***Kinugasa*** (衣笠, ****Kinugasa****? *Y Lạp*) là một tàu tuần dương hạng nặng của Hải quân Đế quốc Nhật Bản, là chiếc thứ hai trong lớp *Aoba* bao gồm hai chiếc. Tên của nó được đặt theo đỉnh núi Kinugasa tọa lạc tại Yokosuka, Kanagawa. Nó tham gia hoạt động trong Chiến tranh Thế giới thứ hai và bị máy bay Mỹ đánh chìm trong trận Hải chiến Guadalcanal ngày 13 tháng 11 năm 1942.

Thiết kế và chế tạo
-------------------

*Kinugasa* cùng chiếc tàu chị em với nó *Aoba* ban đầu được vạch kế hoạch như những chiếc thứ ba và thứ tư trong lớp *Furutaka*. Tuy nhiên, những vấn đề về thiết kế đối với lớp *Furutaka* đã đưa đến một số cải biến bao gồm các tháp pháo đôi và một máy phóng máy bay. Những cải biến này lại làm tăng thêm trọng lượng của cấu trúc bên trên của một thiết kế đã khá nặng nề, gây ra những vấn đề về sự ổn định. Dù sao, *Kinugasa* cũng tham gia nhiều chiến dịch quan trọng trong giai đoạn mở đầu của Thế Chiến II.

Lịch sử hoạt động
-----------------

### Giữa hai cuộc thế chiến

*Kinugasa* được hoàn tất vào ngày 30 tháng 9 năm 1927 tại xưởng tàu Kawasaki ở Kobe. Thoạt tiên nó được chọn làm soái hạm của Hải đội Tuần dương 5, và nó đã trải qua hầu như toàn bộ cuộc đời hoạt động cùng đơn vị này và các hải đội 6 và 7. Vào năm 1928, nó là chiếc tàu chiến Nhật Bản đầu tiên được trang bị một máy phóng máy bay.

*Kinugasa* hoạt động ngoài khơi bờ biển Trung Quốc từ năm 1928 đến năm 1929 và trong nhiều dịp khác trong những năm 1930. Được đưa về lực lượng dự bị vào tháng 9 năm 1937, nó được hiện đại hóa một cách rộng rãi tại Xưởng hải quân Sasebo và chỉ được đưa vào hoạt động trở lại vào cuối tháng 10 năm 1940.

### Giai đoạn mở màn Chiến tranh Thái Bình Dương

Vào cuối năm 1941, *Kinugasa* được phân về Hải đội Tuần dương 6 dưới quyền chỉ huy của Chuẩn Đô đốc Aritomo Goto, bao gồm cả *Aoba*, *Furutaka* và *Kako*; hải đội này nằm trong thành phần của Hạm Đội 1 dưới quyền chỉ huy chung của Phó Đô đốc Takasu Shiro. Vào thời gian diễn ra cuộc Tấn công Trân Châu Cảng, nó đang yểm trợ cho cuộc chiếm đóng đảo Guam.

Sau khi đợt tấn công thứ nhất nhắm vào Wake thất bại, Hải đội Tuần dương 6 được bố trí vào một lực lượng tấn công thứ hai mạnh mẽ hơn, và sau khi Wake thất thủ, nó quay về căn cứ tiền phương đặt tại Truk thuộc quần đảo Caroline.

Từ tháng 1 đến tháng 5 năm 1942, *Kinugasa* đặt căn cứ tại Truk nơi nó hỗ trợ cho cuộc đổ bộ của quân Nhật lên quần đảo Solomon và New Guinea tại Rabaul, Kavieng, Buka, Shortland, Kieta, đảo Manus, quần đảo Admiralty và Tulagi.

### Trận chiến biển Coral

Bài chi tiết: Trận chiến biển Coral
Sơ đồ *Kinugasa* như nó hiện hữu vào giai đoạn Thế Chiến II
Trong Trận chiến biển Coral, Hải đội Tuần dương 6 khởi hành rời Shortland đi đến một điểm hẹn gặp chiếc tàu sân bay hạng nhẹ *Shoho*. Lúc 11 giờ 00 ngày 7 tháng 5 năm 1942, đang khi ở về phía Bắc đảo Tulagi, *Shoho* bị tấn công và bị đánh chìm bởi 93 máy bay ném bom bổ nhào SBD Dauntless và máy bay ném bom-ngư lôi TBD Devastator từ các tàu sân bay *USS Yorktown* và *USS Lexington*. Ngày hôm sau, 8 tháng 5 năm 1942; 46 chiếc SBD, 21 chiếc TBD và 15 chiếc Grumman F4F Wildcat xuất phát từ *Yorktown* và *Lexington* đã tấn công và gây hư hại nặng cho chiếc *Shokaku*, buộc nó phải rút lui. *Furutaka* và *Kinugasa* vốn không bị hư hại trong trận đánh này, đã hộ tống *Shokaku* quay trở về Truk.

*Kinugasa* quay trở về Nhật Bản vào tháng 6 năm 1942 để sửa chữa, rồi quay trở lại Truk vào ngày 4 tháng 7. Trong cuộc cải tổ sâu rộng Hải quân Nhật sau thất bại của trận Midway, vào ngày 14 tháng 7 năm 1942, *Kinugasa* được phân về Hạm đội 8 vừa mới được thành lập dưới quyền chỉ huy của Phó Đô đốc Mikawa Gunichi đặt căn cứ tại Rabaul.

### Trận chiến đảo Savo

Bài chi tiết: Trận chiến đảo Savo
Trong Trận chiến đảo Savo vào ngày 9 tháng 8 năm 1942, Hải đội Tuần dương 6 (bao gồm *Aoba*, *Furutaka*, *Kako* và *Kinugasa*), *Chokai*, các tàu tuần dương hạng nhẹ *Tenryu* và *Yūbari* và tàu khu trục *Yūnagi* đã đối đầu cùng lực lượng hạm đội Đồng Minh trong một trận đánh đêm bằng hải pháo và ngư lôi. Vào khoảng 23 giờ 00, *Chokai*, *Furutaka* và *Kako* đã tung các thủy phi cơ trinh sát của mình ra. Những chiếc máy bay này lượn vòng bên trên hạm đội Đồng Minh và thả các quả pháo sáng chiếu rõ các mục tiêu, và tất cả các tàu chiến Nhật đã khai hỏa. Các tàu tuần dương USS *Astoria*, USS *Quincy*, USS *Vincennes* và HMAS *Canberra* đã bị đánh chìm, trong khi USS *Chicago* cùng các tàu khu trục USS *Ralph Talbot* và USS *Patterson* bị hư hại. Bên phía Nhật Bản, *Kinugasa* bị bắn trúng hai phát: một quả đạn pháo 127 mm (5 inch) từ chiếc *Patterson* bắn trúng phòng máy số 1, và một quả đạn khác của *Vincennes* bắn trúng bánh lái bên mạn trái. *Chokai* bị bắn trúng ba phát, *Aoba* một phát trong khi *Furutaka* hoàn toàn vô hại.

Những con tàu vận tải chất đầy và nặng trĩu của Mỹ ngoài khơi Guadalcanal trở nên hoàn toàn không được bảo vệ. Tuy nhiên, Đô đốc Mikawa không biết được là những chiếc tàu sân bay bảo vệ của Đô đốc Fletcher đã rút lui. Do lo ngại một cuộc không kích lúc bình minh, ông đã ra lệnh lui quân. Thuyền trưởng Sawa của *Kinugasa*, thất vọng về quyết định này, đã phóng một loạt ngư lôi bên mạn phải về phía các tàu vận tải Đồng Minh ở khoảng cách 21 km (13 dặm) nhưng đều bị trượt. Ngày hôm sau, trong khi Hải đội Tuần dương 6 di chuyển về hướng Kavieng, *Kako* bị tàu ngầm Mỹ *S 44* phóng ngư lôi đánh chìm.

### Trận chiến mũi Esperance

Bài chi tiết: Trận chiến mũi Esperance
Trong Trận chiến mũi Esperance diễn ra vào ngày 11 tháng 10 năm 1942, Hải đội Tuần dương 6 (bao gồm *Aoba*, *Furutaka* và *Kinugasa*) cùng các tàu khu trục *Fubuki* và *Hatsuyuki* rời Shortland để yểm trợ cho một đoàn tàu vận tải chở quân tăng cường cho Guadalcanal bằng cách bắn phá sân bay Henderson trên đảo này. Hai máy bay trinh sát Mỹ OS2U Kingfisher đã phát hiện ra hạm đội đang di chuyển dọc theo eo biển với vận tốc 56 km/h (30 knot).

Được báo động kịp thời, các tàu tuần dương Mỹ được trang bị radar *USS San Francisco*, *Boise*, *Salt Lake City* và *Helena* cùng năm tàu khu trục đã di chuyển vòng qua mũi cực Nam đảo Guadalcanal để phong tỏa lối vào eo biển Savo. Lúc 22 giờ 35 phút, radar của chiếc *Helena* phát hiện ra hạm đội Nhật, và lực lượng Mỹ đã thành công trong việc Cắt ngang chữ T hạm đội Nhật. Cả hai bên đều nổ súng, nhưng do Đô đốc Goto nghĩ rằng mình đang bị bắn nhầm từ các tàu bạn, đã ra lệnh cho toàn hải đội quay mũi 180 độ khiến toàn bộ lực lượng của ông bị phơi sườn ra trước hỏa lực các tàu chiến Mỹ.

*Aoba* bị hư hỏng nặng, và Đô đốc Goto bị tử thương. *Furutaka* bị bắn trúng một quả ngư lôi vào phòng máy phía trước và bị hải pháo của *Salt Lake City* và tàu khu trục *Duncan* đánh chìm. Hải pháo 203 mm (8 inch) của *Kinugasa* bắn trúng *Boise* và *Salt Lake City*, phá hỏng tháp pháo số 1 và số 2 của chiếc *Boise*; nhưng bản thân nó cũng bị bắn trúng bốn phát. Sáng hôm sau, *Kinugasa* bị năm máy bay Mỹ tấn công nhưng không bị thiệt hại, và quay trở về Shortland an toàn.

### Hải chiến Guadalcanal

Vào ngày 14 tháng 10 năm 1942, *Kinugasa* trở thành soái hạm của Hải đội Tuần dương 6. Ngày hôm sau, *Kinugasa* và *Chōkai* tiến hành bắn phá sân bay Henderson trên đảo Guadalcanal với tổng cộng 752 quả đạn pháo 203 mm (8 inch).

Trong các ngày 24 đến 26 tháng 10 và 1 đến 5 tháng 11, *Kinugasa* và *Chōkai* hỗ trợ cho các đoàn tàu vận tải chở binh lính và trang bị bổ sung thay thế nhằm tăng cường cho việc phòng thủ của quân Nhật tại Guadalcanal. Vào ngày 14 tháng 11 năm 1942, trong trận Hải chiến Guadalcanal, *Kinugasa* bị các máy bay ném bom-ngư lôi TBM Avenger từ tàu sân bay *USS Enterprise* và của lực lượng Thủy quân Lục chiến trên đảo Guadalcanal tấn công. Lúc 09 giờ 36 phút một quả bom 250 kg (500 lb) đánh trúng khẩu đội súng máy 13,2 mm ngay phía trước cầu tàu chiếc *Kinugasa*, gây một đám cháy tại kho chứa xăng phía trước; Thuyền trưởng Sawa và Sĩ quan Cao cấp bị thiệt mạng bởi quả bom, và *Kinugasa* dần dần bị nghiêng sang mạn trái. Các quả bom ném gần trúng đã gây thêm các đám cháy và ngập nước. Một đợt tấn công thứ hai bởi 17 máy bay ném bom bổ nhào SBD Dauntless đã phá hỏng động cơ và bánh lái, cũng như thêm nhiều ngăn bị ngập nước. Đến 11 giờ 22 phút, *Kinugasa* lật úp và chìm ở về phía Tây Nam đảo Rendova ở tọa độ 08°45′N 157°00′Đ﻿ / ﻿8,75°N 157°Đ﻿ / -8.750; 157.000, mang theo nó 511 thành viên thủy thủ đoàn.

*Kinugasa* được rút khỏi danh sách Đăng bạ Hải quân vào ngày 15 tháng 12 năm 1942.

Danh sách thuyền trưởng
-----------------------

* Tamura Shigehiko (sĩ quan trang bị trưởng): 24 tháng 10 năm 1926 - 30 tháng 9 năm 1927
* Tamura Shigehiko: 30 tháng 9 năm 1927 - 10 tháng 3 năm 1928
* Iwamura Kanekoto: 10 tháng 3 năm 1928 - 10 tháng 12 năm 1928
* Kitagawa Kiyoshi: 10 tháng 12 năm 1928 - 1 tháng 11 năm 1929
* Otagaki Tomisaburo: 1 tháng 11 năm 1929 - 1 tháng 12 năm 1930
* Somekawa Keizo: 1 tháng 12 năm 1930 - 1 tháng 3 năm 1931
* Shibuya Shoji: 1 tháng 3 năm 1931 - 14 tháng 11 năm 1931
* Osaki Yoshio: 14 tháng 11 năm 1931 - 1 tháng 12 năm 1932
* Tange Kunji: 1 tháng 12 năm 1932 - 15 tháng 11 năm 1933
* Sakamoto Ikuta: 15 tháng 11 năm 1933 - 15 tháng 11 năm 1934
* Takeda Moriji: 15 tháng 11 năm 1934 - 15 tháng 11 năm 1935
* Hatakeyama Koichiro: 15 tháng 11 năm 1935 - 1 tháng 4 năm 1937
* Matsunaga Jiro: 1 tháng 4 năm 1937 - 1 tháng 12 năm 1937
* Matsuyama Mitsuharu: 1 tháng 12 năm 1937 - 3 tháng 6 năm 1938
* Hirose Sueto: 3 tháng 6 năm 1938 - 15 tháng 6 năm 1938
* Sato Tsutomu: 15 tháng 6 năm 1938 - 15 tháng 11 năm 1939
* Nanba Sukeyuki: 15 tháng 11 năm 1939 - 25 tháng 9 năm 1940
* Kiyota Takahiko: 25 tháng 9 năm 1940 - 20 tháng 8 năm 1941
* Sawa Masao: 20 tháng 8 năm 1941 - 14 tháng 11 năm 1942 (Tử trận, được truy phong Chuẩn Đô đốc)

Tham khảo
---------

### Chú thích

1. ↑  Lacroix, *Japanese Cruisers*, p. 794
2. ↑  Whitley, M J (1995). *Cruisers of World War Two: An International Encyclopedia*. London: Arms and Armour Press. tr. 104 & 109. ISBN 1-85409-225-1.

### Sách

* Brown, David (1990). *Warship Losses of World War Two*. Naval Institute Press. ISBN 1-55750-914-X.
* D'Albas, Andrieu (1965). *Death of a Navy: Japanese Naval Action in World War II*. Devin-Adair Pub. ISBN 0-8159-5302-X.
* Dull, Paul S. (1978). *A Battle History of the Imperial Japanese Navy, 1941-1945*. Naval Institute Press. ISBN 0-87021-097-1.
* Howarth, Stephen (1983). *The Fighting Ships of the Rising Sun: The drama of the Imperial Japanese Navy, 1895-1945*. Atheneum. ISBN 0-68911-402-8.
* Jentsura, Hansgeorg (1976). *Warships of the Imperial Japanese Navy, 1869-1945*. Naval Institute Press. ISBN 0-87021-893-X.
* Lacroix, Eric (1997). *Japanese Cruisers of the Pacific War*. Linton Wells. Naval Institute Press. ISBN 0-87021-311-3.
* Whitley, M.J. (1995). *Cruisers of World War Two: An International Encyclopedia*. Naval Institute Press. ISBN 1-55750-141-6.

### Liên kết ngoài

* Parshall, Jon. CombinedFleet.com: *Aoba* class "Imperial Japanese Navy Page (Combinedfleet.com)" Kiểm tra giá trị `|url=` (trợ giúp). Bob Hackett, Sander Kingsepp, & Allyn Nevitt. Truy cập ngày 14 tháng 6 năm 2006.[*liên kết hỏng*]
* Tabular record: CombinedFleet.com: *Kinugasa* history (Truy cập: 26 tháng 1 năm 2007.)
* Gallery: US Navy Historical Center Lưu trữ 2006-06-24 tại Wayback Machine

Xem thêm
--------

* Danh sách các tàu tuần dương
* Danh sách các tàu chiến trong Thế Chiến II
* Danh sách các tàu chiến của Hải quân Đế quốc Nhật Bản

| * x
* t
* s
Lớp tàu tuần dương *Aoba* |
| --- |
| 
*Aoba*  •  *Kinugasa*
 |
| 
Dẫn trước bởi: lớp *Furutaka* – Tiếp nối bởi: lớp *Myōkō*
 |
| Danh sách tàu tuần dương của Hải quân Đế quốc Nhật Bản |

* Cổng thông tin Quân sự
* Cổng thông tin Hàng hải
* Cổng thông tin Nhật