clark: The Abandonment of Art, 1948-1988, The Museum of Modern Art
* Lygia Clark in the collection of The Museum of Modern Art
Quang cảnh Pieniny gần đó từ đỉnh Ba vương miện.
Szczawnica ở Pieniny 1939
**Pieniny** (đôi khi cũng gọi là **Pienin**  hoặc **dãy núi Pienin** ) là một dãy núi ở phía nam Ba Lan và phía bắc Slovakia. Nó được phân loại trong phần phía đông của hệ thống dãy núi Tây Beskids.

Dãy núi Pieniny được chia thành ba phần – *Pieniny Spiskie* (tiếng Slovak: *Spišské Pieniny*) và *Pieniny Właściwe* (tiếng Slovak: *Centrálne Pieniny*) ở Ba Lan; và, *Małe Pieniny* (tiếng Slovak: *Malé Pieniny*) ở Ba Lan và Slovakia. Các dãy núi Pieniny bao gồm chủ yếu là các lớp đá vôi và đôlômit. Đỉnh nổi tiếng nhất, *Trzy Korony* (khối núi Ba vương miện), cao 982 mét và cũng là đỉnh cao nhất của khối núi Ba vương miện. Đỉnh cao nhất của Pieniny – *Wysoka* (Ba Lan); *Vysoké Skalky* (Slovak) – đạt 1.050 m so với mực nước biển.

Núi Pieniny hình thành dưới đáy biển trong một số kỷ nguyên địa chất. Chúng được uốn nếp và nhô lên ở kỷ Phấn trắng. Vào đầu thời kỳ địa chất Paleogen, một làn sóng kiến tạo thứ hai đã diễn ra gây ra một sự dịch trượt lớn hơn nữa. Làn sóng chuyển động thứ ba trong Paleogen và Neogene dẫn đến một cấu trúc kiến tạo phức tạp hơn. Đồng thời xói mòn dẫn đến tước đá manti ngoài và mô hình hóa địa hình hơn nữa. Đỉnh được xây dựng từ đá Jurassic chịu thời tiết, chủ yếu là đá vôi. Thung lũng và đường đèo được tạo ra từ đá phong hóa mềm và dễ bị ảnh hưởng trong thời kỳ kỷ Phấn trắng và Paleogen. Hang động rất ít và khá nhỏ. Ngược lại, sông và suối thường bị lõm sâu trong đá, tạo ra khoảng 15 khe núi và hẻm núi. Các hẻm núi nổi tiếng nhất của dãy núi Pieniny là hẻm núi sông Dunajec trong Công viên quốc gia Pieniny và Homole Ravine (tiếng Ba Lan: *Wąwóz Homole*). Những ngọn đồi dọc biên giới phía bắc của Pieniny có nguồn gốc núi lửa.

Thư viện ảnh
------------

* Đường chân trời Pieniny
* Núi Trzy Korony và FacimiechNúi Trzy Korony và Facimiech
* Kiczera và Magura Spiska. Nhìn từ Wysokie SkałyKiczera và Magura Spiska. Nhìn từ Wysokie Skały
* Sông DunajecSông Dunajec
* Lâu đài Niedzica và Hồ CzorsztynLâu đài Niedzica và Hồ Czorsztyn

Xem thêm
--------

* Vườn quốc gia Pieniny (Ba Lan)
* Vườn quốc gia Pieniny (Slovakia)
* Hẻm núi sông Dunajec
* Mikołaj Zyblikiewicz
* Du lịch Ba Lan

Tham khảo
---------

1. 1 2  Szafer, Władysław. 2013. *The Vegetation of Poland: International Series of Monographs in Pure and Applied Biology*. Warsaw: Pergamon Press, pp. 156, 388.
2. ↑  Tkáč, Vladimír, et al. 1994. *Slovakia: Country of Cultural Treasures*. Opava: Edition Museon, p. 182.
3. ↑  Griffiths, Graham C. D. 1976. Studies on Boreal Agromyzidae (Diptera). XII. *Phytomyza* and *Chromatomyia* miners on Astereae (Compositae).*Quaestiones Entomologicae* 12: 239–275, p. 255.

Liên kết ngoài
--------------

* www.pieniny.sk/vi.html
* Dãy núi Pieniny tại www.pieniny.us Lưu trữ 2007-09-03 tại Wayback Machine
* Dãy núi Pieniny tại địa chỉ info-poland.buffalo.edu
* Pieniny tại www.travelia.sk Lưu trữ 2013-04-18 tại Archive.today
Các dãy núi tại Nga, Mông Cổ, Kazakhstan và Trung Quốc
Đá Treo cổ, Tây Sayan
**Dãy núi Sayan** (tiếng Nga: Саяны; tiếng Mông Cổ: Соёоны нуруу; *dãy núi Kokmen* vào thời Đột Quyết) nằm giữa tây bắc Mông Cổ và miền nam Siberia, Nga.

Dãy Đông Sayan trải dài 1.000 km (621 mi) từ sông Enisei ở 92 Đ đến cực tây nam của hồ Baikal ở 106°Đ. Dãy Tây Sayan tạo thành phần mở rộng phía đông của dãy núi Altay, trải dài 500 km (311 mi) từ 89° Đ đến giữa dãy Đông Sayan tại 96°Đ.

Dãy núi Sayan có những đỉnh núi cao và hồ nước mát mẻ ở phía tây nam của Tuva có các chi lưu đổ vào một trong các sông chính tại Siberi là sông Enisei. Đây là một khu vực được bảo vệ và cô lập, được Liên Xô giữ trong tình trạng khép kín từ năm 1944.

Địa lý
------

Trong khi độ cao nói chung là từ 2.000 đến 2.700 m (8.858 ft), đá hoa cương và đá phiến biến chất đạt đến độ cao trên 3.000 m (9.843 ft), trong đó cao nhất là Mönkh Saridag với độ cao 3.492 m (11.457 ft). Các đèo chính nằm từ 1.800 đến 2.300 m (7.546 ft) trên mực nước biển, ví dụ như đèo Muztagh là 2.280 m (7.480 ft), đèo Mongol là 1.980 m (6.496 ft), đèo Tenghyz là 2.280 m (7.480 ft) và đèo Obo-sarym là 1.860 m (6.102 ft).

Tại 92°Đ, hệ thống (Tây Sayan) bị xuyên qua bởi Ulug-Khem (tiếng Nga: Улуг-Хем) hay sông Enisei thượng, tại 106°Đ, ở cực đông của nó, nó giới hạn phía trên vùng lõm của thung lũng Selenga-Orkhon. Từ phía cao nguyên Mông Cổ, địa hình cao lên dần dần, nhưng từ các đồng bằng của Siberi thì dốc hơn nhiều.

Giữa nơi sông Enisei xuyên qua và hồ Khövsgöl ở 100° 30' Đ. Hệ thống cũng mang tên Yerghik-taiga. Thực vật tại đây nghèo nàn, mặc dù các khu vực cao hơn có các rừng thông rụng lá, thông, bách xù, bạch dương, tổng quán sủ, với các loài đỗ quyên, Hoàng liên gai và Lý chua. Địa y và rêu bao phủ trên nhiều tảng đá nằm rải rác tại các sườn núi phía trên.

Tham khảo
---------

1. ↑  Bartold, V. V. (1935) *12 Vorlesungen uber die Geschichte der Turken Mittelasiens* Deutsche Gesellschaft für Islamkunde, Berlin, p.46, OCLC 3673071
2. ↑  "Sayan Mountains". Truy cập ngày 25 tháng 12 năm 2006.
3. ↑  "Tuva and Sayan Mountains". Geographic Bureau - Siberia and Pacific. Bản gốc lưu trữ ngày 18 tháng 11 năm 2006. Truy cập ngày 26 tháng 10 năm 2006.

*

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Dãy núi Sayan***. |

* Tuva -Sayan Mountains Lưu trữ 2006-11-14 tại Wayback Machine
* Photo of Sayan Mountains
Một **quả lựu đạn gây choáng**  là một thiết bị nổ ít gây chết người được sử dụng để tạm thời làm mất phương hướng cảm giác của đối thủ. Nó được thiết kế để tạo ra một tia sáng chói lóa khoảng 7 megacandela (Mcd) và một tiếng nổ lớn mạnh hơn 170 decibel (dB). Nó được sử dụng lần đầu tiên bởi Lực lượng hàng không đặc biệt của Quân đội Anh vào cuối những năm 1970.

Đèn flash kích hoạt trong giây lát tất cả các tế bào cảm quang trong mắt, làm mờ nó trong khoảng năm giây. Sau đó, các nạn nhân nhận thấy một dư ảnh làm suy yếu tầm nhắm của họ. Âm lượng cực lớn của vụ nổ cũng gây ra điếc tạm thời ở nạn nhân và cũng làm rối loạn chất lỏng trong tai, gây mất thăng bằng. Mặc dù có ý định không gây chết người, vụ nổ gây chấn động vẫn có khả năng gây thương tích và nhiệt được tạo ra được biết là có thể làm cháy các vật liệu dễ cháy. Các vụ hỏa hoạn xảy ra trong cuộc bao vây Đại sứ quán Iran ở London là do lựu đạn gây choáng khi tiếp xúc với các vật dễ cháy.

Thiết kế
--------

Các chuyên gia kỹ thuật người Anh đã tạo ra quả lựu đạn "flash bang" hoặc "stun" đầu tiên cho lực lượng Hàng không Đặc biệt chống khủng bố.

Không giống như lựu đạn phân mảnh, lựu đạn gây choáng được chế tạo với vỏ được làm nguyên vẹn trong quá trình xì hơi và tránh thương tích phân mảnh, trong khi có những vết cắt tròn lớn để cho phép ánh sáng và âm thanh của vụ nổ xuyên qua. Nó chứa hỗn hợp chất oxy hóa kim loại pháo hoa của magiê hoặc nhôm và chất oxy hóa như kali perchlorat hoặc kali nitrat.

Hiểm họa
--------

Trong khi lựu đạn gây choáng được thiết kế để hạn chế chấn thương cho mục tiêu của họ, mất thính giác vĩnh viễn đã được báo cáo. Nó cũng đã gây ra các thương tích và tử vong khác, thường là khi một quả lựu đạn phát nổ gần người hoặc do các vụ cháy gây ra bởi vụ nổ.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Drugs raid recovers tonnes of cocaine and marijuana in Chile". ngày 3 tháng 9 năm 2014. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 6 năm 2020. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2020.
2. ↑  "Measurement of Exposure to Impulsive Noise at Indoor and Outdoor Firing Ranges during Tactical Training Exercises" (PDF). Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2013.
3. ↑  "SAS - Weapons - Flash Bang | Stun Grenade". Eliteukforces.info. Truy cập ngày 29 tháng 5 năm 2013.
4. ↑  Bonneville, Leigh, *The SAS 1983-2014 (Elite)*, Osprey Publishing, 2016, ISBN 1472814037 ISBN 978-1472814036, p.9
5. ↑  "Bản sao đã lưu trữ". Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 2 năm 2018. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2020.
6. ↑  Hambling, David (ngày 6 tháng 8 năm 2009). "Military Still Trying to Replace Dangerous Stun Grenades" – qua www.wired.com.
**Lực Quần** (tiếng Trung: 力群; tên khai sinh **Hác Lệ Xuân** (tiếng Trung: 郝丽春); 1912 –  10 tháng 2 năm 2012) là một nghệ sĩ Trung Quốc nổi tiếng với những bức tranh khắc gỗ.

Tiểu sử
-------

Lực Quần quê quán ở huyện Linh Thạch, tỉnh Sơn Tây, ông theo học tại Học viện Nghệ thuật Quốc gia Hàng Châu và thành lập Hiệp hội Nghiên cứu Tranh khắc gỗ vào năm 1933. Ông quen với Lỗ Tấn, người đã khuyến khích ông theo đuổi sự nghiệp làm tranh khắc gỗ.

Sự nghiệp
---------

Ông là thành viên của Ủy ban Nghệ nhân Khắc gỗ Thượng Hải, các thành viên bao gồm Trần Vân Kiều (陈焑桥) và Khương Yến (姜燕). Năm 1940, Lực Quần bắt đầu giảng dạy tại trường nghệ thuật của Lỗ Tấn. Năm năm sau, ông gia nhập Liên đoàn Văn học và Nghệ thuật của Vùng biên giới Jin-Sui và là biên tập viên của *Báo ảnh Nhân dân Jin-Sui*. Ông tham dự Đại hội Văn học và Nghệ thuật Toàn quốc khai mạc vào tháng 7 năm 1949 và trở thành thành viên của Ủy ban Thường vụ Hiệp hội Hiệp sĩ Trung Quốc và Liên đoàn Văn học và Nghệ thuật Trung Quốc. Ông cũng là chủ tịch của Hiệp hội Văn học và Nghệ thuật tỉnh Sơn Tây và chủ bút của *Báo ảnh Sơn Tây*.

Năm 1952, ông chuyển đến Bắc Kinh và làm việc cho Nhà xuất bản Mỹ thuật Nhân dân. Ông phục vụ trong nhóm biên tập của tạp chí *Fine Arts*, đồng thời tiếp tục tích cực sản xuất tranh khắc gỗ. Trong suốt cuộc đời, ông đã tổ chức mười tám cuộc triển lãm nghệ thuật; hầu hết các tác phẩm của ông mô tả cuộc sống ở Trung Quốc trước hoặc sau chủ nghĩa cộng sản. Được mô tả là một người theo chủ nghĩa hiện thực xã hội, ông chỉ trích những người theo chủ nghĩa biểu hiện Trung Quốc về các tác phẩm nghệ thuật, theo quan điểm của ông, đã "trở lại tháp ngà" và "xa rời cuộc sống".

Qua đời
-------

Ông qua đời vì suy hô hấp vào ngày 10 tháng 2 năm 2012 tại bệnh viện Triều Dương Bắc Kinh, hưởng thọ 100 tuổi.

Tham khảo
---------

### Chú thích

1. 1 2  "版画家力群百岁去世 以木刻作品《鲁迅像》闻名" [Woodcutter Li Qun dies at the age of 100; claim to fame was woodcut of Lu Xun] (bằng tiếng Trung). China News Service. 14 tháng 2 năm 2012. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2022.
2. 1 2 3 4  Song 2013, tr. 179.
3. ↑  Flath 2011, tr. 135.
4. 1 2  Song 2013, tr. 180.
5. ↑  "Li Qun, pioneer in Chinese woodcut". *China Daily*. 28 tháng 2 năm 2012. Truy cập ngày 8 tháng 3 năm 2022.
6. ↑  Ihrman 1999, tr. 84.

### Đọc thêm

* Flath, James A. (2011). *The Cult of Happiness: Nianhua, Art, and History in Rural North China*. UBC Press. ISBN 9780774842341.
* Ihrman, David (1999). "Tradition and Modernity in Chinese Painting and Printmaking". *Grand Valley Review*. Grand Valley State University. **19** (1).
* Song, Yuwu (2013). *Biographical Dictionary of the People's Republic of China*. McFarland. ISBN 9780786435821.
**Lợn Arapawa** là một giống lợn hoang dã (Sus scrofa) được tìm thấy trên đảo Arapaoa ở vùng Marlborough Sounds, New Zealand. Mặc dù có những manh mối gợi ý rằng giống lợn này là hậu duệ của lợn được James Cook đưa đến khu vực này vào năm 1773 và 1777, chúng xuất phát từ Lợn Oxford Sandy và Lợn đen được mang đến đảo bởi các thợ săn cá voi của trạm cá voi Te Awaiti được thành lập năm 1827 bởi John Guard. Chúng được biết đã hiện diện ở trên đảo kể từ năm 1839. Năm 1998, bốn con lợn con được đưa ra khỏi đảo và từ đó đã sinh sản thành công.

Lợn Arapawa đã trở lại thành một loại lợn hoang dã khá nhiều lông và có bờm. So với lợn đảo Auckland, một giống lợn hoang đặc biệt khác xuất phát từ nhiều thế hệ cách ly, giống lợn Arapawa lớn hơn và có mũi và đuôi ngắn hơn. Tuy nhiên, so với lợn thuần chủng không thuần hóa, chúng nhỏ hơn, với tốc độ tăng trưởng chậm hơn. Chúng chủ yếu là màu cát hoặc màu nâu và cũng thường có các mảng màu đen. Những con lợn đực nặng từ 120 đến 180 kg và lợn nái nhẹ hơn, chỉ từ 80 đến 100 kg. Chúng có khuôn mặt và mõm dài, với đôi tai nhỏ, nhọn, chúng không có yếm thịt. Lợn đực thuộc giống này có một bộ phận hình khiên nặng. Da của chúng dày và cứng. Trong khi có tính cách rất cảnh giác, chúng không hung dữ.

Tham khảo
---------

1. 1 2  David S. Buchanan and Ken Stalder (2011). Breeds of pigs; in: Max F. Rothschild, Anatoly Ruvinsky (eds.) (2011). *The genetics of the pig*. Wallingford, Oxfordshire, UK: CABI. ISBN 9781845937560. p. 454.
2. 1 2  Graham Duncanson (2013). *Veterinary treatment of pigs*. Wallingford, Oxfordshire: CABI. ISBN 9781780641720. p. 1.
3. 1 2 3 4  "Arapawa Pigs - A Rare Breed of New Zealand Origin". *Rare and Minority Breeds of Livestock in New Zealand*. Rare Breeds Conservation Society of New Zealand. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 5 năm 2011. Truy cập ngày 15 tháng 4 năm 2011.
4. ↑  C.M.H. Clarke, R.M. Dzieciolowski (1991). Feral pigs in the northern South Island, New Zealand: I. Origin, distribution, and density. *Journal of the Royal Society of New Zealand* **21** (3): 237-247. p. 241.
5. 1 2 3  "Arapawa Pigs Breed Standard". *RareBreeds.co.zn*. Rare Breeds Conservation Society of New Zealand. ngày 15 tháng 4 năm 2007. Truy cập ngày 7 tháng 10 năm 2014.
**Enriqueta Compte y Riqué** (31 tháng 12 năm 1866 - 18 tháng 10 năm 1949) là một giáo viên người Uruguay gốc Tây Ban Nha. Cô là người sáng lập trường mẫu giáo đầu tiên ở Nam Mỹ vào năm 1892 và nổi tiếng vì đã đóng góp quyết định cho việc dạy mầm non ở Uruguay và Mỹ Latinh.

Tiểu sử
-------

Con gái của cha mẹ người Catalan, Enriqueta Compte y Riqué di cư tới Uruguay cùng gia đình khi vẫn còn là một đứa trẻ. Mặc dù bị cận thị, Compte đã cố gắng vượt qua những khó khăn của mình và tận tâm học tập trong giảng dạy. Cô tốt nghiệp năm 19 với tư cách là giáo viên lớp một, và năm 1886 là giáo viên cấp trên. Năm 1887, cô được bổ nhiệm làm phó giám đốc của Viện Phụ nữ trẻ, và trong cùng năm đó, cô đi đến Châu Âu trong một nhiệm vụ chính thức cho chính phủ của Máimumo Tajes, để chuyên về giáo dục mầm non. Cô được giao nhiệm vụ tiếp thu những lời dạy của Friedrich Fröbel, đó là lý do tại sao cô đi lưu diễn ở Bỉ, Đức, Hà Lan, Pháp và Thụy Sĩ. Enriqueta Compte y Riqué trở về từ chuyến đi này vào tháng 9 năm 1890. Kết quả của chuyến đi, cô đã viết một báo cáo trong đó cô bày tỏ "hy vọng hiện thực hóa ở Cộng hòa, thành lập các cơ sở này, tiếp cận lý tưởng của Fröbel và kết hợp chúng vào tổ chức công cộng của Giáo dục tiểu học." 

Compte đã thực hiện nhiều ấn phẩm trên các tạp chí và sách chuyên ngành cho trẻ em từ ba đến sáu tuổi. Với phương pháp tâm lý và sư phạm, công việc của cô có xu hướng nghiên cứu trẻ em tôn trọng cá tính và năng lực học tập cá nhân.

Enriqueta Compte y Riqué cũng được chấp nhận vào một số hiệp hội với mục tiêu là quyền của phụ nữ, cuộc chiến chống lại bệnh lao, chẳng hạn như Liên đoàn phòng chống bệnh lao của người Uruguay, và chống lại nghiện rượu và buôn bán phụ nữ.

Công việc của Enriqueta Compte y Riqué là tiền thân của giáo dục thế tục, dựa trên sự bình đẳng xã hội và vượt qua những định kiến và trở ngại mà theo cô, là có hại cho học sinh, nhưng trên hết, đối với đứa trẻ là một con người không đáng bị một thế giới đầy sự chênh lệch về mục tiêu và khả năng chi phối.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Enriqueta Compte y Riqué. Maestra" (bằng tiếng Tây Ban Nha). Educared. ngày 21 tháng 10 năm 2006. Bản gốc lưu trữ ngày 27 tháng 5 năm 2007. Truy cập ngày 24 tháng 11 năm 2017.
2. ↑  Recuero, Cecilia; Rey, Solange; Soler, Natalia. "Enriqueta Compte y Riqué" (bằng tiếng Tây Ban Nha). Espacio Latino. Truy cập ngày 24 tháng 11 năm 2017.
3. ↑  Reyes Abadie, Washington (2000). *Españoles en el Uruguay* [*Spaniards in Uruguay*] (bằng tiếng Tây Ban Nha). Ediciones de la Banda Oriental. tr. 175. ISBN 9789974101524. Truy cập ngày 24 tháng 11 năm 2017 – qua Google Books.
4. ↑  Castro, Leticia (ngày 14 tháng 9 năm 2017). "Enriqueta Compte y Riqué: impulsora de la educación inicial, fundadora del primer jardín de infantes, investigadora pedagógica y defensora de los derechos de la mujer" [Enriqueta Compte y Riqué: Advocate of Early Education, Founder of the First Kindergarten, Educational Researcher, and Defender of Women's Rights]. *La Diaria* (bằng tiếng Tây Ban Nha). Truy cập ngày 24 tháng 11 năm 2017.
**Lưu trữ trạng thái rắn / lưu trữ thể rắn** (solid state storage) là một loại lưu trữ máy tính không bay hơi, lưu trữ và truy xuất thông tin kỹ thuật số chỉ sử dụng các mạch điện tử, không có bất kỳ sự tham gia nào của các bộ phận cơ khí chuyển động. Điều này về cơ bản khác với lưu trữ cơ điện truyền thống, lưu trữ dữ liệu bằng cách sử dụng phương tiện chuyển động quay hoặc chuyển động tuyến tính được phủ bằng vật liệu từ tính.

Các thiết bị lưu trữ thể rắn thường lưu trữ dữ liệu bằng cách sử dụng bộ nhớ flash không bay hơi có thể lập trình bằng điện, tuy nhiên một số thiết bị sử dụng bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên dễ bay hơi (RAM) được hỗ trợ bằng pin. Không có bộ phận cơ khí chuyển động, lưu trữ ở trạng thái rắn nhanh hơn nhiều so với lưu trữ cơ điện truyền thống; nhưng có nhược điểm, bộ lưu trữ trạng thái rắn đắt hơn đáng kể và bị hiện tượng khuếch đại ghi.

Thiết bị lưu trữ thể rắn có nhiều loại, hệ số dạng, kích thước không gian lưu trữ và các tùy chọn giao diện để đáp ứng các yêu cầu ứng dụng cho nhiều loại hệ thống và thiết bị máy tính khác nhau.

Tham khảo
---------

1. ↑  "What is Solid-State Storage (SSS)?". *techopedia.com*. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2015.
2. ↑  "Backing Storage: Optical and Solid State". *jhigh.co.uk*. ngày 30 tháng 8 năm 2011. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 6 năm 2019. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2015.
3. ↑  Margaret Rouse; Brien Posey. "Solid-state storage definition". *techtarget.com*. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2015.
4. 1 2  Michael Singer (ngày 7 tháng 1 năm 2013). "Solid State Storage Is Taking Over The Datacenter – Slowly". *readwrite.com*. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2015.
5. ↑  Jonathan Corbet (ngày 4 tháng 10 năm 2010). "Solid-state storage devices and the block layer". LWN.net. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2015.
**Eileen Wani Wingfield** là một phụ nữ thổ dân Úc lớn tuổi và là nhà bảo vệ môi trường cũng như chống đối các vụ thử hạt nhân. 
Wingfield (cùng các phụ nữ lớn tuổi khác) đã lập ra Hội đồng phụ nữ *Kupa Piti Kungka Tjuta*, ở thành phố Cooper Pedy, Nam Úc năm 1995.

Cuộc đời tóm tắt
----------------

Khi còn trẻ, Eileen Wani Wingfield đi chăn bò và cừu cùng người cha và người chị. Sau này, khi có con thì các người con 2 chủng tộc của chính bà bị chính quyền bắt cóc để huấn luyện thành các nô lệ.

Chống các vụ thử hạt nhân
-------------------------

Trong thập niên 1950 và 1960, hàng chục vụ thử hạt nhân với quy mô đầy đủ được quân đội Anh tiến hành ở các hoang mạc Nam Úc. Những cư dân bản xứ không được nói cho biết về những thử nghiệm này. Hậu quả của các vụ thử này là nhiều người già chết sớm, nhiều người bị mù, bị bệnh do bức xạ hoặc bệnh ung thư phát triển. Mãi cho đến các thập kỷ sau thì nguyên nhân đích thực gây ra các bệnh trên mới được hiểu rõ.

Trong đầu thập niên 1990 chính phủ Úc đề nghị xây dựng một bãi chứa chất thải phóng xạ gần Woomera ở Nam Úc, để chứa chất thải từ các lò phản ứng hạt nhân Lucas Heights tại Sydney và từ các cơ sở hạt nhân trên khắp thế giới. Các cộng đồng thổ dân sợ đất đai, nước và sức khỏe của họ bị nhiễm độc hơn. Khi bà di chuyển đến thành phố Cooper Pedi, bà đã cùng với Eileen Kampakuta Brown và 5 phụ nữ thổ dân lớn tuổi khác lập ra Hội đồng phụ nữ "Kupa Piti Kungka Tjuta" của thành phố Cooper Pedy. Eileen Wani Wingfield được vinh danh cùng với Eileen Kampakuta Brown cho các nỗ lực của mình trong tháng 4 năm 2003.

Sứ mệnh của hội đồng
--------------------

Họ du hành khắp nước Úc hô hào chống dự án nói trên để bảo vệ đất đai và nền nông nghiệp của mình. Tuyên bố chống đối của nhóm có các bình luận sau đây: "Chúng tôi đã được học hỏi về đất đai từ thời ông bà của chúng tôi. Việc học tập này không được viết trên giấy như các kiến thức của các người whitefella. Chúng tôi giữ nó trong đầu của chúng tôi và chúng tôi đang nói từ trái tim của chúng tôi, cho đất đai."

Giải thưởng
-----------

Bà đã được trao tặng Giải Môi trường Goldman năm 2003 chung với Eileen Kampakuta Brown, cho các nỗ lực ngăn chặn các kế hoạch của chính phủ nhằm lập bãi rác thải có chất phóng xạ ở vùng hoang mạc Nam Úc, và bảo vệ đất đai của khu vực này.

Tham khảo
---------

1. ↑  12 tháng 8 năm 2004-05.asp *Australia's Nuclear Waste Still in Limbo* Kiểm tra giá trị `|url=` (trợ giúp), Environment News Service, ngày 12 tháng 8 năm 2004, truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2009
2. ↑  *Environmental Awards Celebrate Grassroots Action*, Environment News Service, ngày 14 tháng 4 năm 2003, Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 7 năm 2013, truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2009
3. ↑  *Eileen Wani Wingfield and Eileen Kampakuta Brown (1930s-)*, ngày 8 tháng 3 năm 2005, truy cập ngày 4 tháng 9 năm 2009
4. ↑  Goldman Environmental Prize: *Eileen Wani Wingfield* Lưu trữ 2007-12-04 tại Wayback Machine (Retrieved on ngày 2 tháng 12 năm 2007)

| Dữ liệu nhân vật |
| --- |
| TÊN | Wingfield, Eileen Wani |
| TÊN KHÁC |  |
| TÓM TẮT |  |
| NGÀY SINH |  |
| NƠI SINH |  |
| NGÀY MẤT |  |
| NƠI MẤT |  |
**Lê Tuấn Hoa** (sinh năm 1957 tại Thanh Hóa) là một nhà toán học Việt Nam, ông là giáo sư, tiến sĩ khoa học, viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới thứ ba (từ năm 2011), nguyên viện trưởng Viện Toán học Việt Nam (nhiệm kì 2013 - 2017).

Sự nghiệp
---------

Lê Tuấn Hoa tốt nghiệp đại học năm 1980 tại Đại học quốc gia Belarus. Ông bảo vê luận án tiến sĩ năm 1990 Đại học Martin Luther Halle-Wittenberg, Đức dưới sự hướng dẫn của GS Wolfgang Vogel (cũng là GS hướng dẫn của GS Ngô Việt Trung). Về nước ông tiếp tục bảo vệ luận án tiến sĩ khoa học năm 1995 tại Viện Toán học Việt Nam. Ông được phong hàm phó giáo sư năm 1996 và là giáo sư từ năm 2004.

Ông làm việc tại Viện Toán học từ năm 1981, nơi ông giữ chức viện phó từ năm 1998 đến năm 2011. Từ tháng 6 năm 2011 đến tháng 10 năm 2013 ông làm việc tại Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán (VIASM) với vị trí giám đốc điều hành. Từ năm 2013 đến 2017, ông giữ chức viện trưởng Viện Toán học Việt Nam.

Ông là chủ tịch của Hội Toán học Việt Nam nhiệm kì 2008 - 2013 và là chủ tịch của Hội Toán học Đông Nam Á (SEAMS) nhiệm kì 2012-2013. Năm 2011, ông được bầu làm viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới thứ ba.

Hướng nghiên cứu chính của ông là đại số giao hoán, hình học đại số và tổ hợp.

Theo nhà báo Hàm Châu, GS Hoa là người đã cùng GS Vũ Đình Hòa dạy kèm Ngô Bảo Châu trong những năm trung học.

Năm 2017 ông được trao giải thưởng Hồ Chí Minh đợt V về khoa học và công nghệ (cùng với GS Ngô Việt Trung và GS Nguyễn Tự Cường) về cụm công trình "Các bất biến và cấu trúc của vành địa phương vành phân bậc".

Tham khảo
---------

1. 1 2  "Hoa, Lê Tuân". *The World Academy of Sciences (TWAS)*.
2. ↑  "Le Tuan Hoa". *Mathematics Genealogy Project*.
3. ↑  "Le Tuan Hoa". *Vietnam Institute for Advanced Study in Mathematics*.
4. ↑  "Lê Tuấn Hoa: Thầm lặng tỏa sáng". *Dân Trí*.
5. ↑  "Thông báo kết quả xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước về khoa học và công nghệ đợt 5 của Hội đồng chuyên ngành cấp Nhà nước". *Bộ Khoa học và Công nghệ*.
6. ↑  "Giải thưởng cao quý cho nhóm nghiên cứu mạnh về toán học". *Nhân Dân*.
***Macrocystis pyrifera***, thường được biết đến như **tảo bẹ khổng lồ**, là một loài tảo bẹ (tảo nâu lớn), và là một trong bốn loài của chi *Macrocystis*. Tảo bẹ khổng lồ phổ biến ở vùng biển nông phía đông Thái Bình Dương, từ bắc Baja California tới đông nam Alaska, và cũng được tìm thấy ở vùng biển phía nam gần Nam Mỹ, Nam Phi, và Australia. IMội cá thể có thể phát triển đến chiều dài 45 mét (148 ft) với tốc độ tới 2 foot (61 cm) mỗi ngày. Tảo bẹ khổng lồ mọc thành một đám rất dày đặc được gọi là rừng tảo bẹ, là nhà của nhiều loài động vật biển dùng tảo bẹ làm thức ăn hay nơi trú ẩn. Đây là một nguồn giàu iod, kali, và các chất khoáng khác, nhưng sản phẩm thu được chủ yếu từ tảo bẹ khổng lồ là alginate.

Mô tả
-----

*Macrocystis pyrifera* là loài tảo lớn nhất. Giai đoạn sống thường được nhìn thấy là thể bào tử tồn tại lâu năm. Tảo bẹ khổng lồ được gọi như vậy vì kích thước khác thường của nó. Có những cá thể có thể phát triển đến 50 mét (160 ft).

Một loài họ hàng và tương tự, như nhỏ hơn nhiều của *M. pyrifera* là *M.integrifolia*, chỉ dài khoảng 6 mét (20 ft). *M.integrifolia* được tìm thấy ở vùng biển Thái Bình Dương của Bắc Mỹ (British Columbia tới California) và Nam Mỹ.

Phát triển
----------

*M.pyrifera* là một trong những sinh vật lớn nhanh nhất thết giới. Chúng có thể phát triển thêm 0,6 mét (2 ft) mỗi ngày để đặt chiều dài 45 mét (148 ft) trong một mùa sinh trưởng.

Tham khảo
---------

1. ↑  Agardh 1820
2. ↑  Hoek *et al.* 1995, p. 201
3. 1 2  Abbott & Hollenberg 1976
4. ↑  AlgaeBase: Species: Macrocystis integrifolia
5. ↑  Fenner, Bob *The Brown Algae*
6. ↑  White & Plaskett 1982, page 8
7. ↑  Cribb 1953
8. ↑  Davis 1991, p. 21

### Đọc thêm

* Connor, Judith & Charles Baxter. (1989) *Kelp Forests.* Monterey, California: Monterey Bay Aquarium. ISBN 1-ngày 89 tháng 1 năm 8244
* Davis, Chuck. (1991) *California Reefs.* San Francisco, California: Chronicle Books. ISBN 0-87701-787-5

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Macrocystis pyrifera***. |
**Làng Hanok ở Bukchon** là một làng nghề truyền thống Hàn Quốc có lịch sử lâu đời nằm giữa Cung điện Gyeongbok, cung điện Changdeok và miếu thờ Thần đạo Jongmio. Làng nghề truyền thống bao gồm rất nhiều con hẻm, các ngôi nhà hanok  được bảo tồn nguyên vẹn trong đô thị 600 tuổi. Ngày nay, nó được sử dụng như một trung tâm văn hóa truyền thống, cho phép du khách trải nghiệm khung cảnh giống như dưới của triều đại Joseon.

Lịch sử
-------

Khu vực của làng Hanok ở Bukchon bao gồm các khu phố: Wonseo-dong, Jae-dong, Gye-dong, Gahoe-dong và Insa-dong, là các khu dân cư truyền thống của các quan chức triều đình cấp cao và giới quý tộc trong triều đại Joseon. Nó nằm ở phía bắc của Cheonggyecheon và Jongno, do đó có tên là Bukchon, có nghĩa là *ngôi làng ở phía bắc*.

Du lịch
-------

Một cuộc thăm dò đối với gần 2.000 du khách nước ngoài do chính quyền thủ đô Seoul thực hiện trong tháng 11 năm 2011, hầu hết đều nói rằng, khám phá những con phố chật hẹp của Bukchon là hoạt động yêu thích thứ tư của họ tại Seoul.

Theo số liệu của Trung tâm Văn hóa truyền thống Bukchon, 30.000 người đã ghé thăm khu vực vào năm 2007. Tuy nhiên, sau khi ngôi làng xuất hiện trong những chương trình truyền hình, chẳng hạn như *2 Days & 1 Night* và *Personal Taste*, số lượng đã tăng lên 318.000 người vào năm 2010. Trong năm 2012 con số dự kiến sẽ tăng gấp đôi, lên hơn 600.000 người.

Hình ảnh
--------

* Làng Hanok ở Bukchon giữa những kiến trúc hiện đạiLàng Hanok ở Bukchon giữa những kiến trúc hiện đại
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Xem thêm
--------

* Làng Hanok Namsangol
* Làng dân gian Hàn Quốc
* Làng dân gian Hahoe
* Làng dân gian Yangdong

Tham khảo
---------

1. ↑  Rachel Sang-hee Han; Frances Cha (ngày 17 tháng 12 năm 2012). "13 things you've got to do in Seoul". *CNN Travel*. Truy cập ngày 26 tháng 2 năm 2013.
2. ↑  Joe, Yong-hee (ngày 28 tháng 6 năm 2002). "Old area offers eye-opening slumber party". *Joongang Daily*. Truy cập ngày 24 tháng 4 năm 2013.
3. ↑  "Mt. Nam Tops List of Foreign Tourists' Favorites". *Chosun Ilbo*. ngày 28 tháng 11 năm 2011. Truy cập ngày 23 tháng 4 năm 2012.
4. ↑  Kim, Hyung-eun (ngày 16 tháng 11 năm 2012). "Historic Bukchon besieged by tourists, businesses". *Joongang Daily*. Truy cập ngày 17 tháng 11 năm 2012.

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Làng Hanok Bukchon***. |

* Làng Hanok ở Bukchon - Trang Chính của Seoul
* Bukchon (Jongno-gu)
* Hình ảnh về Làng Hanok ở Buchon
* Tour đi bộ tại Bukchon[*liên kết hỏng*] tại Royal Asiatic Society - Chi nhánh Hàn Quốc
* **(tiếng Hàn)** Gahoe-dong Hanok Village at the Women Dong-a
* Seoul Bukchon Guesthouse
Biển báo hiệu làn xe chở nhiều ở Na Uy
**Làn xe chở nhiều** (còn gọi là **làn đường HOV**, **làn xe chung**, **làn** **kim cương**, **làn** **2+** và **làn quá cảnh** hoặc **làn đường** **T2 hoặc T3**) là làn đường giao thông, ở nhiều quốc gia, được dành riêng cho việc sử dụng phương tiện đang chuyên chở người lái cùng với một hoặc nhiều hành khách, bao gồm các xe đi chung, chở hàng chung, và vận chuyển công cộng như xe buýt. Giới hạn này có thể chỉ được áp dụng trong giờ cao điểm hoặc có thể áp dụng mọi lúc. Lượng người tối thiểu cho mỗi xe bình thường là 2 hoặc 3 người. Nhiều khu vực pháp lý cho phép thêm các phương tiện khác, bao gồm xe máy, xe buýt điều lệ, phương tiện khẩn cấp và thực thi pháp luật, phương tiện khí thải thấp và các phương tiện xanh khác, và/hoặc phương tiện chở một người nhưng chấp nhận trả thêm phí. Làn đường HOV thường được tạo ra để tăng lượng người trung bình cho mỗi xe đi lại, với mục tiêu giảm tắc nghẽn giao thông và ô nhiễm không khí, mặc dù hiệu quả của chúng có gây ra tranh cãi.

Các cộng đồng chia sẻ xe tồn tại ở nhiều nơi tại các quốc gia trên thế giới để hỗ trợ cho các xe để tăng công suất vận chuyển. Đối với những nơi không có dịch vụ như vậy, các ứng dụng chia sẻ xe trực tuyến có thể phục vụ một mục đích tương tự. Điểm đón xe chia sẻ rất phổ biến ở một số nơi, trong đó các tài xế đi một mình đón một hoặc nhiều hành khách để chia sẻ chuyến đi, và nhờ đó được phép sử dụng làn đường HOV. Làn xe chở nhiều hoặc trả phí (làn HOT), cho phép thêm xe lái đi một mình sử dụng với điều kiện phải trả thêm phí, đã xuất hiện tại Hoa Kỳ và Canada.

Ghi chú và tài liệu tham khảo
-----------------------------

1. ↑  "High Occupancy Vehicle Lanes in Canada – Overview". Transport Canada. ngày 26 tháng 8 năm 2010. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 4 năm 2012.
2. ↑  Federal Highway Administration (ngày 27 tháng 7 năm 2009). "A Review of HOV Lane Performance and Policy Options in the United States – Section 1: Introduction". FHWA Tolling and Pricing Program. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2012.
3. ↑  "Transit Lanes". Roads and Traffic Authority, NSW. Truy cập ngày 25 tháng 4 năm 2012. Budapest 29–ngày 31 tháng 10 năm 2003.
4. ↑  Sharon Shewmake (tháng 11 năm 2012). "Can Carpooling Clear the Road and Clean the Air? Evidence on the Impact of HOV Lanes on VMT and air pollution". *Journal of Planning Literature*.
**Lã Ngọc Châu** (sinh năm 1926) là một sĩ quan cấp cao trong Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Thiếu tướng, nguyên Phó Chính ủy Quân đoàn 3, Phó Hiệu trưởng về Chính trị Trường Sĩ quan Lục quân 1.

Thân thế và sự nghiệp
---------------------

Ông quê ở xã Khánh Cư, huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình.

Sau khi Cách mạng tháng 8 thành công, ông được cử tham gia vào Ủy ban hành chính xã Khánh Cư cho đến khi nhập ngũ (8.1946).

Năm 1948, là chính trị viên Trung đội trinh sát trực thuộc Tiểu đoàn 171.

Năm 1949, là cán sự Chính trị Đại đội 180, Tiểu đoàn 171.

Tháng 12 năm 1949, ông giữ chức vụ Chính trị viên Đại đội 131, Trung đoàn 66.

Tháng 8 năm 1952, là Chính trị viên phó Tiểu đoàn Nguyễn Huệ, Trung đoàn 66, Đại đoàn 304.

Đến tháng 12 năm 1953, ông là Trợ lý tuyên huấn Trung đoàn 9, Đại đoàn 304.

Từ tháng 3 năm 1954 đến tháng 8 năm 1955, ông giữ chức vụ Chính trị viên Tiểu đoàn 9, Trung đoàn 9, Đại đoàn 304.

Từ tháng 9 năm 1956 đến tháng 1 năm 1957, ông giữ các chức vụ: Chính trị viên Công trường sư đoàn, Chính trị viên Tiểu đoàn HL thuộc Sư đoàn 304.

Từ tháng 3 năm 1961 đến tháng 2 năm 1962, ông được cử đi học tại Trường chính trị trung cao khóa 4.

Từ tháng 3 năm 1962 đến tháng 12 năm 1963, ông được đề bạt giữ chức vụ Phó Chính ủy Trung đoàn 66, Sư đoàn 304.

Từ tháng 1 năm 1964 đến tháng 10 năm 1967, ông là Chính ủy Trung đoàn 66 Sư đoàn 304.

Từ tháng 11 năm 1967 đến năm 1968, ông là Phó Chủ nhiệm rồi Chủ nhiệm Chính trị Sư đoàn 1 thuộc Mặt trận Tây Nguyên.

Từ năm 1969 đến tháng 4 năm 1970, là Phó Chủ nhiệm Hậu cần Mặt trận Tây Nguyên.

Từ tháng 4 năm 1970 đến 1971, ông là Phó Chủ nhiệm Chính trị Mặt trận Tây Nguyên.

Từ tháng 9 năm 1972, giữ chức vụ Phó Chính ủy Sư đoàn 10, Mặt trận Tây Nguyên sau thuộc Quân đoàn 3, tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Từ năm 1976 đến tháng 6 năm 1978, ông là Chủ nhiệm Chính trị Quân đoàn 3

Từ tháng 7 năm 1978 đến tháng 11 năm 1978, ông giữ chức vụ Phó Chính ủy Quân đoàn 3.

Từ tháng 12 năm 1978 đến tháng 7 năm 1980, là Phó Chính ủy Trường Sĩ quan Lục quân 1

Sau khi Quân đội bỏ chế độ Chính trị viên, Chính ủy, từ tháng 8 năm 1980 đến tháng 9 năm 1983, ông là Phó Hiệu trưởng về Chính trị Trường Sĩ quan Lục quân 1

Từ tháng 10 năm 1983 đến tháng 10 năm 1987, ông lại giữ chức Chủ nhiệm Chính trị Trường Sĩ quan Lục quân 1

Ông được nhà nước cho nghỉ hưu tháng 1 năm 1988.

Thiếu tướng (12.1984)

Khen thưởng
-----------

Huân chương Độc lập hạng 3

Huân chương Quân công hạng Nhì

Huân chương Chiến thắng hạng Nhì

Huân chương Chiến công (hạng Nhất, Nhì, Ba)

Huân chương Chiến sĩ vẻ vang (hạng Nhất, Nhì, Ba)

Huân chương Chiến sĩ giải phóng (hạng Nhất, Nhì, Ba)

Huy chương Quân kỳ quyết thắng

Chú thích
---------

1. ↑  "Các tướng lĩnh LLVT người Ninh Bình".
2. ↑  "Chọc thủng 'lá chắn thép' đèo Phượng Hoàng - Chuyện kể của người trong cuộc".