**Động Người Xưa** là một di tích cư trú và mộ táng của người tiền sử, động nằm trên núi đá vôi trong khu rừng nguyên sinh thuộc vườn quốc gia Cúc Phương, huyện Nho Quan tỉnh Ninh Bình. Động Người Xưa còn được người Mường gọi là hang Đắng vì là nơi sinh sống của rất nhiều loài dơi. Đây là hang động có vị trí nằm gần trục giao thông xuyên rừng quốc gia Cúc Phương và là điểm tham quan du lịch chính trong hành trình đến với rừng Cúc Phương.

Vị trí
------

Từ thành phố Ninh Bình theo đại lộ Tràng An - Bái Đính - Cúc Phương đến cổng rừng 45 km. Tiếp tục theo đường ô tô trong VQG Cúc Phương, đi bộ trên cây cầu dài hơn 100 m, đến chân dãy núi đá vôi, leo lên với độ cao 45 m, vượt qua hơn 200 bậc thang đá và sắt là đến động Người Xưa. Từ chân núi lên đến cửa hang động, du khách sẽ có dịp tìm hiểu chứng kiến những điều khá kỳ lạ của thiên nhiên. Đây là khu vực tập trung rất nhiều hệ thống cây leo, cây xẻ đá.

Đặc điểm
--------

Động Người Xưa dài 300m với hai tầng hang rất rộng, từ cửa hang chính đi vào khoảng 50m thì rẽ tay phải. Đây là hang động khô mang đặc trưng của núi đá vôi. Động này rất thoáng vì có một cửa hang ở trên đỉnh núi hút gió vào toàn bộ hang nên không khí ở đây rất dễ chịu. Đó là lý do tại sao những người tiền sử đã chọn hang động này làm nơi sinh sống. Trong hang tối, nhiều chỗ lối đi hẹp, vào thăm động phải chuẩn bị trước đèn pin, không dùng đuốc hay các nhiên liệu khác gây ô nhiễm và làm hư hại đến di tích. Điều đặc biệt ở đây là khách thăm động phải chuẩn bị hương, nến để vào thăm viếng tổ tiên. Thời gian thăm động hết khoảng 45 phút.

Động có 3 ngăn với cửa quay về hướng Tây Nam. Ngăn ngoài cùng rộng, sáng và thoáng, nơi có dấu tích của người tiền sử. Năm 1966 Viện khảo cổ Việt Nam phối hợp với VQG Cúc phương, được sự giúp đỡ của các chuyên gia Đức, đã tiến hành khai quật hang động này. Ngành khảo cổ đã thu được các loại rìu đá, mũi nhọn xương, dao cắt bằng đá, vỏ ốc và nhiều xương thú, răng thú, đặc biệt đã phát hiện được 3 ngôi mộ cổ với các bộ xương người đã hoá thạch còn khá nguyên vẹn. Bằng phương pháp các bon phóng xạ 14 các nhà khoa học đã xác định những bộ xương này cách ngày nay khoảng 7.500 năm. Thi hài người chết được chôn trong tư thế nằm co, ở độ sâu 0,40m và 1,40m, xung quanh kè đã hộc, đáy lót đá dăm và xung quanh rắc thổ hoàng. Đây là lối cấu trúc mộ cổ lần đầu tiên phát hiện được trong các di chỉ thuộc nền văn hoá Hoà bình, gợi lại những ý niệm sơ khai về tín ngưỡng tôn giáo nguyên thủy. Có thể đây là tục trói người chết trước khi đem chôn, vì sợ hãi "con ma" trở về làm hại người sống. Ba ngôi mộ có cấu trúc độc đáo, xung quanh xếp đá hộc, đáy rải đá răm, lại được quàn gần bếp lửa, phản ánh tâm lý muốn người chết luôn luôn gần gũi với mình, có mộ còn được rắc thổ hoàng để trang trí. Người hang Đắng đã có ý niệm về thế giới bên kia, nên đã chôn theo người chết một số công cụ sinh hoạt bằng đá và một số đồ trang sức bằng vỏ nhuyễn thể. Người hang Đắng còn biết nặn đất sét và nung làm đồ đựng, những nồi vò của họ được nặn bằng tay và được chế tạo bằng bàn xoay, được trang trí vặn thừng, văn ấn vết lõm hình trăng khuyết. Điều đó chỉ rõ cuộc sống định cư của người nguyên thủy ở đây. Trong tầng văn hóa còn tìm được xương răng các loại động vật như: vượn, khỉ, gấu, lợn rừng, hươu nai và một số loại gặm nhấm, do người nguyên thủy săn bắt được đem về hang, ăn và vứt bỏ lại, chứng tỏ săn bắt cũng giữ một vị trí xứng đáng như một nguồn thức ăn quan trọng. Người nguyên thủy ở đây chưa làm nhà mà hang. Đắng chính là "nhà" của họ.

Ngăn giữa hẹp, tối và ẩm thấp không có dấu tích của người xưa, nhưng đặc biệt có rất nhiều dơi, chính vì vậy hang động này còn có tên là Hang Đắng. Qua điều tra các nhà khoa học đã nhận định đây là hang động có số lượng loài dơi sinh sống nhiều nhất trên thế giới với 19 loài. Đây thực sự là điều bí ẩn, mà các nhà khoa học cũng chưa giải mã được.

Ngăn trong cùng cũng tối và ẩm nhưng có hệ thống nhũ đá rất đẹp. Với những buồng cô dâu, mẹ bồng con và rất nhiều nhũ đá có hình thù muông thú. Đặc biệt ở đây có nhũ đá được ví như bộ đàn đá. Trên đường trở ra du khách có thể qua 3 cầu thang sắt để lên tầng trên của động. Đó là trên vách đá, vòm hang có nhiều đốm trắng, tròn và sáng.

Bảo tồn
-------

Động Người Xưa cùng với động Sơn Cung, động Phò Mã, động Thủy Tiên, hang Con Moong, động Trăng Khuyết là những di tích quý hiếm thuộc khu vực vườn quốc gia Cúc Phương.

Động Người Xưa là một dấu ấn sự sống thuở bình minh của lịch sử loài người. Là trang văn hoá độc đáo trong lịch sử phát triển của nhân loại và là một di sản quý giá nằm trong đối tượng bảo vệ của VQG Cúc phương.

Con đường dẫn vào Động Người Xưa hiện tại được làm từ năm 1968 để đón chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm , nhưng lúc đó Người đã quá yếu nên không đến đây được nữa.

Trong bài hát "Nhớ về Cúc Phương", có đoạn: "Nhớ một thuở hồng hoang rừng chưa có tên.. bâng khuâng giữa động Người Xưa, vui với cây chò ngàn năm…"

Tham khảo
---------

1. ↑  Động Người Xưa - dấu ấn của sự sống
2. ↑  "Động Người Xưa - dấu ấn của sự sống". Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 8 năm 2016. Truy cập ngày 10 tháng 8 năm 2016.
3. ↑  Động người xưa và rừng nguyên sinh Cúc Phương[*liên kết hỏng*]
4. ↑  Kỳ bí 3 ngôi mộ cổ chôn người bị trói trong đại ngàn Cúc Phương
5. ↑  "Điểm du lịch Cúc Phương: Động Người xưa". Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 11 năm 2014. Truy cập ngày 27 tháng 10 năm 2014.
6. ↑  Khám phá đêm trong động Người Xưa

| * x
* t
* s
Du lịch Ninh Bình |
| --- |
| Vùng du lịch phía Bắc:Gia Viễn – Nho Quan | 
* Suối Kênh Gà – Động Vân Trình
* Chùa Địch Lộng
* Khu bảo tồn thiên nhiên Vân Long
* Động Hoa Lư
* Các đền thờ Vua Đinh
* Đền Thánh Nguyễn
* VQG Cúc Phương
* Hồ Đồng Chương
* Chiến khu Quỳnh Lưu
* Phủ Đồi Ngang
* Đan viện Châu Sơn

 |  |
| Quần thể danh thắngTràng An | 
* Tam Cốc – Bích Động
* KDLST Thung Nham
* Cố Viên Lầu
* Động Thiên Hà
* KDLST Tràng An
* Chùa Bái Đính
* Hành cung Vũ Lâm
* Cố đô Hoa Lư
* Đền Vua Đinh
* Đền Vua Lê
* Chùa Nhất Trụ
* Chùa Duyên Ninh
* Động Am Tiên
* Thành Hoa Lư
* Hoa Lư tứ trấn: Động Thiên Tôn
* Đàn Kính Thiên
* Hang Múa

 |
| Du lịch trung tâm đô thịThành phố Ninh Bình | 
* Di tích đặc biệt núi Non Nước
* Núi Kỳ Lân
* Núi Ngọc Mỹ Nhân
* Chùa Đẩu Long
* Chợ Rồng Ninh Bình
* Ga Ninh Bình
* Cảng Ninh Phúc
* Cầu Ninh Bình
* Quảng trường Đinh Tiên Hoàng Đế
* Làng hoa Ninh Phúc
* Công viên văn hóa Tràng An
* Nhà thờ họ Trương Việt Nam

 |
| Vùng du lịch phía Nam:Tam Điệp – Kim Sơn | 
* Phòng tuyến Tam Điệp
* Hồ Yên Thắng
* Sân golf Hoàng Gia
* Hồ Đồng Thái
* Cửa biển Thần Phù
* Nhà thờ chính tòa Phát Diệm
* Bãi Ngang - Cồn Nổi

 |
| Lễ hội, làng nghềĐặc sản ẩm thực | 
* Lễ hội Hoa Lư
* Lễ hội chùa Bái Đính
* Lễ hội Tràng An
* Lễ hội đền Nguyễn Công Trứ
* Rượu Kim Sơn
* Cơm cháy Ninh Bình
* Cá rô Tổng Trường
* Dê núi Ninh Bình
* Dứa Đồng Giao
* Cá tràu tiến vua

 |
| **Du lịch Việt Nam**
7 khu du lịch quốc gia • 
An Giang • 
Bà Rịa – Vũng Tàu • 
Bạc Liêu • 
Bắc Giang • 
Bắc Kạn • 
Bắc Ninh • 
Bến Tre • 
Bình Dương • 
Bình Định • 
Bình Phước • 
Bình Thuận • 
Cà Mau • 
Cần Thơ • 
Cao Bằng • 
Đà Nẵng • 
Đắk Lắk • 
Đắk Nông • 
Điện Biên • 
Đồng Nai • 
Đồng Tháp • 
Gia Lai • 
Hà Giang • 
Hà Nam • 
Hà Nội • 
Hà Tĩnh • 
Hải Dương • 
Hải Phòng • 
Hậu Giang • 
Hòa Bình • 
Thành phố Hồ Chí Minh • 
Hưng Yên • 
Khánh Hòa • 
Kiên Giang • 
Kon Tum • 
Lai Châu • 
Lạng Sơn • 
Lào Cai • 
Lâm Đồng • 
Long An • 
Nam Định • 
Nghệ An • 
Ninh Bình • 
Ninh Thuận • 
Phú Thọ • 
Phú Yên • 
Quảng Bình • 
Quảng Nam • 
Quảng Ngãi • 
Quảng Ninh • 
Quảng Trị • 
Sóc Trăng • 
Sơn La • 
Tây Ninh • 
Thái Bình • 
Thái Nguyên • 
Thanh Hóa • 
Thừa Thiên Huế • 
Tiền Giang • 
Trà Vinh • 
Tuyên Quang • 
Vĩnh Long • 
Vĩnh Phúc • 
Yên Bái
 |



| * x
* t
* s
Việt Nam Hang động Việt Nam |
| --- |
| Đông Bắc | 
* Bó Hoài
* Bó Tháy
* Cốc Bó
* Cốc Mười
* Đá Đen
* Đầu Gỗ
* Dơi (Bắc Sơn • Phúc Yên)
* Đán Cúm
* Ghị Rằng
* Gió (Chi Lăng • Sơn Động • Mỹ Hưng)
* Hàm Rồng
* Hua Mạ
* Kéo Quảng
* Khố Mỷ
* Khâu Đôn
* Kính Chủ
* Lạng Nắc
* Linh Sơn
* Lùng Khúy
* Lũng Tàn
* Luồn (Hạ Long • Cái Đé)
* Nà Luông
* Nà Mẹc
* Nà Mò
* Nậm Tan
* Nậm Tốc
* Nàng Tiên
* Ngao
* Nậm Tốc
* Nhị Thanh
* Ngườm Bốc
* Ngườm Hoài
* Ngườm Vài
* Ốc
* Phia Điểm
* Phia Muồn
* Phia Nọi
* Phia Vài
* Phượng Hoàng
* Puông
* Rồng
* Sa Khao
* Son
* Song Long
* Sửng Sốt
* Thẩm Khuyên
* Thiên Long (Cát Bà • Bắc Hà)
* Thiên Thủy
* Tiên(Hàm Yên)
* Tốc Rù

 |  |
| Tây Bắc | 
* Am Tiên
* Chi Đảy
* Chổ
* Chùa
* Địch Lộng
* Cô Chín
* Co Noong
* Nậm Tun
* Dơi (Mộc Châu • Kim Bôi • Lạc Sơn)
* Đồng Thớt
* Hoa Lư
* Hoa Tiên
* Hang Hồ
* Huổi Cang
* Hua Bó
* Hùm
* Hương Tích
* Luồn (Chi Nê • Kim Bảng • Tràng An • Gia Viễn • Nho Quan)
* Múa
* Mường Tỉnh
* Mường Vi
* Người Xưa
* Nhả Nhung
* Nham Hao
* Núi Niệm
* Pa Thơm
* Pê Răng Ky
* Pusamcap
* Tà Búng
* Tả Phìn
* Tam Cốc
* Tam Tòa
* Tát Tòng
* Thác Bờ
* Thẩm Luông (Ma Quai • Tông Lạnh)
* Thẩm Púa
* Thiên Hà
* Thiên Long (Yên Thủy)
* Thiên Sơn
* Thiên Tôn
* Tiên Phi
* Tiên Sơn (Lai Châu)
* Vân Trình
* Xá Nhè
* Xóm Trại

 |
| BắcTrung bộ | 
* Bua
* Co Luồng
* Con Moong
* Đồng Trương
* Én
* Gió (Minh Hóa)
* Kho Mường
* Lèn Hà
* Hang Ma
* Phong Nha
* Poòng
* Sơn Đoòng
* Tám Cô
* Thẩm Hoi
* Thẩm Nậm
* Thẩm Ồm
* Thiên Đường
* Tiên Sơn (Hàm Rồng • Phong Nha • Vĩnh Lộc)
* Tú Làn
* Từ Thức

 |
| NamTrung bộ | 
* Chùa (Quảng Ngãi)
* Krông Nô
* Dơi (Sơn Trà • Tiên An • K'Bang)
* Đăk Tuar
* Ngũ Hành Sơn

 |
| Nam bộ | 
* Dơi (Phú Quốc)
* Đá Dựng
* Đăk Xá
* Mo So

 |
| 
Di tích quốc gia đặc biệt ● 
Hang động ● 
Thác nước ● 
Đèo ● 
Chùa ● 
Đình ● 
Đền ● 
Nhà thờ ● 
Tháp cổ ● 
Tháp Chăm \* Hình ảnh |