recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Quận Union** là một quận trong tiểu bang Nam Carolina. Theo điều tra dân số năm 2000, quận có dân số 29.881 người. Quận lỵ đóng ở Union.6 Thư viện Carnegie của quận đã được bầu là thư viện nhỏ tốt nhất Mỹ bởi Library Journal trong năm 2009.

Địa lý
------

Theo Cục điều tra dân số Hoa Kỳ, quận có tổng diện tích 516 square miles (1.336 km²), trong đó, 514 dặm Anh vuông (1.332 km²) là diện tích đất và 2 dặm Anh vuông (5 km²) trong tổng diện tích (0,35%) là diện tích mặt nước.

### Các quận giáp ranh

* Quận Cherokee, South Carolina - Bắc
* Quận York, South Carolina - Đông bắc
* Quận Chester, South Carolina - Đông
* Quận Fairfield, South Carolina - Đông nam
* Quận Newberry, South Carolina - Nam
* Quận Laurens, South Carolina - Tây nam
* Quận Spartanburg, South Carolina - Tây bắc

### Các khu bảo tồn quốc gia

* Quận Sumter National Forest (một phần)

Thông tin nhân khẩu
-------------------

Theo cuộc điều tra dân số2 tiến hành năm 2000, quận này có dân số 29.881 người, 12.087 hộ, và 8.497 gia đình sinh sống trong quận này. Mật độ dân số là 58 người trên mỗi dặm Anh vuông (22/km²). Đã có 13.351 đơn vị nhà ở với một mật độ bình quân là 26 trên mỗi dặm Anh vuông (10/km²). Cơ cấu chủng tộc của dân cư sinh sống tại quận này gồm 67,81% người da trắng, 31,05% người da đen hoặc người Mỹ gốc Phi, 0,15% người thổ dân châu Mỹ, 0,18% người gốc châu Á, 0,04% người các đảo Thái Bình Dương, 0,16% từ các chủng tộc khác, và 0,61% từ hai hay nhiều chủng tộc. 0,67% dân số là người Hispanic hoặc người Latin thuộc bất cứ chủng tộc nào.

Có 12,087 hộ trong đó có 29,40% có con cái dưới tuổi 18 sống chung với họ, 48,80% là những cặp kết hôn sinh sống với nhau, 16,80% có một chủ hộ là nữ không có chồng sống cùng, và 29,70% là không gia đình. 26,80% trong tất cả các hộ gồm các cá nhân và 11,90% có người sinh sống một mình và có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn. Quy mô trung bình của hộ là 2,44 còn quy mô trung bình của gia đình là 2,93,

Cơ cấu độ tuổi dân cư quận này như sau 23,80% dưới độ tuổi 18, 8,20% từ 18 đến 24, 27,90% từ 25 đến 44, 24,40% từ 45 đến 64, và 15,60% người có độ tuổi 65 tuổi hay già hơn. Độ tuổi trung bình là 39 tuổi. Cứ mỗi 100 nữ giới thì có 89,00 nam giới. Cứ mỗi 100 nữ giới có độ tuổi 18 và lớn hơn thì, có 85,30 nam giới.

Thu nhập bình quân của một hộ ở quận này là $31.441, và thu nhập bình quân của một gia đình ở quận này là $37.661, Nam giới có thu nhập bình quân $29.371 so với mức thu nhập $20.701 đối với nữ giới. Thu nhập bình quân đầu người của quận là $15.877, Khoảng 11,10% gia đình và 14,30% dân số sống dưới ngưỡng nghèo, bao gồm 18,70% những người có độ tuổi 18 và 15,90% là những người 65 tuổi hoặc già hơn.

Thành phố và thị trấn
---------------------

* Carlisle
* Jonesville
* Lockhart
* Union

Tham khảo
---------

1. ↑  "Best Small Library in America 2009: Union County Carnegie Library, SC—Carolina Dreaming". Library Journal. ngày 1 tháng 2 năm 2009. Truy cập ngày 5 tháng 2 năm 2009.

Bản mẫu:Union, South Carolina
Bản mẫu:South Carolina


|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Quận Union, South Carolina***. |
Mô hình quy mô của JCMT
**Kính thiên văn James Clerk Maxwell** (**JCMT**) là kính viễn vọng bước sóng dưới milimet tại Đài thiên văn Mauna Kea ở Hawaii. Kính viễn vọng nằm gần đỉnh Mauna Kea ở 13,425 foot (4,092 m). Gương chính của nó có chiều ngang 15 mét (16,4 yard): đây là kính viễn vọng một đĩa lớn nhất hoạt động ở bước sóng dưới ánh sáng của phổ điện từ (hồng ngoại xa đến vi sóng). Các nhà khoa học sử dụng nó để nghiên cứu Hệ mặt trời, bụi và khí liên sao và các thiên hà xa xôi.

JCMT bắt đầu hoạt động vào năm 1987 và được tài trợ cho đến tháng 2 năm 2015 bởi sự hợp tác giữa Vương quốc Anh và Canada và Hà Lan. Nó được vận hành bởi Trung tâm Thiên văn học Chung và được đặt tên để vinh danh nhà vật lý toán học James Clerk Maxwell. Vào tháng 3 năm 2015, hoạt động của JCMT đã được Đài thiên văn Đông Á tiếp quản.

Kính thiên văn được kết hợp với Đài thiên văn dưới milimet CalTech kế bên cạnh nó, để tạo thành giao thoa kế đầu tiên. Thành công này rất quan trọng trong việc thúc đẩy việc xây dựng Submilimeter Array sau đó và giao thoa kế Atacama Large Millimet Array. Trong những năm gần đây, nó cũng đã tham gia vào các quan sát Kính viễn vọng Chân trời, nơi tạo ra hình ảnh trực tiếp đầu tiên của một lỗ đen.

Tham khảo
---------

1. ↑  W.S. Holland et al. SCUBA: a common-user submillimetre camera operating on the James Clerk Maxwell Telescope, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society: Letters Volume 303 Issue 4, Pages 659–672, 2002 doi:10.1046/j.1365-8711.1999.02111.x
2. ↑  "East Asian Observatory - Hilo, Hawaii". *eaobservatory.org*.
3. ↑  "Event Horizon Telescope Captures First Image of Black Hole | Astronomy | Sci-News.com". *Breaking Science News | Sci-News.com* (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 10 tháng 4 năm 2019.
Saara Kuugongelwa-Amadhila (sinh ngày 12 tháng 10 năm 1967) là thủ tướng thứ tư và hiện tại của Namibia, trong chức vụ kể từ ngày 21 tháng 3 năm 2015. Kuugongelwa là thành viên của Tổ chức Nhân dân Tây Nam Phi (SWAPO). Bà là thành viên của Quốc hội Namibia từ năm 1995 và là Bộ trưởng Bộ Tài chính từ năm 2003 đến năm 2015..Bà là người phụ nữ đầu tiên phục vụ như là Thủ tướng của Namibia.

Lưu vong
--------

Sinh ra tại Otamanzi, Omusati, Kuugongelwa đã sống lưu vong với SWAPO vào năm 1980 ở tuổi 13 và rời Sierra Leone năm 1982 ở tuổi 15. Bà theo học trường trung học cơ sở Koidu Girls từ năm 1982 đến năm 1984 và trường trung học Saint Joseph từ năm 1984 tới 1987. Từ 1991 đến 1994, Kuugongelwa theo học Đại học Lincoln ở Pennsylvania, Hoa Kỳ, nơi bà tốt nghiệp với bằng kinh tế.

Sự nghiệp chính trị
-------------------

Kuugongelwa trở về Namibia sau khi tốt nghiệp từ Lincoln và đảm nhiệm vị trí nhân viên bàn làm việc tại Văn phòng Tổng thống dưới thời Tổng thống Sam Nujoma. Ở tuổi 27 năm 1995, Kuugongelwa được bổ nhiệm làm Tổng giám đốc của Ủy ban Kế hoạch Quốc gia, một chức vụ trong chức vụ của một bộ trưởng. Bà được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Bộ Tài chính vào năm 2003..

Vào ngày Heroes Day 2014, bà được phong tặng Huân chương rực rỡ nhất của Mặt trời, Hạng hai..

Cùng với Tổng thống Hage Geingob, Kuugongelwa tuyên thệ nhậm chức Thủ tướng thứ tư của Namibia vào ngày 21 tháng 3 năm 2015. Bà là người phụ nữ đầu tiên giữ chức vụ này.

Vào tháng 5 năm 2016, Kuugongelwa đã tham gia vào "Cuộc đối thoại với quyền danh dự Saara Kuugongelwa-Amadhila, Thủ tướng Cộng hòa Namibia", một cuộc thảo luận được kiểm duyệt với Phụ nữ Trung tâm Wilson về Dự án Dịch vụ công cộng, Chương trình Trung tâm Wilson, và cử tri cho châu Phi. Bà đã nói về bình đẳng giới trong nhiều dịp, kể cả trong chuyến thăm của Thủ tướng Mali Modibo Keita và trong một bài phát biểu (đọc bởi Christine Hoebes thay mặt cô) tại Hội nghị thượng đỉnh phụ nữ Namibia lần thứ 10, nơi bà tuyên bố sẽ mất 70 năm để thu hẹp khoảng cách phân biệt giới tính trên khắp châu Phi..

Tham khảo
---------

1. ↑  Graham Hopwood:Who's Who, Kuugongelwa-Amadhila, Saara - Swapo Lưu trữ 2011-06-11 tại Wayback Machine Namibian Institute for Democracy Error in webarchive template: Check `|url=` value. Empty.
2. 1 2  "Profile: Saara Kuugongelwa-Amadhila".
3. ↑  "THE PRIME MINISTER OF REPUBLIC OF NAMIBIA". *OPM.gov.na*. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2017.
4. ↑  "Namibians honoured by President".
5. ↑  Shinovene Immanuel and Theresia Tjihenuna, "Emotional transition" Lưu trữ 2015-03-29 tại Archive.today, *The Namibian*, ngày 23 tháng 3 năm 2015.
6. ↑  "A Conversation with The Right Honourable Saara Kuugongelwa-Amadhila, Prime Minister of the Republic of Namibia". *WilsonCenter.org*. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2017.
7. ↑  "Gender equity vital to sustained growth". *Economist.com.na*. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2017.
8. ↑  Kahiurika, Ndanki. "70 years to close gender gap – PM". *Namibian.com.na/*. Truy cập ngày 6 tháng 2 năm 2017.
**Khất Phục Quốc Nhân** (giản thể: 乞伏国仁; phồn thể: 乞伏國仁; bính âm: *Qǐfú Quórén*) (?-388), là người sáng lập nên nước Tây Tần thời Ngũ Hồ thập lục quốc trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế
--------

Cha của Khất Phục Quốc Nhân là Khất Phục Tư Bàn (乞伏司繁), một tộc trưởng Tiên Ti ở khu vực này là nam bộ/tây nam bộ Cam Túc. Sau khi bị tướng Vương Thống (王統) của Tiền Tần đánh bại, Khất Phục Tư Bàn đã đầu hàng vào năm 371 và được cho phép tiếp tục lãnh đạo bộ lạc của mình với vị thế là một chư hầu của Tiền Tần, có tước hiệu "Nam thiền vu". Năm 376, Khất Phục Tư Bàn qua đời và Khất Phục Quốc Nhân lên kế vị cha.

Sự nghiệp
---------

Khi hoàng đế Phù Kiên của Tiền Tần tìm cách chinh phục Đông Tấn để thống nhất Trung Hoa vào năm 383, Khất Phục Quốc Nhân ban đầu là một tướng quân trong đội quân chinh phục, song vào lúc đó, chú của Khất Phục Quốc Nhân là Khất Phục Bộ Đồi (乞伏步頹) đã nổi loạn, và Phù Kiên đã cử Khất Phục Quốc Nhân đi đánh dẹp cuộc nổi loạn của thúc phụ mình. Tuy nhiên, Khất Phục Quốc Nhân lại hội quân cùng Khất Phục Bộ Đồi, và Khất Phục Quốc Nhân đã tuyên bố rằng Tiền Tần đã khiến người dân của ông kiệt sức và ông đã lập nên một nhà nước độc lập mới, mặc dù vào thời điểm đó ông vẫn chưa có bất kỳ tước hiệu đế vương nào và cũng chưa tuyên bố niên hiệu mới.

Năm 385, sau khi hay tin về việc Phù Kiên chết trong tay một tướng nổi loạn khác là Diêu Trường (người lập nước Hậu Tần), Khất Phục Quốc Nhân đã xưng làm "Thiền vu" và cải niên hiệu, tuyên bố đoạn tuyệt thực tế với Tiền Tần, và ngày này thường được coi là ngày thành lập nước Tây Tần. Ông chia lãnh địa của mình ra làm 12 quận, và định đô tại Dũng Sĩ thành (勇士城, nay thuộc Lan Châu, Cam Túc). Trong hai năm sau đó, ông dần thu hút người Tiên Ti và các sắc tộc khác vào tầm kiểm soát của nhà nước do mình lập ra.

Tuy nhiên, năm 387, trái với lập trường chống lại Tiền Tần trước đó, Khất Phục Quốc Nhân đã chấp thuận tước hiệu Uyển Xuyên vương (苑川王) do hoàng đế Phù Đăng của Tiền Tần ban cho và trên danh nghĩa lại trở thành một chư hầu của Tiền Tần, mặc dù vậy, ông không sử dụng niên hiệu của Tiền Tần.

Vào mùa hè năm 388, Khất Phục Quốc Nhân qua đời. Con trai ông là Khất Phục Công Phủ (乞伏公府) khi đó vẫn còn quá nhỏ tuổi, và các cận thận đã ủng hộ em trai ông là Khất Phục Càn Quy lên ngôi kế vị ông.

Tham khảo
---------

* Tấn thư, tái ký, quyển 25
* Tư trị thông giám, các quyển 105, 106, 107.

| * x
* t
* s
Vua Tây Tần |
| --- |
| Khất Phục Quốc Nhân  •  Khất Phục Càn Quy  •  Khất Phục Sí Bàn  •  Khất Phục Mộ Mạt |
| 

---

Ngũ Hồ loạn Hoa  • Hán Triệu  •  Thành Hán  •  Tiền Lương  •  Hậu Triệu  •  Tiền Yên  •  Nhiễm Ngụy  •  Bắc Đại •  Tiền Tần  •  Hậu Tần • Tây Yên  •  Hậu Yên  •  Tây Tần  •  Hậu Lương  •  Nam Lương •  Nam Yên  • Tây Lương  •  Hạ  •  Bắc Yên  •  Bắc Lương

---

Vua Trung Quốc  •  Tam Hoàng Ngũ Đế  •  Nhà Hạ  •  Nhà Thương  •  Nhà Chu  •  Nhà Tần  •  Nhà Hán  •  Tam Quốc  •  Nhà Tấn  •  Ngũ Hồ loạn Hoa •  Nam Bắc triều • Nhà Tùy  •  Nhà Đường  •  Nam Chiếu  •  Ngũ đại Thập quốc  • Nhà Tống  •  Nhà Liêu  •  Tây Hạ  •  Đại Lý  •  Nhà Kim • Nhà Nguyên  •  Nhà Minh  •  Nhà Thanh |
**Krishna Kumari Kolhi** (tiếng Sindh: ڪرشنا ڪماري ڪوهلي, tiếng Urdu: کرشنا کماری کوہلی, tiếng Phạn: कृष्ण कुमारी कोहली, sinh ngày 1 tháng 2 năm 1979) là một chính khách Pakistan, thành viên của Thượng viện Pakistan. Cô là người Hindu Dalit đầu tiên và là người phụ nữ Hindu thứ hai nắm giữ vị trí đó. Cô đã vận động cho các quyền của phụ nữ và chống lại lao động ngoại quan.

Thuở nhỏ và giáo dục
--------------------

Krishna Kolhi sinh ngày 1 tháng 2 năm 1979, trong một gia đình nghèo đến từ một ngôi làng ở Nagarparkar. Khi cô còn nhỏ và một học sinh lớp ba, cô và gia đình cô đã bị giam giữ trong ba năm làm nô lệ để trả nợ trong một nhà tù tư nhân ở quận Umerkot.
 Họ chỉ được thả ra sau một cuộc đột kích của cảnh sát trên đất của nhà chủ. Cô đi học ban đầu ở quận Umerkot và sau đó đến quận Mirpurkhas.

Cô kết hôn ở tuổi 16 vào năm 1994 trong khi cô đang theo học lớp 9. Cô tiếp tục học sau khi kết hôn và năm 2013 đã nhận được bằng thạc sĩ về xã hội học của Đại học Sindh.

Sự nghiệp chính trị
-------------------

Kolhi gia nhập Đảng Nhân dân Pakistan (PPP) như là một nhà hoạt động xã hội để vận động cho các quyền của các cộng đồng bị thiệt thòi trong xã hội ở Thar. Cô cũng vận động các quyền của phụ nữ, chống lao động ngoại quan, và chống lại quấy rối tình dục ở nơi làm việc. Năm 2018, cô được bầu vào Thượng viện Pakistan trong cuộc bầu cử Thượng viện ở Pakistan như một ứng viên của PPP trên ghế dành riêng cho phụ nữ ở Sindh. Cô đã trở thành người Hindu Dalit đầu tiên và là người phụ nữ Hindu thứ hai được bầu vào Thượng viện, sau Ratna Bhagwandas Chawla.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3  "In historic first, a Thari Hindu woman has been elected to the Senate". *DAWN.COM*. ngày 4 tháng 3 năm 2018. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2018.
2. 1 2 3  Samoon, Hanif (ngày 4 tháng 3 năm 2018). "PPP nominates Thari woman to contest Senate polls on general seat". *Dawn*. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2018.
3. 1 2 3  Dawood Rehman (ngày 3 tháng 3 năm 2018). "Krishna Kumari becomes first Hindu Dalit woman senator of Pakistan". *Daily Pakistan Global*.
4. ↑  "LIVE: PML-N-backed independent candidates lead in Punjab, PPP in Sindh - The Express Tribune". *The Express Tribune*. ngày 3 tháng 3 năm 2018. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2018.
5. ↑  Khan, Iftikhar A. (ngày 4 tháng 3 năm 2018). "PML-N gains Senate control amid surprise PPP showing". *DAWN.COM*. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2018.
**Quá trình đốt cháy oxy** là một tập hợp các phản ứng tổng hợp hạt nhân diễn ra trong các ngôi sao lớn đã sử dụng hết các nguyên tố nhẹ hơn trong lõi của chúng. Quá trình đốt cháy oxy được đi trước bởi quá trình đốt cháy neon và đã thành công nhờ quá trình đốt cháy silicon. Khi quá trình đốt cháy neon kết thúc, lõi của ngôi sao co lại và nóng lên cho đến khi nó đạt đến nhiệt độ đánh lửa để đốt cháy oxy. Phản ứng đốt cháy oxy tương tự như phản ứng đốt cháy carbon; tuy nhiên, chúng phải xảy ra ở nhiệt độ và mật độ cao hơn do hàng rào Coulomb của oxy lớn hơn. Oxy trong lõi đốt cháy trong phạm vi nhiệt độ (1,5-2,6)×109 K  và trong phạm vi mật độ của (2,6-6,7)×109 g/cm 3. Các phản ứng chính được đưa ra dưới đây, trong đó các tỷ lệ phân nhánh cho rằng kênh deuteron mở (ở nhiệt độ cao):

Gần nhiệt độ 2×109 K, tốc độ phản ứng đốt cháy oxy xấp xỉ 2,8×1012 (T9/2)33, trong đó T9 là nhiệt độ tính bằng tỷ Kelvin. Nhìn chung, các sản phẩm chính của quá trình đốt cháy oxy là  28Si, 32,33,34S, 35,37Cl, 36,38Ar, 39,41K và 40,42Ca. Trong đó, 28Si và 32S chiếm 90% thành phần cuối cùng. Nhiên liệu oxy trong lõi của ngôi sao đã cạn kiệt sau 0,01-5 năm tùy thuộc vào khối lượng của ngôi sao và các thông số khác. Quá trình đốt cháy silicon tạo ra sắt, nhưng sắt này không thể phản ứng thêm để tạo năng lượng để hỗ trợ ngôi sao.

Trong quá trình đốt oxy, hướng ra ngoài, có vỏ đốt oxy, tiếp theo là vỏ neon, vỏ carbon, vỏ helium và vỏ hydro. Quá trình đốt cháy oxy là phản ứng hạt nhân cuối cùng trong lõi của ngôi sao không diễn ra trong quá trình alpha.

Trước khi đốt oxy
-----------------

Mặc dù 16O nhẹ hơn neon, đốt neon xảy ra trước khi đốt oxy, bởi vì 16O là hạt nhân kỳ diệu gấp đôi và do đó cực kỳ ổn định. So với oxy, neon kém ổn định hơn nhiều. Do đó, quá trình đốt neon xảy ra ở nhiệt độ thấp hơn 16O + 16O. Trong quá trình đốt neon, oxy và magnesi tích tụ trong lõi của ngôi sao. Khi bắt đầu đốt oxy, oxy trong lõi sao rất dồi dào do quá trình đốt cháy helium (4He (2α,) 12C (α, γ) 16O), quá trình đốt cháy carbon (12C (12C), α) 20Ne, 12C (α, γ) 16O) và quá trình đốt neon (20Ne (γ, α) 16O). Phản ứng 12C (α, γ) 16O có ảnh hưởng đáng kể đến tốc độ phản ứng trong quá trình đốt oxy, vì nó tạo ra lượng lớn 16O.

Tham khảo
---------

1. 1 2  Eid, M. F. El, B. S. Meyer, and L.‐S. The. "Evolution of Massive Stars Up to the End of Central Oxygen Burning." ApJ The Astrophysical Journal 611.1 (2004): 452–65. Arxiv.org. ngày 21 tháng 7 năm 2004. Web. 8 Apr. 2016.
2. ↑  Hirschi. "Evolution and nucleosynthesis of Very Massive Stars." arXiv:1409.7053v1 [astro-ph.SR] 24 Sep 2014
3. 1 2 3 4 5 6 7  Woosley, Heger, and Weaver. "The evolution of massive stars." Reviews of Modern Physics, Volume 74, October 2002
4. ↑  Clayton, Donald. Principles of Stellar Evolution and Nucleosynthesis, (1983)
5. ↑  Caughlan and Fowler. "Thermonuclear reaction rates". Atomic Data and Nuclear Data Tables, 40, 283–334 (1988).
6. ↑  Longair, Malcolm. High Energy Astrophysics, 3rd Edition, (2011)
|  |
| --- |
| Một phần của loạt bài về |
| Văn hóa Thái Lan |
|  |
| Lịch sử |
| Dân tộc |
| Ngôn ngữ
* Tiếng Thái Lan
 |
| Thần thoại và văn hóa dân gian
* Văn hóa dân gian
 |
| Ẩm thực |
| Âm nhạc và nghệ thuật biểu diễn
* Âm nhạc
 |
| Truyền thông
* Điện ảnh
 |
| Thể thao |
| Di sảnDi sản thế giới tại Thái Lan |
| Biểu tượng
* Quốc kỳ
* Quốc ca
* Quốc huy
 |
| * Cổng thông tin Thái Lan
 |
| * x
* t
* s
 |

**Quốc huy Thái Lan** (tiếng Thái: ตราแผ่นดินของไทย) được gọi là ***Phra Khrut Pha*** (chuyển tự; พระครุฑพ่าห์; "Garuda là phương tiện" (của Vishnu)). Garuda được sử dụng chính thức làm quốc huy bởi vua Vajiravudh (Rama VI) từ năm 1911. Tuy nhiên, các sinh vật huyền thoại đã được sử dụng như một biểu tượng của hoàng gia Thái Lan trong nhiều thế kỷ. Garuda được mô tả trên con dấu, được sử dụng bởi nhà vua Thái Lan và Chính phủ Thái Lan để xác thực các tài liệu chính thức và biểu tượng cá nhân.

Kim sí điểu là một loài chim trong thần thoại của Hindu và Phật giáo truyền thống. Theo thần thoại Hindu, Garuda là vahana (xe) của thần Vishnu (thường được biết đến ở Thái Lan là Narayana). Các nhà vua cổ xưa Thái Lan tin vào vương quyền của vua các vị thần, và tự coi mình là hiện thân của thần Narayana. Như vậy, Garuda tượng trưng cho quyền năng thiêng liêng và quyền hạn của nhà vua.

Kim sí điểu được sử dụng làm Quốc huy Indonesia và Thành huy của Ulaanbaatar (thủ đô Mông Cổ).

Tham khảo
---------
***Quoya paniculata*** là tên khoa học của một loài thực vật có hoa thuộc họ hoa môi và là loài đặc hữu của khu vực phía tây nước Úc. Nó là một loài cây bụi với lá và cành phủ đầy lông tơ. Hoa của chúng mọc thành cụm, chung quanh nó cũng có mọc lông tơ. Hoa có hình dạng như cái chuông, có màu tím đậm hoặc màu hoa cà đậm (hay là màu của hoa tử đinh hương đậm). Loài cây này tương tự như loài Dasymalla axillaris và Dáymalla terminalis, tuy nhiên, điểm cuối của lá và khu vực phân bố của chúng khác nhau.

Quoya paniculata là một loại cây bụi mọc thẳng đứng, cao tới khoảng 1,0 m (3 ft) và có những nhánh cây phủ đầy lông tơ màu trắng xanh. Lá của chúng mọc đối xứng với nhau thành cặp, có hình elip hoặc là thuôn dài như như hình cây giáo nhưng điểm cuối của lá lại là hình nêm và có độ dài 3 đến 6 cm (1 đến 2 in), rộng 0,6 đến 1,5 cm (0,2 đến 0,6 in).

Mùa ra hoa vào khoảng từ tháng 5 đến tháng 12, sau đó sẽ kết trái cho ra quả có hình cầu, cũng phủ lông và vẫn giữ lá đài.

Quoya paniculata lần đầu tiên được mô tả chính thức vào năm 1864 bởi Ferdinand von Mueller và được xuất bản trong Fragmenta phytographiae Australiae từ quan sát một mẫu vật được thu thập bởi Maitland Brown gần vịnh Shark. Tên của loài paniculata là một từ tiếng Latin có nghĩa là "mọc thành búi".

Năm 1870, George Bentham đổi tên thành Pityrodia paniculata, nhưng vào năm 2011, Barry Conn, Murray Henwood và Nikola Streiber đã đổi tên thành Q. paniculata.

Loài này mọc trên cát và đất sỏi trên các bãi cát sỏi chủ yếu giữa Geraldton và Karratha. Ngoài ra chúng còn ở các vùng sinh vật học Carnarvon, Dampierland, Gascoyne, Murchison và Pilbara.

Quoya paniculata được phân loại là "không bị đe dọa" bởi Department of Parks and Wildlife của chính phủ Tây Úc.

Chú thích
---------

1. 1 2  "*Quoya paniculata*". APNI. Truy cập ngày 22 tháng 11 năm 2017.
2. ↑  
"*Quoya paniculata*". *World Checklist of Selected Plant Families (WCSP)*. Royal Botanic Gardens, Kew.
3. ↑  Munir, Ahmad Abid (1979). "A taxonomic revision of the genus *Pityrodia* (Chloanthaceae)". *Journal of the Adelaide Botanic Garden*. **2** (1): 120–123.
4. 1 2 3  "*Quoya paniculata*". *FloraBase*. Cục Môi trường và Bảo tồn (Tây Úc), Chính quyền Tây Úc.
5. 1 2  Conn, Barry J.; Henwood, Murray J.; Streiber, Nicola (2011). "Synopsis of the tribe Chloantheae and new nomenclatural combinations in Pityrodia s.lat. (Lamiaceae)". *Australian Systematic Botany*. **24** (1): 8. doi:10.1071/SB10039.
6. ↑  Brown, Roland Wilbur (1956). *The Composition of Scientific Words*. Washington, D.C.: Smithsonian Institution Press. tr. 173.
7. ↑  "*Pityrodia paniculata*". APNI. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2018.
8. ↑  "*Quoya paniculata*". APNI. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2018.

Tham khảo
---------

* Dữ liệu liên quan tới Quoya paniculata tại Wikispecies

|  |  |
| --- | --- |
| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại | 
* Wikidata: Q39086498
* Wikispecies: Quoya paniculata
* APNI: 71591
* FloraBase: 41061
* GBIF: 5607434
* iNaturalist: 919128
* IPNI: 864554-1
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:864554-1
* Tropicos: 50239910

 |
**Pyrosoma** là một chi động vật biển trong họ Pyrosomatidae thuộc bộ Pyrosomida, chúng là một tập hợp của hàng ngàn sinh vật bé nhỏ, gọi là Zooids. Chúng thường được gọi là **giun biển khổng lồ**.

Đặc điểm
--------

Từng Zooids rất nhỏ và có thân hình trong suốt. Mật độ ở lớp vỏ nhiều hơn bên trong, phần giữa thân gần như rỗng hoàn toàn. Mỗi Zooids có nhiệm vụ riêng (như tự vệ, sinh sản, ăn uống) góp phần vào cả quần thể nhưng phải dựa vào nhau để tồn tại, cùng nhau thực hiện chức năng sinh tồn, dù tất cả zooids đều có thể tách rời khỏi quần thể nhưng chúng tập hợp với nhau thành thực thể sống khổng lồ. Chúng tạo thành loài giun biển khổng lồ có chiều dài thân khoảng 18m với đường kính thân mình lớn hơn cả cá mập, 

Sự tạo thành khối cơ thể đồ sộ với chiều dài khoảng 18m cùng đường kính thân mình lớn như cá mập. Pyrosome có kích thước lớn, màu trắng, xanh, thậm chí màu hồng nhạt, thường sinh sống tại vùng biển nhiệt đới ấm áp. Một đầu của giun biển Pyrosome mở rộng có nhiệm vụ hút nước biển vào cơ thể, lấy thức ăn là sinh vật phù du và đẩy phần nước đã lọc ra ngoài ở đầu kia.

Các loài
--------

Chi này gồm các loài sau

* *Pyrosoma aherniosum* Seeliger, 1895
* *Pyrosoma atlanticum* Péron, 1804
* *Pyrosoma godeauxi* van Soest, 1981
* *Pyrosoma ovatum* Neumann, 1909

Tham khảo
---------

1. ↑  "Blob-like intruders infesting pacific coast".
2. ↑  "Newsweek: Mysterious Sea Pickles invading West Coast in bizarre bloom".
3. ↑  "*Pyrosoma*". World Register of Marine Species. Truy cập ngày 13 tháng 4 năm 2015.

Liên kết ngoài
--------------

* Huge pyrosome captured in the North Atlantic - story and images
* Images taken by divers off southern California
* The Bioluminescence Web Page
* Divers with huge southern hemisphere pyrosomes Lưu trữ 2018-06-16 tại Wayback Machine
* Millions of tropical sea creatures invade waters off B.C. coast
* R R Helm (1 tháng 8 năm 2013). "The 60 foot long jet powered animal you've probably never heard of". Deep Sea News. Liên kết ngoài trong `|nhà xuất bản=` (trợ giúp)
Hòn đá Rosetta ở Bảo tàng Anh 
 Tranh khắc đá ở Wadi Rum (Jordan)
**Kim thạch học** hay **minh văn học** (tiếng Anh: *epigraphy*) là môn khoa học nghiên cứu các văn khắc trên đồ đồng xanh hoặc đồ đá cũng như nhiều loại văn vật khác như thẻ tre, mai rùa, vàng ngọc, gạch ngói, cột mốc, binh phù, đồ tùy táng,... làm rõ ý nghĩa văn tự, phân loại cách sử dụng theo thời gian và bối cảnh văn hóa, từ đó đưa ra kết luận về bản văn khắc và về tác giả. 

Môn này không nghiên cứu tầm quan trọng về mặt lịch sử của văn khắc cũng như không nghiên cứu giá trị nghệ thuật của văn bản. Ví dụ, văn khắc Behistun là một văn kiện chính thức của Đế chế Achaemenes được khắc trên đá tự nhiên tại Iran. Các nhà kim thạch học chịu trách nhiệm tái cấu trúc, dịch nghĩa và truy niên đại bản khắc, đồng thời tìm xem có văn vật nào tương tự hay không. Tuy nhiên, nhà kim thạch học sẽ không xác định và giải thích các sự kiện được chép trong văn kiện, bởi đó là công việc của các nhà sử học. Dẫu vậy, nhiều nhà khoa học có năng lực nghiên cứu cả hai lĩnh vực kim thạch học và sử học. 

Văn khắc có hình thức rất đa dạng, có khi đơn thuần chỉ là một dấu hiệu được vẽ trên một cái vò để viết tắt tên của vị thương gia vận chuyển hàng hóa trong chiếc vò đó, hoặc những vết xước trên đá, các dấu dập nổi bằng sáp, các dấu chạm nổi trên đồ đúc bằng kim loại, các tranh vẽ trên gốm hoặc trên bích họa; có khi văn khắc lại là một tài liệu dài (như một chuyên luận, một tác phẩm văn học,...). Phạm vi nghiên cứu của kim thạch học có khi trùng lặp với các môn khác như hóa tệ học hoặc cổ ngữ học. Đa số văn khắc có dung lượng tương đối ngắn nếu so với sách vở. Văn vật dùng để khắc lên có thể là kim loại (tức "kim") hoặc đá (tức "thạch"). Thông thường, các loại văn vật này được chế tác rất bền, nhưng có trường hợp chỉ là do sự tình cờ mà có, chẳng hạn một vụ cháy vô tình đã nung chín một viên đất sét khiến nó bền vững hơn theo thời gian. 

Kim thạch học là công cụ hỗ trợ chính phục vụ ngành khảo cổ học khi nghiên cứu các nền văn hóa có chữ viết. Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ phân loại kim thạch học là một ngành khoa học phụ trợ thuộc sử học. Nhờ kim thạch học mà người ta điều tra ra được những sự gian dối trong sử học.

Tham khảo
---------

1. ↑  Bozia, Eleni; Barmpoutis, Angelos; Wagman, Robert S. (2014). "OPEN-ACCESS EPIGRAPHY. Electronic Dissemination of 3D-digitized. Archaeological Material" (PDF): 12. Truy cập 21 tháng 9 năm 2018. Chú thích journal cần `|journal=` (trợ giúp)
2. ↑  Drake, Miriam A. (2003). *Encyclopedia of Library and Information Science*. Dekker Encyclopedias Series. **3**. CRC Press. ISBN 0-8247-2079-2.
3. ↑  Orlandi, Silvia; Caldelli, Maria Letizia; Gregori, Gian Luca (tháng 11 năm 2014). Bruun, Christer; Edmondson, Jonathan (biên tập). "Forgeries and Fakes". *The Oxford Handbook of Roman Epigraphy*. Oxford Handbooks. doi:10.1093/oxfordhb/9780195336467.013.003. ISBN 9780195336467. Truy cập ngày 21 tháng 9 năm 2018.
Đối với các định nghĩa khác, xem Phượng (định hướng).
Trong chi *Caesalpinia* thì loài cây phổ biến nhất được trồng là ***Caesalpinia pulcherrima*** (còn có danh pháp hai phần cũ là ***Poinciana pulcherrima***). Tên gọi của nó trong tiếng Việt của nó là **kim phượng**, **phượng ta**, **điệp**, **điệp cúng**. Tên gọi theo phiên âm Hán-Việt là: **phiên hồ điệp** (番蝴蝶), **kim phượng hoa** (金鳳花), **khổng tước hoa** (孔雀花), **hoàng hồ điệp** (黃蝴蝶). Nhìn bề ngoài, nó khá giống với cây phượng vĩ có danh pháp khoa học là *Delonix regia* cùng phân họ.

Nó là một loài cây bụi cao tới 3 m, có nguồn gốc ở vùng nhiệt đới thuộc châu Mỹ. Lá của nó là loại lông chim kép, dài 20–40 cm và có từ 3-10 cặp lá chét, mỗi lá chét có từ 6-10 cặp lá chét nhỏ dài 15–25 mm và rộng 10–15 mm. Hoa của chúng mọc ra tại cành hoa dài tới 20 cm, mỗi hoa có 5 cánh màu vàng, da cam hay đỏ. Quả là loại quả đậu dài 6–12 cm.

Nó được trồng làm cây cảnh rất phổ biến ở khu vực nhiệt đới.

Lưu ý
-----

Phượng vĩ đôi khi cũng được gọi là *kim phượng* khi có hoa màu vàng đậm. Tuy nhiên phượng vĩ là cây đại mộc còn kim phượng thực thụ là cây tiểu mộc, với ba màu hoa cơ bản là màu vàng tươi, đỏ vàng, đỏ hồng hoặc đỏ pha vàng (xem hình) và ra hoa quanh năm, còn phượng vĩ chỉ ra hoa vào mùa hè.

Hình ảnh
--------

* Kim phượng ở HawaiiKim phượng ở Hawaii
* Kim phượng ở KulaKim phượng ở Kula

Xem thêm
--------

* Phượng vĩ (*Delonix regia*)
* Phượng tím (*Jacaranda acutifolia*)

Chú thích
---------

Tham khảo
---------

* Dữ liệu liên quan tới Kim phượng tại Wikispecies

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Kim phượng***. |
***Quoya verbascina***, thường được gọi là **golden bush**, là tên của một loài thực vật có hoa trong họ hoa môi và là loài đặc hữu của miền Tây nước Úc. Nó là loài cây bụi, mọc thẳng đứng, với các cành và lá được phủ lông tơ. Hình dáng của lá thuôn nhưng nó thì lại thường thay đổi, không ổn định và dài gần 3–7 cm (1–3 in), rộng 1–3 cm (0,4–1 in), dày, mềm. Hoa có màu trắng hơi hồng, bên trong có những đốm màu hồng. Lá đài của hoa có màu vàng và cũng có nhiều lông tơ.

Quoya verbascina là một loại cây bụi mọc thẳng với thân và cành được phủ bằng lông tơ màu nâu đỏ, nâu nhạt hoặc nâu vàng nhạt.

Mùa hoa vào khoảng tháng 7 đến tháng 12, sau đó sẽ kết quả có hình bầu dục nhưng cong, dài 2,5–3 mm (0,098–0,12 in), được phủ bằng lông tơ mềm và còn dính lá đài.

Loài này được mô tả chính thức vào năm 1859 bởi Ferdinand von Mueller, người đã đặt tên nó là Chloanthes verbascina. Mô tả đã được xuất bản trong Fragmenta phytographiae Australiae từ việc quan sát một mẫu vật được Augustus Oldfield thu thập gần sông Murchison. Năm 1870, George Bentham đổi tên thành Pityrodia verbascina nhưng vào năm 2011, Barry Conn và Murray Henwood đã đổi tên thành Quoya verbascina và công bố sự thay đổi này trong Australian Systematic Botany. Tên loài "verbascina" có nguồn gốc từ tên Latin của loài cây có tên gọi là "Verbascum".

Golden bush chủ yếu thường mọc trên ven đường. Nó chủ yếu được tìm thấy ở khu vực giữa Carnarvon, Moora và trong các khu vực sinh học như Avon Wheatbelt, Carnarvon, Geraldton Sandplains, Murchison, Swan Coastal Plain và Yagoo.

Quoya verbascina được phân loại là loài "không bị đe dọa" bởi Department of Parks and Wildlife của Chính phủ Tây Úc.

Chú thích
---------

1. 1 2  "*Quoya verbascina*". APNI. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2017.
2. ↑  
"*Quoya verbascina*". *World Checklist of Selected Plant Families (WCSP)*. Royal Botanic Gardens, Kew.
3. 1 2 3  Munir, Ahmad Abid (1979). "A taxonomic revision of the genus *Pityrodia* (Chloanthaceae)". *Journal of the Adelaide Botanic Garden*. **2** (1): 69–73.
4. 1 2 3  Corrick, Margaret G.; Fuhrer, Bruce A. (2009). *Wildflowers of southern Western Australia* (ấn bản 3). Kenthurst, N.S.W.: Rosenberg Publishing. tr. 45. ISBN 9781877058844.
5. 1 2 3 4  "*Quoya verbascina*". *FloraBase*. Cục Môi trường và Bảo tồn (Tây Úc), Chính quyền Tây Úc.
6. ↑  "*Chloanthes verbascina*". APNI. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2017.
7. ↑  von Mueller, Ferdinand (1859). *Fragmenta phytographiae Australiae (Volume 1)*. Melbourne. tr. 22. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2017.
8. ↑  "*Pityrodia verbascina*". APNI. Truy cập ngày 23 tháng 11 năm 2017.
9. ↑  Conn, Barry J.; Henwood, Murray J.; Streiber, Nicola (2011). "Synopsis of the tribe Chloantheae and new nomenclatural combinations in Pityrodia s.lat. (Lamiaceae)". *Australian Systematic Botany*. **24** (1): 8. doi:10.1071/SB10039.
10. ↑  Brown, Roland Wilbur (1956). *The Composition of Scientific Words*. Washington, D.C.: Smithsonian Institution Press. tr. 329.

Tham khảo
---------

* Dữ liệu liên quan tới Quoya verbascina tại Wikispecies
Minh họa bởi Gustave Doré. 
***Kim cương và tiếng ếch ộp*** (tên tiếng Anh là ***Diamonds and Toads***) là một truyện cổ tích của Pháp được sáng tác bởi Charles Perrault và được đặt tên là "Les Fées" hoặc "The Fairies". Andrew Lang đã đưa nó vào *Sách - truyện cổ tích màu lục*. Nó được minh họa bởi Laura Valentine trong *Vườn ươm yêu thích của dì Louisa*.

Truyện cổ tích này đã trở nên phổ biến trong giới trẻ Việt Nam khi một bản dịch tiếng Việt của bộ phim hoạt hình về truyện cổ tích này bỗng dưng trở thành một video lan truyền nhanh vào cuối năm 2019.

Tóm tắt
-------

Câu chuyện kể về một bà goá phụ già có 2 cô con gái, một cô là con ruột còn một cô được người chồng nhặt nuôi về. Sau khi người chồng chết, bà goá phụ và cô em gái ra sức bắt nạt Fiona. Một hôm, Fiona ra giếng lấy nước và được một bà tiên giúp đỡ, cho cô nhiều kim cương. Cô em thấy vậy nghe theo lời bà goá phụ ra giếng lấy nước nhưng lại gặp phải một bà lão ăn xin, vì sự độc ác mà cô em đã bị bà tiên lấy đi giọng nói, chỉ có thể vang lên tiếng ếch ộp. Một ngày nọ hoàng tử nghe thấy giọng của Fiona nhưng lại gặp em gái. Vì tiếng ếch ộp mà cô gái đã bị hoàng tử phạt. Fiona đã cứu sống em gái và sống hạnh phúc với hoàng tử về sau.

Trào lưu trên mạng xã hội Việt Nam
----------------------------------

Cuối năm 2019, từ một bản dịch tiếng Việt của bộ phim hoạt hình mô phỏng theo câu chuyện cổ tích này đã trở thành video lan truyền nhanh trên mạng xã hội Việt. Câu hát phiên dịch của Fiona trong video trở thành trào lưu phổ biến rộng rãi trong giới trẻ:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| *Ôi hoàng tử, hãy tha thứ cho người em gái bị trúng lời nguyền. Chính là thiếp đã hát bài đó. Em gái đã nhận lấy hậu quả rồi, xin đừng làm mọi việc tồi hơn.* | "|

Các từ ngữ "ôi hoàng tử", "trúng lời nguyền" cũng trở thành những từ ghép vào câu được chế lại và yêu thích rộng rãi. Câu hát này đã xuất hiện trong một số đề thi, kiểm tra.

Hình ảnh
--------

* Rose, trẻ hơn và cổ tích. Rose, trẻ hơn và cổ tích.
* Hoa hồng và mẹ: món quà. Hoa hồng và mẹ: món quà.
* Fanny, người lớn tuổi và bà tiên. Fanny, người lớn tuổi và bà tiên.
* Fanny và mẹ cô: lời nguyền. Fanny và mẹ cô: lời nguyền.
* Hoa hồng trong rừng với hoàng tử. Hoa hồng trong rừng với hoàng tử.
* Fanny một mình trong gỗ. Fanny một mình trong gỗ.

Tham khảo
---------

1. ↑  Andrew Lang, *The Blue Fairy Book*, "Toads and Diamonds" Lưu trữ 2020-02-26 tại Wayback Machine
2. ↑  "Aunt Louisa's nursery favourite".
3. 1 2  Vietnam Fairy Tales (11 tháng 7 năm 2019). "Kim cương và tiếng ếch ộp". *YouTube*.
4. ↑  "'Ôi hoàng tử' và những trào lưu mở hàng hot trend đầu năm 2020". *VietnamNet*. 14 tháng 1 năm 2019.
5. ↑  Phương Thu (15 tháng 1 năm 2019). "'Ôi hoàng tử' xuất hiện trong đề kiểm tra, học sinh lần lượt 'trúng lời nguyền'". *Tiin*.
Một loài kỳ giông hang, chúng có đặc trưng là mắt tiêu biến và da không có sắc tố, đây là những đặc điểm không cần thiết khi sống trong môi trường bóng tối
**Kỳ giông hang** hay **kỳ giông hang động** là thuật ngữ chỉ về các loại kỳ giông mà chúng sống chủ yếu hoặc chỉ có trong những hang động, với một nhóm gồm nhiều loài. Một số loài động vật này đã phát triển đặc biệt, thậm chí cực đoan để thích ứng với môi trường dưới lòng đất của chúng. Một số loài chỉ có mắt thô sơ (hoặc thậm chí không có) là động vật mù (salamanders). Những cá thể khác không có sắc tố, làm cho chúng có màu vàng nhạt hoặc hồng nhạt (ví dụ như loài Eurycea rathbuni). Với ngoại lệ đáng chú ý của loài Proteus anguinus, tất cả các con kỳ giông hang động là thành viên của họ Plethodontidae (kỳ giông không phổi).

Lịch sử
-------

Nghiên cứu khoa học đầu tiên về động vật hang động tập trung vào một loài kỳ giông hang động là Proteus anguinus. Nó được ban đầu được xác định là "ấu trùng của con rồng" của Johann Weikhard von Valvasor năm 1689. Sau đó, nhà tự nhiên học người Áo Joseph Nicolaus Lorenz mô tả nó một cách khoa học vào năm 1768. Một mô tả khoa học đầu tiên về một con kỳ giông hang động được thực hiện bởi Constantine Samuel Rafinesque năm 1822 trong khi ông là giáo sư về thực vật học và lịch sử tự nhiên tại Đại học Transylvania ở Lexington, Kentucky. Những loài mà ông mô tả được biết đến với người dân địa phương như một "con rối hang động" và bây giờ được gọi là Eurycea lucifuga. Phát hiện của ông ta không đáng ngạc nhiên vào thời điểm đó vì E. lucifuga cư trú gần lối vào của các hang động, do đó một cuộc thám hiểm sâu không cần thiết, và, E. lucifuga không phải là loài vật khiếm thị.

Các loài
--------

* *Proteus anguinus*
* *Eurycea lucifuga*
* *Eurycea* (ở Bắc Mỹ) và *Speleomantes* (ở Pháp và Ý)
* *Eurycea lucifuga*
* *Eurycea rathbuni*, trước đó là *Typhlomolge rathbuni*
* *Eurycea tridentifera*
* *Eurycea spelaea*, trước đó là *Typhlotriton speleus*
* *Speleomantes ambrosii*
* *Speleomantes imperialis*
* *Speleomantes supramontis*
* *Speleomantes italicus*
* *Speleomantes flavus*
* *Speleomantes strinatii*
* *Speleomantes sarrabusensis*
* *Gyrinophilus palleucus*
* *Gyrinophilus palleucus necturoides*
* *Gyrinophilus gulolineatus*
* *Atylodes genei*
* *Chiropterotriton mosaueri*
* *Haideotriton wallacei*

Tham khảo
---------

* Romero, Aldemaro (2009). Cave Biology: Life in Darkness. New York: Cambridge University Press. pp. 8–10. ISBN 978-0-521-53553-3.
Rypticus là một chi cá thuộc họ Serranidae, cá vược và cá mú. Nó là một trong nhiều chi của cá mú. Chúng sống ở Đại Tây Dương và phía đông Thái Bình Dương ở vùng ôn đới nhiệt đới và ấm áp.

Miêu tả
-------

Chi này có thể được phân biệt với phần còn lại của Serranidae bằng một vài chi tiết hình thái, chẳng hạn như không có gai vây hậu môn. Nó cũng chỉ có hai đến bốn gai vây lưng; những con cá mú khác có nhiều hơn. Miệng lớn và hàm dưới nhô ra. Màu sắc khác nhau, nhưng thường là một dải màu nâu chạy từ miệng đến mặt trước của vây lưng. Một số loài được phát hiện rõ ràng. R. bistrispinus có các đốm nâu đỏ, R.bornoi và R. subbifrenatus có các đốm nâu, tròn, R. maculatus có các đốm trắng, R. bcolor và R. semtenayi có nhiều đốm tròn, nhợt nhạt và R. nigripinnis có các đốm được đánh dấu (giống như mắt), trong khi R. randalli có nhiều đốm hơn đốm.

Các loài
--------

* *Rypticus bicolor* Valenciennes, 1846
* *Rypticus bistrispinus* (Mitchill, 1818)
* *Rypticus bornoi* Beebe & Tee-Van, 1928
* *Rypticus carpenteri* Baldwin & Weigt, 2012
* *Rypticus courtenayi* McCarthy, 1979
* *Rypticus maculatus* Holbrook, 1855
* *Rypticus nigripinnis* Gill, 1861
* *Rypticus randalli* Courtenay, 1967
* *Rypticus saponaceus* (Bloch & Schneider, 1801)
* *Rypticus subbifrenatus* Gill, 1861

Sinh học
--------

Giống như nhiều loài cá mú khác, các loài Rysticus tiết ra một lượng lớn chất nhầy độc hại từ da của chúng để đối phó với những tình huống nguy hiểm. Các độc tố, grammistin, ngăn cản động vật ăn thịt.

Loài Rypticus là loài sống về đêm, kiếm ăn vào ban đêm trên các loài giáp xác, động vật thân mềm và cá.

Những con cá này là loài lưỡng tính lồi, với con cái có thể thay đổi giới tính thành con đực. Đây không phải là hiếm trong số các loài cá mú. Mặc dù vậy, Rypticus là duy nhất trong đó một con cá có cả hai mô sinh sản nam và nữ tách biệt ở cấp độ tế bào, nhưng được quấn quanh nhau trong tuyến sinh dục.

Sinh thái học
-------------

Hầu hết các loài sống xung quanh các đảo và dọc theo thềm lục địa. R. nigripinnis và R. randalli có thể chịu được độ mặn thấp hơn nhiều cái loài cá mú khác và chúng được biết là sống ở cửa sông.

Tham khảo
---------
Thiết lập quang phổ kế lăng kính 
 Thiết lập quang phổ kế lăng kính (góc thấp với ánh sáng) 
 Thiết lập quang phổ kế lăng kính (góc cao với ánh sáng) 
**Quang phổ kế lăng kính** là quang phổ quang học sử dụng lăng kính tán sắc làm bộ sắc tán sắc của nó. Lăng kính khúc xạ ánh sáng thành các màu khác nhau (bước sóng). Sự tán sắc xảy ra do góc khúc xạ phụ thuộc vào chỉ số khúc xạ của vật liệu của lăng kính, do đó phụ thuộc một phần vào bước sóng ánh sáng truyền qua nó.

Học thuyết
----------

Ánh sáng được phát ra từ một nguồn như đèn hơi. Một khe chọn một dải ánh sáng mỏng đi qua ống chuẩn trực, nơi nó được song song. Tia sáng thẳng sau đó đi qua lăng kính trong đó nó bị khúc xạ hai lần (một lần khi đi vào và một lần khi rời đi). Do bản chất của một phần tử tán sắc, góc mà ánh sáng bị khúc xạ phụ thuộc vào bước sóng của nó. Điều này dẫn đến một dải các vạch sáng mỏng, mỗi vạch có thể quan sát được ở một góc khác nhau. 

Thay thế lăng kính bằng cách tử nhiễu xạ sẽ cho ra quang phổ kế cách tử. Các cách tử quang học ít tốn kém hơn, cung cấp độ phân giải cao hơn nhiều và dễ hiệu chỉnh hơn, do phụ thuộc nhiễu xạ tuyến tính của chúng. Góc khúc xạ của lăng kính thay đổi phi tuyến theo bước sóng. Dù vậy, cách tử có tổn thất cường độ đáng kể.

Sử dụng
-------

### Máy quang phổ

Quang phổ kế lăng kính có thể được sử dụng để xác định thành phần của vật liệu từ các vạch quang phổ phát ra của nó. 

### Đo chiết suất

Máy quang phổ kế lăng kính có thể được sử dụng để đo chiết suất của vật liệu nếu biết được bước sóng của ánh sáng. Hiệu chuẩn của máy quang phổ lăng kính được thực hiện với các vạch quang phổ đã biết từ đèn hơi hoặc ánh sáng laser.

Liên kết ngoài
--------------

* The prism spectrometer Lưu trữ 2016-03-04 tại Wayback Machine *Physics Laboratory Guide*, Durham University
* The Prism Spectrometer Lưu trữ 2018-07-17 tại Wayback Machine
* Spectrometer, Refractive Index of the material of a prism *Virtual Laboratory*, Amrita University
**Kiều Quý phi** (chữ Hán: 喬貴妃; ? - ?) là một phi tần rất được sủng ái của Tống Huy Tông Triệu Cát. Bà nổi tiếng là tỷ muội tình thâm, vào sinh ra tử của Vi Hiền phi, sinh mẫu của Tống Cao Tông Triệu Cấu (sau truy phong *Hiển Nhân Hoàng hậu*).

Cuộc đời
--------

### Phi tần nhà Tống

Quý phi họ Kiều (喬), không rõ xuất thân và quê quán. Đợt Tống Huy Tông tuyển mỹ nữ, Kiều thị nhập cung làm **Ngự thị cung hầu** (御氏宮侯). Bà cùng cung nữ Vi thị hầu hạ Trịnh hoàng hậu, khi đó đang là Quý phi đắc sủng hậu cung. Kiều thị và Vi thị kết tình tỷ muội, thề sướng khổ có nhau.

Kiều thị tư sắc diễm lệ, lọt vào mắt của Huy Tông nên được lâm hạnh, sách phong **Quý phi** (貴妃). Cuối năm 1106, Kiều Quý phi tiến cử Vi thị cùng hưởng thánh ân nên Vi thị được phong *Bình Xương quận quân* (平昌郡君). Tuy nhiên Vi thị nhan sắc suy giảm, không được Huy Tông sủng ái, có thể nói là lạnh nhạt. Kiều Quý phi không quên lời hẹn xưa nên liên tục chiếu cố.

Vào bữa tiệc Trung thu cùng năm, Huy Tông say rượu, sau khi tàn tiệc lui tới cung Kiều Quý phi. Kiều phi tranh thủ lúc Huy Tông không tỉnh táo, nhường cơ hội thị tẩm cho Vi thị. Vi thị tận hưởng cảm giác được ân sủng, sau đó có hỷ. Ngày 12 tháng 6 năm 1107 (tức ngày Ất Tị tháng 5 năm Đại Quan nguyên niên), Vi thị sinh cho Huy Tông hoàng tử thứ 9 là Triệu Cấu (sau là Tống Cao Tông), nhờ vậy mà được phong *Hiền phi* (賢妃)..

### Cơn loạn Tĩnh Khang

Mùa xuân năm Tĩnh Khang thứ hai (1127) thời Tống Khâm Tông, quân Kim phá được Biện Kinh. Huy Tông Thái thượng hoàng, Khâm Tông Hoàng đế cùng toàn bộ tông thất, phi tần bị nhà Kim bắt làm tù binh. Tỷ muội Vi Hiền phi và Kiều quý phi cũng bị bắt theo đến đất Kim sinh sống.

Mãi đến năm 1142, hai nước mới tiếp tục hòa nghị. Tống Cao Tông đồng ý xưng thần và sai Hà Chú, Tào Huấn sang Kim dâng thệ biểu. Kim chủ xem thư xong vẫn chưa muốn trả lại Vi Thái hậu. Hà Chú năn nỉ ba lần thì bên Kim mới đồng ý, cho Cao An Cư, Hoàn Nhan Tông Hiền hộ tống Vi Thái hậu và mang theo hài cốt của Tống Huy Tôngvà Trịnh Hoàng hậu về Nam Tống. Vi Thái hậu được tin, lo sợ người Kim lật lọng. Mãi tới khi phu dịch tới nơi bà mới dám để hài cốt lên xe. Tống Khâm Tông trước lúc bà lên đường nước mắt lã chã quỳ trước xe, cầu xin Vi Thái hậu:

*"Về đến nơi xin nói lại với cửu đệ và tể tướng cho nhi thần được về. Dù có phải làm chân Thái Ất cung sứ cũng đã thóa mãn chứ không có ý gì khác"*.
Vi Thái hậu bằng lòng. Tống Khâm Tông còn đưa Vi Thái hậu một chuỗi kim hoàn làm tin. Kiều Quý phi cũng dâng rượu tiễn Vi Thái hậu và biếu Kim sứ Cao An Cư 50 lạng vàng để nhờ vả. Cả hai khóc thảm thiết trước khi chia tay. Không rõ năm mất của Kiều thị.

### Hậu duệ

Bà được cho là sinh ra Gia quốc công Triệu Y và Huệ Phúc đế cơ Triệu Châu Châu (1112 - ?).

Tham khảo
---------

1. ↑  *Tống sử*, quyển 243
2. ↑  Hứa Mộ Hi, Tống cung mười tám triều, hồi 77
3. ↑  *Tống sử*, quyển 24.
4. ↑  *Tục tư trị thông giám*, quyển 98.

* *Tống sử*, quyển 243, liệt truyện 2
* *Tục tư trị thông giám*

Chú thích
---------
**Quảng trường Tự do ở Bydgoszcz** (**(tiếng Ba Lan)**: *Plac Wolności*) nằm ở Bydgoszcz, Ba Lan, trong khu vực trung tâm thành phố, giữa đường Gdańska và công viên Casimir Đại đế.

Đặc điểm và vị trí
------------------

**Quảng trường Tự do** là một địa điểm nổi bật của quận Trung tâm (tiếng Ba Lan: *Śródmieście*) của Bydgoszcz, được trang trí bởi các tòa nhà phong cách tân nghệ thuật, một nhà thờ lịch sử, một đài tưởng niệm và một công viên xanh. Đây là một địa điểm cho các hoạt động giải trí cũng như các nghi lễ quân sự và cộng đồng.

Quảng trường nằm ở trung tâm: rìa phía tây của nó chạy trên đường Gdańska, trung tâm của thành phố Bydgoszcz. Ở rìa phía nam của nó là Công viên Casimir Đại đế, và về phía đông bắt đầu từ phía bắc đường Gimnazjalna.

Lịch sử
-------

 Quảng trường Tự do vào khoảng năm 1914
Toàn cảnh mặt tiền của số 1,3,5,7 và Trường trung học số 1 (trái sang phải)
Trong thời gian giữa hai cuộc chiến tranh, Quảng trường Tự do là một trong những nơi quyến rũ và được giữ gìn cẩn thận nhất ở Bydgoszcz, được tô điểm bởi những thảm hoa. Năm 1938, một dự án tái xây dựng nơi này do kỹ sư Stefan Pietrzak điều hành đã sửa đổi diện mạo của quảng trường: khu vực liền kề với đường Gdańska đã được chuyển đổi thành một bãi đậu xe, với một khu vực bãi cỏ dẫn đến công viên Casimir Đại đế.

Kiến trúc
---------

Quảng trường Tự do được bao quanh bởi một số tòa nhà khác nhau ở mặt tiền phía bắc của nó, với phong cách tân nghệ thuật ở số 3, phong cách chiết Trung ở số 1 và 5, và kiến trúc hiện đại ở số 7. Nhà thờ St Peter và St Paul mang phong cách tân La Mã, cùng công viên thành phố lâu đời nhất nằm ở biên giới phía nam của quảng trường. Phía tây được phân định bởi đường Gdańska và đường Gimnazjalna giáp phía đông.

Các vị trí và tòa nhà chính
---------------------------

**Nhà thờ St Peter và Nhà thờ St Paul đã** đăng ký vào danh sách di sản Voivodeship của Kuyavian-Pomeranian, số A / 62, ngày 5 tháng 10 năm 1971. 

* Nhà thờ và quảng trường ("Weltzin Platz") ca 1900Nhà thờ và quảng trường ("Weltzin Platz") ca 1900
* Tượng Hoàng đế Wilhelm trên quảng trường WeltzienplatzTượng Hoàng đế Wilhelm trên quảng trường Weltzienplatz
* Nhìn từ đường GdańskaNhìn từ đường Gdańska
* Nhìn từ đài phun nước "Deluge"Nhìn từ đài phun nước "Deluge"
* Quang cảnh của gian giữaQuang cảnh của gian giữa

Xem thêm
--------

* Bydgoszcz
* Deluge Fountain
* Father Stanisław Konarski Street in Bydgoszcz
* Freedom Monument in Bydgoszcz
* Gdanska Street in Bydgoszcz
* High School No. 1 in Bydgoszcz
* Park Casimir the Great Bydgoszcz
* St Peter's and St Paul's Church in Bydgoszcz
* Tenement at Freedom Square 1, Bydgoszcz

Tham khảo
---------

1. ↑  Bręczewska-Kulesza Daria, Derkowska-Kostkowska Bogna (2003). *Ulica Gdańska. Przewodnik historyczny*. Bydgoszcz.
2. ↑  zabytek|kujawsko-pomorskie|issued=1.03.2014
**Laura Marie-Thérèse Ahtime** là giám đốc điều hành của Cục Thống kê Quốc gia Seychelles. 

Ahtime đã làm việc ở Cục trước khi kiếm được bất kỳ bằng cấp đại học nào, và sau khi làm việc ở đó khoảng ba năm, bà đã đến Đại học Botswana, nơi bà đọc số liệu thống kê trong bốn năm. Sau đó, bà lấy bằng thạc sĩ Kinh tế Phát triển Định lượng tại Đại học Warwick, dưới sự hỗ trợ của Học bổng Chevening. Trở lại Cục Thống kê Quốc gia Seychelles một lần nữa sau khi học,  cuối cùng, bà được thăng chức tổng giám đốc,  và sau đó trở thành giám đốc điều hành vào năm 2010. Bà trở thành nữ giám đốc điều hành đầu tiên của Cục, thậm chí mặc dù toàn bộ Cục có "rất nhiều phụ nữ thống trị". 

Dưới sự lãnh đạo của Ahtime, Seychelles, trong những năm qua không coi số liệu thống kê là quan trọng, đã sử dụng công trình của Cục, bởi các cơ quan chính phủ và báo chí và trong quan hệ quốc tế.  Ahtime đã thúc đẩy Seychelles trở thành một phần của Hệ thống phổ biến dữ liệu chung của Quỹ tiền tệ quốc tế,  và đăng ký Tiêu chuẩn phổ biến dữ liệu đặc biệt của Quỹ tiền tệ quốc tế.  Bà cũng xuất bản tập bản đồ dân số và điều tra dân số đầu tiên của Seychelles,  và theo dõi số lượng khách du lịch đến thăm Seychelles. 

Ahtime là một thành viên được bầu của Viện Thống kê Quốc tế.

Tham khảo
---------

1. ↑  *Board of directors*, Seychelles National Bureau of Statistics, truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2017
2. 1 2 3  "The Big Interview with Laura Ah-Time", *Today in Seychelles*, 19 tháng 10 năm 2015
3. 1 2  "First ever population and census atlas published", *Seychelles Nation*, 10 tháng 12 năm 2005
4. 1 2  "Africa Statistics Day—Seychelles about to join global info system", *Seychelles Nation*, 18 tháng 11 năm 2006
5. ↑  Uranie, Sharon (5 tháng 5 năm 2015), *Seychelles: Govt to Follow IMF Standard for Data Dissemination*, AllAfrica
6. ↑  *Seychelles wants only slow tourism growth*, Afrol News, 25 tháng 1 năm 2007
7. ↑  *Individual members*, International Statistical Institute, Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 7 năm 2017, truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2019 Đã định rõ hơn một tham số trong `|accessdate=` và `|access-date=` (trợ giúp)