**Chất bôi trơn âm đạo** là một chất lỏng được sản xuất tự nhiên giúp bôi trơn âm đạo của phụ nữ. Chất bôi trơn âm đạo luôn luôn có mặt, nhưng việc sản sinh ra chất bôi trơn tăng đáng kể gần rụng trứng và trong khi hưng phấn tình dục với quan hệ tình dục sắp xảy ra. Khô âm đạo là tình trạng mà chất bôi trơn này không đủ, và đôi khi chất bôi trơn nhân tạo được sử dụng để làm tăng độ trơn. Nếu không có đủ bôi trơn, quan hệ tình dục có thể bị đau. Lớp niêm mạc âm đạo không có tuyến, và do đó âm đạo phải dựa vào các phương pháp bôi trơn khác. Huyết tương từ thành âm đạo do co thắt mạch máu được coi là nguồn bôi trơn chính và các tuyến của Bartholin, nằm hơi bên dưới và bên trái và bên phải của introitus (khe mở âm đạo), cũng tiết ra chất nhầy để tăng tiết dịch âm đạo. Gần giai đoạn rụng trứng, chất nhầy cổ tử cung cung cấp thêm chất bôi trơn.

Dịch âm đạo
-----------

### Thành phần

Âm hộ với bôi trơn âm đạo và tiết dịch, giai đoạn hậu sản.
Chất lỏng bôi trơn có thể khác nhau về tính nhất quán, kết cấu, mùi vị, màu sắc và mùi, tùy thuộc vào hưng phấn tình dục, giai đoạn của chu kỳ kinh nguyệt, sự hiện diện của nhiễm trùng, một số loại thuốc, yếu tố di truyền và chế độ ăn uống.

Dịch âm đạo có tính axit nhẹ và có thể trở nên axit hơn với một số bệnh lây truyền qua đường tình dục. Độ pH bình thường của dịch âm đạo là từ 3,8 đến 4,5, trong khi tinh dịch của nam giới có độ pH thường nằm trong khoảng từ 7,2 đến 7,8 (pH trung tính là 7,0).

### Sản xuất

Âm đạo của con người được phục vụ nhờ các dây thần kinh đáp ứng với polypeptide đường ruột (VIP). Hậu quả là VIP gây ra sự gia tăng lưu lượng máu âm đạo kèm theo sự gia tăng bôi trơn âm đạo. Các phát hiện cho thấy VIP có thể tham gia vào việc kiểm soát các thay đổi sinh lý cục bộ quan sát được trong quá trình hưng phấn tình dục: giãn mạch sinh dục và tăng bôi trơn âm đạo.

Khô âm đạo
----------

Bôi trơn không đủ hoặc khô âm đạo ở phụ nữ có thể gây ra chứng khó tiêu, đây là một loại rối loạn đau tình dục. Mặc dù khô âm đạo được coi là một chỉ số cho rối loạn hưng phấn tình dục, khô âm đạo cũng có thể là do không đủ hưng phấn và kích thích hoặc do thay đổi nội tiết tố gây ra bởi mãn kinh (có khả năng gây viêm âm đạo teo), mang thai hoặc cho con bú. Kích thích từ kem tránh thai và bọt cũng có thể gây khô, vì có thể sợ hãi và lo lắng về sự thân mật tình dục. Khô âm đạo cũng có thể là một triệu chứng của hội chứng Sjögren (SS), một căn bệnh rối loạn tự miễn mãn tính, trong đó cơ thể phá hủy các tuyến sản xuất độ ẩm.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Semen analysis". Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 10 năm 2007. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2007.
2. ↑  Ottesen B, Pedersen B, Nielsen J, Dalgaard D, Wagner G, Fahrenkrug J (1987). "Vasoactive intestinal polypeptide (VIP) provokes vaginal lubrication in normal women". *Peptides*. **8** (5): 797–800. doi:10.1016/0196-9781(87)90061-1. PMID 3432128.

| * x
* t
* s
Đề cương về tình dục ở người |
| --- |
| Lịch sử | 
* Cách mạng tình dục
* Văn hóa đối kháng của thập niên 1960

 |
| Hành vi tình dục | 
* Quan hệ tình dục
	+ Khởi động tình dục
	+ Tư thế tình dục
* Thủ dâm
* Tình dục bằng miệng
* Liếm dương vật
* Liếm âm hộ
* Liếm hậu môn
* Tình dục hậu môn
* Thủ dâm hậu môn
* Tình dục tập thể
* Bế tinh
* BDSM
* Trên, dưới và linh hoạt
* Thăng hoa tình dục
* Tình dục không thâm nhập
* Tình một đêm
* Làm tình nơi công cộng
* Tình dục nam-nam
* Tình dục nữ-nữ
* Trao đổi bạn tình
* Bữa tiệc thác loạn

 |
| Sinh lý | 
* Kích thích tình dục
* Hưng phấn tình dục
* Ham muốn tình dục
* Cương cứng
* Cực khoái
* Xuất tinh
* Thụ tinh
* Mang thai

 |
| Sức khỏe sinh sảnvà Giáo dục giới tính | 
* Tránh thai
* Bao cao su
* Xuất tinh ngoài âm đạo
* Dược phẩm sinh sản
* Tình dục an toàn
* Nghiện tình dục
* Rối loạn tình dục
	+ Rối loạn cương dương
	+ Chứng cuồng dâm
* Bạo dâm
* Khổ dâm
* Miên dâm
* Ái nhi
* Ái lão
* Ái vật
* Ái tử thi
* Ái phạm nhân
* Thị dâm
* Đồng tính luyến ái
* Làm tình qua điện thoại
* Giáo dục giới tính
* Liệu pháp tình dục
* Bệnh lây truyền qua đường tình dục

 |
| Nhận thức | 
* Nhận thức tình dục
* Thiên hướng tình dục

 |
| Luật pháp | 
* Loạn luân
* Lạm dụng tình dục
	+ Quấy rối tình dục
	+ Tấn công tình dục
	+ Hiếp dâm
	+ Cưỡng dâm
	+ Lạm dụng tình dục trẻ em
	+ Bạo hành tình dục
	+ Nô lệ tình dục
* Quyền hưởng đêm đầu
* Tình dục giữa người và động vật

 |
| Các mối quan hệvà xã hội | 
* Kế hoạch hóa gia đình
* Hôn nhân
* Quyền ân ái tạm thời
* Tình dục trước hôn nhân
* Bạn tình
* Lệch lạc tình dục
* Biến thái tính dục
* Tình yêu
* Kiêng tình dục
* Hấp dẫn tình dục
* Luân lý tình dục
* Đạo đức tình dục
* Ngoại tình

 |
| Công nghệ tình dục | 
* Sách báo khiêu dâm
* Dầu bôi trơn
* Mãi dâm
* Mại dâm
	+ môi giới
	+ nữ
	+ nam
	+ trẻ em
* Đồ chơi tình dục
* Cửa hàng người lớn
* Câu lạc bộ thoát y
* Nhà thổ
* Phố đèn đỏ

 |
| Sách tình dục | 
* Kama Sutra
* Tố nữ kinh
* Nhục bồ đoàn
* Kim Bình Mai

 |
| Tôn giáo vàtình dục | 
* Phật giáo
* Khoa nghiên cứu ma quỷ Công giáo
* Đạo giáo
* Hồi giáo
* Mormon giáo
* Ma thuật tình dục

 |
| Khác | 
* Màng trinh
* Trinh tiết
* Kiểm tra trinh tiết
* Thủ cung sa

 |
| 
* Hoạt động tình dục của con người
* Tình dục học
* Hành vi tình dục ở động vật

 |