recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mmm Fingers** là trò chơi đã được sản xuất và phát hành bởi Noodlecake Studios vào ngày 29 tháng 10 năm 2014. Trò chơi giải trí cực hấp dẫn, đơn giản dễ chơi với điều khiển cảm ứng mượt mà trên Android, iOS chạm vào và tiêu diệt các con quái vật sẽ khiến các ngón tay của bạn không được ngừng nghỉ. **Mmm Fingers** là tựa game rất hoàn hảo để giải trí trong nhiều giờ hoặc để giết thời gian.

Cách chơi
---------

Trò chơi có nét đồ hoạ đơn giản nhưng màu sắc lại rất tươi tắn, bắt mắt và cuốn hút. Những con quái vật được tạo hình với nhiều hình dạng khác nhau và kèm theo những biểu cảm trông rất quái lạ và ngộ nghĩnh, nhìn vào cũng thấy rằng chúng luôn chực chờ phập vào ngón tay người chơi.

Nội dung và cách chơi duy nhất đơn giản chỉ là người chơi phải giữ ngón tay trên màn hình thi và liên tục di chuyển để tránh né toàn bộ các quái vật đang lao vào người chơi. Người chơi phải tránh các quái vật càng nhiều càng tốt và sẽ có các điểm mốc. Người chơi sẽ thua và sẽ phải chơi lại từ đầu nếu người chơi bị chúng cắm răng vào hoặc tự ý rút tay ra khỏi màn hình. Ngoài ra còn có tính năng chia sẻ lên các mạng xã hội cũng như cập nhật bảng xếp hạng điểm cao nhất trên toàn thế giới.

Chướng ngại vật trong trò chơi này chính là những con quái vật có vỏ chông, gai răng cưa cũng những cối xay quay tròn với những cái đinh sắc nhọn. Đương nhiên nếu không khéo léo để chạm ngón tay vào chúng, màn hình sẽ xuất hiện thông báo game over.

Ngoài ra người chơi còn có các tùy chỉnh ở góc trên trái màn hình menu như bật/tắt nhạc nền, bật/tắt tiếng hoặc thay đổi màu máu. Nút thống kê ghi lại các thành tích của người chơi như kỉ lục hôm nay, kỉ lục phiên này, điểm cao nhất, tổng điểm ở tất cả các ván chơi, tổng số ván chơi. Phía trên là biểu đồ điểm số của 12 ván chơi gần nhất.

Các mốc trong trò chơi
----------------------

Trò chơi có các mốc:

1. Average score: Điểm trung bình của tất cả các ván chơi (làm tròn đến hàng đơn vị).
2. Previous score: Điểm ván chơi trước.
3. Daily record: Kỉ lục hàng ngày.
4. Session record: Kỉ lục phiên này.
5. New record: Kỉ lục mới.

Sau các mốc 250, 500, 750, 1000 điểm, người chơi sẽ được huy chương.

Tính năng chính
---------------

* Game có nét đồ họa đơn giản nhưng màu sắc lại rất tươi tắn, bắt mắt và cuốn hút.
* Những con quái vật được tạo hình với nhiều hình dạng khác nhau và kèm theo những biểu cảm trông rất quái lạ và ngộ nghĩnh.
* Âm thanh thì khá trầm rất dễ làm bạn mất tập trung.
* Chia sẻ lên các mạng xã hội cũng như cập nhật bảng xếp hạng trên toàn thế giới.

Tham khảo
---------

* 
* 
*

Liên kết ngoài
--------------
Nhiệt từ Mặt trời cung cấp nguồn gốc cho sinh vật trên Trái Đất.
**Nhiệt** là một dạng năng lượng dự trữ trong vật chất nhờ vào chuyển động nhiệt hỗn loạn của các hạt cấu tạo nên vật chất.

Trong vật chất, các phân tử cấu tạo nên vật chuyển động hỗn loạn không ngừng, do đó chúng có động năng. Động năng này có thể chia làm động năng chuyển động của khối tâm của phân tử, cộng với động năng trong dao động của các nguyên tử cấu tạo nên phân tử quanh khối tâm chung, và động năng quay của phân tử quanh khối tâm. Tổng các động năng này của các phân tử chính là nhiệt năng của vật.

Nhiệt năng có quan hệ chặt chẽ với nhiệt độ. Nhiệt độ của vật càng cao thì các phân tử cấu tạo nên vật chuyển động càng nhanh và nhiệt năng của vật càng lớn. Nhiệt năng có thể được trao đổi giữa các vật hay hệ thống do sự khác biệt về nhiệt độ.

Nhiệt năng có thể được tạo ra hoặc thay đổi, bằng cách chuyển hóa giữa năng lượng có hướng (thế năng, động năng định hướng trên tầm vĩ mô) và năng lượng hỗn loạn, qua các quá trình vĩ mô như thực hiện công năng lên vật hoặc trao đổi nhiệt vĩ mô vào vật hoặc các quá trình vi mô như các phản ứng hóa học (như sự cháy), phản ứng hạt nhân (như phản ứng tổng hợp hạt nhân bên trong Mặt Trời), sự ma sát giữa các electron với mạng tinh thể (trong bếp điện) hay ma sát cơ học. Nhiệt có thể được trao đổi qua các quá trình bức xạ, dẫn nhiệt hay đối lưu. Lượng nhiệt năng dự trữ hay chuyển tải trên các vật còn gọi là nhiệt lượng và thường được ký hiệu trong các tính toán bằng chữ Q.

Đại lượng quá trình
-------------------

Nhiệt cũng giống như công, luôn gắn liền với các quá trình biến đổi, vì vậy có thể coi nhiệt là một đại lượng quá trình, khác với đại lượng trạng thái.

Theo bảo toàn năng lượng (định luật về sự bảo toàn năng lượng), sự liên hệ giữa các thay đổi nội năng *dU*, nhiệt *dQ* và công *dW*

{\displaystyle dU=dQ+dW}
Theo định luật hai nhiệt động lực học, nhiệt được truyền từ hệ thống có nhiệt độ cao hơn đến hệ thống có nhiệt độ thấp hơn cho đến khi chúng đạt được sự cân bằng nhiệt. Trong nhiều hệ thống, nhiệt lượng trao đổi *dQ* thường tỉ lệ thuận với nhiệt độ chênh lệch *dt*

{\displaystyle dQ=CVdt} ở thể tích không đổi.
Cũng có thể biểu diễn công thức trên ở dạng:

{\displaystyle dQ=c.m.dt}
với: 

* *c*: nhiệt dung riêng(J/Kg.k)
* *m*: khối lượng (kg)

(theo Joseph Fourier)

Xem thêm
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Nhiệt***. |

* Nội năng

Tham khảo
---------
**Nháy mắt** là một thuật ngữ không chính thức cho bất kỳ khoảng thời gian ngắn không xác định thời gian, như trong "Tôi sẽ trở lại trong một nháy mắt". Từ đó, nó đã có được một số ứng dụng chính xác hơn trong khoảng thời gian ngắn, rất ngắn, cực ngắn, cực kì ngắn hoặc siêu ngắn. Lần đầu tiên được chứng thực vào năm 1785, nguồn gốc của từ này không rõ ràng, mặc dù có một gợi ý nó là từ thieves' cant chỉ xét.

Công dụng
---------

Trong điện tử, nháy mắt là khoảng thời gian của một chu kỳ năng lượng điện xoay chiều, 1/60 hoặc 1/50 của một giây trong hầu hết các nguồn cung cấp điện chính.

Trong điện toán, nháy mắt ban đầu là thời gian giữa hai tích tắc của bộ đếm thời gian hệ thống bị gián đoạn. Nó không phải là một đơn vị khoảng thời gian tuyệt đối, vì thời lượng của nó phụ thuộc vào tần số ngắt đồng hồ của nền tảng phần cứng cụ thể.[*Còn mơ hồ  – thảo luận*]

Các hệ thống máy vi tính ban đầu như Commodore 64 và nhiều máy chơi game (sử dụng TV làm thiết bị hiển thị) thường đồng bộ hóa bộ hẹn giờ ngắt hệ thống với tần số dọc của tiêu chuẩn truyền hình địa phương, 59,94 Hz với các hệ thống NTSC, hoặc 50.0 Hz với hầu hết các hệ thống PAL. Các giá trị khó hiểu cho các phiên bản và nền tảng Linux khác nhau thường khác nhau trong khoảng 1 ms và 10   ms, với 10 ms báo cáo là một tiêu chuẩn ngày càng phổ biến trong tệp Jargon.

Stratus VOS sử dụng nháy mắt tương đương khoảng 1/65,536 giây để thể hiện ngày và thời gian (số lượng thời gian trôi qua kể từ Ngày 1 tháng 1 năm 1980 00:00 giờ chuẩn Greenwich. Stratus cũng định nghĩa microJiffy, bằng 1/65.536 của một nháy mắt thông thường.

Thuật ngữ "nháy mắt" đôi khi được sử dụng trong hoạt hình máy tính như một phương pháp xác định tốc độ phát lại, với khoảng thời gian trễ giữa các khung riêng lẻ được chỉ định trong 1/100 giây (10 ms) nháy mắt, đặc biệt là trong Autodesk Animator. Chuỗi FLI (một cài đặt tần số khung toàn cầu) và Compuserve hoạt hình. Ảnh GIF (mỗi khung có thời gian hiển thị được xác định riêng được đo bằng 1/100 s).

Tham khảo
---------

1. ↑  Douglas Harper (tháng 11 năm 2001). "jiffy". *Online Etymology Dictionary*. Truy cập ngày 18 tháng 3 năm 2008.
2. ↑  Gerard P. Michon (tháng 11 năm 2002). "What's a jiffy?". *Units of Measurement*. Numericana. Truy cập ngày 30 tháng 12 năm 2008.
3. ↑  "Documentation/timers/NO\_HZ.txt (3.10)". 7 tháng 5 năm 2013.
4. ↑  "time(7) - Linux manual page". *man7.org*.
5. ↑  Entry on *jiffy* in The Jargon File
6. ↑  ""StrataDOC - Time Intervals". Stratus. Truy cập ngày 1 tháng 11 năm 2018.

Liên kết ngoài
--------------

* FOLDOC
Nhà tập thể ở khu Bích Sơn, Singapore. Các cách phát triển khu dân cư tập thể của Singapore trải dài từ các đơn vị nhỏ cho đến các chung cư cao cấp, đóng góp tới 90% tỷ lệ sở hữu nhà ở, nằm trong top đầu trên toàn thế giới.
Tổ hợp nhà tập thể ở khu Tương Quân Áo, Hồng Kông. Khu Kiện Minh Thôn bao gồm 10 tòa nhà, cung cấp nơi ở cho xấp xỉ khoảng 22.000 người. Năm 2020, có 2.112.138 người được xác định là cư dân nằm trong các khu tập thể, chiếm 28% tổng dân số Hồng Kông.
**Nhà tập thể** là một dạng nhà riêng trong đó bất động sản thường do nhà chức trách có thẩm quyền sở hữu, có thể là cấp trung ương hoặc địa phương. Mặc dù mục tiêu phổ biến của mô hình nhà tập thể là để cung cấp nhà ở giá cả phải chăng, nhưng các văn bản chi tiết, thuật ngữ, định nghĩa về hộ nghèo và các tiêu chuẩn khác về việc cấp phát thì rất đa dạng tùy theo những hoàn cảnh khác nhau.

**Nhà ở xã hội** là bất kỳ nhà cho thuê nào có thể do nhà nước hoặc tổ chức phi lợi nhuận sở hữu và quản lý, hoặc là sự kết hợp của cả hai, thường với mục tiêu cung cấp nhà ở giá cả phải chăng. Nhà ở xã hội nói chung được chính quyền các cấp cung ứng theo định lượng thông qua một số hình thức kiểm kê tài sản hoặc thông qua các thước đo hành chính về nhu cầu nhà ở. Người ta có thể công nhận nhà ở xã hội là cách giải quyết đầy tiềm năng cho việc bất bình đẳng nhà ở.

Xem thêm
--------

* iconCổng thông tin Kiến trúc
* Cổng thông tin Nhà ở

* Fuggerei (Đức)
* Nhà ở giá cả phải chăng
* Nhà trợ cấp
* Phúc lợi xã hội
* Nhà nước phúc lợi

Tham khảo
---------

1. ↑  Hong Kong Housing Authority (ngày 31 tháng 3 năm 2021). "香港房屋委員會年報 Hong Kong Housing Authority Annual Report" (PDF). *housingauthority.gov.hk*. Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 4 tháng 2 năm 2022. Truy cập ngày 4 tháng 2 năm 2022.
2. ↑  Caves, R. W. (2004). *Encyclopedia of the City*. Routledge. tr. 610. ISBN 9780415252256.

Liên kết ngoài
--------------

* Tư liệu liên quan tới Nhà tập thể tại Wikimedia Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Tiêu đề chuẩn Sửa dữ liệu tại Wikidata | 
* BNF: cb11942109j (data)
* LCCN: sh85108673
* NARA: 10644039
* NKC: ph118437

 |
Bên trong nhà thờ lớn
Các hình ảnh từ Main Portal mặt tiền phía tây
Phần dưới của façade phía tây, nhìn từ Place de la Cathédrale (Alsatian: Müensterplatz)
**Nhà thờ lớn Strasbourg** hay **Nhà thờ Đức Mẹ Strasbourg** (tiếng Pháp: Cathédrale Notre-Dame de Strasbourg, tiếng Đức: Liebfrauenmünster zu Straßburg), cũng có tên Strasbourg Minster, là một nhà thờ lớn Công giáo Rôma ở Strasbourg, Alsace, Pháp. Mặc dù một phần đáng kể của nhà thờ vẫn còn theo phong cách kiến trúc Romanesque, mọi người đều xem nhà thờ này là một trong những ví dụ đẹp nhất của kiến trúc Gothic cao hoặc cuối. Erwin von Steinbach được ghi nhận là người có đóng góp lớn từ năm 1277 cho đến khi ông qua đời vào năm 1318.
Với chiều cao 142 mét (466 foot), tòa nhà thờ này đã là tòa nhà cao nhất thế giới từ năm 1647 đến năm 1874 (227 năm), khi độ cao của nó bị vượt qua bởi nhà thờ St. Nikolai, Hamburg. Ngày nay nó là nhà thờ Công giáo cao thứ sáu trên thế giới và là cấu trúc vẫn còn đứng vững cao nhất được xây hoàn toàn vào thời Trung cổ.
Victor Hugo mô tả nhà thờ này là "kỳ công khổng lồ và tinh tế",[6] còn Goethe mô tả nhà thờ này là "cây của Chúa cao uy nghi, vươn rộng ra",[2] nhà thờ này có thể nhìn thấy từ xa bên đồng bằng Alsace và có thể nhìn thấy từ xa tận các núi Vosges hay Rừng Đen phía bên kia của sông Rhine. Sa thạch từ Vosges sử dụng trong xây dựng khiến cho nhà thờ này đặc trưng màu hồng.

Tham khảo
---------

1. ↑  Nhà thờ chính tòa Strasbourg trên *Emporis*
2. ↑  Susan Bernstein: Goethe's Architectonic Bildung and Buildings in Classical Weimar Lưu trữ 2011-07-22 tại Wayback Machine, The Johns Hopkins University Press
3. ↑  "Strasbourg Cathedral Hangs On" Lưu trữ 2012-09-20 tại Wayback Machine, The Christian Science Monitor, ngày 13 tháng 10 năm 1991
4. ↑  "Art: France's 25" Lưu trữ 2013-08-26 tại Wayback Machine, Time, ngày 2 tháng 4 năm 1945
5. ↑  "The Woman Who Rode Away and Other Stories - D. H. Lawrence, Dieter Mehl - Google Livres". Books.google.com. ngày 6 tháng 2 năm 1924. Truy cập ngày 23 tháng 5 năm 2012.
***Người chiến thắng đứng một mình*** *(The Winner Stands Alone)* là tiểu thuyết của nhà văn Brazil Paulo Coelho, xuất bản lần đầu năm 2008 với tựa tiếng Bồ Đào Nha là *O Visedor está Só*.

Câu chuyện lấy bối cảnh tại Liên hoan phim Cannes, dựa trên sự phát triển ngày càng gia tăng của cái mà tác giả gọi là The Superclass. Một bài đánh giá trên tờ Financial Times nhận xét rằng tuy bối cảnh của tác phẩm được nghiên cứu kỹ lưỡng, nhưng cốt truyện chưa được xây dựng đủ chắc chắn, và cách viết thì quá 'khoa trương': "Coelho sử dụng quá nhiều những từ ngữ sáo rỗng... và lặp lại một cách liên tục không ngừng".

Tóm tắt nội dung
----------------

Truyện kể về câu chuyện của một số người: Igor, một ông trùm điện thoại di động người Nga bị tâm thần; Ewa, trước đây là vợ của Igor, nhưng giờ đã kết hôn với Hamid, một ông trùm thời trang Trung Đông; Jasmine, một phụ nữ châu Phi đang trên đà thành công của sự nghiệp người mẫu; Gabriela, nữ diễn viên người Mỹ háo hức có được vai chính trong phim; và một thám tử tội phạm đầy tham vọng, hy vọng sẽ giải quyết được vụ án của cuộc đời mình. Nội dung tác phẩm xoay quanh những mâu thuẫn trong nội tâm và giữa các nhân vật trong khoảng thời gian 24 giờ.

Nhân vật
--------

* Igor
* Hamid Hussein
* Gabriela Sherry
* Jasmine Tiger
* Ewa Hussein
* Savoy
* Gibson
* Morris
* Javits Wild (nạn nhân giết người)
* Maureen (nạn nhân giết người)
* Olivia (nạn nhân giết người)

Tham khảo
---------

1. ↑  "Bản sao đã lưu trữ". Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 12 năm 2013. Truy cập ngày 31 tháng 10 năm 2021.
2. ↑  Kieron Corless, Financial Times, ngày 13 tháng 4 năm 2009
**Diều hâu mỏ vàng** (*Milvus aegyptius*) là loài đối lập phi nhiệt đới của diều hâu đen (*Milvus* *migrans*), mà nó thường được coi là một phân loài của. Tuy nhiên, các nghiên cứu DNA gần đây cho thấy rằng diều hâu mỏ vàng khác biệt đáng kể với diều hâu đen trong nhánh Á-Âu và nên được coi là một loài riêng biệt.

Có 2 phân loài: *M. a.* *parasitus*, được tìm thấy ở hầu hết châu Phi Hạ Sahara (bao gồm cả Madagascar), ngoại trừ lưu vực Congo (có di cư nội châu Phi) và *M. a. aegyptius* của Ai Cập, tây nam Ả Rập và vùng Sừng châu Phi (phân tán về phía nam trong mùa không sinh sản).

Mô tả
-----

Theo gợi ý từ tên gọi của nó, diều hâu mỏ vàng dễ dàng được nhận ra bởi cái mỏ màu vàng hoàn toàn của nó, không giống như diều hâu đen (có mặt ở châu Phi với tư cách là du khách trong mùa đông Bắc bán cầu). Tuy nhiên, những con diều hâu mỏ vàng chưa trưởng thành có ngoại hình giống với những con diều hâu đen ở độ tuổi tương ứng.

Tình trạng
----------

Nó chủ yếu là một loài di cư sinh sản bên trong châu Phi, hiện diện ở Nam Phi từ tháng 7 đến tháng 3 và đôi khi vào cuối tháng 5. Nó nói chung là một loài phổ biến. Không có mối đe dọa nào đối với loài này như IUCN đã nêu, một phần là do nó vẫn chưa được tách ra khỏi loài diều hâu đen.

Môi trường sống và chế độ ăn
----------------------------

Chúng được tìm thấy ở hầu hết các môi trường sống, bao gồm cả các công viên ở ngoại ô, nhưng hiếm gặp ở Namib và Karoo khô cằn. Chúng ăn nhiều loại động vật có xương sống nhỏ và côn trùng, phần lớn trong số đó là xác thối.

* At Tsimbazaza Zoo, MadagascarAt Tsimbazaza Zoo, Madagascar
* Milvus aegyptius parasitus*Milvus aegyptius parasitus*
* M a. aegyptius, in flight, Ethiopia*M a. aegyptius*, in flight, Ethiopia
* Milvus aegyptius parasitus, Lake Bunyonyi, Uganda*Milvus aegyptius parasitus*, Lake Bunyonyi, Uganda
* juvenile Milvus aegyptius parasitus, The Gambiajuvenile *Milvus aegyptius parasitus*, The Gambia

Chú thích
---------

1. ↑  Jeff A. Johnson, Richard T. Watson and David P. Mindell (2005) Prioritizing species conservation: does the Cape Verde kite exist? *Proc. R. Soc. B* 272: 1365–1371
2. ↑  "Yellow-Billed Kite".
3. ↑  Meheretu Yonas; Leirs, H (2019). *Raptor perch sites for biological control of agricultural pest rodents. In: Nyssen J. Jacob, M. Frankl, A. (Eds.). Geo-trekking in Ethiopia's Tropical Mountains - The Dogu'a Tembien District*. SpringerNature. ISBN 978-3-030-04954-6.
****La Santisima Trinidad de Paraná**** là tên của một khu truyền giáo dòng Tên cũ ở Paraguay. Đó là một ví dụ về một trong nhiều sự chinh phục của dòng Tên tại các thuộc địa khác nhau ở Nam Mỹ như ở Brazil, Argentina và Paraguay trong suốt thế kỷ 17 và 18. Nó được xây dựng như là một xã hội khép kín tồn tại bên ngoài cuộc sống thực dân Tây Ban Nha thông thường, nơi kết hợp văn hóa dân cư bản địa với đức tin Kitô giáo.

La Santisima Trinidad de Paraná được người dân địa phương gọi đơn giản là "tàn tích của Trinidad" là một trong những khu truyền giáo cuối cùng được xây dựng bên bờ sông Paraná trong khu vực, bao gồm miền nam Paraguay và miền bắc Argentina. Nó cũng là nơi dễ tiếp cận nhất và được ghé thăm nhiều nhất trong số các di tích lịch sử ngày nay ở Paragoay. Ngày nay nó nằm gần thành phố Encarnación.

Trinidad được xây dựng vào năm 1706 như là một thị trấn tự túc với một quảng trường ở trung tâm là nơi diễn ra các lễ kỷ niệm, một nhà thờ lớn, trường học, một số nhà xưởng, bảo tàng và nhà ở cho những người Indian bản địa.

Dòng Tên bị trục xuất khỏi các thuộc địa của Tây Ban Nha vào năm 1768 đã dẫn đến việc Trinidad bị bỏ rơi và phần còn lại của các cấu trúc bị bỏ lại sau đó là bị phá hủy trong cuộc tìm kiếm vàng trong khu vực này. Do một phần của cấu trúc được xây dựng tương đối gần đây nên Trinidad đã chống chịu được thời tiết khá tốt và được bảo tồn tốt cho đến ngày nay. Nó cũng là một phần của Di sản thế giới được UNESCO công nhận với tên gọi Khu truyền giáo dòng Tên La Santísima Trinidad de Paraná và Jesús de Tavarangue.

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* Tư liệu liên quan tới La Santísima Trinidad de Paraná tại Wikimedia Commons
**Miếu Ma Các** hay **đền A-Ma** là một ngôi đền thờ Thiên Hậu Thánh mẫu, được xem như vị thần bảo trợ của ngư phủ và người đi biển Trung Quốc nằm tại São Lourenço, Ma Cao. Được xây dựng vào năm 1488, đây là một trong những ngôi đền lâu đời nhất ở Ma Cao và được cho là tên gọi của khu định cư ban đầu.

Cái tên Ma Cao được cho là bắt nguồn từ ngôi đền. Người ta nói rằng khi các thủy thủ Bồ Đào Nha neo đậu tại bờ biển ngay bên ngoài ngôi đền và hỏi tên của nơi này, người bản địa trả lời *Maa-gok* hoặc *A-maa-gok* (có nghĩa là "đình lâu của Mẹ"). Người Bồ Đào Nha sau đó đặt cho bán đảo này tên là Ma Cao. Đền thờ này được mô tả nhiều trong các văn bản cổ Trung Quốc cũng như được thể hiện trong các bức tranh liên quan đến Ma Cao. Đây cũng là một trong những cảnh đầu tiên được chụp ảnh ở Ma Cao.

Năm 2005, đền thờ được UNESCO công nhận là Di sản thế giới như là một phần của "Khu lịch sử Ma Cao".

Hình ảnh
--------

* Bức tranh thế kỷ 19 của Thomas Allom vẽ mặt tiền đền thờBức tranh thế kỷ 19 của Thomas Allom vẽ mặt tiền đền thờ
* 
* Bảng hiệu Di sản thế giớiBảng hiệu Di sản thế giới
* 
*

Xem thêm
--------

* Tam Nhai hội quán
* Miếu Na Tra
* Miếu Đàm Công
* Quan Âm đường

Tham khảo
---------

1. ↑  "Hakka and Macau" (bằng tiếng Trung). Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 1 năm 2008. Truy cập ngày 2 tháng 1 năm 2008.
**Miếu Thành hoàng Thượng Hải** là một ngôi miếu Thành hoàng tại Phố cổ Thượng Hải, Trung Quốc. Ngôi miếu là nơi thờ cúng ba nhân vật trong lịch sử Trung Hoa được tôn là Thành hoàng của Thượng Hải. Tên gọi "Thành hoàng Miếu" cũng được dùng để chỉ khu vực thương mại xung quanh ngôi miếu.

Lịch sử
-------

Xung quanh miếu là một khu vực thương mại với nhiều cửa hiệu, nhà hàng, và hội chợ.
Ở Trung Quốc trong thời kỳ cổ đại, nhiều thành phố có một ngôi miếu nhằm thờ cúng vị thần bảo trợ cho thành phố đó. Miếu Thành hoàng Thượng Hải ban đầu là miếu thờ thần núi Kim Sơn và trở thành miếu thờ Hoàng Thành vào năm 1403 dưới thời Minh Thành Tổ. Ngôi miếu trở nên nổi tiếng trong thời nhà Thanh với vai trò là nơi dân cư cả trong khu vực phố cổ lẫn từ những nơi khác cầu tài lộc và bình an. Ngôi miếu đạt quy mô lớn nhất dưới thời của hoàng đế Đạo Quang. Điều này cũng dẫn đến sự hình thành của một khu vực giao thương buôn bán trong khu vực xung quanh miếu

Trong cuộc Cách mạng Văn hóa, Miếu Thành hoàng Thượng Hải bị đóng cửa và được sử dụng cho những mục đích khác. Điện chính của miếu trở thành một cửa hiệu bán đồ trang sức trong nhiều năm. Năm 1951, ngôi miếu được bàn giao cho Hiệp hội Đạo giáo Thượng Hải và trở thành một trung tâm Đạo giáo. Tổ chức này đã thay thế tín ngưỡng dân gian tại ngôi miếu bằng ảnh hưởng của Đạo giáo. Năm 1994, cùng với Dự viên và các đường phố xung quanh, ngôi miếu trở thành khu vực chỉ dành cho người đi bộ. Sau khi được trùng tu hoàn thiện từ năm 2005 đến năm 2006, ngôi miếu được mở cửa đón khách tham quan trở lại.

Thành hoàng
-----------

Bên trong điện thờ một vị Thành hoàng
Miếu Thành hoàng Thượng Hải thờ cúng ba vị Thành hoàng:

* **Hoắc Quang** (霍光, m. 68 TCN) là một đại thần phụ chính thời nhà Hán. Ông là vị Thành hoàng đầu tiên của Thượng Hải từ thời nhà Nguyên.
* **Tần Dụ Bá** (秦裕伯, 1295–1373) là một vị quan triều đình dưới thời Chu Nguyên Chương. Sau khi qua đời, ông được Chu Nguyên Chương phong làm Thành hoàng của Thượng Hải.
* **Trần Hóa Thành** (陈化成, 1776–1842) là một vị tướng thời nhà Thanh, có công bảo vệ Thượng Hải trong cuộc Chiến tranh nha phiến lần thứ nhất. Ông tử trận khi chiến đấu với Đế quốc Anh.

Hình ảnh
--------

* Một con đường trong khu vực Thành Hoàng MiếuMột con đường trong khu vực Thành Hoàng Miếu
* Một cánh cổng trên lối vào miếuMột cánh cổng trên lối vào miếu
* Phía bên kia cánh cổngPhía bên kia cánh cổng
* Khu vực bên trong miếuKhu vực bên trong miếu

Xem thêm
--------

* Thành hoàng

Chú thích
---------

1. ↑  "City God Temple (15th century onward)". *Asian Historical Architecture* (bằng tiếng Trung).
2. ↑  "City God's Temple in Shanghai reopens to public". *Shanghai BODA* (bằng tiếng Trung). Bản gốc lưu trữ ngày 1 tháng 11 năm 2007. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2016.
3. ↑  "Old City God Temple". *Shanghai Tong* (bằng tiếng Trung). Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 5 năm 2007. Truy cập ngày 29 tháng 11 năm 2016.

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Miếu Thành hoàng Thượng Hải***. |

* Trang web chính thức

* Cổng thông tin Trung Quốc
* Cổng thông tin Kiến trúc
**Ngưu Kim Tinh** (chữ Hán: 牛金星, ? – 1652), tên tự là **Tụ Minh**, người trang Đại Ngưu thôn Pha Bắc huyện Bảo Phong tỉnh Hà Nam, mưu sĩ nổi tiếng cuối thời Minh.

Tiểu sử
-------

Năm 1627 thời Minh Hi Tông, Ngưu Kim Tinh đỗ cử nhân. Mùa đông năm 1640 thời Minh Tư Tông, Kim Tinh cùng Lý Nham tình nguyện gia nhập nghĩa quân của Lý Tự Thành, đưa ra kiến nghị "bớt việc chém giết, cứu tế dân nghèo, thu phục nhân tâm".

Tháng Giêng năm 1644, Lý Tự Thành kiến lập chính quyền Đại Thuận, phong cho Ngưu Kim Tinh làm Đại học sĩ điện Thiên Hựu, được xem là một trong những văn nhân hiếm hoi trong quân đội của Sấm vương, Ngưu lại tiến cử quân sư Tống Hiến Sách. Ngưu Kim Tinh vốn là kẻ lòng dạ hẹp hòi, từ sau khi Lý Tự Thành tiến vào Bắc Kinh, trở thành vị tể tướng lộng quyền, hăng hái về nghi lễ đăng quang, không ngừng thuyết phục Lý Tự Thành xưng đế tức vị. Ngày 23 tháng 4 năm 1644, Lý Tự Thành bị liên quân Đa Nhĩ Cổn và Ngô Tam Quế đánh bại tại Sơn Hải quan, kéo tàn quân rút về Bắc Kinh, hạ lệnh giết cả nhà Ngô Tam Quế hơn ba mươi người. Nghe theo kế hoạch của Ngưu Kim Tinh, Lý Tự Thành lập tức lên ngôi hoàng đế tại điện Vũ Anh trong cung nhà Minh, để rồi ngày hôm sau tháo chạy khỏi Bắc Kinh. Trên đường bỏ chạy, Ngưu Kim Tinh vu cáo Lý Nham có ý định làm phản rồi khuyên Lý Tự Thành đem giết đi để trừ hậu họa.

Mùa hạ năm 1645, Ngưu Kim Tinh cùng với con là Ngưu Thuyên quy thuận nhà Thanh. Triều đình bổ nhiệm Ngưu Thuyên là Tri phủ Hoàng Châu, còn Ngưu Kim Tinh vì có tiếng xấu, nên không được bổ nhiệm. Năm 1652, Ngưu Kim Tinh mất vì tuổi cao tại nơi làm việc của Ngưu Thuyên. Sau khi Kim Tinh chết, Ngưu Thuyên làm theo di nguyện của cha, chôn cất phụ thân tại hướng nam Hương Sơn.

Tham khảo
---------

* **Thanh Thế Tổ thực lục**, **quyển 45**
* **Tuân Nhữ sơn phòng văn cảo**, **quyển 7**
* **Ngưu Kim Tinh sự lược**; **Minh Thanh sử liệu**, **đoạn 3, bản 7, tr. 618**
* **Nam Minh sử**, **tiết 3 – Sự hy sinh của Lý Tự Thành và thất bại của chính quyền Đại Thuận**

Chú thích
---------

1. ↑  Nay là làng Thạch Kiều huyện Lâm Dĩnh, thành phố Tháp Hà, tỉnh Hà Nam.
2. ↑  Hướng nam ở đây ý chỉ vùng Sơn Nam.
Bản mẫu:Geobox Settlement

Vị trí đảo Langeland trên bản đồ Đan Mạch
**Đảo Langeland** là 1 đảo của Đan Mạch, nằm trong phần phía nam của Eo biển Storebælt, giữa các đảo Fyn, Tåsinge và Ærø về phía tây và Đảo Lolland về phía đông. Đảo Langeland dài 52 km, rộng 11 km, có diện tích 284 km2 với dân số 13.937 người (năm 2007).

Đảo Langeland nối với đảo Fyn bằng 1 cầu từ thành phố Rudkøbing tới đảo nhỏ Siø, tiếp theo là 1 đê đập tới đảo Tåsinge, rồi 1 cầu cao tới thành phố Svenborg (đảo Fyn). Có 3 tuyến tàu phà từ Langeland tới các đảo Ærø, Lolland và Strynø. Trước kia có tuyến tàu phà giữa Langeland và Kiel (bang Schleswig-Holstein của Đức), nhưng đã ngưng hoạt động từ ngày 4.11.2003 vì kinh doanh thua lỗ.

Đảo Langeland là quê hương của nhà vật lý và hóa học nổi tiếng của Đan Mạch Hans Christian Ørsted.

Các thành phố và dân số
-----------------------

* Rudkøbing (4.692)
* Tullebøle (833)
* Humble (676)
* Bagenkop (569)
* Lohals (567)
* Snøde (360)
* Spodsbjerg (211)
* Tranekær (200)

Tham khảo
---------

1. ↑

Xem thêm
--------

* Eo biển Storebælt
* Fyn
* Đảo Lolland
* Đảo Falster

Liên kết ngoài
--------------

* 
* Lưu trữ 2008-02-21 tại Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Langeland***. |
Một cụ ông người Katang mặc áo chui đầu, cổ xẻ và đóng khố
**Người Katang** hay **người Kataang** (tiếng Lào: ຊົນເຜົ່າກະຕາງ; phát âm tiếng Lào: [sonpheoa katang]) là một dân tộc chủ yếu sống ở Nam Lào, và một số nơi khác ở Đông Nam Á.

Người Katang nói tiếng Katang, một ngôn ngữ thuộc ngữ chi Cơ Tu (Katuic), ngữ tộc Môn-Khmer của ngữ hệ Nam Á .

Ethnologue và Glottolog đều xếp tiếng Katang vào mục riêng , tuy nhiên nhiều văn liệu coi tiếng Katang là một phương ngữ của tiếng Bru hoặc tiếng Tà Ôi.

Năm 2015, có 144.255 người Katang sống ở Lào, làm cho họ trở thành một trong những phân nhóm lớn nhất của Lào Thơng và là một trong những nhóm sắc tộc vùng cao thực sự lớn nhất trong nước. Hầu hết người Katang sống ở Savannakhet, Saravan và Champasack.

Theo Ethnologue thì người Katang chỉ sống ở Lào. Người Katang Bắc sống tại các tỉnh Saravane (muang Toumlane), và Savannakhet (muang Nong và Phine), có dân số năm 2016 là 65.000 người. Người Katang Nam sống tại các tỉnh Saravane (muang Toumlan), có dân số năm 2016 là 40.000. Như vậy tổng dân số năm 2016 là 105.000 người.

Văn hóa
-------

Người Katang là một trong số ít những người Lào Thơng không sống trong nhà sàn hay nhà trên cây cối, mà là những ngôi nhà gỗ dài. Khi một người đàn ông Katang kết hôn với một người phụ nữ, anh ta sẽ thêm một căn phòng vào nhà cho gia đình mới của mình. Một trong những nhà gỗ dài 100 m mà khách du lịch có thể nhìn thấy nó ngay phía bắc của thành phố Saravan.

Một hủ tục truyền thống Katang cũ cho cả nam giới và phụ nữ là xuyên lỗ tai và đặt ống tre vào lỗ. Hủ tục này đã chấm dứt.

Hầu hết người Katang theo tín ngưỡng dân tộc cổ và nhiều người làm điều này cũng theo Phật giáo. Có ít hơn 400 Kitô hữu Katang vì nhiều người sợ đạo Thiên Chúa sẽ mang lại một lời nguyền cho người dân của họ. Người theo Hồi giáo không nhiều, chủ yếu là phụ nữ Katang kết hôn với người nước ngoài Hồi giáo ở Lào.

Tham khảo
---------

1. 1 2  Katang, Northern. *Ethnologue*, 18th ed. 2015. Truy cập 22/11/2017.
2. 1 2  Katang, Southern. *Ethnologue*, 18th ed. 2015. Truy cập 22/11/2017.
3. ↑  Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2017). "Katang". *Glottolog 3.0*. Jena, Germany: Max Planck Institute for the Science of Human History. Truy cập 22/11/2017.

| * x
* t
* s
Lào Các dân tộc tại Lào xếp theo nhóm ngôn ngữ |
| --- |
| Tổng quát | 
* **Lào Lùm** (Lao Loum)
* **Lào Thơng** (Lao Theung)
* **Lào Sủng** (Lao Soung)

 |
| Lào-Thái | 
* Lào
* Lự
* Phuan
* Phu Thái
* Saek
* Thái Đỏ (Tai Daeng)
* Thái Đen (Tai Dam)
* Thái Trắng (Tai Dón)
* Thái Maen
* Tai Nua

 |
| Việt | 
* Bo
* Chứt (Mày)
* Việt
* Krih
* Liha
* Maleng
* Phong
* Phon Sung (Aheu)
* Thavưng
* Tum

 |
| Môn–Khmer | 
* Alak
* Bit
* Brâu (Lavae)
* Bru
* Ca Tu
* Doi
* Htin
* Jeng
* Kaleung
* Kataang
* Keu
* Phong-Kniang (Kháng)
* Khamu (Khơ Mú)
* Kuy
* Lamet
* Laven
* Lavy
* Makong
* Mlabri
* Nghe
* Nyaheun
* Ơ Đu
* Oy
* Pacoh
* Samtao (Kiorr)
* Xơ Đăng
* Sou
* Talieng
* Tà Ôi
* Puộc (Xinh Mun)
* Yae (Jeh)

 |
| H'Mông–Miền | 
* H'Mông
* Lanten
* Dao

 |
| Hoa | 
* Hoa

 |
| Tạng-Miến | 
* Akha
* Hà Nhì
* Kado
* Kaduo
* La Hủ
* Phana'
* Phunoi (Cống)
* Si La

 |
**Nishiyama Onsen Keiunkan** (**Nhật**: 西山温泉慶雲館 (にしやまおんせんけいうんかん)(Tây Sơn Ôn tuyền Khánh vân Quán), ***Nishiyama Onsen Keiunkan***?) là khách sạn suối nước nóng ở Hayakawa, tỉnh Yamanashi, Nhật Bản. Được thành lập năm 705, đây là khách sạn lâu đời nhất và là một trong những công ty lâu đời nhất hoạt động. Trong năm 2011, khách sạn đã chính thức được công nhận bởi kỷ lục thế giới Guinness là khách sạn lâu đời nhất trên thế giới. Nó đã được liên tục vận hành bởi 52 thế hệ của cùng một dòng họ (bao gồm cả những người thừa kế được thừa nhận) trong hơn 1.300 năm.

Keiunkan nằm dưới chân Dãy núi Akaishi. Kể từ khi thành lập, khách sạn đã có tất cả nguồn nước nóng có nguồn gốc trực tiếp từ Hakuho Springs địa phương. Khách sạn được tân trang lại lần cuối vào năm 1997 và có 37 phòng.

Xem thêm
--------

* Danh sách các công ty lâu đời nhất

Tham khảo
---------

1. ↑  "Oldest hotel". Guinness World Records. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2015.
2. ↑  "A 1,300 year-old hot springs hotel that's in the Guinness Book of World Records". *www.japanpage.net*. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 2 năm 2015. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2015.
3. ↑  Morris, Chris. The World's Oldest Hotel Has Been a Family Business for 1,300 Years *Fortune*. ngày 16 tháng 1 năm 2016
**Lalla Aisha Mubarka**, thường được gọi là **Zaydana** hoặc **Zaidana** (mất năm 1716), là người phối ngẫu chính của sultan Ismail Ibn Sharif của Morocco (1672-1727). Bà đã được thừa nhận có ảnh hưởng đối với các vấn đề của nhà nước thông qua ảnh hưởng cá nhân của bà đối với người sultan. Một số người châu Âu được cho là đã gọi bà là "Hoàng hậu Morocco".

Đời sống
--------

Zaydana được mua về hậu cung với tư cách là một phi tần nô lệ từ Mawaly ar-Rashid với giá trị sáu mươi ducats. Theo luật Hồi giáo, người sultan được phép có một hậu cung của các phi tần nô lệ trừ bốn người vợ của ông ta, miễn các phi tần là nô lệ. Tuy nhiên, mặc dù thực tế là các sultan thường chỉ kết hôn với phụ nữ từ các gia đình nổi tiếng như shariffamflower, ông lại kết hôn với Zaydana, người đã cố gắng đạt được một mối quan hệ tình cảm tuyệt vời từ ông ta và do đó bà có được ảnh hưởng đối với người đàn ông quyền lực này. Nữ tu sĩ Dominica người Pháp Dominique Busnot mô tả bà là một người phụ nữ da đen to lớn, cao và mập, bằng cách nào đó đã xoay xở để có được ảnh hưởng như vậy đối với người sultan mà bà có thể thường xuyên đối phó với ông ta như những gìbà muốn. Để giải thích tầm ảnh hưởng của bà, nhiều người Morocco gọi bà là phù thủy.

Zaydana đã dàn dựng những âm mưu để thông qua con trai riêng của mình Mawlay Zaydan (1672-1708) - được đặt tên theo tên người kế vị trước Mawaly Muhammade al-Alim, con trai của một người phối ngẫu châu Âu, bà Shaw. Bà cho rằng ông đang chuẩn bị một cuộc đảo chính để chinh phục ngai vàng. Mặc dù điều này ban đầu không đúng, nhưng vào năm 1704, ông ta đã bị khiêu khích làm như vậy, sau đó ông ta bị bắt vào tháng 7 năm 1704. Ông ta đã tự tử vào năm 1706 sau khi cha ông ta bị cắt cụt một chân. Zaydana sau đó có con trai riêng thay thế ông làm thống đốc. Tuy nhiên, vào tháng 10 năm 1708, con trai bà đã bị sát hại bởi các phi tần của mình tại Taroudannt. Zaydan được cho là một người say rượu. Có ý kiến cho rằng hai người phụ nữ bị buộc tội giết người đã tuân theo mệnh lệnh của sultan, người không dám nói với Zaydana, người đã xử tử hai người phụ nữ. Zaydan được chôn cất trong Lăng Mulay Muhammad al-Alam tại Meknes.

Zaydana mất năm 1716. Một số người châu Âu được cho là đã gọi bà là "Hoàng hậu của Morocco". Một báo cáo khác được thực hiện bởi một người Tây Ban Nha tên là Joseph de Leon cho rằng Ismail Ibn Sharif đã bị bóp nghẹt bởi người vợ lẽ "Zaydana". Tuy nhiên Ismail Ibn Sharif đã sống hơn một thập kỷ sau khi Zaydana qua đời.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4 5  "Morocco - The Alawi Dynasty". royalark.net. Truy cập ngày 14 tháng 4 năm 2014.
2. 1 2 3 4  Hamel, Chouki El (2013). *Black Morocco: a history of slavery, race, and Islam*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 110702577X.
3. ↑  The Alawi Dynasty, Morocco.net, retrieved ngày 22 tháng 4 năm 2014
4. ↑  Hamel, Chouki El (2013). *Black Morocco: a history of slavery, race, and Islam*. Cambridge: Cambridge University Press. tr. 8. ISBN 110702577X.
*Ân xá cho tù nhân chính trị* (Áp phích, Mieczysław Szczuka, 1926)
**Mieczysław Szczuka** (sinh ngày 19 tháng 10 năm 1898 - mất ngày 13 tháng 8 năm 1927) là một họa sĩ, nhà leo núi người Ba Lan.

Tiểu sử
-------

Szczuka được sinh ra ở Warsaw và bắt đầu theo học hội hoạ từ năm 1915 đến năm 1918 tại Học viện Mỹ thuật ở Warsaw dưới sự hướng dẫn của Giáo sư Miłosz Kotarbiński. Sau khi tốt nghiệp tại đây, ông làm nghề hoạ sĩ. Nghề tay phải của ông là hoạ sĩ vẽ minh họa sách và thiết kế cho rạp hát. Bên cạnh đó, ông cũng ra mắt các bức ảnh thuộc nghệ thuật trừu tượng. Szczuka đã tham dự nhiều triển lãm quốc tế như "Triển lãm đầu tiên về nghệ thuật hiện đại" tại Bucharest. Szczuka tham gia vào nhóm của các nghệ sĩ tiên phong "Blok".

Sau khi Szczuka bị chẩn đoán mắc bệnh lao, ông đã chuyển đến khu nghỉ dưỡng của Zakopane dưới chân núi Tatra vào năm 1923. Kể từ đây, ông bắt đầu leo núi. Trong những năm 1923-1927, ông đã chinh phục một số chặng leo núi khó nhất thời bấy giờ cũng như đã thiết lập một số tuyến đường mới. Ông không may qua đời trong một tai nạn khi đang leo lên hướng nam của dãy Zamarła Turnia trên ngọn núi Tatra.

Tham khảo
---------

* Kossowska, Irena. *Sylwetki sztuka. Mieczysław Szczuka* Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk, July 2002. (tiếng Ba Lan) (Retrieved ngày 13 tháng 4 năm 2010)
* Internet version of *Wielka Encyklopedia Tatrzanska*, entry "Szczuka Mieczysław" (as a mountaineer) (tiếng Ba Lan) (after Zofia i Witold H. Paryscy, *Wielka Encyklopedia Tatrzańska) (Retrieved ngày 13 tháng 4 năm 2010)*
* Zofia Radwańska-Paryska, Witold Henryk Paryski – *Wielka Encyklopedia Tatrzańska* Wydawnictwo Górskie, 1995, reprint edition 2004, ISBN 83-7104-009-1

Liên kết ngoài
--------------

* 18 Most Important Polish Graphic Designers of the 20th Century

|  |  |
| --- | --- |
| Tiêu đề chuẩn Sửa dữ liệu tại Wikidata | 
* GND: 1033347531
* ISNI: 0000 0001 0981 3452
* LCCN: n86112991
* NTA: 070022402
* PIC: 301578
* PLWABN: 9810649141305606
* RKD: 380257
* ULAN: 500061899
* VIAF: 65493228
* WorldCat Identities: lccn-n86112991

 |
Bức vẽ thạch bản châm biếm mối quan hệ giữa tục nhìn mặt bắt hình dong của con người và của con vật, bởi Charles Le Brun (1619–1690).
Hình minh họa trong một cuốn sách thế kỷ 19 về hiện tượng nhìn mặt bắt hình dong
**Nhìn mặt bắt hình dong** (tiếng Anh: *physiognomy*; từ tiếng Hy Lạp φύσις, *'physis'*, nghĩa là "bản chất", và *'gnomon'*, nghĩa là "đánh giá" hoặc "người diễn giải") là việc đánh giá đặc điểm hoặc tính cách của một người từ diện mạo bên ngoài của họ—đặc biệt là khuôn mặt.

Nghiên cứu thời xưa về tục nhìn mặt bắt hình dong đáp ứng đủ tiêu chí của định nghĩa đương đại về một giả khoa học; mức độ tin cậy của nghiên cứu về hiện tượng này thời nay thì thay đổi mỗi chỗ một khác. Tục lệ này đã được các nhà triết học Hy Lạp cổ đại chấp nhận, nhưng bị mang tiếng xấu trong thời Trung Cổ, trong khi đó vẫn được thực hành bởi những kẻ phiêu bạt và lang băm. Nó được hồi sinh và phổ biến trở lại bởi Johann Kaspar Lavater, trước khi lại không được ưa chuộng vào cuối thế kỷ thứ 19. Hiện tượng nhìn mặt bắt hình dong trong thế kỷ thứ 19 được đặc biệt ghi nhận là một cơ sở cho sự phân biệt chủng tộc khoa học.

Tham khảo
---------

1. ↑  Roy Porter (2003). "Marginalized practices". *The Cambridge History of Science: Eighteenth-century science*. The Cambridge History of Science. **4**. Cambridge University Press. tr. 495–497. ISBN 978-0-521-57243-9. Although we bracket physiognomy with Mesmerism as discredited or laughable belief, many eighteenth-century writers referred to it as a useful science with a long history ... Although many modern historians belittle physiognomy as a pseudoscience, at the end of the eighteenth century, it was not merely a popular fad, but also the subject of intense academic debate about the promises it held for progress.
2. ↑  How your looks betray your personality – *New Scientist* (Magazine issue 2695) – 11 February 2009: Roger Highfield, Richard Wiseman, and Rob Jenkins
3. ↑  American Anthropological Association. "Eugenics and Physical Anthropology". August 7, 2007.
| Loạt bàiCác vị thần Hy Lạp |
| --- |
| 
* Các vị thần nguyên thủy
* Titan và Các thần Olympus
* Các thần nước
* Các thần Chthonic
* Các thần Mycenaean
* Các thần khác

 |
| 
Các thần được nhân cách hóa |
| 
* Achlys
* Adikia
* Alala
* Algos
* Amphillogiai
* Androktasiai
* Angelia
* Apate
* Atë
* Bia
* Charites
* Dike
* Dysnomia
* Epiales
* Eris
* Eros
* Harmonia
* Hedone
* Homados
* Horae
* Horkos
* Hypnos
* Hysminai
* Kratos
* Kydoimos
* Lampetia
* Limos
* Machai
* Metis
* Mnemosyne
* Moirai
* Neikea
* Nemesis
* Nike
* Palioxis
* Phaethusa
* Phonoi
* Polemos
* Ponos
* Proioxis
* Thanatos
* Themis
* Zelus

 |
| * x
* t
* s
 |

Trong thần thoại Hy Lạp, **Moirai** hoặc Moerae / mɪrˌiː / hoặc / miːˌriː /, (tiếng Hy Lạp cổ đại: Μοῖραι, "apportioners"), thường được biết bằng tiếng Anh là Fates (tiếng Latinh: Fatae), là những hóa thân trắng của vận mệnh; Tương đương La Mã của họ là Parcae (euphemistically những "sparing những người thân"). Số của họ đã được cố định ở ba: Clotho (spinner), Lachesis (allotter) và Atropos (unturnable).
Vị nữ thần nắm giữ số mệnh, quyền lực hơn cả Zeus. Các nàng có trong tay cuộn chỉ số mệnh. Trong các nàng, có một người quay cuộn chỉ, một người quyết định độ dài sợi chỉ và một người cắt chỉ.
MOIRAI (2)

Có rất nhiều dị bản về nguồn gốc của các Moirai. Đa số cho rằng họ là con của Nyx (một mình, hoặc với Erebus, hoặc với Kronus). Một số nguồn khác cho là con của Zeus và Themis, con của Ananke, của Chaos hay của Oceanus và Gaia.

Mặc dù số phận được mặc định cho người phàm và thánh thần ngay từ khi sinh ra, và ngay cả các vị thần cũng không thay đổi được. Nhưng mối quan hệ giữa Zeus – vị thần tối cao – và các nữ thần vận mệnh vẫn còn là điều duy nhất gây tranh cãi. Một số nguồn như Homer cho rằng Zeus là người duy nhất có thể ra lệnh cho các Moirai thay đổi số phận bằng cán cân vận mệnh ("Zeus Moiragetes"). Số khác như Hesiod, Herodotus, Plato lại cho rằng Moirai sinh ra trước nên ngay cả Zeus cũng phải chịu sự chi phối này.

Tham khảo
---------
Đối với loài thực vật khác cùng tên, xem Callitriche stagnalis.
Phân biệt với loài ngổ (ngò om) thuộc Họ Mã đề
Đối với các định nghĩa khác, xem Rau ngổ.

**Ngổ trâu** (danh pháp hai phần: *Enydra fluctuans* Lour.), còn gọi là **ngổ đắng**, **ngổ đất**, **ngổ thơm**, **ngổ hương**, **cúc nước**, **cần nước**, miền Nam gọi là **rau ngổ** hoặc **ngổ cộng**, là loài cây thuốc thuộc họ Cúc.

Đặc điểm
--------

Ngổ trâu mọc dưới nước, sống nổi hoặc ngập nước, phân cành nhiều, có mắt. Lá dài, không cuống, mọc đối hay từng ba cái một; phiến hẹp, nhọn, bìa có răng thưa. Thân dài hàng mét, thân hình trụ nhẵn không lông, phân cành nhiều, có mắt, không lông. Lá ngổ trâu mọc đối, không cuống, phía dưới ôm vào thân, mép có răng cưa, dài khoảng 5 cm, rộng 6–10 mm. Cụm hoa hình đầu, không cuống, hoa mọc ở nách lá, hay ngọn, có màu trắng hoặc lục nhạt; 4 lá bắc hình trái xoan. Toàn hoa ống, hoa ngoài là hoa cái hình thìa lìa, có tràng và chia 3 thùy, hoa trong lưỡng tính, hình ống có tràng hoa xẻ 5 răng. Nhị 5, bao phấn có tai nhọn và ngắn. Bầu hình trụ cong. Quả bế không mào lông.

Ngổ trâu mọc nhiều ở các ao hồ tại Việt Nam. Ngoài ra còn thấy có ở Ấn Độ, Indonesia, Thái Lan, Trung Quốc.

Ngổ trâu dễ bị lẫn với ngổ (*Limnophila aromatica*) mà miền Nam gọi là ngò om.
So với ngò om, thân ngổ trâu to cao hơn, mùi ít hăng hơn, ít tinh dầu hơn. Ngổ trâu không dùng làm gia vị kèm theo rau mùi, húng quế trong các món canh chua như ngò om mà dùng để xào với thịt bò hay tép, ăn kèm mắm kho, lươn um.

Y học cổ truyền
---------------

Rau ngổ có vị đắng, tính mát, mùi thơm và có các thành phần sau (tính theo %) nước 92,2; protein 1,5; lipid 0,3; collulose 2,0; dẫn xuất không protein 3,8; khoáng toàn phần 0,8. Còn có các caroten, vitamin B và vitamin C. Cây khô chứa tinh dầu 0,2% stigmastero, 0,05% và một lượng nhỏ một chất đắng là enydrin. Có tác dụng thông hoạt trung tiện, tiểu tiện, mát huyết, cầm máu.[*cần dẫn nguồn*]

Theo Giáo sư Phạm Hoàng Hộ: 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Ruộng và trồng ở bình nguyên để làm rau. Chứa enhidrin, bổ thần kinh, trị bịnh vì xáo trộn ở mật, trị băng huyết, thổ huyết, xổ, trị ăn khó tiêu, làm tốt da. | "|

Xem thêm
--------

* Ngò ôm
* Ngổ thơm
* Rau ngổ

Chú thích
---------

1. ↑  GS. Đỗ Tất Lợi, Rau ngổ chữa bệnh gì? Lưu trữ 2009-04-25 tại Wayback Machine, VNExpress
2. ↑  GS. Đỗ Tất Lợi, Rau ngổ có tác dụng gì?

Liên kết ngoài
--------------

* Viện Thông tin - Thư viện Y học Trung ương, Ngổ trâu, Ngổ nước, Diễm mao - Callitriche stagnalis Scop. thuộc họ Ngổ trâu - Callitrichaceae.[*liên kết hỏng*]
Trang trại chăn nuôi ngỗng Hunggary ở Kócsujfalu
**Ngỗng Hunggary** hay còn gọi là **ngỗng trắng Hunggary** là một giống ngỗng nhà có nguồn gốc từ Hunggary. Ở Việt Nam chúng được coi là một giống vật nuôi cao sản và được phép nhập, sản xuất, kinh doanh.

Đặc điểm
--------

Chúng được hình thành từ giống ngỗng địa phương với giống ngỗng sư tử Trung Quốc. Đời con cho màu lông xám và lông trắng. Tốc độ sinh trưởng và tăng trọng bình thường 10 tuần tuổi đạt 3,4 - 3,6 kg. Bình quân đẻ 30 quả/mái/năm. Khối lượng trứng: 150 - 180g/quả. Ngỗng Hungari có khẳ năng thích nghi tốt với hoàn cảnh sống tự nhiên và tận dụng thức ăn tự nhiên tốt.

Phát triển
----------

Người ta còn dùng giống ngỗng này để sản xuất gan. Những người nuôi ngỗng lấy gan tại tỉnh Ger ở tây nam nước Pháp đang lo ngại về tình trạng gan ngỗng có nguồn gốc từ Hungary đang tràn vào nước này với giá rẻ khiến cho gan ngỗng béo, vốn là đặc sản của Pháp, được sản xuất ở tỉnh này có nguy cơ mất chỗ đứng trên thị trường. Nông dân ở tỉnh Ger đang đối mặt với sự cạnh tranh mạnh mẽ trên thị trường gan ngỗng.

Theo một số liệu điều tra, gan ngỗng Hungary đã chiếm tới 2/3 thị trường tiêu thụ ở Pháp. Tình trạng này đang đẩy những người chăn nuôi ngỗng ở tỉnh Ger đến bờ vực phá sản. Để bảo vệ sản phẩm của mình, nông dân ở tỉnh Ger đã yêu cầu nhà chức trách lập ra quy định ngăn chặn nhập khẩu các sản phẩm gan ngỗng từ nước ngoài. Họ cho rằng điều này còn nhằm mục đích bảo vệ thương hiệu gan ngỗng lừng danh của Pháp từ nhiều năm nay.

Chú thích
---------

1. ↑  Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO): FAO ANIMAL PRODUCTION AND HEALTH PAPER - 154: Goose Production, Rome 2002, p. 140-145
2. ↑  "Thông tư Ban hành danh mục giống vật nuôi cao sản". Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 9 năm 2015. Truy cập 27 tháng 9 năm 2015.
3. ↑  Nông dân nuôi ngỗng lấy gan ở Pháp đối mặt với sự cạnh tranh

Tham khảo
---------

* Lịch sử phát triển Lưu trữ 2016-03-15 tại Wayback Machine
* Thông tư Ban hành danh mục giống vật nuôi cao sản Lưu trữ 2015-09-28 tại Wayback Machine
* Thông tư 25/2015/TT-BNNPTNT về danh mục giống vật nuôi được sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam
* Ban hành Danh mục giống vật nuôi được phép sản xuất kinh doanh Lưu trữ 2015-09-28 tại Wayback Machine
**Nhện bè khổng lồ** hay **nhện ăn cá khổng lồ** (Danh pháp khoa học: ***Dolomedes plantarius***) là một loài nhện trong họ Pisauridae Chúng sống tại các khu vực tại Norfolk và Suffolk, Anh, đang là nơi trú ngụ của hàng nghìn con nhện. Loài nhện lớn nhất nước Anh tăng vọt về số lượng sau khi được đưa tới môi trường sống mới. Trước đó, chúng từng nằm trong danh sách động vật có nguy cơ tuyệt chủng cho đến năm 2010. Những con nhện phát triển tốt ở khu bảo tồn.

Đặc điểm
--------

Những con nhện khổng lồ ăn cá to bằng lòng bàn tay hay một con chuột xuất hiện ở nước Anh trong thời gian gần đây. Loài nhện khổng lồ ăn cá có đặc điểm là cơ thể không có lông, chân dài, thân đen và có vạch sọc màu kem đặc trưng dọc trên cơ thể. Chúng thích sống trong những mương rãnh và hồ nước ở vùng đất ngập. Mặc dù sở hữu thân hình khổng lồ đáng sợ, nhưng loài nhện lưỡng cư này không gây ra nguy hại cho con người. Chúng thường ăn các côn trùng như bọ nước và bọ dừa, nòng nọc sa giông gần trưởng thành và cá nhỏ.

Một số con nhện đẻ trứng hai lần mỗi năm. Những con nhện cái lớn có cơ thể dài 2,3 cm trong khi sải chân đạt 7 cm. Điểm đặc trưng của chúng là những vạch sọc màu kem trên cơ thể. Loài nhện khổng lồ này có thể đẻ tới 700 trứng mỗi lần dù rất ít trứng tồn tại. Chúng nuôi con non trong những chiếc mạng giống như pha lê. Chúng có môi trường thực vật phù hợp cùng với mương rãnh giúp ích cho việc tạo mạng nuôi con bên cạnh nguồn mồi săn dồi dào. Những con nhện đang mở rộng phạm vi sinh sống sang các mương rãnh mới.

Người dân tại thị trấn Cheshire, Anh đang lo lắng và hoảng sợ khi thấy sự xuất hiện của những con nhện khổng lồ. Loài nhện khổng lồ này có chân rất dài và khiến những người nhìn thấy nó lần đầu phải sợ hãi. Một số con nhện thậm chí có kích thước lớn như chuột. Thời tiết ẩm ướt trong mùa hè vừa qua đã làm tăng số lượng nhện. Chúng xuất hiện trong các căn nhà, nhà tắm và có thể xuất hiện ở bất cứ khu vực nào trong nhà. Người dân được cảnh báo không đụng trực tiếp vào những con nhện xâm lấn này.

Chú thích
---------

1. ↑  P.J. van Helsdingen (2008) Grote gerande oeverspin *Dolomedes plantarius* (Clerck, 1757), *De soorten van het leefgebiedenbeleid*, EIS Nederland, p. 148-151 (PDF-versie)
2. ↑  "Kinh hãi loài nhện khổng lồ xâm lấn nước Anh". Kienthuc.net.vn. Truy cập 4 tháng 4 năm 2016.
3. ↑  "Kinh hãi màn "xâm lược" của những con nhện khổng lồ". Kienthuc.net.vn. Truy cập 4 tháng 4 năm 2016.

Tham khảo
---------

* Dữ liệu liên quan tới Dolomedes plantarius tại Wikispecies
**Nhện nhà khổng lồ** (Danh pháp khoa học: *Eratigena atrica*) là một loài nhện trong họ Agelenidae được tìm thấy ở châu Âu, Bắc Phi, Bắc Á và Bắc Mỹ. Đây là một trong những loài nhện lớn nhất ở Bắc Âu.

Đặc điểm
--------

Chúng rất to lớn với sải chân dài bằng con chuột nhắt nhỏ trong khi thân hình nhỏ hơn cơ thể chuột. Con nhện cái có sải chân khoảng 4,5 cm. Vết cắn của chúng còn gây đau đớn như bị ong chích và có thể để lại vệt dài tới 12 cm. Nhện nhà khổng lồ không thuần tính như đồng loại. Chúng còn được coi như những con Golden Retriever. Con đực bò vào nhà sau đợt rụng lông cuối cùng trong năm và tìm con cái để giao phối. Con đực thường lặng lẽ di chuyển và săn tìm con cái.

Giống như phần lớn các loài nhện, con cái tiết ra pheromone, một chất đóng vai trò tín hiệu hóa học, dọc theo các sợi tơ trên mạng để làm dấu cho con đực. Sau khi ghép đôi, con cái trở ra ngoài để đẻ trứng, trừ khi nó tìm thấy một góc tối yên tĩnh trong nhà như những bức tường hoặc gờ đá cũ. Mỗi con nhện cái có thể sinh ra hàng trăm quả trứng. Đây là một trong những loài nhện có kích thước lớn nhất ở châu Âu nhưng nọc của chúng không đủ dài để đâm xuyên qua da người.

Ở Anh, loài nhện tập trung ở phương nam. Chúng xuất hiện ồ ạt và rất dễ gặp trong nhà. Những con nhện nhà với sải chân dài bằng con chuột nhỏ xuất hiện ồ ạt trong các gia đình ở Anh mùa hè Loài nhện này xuất hiện nhiều nhất ở phương nam, nhưng gần đây chúng lan rộng sang cả phương bắc. Do thời tiết mùa hè ấm và ẩm ướt, có nhiều côn trùng cho nhện săn mồi nên chúng sẽ xuất hiện khá sớm.

Chú thích
---------

Tham khảo
---------

* Dữ liệu liên quan tới Nhện nhà khổng lồ tại Wikispecies
* Prouvost, O.; Trabalon, M.; Papke, M. & Schulz, S. (1999): Contact sex signals on web and cuticle of *Tegenaria atrica* (Araneae, Agelenidae). *Arch. Insect Biochem. Physiol.* **40**: 194-202.
* Pourié, Grégory; Ibarra, Fernando; Francke, Wittko & Trabalon, Marie (2005): Fatty acids mediate aggressive behavior in the spider *Tegenaria atrica*. *Chemoecology* **15**(3): 161-166. doi:10.1007/s00049-005-0308-6