recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Quốc gia Ấn Độ** (tiếng Bồ Đào Nha: *Estado da Índia*), cũng được gọi là **Quốc gia Ấn Độ thuộc Bồ Đào Nha** (*Estado Português da Índia*, **EPI**) hoặc trước đây nó được gọi là **Ấn Độ thuộc Bồ Đào Nha** (*Índia Portuguesa*) là một quốc gia của Đế quốc Bồ Đào Nha, được thành lập sáu năm sau khi sự khám phá một tuyến đường biển giữa Bồ Đào Nha và Tiểu lục địa Ấn Độ để phục vụ như là cơ quan chủ quản của một chuỗi các pháo đài và thuộc địa Bồ Đào Nha ở nước ngoài.

Lịch sử
-------

### Hạ cánh và Bồ Đào Nha chiếm đóng

Người Bồ Đào Nha đầu tiên đến Ấn Độ là Vasco da Gama. Ông đổ bộ vào ngày 20 tháng 5 năm 1498 tại Calicut (nay là Kozhikode). Kể từ đó, Bồ Đào Nha đã kiểm soát khu vực này.

### Ấn Độ độc lập

Khi Ấn Độ chính thức độc lập vào năm 1947, cần phải chuyển chủ quyền của Ấn Độ thuộc Bồ Đào Nha sang Ấn Độ, nhưng ngay cả khi Tòa án Công lý Quốc tế và Đại hội đồng Liên Hợp Quốc đã bỏ phiếu thuận lợi cho Ấn Độ vào những năm 1950, Bồ Đào Nha đã không đồng ý.

Năm 1954, một nhóm người Ấn Độ chiếm Dadra-Nagar Haveli. Bồ Đào Nha yêu cầu Ấn Độ cho phép quân đội Bồ Đào Nha đi qua lãnh thổ Ấn Độ để vào khu vực này để khôi phục quản trị, nhưng Ấn Độ từ chối. Vào tháng 8 năm 1961, Ấn Độ chính thức chiếm đóng khu vực và trở thành lãnh thổ liên bang của Ấn Độ. Vào ngày 12 tháng 12 năm 1961, Ấn Độ sáp nhập Goa vào, Dammam và Diu, và sau 26 giờ bị bắn, đã chiếm thành công ba địa điểm và sáp nhập chúng vào lãnh thổ Ấn Độ. Lúc đầu, ba nơi được hình thành thành một lãnh thổ liên bang của Ấn Độ. Đến ngày 30 tháng 5 năm 1987, Goa trở thành một tiểu bang của Ấn Độ, trong khi Daman và Diu tiếp tục là một lãnh thổ liên bang.

Sau khi Ấn Độ chiếm đóng Ấn Độ thuộc Bồ Đào Nha, chính phủ Salazar ở Bồ Đào Nha đã từ chối công nhận chủ quyền của Ấn Độ đối với vùng đất này và thành lập một chính phủ lưu vong cho vùng lãnh thổ này và chính phủ này tiếp tục giữ ghế trong Quốc hội Bồ Đào Nha. Năm 1974, sau "Cách mạng hoa cẩm chướng" của Bồ Đào Nha, chính phủ mới tuyên bố từ bỏ tất cả các thuộc địa, đồng thời công nhận chủ quyền của Ấn Độ đối với Ấn Độ thuộc Bồ Đào Nha và nối lại quan hệ ngoại giao với Ấn Độ. Tuy nhiên, chính phủ Bồ Đào Nha vẫn tự động cấp quyền công dân Bồ Đào Nha cho các cựu công dân Ấn Độ thuộc Bồ Đào Nha và mở lãnh sự quán tại Goa năm 1994.

Xem thêm
--------

* Ấn Độ thuộc Pháp
* Ấn Độ thuộc Hà Lan

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* Goa, Ấn Độ: Sân sau của khách châu Âu
* Thống đốc Ấn Độ thuộc Bồ Đào Nha（tiếng Bồ Đào Nha：-{Lista de governadores da Índia Portuguesa}-） **(tiếng Bồ Đào Nha)**
Ảo ảnh Café wall
**Ảo ảnh Café wall** là một ảo ảnh hình học-quang, được mô tả với những hàng cột đen trắng trông có vẻ như nằm chéo với nhau nhưng thật ra chúng lại nằm song song.

Nó được mô tả lần đầu tiên dưới tên gọi **Ảo ảnh Kindergarten** vào năm 1898 và được Richard Gregory nhắc lại vào năm 1973. Theo Gregory, ảo ảnh này được phát hiện bởi một thành viên trong phòng thí nghiệm của ông là Steve Simpson tại một trong những bức tường gạch được trang trí của một quán cà phê ở cuối đồi St Michael, Bristol. Ảo ảnh Café wall được coi là một dạng biến thể của *Ảo ảnh bàn cờ dịch chuyển* ("Shifted-chessboard illusion") do Hugo Münsterberg khởi xướng.

Với việc xây dựng ảo ảnh trên, mỗi "viên gạch" thường sẽ được bao quanh bởi một lớp vữa trung gian giữa màu đậm và nhạt của viên gạch.

Trong nỗ lực đầu tiên nhằm giải mã cấu trúc của của ảo ảnh, nó đã được cho là một loại ảo ảnh chiếu xạ (kích thước rõ ràng của vùng trắng lớn hơn vùng đen) và hình ảnh sẽ biến mất khi màu đen và trắng được thay thế bằng các màu khác nhau của cùng độ sáng. Các tương phản phân cực dường như là yếu tố quyết định hướng của độ nghiêng.

Richard Gregory đến thăm bức tường quán cà phê trên đồi St Michael, Bristol vào tháng 2 năm 2010

Tham khảo
---------

Kiến trúc lấy cảm hứng từ Ảo ảnh Café wall tại Melbourne Docklands

1. ↑  Pierce, A. H. (1898). "The illusions of the kindergarten patterns" (PDF). Psychological Review. 5 (3): 233–53. doi:10.1037/h0070595.
2. ↑  Gregory, R. L.; Heard, P. (1979). "Border locking and the Café Wall illusion" (PDF). Perception. 8 (4): 365–80. doi:10.1068/p080365. PMID 503767.
3. ↑  Münsterberg, H. (1897). "Die verschobene Schachbrettfigur". Zeitschrift für Psychologie. 15: 184–88.
4. ↑  Morgan, M. J.; Moulden, B. (1986). "The Münsterberg figure and twisted cords". Vision Research. 26 (11): 1793–1800. doi:10.1016/0042-6989(86)90130-6.
5. ↑  Pierce, A. H. (1901). Studies in Auditory and Visual Space Perception. London: Longmans Green
6. ↑  Westheimer, G. (2007). "Irradiation, border location and the shifted-chessboard pattern". Perception. 36 (4): 483–94. doi:10.1068/p5646.
7. ↑  Kitaoka, A; Pinna, B.; Brelstaff, G. (2004). "Contrast polarities determine the direction of Cafe Wall tilts" (PDF). Perception. 33 (1): 11–20. doi:10.1068/p3346. PMID 15035325.

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Ảo ảnh Café wall***. |

* Phiên bản mẫu có thể tương tác và điều chỉnh cho Ảo ảnh Café wall
* Kiến trúc của tòa nhà tại Melbourne Docklands lấy cảm hứng từ Ảo ảnh Café wall
**Võ Tá Quế** (sinh 1960) là sĩ quan cấp cao trong Quân đội nhân dân Việt Nam, hàm Thiếu tướng, nguyên Phó Chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật.

Tiểu sử
-------

Ông sinh tháng 6 năm 1960 tại Lộc Hà, Hà Tĩnh. Nhập ngũ 8/1978.

Từ tháng 8 năm 1978 đến tháng 12 năm 1978, chiến sĩ thuộc Sư đoàn 370

Từ tháng 01 năm 1979 đến tháng 9 năm 1980, ông học tại Trường Trung cấp Kỹ thuật Phòng không-Không quân.

Từ tháng 10 năm 1980 đến tháng 8 năm 1981, công tác tại Trường Sĩ quan chỉ huy kỹ thuật Không quân

Từ tháng 9 năm 1981 đến tháng 8 năm 1983, đào tạo sĩ quan và giáo viên tại Trường Sĩ quan chỉ huy kỹ thuật Không quân

Từ tháng 9 năm 1983 đến năm 1988, ông học tại Học viên GiucopSki

Từ năm 1988 đến năm 1990, Trợ lý kỹ thuật Nhà máy 41, Cục Kỹ thuật, Quân chủng Phòng không - Không quân

Từ năm 1990 đến năm 1995, Quản đốc phân xưởng sửa chữa, Nhà máy 41, Cục Kỹ thuật, Quân chủng Phòng không - Không quân

Từ năm 1995 đến năm 2000, nghiên cứu sinh Trung tâm Khoa học và Công nghệ Quân sự

Từ năm 2000 đến năm 2001, Trạm trưởng Trạm kiểm thử, Nhà máy 41, Cục Kỹ thuật, Quân chủng Phòng không - Không quân

Từ năm 2001 đến năm 2003, Phó Giám đốc Nhà máy 41, Cục Kỹ thuật, Quân chủng Phòng không - Không quân

Từ năm 2003 đến năm 2013, Giám đốc Nhà máy 41, Cục Kỹ thuật, Quân chủng Phòng không - Không quân

Từ năm 2013 đến năm 2016, Chủ nhiệm Kỹ thuật, Quân chủng Phòng không-Không quân

Tháng 5 năm 2016, ông được bổ nhiệm giữ chức Phó Chủ nhiệm Tổng cục Kỹ thuật.

Tháng 7 năm 2020, ông nghỉ chờ hưu

Thiếu tướng (12.2016)

Tham khảo
---------

1. 1 2 3  "Chúc mừng 2 người con Hà Tĩnh vừa được phong hàm cấp tướng".
2. 1 2  "Hội thảo công tác phối hợp bảo đảm Kỹ thuật Hàng không".
3. ↑  "Tổng cục Kỹ thuật: Tập huấn công tác quản lý xí nghiệp".
4. 1 2  "Bảo đảm tốt kỹ thuật cho các lực lượng phòng không ba thứ quân".
**Ổ bụng** là một khoang cơ thể người và nhiều động vật khác trong đó chứa nhiều cơ quan. Nó nằm dưới khoang ngực và phía trên khung chậu. Giới hạn trên hình mái vòm là cơ hoành - một cơ mỏng nằm dưới phổi, và giới hạn dưới là lỗ vào khung chậu mở vào khung chậu.

Cấu trúc
--------

**Khoang bụng** đánh số **3** trong hình.
Các tạng trong ổ bụng bao gồm dạ dày, gan, túi mật, lách, tụy, ruột, thận, ruột và tuyến thượng thận.

### Phúc mạc

Ổ bụng được lót bằng một lớp màng bảo vệ gọi là phúc mạc. Lót bên trong là phúc mạc thành. Hai thận nằm trong ổ bụng sau phúc mạc. Các tạng cũng được bao phủ phúc mạc tạng.

Giữa phúc mạc thành và phúc mạc tạng là khoang phúc mạc, đó là một khoang ảo. Nó chứa huyết thanh cho phép các tạng chuyển động. Các chuyển động là nhu động của đường tiêu hóa. Tác dụng của việc nối giữa phúc mạc thành và phúc mạc tạng là giúp treo và cố định các tạng trong ổ bụng.

### Mạc treo

Mạc treo là nếp gấp của phúc mạc gắn vào thành bụng rồi đến bao quanh toàn bộ tạng. Chúng được cung cấp một lượng máu phong phú. Ba mạc treo quan trọng nhất là mạc treo ruột non, mạc treo đại tràng ngang, gắn phần sau của đại tràng vào thành bụng và mạc treo đại tràng sigma che phủ đại tràng sigma.

### Mạc nối

Các mạc nối là các nếp gấp đặc biệt của phúc mạc mà bao quanh dây thần kinh, mạch máu, bạch huyết, chất béo và các mô liên kết. Có hai mạc nối. Đầu tiên, là mạc nối lớn treo đại tràng ngang và với bờ cong lớn của dạ dày. Mạc nối bé nối giữa dạ dày và gan.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4 5  "Abdominal cavity". *Encyclopædia Britannica*. I: A-Ak – Bayes (ấn bản 15). Chicago, Illinois: Encyclopædia Britannica, Inc. 2010. tr. 19–20. ISBN 978-1-59339-837-8.
2. ↑  Wingerd, Bruce (1994). *The Human Body: Concepts of Anatomy and Physiology*. Fort Worth: Saunders College Publishing. tr. 11–12. ISBN 0-03-055507-8.
**Vũ Thị Phương Anh** (sinh năm 2001), quê ở Thành phố Hồ Chí Minh, là nữ vận động viên thuộc đội tuyển bơi lội quốc gia Việt Nam.

Sự nghiệp thể thao
------------------

Năm 2015, trong một giải bơi lội phong trào, Phương Anh lọt vào mắt xanh của các nhà chuyên môn và được Giám đốc Trung tâm Thể thao dưới nước Yết Kiêu Chung Tấn Phong đến thuyết phục gia đình cho theo nghiệp thể thao. Khi đó, Phương Anh đã 14 tuổi, quá tuổi lý tưởng để trở thành vận động viên bơi lội chuyên nghiệp. Phương Anh gia nhập Câu lạc bộ bơi quận Tân Bình rồi chuyển sang đội tuyển bơi thành phố do huấn luyện viên Cao Ngọc Trung cùng các chuyên gia nước ngoài hướng dẫn, tham gia các giải trẻ Đông Nam Á, giải trẻ châu Á và SEA Games 29.

Năm 2017, Phương Anh giành huy chương đồng ở Giải vô địch bơi lội trẻ châu Á ở hạng mục cự ly 50m ếch. Sau đó, tại Giải bơi lội vô địch quốc gia, Phương Anh đã gây nên "cú sốc" lớn với việc đánh bại Nguyễn Thị Ánh Viên cũng tại cự ly 50m ếch, với thành tích nhanh hơn 52% giây so với người đàn chị. Phương Anh chia sẻ rằng bản thân cũng bất ngờ với kết quả đạt được. Cũng tại giải này, Phương Anh tiếp tục cùng các đồng đội cùng lứa là Ngọc Thi, Ngọc Quyên và Bảo Ngọc đã đánh bại đội bơi Quân đội do Ánh Viên làm chủ lực ở nội dung tiếp sức 4x200m tự do nữ. Bản thân Phương Anh lại giành huy chương vàng ở nội dung tiếp sức 4x100m hỗn hợp nữ và 4x200m tự do nam nữ và phá một kỷ lục quốc gia.

Năm 2018, tại Đại hội Thể thao toàn quốc, Phương Anh cùng các đồng đội giành huy chương vàng ở các nội dung 4x100m tự do nữ, 4x200m tự do nữ, 4x100m bơi hỗn hợp nữ, 4x200m bơi hỗn hợp nữ, 4x100m hỗn hợp nam nữ, 4x200m bơi hỗn hợp nam nữ cùng huy chương vàng nội dung cá nhân 50m bơi ếch nữ, 100m bơi ếch nữ, 200m bơi ếch nữ.

Năm 2019, Phương Anh tham dự SEA Games 30 diễn ra tại Philippines. Tại hạng mục 200m ếch, Phương Anh dù về nhất ở vòng loại nhưng lại bị xóa kết quả do trọng tài xác định phạm quy, đánh mất cơ hội tham dự vòng chung kết.

Chú thích
---------

1. 1 2 3  "Công chúa ếch - Vũ Thị Phương Anh cháy bỏng giấc mơ vàng SEA Games". Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 1 năm 2020. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2020.
2. ↑  Kình ngư 16 tuổi đánh bại Ánh Viên
3. ↑  Kình ngư 16 tuổi nói về chiến thắng trước Ánh Viên
4. ↑  Vũ Thị Phương Anh: Hai lần thắng Ánh Viên
5. ↑  Kình ngư Việt Nam mất suất chung kết vì phạm quy

Liên kết ngoài
--------------

| * x
* t
* s
 Việt Nam - Vận động viên bơi lội |
| --- |
| Nam | * Nguyễn Huy Hoàng
* Hoàng Quý Phước
* Nguyễn Hữu Kim Sơn
* Lê Nguyễn Paul
* Huỳnh Thế Vĩ
* Trần Hưng Nguyên
* Phạm Thanh Bảo
* Trần Tấn Triệu
* Ngô Đình Chuyền
* Huỳnh Mẫn Đạt
* Lâm Quang Nhật
* Nguyễn Hữu Việt
 |
| Nữ | * Nguyễn Thị Ánh Viên
* Lê Thị Mỹ Thảo
* Vũ Thị Phương Anh
* Nguyễn Diệp Phương Trâm
* Đỗ Ngọc Quế Trân
* Võ Thị Mỹ Tiên
 |
Nam diễn viên kịch người Anh Gerald Dickens với màn độc diễn tác phẩm *Hồn ma đêm Giáng sinh*
**Độc diễn** là hình thức một người đơn lẻ ngồi hay đứng kể chuyện cho khán giả, thường với mục đích giải trí. Hình thức trình diễn này xuất hiện dưới nhiều dạng khác nhau như: tác phẩm tự truyện, tiểu phẩm hài, chuyển thể tiểu thuyết, tạp kịch (vaudeville), thơ phú, âm nhạc và biểu diễn vũ đạo.

Tham khảo
---------

1. ↑  Jo Bonney; Anthology (ngày 1 tháng 2 năm 1999). "preface xiii". Trong Jo Bonney (biên tập). *Extreme Exposure: An Anthology of Solo Performance Texts from the Twentieth Century* (ấn bản 1). Theatre Communications Group; in lần thứ nhất. tr. 450. ISBN 1-55936-155-7. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2008.

Liên kết ngoài
--------------

* The Marsh
* United Solo Festival
* All For One Theater
* Yuck Show
* Hilby
* Old Time Medicine Show

Nguồn tài liệu
--------------

"Latin History for Morons." Broadway.com, www.broadway.com/shows/latin-history-moron/.

"In the Body of the world." In the Body of the World, Manhattan Theatre Club, bodyoftheworldplay.com/

Isherwood, Charles. "'Emergence-SEE!' - Theater - Review." *The New York Times*, The New York Times, 23 Oct. 2006, www.nytimes.com/2006/10/23/theater/reviews/23emer.html.

Rimalower, Ben. "'On My Own': The Top 10 Solo Shows on Broadway." *Playbill*, PLAYBILL INC. 6 Sept. 2014, www.playbill.com/article/on-my-own-the-top-10-solo-shows-on-broadway-com-328659.

"History of Solo Performance." *Allforone*, www.afo.nyc/history-of-solo-performance.

Catron, Louis E. *The power of one: the solo play for playwrights, actors, and directors*. Waveland Press, Inc. 2009.

David, Cara Joy. "Theater Companies Learn the Value of Flying Solo." *The New York Times*, The New York Times, ngày 2 tháng 5 năm 2007, www.nytimes.com/2007/05/03/theater/03solo.html.

Young, Jordan R. *Acting solo: the art of one-Man shows*. Moonstone Press, 1989.

Miller, Bruce J. *Acting solo: roadmap to success*. Limelight Editions, 2010.

Carlson, Marvin. *Performance: a Critical Introduction*. Routledge, an Imprint of the Taylor & Francis Group, 2018.
***Viharsarok*** (tiếng Anh: *Land of Storms*) là một bộ phim Hungary, phát hành năm 2014. Bộ phim đầu tay của đạo diễn Ádám Császi, bộ phim đã ra mắt tại Liên hoan phim quốc tế Berlin lần thứ 64.

Phim có sự tham gia của András Sütő trong vai Szabolcs, một chàng trai trẻ trở về nhà Hungary sau khi từ bỏ sự nghiệp bóng đá vừa chớm nở ở Đức, và bắt đầu một mối quan hệ lãng mạn và tình dục với Áron (Ádám Varga), một người học việc từ một thị trấn gần đó. Tình hình rất phức tạp khi Bernard (Sebastian Urzendowsky), bạn cùng phòng cũ của Szabolcs ở Đức, đến để thuyết phục anh trở lại tập luyện bóng đá.

Nội dung
--------

Szabolcs (András Sütő), một cầu thủ bóng đá tài năng nhưng không đam mê trong một đội bóng nghiệp dư người Đức, ghi lại một trận đấu và bị đuổi khỏi thẻ đỏ. Kết quả là, một trinh sát của giải đấu rời đi, anh ta đánh nhau với người bạn thân nhất của mình là Bernard (Sebastian Urzendowsky) và rời khỏi đội. Thay vào đó, anh trở về một gia đình đổ nát ở vùng nông thôn Hungary để nuôi ong. Một đêm nọ, anh bắt gặp Áron (Ádám Varga), một người địa phương ở ngôi làng gần đó sống cùng và chăm sóc người mẹ vô hiệu của mình, cố gắng ăn cắp chiếc xe tay ga của anh ta. Anh ta đánh bật Áron, đánh bật anh ta trong quá trình và ở lại với anh ta cho đến khi anh ta tỉnh dậy. Thay vì gọi cảnh sát, Szabolcs nhờ Áron giúp sửa nhà. Họ trở thành bạn bè và Szabolcs tham gia cùng người dân địa phương chơi bóng đá.

Một đêm nọ, sau khi đi bơi và uống quá nhiều, họ nằm trên đường và Szabolcs cho một Áron hầu như không có ý thức. Áron rõ ràng bối rối về cảm giác của anh ấy về cuộc gặp gỡ. Mặc dù vậy, anh vẫn tiếp tục quay lại để giúp Szabolcs với ngôi nhà và mối quan hệ của họ ngày càng sâu đậm. Cuối cùng, Áron nói với mẹ mình về Szabolcs, người lần lượt nói với những người khác, nâng cao sự thịnh vượng của cộng đồng bảo thủ.

Sau khi một số dân làng đánh bại Szabolcs trong một trận bóng đá và Áron từ chối đứng lên bảo vệ anh ta, Szabolcs gọi Bernard. Mặc dù Áron sớm quay lại với anh ta, Bernard cũng đến Hungary, tạo ra căng thẳng. Bernard bày tỏ sự quan tâm đến mối quan hệ với Szabolcs và cố gắng thuyết phục anh trở về Đức chơi bóng đá.

Cuối cùng, tình cảm cộng đồng cũng chống lại Áron. Sau khi anh ta cũng bị bạn bè tấn công và bị mẹ chỉ trích, anh ta chuyển đến sống cùng với Szabolcs. Anh và Bernard tranh giành sự chú ý của Szabolcs. Cuối cùng, Szabolcs chọn ở lại Hungary cùng Áron và Bernard trở về Đức.

Áron trở về nhà để tìm mẹ gần chết sau khi anh không ở đó để chăm sóc bà. Anh đưa cô đến bệnh viện nơi cô vẫn hôn mê. Không thể đối phó với cảm giác tội lỗi khi không ở đó với cô, kết hợp với sự thù địch của dân làng, anh trở về Szabolcs. Sau cuộc gặp gỡ tình dục cuối cùng, anh ta đã đâm chết Szabolcs vào ngực và chạy trốn khỏi trang trại.

Diễn viên
---------

* András Sütő vai Szabolcs
* Ádám Varga vai Áron
* Sebastian Urzendowsky vai Bernard
* Enikö Börcsök vai mẹ của Áron
* Lajos Ottó Horváth vai bố của Szabolcs

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4 5  *Viharsarok/Land of Storms* Lưu trữ 2014-02-22 tại Wayback Machine. 64th Berlin International Film Festival.

Liên kết ngoài
--------------

* *Viharsarok* trên Internet Movie Database
**Vitis californica**, tên thường gọi là **nho dại California** hay **nho Thái Bình Dương**, là một loài nho hoang dã được tìm thấy trên khắp bang California (Hoa Kỳ), cũng như một phần ở bang Oregon. Loài này mọc nhiều nhất ở hai bên bờ sông Sacramento - con sông dài nhất của bang California.

V. californica mọc ven bờ sông và suối, phát triển mạnh ở những khu vực ẩm ướt. Tuy nhiên, giống như hầu hết các cây bản địa khác ở California, nó có thể chịu được điều kiện khô hạn.

Mô tả
-----

Nho lai *Vitis californica x viniferea*V. californica là một loài nho rụng lá theo mùa, có thể phát triển dài hơn 10 mét, có lông tơ khi cây còn nhỏ. Nó sẽ leo lên những cây khác xung quanh và phủ mặt đất bằng những sợi dây leo xoăn tít mọc đầy lá. Lá màu xanh bóng, có răng cưa; vào mùa thu, chúng sẽ ngả sang sắc cam và vàng. Hoa của V. californica đơn tính, nở vào tháng 5 - 6. Trái màu tím, nhỏ, đường kính hơn 8 mm, kết thành chùm, vị thường chua nhưng vẫn ăn được.

Sử dụng
-------

Lá non của loài nho dại Califonia
V. californica rất khỏe, bởi vậy các nhà trồng nho thường ghép nó với giống nho để làm rượu vang của họ, *Vitis vinifera*. Cũng chính vì sự sinh trưởng mạnh mẽ này mà ở những nơi khác, V. californica được xem là một loài cỏ dại có hại.

Tuy nhiên, V. californica cũng được trồng làm cây cảnh trong các vườn cây do màu sắc khá đẹp của lá khi sang thu. Quả sau khi thu hoạch thường được dùng làm mứt hoặc ép làm nước; đây cũng là một nguồn thức ăn quan trọng cho nhiều loại động vật hoang dã, đặc biệt là chim và các động vật có vú nhỏ như sóc.

Chú thích
---------

1. ↑  "*Vitis californica*". *Germplasm Resources Information Network (GRIN)*. Agricultural Research Service (ARS), United States Department of Agriculture (USDA)
2. 1 2 3 4 5  Jepson Flora: *Vitis californica*
3. ↑  "Biota of North America Program 2014 county distribution map".
4. 1 2  "Calflora taxon report, Vitis californica Benth. California grape, California wild grape".

Tham khảo
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikispecies** có thông tin sinh học về **Vitis californica** |

* CalFlora Database: *Vitis californica* (California wild grape)
* Jepson Manual eFlora (TJM2) treatment of *Vitis californica*
* USDA Plants Profile: *Vitis californica* (California wild grape)
* US Forest Service Fire Ecology
* U.C. Photos gallery - *Vitis californica*
Subfamily of plants

**Asparagoideae** là một phân họ thực vật có hoa một lá mầm trong họ Asparagaceae, bộ Asparagales theo hệ thống APG III năm 2009. Tên phân họ có nguồn gốc từ danh pháp của chi *Asparagus*. Nhóm này trước đây được coi là một họ riêng biệt Asparagaceae *sensu stricto*.

Phân họ này chỉ chứa hai chi, *Asparagus* với khoảng 160–290 loài, và *Hemiphylacus* với năm loài (*Hemiphylacus* từng được xếp vào họ Asphodeloideae/Asphodelaceae). Chúng phân bố ở Châu Âu, Châu Phi và Châu Á, với một số loài ở Australasia và Mexico. *Asparagus* có những chiếc cành hình lá nhỏ, mỏng như tờ giấy (nguyên vănː *scarious* - vảy mỏng) ở gốc của những nhánh giống như chiếc lá đóng vai trò là cơ quan quang hợp.

Tham khảo
---------

1. ↑  Chase, M.W.; Reveal, J.L. & Fay, M.F. (2009), "A subfamilial classification for the expanded asparagalean families Amaryllidaceae, Asparagaceae and Xanthorrhoeaceae", *Botanical Journal of the Linnean Society*, **161** (2), tr. 132–136, doi:10.1111/j.1095-8339.2009.00999.x
**Vành khuyên Togian** (danh pháp hai phần: ***Zosterops somadikartai***) là một loài chim trong họ Vành khuyên (*Zosteropidae*).

Nó được tìm thấy trên quần đảo Togian của Indonesia và nó được coi là đặc hữu của quốc gia này. Loài này được nhà nghiên cứu của Đại học Indonesia là Mochamad Indrawan và đồng nghiệp của ông là Sunarto nhận ra lần đầu tiên năm 1997, và chính thức miêu tả năm 2008. Loài này được đặt tên khoa học theo tên của nhà điểu học nổi tiếng người Indonesia là Soekarja Somadikarta. Không giống như phần lớn các loài trong chi này, nó không có vòng trắng quanh mắt.

Loài này được coi là đang nguy cấp, mặc dù điều này chưa được IUCN đánh giá.

Miêu tả
-------

Khu vực Sulawesi được tin là có ít nhất 9-10 loài đã được tìm thấy trên các đảo biệt lập. Sự biệt lập này dẫn tới các biến đổi hình thái rõ ràng cũng như các khác biệt trong giọng hót. Loài này troong giống như vành khuyên đầu đen (*Zosterops atrifrons*) nhưng không có vành trắng quanh mắt, mặc dù hẹp nhưng vẫn dễ thấy, thậm chí ngay cả ở *Z. atrifrons* non. Vành khuyên Togian có phần chỏm đầu đen nhỏ hơn, họng vàng rõ nét hơn, gốc mỏ nhạt khác biệt và mống mắt hơi đỏ (nâu ở vành khuyên đầu đen). Loài này cũng khác biệt so với *Zosterops surdus* ở miền tây trung Sulawesi là phần lông phía trên có màu ô liu sáng và nhạt hơn, họng vàng hơn. Nó khác với *Zosterops subatrifrons* ở các đảo Peleng và Banggai ở các điểm như thiếu vành trắng quanh mắt, ngực xám hơn và phần lông đen trên chỏm đầu ít hơn. *Zosterops anomalus* ở miền nam Sulawesi cũng thiếu vành trắng quanh mắt nhưng nó có các đốm trắng nhỏ xung quanh da ổ mắt. Các khác biệt trong độ cao thấp và trầm bổng trong giọng hót của *Z. somadikartai* được ghi nhận khi so sánh với các loài vành khuyên đã biết khác thuộc chi *Zosterops* trong khu vực này.

Chú thích
---------

1. ↑  BirdLife International (2018). "*Zosterops somadikartai*". *Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa*. **2018**: e.T22736183A131891482. doi:10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22736183A131891482.en. Truy cập ngày 12 tháng 11 năm 2021.
2. ↑  Fox, Maggie (ngày 14 tháng 3 năm 2008), *New bird discovered in Indonesia*, MSNBC, truy cập ngày 15 tháng 3 năm 2008
3. 1 2  Mochamad Indrawan, Pamela C. Rasmussen, Sunarto (2008) "A New White-Eye (*Zosterops*) from the Togian Islands, Sulawesi, Indonesia" *The Wilson Journal of Ornithology* **120**(1): 1-9 (tóm tắt)

Tham khảo
---------

* Dữ liệu liên quan tới Zosterops somadikartai tại Wikispecies
* Tư liệu liên quan tới Zosterops somadikartai tại Wikimedia Commons
* Science Codex: *Zosterops somadikartai - new bird species discovered in Indonesia* (chứa cả minh họa)
* Bản tin Lưu trữ 2008-05-14 tại Wayback Machine
* Hình chụp con chim chết
* Photograph

|  |  |
| --- | --- |
| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại | 
* Wikidata: Q795548
* Wikispecies: Zosterops somadikartai
* Avibase: 2BAED57096456E86
* BirdLife: 22736183
* eBird: togwhe1
* GBIF: 5788604
* iNaturalist: 73580
* ITIS: 915842
* IUCN: 22736183
* Xeno-canto: Zosterops-somadikartai

 |
**Vành đai Orinoco** là một lãnh thổ ở dải phía nam của lưu vực sông Orinoco phía đông Venezuela, nơi có các mỏ dầu lớn nhất thế giới. Tên tiếng Tây Ban Nha địa phương của nó là **Faja Petrolífera del Orinoco** (Vành đai dầu mỏ Orinoco). Vành đai Orinoco nằm ở Guárico và phía nam của các bang Anzoátegui, Monagas và Delta Amacuro, và nó đi theo dòng sông. Nó có diện tích là khoảng 600 km (370 mi) từ đông sang tây, và 70 km (43 mi) từ bắc xuống nam, với diện tích khoảng 55.314 km2 (21.357 dặm vuông).

Trữ lượng dầu mỏ
----------------

Vành đai Orinoco bao gồm các khoản trầm tích lớn của dầu thô cực nặng. Các mỏ dầu nặng của Venezuela khoảng 1.200 tỷ thùng (1.9 × 1011 m3), được tìm thấy chủ yếu trong Vành đai Dầu mỏ Orinoco, được ước tính xấp xỉ bằng trữ lượng dầu nhẹ hơn của thế giới. Petróleos de Venezuela SA đã ước tính rằng trữ lượng sản xuất của Vành đai Orinoco lên tới 235 tỷ thùng (3,74×1010 m3) sẽ trở thành nơi dự trữ xăng dầu lớn nhất thế giới, vượt xa nguồn dầu mỏ không theo quy ước tương tự ở cát dầu Athabasca và trước Ả Rập Saudi. Năm 2009, Cục Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ đã tăng trữ lượng ước tính lên 513 tỷ thùng (8,16 × 1010 m³ ) dầu "có thể phục hồi về mặt kỹ thuật (có thể sử dụng công nghệ hiện có và thực hành công nghiệp). "Không có ước tính bao nhiêu dầu có thể phục hồi kinh tế đã được thực hiện.

Vành đai Orinoco hiện được chia thành bốn khu vực thăm dò và sản xuất. Đó là: Boyacá (trước Machete), Junín (trước Zuata), Ayacucho (trước Hamaca) và Carabobo (trước Cerro Negro). Khu vực thăm dò hiện tại rộng khoảng 11,593 km2 (4,476 dặm vuông).

Tham khảo
---------

1. ↑  
Pierre-René Bauquis (ngày 16 tháng 2 năm 2006). "What the future for extra heavy oil and bitumen: the Orinoco case". World Energy Council. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 4 năm 2007. Truy cập ngày 10 tháng 7 năm 2007.
2. ↑  
Michael Fox (ngày 9 tháng 5 năm 2006). "Venezuela Increases Taxes on Oil Companies in Orinoco Oil Belt". Venezuelanalysis.com. Truy cập ngày 16 tháng 12 năm 2008.
3. ↑  Christopher J. Schenk; Troy A. Cook; Ronald R. Charpentier; Richard M. Pollastro; Timothy R. Klett; Marilyn E. Tennyson; Mark A. Kirschbaum; Michael E. Brownfield & Janet K. Pitman. (ngày 11 tháng 1 năm 2010). "An Estimate of Recoverable Heavy Oil Resources of the Orinoco Oil Belt, Venezuela" (PDF). USGS. Truy cập ngày 23 tháng 1 năm 2010.
**Ủy ban Quốc tế về Danh mục Động vật học**, viết tắt là **ICZN** (International Commission on Zoological Nomenclature) là một *tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận quốc tế* hoạt động trong lĩnh vực Danh mục Động vật học và ứng dụng.

ICZN là tổ chức dành riêng cho "đạt được sự ổn định và có ý nghĩa trong việc đặt tên khoa học của loài động vật".

ICZN thành lập năm 1895, hiện nay gồm 27 thành viên từ 19 quốc gia, chủ yếu là thực hành phân loại động vật. ICZN trực thuộc Liên đoàn Quốc tế về Khoa học Sinh học (IUBS)

Hoạt động
---------

ICZN được Bảo tàng Lịch sử Tự Nhiên, London (Natural History Museum in London) hỗ trợ địa điểm và nơi làm việc của Ban thư ký.

ICZN cung cấp và điều chỉnh một hệ thống thống nhất của danh mục động vật, đảm bảo rằng tất cả các động vật có tên khoa học độc đáo và được chấp nhận.

Việc duy trì các tiêu chuẩn quốc tế trong danh mục động vật là vai trò duy nhất của Ủy ban. ICZN không có vai trò tham gia vào các vấn đề phân loại, trừ trường hợp có những tác động mang tính thuật ngữ.

Nhiệm vụ của ICZN là tạo ra, xuất bản và định kỳ sửa đổi *Bộ Mã Quốc tế về Danh mục động vật học* (International Code of Zoological Nomenclature).

Ủy ban cũng xem xét và quy định về các trường hợp cụ thể của sự không chắc chắn về danh mục. Những phán quyết được công bố như Quan điểm trong *Bulletin of Zoological Nomenclature*.

Xuất bản
--------

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4  About ICZN. Retrieved 01/05/2015.
2. ↑  ICZN International Code of Zoological Nomenclature. Retrieved 11/05/2015.

Xem thêm
--------

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Ủy ban Quốc tế về Danh mục Động vật học***. |

* Hội đồng Khoa học Quốc tế
Trong Quốc hội Hoa Kỳ, **ủy ban thường trực** là ủy ban lập pháp vĩnh viễn được thành lập bởi Hạ viện Hoa Kỳ và Thượng viện Hoa Kỳ qua quy tắc tại mỗi viện. Bởi vì họ có thẩm quyền lập pháp, các ủy ban thường trực xem xét các dự luật, vấn đề, đề xuất và biện pháp để các ủy ban tương ứng xem xét. Họ cũng có trách nhiệm giám sát các cơ quan, chương trình và hoạt động trong phạm vi quyền hạn của họ và trong một số trường hợp giám sát cả nhưng cơ quan không trong thẩm quyền của ủy ban. Do tính chất thường trực, các ủy ban này vẫn tiếp tục họp ngay cả khi thời gian hoãn mỗi kỳ họp hai năm của Quốc hội vẫn đang diễn ra.

Hầu hết các ủy ban thường trực đề xuất các mức tài trợ và ủy quyền chúng cho các hoạt động của chính phủ và cho các chương trình hiện có. Một số ít có các chức năng khác. Ví dụ, Ủy ban Phân bổ ngân sách theo luật sẽ cung cấp ngân sách cho các cơ quan và các chương trình liên bang. Ủy ban Ngân sách thiết lập các mức tiền tổng hợp cho chi tiêu và doanh thu, đóng vai trò hướng dẫn công việc cho các hội đồng ủy quyền và phân bổ.

Đạo luật Tái Tổ chức Lập pháp năm 1946 đã giảm đáng kể số lượng các ủy ban. Thành viên của mỗi ủy ban được phân công vào đầu mỗi khóa Quốc hội, thường bằng cách thông qua một nghị quyết chính thức. Mỗi ủy ban có quyền bổ nhiệm nhân viên để hỗ trợ các chức năng lập pháp, điều tra và nghiên cứu của mình. Một số ủy ban chia công việc của họ thành các đơn vị con được gọi là tiểu ban.

Quy mô ủy ban từ 6 đến 50 thành viên mỗi ủy ban. Tại Hạ viện, một người không có quyền phục vụ trong hơn hai ủy ban thường trực và bốn tiểu ban cùng một lúc, mặc dù có thể được miễn trừ để phục vụ trong các ủy ban đó. Cũng tại Hạ viện, Ủy ban Chỉ đạo Đảng Cộng hòa Hạ viện chỉ định các Dân biểu Đảng Cộng hòa vào các ủy ban, trong khi Ủy ban Chỉ đạo và Chính sách Đảng Dân chủ Hạ viện phụ trách phân công các Dân biểu Đảng Dân chủ vào các ủy ban. Thượng viện tuân theo các thủ tục tương tự, với các thượng nghị sĩ được giới hạn tham gia không quá ba ủy ban và năm tiểu ban.

Số lượng ban thường trực hiện tại
---------------------------------

Tính đến ngày 20 tháng 6 năm 2020[cập nhật], có 16 ủy ban thường trực tại Thượng viện và có 20 ủy ban thường trực tại Hạ viện. (không bao gồm Ủy ban Lựa chọn hoặc Đặc biệt.)

Tham khảo
---------

1. 1 2  "Types of Committees"
2. ↑  "Republican Steering Committee Recommends House Committee Chairs for 114th Congress". *speaker.gov*. 18 tháng 11 năm 2014. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 2 năm 2015.
3. ↑  "Pelosi Announces Steering and Policy Committee Co-Chairs, Members - Democratic Leader Nancy Pelosi". *democraticleader.gov*. 18 tháng 11 năm 2014. Lưu trữ bản gốc ngày 12 tháng 2 năm 2015.
4. ↑  Committees of the U.S. Congress
Động Pak Ou trên bản đồ LàoĐộng Pak Ou*Động Pak Ou**Động Pak Ou* (Lào)

Những pho tượng trong động nhìn ra sông Nam Ou.
Tượng Phật trong hang
**Động Pak Ou** (động cửa sông Nam Ou) là các động đá vôi **Tham Ting** (Động Dưới) và **Tham Theung** (Động Trên) nằm gần trung tâm Luangprabang thuộc tỉnh Luangprabang của Lào. Các động đẹp này chỉ đến được bằng thuyền, mất khoảng 2 giờ đi từ trung tâm Luangprabang, đã thu hút nhiều du khách đến tham quan. Trong động có những chạm khắc ấn tượng với hơn 4000 pho tượng Phật.

Phương tiện đến Pak Ou
----------------------

Đến hang Pak Ou du khách phải đi thuyền ngược dòng Mê Kông khoảng 2 giờ. Vừa đi tham quan Pak Ou, vừa tham quan cảnh vật hai bên dòng sông mekong. Giờ đây, để đến với Pak Ou, du khách có thể đi bằng đường bộ. Pak Ou hay "cửa sông Ou" nơi con sông Nam Ou không có phù sa đổ vào con sông Mekong.

Với giúp đỡ ngân sách của Thụy Điển, khách đã có thể tới Pak Ou bằng đường bộ, qua bản Shang Hay – rất nổi tiếng về làm chum và cất rượu gạo, để tới bản Pak Ou.

Miêu tả
-------

Hang Pak Ou là tên chỉ chung hai hang Phật: Tam Ting (hang dưới) và Tam Phum (hang trên).
Hang này chứa hơn 4000 tượng Phật cổ có từ hơn 300 năm trước với đủ kích thước và hình dạng do người dân Lào ban đêm chèo thuyền trốn giặc để cất giấu tượng Phật khi kinh đô Luang Prabang bị ngoại xâm.

" Ký họa đầu tiên về Hang Phật Pak Ou cũng đã được tìm thấy trong tường trình về cuộc thám hiểm sông Mekong 1865- 1867 "
Francis Garnier

Khi còn thể chế quân chủ, theo truyền thống hàng năm nhà vua đều tới thăm hang Phật vào ngày Tết Pimay (Tết té nước ở Lào) và ở qua đêm trong một ngôi chùa hoàng gia nơi bản Pak Ou. Dân chúng cũng tấp nập dùng ghe thuyền từ Luang Prabang ngược dòng Mae Nam Kong tới hang Pak Ou hành hương, với nghi thức dùng nước hoa thơm tắm Phật.

Từ hang dưới lên hang trên khoàng 200 bậc thang với hàng ngàn bức tượng Phật, có tượng còn nguyên vẹn, có tượng đã sứt mẻ. Có những bức tượng Phật rất to, và cũng có những tượng Phật rất nhỏ nằm rải rác bên trong động.

Tình trạng
----------

Hang Pak Ou trở thành điểm hành hương nổi tiếng linh thiêng và cũng là điểm tham quan hấp dẫn của du khách khắp mọi nơi.

Tham khảo
---------



| * x
* t
* s
Du lịch Louangphabang |
| --- |
| Thắngcảnh | Động Pak Ou  •  Núi Phu Si •  Cung điện Hoàng gia •  Thác Kuang Si •  Ban Phanom |  |
| Chùa(Wat) | Aham •  Chom Phet •  Chomphet •  Choum Khong •  Ho Pha Bang  •  Khili •  Long Khun •  Mai •  Manolom •  Nong •  Pa Huak •  Pa Phai •  Pa Phon Phao •  Pha Baht Tai •  Pha Mahatat •  Phon Phao •  Phra Bat Nua •  Phu Si •  Phutthabaht •  Saen •  Sen Soukarahm •  Tham Xieng Maen •  Visounarath •  Wisunalat •  Wisunarat •  Xieng Muan •  Xieng Thong |
**Veronique Doumbe** là một nhà làm phim độc lập người Cameroon và Tây Ấn. Cô là người sáng lập của Ndolo Films và được biết đến với vai trò là đạo diễn của The Birthday Party (2009), người chiến thắng năm 2010 của Giải thưởng điện ảnh quốc tế Berlin Black Film hay Video miêu tả trải nghiệm đen. Cô là đạo diễn của "Cuộc đời khủng hoảng", "Woman to Woman" và một số bộ phim khác.

Sự nghiệp và vận động
---------------------

Veronique là người ủng hộ các nhà làm phim nữ tìm những địa điểm bên ngoài "cỗ máy lớn" truyền thống của Hollywood để tiếp cận khán giả của họ. Cô thấy công nghệ và những tiến bộ mới trong cách tìm kiếm nguồn tài trợ cho phim và phân phối của họ là cơ hội mở rộng cho các nhà làm phim, những người có thể không có cơ hội.

Doumbe là thành viên của Film Fatale, một tổ chức nhằm hỗ trợ các cộng đồng bao gồm các nhà làm phim nữ để chia sẻ tài nguyên và hợp tác trong các dự án.

Cuộc sống cá nhân
-----------------

Doumbe sinh ra và lớn lên ở Pháp và Bờ Biển Ngà. Mẹ cô đến từ quốc đảo Martinique thuộc Tây Ấn và cha cô là người gốc Cameroon. Cô đã sống ở Hoa Kỳ trong hơn 35 năm và đang cư trú tại thành phố New York.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Veronique Doumbe". *IMDb*. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2018.
2. 1 2  Córdoba, Diario. "Hollywood en blanco y sin negro". *Diario Córdoba* (bằng tiếng Tây Ban Nha). Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2018.
3. ↑  "Film Fatales". *www.filmfatales.org*. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2018.
4. ↑  Ellerson, Beti (8 tháng 10 năm 2010). "AFRICAN WOMEN IN CINEMA BLOG: A Conversation with Véronique Doumbe". *AFRICAN WOMEN IN CINEMA BLOG*. Truy cập ngày 30 tháng 11 năm 2018.
**Aruwimi** là một chi lưu của sông Congo, nằm ở phía bắc và đông của Congo.

Aruwimi bắt đầu với tên gọi **sông Ituri**, bắt nguồn từ gần hồ Albert, tại vùng thảo nguyên phía bắc cyar lưu vực sông Kibale. Sông sau đó chảy theo hướng nam-tây nam cho đến khi nhận nước từ sông Shari. Ituri sau đó chuyển hướng tây, qua rừng Ituri, trở thành Aruwimi sau khi Nepoko (hay Nepoki) hợp lưu vào, tại thị trấn Bomili. Sông tiếp tục chảy theo hướng tây, hợp lưu vào Congo tại Basoko. Chiều dài của Aruwimi–Ituri là khoảng 1.030 kilômét (640 mi), với Ituri khoảng 650 kilômét (400 mi) và Aruwimi khoảng 380 kilômét (240 mi). Aruwimi rộng khoảng 1,5 kilômét (0,93 mi) khí nó hợp lưu vào Congo.

Lưu vực Ituri/Aruwimi hầu hết là các khu rừng rậm, và chỉ có một ít ngôi làng nằm dọc hai bờ sông, và có đường đi qua tại khoảng 4 nơi. Tiếng Kango được vài nghìn dân làng nói ở ngay phía nam của Avakubi, phần thượng du của Ituri và có người Mbuti (Pygmy) định cư.

Aruwimi được Henry Morton Stanley thám hiểm vào năm 1887 nhằm "giải thoát" Emin Pasha. Các thác nước lớn ở phía trên Yambuya khiến không thể thông hành trên sông, và chuyến thám hiểm buộc phải chuyển sang đường bộ, với các khó khăn khủng khiếp.

Chi lưu:

* Nepoko
* Lenda

Khu định cư:

* Bomaneh
* Mongandjo
* Yambuya
* Banalia
* Panga
* Bafwangbe
* Bomili
* Avakubi
* Teturi
* Bunia

Tham khảo
---------

1. 1 2  J.P. vanden Bossche & G. M. Bernacsek (1990). *Source Book for the Inland Fishery Resources of Africa, Volume 1*. Food and Agriculture Organization of the United Nations. tr. 333. ISBN 978-92-5-102983-1.Quản lý CS1: sử dụng tham số tác giả (liên kết)

Liên kết ngoài
--------------

* Aruwimi tại GEOnet Names Server
**Vắc-xin thương hàn** là loại vắc-xin phòng ngừa sốt thương hàn. Một số loại phổ biến rộng rãi bao gồm: vắc-xin liên hợp thương hàn (TCV), Ty21a (vắc-xin sống qua đường uống) và vắc-xin polysaccharide dạng viên nang (ViPS) (một vắc xin tiểu đơn vị protein dạng tiêm). Vắc xin có hiệu lực khoảng 30 đến 70% trong hai năm đầu tùy vào loại vắc-xin cụ thể. Vắc-xin Vi-rEPA được chứng minh có hiệu quả ở trẻ em.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo tiêm phòng cho tất cả trẻ em ở những khu vực bệnh lưu hành. Nếu không nên chủng ngừa cho những đối tượng có nguy cơ cao. Chiến dịch tiêm chủng cũng được đề ra để kiểm soát dịch bệnh. Tùy thuộc vào vắc-xin, liều bổ sung được khuyến cáo 3 đến 7 năm một lần. Tại Hoa Kỳ, vắc-xin chỉ được khuyến cáo ở những người có nguy cơ cao như khách du lịch đến từ vùng bệnh phổ biến.

Vắc-xin hiện tại rất an toàn. Tác dụng phụ nhỏ có thể xảy ra tại chỗ tiêm. Vắc-xin tiêm an toàn trong HIV/AIDS và vắc-xin uống có thể được sử dụng miễn vắng mặt các triệu chứng. Mặc dù chưa được nghiên cứu trong khi mang thai, nhưng vắc-xin không sống được cho là an toàn trong khi vắc-xin sống không được khuyến cáo.

Vắc-xin thương hàn đầu tiên được phát triển vào năm 1896 bởi Almroth Edward Wright, Richard Pfeiffer và Wilhelm Kolle. Due to side-effects newer formulations are currently recommended. Vắc xin thương hàn nằm trong Danh sách các thuốc thiết yếu của WHO, những loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí bán buôn ở các nước đang phát triển là khoảng 4,44 USD/liều tính đến năm 2014. Tại Hoa Kỳ, chi phí từ 25 đến 50 USD.

Tham khảo
---------

1. ↑  World Health Organization (ngày 4 tháng 4 năm 2018). "Typhoid vaccines: WHO position paper – March 2018" (PDF). *Weekly epidemiological record*. **93** (13): 153–172.
2. ↑  Milligan, R; Paul, M; Richardson, M; Neuberger, A (tháng 5 năm 2018). "Vaccines for preventing typhoid fever". *The Cochrane Database of Systematic Reviews*: CD001261. doi:10.1002/14651858.CD001261.pub4. PMID 29851031.
3. ↑  "Typhoid VIS". *CDC*. ngày 29 tháng 5 năm 2012. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 12 năm 2015. Truy cập ngày 15 tháng 12 năm 2015.
4. ↑  Flower, Darren R. (2008). *Bioinformatics for Vaccinology*. Chichester: John Wiley & Sons. tr. 40–41. ISBN 9780470699829. Lưu trữ bản gốc ngày 22 tháng 12 năm 2015.
5. ↑  "WHO Model List of Essential Medicines (19th List)" (PDF). *World Health Organization*. tháng 4 năm 2015. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 13 tháng 12 năm 2016. Truy cập ngày 8 tháng 12 năm 2016.
6. ↑  "Vaccine, Typhoid". *International Drug Price Indicator Guide*. Truy cập ngày 6 tháng 12 năm 2015.
7. ↑  Hamilton, Richart (2015). *Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition*. Jones & Bartlett Learning. tr. 317. ISBN 9781284057560.
**Vắc-xin Hemophilus influenzae type B** (Hib), thường được gọi là **vắc xin** **Hib**, là một loại vắc xin được sử dụng ngăn ngừa nhiễm *Haemophilus influenzae* typ b (Hib). Ở các quốc gia bao gồm vắc xin này đã trở thành một loại vắc-xin thông dụng, tỷ lệ nhiễm trùng Hib nặng đã giảm hơn 90%. Do đó, kết quả là giảm tỷ lệ viêm màng não, viêm phổi và viêm thanh quản.

Vắc-xin Hib được khuyến cáo từ cả Tổ chức Y tế Thế giới và Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh. Nên dùng hai hoặc ba liều trước sáu tháng tuổi. Ở Hoa Kỳ, liều thứ tư được khuyến cáo từ 12 đến 15 tháng tuổi. Liều đầu tiên được khuyến cáo khoảng sáu tuần tuổi với khoảng thời gian ít nhất bốn tuần giữa các liều. Nếu chỉ sử dụng hai liều, một liều khác được khuyến cáo tiêm sau này. Vắc xin  được tiêm vào cơ bắp.

Tác dụng phụ nghiêm trọng không phổ biến. Khoảng 20 đến 25% số người bị đau ở vị trí tiêm trong khi khoảng 2% bị sốtPhản vệ. Không có mối liên hệ rõ ràng với các phản ứng dị ứng nặng. Vắc-xin Hib dùng độc lập, hoặc kết hợp với vắc-xin bạch hầu/uốn ván/ho gà, vắc-xin viêm gan siêu vi B, và một số vắc xin khác. Tất cả vắc-xin Hib hiện đang được sử dụng là vắc xin liên hợp.

Vắc xin Hib ban đầu được phát triển vào năm 1977 và được thay thế bằng công thức hiệu quả hơn vào những năm 1990. Tính đến năm 2013, 184 quốc gia đã sử dụng vắc xin này trong tiêm chủng thường kỳ. Nó nằm trong Danh sách các loại thuốc thiết yếu của Tổ chức Y tế Thế giới, các loại thuốc hiệu quả và an toàn nhất cần thiết trong một hệ thống y tế. Chi phí thị trường của vắc-xin 5 trong 1 có cả Hib ở các nước đang phát triển là 15,40 USD / liều tính đến năm 2014. Tại Hoa Kỳ, chi phí khoảng 25 đến 50 USD cho mỗi liều.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3  "Haemophilus influenzae type b (Hib) Vaccination Position Paper – July 2013" (PDF). *Wkly Epidemiol Rec*. **88** (39): 413–26. 27 tháng 9 năm 2013. PMID 24143842. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 19 tháng 10 năm 2015.
2. ↑  "Haemophilus b conjugate vaccines for prevention of Haemophilus influenzae type b disease among infants and children two months of age and older. Recommendations of the immunization practices advisory committee (ACIP)". *MMWR Recomm Rep*. **40** (RR-1): 1–7. 11 tháng 1 năm 1991. PMID 1899280.
3. ↑  "Hib (Haemophilus Influenzae Type B)". Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 4 năm 2016. Truy cập ngày 30 tháng 3 năm 2016.
4. ↑  "WHO Model List of Essential Medicines (19th List)" (PDF). *World Health Organization*. tháng 4 năm 2015. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 13 tháng 12 năm 2016. Truy cập ngày 8 tháng 12 năm 2016.
5. ↑  "Vaccine, Pentavalent". *International Drug Price Indicator Guide*. Truy cập ngày 7 tháng 12 năm 2015.
6. ↑  Hamilton, Richart (2015). *Tarascon Pocket Pharmacopoeia 2015 Deluxe Lab-Coat Edition*. Jones & Bartlett Learning. tr. 313. ISBN 9781284057560.
**Vauban** là một khu phố mới của 5.000 dân và 600 việc làm 4 km về phía nam của trung tâm thị xã Freiburg, Đức. Nó được xây dựng như "một khu vực mô hình bền vững" trên các vị trí của một cơ sở quân sự cũ của Pháp, và được đặt tên sau Sébastien Le Prestre de Vauban, một người Pháp thế kỷ 17 Pháp đã xây dựng các công sự tại Freiburg, trong khi khu vực dưới sự cai trị của Pháp.
Xây dựng được bắt đầu vào giữa những năm 1990, và vào đầu năm 2001, năm 2000 người đã di chuyển đến đây.

Tất cả các công trình được xây dựng một tiêu chuẩn tiêu thụ năng lượng thấp, với 100 đơn vị thiết kế để đạt chuẩn Passivhaus xây dựng năng lượng cực thấp. Các tòa nhà khác được sưởi ấm bởi nhiệt kết hợp và trạm điện đốt dăm gỗ, trong khi. nhiều trong những tòa nhà có thu năng lượng mặt trời hoặc các tế bào quang điện. Có lẽ ví dụ tốt nhất của xây dựng bền vững là khu định cư năng lượng mặt trời ở Vauban, nhà ở cộng đồng 59 PlusEnergy. Đó là nhà ở đầu tiên cộng đồng trên toàn thế giới trong đó tất cả các nhà sản xuất một sự cân bằng năng lượng tích cực. Thặng dư năng lượng mặt trời sau đó bán lại vào lưới điện của thành phố cho một lợi nhuận trên mỗi gia đình.

Tại Vauban, giao thông vận tải chủ yếu là bằng cách đi bộ hoặc xe đạp. Sự phát tiên được kết nối với trung tâm thành phố Freiburg bằng một xe điện, và được đặt ra tuyến tính dọc tuyến đường như vậy để cư dân trong tất cả các ngôi nhà có khoảng cách đi bộ dễ dàng đến một trạm xe điện. Năm 2009 khoảng 70% số hộ gia đình đã lựa chọn sống mà không có một chiếc xe hơi tư nhân. Mức sở hữu xe hơi đã giảm theo thời gian. Một cuộc khảo sát trước đây cho thấy trên 50% hộ gia đình sở hữu một chiếc xe, của những người sống không có xe hơi, 81% đã từng sở hữu và 57% cho những chiếc xe của họ trên hoặc ngay lập tức ngay khi hay sau khi di chuyển đến Vauban.

Cả hai này và nghiên cứu trước đây  cho thấy rằng đi xe đạp là phương thức vận tải chính của hầu hết các chuyến đi và hầu hết các hoạt động, bao gồm cả đi lại và mua sắm.

Tham khảo
---------

1. ↑  www.vauban.de, retrieved ngày 7 tháng 4 năm 2011
2. ↑  "CEPHEUS Final Report on as-built thermal performance" (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 15 tháng 4 năm 2012. Truy cập ngày 22 tháng 7 năm 2011.
3. ↑  Delleske, Andreas: *Passivhaus Wohnen & Arbeiten*
4. ↑  Rolf Disch Solararchitektur
5. ↑  Nobis, C. 2003. The impact of car-free housing districts on mobility behaviour – Case study, E. Beriatos, C.A. Brebbia, H. Coccossis and A. Kungolos, eds. In: International Conference on Sustainable Planning and Development, 2003 2003, WIT pp701-720.
6. ↑  Scheurer, J. 2001. Urban Ecology, Innovations in Housing Policy and the Future of Cities: Towards Sustainability in Neighbourhood Communities. PhD edn. Perth: Murdoch University Institute of Sustainable Transport.
**Động Batu** là một địa điểm du lịch nổi tiếng của Malaysia, cách thủ đô Kuala Lumpur khoảng 13 km về phía bắc. Nơi đây thu hút hàng triệu lượt du khách đến tham quan hàng năm, để lên thăm động chính, nơi có đền thờ Ấn Độ giáo ở độ cao 100 m, du khách phải vượt qua 272 bậc thang.

Lịch sử hình thành
------------------

Động Batu là một động đá vôi được thương nhân người Ấn tên là Thambusami tìm ra vào thế kỷ XIX, trong một thời gian dài động đã bị lãng quên sâu trong những cánh rừng già. Mãi đến thế kỷ XX, trong khi tìm kiếm nơi để làm đền thờ các vị thần, những công nhân Ấn Độ ở Malaysia mới phát hiện ra Batu, sự phát hiện này được người dân xem như là tín hiệu các vị thần đã chọn nơi này làm nơi ngự trị.Ngay sau đó người Ấn đã xây dựng Batu thành trung tâm tôn giáo của đạo Hindu.

Cấu trúc
--------

Bên ngoài cửa động là thần Subramaniam (Chúa tể Murugan), đây là vị thần quyền lực nhất của Đạo Hindu, tượng cao 42.7m, được sơn nhũ vàng, đứng uy nghiêm ngay trước giữa trung tâm cửa động. Nếu so với nhiều hang động khác Batu kém hẳn về cảnh quan thiên nhiên và quy mô, nhưng điều đặc biệt thu hút du khách là khi đến đây, họ sẽ được chiêm ngưỡng một kho tàng kiến trúc đồ sộ do những bàn tay của các nghệ nhân điêu khắc người Ấn, các bức tượng với nhiều kích thước khác nhau tượng đặt khắp hang động, miêu tả các huyền thoại, các sự tích trong Ấn Độ giáo.
Hệ thống động Batu gồm 3 hang động lớn, nhiều hang nhỏ nằm rải rác trên các rẻo núi đá vôi, lòng hang rộng rãi thoáng đãi có thể chứa hàng ngàn du khách, tại đây có các gian riêng biệt, trang trí đơn giản nhưng vẫn trang trọng, để tiếp các khách hành hương và thực hiện cuộc hành lễ theo yêu cầu của họ.
Hàng năm vào tháng 2 hàng ngàn người Ấn hành hương về đây làm lễ và cầu xin những điều may mắn đến với họ. Một năm sau khi quay lại họ đem theo những bình sữa tươi dâng lên như một cách trả lễ tạ ơn cho thần. Đôi khi họ còn mang theo những sản vật địa phương như hoa quả, các loại hoặc các bó mía dài nguyên lá. Họ đi chậm và vừa đi vừa cầu nguyện một cách thành kính.

Chú thích
---------

1. ↑  Bavani, M. (ngày 30 tháng 8 năm 2018). "Batu Caves temple committee steps into trouble". Star. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2018.
2. ↑  "Temple gets stunning paint job (shame it might be illegal)". BBC. ngày 31 tháng 8 năm 2018. Truy cập ngày 31 tháng 8 năm 2018.
3. ↑  "Bản sao đã lưu trữ". Bản gốc lưu trữ ngày 28 tháng 9 năm 2013. Truy cập ngày 26 tháng 9 năm 2013.

Liên kết ngoài
--------------

* Batu Caves Famous Murugan Temple outside India, Hindu Devotional Blog.
* Murugan.org - Batu Caves
* How to get to Batu Caves - KLSentral.info
* Batu Caves Thaipusam Official Page
* Thaipusam at Batu Caves, Malaysia
* Cave fauna Lưu trữ 2015-08-12 tại Wayback Machine
* Rock Climbing in Batu Caves
* The Batu Caves in Malaysia Lưu trữ 2017-02-03 tại Wayback Machine
* Batu Caves
* Batu Caves Tour