**Phạm Minh Hoàng** (sinh ngày 8 tháng 8 năm 1955 tại Vũng Tàu) là một giảng viên đại học và nhà bất đồng chính kính người Việt Nam. Ông từng giảng dạy môn Toán học ứng dụng tại Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, và bị chính quyền Việt Nam bắt với các cáo buộc tội hoạt động cho đảng Việt Tân, một tổ chức chính trị của người Việt ở hải ngoại, bị cấm hoạt động ở Việt Nam.

Tiểu sử và hoạt động
--------------------

Phạm Minh Hoàng là con của một viên chức cao cấp thuộc Bộ Tổng tham mưu Quân lực Việt Nam Cộng hòa. Năm 1973, ông sang Pháp du học, tốt nghiệp học vị thạc sĩ ngành Cơ học ứng dụng. Năm 2000 ông trở về Việt Nam, làm giảng viên hợp đồng dạy môn Toán học ứng dụng tại Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Ông cũng viết blog dưới bút hiệu Phan Kiến Quốc kêu gọi chính quyền thực thi dân chủ và phản đối việc giao cho nhà thầu Trung Quốc khai thác mỏ Bauxite ở Tây Nguyên.

Ông bị Cơ quan An ninh điều tra Thành phố Hồ Chí Minh bắt giam để điều tra ngày 13.8.2010, Ngày 10.8.2011, Tòa án Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã đưa ông ra xét xử sơ thẩm về tội "hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân" theo khoản 2 Điều 79 Bộ luật Hình sự, và đã tuyên phạt ông 3 năm tù giam

Nhiều tổ chức quốc tế đã phản đối vụ xét xử này và kêu gọi chính phủ Việt Nam trả tự do cho ông, như Ủy ban bảo vệ các nhà báo, tổ chức Front Line Defenders, tổ chức Phóng viên không biên giới, cùng các chính phủ Hoa Kỳ, Pháp, Liên minh châu Âu.

Ông đã kháng án. Ngày 29.11.2011 Tòa phúc thẩm Tòa án Nhân dân Tối cao tại Thành phố Hồ Chí Minh đã tuyên bố chấp nhận kháng cáo của ông, giảm án cho ông từ 3 năm tù xuống còn 17 tháng tù về tội "hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân".

Ngày 13.1.2012, ông đã được trả tự do, sau 17 tháng ở tù

Tháng 3/2016, ông Hoàng bị câu lưu tại TP Hồ Chí Minh do tổ chức lớp học về lịch sử các cuộc đấu tranh ở Việt Nam và về Hiến pháp.

Ngày 1/6/2017, Tổng lãnh sự quán Pháp tại TP Hồ Chí Minh thông báo cho ông, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã ký văn bản tước quốc tịch Việt Nam đối với ông vào hôm 17/5. Ngày 23 tháng 6, ông Hoàng đã bị công an Việt Nam tới nhà bắt đi và bị trục xuất ngay đêm hôm sau.

Sau khi bị trục xuất khỏi Việt Nam, ông trở lại Paris, Pháp và vẫn tiếp tục hoạt động với Đảng Việt Tân. Ngày 12 tháng 11 năm 2020, ông cùng các bạn thân hữu Việt Tân lập kênh Youtube Khoa Học và Chúng Ta, 1 kênh Youtube chuyên chia sẻ kiến thức khoa học ứng dụng.

Vấn đề bị tước quốc tịch
------------------------

Ngày 1/6/2017, Tổng lãnh sự quán Pháp tại TP Hồ Chí Minh thông báo cho ông, Chủ tịch nước Trần Đại Quang đã ký văn bản tước quốc tịch đối với ông vào hôm 17/5. Ông Hoàng cho là ý định tước quốc tịch có mục đích là để trục xuất ông.

Tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Bộ Ngoại giao Việt Nam hôm 15/6/2017, người phát ngôn Lê Thị Thu Hằng cũng nói ông Hoàng đã 'phạm pháp' và xâm phạm an ninh quốc gia của Việt Nam, việc tước quốc tịch Việt Nam đối với nhà giáo Phạm Minh Hoàng, là 'đúng pháp luật'. Theo ông Hoàng, một văn bản tước quốc tịch được Chủ tịch nước của Việt Nam, ông Trần Đại Quang ký, đã không nêu rõ ông vi phạm vào điều khoản nào trong luật Quốc tịch và đây cũng là lý do ông đã gửi khiếu nại cách đây năm hôm tới lãnh đạo nhà nước với sự trợ giúp của các luật sư.

Ngày 23 tháng 6, ông Hoàng đã bị công an Việt Nam tới nhà bắt đi để trục xuất. Cuộc trục xuất xảy ra ngay trong đêm 24/6, trên chuyến bay hành trình từ TP Hồ Chí Minh đến Paris của Vietnam Airlines. Trong số những người ra đón ông Hoàng tại sân bay ở Paris có ông Đặng Xuân Diệu, cựu tù nhân lương tâm, người bị Việt Nam "cho đi chữa bệnh" hồi tháng 1/2017.

### Căn cứ pháp lý

Theo quy định tại Điều 31 của Luật quốc tịch, hai nhóm chủ thể sau đây có thể bị tước quốc tịch:

"1. Công dân Việt Nam cư trú ở nước ngoài có thể bị tước quốc tịch Việt Nam, nếu có hành vi gây phương hại nghiêm trọng đến nền độc lập dân tộc, đến sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam hoặc đến uy tín của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

2. Người đã nhập quốc tịch Việt Nam theo quy định tại Điều 19 của Luật này dù cư trú ở trong hoặc ngoài lãnh thổ Việt Nam cũng có thể bị tước quốc tịch Việt Nam, nếu có hành vi quy định tại khoản 1 Điều này."

Theo luật sư Lê Công Định thì "Trên thực tế, anh Phạm Minh Hoàng chưa từng xin nhập tịch Việt Nam theo Điều 19 của Luật quốc tịch, trái lại anh chỉ xin hồi hương và được nhà nước Việt Nam chính thức xác nhận rằng anh vẫn giữ (chứ không phải được nhập) quốc tịch Việt Nam." Cho nên ông Hoàng không thuộc vào 2 nhóm nêu trên.

Gia đình
--------

Phạm Minh Hoàng kết hôn với Lê Thị Kiều Oanh, họ có một con gái. Bà cũng là người lên tiếng bảo vệ chồng khi chính quyền Việt Nam ập tới đòi trục xuất ông.

Phạm Minh Hoàng có một người anh hiện nay là thương binh của chế độ cũ có tỷ lệ thương tật rất nặng.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3  "Vietnam arrests math professor on political charges". *DPA*. ngày 17 tháng 8 năm 2010. Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 9 năm 2012. Truy cập ngày 9 tháng 9 năm 2010.
2. ↑  Salma Abdelaziz (ngày 10 tháng 10 năm 2010). "Bloggers detained... but others write on". *CNN*. Truy cập ngày 10 tháng 10 năm 2010.
3. ↑  "Vietnamese opposition party says arrested dissident was member". *DPA*. ngày 9 tháng 9 năm 2010. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 9 năm 2010. Truy cập ngày 28 tháng 6 năm 2013. Đã định rõ hơn một tham số trong `|accessdate=` và `|access-date=` (trợ giúp)
4. ↑  RTT Staff Writer (29 tháng 9 năm 2010). "Vietnam Indicts Pro-democracy Activist On Subversion Charges". *RTTNews*. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2012.
5. ↑  "Vietnam jails dissident blogger". BBC News. Truy cập 8 tháng 2 năm 2015.
6. ↑  "Tuyên phạt Phạm Minh Hoàng 3 năm tù về tội "hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân"". Báo điện tử Dân Trí. 10 tháng 8 năm 2011. Bản gốc lưu trữ 19 tháng 6 năm 2018. Truy cập 8 tháng 2 năm 2015.
7. ↑  "Pham Minh Hoang". Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 6 năm 2013. Truy cập 8 tháng 2 năm 2015.
8. ↑  "Pham Minh Hoang". Truy cập 8 tháng 2 năm 2015.[*liên kết hỏng*]
9. ↑  "Pham Minh Hoang condamné en appel à dix". Bản gốc lưu trữ ngày 10 tháng 5 năm 2013. Truy cập 8 tháng 2 năm 2015.
10. ↑  "CCS Welcomes the Release of Vietnamese Professor, Pham Minh Hoang CCS". Committee of Concerned Scientists. ngày 26 tháng 1 năm 2012. Truy cập ngày 6 tháng 10 năm 2012.
11. ↑  "Nhà hoạt động Phạm Minh Hoàng được trả tự do". VOA. Truy cập 8 tháng 2 năm 2015.
12. 1 2  "GS Hoàng 'khủng hoảng vì bị tước quốc tịch'". BBC tiếng Việt. 5 tháng 6 năm 2017. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 6 năm 2017. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2017.
13. ↑  "GS Hoàng 'khủng hoảng vì bị tước quốc tịch'". BBC tiếng Việt. 5 tháng 6 năm 2017. Bản gốc lưu trữ ngày 8 tháng 6 năm 2017. Truy cập ngày 8 tháng 6 năm 2017.
14. ↑  "Giáo sư Hoàng 'buồn nhưng chấp nhận sự thật'". BBC tiếng Việt. 25 tháng 6 năm 2017.
15. ↑  "Nhà giáo Phạm Minh Hoàng giới thiệu chương trình Khoa học & Chúng ta". *Youtube*. BBC tiếng Việt. 12 tháng 11 năm 2020. Truy cập ngày 3 tháng 2 năm 2023.
16. ↑  "VN nói tước quốc tịch ông Hoàng là 'đúng luật'". BBC tiếng Việt. 16 tháng 6 năm 2017. Truy cập ngày 18 tháng 6 năm 2017.
17. ↑  "Tổng Lãnh sự Pháp 'gặp' ông Phạm Minh Hoàng". BBC tiếng Việt. 24 tháng 6 năm 2017.
18. ↑  "Giáo sư Hoàng 'buồn nhưng chấp nhận sự thật'". BBC tiếng Việt. 25 tháng 6 năm 2017.
19. ↑  "Trường hợp tước quốc tịch Phạm Minh Hoàng". *VOA*. 9 tháng 6 năm 2017.

Liên kết ngoài
--------------

* Phạm Minh Hoàng trên Facebook
* Viet Tan Press Release "On the Charges Against Professor Pham Minh Hoang"
* "Vietnam jails dissident blogger Pham Minh Hoang", BBC, ngày 10 tháng 8 năm 2011