Tranh minh họa Vạn Hộ của Trung tâm Hàng không Vũ trụ Marshall
**Vạn Hộ** (Hán ngữ: 万户) (? - ?) hay **Mặc Hộ** là một quan chức Trung Quốc, được xem là "phi hành gia" đầu tiên trên thế giới với những nỗ lực bay ra ngoài không gian. Tuy nhiên, sự tồn tại của ông chưa bao giờ được xác định rõ ràng, ngay cả trong lịch sử Trung Quốc cũng không có bất cứ một thông tin nào nhắc về người đàn ông này.

Nguồn gốc
---------

### Vương Tử

Tiền thân của câu chuyện về Vạn Hộ xuất hiện lần đầu tiên trong một bài viết của John Elfreth được xuất bản lần đầu tiên trên tạp chí "*Scientific American"* ngày 02 tháng 10 năm 1909. Tuy nhiên bài viết không đề cập đến tên Vạn Hộ mà lại sử dụng cái tên Vương Tử:

> "Tradition asserts that the first to sacrifice himself to the problem of flying was Wang Tu, a Chinese mandarin of about 2,000 years B.C. Who, having had constructed a pair of large, parallel and horizontal kites, seated himself in a chair fixed between them while forty-seven attendants each with a candle ignited forty-seven rockets placed beneath the apparatus. But the rocket under the chair exploded, burning the mandarin and so angered the Emperor that he ordered a severe paddling for Wang."
> 
> 

Tạm dịch:

> "Người đầu tiên hy sinh bản thân mình để thử nghiệm bay vào không gian là Vương Tử, một quan chức Trung Quốc sống vào khoảng năm 2000 trước Công nguyên. Vương Tử đã ngồi vào một chiếc ghế được cố định cùng một cặp diều lớn, song song và nằm ngang với 47 quả tên lửa được đốt bởi 47 người cùng một lúc. Tuy nhiên những quả tên lửa đã phát nổ, nó thiêu cháy Vương Tử và đã làm cho vị Hoàng đế tức giận."
> 
> 

Điều vô lý ở đây là Trung Quốc không hề có một ghi chép bằng văn bản nào vào những năm 2000 trước Công nguyên. Bên cạnh đó, danh hiệu "Emperor" - "Hoàng đế" cũng như thuốc súng (thành phần của tên lửa) chưa xuất hiện ở Trung Quốc vào khoảng thời gian này.

### Vạn Hộ

Năm 1944, Willy Ley lần đầu tiên sử dụng cái tên "Wan Hu" (Vạn Hộ) trong cuốn sách "*Rockets: The Future of Travel Beyond The Stratosphere".* Câu chuyện về Vạn Hộ bắt đầu được phổ biến rộng rãi khi mọi người đọc "*Rockets and Jets"* của tác giả người Mỹ Herbert S. Zim xuất bản năm 1945. Một số khác cũng đề cập đến vấn đề gần tương tự như George Edward Pendray (1947), The Civil Air Patrol (1949). Các phiên bản này đều có điểm thống nhất rằng Vạn Hộ đã sử dụng một chiếc ghế có gắn tên lửa để bay lên trời.

> "Early in the sixteenth century, Wan decided to take advantage of China's advanced rocket and fireworks technology to launch himself into outer space. He supposedly had a chair built with forty-seven rockets attached. On the day of lift-off, Wan, splendidly attired, climbed into his rocket chair and forty seven servants lit the fuses and then hastily ran for cover. There was a huge explosion. When the smoke cleared, Wan and the chair were gone, and was said never to have been seen again."
> 
> 

Sự tồn tại của Vạn Hộ trong lịch sử không được xác nhận và không có ghi chép nào về Vạn Hộ được tìm thấy trong các văn bản lịch sử Trung Quốc hiện có. Do vậy, nhiều người cho rằng câu chuyện này chỉ là hư cấu.

Trong cuốn sách "*The Dream Machines",* Ron Miller lập luận: "Hầu hết các học giả, bao gồm cả giáo sư nghiên cứu tâm lý tội phạm Joseph Needham, tin rằng câu chuyện về Vạn Hộ là bịa đặt. Một lượng lớn mâu thuẫn và việc không tìm thấy các tài liệu được xuất bản trước năm 1909 cho thấy rằng câu chuyện này rất có thể được thêu dệt dựa trên trí tưởng tượng của những người phương Đông trong khoảng từ thế kỷ XVII đến thế kỷ XIX."

Văn hóa đại chúng
-----------------

* Trong một thí nghiệm của kênh Discovery, chương trình *MythBusters* phát sóng năm 2004 đã chứng minh sự thất bại của Vạn Hộ là chắc chắn. Nhóm nghiên cứu đã chế tạo 47 quả pháo thăng thiên truyền thống của Trung Quốc và lắp vào một chiếc ghế có gắn hình nộm. Kết quả là ngay cả với sự hỗ trợ của ống phun, các quả pháo chỉ tạo ra sức đẩy yếu và không thể đưa chiếc ghế lên trời. Bên cạnh đó, cả hình nộm lẫn chiếc ghế đều tan tành và lượng khói bụi sinh ra có thể khiến người ngồi trên ghế chết ngạt.
* Trong trò chơi *BioWare Jade Empire*, người chơi có thể thấy một nhân vật tên là "Cao Shong", người buộc tên lửa vào ghế để bay. Tuy nhiên chiếc ghế nổ tung và giết chết anh ta.
* Trong bộ phim "*Kung Fu Panda"*, nhân vật Po sau khi bị trễ giờ tham dự buổi lễ Chiến binh rồng (cánh cửa lễ hội đã đóng lại) đã buộc tên lửa vào một chiếc ghế và ngồi lên với hy vọng có thể bay vào trong cung điện. Kết quả là Po bay được lên trời nhưng sau đó vẫn rơi xuống khu vực bên ngoài.

Vinh danh
---------

Vạn Hộ cuối cùng cũng "thực hiện được ước mơ bay ra ngoài không gian" khi Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Hoa Kỳ (NASA) đã đặt tên cho một miệng núi lửa ở trên mặt trăng là Wan-Hoo, phỏng theo cái tên của ông.

Tham khảo
---------