recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Khu dự trữ sinh quyển Alto Golfo de California** là một khu dự trữ sinh quyển thế giới nằm ở tiểu bang Sonora, cực tây bắc Mexico. Khu bảo tồn có diện tích 1.652.110 hécta (6.378,8 dặm vuông Anh) bao gồm khu bảo tồn khu dự trữ sinh quyển El Pinacate y Gran Desierto de Altar và Bahia Adair trên ranh giới của vịnh California. Hình thành địa chất núi lửa với miệng núi lửa, cồn cát, ốc đảo, bãi biển, và sự đa dạng của các loài thực vật tạo ra cảnh quan đặc biệt của nó. Khu bảo tồn được thành lập vào năm 1993 bởi tổng thống Mexico với tên gọi *khu dự trữ sinh quyển Thượng Vịnh California và Đồng bằng sông Colorado sau đó được mở rộng vào năm 1995.*

Tính đến năm 1990, có 129.516 cư dân sống trong vùng chuyển tiếp và vùng đệm, chủ yếu tham gia vào hoạt động nông lâm nghiệp, khai khoáng và chăn nuôi gia súc chủ yếu ở các vùng ven biển. Một trong những hoạt động kinh tế quan trọng nhất trong các khu vực chuyển tiếp là sự tồn tại của các doanh nghiệp quốc tế ở San Luis Río Colorado, với khoảng 5.880 người sống trong các làng đô thị.

Khu dự trữ sinh quyển này được quản lý bởi chính quyền thành phố Mexicali của bang Baja California cùng hai thành phố Puerto Peñasco và San Luis Río Colorado của bang Sonora.

Mô tả
-----

Khu dự trữ sinh quyển El Pinacate y Gran Desierto de Altar là một khu dự trữ sinh quyển thế giới và là Di sản thế giới của UNESCO. Nó nằm trong hoang mạc Sonora ở phía đông vùng sinh thái Gran Desierto de Altar, ngay phía nam biên giới Mexico với Arizona, Hoa Kỳ và phía bắc của thành phố Puerto Peñasco. Một hệ thống núi lửa, được gọi là Santa Clara là tính năng chính của khu vực này, bao gồm ba đỉnh núi Pinacate, Carnegie và Medio.

Bahia Adair hay vịnh Adair là một vịnh ở cuối phía bắc của vịnh California. Có ba môi trường sống khác nhau gồm đất ngập nước, giếng phun và chảo muối. Các loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng sống trong khu vực, bao gồm một loài đặc hữu là cá sóc hoang mạc (*Cyprinodon macularius*).

Tham khảo
---------

1. ↑  "The Preservation of the Alto Golfo". San Diego Natural History Museum. Truy cập ngày 2 tháng 6 năm 2016.
2. 1 2 3  "UNESCO - MAB Biosphere Reserves Directory: Alto Golfo de California". Truy cập ngày 2 tháng 6 năm 2016.
3. ↑  UNESCO. "El Pinacate and Gran Desierto de Altar Biosphere Reserve". Truy cập ngày 24 tháng 6 năm 2013.

Liên kết ngoài
--------------

* UNESCO.org: Alto Golfo de California Biosphere Reserve information—(tiếng Anh)
**Kitano Takeshi** (北野 武(Bắc Dã Vũ), ***Kitano Takeshi***? sinh ngày 18 tháng 1 năm 1947) là một diễn viên hài, người dẫn chương trình truyền hình, diễn viên, nhà làm phim và tác giả người Nhật Bản. Trong khi ông được biết đến chủ yếu như một diễn viên hài và người dẫn chương trình truyền hình ở trong Nhật Bản, thì ở nước ngoài ông gần như chỉ được biết đến với công việc là một nhà làm phim. Ngoại trừ công việc với tư cách là một đạo diễn phim, ông được biết đến gần như độc quyền với nghệ danh **Beat Takeshi** (ビートたけし, *Bīto Takeshi*?).

Kitano đã trở nên nổi tiếng vào những năm 1970 khi là một nửa của bộ đôi diễn hài *Two Beat*, trước khi đi solo và trở thành một trong ba diễn viên hài lớn nhất nước này. Sau một vài vai diễn nhỏ, ông đạo diễn phim đầu tiên *Violent Cop* năm 1989 và giành được sự ca ngợi quốc tế cho *Sonatine* (1993). Nhưng anh ấy đã không được chấp nhận làm giám đốc tại Nhật Bản cho đến khi *Hana-bi* giành giải Sư tử vàng năm 1997. Vào tháng 10 năm 2017, Kitano đã hoàn thành bộ ba phim tội phạm *Outrage* của mình với việc phát hành *Outrage Coda*.

Ông đã nhận được nhiều lời khen ngợi từ tác phẩm điện ảnh bình dị, giành được nhiều giải thưởng với nhà phê bình phim Nhật Bản Nagaharu Yodogawa, người đã từng gọi ông là "người kế thừa thực sự" cho nhà làm phim có ảnh hưởng Akira Kurosawa. Nhiều bộ phim của Kitano là những bộ phim truyền hình về xã hội đen yakuza hoặc cảnh sát. Được các nhà phê bình mô tả là sử dụng một phong cách diễn xuất rất nguy hiểm hoặc một phong cách máy ảnh tiến gần đến sự bế tắc, Kitano thường sử dụng các cảnh quay lâu trong bối cảnh vó vẻ như ít có sự kiện xảy ra, hoặc các cảnh quay cắt ngay lập tức sau khi có sự kiện. Nhiều bộ phim của ông thể hiện một thế giới quan ảm đạm, nhưng cũng chứa đầy sự hài hước và tình cảm đối với các nhân vật.

Tham khảo
---------

1. ↑  Tomita, Hidetsugu (ngày 3 tháng 12 năm 2016). "Finale from Outrage". GQ Japan.
2. ↑  Kirkup, James (ngày 23 tháng 11 năm 1998). "Obituaries: Nagaharu Yodogawa". *The Independent*. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2009.
**Karwowo** là một hồ nước ở West Pomeranian Voivodeship, ở quận Łobez, thuộc Gmina obez. Nó nằm cách sông Rega khoảng 500 mét  và cách các tòa nhà dân cư là một phần của làng Karwowo khoảng một km. Diện tích hồ Karwowo là 33,3 hecta, chiều dài là 1,1 km, độ sâu tối đa là 4.2 m, và độ sâu trung bình là 3,5 m.

Trên bờ hồ Karwowo có những bến tàu nhỏ dành cho ngư dân. Trên bờ phía đông có một khu nghỉ mát và phòng tắm nhỏ với các bãi đậu xe, khu cắm trại, lò sưởi và vị trí bảo vệ trên cao. Hồ được bao quanh bởi một rừng sồi. Ngoài ra còn có 12,7 km Đường đua xe đạp xanh từ Przyborze.

Hồ Karwowo cũng là quê hương của nhiều loại cá loài, chẳng hạn như cá hanh, cá chó, cá rô, cá viền đỏ, cá chép thông thường hoặc lươn. Đó là lý do tại sao "khu câu cá" số 12 đã nằm ở đây. Hồ cũng được kết nối với sông Rega bằng một con kênh. Karwowo là một phần của cái gọi là "khu vực im lặng", được thành lập bởi Liên minh đánh cá Ba Lan. Nó có nghĩa là tất cả các tàu tự hành không được phép đánh bắt ở đây.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3  Trol Intermedia. "Gmina Łobez - Przyroda". Bản gốc lưu trữ ngày 7 tháng 10 năm 2011. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2016.
2. ↑
3. 1 2  "Archived copy". Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 10 năm 2011. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2009.Quản lý CS1: bản lưu trữ là tiêu đề (liên kết)
4. ↑  Trol Intermedia. "Gmina Łobez - Szlaki turystyczne". Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 5 năm 2008. Truy cập ngày 16 tháng 7 năm 2016.
5. ↑
6. ↑  "Archived copy". Bản gốc lưu trữ ngày 26 tháng 3 năm 2009. Truy cập ngày 23 tháng 6 năm 2009.Quản lý CS1: bản lưu trữ là tiêu đề (liên kết)
**Kitani Minoru** (木谷実, ***Kitani Minoru***? *Mộc Cốc Thực*) (25/1/1909 - 19/12/1975) là một trong các giáo sư cờ vây chuyên nghiệp nổi tiếng trong thế kỉ 20 của Nhật Bản.

Tiểu sử
-------

Ông được tặng danh hiệu "thiên tài" sau khi chiến thắng trong một trận cờ vây, ông chiến thắng 8 đối thủ khác từ Kiseisha trong năm 1928. Ông cũng chiến thắng trong một trận đấu nổi tiếng với Honinbo Shusai, người sau trận đấu đã về hưu. Trận đấu này được nhắc đến trong tác phẩm đạt giải Nobel "Vị thầy cờ vây" của Kawabata Yasunari.

Vào năm 1954 ông bị xuất huyết não và đã được chữa khỏi sau đó. Tuy nhiên căn bệnh đã quay lại với ông vào năm 1964, năm ông giã từ giới chuyên nghiệp. Vào năm 1967, Kitani Minoru được trao tặng giải Okura.

Segoe Kenshaku, là bạn cũng là đối thủ của ông đã tặng ông biệt danh "Kitani vĩ đại" vì những cống hiến trong cờ vây của ông.

Tình bạn với Go Seigen
----------------------

Kitani Minoru là một người có thiên khiếu về cờ vây và nhanh chóng được chú ý khi Viện cờ Nhật Bản được thành lập vào năm 1924. Ông cũng trở thành đối thủ và người bạn lớn nhất với Go Seigen sau khi Go Seigen đến Nhật Bản.

Go Seigen và Kitani Minoru là hai kì thủ tiên phong trong việc phát triển lý thuyết Khai cuộc kiểu mới, (Shinfuseki), trong giai đoạn 1933-1936 là giai đoạn mà cờ vây có bước cách tân rất mạnh.

Go Seigen và Kitani đối đầu với nhau trong trận đấu 10 ván nổi tiếng Kamakura (Kamakura jubango), Go Seigen đã thắng trong trận đấu này. Từ đó sự nghiệp Kitani không thể đạt được đỉnh cao như cũ, căn bệnh về tim mạch và sức khỏe kém cũng ngăn cản ông trở lại vị thế đỉnh cao của mình. Phong cách chơi cờ của ông được đánh giá rất riêng và ngoạn mục, với sự tấn công mạnh mẽ vào các vùng đất (moyo) an toàn.

Lớp dạy cờ của Kitani
---------------------

Kitani được ghi nhận là giáo viên lớn nhất của các kì thủ cờ vây chuyên nghiệp trong thời gian sau đó. Các lớp học và nhóm nghiên cứu cờ của ông bắt đầu mở rộng sau năm 1945 tại nhà Kitani ở nông thôn, trong điều kiện thực tế đã được điều hành bởi vợ của ông, đã tạo ra được một thế hệ các kì thủ chuyên nghiệp hàng đầu Nhật Bản từ những năm đầu thập kỉ 1970 đến giữa thập kỉ 1990. Con gái của ông là Reiko (1939-1996) cũng là kì thủ chuyên nghiệp, đạt 6p, đã thắng nhiều lần cuộc thi đấu cờ vây dành cho giới nữ toàn Nhật Bản, kết hôn với một trong những học trò xuất sắc nhất của ông, Kobayashi Koichi. Đến lượt Izumi Kobayshi, cháu gái của Kitani, là một trong các nữ kì thủ dẫn đầu của Nhật Bản trong thế hệ của mình.

Vào thời điểm Kitani qua đời, ông đã dạy hơn 60 học trò, trong đó 40 người đã đạt được cấp chuyên nghiệp. Tổng số cấp độ (dan) chuyên nghiệp của học trò của ông hơn 250.

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* Interview with Tsuchida Lưu trữ 2008-04-10 tại Wayback Machine
* Gobase page on Kitani Minoru
* Sensei’s Library on Kitani Minoru
* Sensei’s Library on the Kitani dojo
***Hweshik*** (tiếng Triều Tiên: 회식, Hanja: 會食, Hán-Việt: *hội thực*, dịch "ăn uống cùng nhau") là một hình thức tụ tập phổ biến trong xã hội Hàn Quốc, chỉ đến việc một nhóm người quây quần bên nhau để ăn uống nhậu nhẹt. Trong xã hội Hàn, hweshik được xác lập như một tiểu văn hóa của tổ chức hoặc doanh nghiệp.

Nguồn gốc
---------

Nguồn gốc của từ hweshik là từ cụm từ "hwe-min" dưới triều đại Joseon. Người ta nói rằng từ "hwe-min" được sử dụng để gắn kết nhà vua và quần thần nhà Joseon trở thành 'Ta là một'. Dường như có một giả thuyết hợp lý nhất về việc chuyển đổi cụm từ "hwe-min" thành "hweshik". Theo cách hiểu này, hweshik không phải là nơi dành cho cá nhân, bởi nó có thể được giải nghĩa là, nhà vua và các quần thần nên sống cùng nhau và ăn uống cùng nhau.

Xem thêm
--------

* Văn hóa rượu bia Hàn Quốc

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4  In Mihee (mùa đông 2018). *직장인의 파티중심 회식문화의 발전 방안 연구* [*Nghiên cứu về sự phát triển của văn hóa tụ tập xoay quanh ăn uống tiệc tùng của công nhân viên*] (Luận văn Thạc sĩ). tr. 8–18 – qua Thư viện trường Đại học Nữ sinh Sungshin (Hàn Quốc).
Một lốc xoáy quy mô trung
**Khí tượng quy mô trung** là sự nghiên cứu về các hệ thống thời tiết nhỏ hơn các hệ thống quy mô lớn (synoptic scale) nhưng lớn hơn các hệ thống cumulus quy mô nhỏ (microscale) và quy mô bão (storm-scale). Kích thước chiều ngang thường khoảng từ 5 km đến vài trăm cây số. Các ví dụ về các hệ thống thời tiết quy mô trung là gió biển, squall line và các phức hợp đối lưu quy mô trung.

Vận tốc dọc thường bằng hoặc vượt quá vận tốc ngang trong các hệ thống khí tượng quy mô trung do các quá trình không thủy tĩnh như gia tốc nổi lên của nhiệt tăng lên hoặc gia tốc thông qua một đèo núi hẹp.

Phân lớp
--------

Khí tượng quy mô trung được chia thành các phân lớp sau:

* Meso-alpha 200–2000 km quy mô của các hiện tượng như frông, squall lines, hệ thống đối lưu quy mô trung (MCS), xoáy thuận nhiệt đới ở rìa của quy mô lớn.
* Meso-beta 20–200 km quy mô của hiện tượng như gió biển, cơn bão tuyết nhỏ.
* Meso-gamma 2–20 km quy mô của các hiện tượng như đối lưu sấm sét, các dòng chảy địa hình phức tạp (ở lề của quy mô nhỏ, còn được gọi là quy mô bão)

Lưu ý, các cơn lốc xoáy nhiệt đới và cận nhiệt đới được phân loại bởi Trung tâm Bão quốc gia như là quy mô lớn chứ không phải là quy mô trung.

Ranh giới quy mô trung
----------------------

Như trong phân tích frông quy mô lớn, phân tích quy mô trung sử dụng các frông lạnh, ấm áp và tách biệt trên quy mô trung để giúp mô tả hiện tượng. Trên các bản đồ thời tiết, các frông quy mô trung được miêu tả là nhỏ hơn và có nhiều lần va chạm nhiều hơn hai lần so với biến thể quy mô lớn. Ở Hoa Kỳ, sự phản đối việc sử dụng các phiên bản quy mô trung của frông vào các phân tích thời tiết đã dẫn đến việc sử dụng một biểu tượng bao quát (một biểu tượng máng) với nhãn ranh giới dòng chảy ra ngoài như là ký hiệu frông

Xem thêm
--------

* Khí tượng quy mô nhỏ
* Misoscale meteorology
* Storm-scale
* Surface weather analysis
* Khí tượng quy mô lớn

Tham khảo
---------

1. ↑  Orlanski, I. (1975). "A rational subdivision of scales for atmospheric processes". *Bulletin of the American Meteorological Society*. **56** (5): 527–530.
2. ↑  "Glossary of NHC Terms". Truy cập 26 tháng 9 năm 2017.
3. ↑  Roth, David. "Unified Surface Analysis Manual" (PDF). Hydrometeorological Prediction Center. Truy cập ngày 24 tháng 10 năm 2006.

* Fujita, T.T. (1986). "Mesoscale classifications: their history and their application to forecasting". Trong Ray, P.S. (biên tập). *Mesoscale Meteorology and Forecasting*. Boston: American Meteorological Society. tr. 18–35.

Liên kết ngoài
--------------

*
**Karpathos** (tiếng Hy Lạp: Κάρπαθος) là hòn đảo lớn thứ hai trong nhóm đảo Dodecanese của Hy Lạp, nằm ở phần đông nam của biển Aegean. Cùng với hòn đảo nhỏ lân cận Saria, nó tạo thành khu tự quản Karpathos, là một phần của đơn vị thuộc vùng Karpathos. Do vị trí xa xôi, Karpathos vẫn bảo tồn được nhiều nét đặc trưng về trang phục, phong tục và phương ngữ, phương ngữ của đảo giống với tại Crete và Síp. Hòn đảo cũng được gọi với các tên tiếng Latinh: *Carpathus*, tiếng Ý: *Scarpanto*, tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: *Kerpe*.

Hòn đảo nằm cách 47 km về phía tây nam của đảo Rhodes, một phần của Địa Trung Hải được gọi là *biển Carpathia* (tiếng Latinh: *Carpathium Mare*) theo tên đảo. Biển Crete, một bồn nhỏ của Địa Trung Hải, có giới hạn phía đông theo định nghĩa là đảo Karpathos. Điểm cao nhất của Karpathos là núi Lastos, đạt cao độ 1.215 mét (3.986 ft). Karpathos bao gồm 10 ngôi làng và tất cả đều bảo tồn vững chắc các phong tục truyền thống của đảo. Ở phía đông nam của đảo, có thể thấy Pigadia (tên chính thức *Karpathos*), thủ phủ và có cảng chính của đảo. Các ngôi làng bao quanh thủ phủ là Menetes, Arkasa, Aperi, Volada, Othos, và Pyles. Có hai cảng biển trên đảo; một tại thị trấn Karpathos và một ở phía bắc của đảo cạnh Olympos gọi là Diafani.

Nguồn
-----

* Bertarelli, L.V. (1929). *Guida d'Italia, Vol. XVII*. Consociazione Turistica Italiana, Milano.

Chú thích
---------

1. ↑  PDF "(875 KB) 2001 Census" Kiểm tra giá trị `|url=` (trợ giúp). *Cục thống kê quốc gia Hy Lạp (ΕΣΥΕ)*. www.statistics.gr. Truy cập ngày 30 tháng 10 năm 2007.
2. ↑  
	* Peter Saundry, C.Michael Hogan & Steve Baum. 2011. *Sea of Crete*. Encyclopedia of Earth. Eds.M.Pidwirny & C.J.Cleveland. National Council for Science and Environment. Washington DC.

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Karpathos***. |

* Trang du lịch chính thức của Karpathos
**Hội Kê Trưởng Công chúa** (chữ Hán: 會稽長公主; ? - 444), thụy hiệu là **Hội Kê Tuyên Trưởng Công chúa** (會稽宣長公主) là công chúa triều Lưu Tống, con gái cả của Lưu Tống Vũ Đế Lưu Dụ.

Tiểu sử
-------

Thời gian Lưu Hưng Đệ sinh ra, cha bà Lưu Dụ vẫn còn đang thuở hàn vi. Mẹ bà Tang Ái Thân (臧爱亲), là vợ đầu của Lưu Dụ, mất sớm. Bà gả cho Chấn Uy tướng quân Từ Quỳ Chi của triều Đông Tấn, sinh hai con trai là Từ Trạm Chi (徐湛之) và Từ Thuần Chi (徐淳之).

Năm Nghĩa Hi thứ 11 (415), triều Tấn An Đế, Từ Quỳ Chi khi thảo phạt Tịnh Châu thứ sử Tư Mã Hưu Chi thì tử trận. Khoảng 5 năm sau (420), Lưu Dụ đăng vị Hoàng đế, lập ra triều Lưu Tống, Lưu Hưng Đệ thụ phong **Hội Kê công chúa** (會稽公主). Công chúa là con gái đầu, là đích xuất nhưng sớm mất chồng, các con đều còn nhỏ cả, Tống Vũ Đế đặc biệt thương yêu con gái và cháu ngoại, do đó cũng thường đặc biệt gia ân, yêu quý.

Năm Cảnh Bình thứ 2 (424), em trai khác mẹ của Lưu Hưng Đệ là Lưu Nghĩa Long kế vị, tức Lưu Tống Văn Đế. Vị Tân Hoàng đế cực kì kính trọng Đích trưởng tỷ Lưu Hưng Đệ, tôn làm Trưởng công chúa. Năm Nguyên Gia thứ 3 (426), Văn Đế thảo phạt Tịnh Châu Thứ sử Tạ Hối, thỉnh mời chĩ gái Hội Kê Trưởng công chúa nhập cung, quyển [*"Tổng nhiếp lục cung"*; 總攝六宮].

Năm thứ 17 (440), Từ Trạm Chi liên lụy trong vụ án của Đại tướng quân Bành Thành vương Lưu Nghĩa Khang, em trai Văn Đế, do đó cầu xin mẫu thân. Hội Kê Trưởng công chúa liền đem một cái *Nạp bố y* (纳布衣) của Vũ Đế vào cung, khóc rống ném xuống đất, nói với Văn Đế rằng:*"Nhà ngươi vốn nghèo hèn, mẫu thân của ta vì phụ thân mà làm cho cái áo này. Nay ngươi ăn no ngủ kĩ, lại ức hiếp con trai ta sao?!"*. Văn Đế vì thế không xử phạt Trạm Chi, phân làm Thái tử chiêm sự, Lưu Nghĩa Khang làm Thứ sử Giang Châu. Khi Văn Đế đến nhà của Hội Kê Trưởng công chúa, bà hành đại lễ, thỉnh cầu bảo toàn sinh mệnh cho Lưu Nghĩa Khang, Văn Đế bèn chỉ vào lăng viên của Vũ Đế, thề cả đời không đoạt sinh mạng của Lưu Nghĩa Khang.

Năm thứ 21 (444), Hội Kê Trưởng công chúa Lưu Hưng Đệ qua đời, thụy hiệu là **Tuyên** (宣). Sang năm sau (445), Lưu Nghĩa Khang lại phạm vào sự kiện mưu phản, Văn Đế lại không vội xử tội, nhưng sau đó (451) bèn cho xử tử Nghĩa Khang. Con trai của Hưng Đệ là Từ Trạm Chi thăng đến Thượng thư bộc xạ, sau Thái tử Lưu Thiệu âm mưu cướp ngôi, Từ Trạm Chi tham gia sự kiện và bị bại lộ, cũng bị xử trảm.

Xem thêm
--------

* Công chúa
* Trưởng công chúa
* Lưu Tống Văn Đế
* Lưu Sở Ngọc

Tham khảo
---------

1. ↑  Tống thư, *quyển 71*: 會稽公主身居長嫡，為太祖所禮，家事大小，必咨而後行。西征謝晦，使公主留止台內，總攝六宮。
2. ↑  Tống thư, quyển 71: 初，高祖微時，貧陋過甚，嘗自往新洲伐荻，有納布衫襖等衣，皆敬皇后手自作；高祖既貴，以此衣付公主，曰：「後世若有驕奢不節者，可以此衣示之。」湛之為大將軍彭城王義康所愛，與劉湛等頗相附協。及劉湛得罪，事連湛之，太祖大怒，將致大辟。湛之憂懼無計，以告公主。公主即日入宮，既見太祖，因號哭下床，不復施臣妾之禮。以錦囊盛高祖納衣，擲地以示上曰：「汝家本貧賤，此是我母為汝父作此納衣。今日有一頓飽食，便欲殘害我兒子！」上亦號哭，湛之由此得全也。遷中護軍，未拜，又遷太子詹事，尋加侍中。

* Tống thư, quyển 71 - *Từ Trạm Chi truyện*
Đừng nhầm lẫn với Phần mềm hệ thống.
**Hệ thống phần mềm** (tiếng Anh: **software system**) là một hệ thống các thành phần liên lạc nội bộ dựa trên phần mềm để tạo nên một phần của hệ thống máy tính (một sự kết hợp giữa phần cứng và phần mềm). Nó "*bao gồm một số chương trình, tập tin cấu hình riêng biệt, được sử dụng để thiết lập các chương trình này, tài liệu hệ thống, để mô tả cấu trúc của hệ thống, và tài liệu người dùng, để giải thích cách sử dụng hệ thống*".

Trong khi một chương trình máy tính là một tập hợp các lệnh (mã nguồn, hoặc mã đối tượng), một hệ thống phần mềm có nhiều thành phần hơn như đặc tả kỹ thuật, kết quả kiểm thử, tài liệu người dùng cuối, hồ sơ bảo trì,....

Tổng quan
---------

Thuật ngữ "hệ thống phần mềm" nên được phân biệt với các thuật ngữ "chương trình máy tính" và "phần mềm".

Danh mục
--------

Xem thêm
--------

* Giải thưởng Hệ thống Phần mềm ACM
* Các lớp phổ biến trong một kiến trúc hệ thống thông tin
* Chương trình máy tính
* Công nghệ phần mềm thử nghiệm
* Phần mềm
* Kiến trúc phần mềm
* Phần mềm hệ thống
* Lý thuyết hệ thống
* Khoa học máy tính
* Công nghệ hệ thống

Liên kết ngoài
--------------

1. ↑  Sommerville, Ian (2007). "1.1.1; What is software?". *Software Engineering* (ấn bản 8). Addison-Wesley. tr. 5–6. ISBN 978-0-321-31379-9.
2. ↑  *Software Maintenance: Concepts and Practice* by Penny Grubb and Armstrong A. Takang 2003 ISBN 981238426X pages 7-8

Liên kết ngoài
--------------

* Journal of Systems and Software
* ARPN Journal of Systems and Software

|  |  |
| --- | --- |
| Tiêu đề chuẩn Sửa dữ liệu tại Wikidata | 
* GND: 4137282-7

 |
**Khu dự trữ sinh quyển Calakmul** (*Reserva de la Biosfera de Calakmul*) nằm trong bán đảo Yucatán, thuộc Calakmul, Campeche, Mexico. Nó tiếp giáp với tỉnh Petén của Guatemala về phía nam. Khu vực này có diện tích 7.231 km2 (2.792 dặm vuông Anh) và bao gồm khoảng 12% diện tích là rừng rậm lâu năm của Mexico. Được thành lập vào năm 1989, đây là một trong những khu bảo tồn lớn nhất ở Mexico, chiếm hơn 14% diện tích của bang. Địa điểm khảo cổ quan trọng của nền văn minh Maya thời kỳ tiền Colombo Calakmul, một trong những địa điểm Maya lớn nhất được biết đến nằm trong khu dự trữ sinh quyển này.

Động thực vật
-------------

Khu bảo tồn và các khu vực rừng tiếp giáp với Khu dự trữ sinh quyển Maya ở tỉnh Petén của Guatemala tạo thành một trong những vùng rừng nhiệt đới lớn nhất và ít bị xáo trộn nhất ở châu Mỹ, phía bắc Colombia. Ở phía tây là những khu rừng khô còn phía đông là rừng mưa lâu năm. Trong số các loại thực vật ở đây đáng chú ý có bông gòn, dái ngựa Honduras, chaca, chicozapote.

Đây là nơi sinh sống của 86 loài động vật có vú 18 loài trong số đó có nguy cơ tuyệt chủng, quý hiếm, bị đe dọa hoặc đang được bảo vệ. Khu vực này là nơi sinh sống của 5 trong số 6 loài mèo lớn có nguồn gốc từ Mexico gồm báo đốm, mèo cây châu Mỹ, mèo gấm Ocelot, báo sư tử, mèo đốm Margay. Các loài đáng chú ý khác bao gồm khỉ nhện Trung Mỹ, khỉ rú Trung Mỹ, lợn vòi Baird, gà tây mắt đơn, chim Toucan, vẹt.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Calakmul Biosphere Reserve". *protectedplanet.net*.[*liên kết hỏng*]
2. ↑  Mader, Ron. "Planeta-Calakmul". Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 11 năm 2004. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2012.
3. ↑  "Ancient Maya City of Calakmul, Campeche". UNESCO.
***Khinh khí cầu*** (tiếng Hungary: ***Léghajó***) là một tác phẩm nghệ thuật của nghệ sĩ Hungary Pál Szinyei Merse. Bức tranh đã có niên đại từ năm 1878.

Miêu tả
-------

Bức tranh được vẽ bằng chất liệu sơn dầu trên nền vải toan, có kích thước 42 x 39,3 cm. Bức tranh hiện nằm trong bộ sưu tập của Bảo tàng Quốc gia Hungary ở Budapest, Hungary.

Phân tích
---------

Tháng 5 năm 1873, sau khi rời Munich, Pál Szinyei Merse trở về nơi sinh sống của mình ở Hungary. Giống như nhiều người đồng hương khác, người nghệ sĩ đã đến Pháp để nghiên cứu nghệ thuật đương đại. Sau khi trở về Hungary, ông kết hôn. Việc chăm sóc gia đình khiến ông không có nhiều thời gian dành cho việc sáng tác nghệ thuật. Đến năm 1878, ông bắt đầu vẽ những bức tranh đầy lạc quan, táo bạo và đầy sức trẻ. Nhiều tác phẩm của ông nói về chủ đề về tiến bộ công nghệ và đổi mới.

Tác phẩm "Khinh khí cầu" được lấy cảm hứng từ bức ảnh một chuyến đi khinh khí cầu do anh rể của Merse chụp. Bức tranh của ông tượng trưng cho sự tiến bộ của nền công nghiệp, cũng tượng trưng cho quá trình tự do sáng tạo của con người. Cũng giống như chiếc khinh khí cầu đánh bại cả trọng lực, tư tưởng và sự sáng tạo của con người cũng cần tự do bay cao.

Tham khảo
---------

1. ↑
2. ↑

Tọa độ: 47°29′28″B 19°03′46″Đ﻿ / ﻿47,4911°B 19,0628°Đ﻿ / 47.4911; 19.0628
**Khinh khung** là nhạc cụ thời tiền sử, vận hành bằng sức nước. Ở Việt Nam người Ba Na gọi nhạc cụ này là **khinh khung**, còn người Gia Rai gọi là **Goong klơng klơi**.

Thời kỳ mới xuất hiện, nhạc cụ này chỉ là những mảnh đá, ống tre, nứa treo lơ lửng trên cành cây ở bờ suối hoặc nương rẫy, dùng để đuổi chim thú. Những ống này có một sợi dây liên kết nối với hệ thống điều khiển bằng sức nước (guồng nước, máng nước). Mỗi lần hệ thống này đầy nước, nó sẽ tạo ra sức nặng khi rơi xuống, kéo dây liên kết căng ra khiến giàn đàn chuyển động, những ống đàn sẽ đập vào 1 cây gỗ được bố trí dưới giàn để phát ra âm thanh.

Ngày nay người ta thường chế tạo khinh khung bằng những ống nứa có số lượng không cố định, có thể từ 5 đến 20 ống. Cách bố trí đánh đàn cũng giống như ở trên, nhưng đôi khi nó có những chiếc vồ đập theo chiều ngang, còn ống nứa thì treo lơ lửng trên một giàn đàn cố định.

Khinh khung phát ra âm thanh trong âm, theo hệ thống ngũ cung. Nó là nhạc cụ có tính kỹ thuật (kết hợp các yếu tố vật lý) và nghệ thuật (chạm khắc những hoa văn truyền thống tinh xảo). Ngày xưa chỉ dùng để đuổi chim thú giữ rẫy, nhưng ngày nay nó đảm đương việc phục vụ cho tinh thần con người với tính năng âm nhạc lạ lùng của nó.

| * x
* t
* s
Các nhạc cụ dân tộc Việt Nam |
| --- |
| 
Alal • 
Aráp • 
Bẳng bu • 
Bro • 
Cảnh • 
Chênh kial • 
Chiêng tre •
Chul • 
Chũm chọe • 
Cồng chiêng • 
Cò ke • 
Đàn bầu •
Đàn đá • 
Đao đao • 
Đàn đáy •
Đàn hồ •
Đàn môi • 
Đàn nhị •
Đàn tam •
Đàn tranh •
Đàn tứ •
Đàn tỳ bà •
Đàn nguyệt •
Đàn sến •
Đing năm • 
Đinh đuk • 
Đing ktút • 
Đuk đik • 
Goong • 
Goong đe • 
Guitar phím lõm •
Hơgơr prong • 
Kèn bầu •
Kèn lá • 
Kềnh H'Mông • 
Khèn bè • 
Khinh khung • 
K'lông pút • 
Knăh ring • 
K’ny • 
M'linh • 
M’nhum •
Mõ • 
Phách •
Pi cổng • 
Pí đôi / Pí pặp • 
Pí lè • 
Pí một lao • 
Pí phướng • 
Pơ nưng yun • 
Púa • 
Rang leh • 
Rang rai • 
Sáo H'Mông • 
Sáo trúc •
Sênh tiền •
Song lang •
Ta in • 
Ta lư • 
Ta pòl • 
Tiêu •
Tính tẩu • 
Thanh la • 
Tol alao • 
Tông đing • 
Tơ đjếp • 
Tơ nốt • 
Tam thập lục • 
Trống cái •
Trống cơm •
Trống đế •
Trống đồng •
Trống Paranưng • 
T’rum • 
T'rưng • 
Tù và • 
Tỳ bà •
Vang • 
 |

Tham khảo
---------
F-14 Tomcat preparing to connect to a catapult on USS *Saratoga* 
**Hệ thống phóng máy bay** là thiết bị trợ giúp việc cất cánh của máy bay từ tàu chiến, đặc biệt là tàu sân bay.

Hệ thống này bao gồm một đường trượt nằm trên đường cất cánh, máy bay được liên kết với một thiết bị tương tự con thoi dệt vải chạy trên đường trượt này. Hệ thống phóng hiện đại phổ biến hiện nay sử dụng piston hơi để cung cấp sức đẩy cho hệ thống phóng.

Trước máy bay cất cánh, một thanh giằng sẽ giữ hệ phóng đứng yên trong khi piston tích áp suất hơi, đến khi áp suất trong piston đã đủ yêu cầu, thanh giằng được giải phóng, piston đẩy máy bay gắn trên con thoi chạy dọc đường cất cánh với vận tốc cao. Trong vòng từ 2 đến 4 giây trên đường chạy, với vận tốc do hệ thống phóng cung cấp, máy bay có thể cất cánh khỏi tàu.

Lịch sử phát triển
------------------

Lịch sử hệ thống phóng truy về từ khi hình thành lịch sử ngành hàng không với các hệ thống phóng thử nghiệm của Samuel Langley năm 1903, anh em nhà Wright năm 1904 đã sử dụng một hệ thống để trợ giúp cất cánh trong một phạm vi hẹp.

Tháng 7 năm 1912, Theodore Gordon Ellyson thành người đầu tiên cất cánh bằng hệ thống phóng máy bay hoạt động bằng khí nén của Hải quân Hoa Kỳ tại căn cứ Santee, bang Maryland. Tuy nhiên đây là cuộc cất cánh không thành công, máy bay rời khỏi mặt đất và bị gió đẩy lật rơi xuống nước. Đến tháng 11 cùng năm, cũng Ellyson thực hiện thành công vụ phóng máy bay đầu tiên trong lịch sử, từ một xà lan chở than đứng yên. Đến năm 1915, H. C. Mustin thực hiện thành công cuộc cất cánh từ tàu đang di chuyển.

Tháng 3 năm 1918, Hải quân Hoàng gia Anh lần đầu tiên thực hiện phóng máy bay từ tàu chiến HMAS Australia. Từ đó nhiều tàu chiến hải quân Anh được trang bị hệ thống phóng máy bay và chở theo từ 1 đến 4 máy bay, mục đích là thực hiện nhiệm vụ trinh sát.

Trong lĩnh vực dân sự, thập kỉ 20, 30 của thế kỉ 20 chứng kiến nhiều cuộc thử nghiệm, chủ yếu là các máy bay chở thư. Các cuộc thử nghiệm này dần bị bỏ rơi.

Trong thế chiến II, nhiều tàu chiến được trang bị hệ thống phóng máy bay để chống máy bay ném bom của địch tấn công tàu.

Các loại hệ thống phóng
-----------------------

Từ năm 1933, người Đức đã sử dụng một hệ thống phóng dùng áp lực hơi nước nhưng hệ thống phóng hiện đại được để xuất bởi trung tá Colin C. Mitchell của Hải quân Hoàng gia Anh. Từ thập niên 1950, lực lượng hải quân nhiều nước bắt đầu trang bị hệ thống này do hiệu quả trong việc phóng các chiến đấu cơ tương đối nặng đã được chứng minh.

Hệ thống phóng sử dụng thuốc nổ cũng đã từng được xem xét, tuy nhiên do nhược điểm gây lực quá lớn vào khung máy bay và khả năng sử dụng lâu dài không đạt nên đã không được phát triển thêm.

Trong tương lai, một hệ thống phóng mới sẽ được đưa vào sử dụng gọi là Hệ thống phóng bằng điện từ (EMALS). Ưu điểm của hệ thống này là gia tốc của máy bay được tăng lên dần nên áp lực tác dụng lên khung máy bay được giữ ở mức thấp, khả năng duy tu bảo dưỡng tốt, ít yêu cầu nhân lực để thực hiện cú phóng.

Tham khảo
---------

1. ↑  Wragg, David W. (1973). *A Dictionary of Aviation*. Osprey. tr. 87. ISBN 9780850451634.
**Hội Quốc tế Y sĩ Việt Nam Tự do** (HQTYSVNTD) là nơi qui tụ các chuyên viên Việt Nam hoạt động trong các lĩnh vực y khoa, nha khoa và dược khoa trên toàn thế giới. Hội được thành lập năm 1987 nhân cuộc họp mặt hội tụ của 270 y sĩ Việt Nam tại khách sạn Maritime, Montréal vào ngày 25 tháng 7 năm 1987.

Lịch sử
-------

Hưởng ứng lời kêu gọi "Một Ngày Hội Ngộ" của Hội Y sĩ Việt Nam Canada hẹn gặp nhau tại Montréal, 270 đồng nghiệp từ nhiều quốc gia trên thế giới đến khách sạn Maritime vào ngày 25 tháng 7 năm 1987 dự ngày hội ngộ sau 12 năm kể từ năm 1975.

Nhóm 8 người (1 từ Úc, 2 từ Pháp, 2 từ Canada và 3 từ Hoa Kỳ) họp thảo hiến chương lập hội. Nhu cầu đoàn kết tương thân, khả năng y nghiệp, thăng tiến cộng đồng tị nạn, yểm trợ công cuộc đòi nhân quyền, những điều thiết thân nhất được nêu lên trong bản dự thảo. Ba điều khoản dự thảo được toàn thể hội trường chấp thuận trở thành căn bản cho hiến chương lập hội và khai sinh hội. Ngày hội ở Montréal trở thành Đại hội 1 thành lập Hội Y sĩ Việt Nam Quốc tế.

Đại hội 2, khai mạc ngày 6 tháng 8 năm 1989 tại Anaheim, California. Điều lệ và nội quy được bàn cãi mà không đi đến thỏa thuận. Tuy nhiên hội sau đó thành lập được Hội Y sĩ Việt Nam tại Hoa Kỳ với các cơ cấu lãnh đạo chính thức, với 10 hội y sĩ địa phương và hội tiểu bang.

Đại hội 3, ngày 27-28 tháng 7 năm 1991 tại Palais de Congrès ở Paris. Điều lệ và nội quy được thông qua và Hội Quốc tế Y sĩ Việt Nam Tự do được chính thức khai sinh. Các đồng nghiệp y giới tại Pháp, đồng nghiệp từ Canada, Úc, Mỹ và Âu châu đã đóng góp tích cực đưa Hội Quốc tế Y sĩ Việt Nam Tự do thành một thực thể pháp lý.

Đại hội 4 tại Orlando, Florida năm 1993, phối hợp 3 ngành y, nha, dược. Đại hội quyết định đổi tên đại hội kế tiếp thành Đại hội 1 Quốc tế Y Nha Dược sĩ Việt Nam Tự do. Hội đã lập thêm ba cơ chế: Ủy ban Y tế, Ủy ban Nhân quyền và Ủy ban Giáo dục, lo thực hiện những mục tiêu thời sự. Biểu hiệu Đại hội 4 trở thành biểu hiệu của Hội Quốc tế Y sĩ Việt Nam Tự do.

Đại hội Quốc tế Y Nha Dược sĩ Việt Nam Tự do lần thứ nhất (lần thứ năm của Hội Y sĩ Quốc tế Việt Nam) tổ chức tại San Jose, California ngày 28-30 tháng 7 năm 1995. Sau đại hội này, trụ sở thường trực hội chuyển trở lại Montréal, cho tới ngày nay.

Tham khảo
---------

* Hội Quốc tế Y Sĩ Việt Nam Tự Do Lưu trữ 2007-09-30 tại Wayback Machine
***Hàn Hi Tái dạ yến đồ*** (phồn thể: 韓熙載夜宴圖, giản thể: 韩熙载夜宴图; nghĩa là "bữa tiệc đêm của Hàn Hi Tái") là một bức tranh sinh hoạt khổ rộng do họa sĩ Cố Hoành Trung sáng tác vào thời Ngũ Đại Thập Quốc. Đây là một trong những bức tranh nổi tiếng nhất của Cố Hoành Trung, nó được coi là tư liệu quý giá về cuộc sống của giới thượng lưu Trung Quốc vào thế kỷ 10. Một bản sao của bức tranh được thực hiện vào thế kỷ 12 hiện đang được lưu giữ tại Bảo tàng Cố Cung, Bắc Kinh.

Lịch sử
-------

Hàn Hi Tái vốn là một viên quan cao cấp trong triều đình của Nam Đường Hậu chủ Lý Dục. Sau khi nghe được những lời đám tiếu về các bữa tiệc phóng túng trái với Nho giáo của Hàn Hi Tái, Lý Hậu chủ đã cử Cố Hoành Trung tới tham dự một bữa tiệc như vậy và mô tả lại nó bằng tranh. Kết quả của vụ điều tra là bức tranh *Hàn Hi Tái dạ yến đồ*. Bản sao hiện nay của tác phẩm được thực hiện vào thế kỷ 12, vì vậy rất có thể nó cũng đã chịu một số thay đổi cho phù hợp với thời đại, tuy nhiên bức tranh vẫn có giá trị tư liệu rất lớn trong việc mô tả cuộc sống của giới thượng lưu Trung Quốc thế kỷ 10. Bức tranh mô tả rất chi tiết trang phục của các quan chức, các nghệ sĩ xướng ca cùng với nội thất của một gia đình quyền quý vẫn còn ảnh hưởng của văn hóa thời nhà Đường nhưng cũng đã có những thay đổi.

Vào đầu thế kỷ 20, *Hàn Hi Tái dạ yến đồ* cùng nhiều báu vật cung đình khác từng được hoàng đế Phổ Nghi đưa khỏi Trung Quốc, tuy nhiên sau đó nó đã được đem trở lại Cố Cung và hiện là một trong những tác phẩm quý giá nhất trong bộ sưu tập của Bảo tàng Cố Cung. Một phần nhỏ của bức tranh hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Cố Cung Đài Bắc, Đài Loan.

Hình ảnh
--------

Phiên bản thế kỷ 12 của *Hàn Hi Tái dạ yến đồ*, Bảo tàng Cố Cung Bắc Kinh

Chú thích
---------

1. 1 2  Michael Sullivan (1999). *The Arts of China*. University of California Press. tr. 163. ISBN 0520218760.
2. ↑  Sarah Handler (2001). *Austere Luminosity of Chinese Classical Furniture*. University of California Press. tr. 16. ISBN 0520214846.
3. ↑  Mi Zhou, Ankeney Weitz (2002). *Zhou Mi's Record of Clouds and Mist Passing Before One's Eyes*. BRILL. tr. 282.

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Hàn Hi Tái dạ yến đồ***. |

* Xem tranh khổ lớn Lưu trữ 2014-03-22 tại Wayback Machine trên trang của Đại học Columbia
**Kitchen** (Katakana: キッチン) là tiểu thuyết tình cảm của nữ sĩ Nhật Bản Yoshimoto Banana, xuất bản lần đầu tiên bằng tiếng Nhật năm 1988. Bản dịch tiếng Anh được thực hiện bởi dịch giả Megan Backus vào năm 1993 và bản dịch Việt văn của Lương Việt Dũng được Nhà xuất bản Hội nhà văn Việt Nam xuất bản năm 2006.

Kitchen được chia làm hai chuyện nhỏ khác nhau. Chủ đề chính là tình yêu, tình người và cả tâm trạng cô độc trong cuộc sống. Phần đầu là *Kitchen I*, *Trăng tròn - Kitchen II*. Phần 2 là *Bóng Trăng*.

Nội dung
--------

### Phần I

Mikage Sakurai, sau cái chết của bà, hoàn toàn lẻ loi và chỉ biết yêu bếp hơn hết thảy mọi thứ trên đời. "Còn lại tôi và bếp. Dẫu sao như thế vẫn còn hơn nghĩ rằng chỉ còn lại một mình". Cho tới ngày, một chàng trai tên Yuichi Tanabe mời cô đến sống cùng hai mẹ con cậu trong căn hộ của họ, nơi có căn bếp tuyệt vời ấm áp cùng hai mẹ con cậu trong căn hộ của họ, nơi có căn bếp tuyệt vời ấm áp cùng hai con người không là gì ngoài một sự đồng cảm bình dị và sâu xa mà cô vẫn hằng mong ước. Rồi cái chết lạnh lùng bất ngờ cướp đi người mẹ kỳ lạ của Yuichi. Trong nỗi đau, sự quyến luyến trở nên mãnh liệt, tình yêu bắt đầu chớm nở giữa hai con người trẻ tuổi.

### Phần II

Satsuki, sau cái chết của người bạn trai tên Hitoshi, hoàn toàn suy sụp chỉ tìm quên trong việc chạy bộ buổi sáng. Trong một buổi sáng cô tình cờ gặp được một người con gái kỳ lạ tên Urara nói với cô những điều kỳ lạ về điều mà cô sắp được gặp. Bên cạnh sự đau buồn của Satsuki còn là sự đau buồn của Hiiragi, em trai Hitoshi, cậu không những buồn về cái chết của anh mình mà còn về cái chết của bạn gái mình, người ra đi cùng Hitoshi trong tai nạn xe hơi thảm khốc. Khác Satsuki tìm sự thanh thản qua việc chạy bộ cậu chỉ thấy thanh thản khi mặc bộ đồng phục học sinh của bạn gái mình mặc cho ai nói gì thì nói. Hai con người đau khổ cùng dựa vào nhau vượt qua những ngày trước mắt. Và chỉ được giải thoát khi điều kỳ lạ mà Urara nói xảy đến.

Giá trị nghệ thuật
------------------

Kitchen khiến Yoshimoto Banana trở thành một trong những tiểu thuyết gia hàng đầu Nhật Bản đương đại. Khi nói đến dòng J-văn học, người ta thường nhắc đến 2 Murakami (Murakami Haruki, Ryū Murakami) và 1 Banana. Năm 1993, tại Hội nghị Thượng đỉnh G7, Bộ Ngoại giao Nhật Bản đã tặng các bản sách Kitchen cho các đoàn đại biểu ngoại quốc. Và người ta thường tự hỏi không hiểu Bộ Ngoại giao có ai đã đọc Kitchen hay không, bởi cuốn truyện liên quan đến một người cha cải giới thành nữ và một cậu chàng thì mặc đồng phục học sinh của cô bạn đã mất.

Tham khảo
---------

* New York Times review
* *Kitchen (1989 Japan)* trên Internet Movie Database
* *Kitchen (1997 Hong Kong)* trên Internet Movie Database

|  |  |
| --- | --- |
| Tiêu đề chuẩn Sửa dữ liệu tại Wikidata | 
* GND: 4677733-7

 |
Vát khác nhau trên kim tiêm dưới da
Ống tiêm bên trái, kim tiêm dưới da có đầu nối Luer-Lok được mã hóa màu bên phải
Đặc điểm kim tiêm dưới da
Một **kim tiêm dưới da** (hypodermic needle, từ tiếng Hy Lạp ὑὑο- ((dưới) và δέρμα (da)), một trong những loại dụng cụ y tế đâm vào da, là một ống rất mỏng, rỗng với đầu nhọn chứa một lỗ nhỏ ở đầu nhọn. Nó thường được sử dụng với một ống tiêm, một thiết bị hoạt động bằng tay với pít tông, để bơm các chất vào cơ thể (ví dụ: dung dịch muối, dung dịch chứa nhiều loại thuốc hoặc thuốc dạng lỏng) hoặc chiết xuất chất lỏng từ cơ thể (ví dụ như máu). Chúng được sử dụng để lấy các mẫu chất lỏng từ cơ thể, ví dụ lấy máu từ tĩnh mạch. Kim tiêm dưới da lỗ khoan lớn đặc biệt hữu ích trong trường hợp mất máu lớn hoặc điều trị sốc.

Một kim tiêm dưới da được sử dụng để cung cấp nhanh chóng các chất lỏng, hoặc khi chất được tiêm không thể được tiêu hóa, vì nó sẽ không được hấp thụ (như với insulin), hoặc vì nó sẽ gây hại cho gan. Có rất nhiều vị trí tiêm, với cánh tay là một vị trí phổ biến.

Kim tiêm dưới da cũng đóng một vai trò quan trọng trong môi trường nghiên cứu đòi hỏi phải có điều kiện vô trùng. Kim tiêm dưới da làm giảm đáng kể ô nhiễm trong quá trình tiêm chất nền vô trùng. Kim tiêm dưới da làm giảm ô nhiễm vì hai lý do: Thứ nhất, bề mặt của nó cực kỳ mịn, giúp ngăn ngừa mầm bệnh trong không khí bị kẹt giữa các bất thường trên bề mặt kim, sau đó sẽ được chuyển vào môi trường như chất gây ô nhiễm; Thứ hai, bề mặt của kim cực kỳ sắc, làm giảm đáng kể đường kính của lỗ còn lại sau khi làm thủng màng da và do đó ngăn các vi khuẩn lớn hơn lỗ này làm viêm nhiễm bề mặt.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Handling sharps and needles: MedlinePlus Medical Encyclopedia". *medlineplus.gov*. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2018.
2. ↑  Elsheikh, HA; Ali, BH; Homeida, AM; Lutfi, AA; Hapke, HJ (May–Jun 1992). "The effects of fascioliasis on the activities of some drug-metabolizing enzymes in desert sheep liver". *The British veterinary journal*. **148** (3): 249–57. doi:10.1016/0007-1935(92)90048-6. PMID 1617399.
3. ↑  Korenman, SG (tháng 9 năm 1975). "Estrogen receptor assay in human breast cancer". *Journal of the National Cancer Institute*. **55** (3): 543–5. doi:10.1093/jnci/55.3.543. PMID 169381.
4. ↑  Scott, Gene E.; Zummo, Natale (1 tháng 1 năm 1988). "Sources of Resistance in Maize to Kernel Infection by Aspergillus flavus in the Field". *Crop Science*. **28** (3): 504. doi:10.2135/cropsci1988.0011183X002800030016x.
5. ↑  "Experimental Infection of Host Grasses and Sedges with Atkinsonella hypoxylon and Balansia cyperi (Balansiae, Clavicipitaceae)". *Mycologia*. **80** (3): 291–297. 1988. doi:10.2307/3807624. JSTOR 3807624.
**Hội chứng bong vảy da do tụ cầu** (**SSSS**), còn được gọi là **pemphigus ở trẻ sơ sinh** hoặc **bệnh Ritter**, hay **chốc bọng nước tại chỗ** là một bệnh da liễu gây ra bởi *tụ cầu vàng*.

Triệu chứng lâm sàng
--------------------

Bệnh biểu hiện phổ biến bởi sự hình thành của các bọng nước chứa đầy chất lỏng với thành mỏng và dễ bị vỡ và các bệnh nhân có thể có dấu hiệu Nikolsky. Bệnh Ritter Ở trẻ sơ sinh là thể nghiêm trọng nhất của SSSS với các dấu hiệu và triệu chứng tương tự. SSSS thường bao gồm dát đỏ đau trên diện rộng, thường liên quan đến mặt, vùng đeo tã lót và các vùng nếp gấp. Bong da trên diện rộng cũng có thể xuất hiện. Vảy tiết quanh miệng làm mộc và nứt xuất hiện ở giai đoạn đầu. Không giống như hoại tử biểu bì nhiễm độc, SSSS không ảnh hưởng đến lớp nhày. Bệnh phổ biến nhất ở trẻ em dưới 6 tuổi, nhưng có thể xuấy hiện ở những người trưởng thành đang bị suy giảm miễn dịch hoặc suy thận.

Chẩn đoán
---------

Chẩn đoán SSSS dựa trên lâm sàng. Bệnh được chẩn đoán xác định dựa vào phân lập được *S. aureus* từ máu, niêm mạc, hay sinh thiết da tuy nhiên, các xét nghiệp này thường âm tính. Sinh thiết da có thể cho thấy hiện tượng tách các lớp bề mặt của thượng bì (tách trong thượng bì) chẩn đoán phân biệt SSSS với TEN, trong đó sự bong tách xảy ra ở chỗ tiếp nối giữa hạ bì-thượng bì (bong dưới thượng bì). SSSS có thể gây nhầm lẫn với hoại tử thượng bì nhiễm độc và vảy nến thể mủ.

Tiên lượng
----------

Tiên lượng của SSSS ở trẻ em là tốt, có thể hồi phục hoàn toàn trong vòng 10 ngày điều trị, và không để lại sẹo. Tuy nhiên, SSSS phải được phân biệt cẩn thận với hoạt tử thượng bì nhiễm độc, với tiên lượng xấu. Tiên lượng bệnh ở người lớn nói chung là xấu hơn nhiều, và phụ thuộc vào yếu tố khác nhau như thời gian điều trị, miễn dịch, và bệnh đồng nhiễm.

Tham khảo
---------

1. ↑  Rapini RP, Bolognia JL, Jorizzo JL (2007). *Dermatology: 2-Volume Set*. St. Louis: Mosby. ISBN 1-4160-2999-0.
**Hội chứng cai rượu** là tập hợp các triệu chứng có thể xảy ra khi giảm sử dụng rượu sau một thời gian tiêu thụ quá mức. Các triệu chứng điển hình bao gồm lo lắng, run rẩy, đổ mồ hôi, nôn mửa, nhịp tim nhanh và sốt nhẹ. Các triệu chứng nghiêm trọng hơn gồm co giật, ảo giác, và mê sảng run (DTs). Các triệu chứng thường bắt đầu sáu giờ sau lần uống cuối cùng, tồi tệ nhất từ 24 đến 72 giờ và cải thiện sau bảy ngày.

Cai rượu gặp ở những người nghiện rượu. Điều này xảy ra sau khi giảm uống rượu theo kế hoạch hoặc không theo kế hoạch. Cơ chế cơ bản bao gồm giảm đáp ứng của các thụ thể GABA nằm tại não. Quá trình cai rượu thường được theo sau bằng đánh giá Clinical Institute Withdrawal Assessment of Alcohol Scale, revised (CIWA-Ar).

Điều trị chính cai rượu với các thuốc benzodiazepin như chlordiazepoxide hoặc diazepam. Thông thường liều lượng được đưa ra dựa trên các triệu chứng của một người. Thiamine được khuyến cáo thường xuyên. Các vấn đề về điện giải và đường huyết hạ thấp cũng nên được xem xét. Điều trị sớm giúp cải thiện nhanh.

Ở thế giới phương Tây, khoảng 15% người có vấn đề nghiện rượu tại một thời điểm nào đó. Khoảng một nửa số người nghiện rượu sẽ tiến triển các triệu chứng cai nghiện sau khi giảm sử dụng, với bốn phần trăm có các triệu chứng nghiêm trọng. Trong số những người có triệu chứng nặng, lên đến 15% trường hợp tử vong. Các triệu chứng cai rượu đã được mô tả sớm nhất vào 400 TCN bởi Hippocrates. Đây đã không trở thành một vấn đề phổ biến cho đến những năm 1800.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4 5  National Clinical Guideline Centre (2010). "2 Acute Alcohol Withdrawal". *Alcohol Use Disorders: Diagnosis and Clinical Management of Alcohol-Related Physical Complications* (bằng tiếng Anh). London: Royal College of Physicians (UK). Lưu trữ bản gốc ngày 31 tháng 1 năm 2014. Truy cập ngày 21 tháng 10 năm 2016.
2. 1 2 3 4 5 6  Simpson, SA; Wilson, MP; Nordstrom, K (tháng 9 năm 2016). "Psychiatric Emergencies for Clinicians: Emergency Department Management of Alcohol Withdrawal". *The Journal of Emergency Medicine*. **51** (3): 269–73. doi:10.1016/j.jemermed.2016.03.027. PMID 27319379.
3. 1 2 3 4 5  Schuckit, MA (ngày 27 tháng 11 năm 2014). "Recognition and management of withdrawal delirium (delirium tremens)". *The New England Journal of Medicine*. **371** (22): 2109–13. doi:10.1056/NEJMra1407298. PMID 25427113.
4. ↑  Martin, Scott C. (2014). *The SAGE Encyclopedia of Alcohol: Social, Cultural, and Historical Perspectives* (bằng tiếng Anh). SAGE Publications. tr. Alcohol Withdrawal Scale. ISBN 9781483374383. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 10 năm 2016.
5. 1 2  Kissin, Benjamin; Begleiter, Henri (2013). *The Biology of Alcoholism: Volume 3: Clinical Pathology* (bằng tiếng Anh). Springer Science & Business Media. tr. 192. ISBN 9781468429374. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 10 năm 2016.
|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikispecies** có thông tin sinh học về **Họ Chim mào bắt rắn** |

**Họ Chim mào bắt rắn** (**Cariamidae**) là một họ chim nhỏ và cổ xưa, sinh sống tại khu vực nhiệt đới Nam Mỹ. Từng có thời chúng được coi là có quan hệ họ hàng gần với gà nước và như thế có họ hàng gần với các loài chim dạng sếu, nhưng một nghiên cứu DNA gần đây cho thấy nó có quan hệ họ hàng gần với các loài cắt, vẹt và sẻ và Đại hội Điểu học quốc tế (IOC) đã chấp nhận tách chúng ra thành một bộ riêng, Cariamiformes.

Chúng là các loài chim sinh sống trên đất liền và chủ yếu là đi lại trên mặt đất hơn là bay (mặc dù chúng có thể bay một quãng ngắn). Chúng có chân, cổ và đuôi dài nhưng các cánh ngắn, phản ánh đúng cung cánh sống của chúng. Các loài chim này có bộ lông nâu với mỏ ngắn và mào thẳng đứng. Môi trường sinh sống là các vùng đồng cỏ khô và thoáng đãng.

Thức ăn của chúng là các loài côn trùng, rắn và thằn lằn.

Họ này gồm 2 loài còn sinh tồn là:

* Chim mào bắt rắn chân đỏ (*Cariama cristata*). Chúng được tìm thấy tại khu vực từ miền đông Brasil tới miền trung Argentina. Loài này làm tổ trên mặt đất và đẻ hai trứng.
* Chim mào bắt rắn chân đen (*Chunga burmeisteri*). Chúng được tìm thấy tại khu vực tây bắc Argentina và Paraguay. Loài này làm tổ trên cây và cũng đẻ hai trứng.

Hai loài chim mào này được coi là các họ hàng còn sống gần gũi nhất của nhóm các loài "chim khủng bố" ăn thịt khổng lồ, cao tới 3 m (họ Phorusrhacidae), được phát hiện trong các hóa thạch tại Bắc và Nam Mỹ. Vài nhóm có quan hệ họ hàng khác, chẳng hạn như các họ Idiornithidae và Bathornithidae là một phần của quần động vật thuộc kỷ Cổ Cận tại Bắc Mỹ và châu Âu và có thể ở cả một số khu vực khác. Tuy nhiên, các mẫu hóa thạch của chim mào bắt rắn lại không có nhiều, với chỉ một loài tiền sử (*Chunga incerta*) đã được mô tả lại cho tới nay.

Các loài chim mào này có vuốt thứ hai có thể duỗi thẳng mà chúng có thể nhấc lên khỏi mặt đất. Mặc dù nó tương tự như vuốt hình liềm của một chi khủng long là *Velociraptor* (tốc long hay linh đạo long) và các họ hàng gần của nó, nhưng các vuốt của chim mào không đủ cong để có thể coi là một loại vũ khí thật sự.

Ghi chú
-------

1. ↑  Hackett, Shannon J. (ngày 27 tháng 6 năm 2008). và ctv. "A Phylogenomic Study of Birds Reveals Their Evolutionary History". *Science*. **320** (5884): 1763–1768. doi:10.1126/science.1157704. PMID 18583609. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2010.
2. ↑  "IOC World Bird List, phiên bản 2.5 ngày 4 tháng 7 năm 2010". Bản gốc lưu trữ ngày 24 tháng 4 năm 2020. Truy cập ngày 5 tháng 10 năm 2010.

Liên kết ngoài
--------------

 Tư liệu liên quan tới Cariamidae tại Wikimedia Commons

* Video về chim mào bắt rắn trên Internet Bird Collection

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Họ Chim mào bắt rắn***. |
**Iolanda Maria Pedro Campos Cintura Seuane** (sinh ngày 24 tháng 10 năm 1972) là một nhà hóa học và chính trị gia người Mozambique, từng giữ chức Bộ trưởng Phụ nữ và Xã hội từ năm 2010 đến 2014 và là thống đốc của thủ đô Maputo từ năm 2015.

Cuộc sống ban đầu và giáo dục
-----------------------------

Cintura sinh ngày 24 tháng 10 năm 1972 tại Vila Pery (nay là Chimoio), tỉnh Manica. bà học trường tiểu học ở Beira trước khi chuyển đến Maputo để học trung học. bà học ngành hóa học tại Đại học Eduardo Mondlane, tốt nghiệp năm 1999. bà cũng nhận được chứng chỉ quản lý nhiên liệu từ Viện Dầu khí Na Uy (1999), quan hệ năng lượng từ Bộ Năng lượng Hoa Kỳ (2001) và quản lý từ Đại học Sư phạm Maputo (2007) và 2011).

Sự nghiệp
---------

Cintura là thành viên của Mặt trận Giải phóng Mozambique và giữ nhiều vị trí khác nhau trong Bộ Năng lượng từ năm 2000 đến năm 2010  Vào ngày 15 tháng 1 năm 2010, bà được Tổng thống Armando Guebuza bổ nhiệm vào nội các. Trong khả năng này, bà đã tuyên bố với Ủy ban Liên hợp quốc về tình trạng phụ nữ ở thành phố New York năm 2012. Vào tháng 4 năm 2013, bà đã tổ chức cuộc họp của các bộ trưởng chịu trách nhiệm về giới của Cộng đồng phát triển Nam Phi và các vấn đề của phụ nữ trong Maputo.

Sau cuộc bầu cử tổng thống năm 2014, Filipe Nyusi đã không giữ Cintura trong nội các, nhưng vào tháng 1 năm 2015 đã bổ nhiệm bà làm thống đốc Maputo.

Cintura là thành viên của Hội đồng AIDS quốc gia từ năm 2010 và là chủ tịch của Hội đồng quốc gia vì sự tiến bộ của phụ nữ.

Cuộc sống cá nhân
-----------------

Cintura kết hôn với Mário Seuane và có hai con.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3  Sitoe, Dalton (ngày 8 tháng 4 năm 2016). "Notas biográficas de Iolanda Cintura". *Biografia* (bằng tiếng Bồ Đào Nha). Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2017.
2. ↑  Hanlon, Joseph (2015). *A Decade of Mozambique: Politics, Economy and Society 2004–2013*. Brill. tr. 88.
3. ↑  "Statement by the Honourable Iolanda Cintura Minister of Woman and Social Action of the Republic of Mozambique" (PDF). UN Women. tháng 2 năm 2012.
4. ↑  "SADC Ministers Condemn Violence Against Women and Girls". Southern African Development Community. ngày 3 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2017.
5. ↑  "Seychelles at SADC gender and women ministers' meeting". *Seychelles Nation*. ngày 1 tháng 3 năm 2013. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2017.
6. ↑  "Iolanda Cintura apresentada como Governadora". *O Pais* (bằng tiếng Bồ Đào Nha). ngày 23 tháng 1 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 14 tháng 7 năm 2019. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2017.
7. ↑  "Iolanda Cintura visita a Direcção de Plano e Finanças" (bằng tiếng Bồ Đào Nha). Miramar. ngày 16 tháng 9 năm 2015. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 3 năm 2017. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2017.
8. ↑  Frey, Adrian (ngày 9 tháng 2 năm 2017). "Governor calls for expansion of specialist and surgical services to reduce waiting times in Maputo health units". *Club of Mozambique*. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2017.
9. ↑  "Mozambique: President Nyusi Appoints Provincial Governors". All Africa. ngày 19 tháng 1 năm 2015. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2017.

Liên kết ngoài
--------------

* Tiểu sử chính phủ