**Leonor của Castilla** (tiếng Tây Ban Nha: *Leonor de Castilla*; tiếng Anh: *Eleanor of Castilla*; năm 1241 – 28 tháng 11 năm 1290) là Vương hậu nước Anh và là người vợ đầu của vua Edward I.

Leonor được giáo dục tốt hơn hầu hết các vương hậu thời trung cổ và có ảnh hưởng văn hóa mạnh mẽ đối với quốc gia. Bà là một người bảo trợ quan tâm đến văn học và khuyến khích sử dụng tranh thảm, thảm và bộ đồ ăn theo phong cách Tây Ban Nha, cũng như các thiết kế sân vườn sáng tạo. Bà cũng là một nữ doanh nhân thành đạt, được ban cho tài sản riêng với tước hiệu Nữ bá tước xứ Ponthieu.

Cuộc đời
--------

### Thời niên thiếu

Sinh ra tại Burgos, Leonor là con gái của vua Fernando III của Castilla và Jeanne I, Nữ Bá tước xứ Ponthieu. Cô được đặt tên theo cụ nội, Eleanor của Anh, con gái của Henry II của Anh và Aliénor của Aquitaine.

Leonor là con thứ hai trong số năm người con của Fernando và Jeanne. Vì cha mẹ bà đã xa nhau 13 tháng khi Vua Ferdinand đang tham gia một chiến dịch quân sự ở Andalusia, từ đó ông chỉ trở về phía bắc Tây Ban Nha vào tháng 2 năm 1241, Leonor có lẽ được sinh ra vào cuối năm đó. Triều đình của cha bà và anh trai cùng cha khác mẹ là Alfonso X của Castilla được biết đến với bầu không khí văn học. Cả hai vị vua cũng khuyến khích việc giáo dục rộng rãi cho trẻ em hoàng gia, và do đó có khả năng Leonor đã được giáo dục ở tiêu chuẩn cao hơn mức bình thường, khả năng này được củng cố bởi các hoạt động văn học sau này của bà với tư cách là vương hậu.

Leonor ở bên giường bệnh của cha ở Sevilla vào năm 1252.

### Cuộc hôn nhân được sắp đật với Thibaut II của Navarra

Cuộc hôn nhân của Leonor vào năm 1254 với vị hôn phu trong tương lai Edward I của Anh không phải là cuộc hôn nhân duy nhất mà gia đình lên kế hoạch cho bà. Các vị vua của Castilla từ lâu đã đưa ra tuyên bố mong manh là trở thành lãnh chúa tối cao của Vương quốc Navarra do lời thề tôn kính từ García VI của Navarra vào năm 1134. Năm 1253, người thừa kế của Fernando III, anh cùng cha khác mẹ của Leonor, Alfonso X của Castilla, đình trệ các cuộc đàm phán với Anh với hy vọng rằng bà sẽ kết hôn với Thibaut II của Navarra.

Cuộc hôn nhân mang lại một số lợi thế. Đầu tiên, vương quốc cũng cung cấp lối đi từ Castilla đến Gascony. Thứ hai, Thibaut II chưa đủ tuổi nên có cơ hội để cai trị hoặc có khả năng sáp nhập Navarra vào Castilla. Để tránh sự kiểm soát của người Castilla, Marguerite xứ Bourbon (mẹ và là nhiếp chính của Thibaut II) vào tháng 8 năm 1253 đã liên minh với Chaime I xứ Aragon, và như một phần của hiệp ước đó, đã long trọng hứa rằng Thibaut sẽ không bao giờ kết hôn với Leonor.

### Hôn nhân

Năm 1252, Alfonso X hồi sinh một yêu sách khác của tổ tiên, lần này là với công quốc Gascogne ở phía nam Aquitaine (lãnh thổ cuối cùng của các vị vua Anh ở Pháp), mà ông tuyên bố đã tạo thành một phần của hồi môn thuộc về Eleanor của Anh. Henry III của Anh nhanh chóng phản bác lại những tuyên bố của Alfonso bằng cả các động thái ngoại giao và quân sự. Đầu năm 1253, hai vị vua bắt đầu đàm phán; sau khi mặc cả về khoản cung cấp tài chính cho Leonor, Henry và Alfonso đồng ý rằng bà sẽ kết hôn với con trai của Henry là Edward (lúc này đã là công tước trên danh nghĩa), và Alfonso sẽ chuyển các yêu sách về Gascogne của mình cho Edward. Henry rất lo lắng cho hôn lễ diễn ra nên sẵn sàng từ bỏ những công việc chuẩn bị kỹ lưỡng đã được thực hiện cho việc phong tước hiệp sĩ cho Edward ở Anh và đồng ý rằng Alfonso sẽ phong tước cho Edward vào hoặc trước Lễ Đức Mẹ lên trời tiếp theo.

Cặp vợ chồng trẻ kết hôn tại tu viện ở Las Huelgas, Burgos, vào ngày 1 tháng 11 năm 1254. Edward và Leonor là anh em họ thứ hai sau khi bị loại bỏ, vì ông nội của Edward là vua John của Anh và bà cố của Leonor là Eleanor của Anh là con trai và con gái của vua Henry II và Aliénor xứ Aquitaine. Sau cuộc hôn nhân, họ đã dành gần một năm ở Gascogne, với Edward cai trị với tư cách là lãnh chúa của Aquitaine. Trong thời gian này, Leonor, mười ba tuổi rưỡi, gần như chắc chắn đã sinh đứa con đầu lòng, một cô con gái sống ngắn ngủi. Cô đến Anh một mình vào cuối mùa hè năm 1255. Edward theo bà vài tháng sau đó.

Henry III tự hào về việc giải quyết cuộc khủng hoảng Gascon một cách dứt khoát như vậy, nhưng thần dân Anh của ông lo sợ rằng cuộc hôn nhân sẽ khiến những người họ hàng và đồng hương của Leonor phải sống nhờ vào sự hào phóng quá mức của Henry. Một số người thân của bà đã đến Anh ngay sau khi bà kết hôn. Cô còn quá trẻ để ngăn cản họ hoặc ngăn Henry III ủng hộ họ, nhưng bà vẫn bị đổ lỗi và cuộc hôn nhân của bà nhanh chóng trở nên không được ưa chuộng.

Tuy nhiên, sự hiện diện của nhiều hơn của binh lính người Anh, Pháp và Norman giàu có và cơ hội ở các thành phố Sevilla và Cordoba, gần đây đã bị chinh phục bởi đế chế Almohad của người Moor sẽ tăng lên, nhờ liên minh giữa các gia đình hoàng gia cho đến sự ra đời của Chiến tranh Trăm Năm, khi nó sẽ là biểu hiện của sự thù địch kéo dài giữa người Pháp và người Anh để hỗ trợ bán đảo.

### Chiến tranh Nam tước thứ hai

Có rất ít tài liệu về cuộc sống của Leonor tại Anh cho đến những năm 1260, khi Chiến tranh Nam tước lần thứ hai, giữa Henry III và các nam tước của ông, đã chia cắt vương quốc. Trong thời gian này, Leonor tích cực hỗ trợ lợi ích của Edward, nhập cung thủ từ hạt Ponthieu của mẹ bà ở Pháp. Tuy nhiên, việc bà được gửi đến Pháp để thoát khỏi nguy hiểm trong chiến tranh là sai sự thật; bà đã ở Anh trong suốt cuộc chiến và giam giữ Lâu đài Windsor và các tù nhân nam tước cho Edward. Tin đồn rằng bà đang tìm kiếm những đội quân mới từ Castile đã khiến thủ lĩnh nam tước, Simon de Montfort, ra lệnh trục xuất bà khỏi Lâu đài Windsor vào tháng 6 năm 1264 sau khi quân đội bảo hoàng bị đánh bại trong Trận Lewes.

Edward bị bắt tại Lewes và bị cầm tù, còn Leonor được giam giữ một cách danh dự tại Cung điện Westminster. Sau khi quân đội của Edward và Henry đánh bại quân đội nam tước trong Trận Evesham năm 1265, Edward đóng vai trò quan trọng trong việc cải cách chính phủ và Leonor trở nên nổi bật ở bên cạnh ông. Vị trí của bà đã được cải thiện đáng kể vào tháng 7 năm 1266 khi, sau khi sinh ba cô con gái sống trong thời gian ngắn ngủi, Leonor hạ sinh một cậu con trai, John, tiếp theo là cậu bé thứ hai, Henry, vào mùa xuân năm 1268, và vào tháng 6 năm 1269 bởi một cô con gái khỏe mạnh, Leonor.

### Cuộc thập tự chinh

Đến năm 1270, vương quốc đã giành được hòa bình và Edward và Leonor rời đi để gia nhập chú của mình là Louis IX của Pháp trong cuộc Thập tự chinh thứ tám. Tuy nhiên, Louis qua đời tại Carthage trước khi họ đến, và sau khi họ trải qua mùa đông ở Sicilia, cặp đôi tiếp tục đến Acre ở Thánh địa, nơi họ đến vào tháng 5 năm 1271. Leonor sinh một cô con gái, được gọi là "Joan xứ Acre" cho nơi sinh của cô.

Cuộc thập tự chinh không thành công về mặt quân sự, nhưng Baibars của triều đại Bahri đã đủ lo lắng trước sự hiện diện của Edward tại Acre rằng một âm mưu ám sát đã được thực hiện nhằm vào người thừa kế người Anh vào tháng 6 năm 1272. ông bị thương ở cánh tay bởi một con dao găm được cho là tẩm độc. Vết thương nhanh chóng bị viêm nặng, và một bác sĩ phẫu thuật đã cứu ông bằng cách cắt bỏ phần thịt bị bệnh, nhưng chỉ sau khi Leonor được dẫn ra khỏi giường, "khóc lóc và kêu gào". Những người kể chuyện sau này đã thêu dệt nên sự việc này, cho rằng Leonor đã hút chất độc từ vết thương, nhờ đó cứu sống Edward, nhưng câu chuyện hoang đường này không có cơ sở.

Họ rời Acre vào tháng 9 năm 1272, và tại Sicilia vào tháng 12 năm đó, họ biết tin Henry III qua đời (vào ngày 16 tháng 11 năm 1272). Sau chuyến đi đến Gascony, nơi đứa con tiếp theo của họ, Alphonso (được đặt tên theo người anh cùng cha khác mẹ của Leonor là Alfonso X), được sinh ra, Edward và Leonor trở về Anh và cùng đăng quang vào ngày 19 tháng 8 năm 1274.

Huy hiệu của Leonor xứ Castilla với tư cách là Vưong hậu nước Anh
### Vương hậu nước Anh

Các cuộc hôn nhân sắp đặt của hoàng gia vào thời Trung cổ không phải lúc nào cũng hạnh phúc, nhưng bằng chứng sẵn có cho thấy rằng Leonor và Edward luôn hết lòng vì nhau. Edward là một trong số ít các vị vua Anh thời trung cổ được biết là không tiến hành các cuộc ngoại tình hoặc có con ngoài giá thú. Cặp đôi hiếm khi xa nhau; bà đã cùng ông tham gia các chiến dịch quân sự ở Wales, nổi tiếng là hạ sinh cậu con trai Edward vào ngày 25 tháng 4 năm 1284 tại Lâu đài Caernarfon, trong một ngôi nhà tạm thời được dựng lên cho bà giữa các công trình xây dựng, hoặc trong Tháp Đại bàng được xây dựng một phần.

Các ghi chép về gia đình của họ chứng kiến ​​những sự cố ngụ ý một mối quan hệ thoải mái, thậm chí hài hước. Mỗi năm vào Thứ Hai Lễ Phục sinh, Edward để những người phụ nữ của Leonor nhốt ông trên giường và trả cho họ một khoản tiền chuộc để ông có thể vào phòng ngủ của bà vào ngày đầu tiên sau Mùa Chay; phong tục này đối với ông quan trọng đến mức vào năm 1291, vào ngày thứ Hai Phục sinh đầu tiên sau cái chết của Leonor, ông đã đưa cho những người phụ nữ của bà số tiền mà lẽ ra ông sẽ đưa cho họ nếu bà còn sống. Edward không thích các nghi lễ và năm 1290 từ chối tham dự hôn lễ của Bá tước Nguyên soái Roger Bigod, Bá tước thứ 5 của Norfolk; Leonor chu đáo (hoặc bất đắc dĩ) trả tiền cho những người hát rong để chơi cho ông nghe khi ông ngồi một mình trong đám cưới.

Việc Edward vẫn độc thân cho đến khi kết hôn với Marguerite của Pháp, Vương hậu Anh vào năm 1299 thường được trích dẫn để chứng minh rằng ông trân trọng ký ức về Leonor. Trên thực tế, ông đã tính đến cuộc hôn nhân thứ hai ngay từ năm 1293, nhưng điều này không có nghĩa là ông không thương tiếc Leonor. Bằng chứng rõ ràng được tìm thấy trong bức thư của ông gửi cho tu viện trưởng Cluny ở Pháp (tháng 1 năm 1291), tìm kiếm những lời cầu nguyện cho linh hồn của người vợ "người mà chúng tôi yêu quý khi còn sống, và người đã chết chúng tôi không thể ngừng yêu thương". Để tưởng nhớ bà, Edward đã ra lệnh xây dựng mười hai cây thánh giá bằng đá tinh xảo (trong đó có ba cây thánh giá còn sót lại, mặc dù không có cây thánh giá nào còn nguyên vẹn) từ năm 1291 đến năm 1294, đánh dấu lộ trình đưa tang bà giữa Lincoln và London.

Tuy nhiên, chỉ một trong số bốn người con trai của Leonor sống sót qua thời thơ ấu, và thậm chí trước khi bà qua đời, Edward đã lo lắng về việc kế vị: nếu người con trai đó chết, chồng của các cô con gái họ có thể gây ra một cuộc chiến tranh giành quyền kế vị. Bất chấp nỗi đau cá nhân, Edward phải đối mặt với nghĩa vụ của mình và kết hôn lần nữa. Ông vui mừng vì những đứa con trai mà người vợ mới sinh của ông, nhưng ông đã tham dự các buổi lễ tưởng niệm Leonor cho đến cuối đời, Marguerite ở bên cạnh ông ít nhất một lần.

#### Danh tiếng

Leonor được lịch sử ghi nhớ nồng nhiệt với tư cách là vương hậu đã truyền cảm hứng cho Thánh giá Eleanor, nhưng bà không được yêu thích như vậy vào thời của mình. Danh tiếng của bà chủ yếu là một nữ doanh nhân sắc sảo. Walter xứ Guisborough lưu giữ một bài thơ đương đại:

> The king would like to get our gold,  
> 
> the queen, our manors fair, to hold ...
> 
> 
> 

tạm dịch:

> Nhà vua muốn lấy vàng của chúng tôi,  
> 
> Vương hậu, hội chợ trang viên của chúng tôi, để tổ chức
> 
> 
> 

Nhà phân tích của Tu viện Dunstable đã nhắc lại trong một thông báo đương thời về cái chết của bà: "sinh ra là một người Tây Ban Nha, bà đã có được nhiều trang viên tốt".

Việc mua lại các vùng đất của bà là một mức độ hoạt động kinh tế bất thường đối với bất kỳ nữ quý tộc thời trung cổ nào, chứ đừng nói đến một vương hậu - và mức độ hoạt động của bà là đặc biệt theo bất kỳ tiêu chuẩn nào: từ năm 1274 đến 1290, bà đã mua được các điền trang trị giá trên 2500 bảng Anh hàng năm. Trên thực tế, chính Edward là người khởi xướng quá trình này và các bộ trưởng của ông đã giúp đỡ bà. Ông muốn vương hậu nắm giữ những vùng đất đủ cho nhu cầu tài chính của mình mà không cần đến các quỹ cần thiết cho chính phủ. Một trong những phương pháp của ông để giúp Leonor có được đất đai là trả cho bà khoản nợ mà các địa chủ Cơ đốc giáo nợ những người cho vay tiền Do Thái. Để đổi lấy việc xóa nợ, bà nhận được những mảnh đất cầm cố cho các khoản nợ. Những con nợ thường vui mừng khi trả được nợ, và hưởng lợi từ sự ưu ái mà Leonor dành cho họ sau đó; bà đã ban cho nhiều người trong số họ, suốt đời, những vùng đất có giá trị tương đương với những điền trang mà họ đã giao cho bà, và một số người trong số họ đã trở thành hiệp sĩ của gia đình bà.

Tuy nhiên, có bằng chứng rất rõ ràng rằng các giao dịch tài sản của Leonor khiến bà không được nhiều người ưa chuộng. John Peckham, Tổng giám mục Canterbury đã cảnh báo những người hầu của Leonor về các hoạt động của bà trên thị trường đất đai và mối quan hệ của bà với những kẻ cho vay nặng lãi không được lòng dân: "Một tin đồn đang lan truyền khắp vương quốc và đã tạo ra nhiều tai tiếng. Người ta nói rằng vương hậu lừng lẫy, người bạn đang phục vụ, đang chiếm giữ nhiều trang viên, đất đai và các tài sản khác của giới quý tộc, đồng thời biến chúng thành tài sản của riêng bà - những vùng đất mà người Do Thái đã tống tiền những người theo đạo Cơ đốc dưới sự bảo vệ của triều đình bằng việc cho vay nặng lãi. Với những đoạn văn của các nhà biên niên sử được trích dẫn ở trên, lời buộc tội thực sự được đưa ra bởi các nhà văn đương thời. Peckham cũng cảnh báo bà về những lời phàn nàn đối với yêu cầu của các quan chức đối với những người thuê nhà của bà. Leonor hẳn đã nhận thức được sự thật của những báo cáo như vậy kể từ khi trên giường bệnh, bà đã yêu cầu Edward chỉ định các thẩm phán để xem xét hành động của các quan chức của bà và bồi thường. Các thủ tục tố tụng còn sót lại từ cuộc điều tra này tiết lộ một kiểu hành vi tàn nhẫn, thường (nhưng không phải luôn luôn) mà Leonor không hề hay biết. Tài khoản tài chính của những người thi hành án của bà ghi lại các khoản thanh toán bồi thường cho nhiều người trong số những người đã đưa ra các hành động trước thủ tục tố tụng tư pháp vào năm 1291. Trong cuộc đời của mình, Leonor đã sửa chữa những sai lầm như vậy khi bà nghe về chúng, và yêu cầu của Edward trước khi chết cho thấy rằng bà biết, nghi ngờ hoặc sợ hãi rằng các quan chức của bà đã phạm nhiều vi phạm hơn những gì đã từng được báo cáo cho bà.

Hơn nữa, hai bức thư khác của Peckham cho thấy một số người cho rằng bà đã thúc giục Edward cai trị hà khắc và rằng bà có thể là một người phụ nữ nghiêm khắc, không xem nhẹ nếu bất kỳ ai vượt qua bà, điều này trái ngược với kỳ vọng đương thời rằng các vưong hậu nên can thiệp vào chồng của họ. thay mặt cho những người túng thiếu, bị áp bức hoặc bị kết án.

Vì vậy, ông đã cảnh báo một nữ tu viện rằng "nếu họ biết điều gì tốt cho họ", họ sẽ tuân theo mong muốn của vương hậu và nhận vào nhà của họ một phụ nữ mà tu viện đã từ chối, nhưng người mà Leonor đã quyết định đỡ đầu cho ơn gọi của họ. Bằng chứng ghi lại từ các chính quyền của nhà vua cho thấy Hugh Despenser Trưởng giả, người đã đồng ý cho phép vương hậu nắm giữ một trong những trang viên của mình trong thời hạn nhiều năm để trả nợ cho bà, đã nghĩ rằng thật tốt khi yêu cầu sự đảm bảo chính thức từ kho bạc của nhà vua rằng trang viên sẽ được khôi phục lại cho ông ta ngay sau khi vưong hậu thu hồi được số nợ chính xác.

Do đó, bằng chứng chắc chắn có xu hướng dẫn đến kết luận rằng Leonor không được yêu mến nhiều bên ngoài vòng kết nối của chính bà. Chỉ với một biên niên sử được viết tại St Albans vào năm 1307–08, chúng ta mới tìm thấy những nhận xét tích cực đầu tiên, và khó tránh khỏi ấn tượng rằng người viết biên niên sử này đang viết để tâng bốc con trai bà, Edward II, người đã kế vị cha mình vào năm 1307. Cũng có khả năng là sự kế thừa ấn tượng của "Thánh giá Eleanor" mà Edward đã xây dựng sau khi bà qua đời (như được thảo luận bên dưới) nhằm mục đích cải thiện hình ảnh của vương hậu quá cố.

#### Ảnh hưởng chính trị bị hạn chế

Theo truyền thống, người ta lập luận rằng Leonor không có tác động đến lịch sử chính trị của triều đại Edward, và ngay cả trong các vấn đề ngoại giao, vai trò của bà cũng rất nhỏ, mặc dù Edward đã nghe theo lời khuyên của bà về độ tuổi mà con gái họ có thể kết hôn với các nhà cai trị nước ngoài. Mặt khác, người ta nói rằng, bà chỉ tặng quà, thường do Edward cung cấp, cho các hoàng tử hoặc sứ thần đến thăm. Edward luôn tôn trọng nghĩa vụ của mình đối với Alfonso X, nhưng ngay cả khi nhu cầu của Alfonso trở nên tuyệt vọng vào đầu những năm 1280, Edward đã không cử các hiệp sĩ Anh đến Castile; anh ta chỉ gửi các hiệp sĩ từ Gascogne, gần Castilla hơn.

Tuy nhiên, nghiên cứu gần đây hơn đã chỉ ra rằng Leonor có thể đã đóng một số vai trò trong lời khuyên của Edward, mặc dù bà không thực thi quyền lực một cách công khai ngoại trừ những trường hợp bà được chỉ định làm trung gian hòa giải các tranh chấp giữa các quý tộc ở Anh và Gascony. Một số đạo luật của Edward, chẳng hạn như Đạo luật về người Do Thái và cách tiếp cận của ông đối với việc tái định cư xứ Wales cho thấy một số điểm tương đồng với cách tiếp cận của người Castilla. Các chiến lược quân sự của anh ta dường như cũng bị ảnh hưởng bởi thành tựu của Vegetius, người mà Leonor hướng sự chú ý đến ông. Tuy nhiên, Edward rõ ràng đã chuẩn bị sẵn sàng để chống lại những yêu cầu của bà, hoặc ngăn cản bà, nếu ông cảm thấy bà đang đi quá xa trong bất kỳ hoạt động nào của mình, và rằng ông mong các bộ trưởng của mình kiềm chế bà nếu hành động của bà đe dọa gây bất tiện cho những người quan trọng trong chính phủ của ông, như đã xảy ra vào một dịp khi Robert Burnell, Tể tướng Lãnh chúa, đảm bảo với Giám mục của Winchester, người mà vưong hậu đang đòi một khoản tiền mà vị giám mục nợ bà, rằng ông sẽ nói chuyện với vưong hậu và rằng công việc kinh doanh sẽ kết thúc tốt đẹp trong tương lai cho giám mục.

Qua đời
-------

Leonor có lẽ là một phụ nữ khỏe mạnh trong phần lớn cuộc đời mình; rằng bà đã sống sót sau ít nhất mười sáu lần mang thai cho thấy rằng bà không hề yếu đuối. Tuy nhiên, ngay sau khi đứa con cuối cùng của Leonor chào đời, các tài khoản tài chính từ gia đình Edward và chính bà bắt đầu ghi lại các khoản thanh toán thường xuyên cho thuốc men để vương hậu sử dụng. Bản chất của các loại thuốc không được nêu rõ, vì vậy không thể biết căn bệnh nào đã gây rắc rối cho bà cho đến sau này vào năm 1287, khi bà đang ở Gascony với Edward, một lá thư gửi đến Anh từ một thành viên trong đoàn tùy tùng hoàng gia nói rằng hoàng hậu đã có bị sốt quartan hai lần. Kiểu sốt này cho thấy bà đang mắc một loại bệnh sốt rét. Bản thân căn bệnh này không gây tử vong nhưng khiến nạn nhân yếu đi và dễ có cơ hội bị nhiễm trùng. Trong số các biến chứng khác, gan và lá lách trở nên to ra, giòn và rất dễ bị tổn thương, có thể gây tử vong do chảy máu trong. Cũng có khả năng là bà đã thừa hưởng xu hướng mắc các vấn đề về tim theo lý thuyết của gia đình hoàng gia Castilla.

Kể từ thời điểm Gascony trở về, có nhiều dấu hiệu cho thấy Leonor đã biết rằng cái chết của mình không còn xa nữa. Người ta đã sắp xếp cuộc hôn nhân của hai cô con gái của bà, Margaret và Joan, và các cuộc đàm phán về cuộc hôn nhân của chàng trai trẻ Edward xứ Caernarfon với Margaret, Thiếu nữ Na Uy, nữ thừa kế của Scotland, đã được tiến hành gấp rút. Vào mùa hè năm 1290, chuyến tham quan về phía bắc qua khu đất của Leonor đã được bắt đầu, nhưng diễn ra với tốc độ chậm hơn nhiều so với bình thường, và Quốc hội mùa thu được triệu tập tại Clipstone, thay vì ở London. Các con của Leonor được triệu tập đến thăm bà ở Clipstone, bất chấp cảnh báo rằng việc đi lại có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe của họ. Sau khi nghị viện kết thúc, Leonor và Edward bắt đầu đi một quãng đường ngắn từ Clipstone đến Lincoln. Đến giai đoạn này Leonor đã di chuyển ít hơn tám dặm một ngày.

Điểm dừng cuối cùng của bà là tại làng Harby, Nottinghamshire, cách Lincoln chưa đầy 7 dặm (11 km). Cuộc hành trình bị bỏ dở, và vưong hậu được an nghỉ trong ngôi nhà của Richard de Weston, nền móng của ngôi nhà vẫn còn được nhìn thấy gần nhà thờ giáo xứ Harby. Sau khi ngoan đạo đón nhận những nghi thức cuối cùng của Giáo hội, bà qua đời tại đó vào tối ngày 28 tháng 11 năm 1290, thọ 49 tuổi và sau 36 năm hôn nhân. Edward đã ở bên giường bệnh để nghe những yêu cầu cuối cùng của bà. Trong ba ngày sau đó, bộ máy chính phủ ngừng hoạt động và không có văn bản nào được niêm phong.

### Lễ rước, an táng và tượng đài

Thi thể ướp xác của Leonor được khiêng ở trạng thái tuyệt vời từ Lincoln đến Tu viện Westminster, qua khu trung tâm tài sản của Leonor và được Edward tháp tùng trong hầu hết chặng đường, cùng một đoàn người đưa tang đáng kể. Edward ra lệnh dựng những cây thánh giá tưởng niệm tại địa điểm mỗi điểm dừng qua đêm giữa Lincoln và Westminster. Dựa trên những cây thánh giá ở Pháp đánh dấu lễ tang của Louis IX, những tượng đài có ý nghĩa nghệ thuật này đã nâng cao hình ảnh về vương quyền của Edward cũng như chứng kiến nỗi đau buồn của ông. "Những cây thánh giá Eleanor" đứng ở Lincoln, Grantham, Stamford, Geddington, Hardingstone gần Northampton, Stony Stratford, Woburn, Dunstable, St Albans, Waltham, Westcheap và Charing - chỉ có ba còn tồn tại, không còn cái nào nguyên vẹn. Nơi được bảo tồn tốt nhất là ở Geddington. Cả ba đều đã đánh mất những cây thánh giá "có chiều cao bao la" mà ban đầu họ đã vượt qua; chỉ còn lại các giai đoạn thấp hơn. Phần trên cùng (chéo) của tượng đài Hardingstone được cho là nằm trong Bảo tàng Northampton Guildhall. Cây thánh giá Waltham đã được khôi phục rất nhiều và để ngăn chặn tình trạng xuống cấp hơn nữa, những bức tượng vưong hậu ban đầu của nó hiện được trưng bày tại Bảo tàng Victoria và Albert ở London.

Tượng đài ngày nay được gọi là "Charing Cross" ở London, trước ga xe lửa mang tên đó, được xây dựng vào năm 1865 để quảng bá cho khách sạn đường sắt tại ga Charing. Cây thánh giá Charing ban đầu nằm trên đỉnh Whitehall, phía nam Quảng trường Trafalgar, nhưng đã bị phá hủy vào năm 1647 và sau đó được thay thế bằng tượng của Charles I.

Vào thế kỷ thứ mười ba, việc ướp xác liên quan đến việc mổ bụng và chôn cất riêng biệt trái tim và thi thể không phải là điều bất thường. Tuy nhiên, Leonor đã được chôn cất "ba" bất thường hơn - chôn cất riêng nội tạng, tim và thi thể. Nội tạng của Leonor được chôn cất tại Nhà thờ Lincoln, nơi Edward đặt một bản sao của lăng mộ Westminster. Chiếc rương đá nguyên thủy của ngôi mộ Lincoln vẫn tồn tại; hình nộm của nó đã bị phá hủy vào thế kỷ 17 và được thay thế bằng một bản sao từ thế kỷ 19. Bên ngoài Nhà thờ Lincoln là hai bức tượng thường được xác định là Edward và Eleanor, nhưng những bức tượng này đã được trùng tu rất nhiều và đặt những cái đầu mới vào thế kỷ 19; có lẽ ban đầu chúng không nhằm mục đích miêu tả cặp đôi.

Trái tim của vưong hậu được chôn cất tại tu viện Dominica tại Blackfriars ở London, cùng với trái tim của con trai bà là Alphonso. Lời kể của những người thi hành án cho thấy tượng đài được xây dựng ở đó để tưởng nhớ việc chôn cất trái tim của bà rất công phu, bao gồm các bức tranh treo tường cũng như một bức tượng thiên thần bằng kim loại dường như đứng dưới một tán đá chạm khắc. Nó đã bị phá hủy vào thế kỷ 16 trong thời kỳ giải thể các tu viện.

Tang lễ của Leonor diễn ra tại Tu viện Westminster vào ngày 17 tháng 12 năm 1290. Thi thể của bà được đặt trong một ngôi mộ gần bàn thờ cao, nơi ban đầu chứa quan tài của Edward Người Tuyên xưng Đức tin, và gần lúc đó hơn là của Vua Henry III, cho đến khi hài cốt của ông được đưa về ngôi mộ mới vào năm 1290. Thi thể của Leonor vẫn ở trong ngôi mộ này cho đến khi ngôi mộ của chính bà được hoàn thành. Có lẽ bà đã đặt mua ngôi mộ đó trước khi chết. Nó bao gồm một chiếc rương bằng đá cẩm thạch với các đường gờ chạm khắc và những tấm khiên (được sơn ban đầu) hình cánh tay của Anh, Castilla và Ponthieu. Chiếc rương được bao phủ bởi hình nộm bằng đồng mạ vàng tuyệt đẹp của William Torel, cho thấy Leonor trong tư thế giống như hình ảnh trên con dấu lớn của bà.

Khi Edward tái hôn một thập kỷ sau khi bà qua đời, ông và người vợ thứ hai Marguerite của Pháp đã đặt tên cho con gái duy nhất của họ là Eleanor để vinh danh bà.

Di sản
------

Vương quyền của Leonor xứ Castilla có ý nghĩa quan trọng trong lịch sử nước Anh vì sự phát triển của một hệ thống tài chính ổn định cho vợ của nhà vua, và để mài giũa quá trình này đã mang lại những đặc quyền cho vương hậu-phối ngẫu. Các điền trang mà Leonor tập hợp đã trở thành hạt nhân cho các nhiệm vụ của người hồi môn được giao cho các vương hậu sau này của nước Anh vào thế kỷ 15, và sự tham gia của bà vào quá trình này đã thiết lập vững chắc quyền tự do tham gia vào các giao dịch như vậy của vương hậu-phối ngẫu. Rất ít vương hậu sau này nỗ lực hết mình trong hoạt động kinh tế như Leonor đã làm, nhưng khả năng của họ để làm như vậy phụ thuộc vào tiền lệ đã có trong cuộc đời của bà.

Danh tiếng lịch sử
------------------

Leonor of Castile hút chất độc ra khỏi Edward I của Anh trong một mô tả thời kì Victoria.
Bất chấp danh tiếng mơ hồ của bà vào lúc sinh thời, Biên niên sử St Albans và Thánh giá Eleanor đã đảm bảo cho Leonor một vị thế tích cực, nếu hơi mơ hồ trong hai thế kỷ tới. Vào cuối năm 1586, nhà sưu tầm đồ cổ William Camden lần đầu tiên xuất bản ở Anh câu chuyện kể rằng Leonor đã cứu mạng Edward tại Acre bằng cách hút vết thương của ông. Camden sau đó tiếp tục cho rằng việc xây dựng cây thánh giá Eleanor là do sự đau buồn của Edward khi mất đi một người vợ anh hùng, người đã quên mình liều mạng để cứu ông. Một năm sau, vào năm 1587, cuốn *Biên niên sử Anh, Scotland và Ireland* của Raphael Holinshed đã mô tả Leonor là "viên ngọc [Edward I] quý trọng nhất... , một công chúa ngoan đạo và khiêm tốn, đầy lòng thương hại, và là người thể hiện nhiều sự ưu ái đối với quốc gia Anh, sẵn sàng xoa dịu nỗi đau của mọi người đàn ông đã mắc phải sai lầm và kết bạn với những người có bất hòa, cho đến khi bà nằm xuống.

Nhưng sự trái ngược, được thúc đẩy bởi tư tưởng chống lại Tây Ban Nha đang gia tăng ở Anh từ thời Cải cách trở đi, có thể đã bắt đầu xuất hiện. *The Lamentable Fall of Queene Elenor*, một bản ballad nổi tiếng được hát theo giai điệu nổi tiếng "Dịu dàng và lịch sự", được cho là có từ đầu những năm 1550, và là một cuộc tấn công gián tiếp vào vương hậu mang nửa dòng máu Tây Ban Nha Mary Tudor và chồng bà là Felipe II của Tây Ban Nha. Nó miêu tả Leonor là người vô ích và bạo lực: bà yêu cầu nhà vua "mọi người đàn ông đó / mang những lọn tóc dài, / phải bị cắt và giật hết đi"; bà ấy ra lệnh "Đó là tất cả phụ nữ nên có / Ngực phải của họ bị cắt đi"; bà giam giữ và tra tấn phu nhân thị trưởng London, cuối cùng giết Nữ thị trưởng bằng rắn độc; bà báng bổ Chúa ở Charing, khiến mặt đất nuốt chửng bà; và cuối cùng, bị nhổ xuống đất một cách thần kỳ tại Queen's Hithe, và giờ đây trên giường bệnh, bà không chỉ thú nhận tội giết Thị trưởng mà còn phạm tội ngoại tình với một tu sĩ, người mà bà đã sinh ra một đứa con.

Điều này được tiếp nối vào những năm 1590 bởi *Biên niên sử nổi tiếng về Vua Edward Đệ nhất* của George Peele. Phiên bản đầu tiên của cuốn sách này, được viết vào đầu những năm 1590, được cho là đã miêu tả tích cực về mối quan hệ giữa Leonor và Edward. Nếu vậy, nó chìm với rất ít dấu vết. Phiên bản sửa đổi còn sót lại, như được in vào năm 1593, miêu tả một Leonor kiêu kỳ là "một nữ nhân vật phản diện có khả năng phản bội, tàn ác và đồi bại không thể kể xiết"; cố chấp và kiêu ngạo, "chủ yếu quan tâm đến việc nâng cao danh tiếng của quốc gia bản địa của bà, và rõ ràng đã quen với cách thực thi đặc quyền của hoàng gia một cách bạo ngược và hoàn toàn không giống người Anh"; trì hoãn lễ đăng quang của bà trong hai mươi tuần để bà có thể may trang phục Tây Ban Nha, và tuyên bố rằng bà sẽ giữ người Anh dưới "ách Tây Ban Nha". Những hành vi sai trái được cho là của Leonor trong *The Lamentable Fall of Queene Elenor* được lặp đi lặp lại và mở rộng: Leonor giờ đây cũng được cho là đang đánh chồng mình; và bây giờ bà thú nhận ngoại tình với chính anh rể của mình là Edmund Crouchback và mang thai tất cả các con của bà, ngoại trừ người thừa kế của Edward I là Edward II - điều này đã khiến cô con gái bất hạnh Joan của Acre, có cha là một tu sĩ người Pháp, phải chết vì xấu hổ. Đây là bức chân dung của Leonor ít liên quan đến tính lịch sử mà phần lớn là do cuộc chiến tranh và thời điểm đó với Tây Ban Nha, và nỗi lo sợ của người Anh về một nỗ lực xâm lược lặp lại, và là một trong số các cuộc luận chiến chống Tây Ban Nha trong thời kỳ đó.

Tranh minh họa Leonor của William Blake, 1820
Có vẻ như vở kịch của Peele và bản ballad đi kèm với nó đã có ảnh hưởng đáng kể đến sự tồn tại của Thánh giá Eleanor trong thế kỷ 17. Các buổi biểu diễn vở kịch và các bản tái bản của *The Lamentable Fall* (vở này được in lại vào các năm 1628, 1629, 1658 và 1664, minh chứng cho sự phổ biến liên tục của nó) có nghĩa là vào thời điểm Nội chiến, bức chân dung hoàn toàn thù địch này của Leonor có lẽ đã được biết đến rộng rãi hơn. so với những mô tả tích cực của Camden và Hollingshed. Việc mất hầu hết các cây thánh giá có thể được ghi lại hoặc suy ra là đã bị mất trong những năm 1643–1646: ví dụ như Ủy ban Phá dỡ các Di tích Mê tín và Thờ thần tượng của Quốc hội đã ra lệnh phá bỏ Thánh giá Charing vào năm 1643. Tuy nhiên, danh tiếng của Leonor bắt đầu thay đổi theo hướng tích cực một lần nữa vào thời điểm này, sau ấn phẩm năm 1643 của Sir Richard Baker *Lịch sử về các vị vua của nước Anh*, kể lại câu chuyện thần thoại về việc Leonor cứu chồng mình tại Acre. Sau đó, danh tiếng của Leonor phần lớn là tích cực và cuối cùng bắt nguồn từ Camden, người đã được các nhà sử học nhắc đi nhắc lại một cách thiếu phê phán. Vào thế kỷ 19, nhà sử học tự phong Agnes Strickland đã sử dụng Camden để vẽ bức tranh màu hồng nhất trong tất cả các bức tranh về Leonor. Tuy nhiên, không ai trong số những nhà văn này sử dụng biên niên sử hoặc hồ sơ đương thời để cung cấp thông tin chính xác về cuộc đời của bà.

Những tài liệu như vậy bắt đầu được phổ biến rộng rãi vào cuối thế kỷ 19, nhưng ngay cả khi các nhà sử học bắt đầu trích dẫn chúng để cho rằng Leonor không phải là vương hậu hoàn hảo mà Strickland ca ngợi, nhiều người đã bác bỏ sự đính chính, thường bày tỏ sự phẫn nộ không tin rằng bất cứ điều gì tiêu cực đã được nói về Leonor. Chỉ trong những thập kỷ gần đây, các nhà sử học mới nghiên cứu về quyền của vương hậu và coi các vưong hậu thời trung cổ là đáng được chú ý. Những thập kỷ này đã tạo ra một khối lượng lớn các tác phẩm lịch sử cho phép xem xét kỹ lưỡng cuộc đời của Leonor theo thời đại của chính bà, chứ không phải của thế kỷ 17 hay 19.

Sự phát triển của danh tiếng của bà là một trường hợp nghiên cứu trong câu châm ngôn rằng mỗi thời đại tạo ra lịch sử của riêng mình. Nếu Leonor xứ Castilla không còn được coi là sự quái dị ngang ngược của Peele, cũng không phải là hình mẫu về đức tính của một vương hậu của Strickland, thì sự nghiệp của bà giờ đây có thể được coi là thành tựu của một người phụ nữ thông minh và quyết đoán, người có thể đáp ứng những thử thách của một cuộc sống đặc biệt khắt khe.

Con cái
-------

1. Con gái chết non (Tháng Bảy 1255)
2. Katherine (k. 1264 – 5 tháng 9 1264), an táng tại Tu viện Westminster.
3. Joanna (Tháng 1 năm 1265 – trước 7 tháng 9 1265), an táng tại Tu viện Westminster.
4. John (13 tháng 7 năm 1266 – 3 tháng 8 năm 1271), qua đời tại Wallingford, dưới sự giám hộ của ông ngoại, Richard, Bá tước xứ Cornwall. An táng tại Tu viện Westminster.
5. Henry (trước 6 tháng 5 năm 1268 – 16 tháng 10 năm 1274), an táng tại Tu viện Westminster.
6. Eleanor (18 tháng 6 năm 1269 – 29 tháng 8 năm 1298). Cô đã được hứa hôn từ lâu với Alfonso III của Aragon, người đã qua đời vào năm 1291 trước khi hôn lễ có thể diễn ra, và vào năm 1293, cô kết hôn với Bá tước Henry III của Bar, người mà cô có một con trai và hai con gái.
7. Con gái (1271 Palestine). Một số nguồn gọi cô là Juliana, nhưng không có bằng chứng hiện đại nào cho tên của cô.
8. Joan (tháng 4 năm 1272 – ngày 7 tháng 4 năm 1307). Cô kết hôn lần đầu vào năm 1290 với Gilbert de Clare, Bá tước thứ 6 của Hertford, người mất năm 1295, và lần thứ hai vào năm 1297 với Ralph de Monthermer, Nam tước Monthermer thứ nhất. Cô có bốn người con sau mỗi cuộc hôn nhân.
9. Alphonso (24 tháng 11 năm 1273 – 19 tháng 8 năm 1284), Bá tước xứ Chester.
10. Margaret (15 tháng 3 năm 1275 – sau năm 1333). Năm 1290, cô kết hôn với John II của Brabant, người mất năm 1318. Họ có một con trai.
11. Berengaria (1 tháng 5 năm 1276 – trước ngày 27 tháng 6 năm 1278), được chôn cất tại Tu viện Westminster.
12. Con gái (tháng 12 năm 1277/tháng 1 năm 1278 – tháng 1 năm 1278), an táng tại Tu viện Westminster. Không có bằng chứng đương thời cho tên của cô.
13. Mary (11 tháng 3 năm 1279 – 29 tháng 5 năm 1332), một nữ tu Dòng Biển Đức ở Amesbury.
14. Con trai, sinh năm 1280 hoặc 1281, chết ngay sau khi sinh. Không có bằng chứng đương thời cho tên của cậu.
15. Elizabeth (7 tháng 8 năm 1282 – 5 tháng 5 năm 1316). Cô kết hôn lần đầu vào năm 1297 với John I, Bá tước xứ Holland, lần thứ hai với năm 1302 Humphrey de Bohun, Bá tước thứ 4 của Hereford và Bá tước thứ 3 của Essex. Cuộc hôn nhân đầu tiên không có con; với Bohun, Elizabeth có mười người con.
16. Edward II của Anh, còn được gọi là Edward xứ Caernarfon (25 tháng 4 năm 1284 – 21 tháng 9 năm 1327). Năm 1308, ông kết hôn với Isabelle của Pháp và Navarra. Họ có hai con trai và hai con gái.

Gia phả
-------

| Gia phả của Leonor của Castilla |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 16. Sancho III của Castilla |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 8. Alfonso VIII của Castilla |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 17. Blanca Garcés của Pamplona |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 4. Berenguela I của Castilla |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 18. Henry II của Anh |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 9. Eleanor của Anh |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 19. Aliénor xứ Aquitaine |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 2. Fernando III của Castilla |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 20. Alfonso VII của Castilla |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 10. Fernando II của León |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 21. Berenguera của Barcelona |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 5. Alfonso IX của León |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 22. Afonso I của Bồ Đào Nha |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 11. Urraca của Bồ Đào Nha |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 23. Mafalda của Savoia |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 1. **Leonor của Castilla** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 24. Jean I xứ Ponthieu |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 12. Guillaume IV xứ Ponthieu |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 25. Béatrice xứ Saint-Pol |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 6. Marie I xứ Ponthieu |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 26. Louis VII của Pháp |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 13. Aélis của Pháp |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 27. Constanza của Castilla |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 3. Jeanne I xứ Ponthieu |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 28. Albéric II xứ Dammartin |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 14. Albéric III xứ Dammartin |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 29. Clémence xứ Beauvais |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 7. Simon xứ Aumale |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 30. Renaud II xứ Clermont-en-Beauvaisis |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 15. Mahaut xứ Clermont |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 31. |
|   |
|   |   |   |   |   |
|

 |

Tham khảo
---------

1. ↑  Cockerill, Sara (2014). *Eleanor of Castile: The Shadow Queen*. Amberley. tr. 80.
2. ↑  Carmi Parsons, John (1995). *Eleanor of Castile, Queen and Society in Thirteenth-Century England*. tr. 9.
3. ↑  *The Chronicle of Walter of Guisborough*. tr. 208–210.
4. 1 2  Morris, Marc, *A Great and Terrible King* (2010), p.225
5. ↑  Morris, Marc, *A Great and Terrible King* (2010), p.229
6. ↑  Morris, Marc, *A Great and Terrible King* (2010), pp.229-230
7. ↑  Griffin, Eric, *English Renaissance Drama and the Specter of Spain: Ethnopoetics and Empire*, p. 52. Camden's discussion of the crosses reflected the religious history of his time. The crosses were in fact meant to induce passers-by to pray for Eleanor's soul, but the Protestant Reformation in England had officially ended the practice of praying for the souls of the dead, so Camden ascribed Edward's commemoration of his wife to her alleged heroism in saving Edward's life at the risk of her own.
8. ↑  Holinshed, Raphael, *Chronicles of England, Scotland and Ireland*; quoted in Griffin, Eric, *English Renaissance Drama and the Specter of Spain: Ethnopoetics and Empire*, p. 52
9. 1 2 3  Cockerill, Sara, *Eleanor of Castile: The Shadow Queen*
10. ↑  The first printing of this ballad is from 1600, ten years after George Peele's Edward I was first performed; but the ballad in oral form is considered likely to date to the reign of Mary. Griffin, Eric, *English Renaissance Drama and the Specter of Spain: Ethnopoetics and Empire*, p. 56; Cockerill, Sara, *Eleanor of Castile: The Shadow Queen*
11. ↑  Griffin, Eric, *English Renaissance Drama and the Specter of Spain: Ethnopoetics and Empire*, p. 56.
12. 1 2  Fuchs, Barbara; Weissbourd, Emily: *Representing Imperial Rivalry in the Early Modern Mediterranean*
13. ↑  Griffin, Eric, *English Renaissance Drama and the Specter of Spain: Ethnopoetics and Empire*, p.53–57 .

Tài liệu
--------

* Hamilton, Bernard (1996). "Eleanor of Castile and the Crusading Movement". Trong Arbel, Benjamin (biên tập). *Intercultural Contacts in the Medieval Mediterranean*. Frank Cass.
* Parsons, John Carmi. *Eleanor of Castilla: Queen and Society in Thirteenth Century England*, 1995.
* Parsons, John Carmi, "The Year of Eleanor of Castile's Birth and Her Children by Edward I," *Mediaeval Studies* 46 (1984): 245–265, esp. 246 n. 3.
* Parsons, John Carmi, 'Que nos lactauit in infancia': The Impact of Childhood Care-givers on Plantagenet Family Relationships in the Thirteenth and Early Fourteenth Centuries," in *Women, Marriage, and Family in Medieval Christendom: Essays in Memory of Michael M. Sheehan, C.S.B,* ed. Constance M. Rousseau and Joel T. Rosenthal (Kalamazoo, 1998), pp. 289–324.
* Powicke, Frederick Maurice (1991). *The Thirteenth Century, 1216–1307*. Oxford University Press.
* Cockerill, Sara (2014). *Eleanor of Castile: the shadow queen*. Stroud: Amberley. ISBN 9781445635897.
* Dilba, Carsten. *Memoria Reginae: Das Memorialprogramm für Eleonore von Kastilien*, Hildesheim 2009.

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Leonor của Castilla***. |

* Encyclopedia.com
* The Columbia Encyclopedia
* Eleanor Crosses – Photos and History
* 2009/10 restoration of Victorian replica

|  |
| --- |
| Leonor của Castilla **Nhà Ivrea của Castilla**Nhánh thứ của **Nhà Ivrea****Sinh:** , Năm 1241  **Mất:** 28 tháng 11, năm 1290 |
| Vương thất Anh |
| Tiền nhiệmÉléonore xứ Provence | **Vương hậu nước Anh**20 tháng 11 năm 1272 – 28 tháng 11 năm 1290 | Kế nhiệmMarguerite của Pháp |
| Tước hiệu |
| Tiền nhiệmJeanne I | **Nữ Bá tước xứ Ponthieu**1279–1290*với Édouard I* | Kế nhiệmÉdouard II |

| * x
* t
* s
Infanta của Castilla |
| --- |
| Thế hệ được tính từ Alfonso VI của Castilla, Quốc vương đầu tiên của Vương quốc Castilla có hậu duệ. |
| Thế hệ thứ 1 | 
* Nữ vương Urraca I của Castilla và León
* Sancha, Bá tước phu nhân xứ Liébana
* Elvira, Vương hậu Sicilia

 |
| Thế hệ thứ 2 | 
* Sancha Raimúndez, Vương nữ-Nữ vương León

 |
| Thế hệ thứ 3 | 
* Constanza, Vương hậu nước Pháp
* Sancha, Vương hậu Navarra
* Sancha, Vương hậu Aragón

 |
| Thế hệ thứ 4 | 
* *không có*

 |
| Thế hệ thứ 5 | 
* Nữ vương Berenguela I của Castilla
* Sancha, Infanta của Castilla
* Urraca, Vương hậu nước Bồ Đào Nha
* Blanca, Vương hậu nước Pháp
* Mafalda, Infanta của Castilla
* Leonor, Vương hậu Aragón
* Constanza, nữ tu

 |
| Thế hệ thứ 6 | 
* Leonor, Infanta của Castilla
* Constanza, Infanta của Castilla
* Berenguela, Hoàng hậu Đế quốc Latinh thành Constantinopolis

 |
| Thế hệ thứ 7 | 
* Berenguela, nữ tu
* María, Infanta của Castilla
* Leonor, Vương hậu nước Anh
* Blanca, Lãnh chúa thứ 5 xứ Molina
* Juana, Lãnh chúa phu nhân xứ Vizcaya
* Maria, Vương hậu Castilla

 |
| Thế hệ thứ 8 | 
* Berenguela, Lãnh chúa xứ Guadalajara
* Beatriz, Hầu tước phu nhân xứ Monferrato
* Leonor, Infanta của Castilla
* Constanza, nữ tu
* Violante, Phu nhân xứ Vizcaya
* Violante, Lãnh chúa xứ Elche
* Beatriz, Lãnh chúa phu nhân xứ Cameros

 |
| Thế hệ thứ 9 | 
* Isabel, Vương hậu Aragón và Công tước phu nhân xứ Bretagne
* Beatriz, Vương hậu nước Bồ Đào Nha
* Constanza, Vương hậu Castilla
* Juana, Vương hậu Castilla

 |
| Thế hệ thứ 10 | 
* Leonor, Vương hậu Aragón
* Constanza, Infanta của Castilla
* Blanca, Infanta của Castilla
* Blanca, Thân vương phi xứ Villena
* Margarita, nữ tu
* María, Bá tước phu nhân xứ Étampes và Bá tước phu nhân xứ Alençon

 |
| Thế hệ thứ 11 | 
* Isabel, Lãnh chúa xứ Puerto de Santa María

 |
| Thế hệ thứ 12 | 
* Constanza, Công tước phu nhân xứ Lancaster
* Isabel, Công tước phu nhân xứ York
* Leonor, Vương hậu Navarra

 |
| Thế hệ thứ 13 | 
* *không có*

 |
| Thế hệ thứ 14 | 
* María, Vương hậu Aragón
* Catalina, Nữ Công tước xứ Villena

 |
| Thế hệ thứ 15 | 
* Catalina, Nữ Thân vương xứ Asturias
* Leonor, Nữ Thân vương xứ Asturias
* Nữ vương Isabel I của Castilla

 |
| Thế hệ thứ 16 | 
* Juana, *Nữ vương Castilla **(tranh cãi)***, Vương hậu Bồ Đào Nha
* Isabel, Nữ Thân vương xứ Asturias và Vương hậu nước Bồ Đào Nha
* Nữ vương Juana I của Castilla và Aragón
* María, Vương hậu nước Bồ Đào Nha
* Catalina, Vương hậu nước Anh

 |
| Thế hệ thứ 17 | 
* Leonor, Vương hậu nước Bồ Đào Nha và Vương hậu nước Pháp
* Isabel, Vương hậu nước Đan Mạch, Thụy Điển và Na Uy
* María, Nữ Thống chế của Hà Lan thuộc Áo
* Catalina, Vương hậu nước Bồ Đào Nha

 |


| * x
* t
* s
Phối ngẫu nước Anh |
| --- |
| 
* Ælfgifu xứ Shaftesbury
* Æthelflæd xứ Damerham
* Ælfgifu
* Ælfthryth
* Ælfgifu xứ York
* Emma xứ Normandie
* Sigrid Kiêu kỳ/Świętosława
* Ealdgyth
* Edith xứ Wessex
* Ealdgyth
* Mathilde xứ Vlaanderen
* Matilda của Scotland
* Adelheid xứ Leuven
* Mathilde I xứ Boulogne
* *Geoffroy V xứ Anjou*
* Aliénor xứ Aquitaine
* *Marguerite của Pháp*
* Berenguela của Navarra
* Isabelle I xứ Angoulême
* *Blanca của Castilla*
* Éléonore xứ Provence
* Leonor của Castilla
* Marguerite của Pháp
* Isabelle của Pháp và Navarra
* Philippa xứ Hainault
* Anna của Bohemia
* Isabelle của Pháp
* Juana của Navarra
* Catherine của Pháp
* Marguerite xứ Anjou
* Elizabeth Woodville
* Anne Neville
* Elizabeth xứ York
* Catalina của Aragón
* Anne Boleyn
* Jane Seymour
* Anna xứ Kleve
* Catherine Howard
* Catherine Parr
* *Guildford Dudley*
* Felipe II của Tây Ban Nha
* Anna của Đan Mạch
* Henriette Marie của Pháp
* Catarina Henriqueta của Bồ Đào Nha
* Maria xứ Modena
* Jørgen của Đan Mạch

 |
| Vợ hoặc chồng của những người cai trị có tranh cãi được viết *in nghiêng* |


|  |  |
| --- | --- |
| Tiêu đề chuẩn Sửa dữ liệu tại Wikidata | 
* BNF: cb123841465 (data)
* GND: 119281694
* ISNI: 0000 0001 1470 5990
* LCCN: n83177866
* NKC: jx20100630003
* NTA: 070868166
* PLWABN: 9812644436605606
* SUDOC: 032901666
* VIAF: 35262846
* WorldCat Identities: lccn-n83177866

 |