recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Joanita Kawalya** là một nhạc sĩ và nhà hoạt động người Uganda. Cô là thành viên của ban nhạc Afrigo, ban nhạc dài nhất ở Uganda, tồn tại liên tục từ năm 1975.

Cuộc sống và giáo dục ban đầu
-----------------------------

Kawalya là con của ca sĩ quá cố Eclaus Kawalya, sinh vào ngày 5 tháng 1 năm 1967. Cô làm giáo viên tại trường trung học cơ sở Lubiri từ năm 1989 đến năm 1993.

Sự nghiệp âm nhạc
-----------------

Kawalya bắt đầu hát từ khi còn nhỏ. Cô tiếp tục hát trong dàn hợp xướng ở trường và sau đó là thành viên bán thời gian của "The Wrens", nhờ các buổi biểu diễn của cha cô với ban nhạc. Ông thường xuyên đưa cả gia đình đi hát cùng. Cô gia nhập Afrigo Band vào năm 1986 khi cô mười sáu tuổi, thay thế chị gái của cô, Margaret, cũng là một giọng ca đang rời khỏi Đức. Cô đã làm âm nhạc khi cô tham gia một khóa giảng dạy tại Đại học Kyambogo Năm 1993, cô từ bỏ công việc giảng dạy và tập trung vào âm nhạc và làm mẹ của hai đứa con.

Các trách nhiệm khác
--------------------

Cô đã từng là thành viên tư vấn cộng đồng cho dự án National Aids, dự án Walter Reed và dự án chung của Makerere Johns Hopkins. Cô cũng đã tham gia vào các chiến dịch phòng chống HIV/AIDS và cô là khuôn mặt thường xuyên trong những người hỗ trợ cho lễ hội văn hóa hàng năm của Nabagereka, Kisakaate. Kawalya cũng tham gia cố vấn tài năng. [6] Kawalya là một người mẹ có hai con.

Tham khảo
---------

1. ↑  Mulumba, Abu-Baker (ngày 7 tháng 3 năm 2010). "Joanita Kawalya Reckons Women Can Do It Better Than Men". *The Observer*. Bản gốc lưu trữ ngày 23 tháng 11 năm 2022. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2015.
2. ↑  Musinguzi, Bamuturaki (ngày 12 tháng 9 năm 2013). =25 "Kampala's Most Resilient Band Afrigo Plays On" Kiểm tra giá trị `|url=` (trợ giúp). *The EastAfrican (Nairobi)*. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 11 năm 2018. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2015.
3. ↑  Zziwa, Hassan Badru (ngày 17 tháng 2 năm 2013). "Afrigo: 38 And Still Counting". *The Observer*. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 12 năm 2014. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2015.
4. 1 2  HiPipo Team,. (ngày 26 tháng 8 năm 2011). "Hits That Made Them: Moses Matovu And Afrigo Band". Hipipo.com. Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 12 năm 2014. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2015.Quản lý CS1: tên số: danh sách tác giả (liên kết)
5. ↑  Lutwama, Samuel (ngày 26 tháng 9 năm 2010). "Joanita Kawalya: Afrigo Band Musician". *New Vision (Kampala)*. Bản gốc lưu trữ ngày 3 tháng 2 năm 2015. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2015.
6. ↑  Wanjiru Wanjala, Christine (ngày 19 tháng 5 năm 2012). "Joanita Kawalya: Afrigo's First Lady". *Daily Monitor (Kampala)*. Truy cập ngày 2 tháng 2 năm 2015.
**Tsakane Valentine Maswanganyi** (sinh ngày 14 tháng 2 năm 1979) là một nữ ca sĩ người Nam Phi. Cô lần đầu tiên xuất hiện là thành viên của ban nhạc opera nổi tiếng thế giới có tên là Amici Forever. Cô đã xuất hiện trong các buổi hòa nhạc và opera tại các địa điểm biểu diễn lớn trên thế giới.

Cuộc đời
--------

Maswanganyi sinh ra và lớn lên ở một thị trấn ở Soweto, nơi cô sống với ông bà trong tám năm đầu đời. Bà của cô làm việc như một giáo viên và ông của cô là một linh mục. Vào thời điểm đó Nam Phi vẫn bị tách biệt theo luật phân biệt chủng tộc. 

Lúc tám tuổi, Maswanganyi chuyển đến Giyani ở miền bắc Nam Phi để sống với bố mẹ. Cô vẫn ở đó qua những năm tuổi thiếu niên. Trong khi đó, cô đã học trung học trong một vài năm tại trường Trung học Risinga, nhưng hệ thống trường học Bantu không cung cấp bất kỳ bài học nào về âm nhạc cho học sinh của họ. Tuy nhiên, cô là một thành viên tích cực của dàn hợp xướng nhà thờ do mẹ cô đạo diễn. Kết quả là, Maswanganyi đã có rất ít tiếp xúc với âm nhạc cổ điển và không thể đọc được âm nhạc khi cô bước vào Đại học Pretoria. Sự thiếu kinh nghiệm của cô khiến cô không được chấp nhận là một nghệ sĩ chuyên nghiệp.

Sự nghiệp
---------

Trong năm thứ tư và năm cuối cùng tại Đại học Pretoria, Maswanganyi bắt đầu biểu diễn trong vở opera tại Nhà hát Quốc gia ở Pretoria. Sau khi tốt nghiệp, cô tiếp tục được đào tạo tại Pretoria Technikon trong ba năm. 

Sau khi hoàn thành nghiên cứu của mình tại Pretoria Technikon, Maswanganyi đã hát vai Maria trong một màn trình diễn của West Side Story cho công ty Spier Opera ở Cape Town. Ngay sau khi cô giúp Amici Forever thành lập, cô đã phát hành hai album thành công, The Opera Band (2004) và Defined (2005). Nhóm này cũng lưu diễn tại Úc và New Zealand vào năm 2006 và Vương quốc Anh trong cả năm 2006 và 2007.

Maswanganyi cũng hoạt động như một nghệ sĩ solo trên cả hai lĩnh vực hòa nhạc và opera. Cô đã có các buổi biểu diễn cho Tổng thống Thabo Mbeki và Nelson Mandela. Một số vai diễn kịch tính của cô là Musetta (La bohème), Valencienne (The Merry Widow), Amelia (Amelia al Ballo), Arminda (La finta giardiniera) và Contessa Ceprano (Rigoletto). Một số điểm nổi bật của sự nghiệp của cô bao gồm đóng vai chính trong Carmen Jones với London Philharmonic tại Hội trường lễ hội quốc gia và Bess ở Porgy và Bess tại Nhà hát Cape Town, Deutsche Oper Berlin và Nhà hát Opera Quốc gia Na Uy. Vào tháng 4 năm 2011, cô đóng vai chính trong buổi ra mắt thế giới của *Bongani Ndodana-Breen's* *Winnie: The Opera* tại Nhà hát Quốc gia ở Pretoria.

Maswanganyi hiện đang sống ở Ý.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Tsakane Valentine Maswanganyi: From Soweto to the Festival Hall - Features, Music".
2. ↑  "The Soweto Songbird who has become the opera world's hottest star".
3. ↑  Nees, Verena. "Porgy and Bess in Berlin". www.wsws.org. Truy cập ngày 29 tháng 1 năm 2010.
4. ↑  "Winnie the Opera premieres with all eyes on Winnie the spectator".
5. ↑  "Winnie Mandela's life story made into opera".
**Neith** là một công chúa, đồng thời là vương hậu sống vào thời kỳ Vương triều thứ 6 trong lịch sử Ai Cập cổ đại. Bà được đặt theo tên nữ thần Neith.

Thân thế
--------

Neith được cho là một người con gái của pharaon Pepi I và vương hậu Ankhesenpepi I. Bà kết hôn với Pepi II, là con của pharaon Merenre Nemtyemsaf I và Ankhesenpepi II (Merenre là anh em ruột với Neith, trong khi đó Ankhesenpepi II là dì ruột của Neith), khiến mối quan hệ của hoàng tộc trở nên phức tạp. Bà có thể là mẹ của pharaon Merenre Nemtyemsaf II. Một nữ hoàng tên Nitocris, được cho là truyền thuyết, và cũng được xem là con của Neith và Pepi II.

Danh hiệu của Neith được tìm thấy trên tường mộ của bà: "*Con gái của Vua Mennefer-Meryre*", "*Vợ của Vua*" và "*Mẹ của Vua*",...

Chôn cất
--------

Trong số những kim tự tháp được xây cho các hậu phi của Pepi II, kim tự tháp của Neith là lớn nhất. Văn khắc kim tự tháp được phát hiện lần thứ hai tại đây, sau bản khắc của Ankhesenpepi II. Phòng mộ được đặt một cỗ quách bằng đá granite đỏ và một cái rương. Phần hài cốt còn lại của Neith cũng đã được phát hiện.

Tham khảo
---------

1. 1 2  Joyce Tyldesley (2006), *Chronicle of the Queens of Egypt*, Thames & Hudson, tr.61-63 ISBN 0-500-05145-3
2. 1 2  Aidan Dodson & Dyan Hilton (2004), *The Complete Royal Families of Ancient Egypt*, Thames & Hudson, tr.77 ISBN 0-500-05128-3
3. 1 2  "Ancient Egypt: Pepy II". Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 12 năm 2018.
4. ↑  Mark Lehner (2008), *The Complete Pyramids*, Thames & Hudson: London ISBN 978-0-500-28547-3
**Liên đoàn bóng chày và bóng mềm Việt Nam** là cơ quan quản lý bóng chày và bóng mềm quốc gia tại Việt Nam.

Thành lập
---------

Ngày 10/4/2021, Đại hội thành lập Liên đoàn Bóng chày và Bóng mềm Việt Nam (VBSF) đã được tổ chức tại Hà Nội. Đại hội đã bầu ông Trần Đức Phấn, Phó Tổng cục trưởng phụ trách Tổng cục Thể dục thể thao (TDTT) làm Chủ tịch VBSF.

VBSF sẽ là đầu mối huy động mọi nguồn lực, đặc biệt các nguồn lực xã hội tài trợ, ủng hộ để phát triển môn bóng chày và bóng mềm, bắt đầu từ việc đẩy mạnh phát triển phong trào tập luyện thi đấu bóng chày và bóng mềm rộng khắp cả nước. Mục tiêu quan trọng nhất mà Liên đoàn này muốn hướng tới là thúc đẩy phát triển một cách khoa học, bài bản, tích cực cho bộ môn bóng chày và bóng mềm ở Việt Nam, qua đó hướng đến thành tích, thứ hạng cao ở khu vực Đông Nam Á và tiến tới là tầm khu vực, quốc tế.

Quản lý
-------

* Đội tuyển bóng chày quốc gia Việt Nam

Giải đấu
--------

* Cúp các câu lạc bộ bóng chày toàn quốc

Chú thích
---------



1. ↑
**Mimi Marks** (sinh ngày 11 tháng 2 năm 1967) là một nghệ sĩ giải trí người Mỹ.

Đầu đời
-------

Mimi sinh ra ở Waterloo, Iowa, nhưng lớn lên ở Oelwein, Iowa. Khi còn nhỏ, cô nhớ lại mình cảm thấy "khó chịu trong người" và có "thời gian khó khăn nhất" trong lớp học thể dục bởi vì cô nói, "Tôi không phù hợp chút nào."

Cuộc sống sau này
-----------------

Sau khi trải qua một số cuộc phẫu thuật chuyển đổi giới tính (do quy định trong hợp đồng lao động, Marks chưa được chuyển đổi giới tính hoàn toàn), Marks trở thành Mimi. Theo Fantasia, một bộ phim tài liệu về cuộc thi sắc đẹp chuyển giới, cô đã sống như một phụ nữ từ năm 21 tuổi. Marks bắt đầu biểu diễn ở Milwaukee tại một câu lạc bộ mang tên Khiêu vũ, Khiêu vũ, Khiêu vũ với sự giúp đỡ của một nghệ sĩ biểu diễn người Úc, Holly Brown. Marks nói rằng, đối với những phụ nữ chuyển giới ở Chicago, bài kiểm tra xem họ có thể vượt qua với tư cách là phụ nữ hay không là xuất hiện trước công chúng tại Wrigley Field, quê hương của Chicago Cubs: "Nếu bạn có thể đi bộ qua Wrigleyville, giống như trong một trận đấu của Cubs và không bị 'kinh dị' và không ai gọi bạn ra ngoài, bạn giống như một cô gái 'nữ tính nhất', bạn đã làm được điều đó. Tôi gọi cho [một người bạn] và nói, "Tôi đang ở một trò chơi Cubs ở cơ sở đầu tiên, hàng thứ mười một. Tôi đã làm được. Tôi là một cô gái! '"

Năm 1986, Marks giành được danh hiệu cuộc thi đầu tiên của cô: Ms. Waterloo 1986. Cô cũng đã giành được Miss International Queen, Pattaya, Thái Lan; Cuộc thi Hoa hậu chuyển giới đẹp nhất thế giới, Las Vegas, Nevada, Mỹ; và Miss Continental, Chicago, Illinois, US.

Năm 2008 Marks xuất hiện trong video âm nhạc "Rock With U" của Janet Jackson.

Marks được cho là người mẫu đường băng chuyển giới công khai đầu tiên, làm việc cho Ford Modeling agency.

Cô đã biểu diễn tại The Baton Show Lounge ở Chicago, Illinois, cho đến khi từ giã sân khấu vào tháng 1 năm 2016.

Tham khảo
---------

1.
2.
3.
4.

1. 1 2  "Mimi Marks". Lưu trữ bản gốc ngày 11 tháng 8 năm 2016. Truy cập 18 tháng 1 năm 2024.Quản lý CS1: bot: trạng thái URL ban đầu không rõ (liên kết)
2. ↑  "Trantasia". Bản gốc lưu trữ ngày 25 tháng 3 năm 2010. Truy cập 18 tháng 1 năm 2024.
3. ↑  "Chicagoan Mimi Marks Winning Titles—and Fans Internationally - Windy City Times News". Truy cập 18 tháng 1 năm 2024.
**Jean Léopold Nicolas Frédéric Cuvier**, được biết đến với cái tên **Georges Cuvier**, là một nhà tự nhiên học và động vật học người Pháp, đôi khi được gọi là "cha đẻ của khoa cổ sinh học". Cuvier là một nhân vật chính trong nghiên cứu khoa học tự nhiên vào đầu thế kỷ 19 và là công cụ thiết lập các lĩnh vực so sánh giải phẫu học và cổ sinh học thông qua công trình của ông trong việc so sánh động vật sống với các hóa thạch.

Tác phẩm Cuvier được coi là nền tảng của cổ sinh vật học, và ông mở rộng phân loại Linnaeus bằng cách nhóm các lớp vào các ngành và kết hợp cả hóa thạch và các loài sống vào trong phân loại. Cuvier cũng được biết đến vì đã xác định sự tuyệt chủng như là một thực tế - vào thời điểm đó, sự tuyệt chủng đã được nhiều người đồng nghiệp của Cuvier coi là một sự đầu cơ chỉ gây tranh cãi. Trong bài luận về Lý thuyết của Trái Đất (1813) Cuvier được giải thích là đã đề xuất rằng các loài mới được tạo ra sau những trận lũ lụt thảm khốc định kỳ. Bằng cách này, Cuvier đã trở thành người đề xướng có ảnh hưởng nhất của sự thảm khốc trong địa chất vào đầu thế kỷ thứ 19. Nghiên cứu của ông về các tầng của lưu vực Paris với Alexandre Brongniart đã thiết lập các nguyên tắc cơ bản của biostratigraphy.

Trong số những thành tựu khác của mình, Cuvier xác định rằng những con voi giống như xương tìm thấy ở Mỹ thuộc về một con vật đã tuyệt chủng mà sau này ông đặt tên là một con mastodon, và một bộ xương lớn được đào lên ở Paraguay là Megatherium, một người lười biếng mặt đất khổng lồ thời tiền sử. Ông đặt tên loài Pterosaur pterodactylus, đã mô tả loài Mosasaurus dưới nước Moesaurus và là một trong những người đầu tiên cho rằng Trái Đất đã bị các loài bò sát chiếm ưu thế hơn là động vật có vú trong thời tiền sử.

Tham khảo
---------

1. ↑
2. ↑  Felipe Faria (2013). "Georges Cuvier et le premier paradigme de la paléontologie" [Georges Cuvier and the first paradigm of paleontology] (PDF). *Revue de Paléobiologie* (bằng tiếng Pháp). **32** (2). ISSN 0253-6730.
3. ↑  Faria 2012, tr. 64–74Lỗi harv: không có mục tiêu: CITEREFFaria2012 (trợ giúp)
4. ↑  J. Bowler, Peter (2009). *Evolution : the history of an idea* (ấn bản 25). Berkeley, Calif.: University of California Press. tr. 112–113. ISBN 9780520261280. OCLC 426118505.
***Lutjanus papuensis*** là một loài cá biển thuộc chi *Lutjanus* trong họ Cá hồng. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 2013.

Từ nguyên
---------

Từ định danh *papuensis* được đặt theo tên của tỉnh Tây Papua (hậu tố *ensis* chỉ nơi chốn trong tiếng Latinh), do loài cá này được thu thập đầu tiên ở vịnh Cenderawasih.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
----------------------------------

*L. papuensis* mới chỉ được quan sát và ghi nhận tại tỉnh Tây Papua (Indonesia); đảo Manus và tỉnh Milne Bay (Papua New Guinea); các đảo Santa Isabel, Malaita, New Georgia thuộc quần đảo Solomon, cũng như tại Đông Timor.

*L. papuensis* được thu thập trên các rạn san hô ở độ sâu khoảng 6–15 m.

Mô tả
-----

Chiều dài cơ thể lớn nhất được ghi nhận ở *L. papuensis* là 26 cm. Loài này thường có màu nâu nâu, đôi khi phớt xanh lam hoặc tím nhạt ở thân trên, vây lưng và vây đuôi. Thân dưới và bụng màu vàng, nhưng vùng ngực và dưới đầu có màu đỏ cam (phần đầu có vảy có màu vàng cam nhạt). Vây bụng và vây hậu môn màu vàng tươi. Vây ngực trong mờ, phớt vàng với đốm đen lớn ở gốc các tia trên cùng. 

Số gai ở vây lưng: 10; Số tia vây ở vây lưng: 13; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 8; Số tia vây ở vây ngực: 17; Số vảy đường bên: 47–48.

So sánh
-------

Qua phân tích tiểu đơn vị cytochrome c oxidase I của DNA ty thể, người ta nhận thấy *L. papuensis* tạo thành nhóm chị em với *Lutjanus bitaeniatus* và *Lutjanus lemniscatus*. Tuy nhiên, cả 3 đều có sự khác biệt rõ rệt về kiểu hình.

*Lutjanus lunulatus* lại có kiểu hình khá giống với *L. papuensis*, đặc biệt là vùng màu vàng ở thân dưới và các vây ở đó, nhưng *L. lunulatus* khác biệt bởi có thêm một vệt đen lớn hình lưỡi liềm trên vây đuôi. Ngược lại, kiểu gen của *L. papuensis* lại khác hẳn so với *L. lunulatus*.

Tham khảo
---------

1. ↑  Russell, B.; Smith-Vaniz, W. F.; Lawrence, A.; Carpenter, K. E. & Myers, R. (2016). "*Lutjanus erythropterus*". *Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa*. **2016**: e.T47406921A85730565. doi:10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T47406921A85730565.en. Truy cập ngày 14 tháng 7 năm 2023.Quản lý CS1: sử dụng tham số tác giả (liên kết)
2. ↑  Christopher Scharpf (2022). "Order Lutjaniformes: Families Haemulidae and Lutjanidae". *The ETYFish Project Fish Name Etymology Database*. Bản gốc lưu trữ ngày 12 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 28 tháng 1 năm 2023.
3. 1 2  Allen và cộng sự (2013), tr.45
4. ↑  Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Thông tin *Lutjanus papuensis* trên *FishBase*. Phiên bản tháng 10 năm 2023.
5. ↑  Allen và cộng sự (2013), tr.40
6. 1 2  Allen và cộng sự (2013), tr.46
7. 1 2  Allen và cộng sự (2013), tr.44

### Nguồn

* Allen, Gerald R.; White, William T.; Erdmann, Mark V. (2013). "Two new species of snappers (Pisces: Lutjanidae: *Lutjanus*) from the Indo-West Pacific" (PDF). *Journal of the Ocean Science Foundation*. **6**: 33–51. doi:10.5281/zenodo.1036813.

|  |  |
| --- | --- |
| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại | 
* Wikidata: Q21328232
* Wikispecies: Lutjanus papuensis
* BOLD: 573826
* FishBase: 66804
* GBIF: 7636338
* iNaturalist: 616953
* IUCN: 47406921
* NCBI: 1458371
* WoRMS: 835110
* ZooBank: E3EBBE80-2BFE-4E34-B2EE-BC5D6135D779

 |
17th century castle in the town of Zhovka, Ukraine
Zhovkva Castle, the Sobieski residence in Żółkiew (Zhovkva).
Miniature model of the castle's presumed original appearance
The **Zhovkva Castle** (tiếng Ukraina: Жовківський замок; tiếng Ba Lan: *Zamek w Żółkwi*) occupies the principal square of the town of Zhovkva in Ukraine. It was founded by Polish Hetman Stanisław Żółkiewski as his fortified residence. Construction began in 1594 and was mostly completed in 1606.

The castle had a typically Serlian entrance arch and was encircled by moats (up to 17 meters in width). One wing of the building accommodated the arsenal and stables; another was immediately contiguous to the city wall. In 1606, a garden was laid out next to the hetman's residence. It contained a menagerie with wisents, deer, and chamois. The palatine chapel was consecrated in 1640.

The golden age of the Zolkiew Castle was the late 17th century when it passed through inheritance to Jakub Sobieski and then to his son King Jan III Sobieski, a native of Zhovkva. It was there that the king celebrated his victory at Vienna. In the 18th century the castle's facade was decorated with the statues of its owners from the Zolkiewski, Daniłowicz, Sobieski, and Radziwill families.

After the partition of Poland the castle fell into disuse and was auctioned off. During the 19th century the chapel and some other structures were dismantled or rebuilt to accommodate a local school. The castle sustained further damage during the First World War. Some restoration was undertaken just before the Second World War, but much more was required following the end of hostilities.

* 
* 
*
**Hankyoreh** (Hangul: 한겨레) là một nhật báo ở Hàn Quốc. Tờ báo này được lập năm 1988 sau khi các cuộc thanh trừng khắp nơi loại bỏ các phóng viên bất đồng chính kiến, và đã được xem như một tờ báo thay thế các báo hiện hữu lúc đó vốn được xem là chịu ảnh hưởng quá mức bởi chính phủ độc tài thời điểm đó. Khi báo này mở cửa, nó tuyên bố là "tờ báo đầu tiên trên thế giới thực sự độc lập khỏi quyền lực chính trị và vốn lớn".

Lịch sử
-------

Tờ báo ban đầu được lập với tên gọi Hankyoreh Shinmun (Hangeul:한겨레 신문) vào ngày 15 tháng 5 năm 1988 bởi cựu phóng viên từ Dong-a Ilbo và Chosun Ilbo.Tại thời điểm đó, kiểm duyệt của chính phủ được tiến hành đối với mỗi phòng tin tức, nội dung báo gần như được Bộ văn hóa và Thông tin đọc nội dung cho báo viết, và các báo gần có các bài giống nhau trên mỗi trang. Hankyoreh dự định cung cấp một thay thế chủ nghĩa dân tộc, độc lập và tả khuynh cho các báo các báo theo xu thế chủ đạo được xem là thân kinh doanh, thân Mỹ một cách mù quáng, và chống lại thống nhất quốc gia. Để nhấn mạnh tinh thần ái quốc của nó và phá bỏ truyền thống, tờ Hankyoreh trở thành tờ nhật báo đầu tiên hoàn toàn từ bỏ sử dụng hanja và chỉ dùng hangul; tờ báo này chỉ sử dụng hạn chế chữ cái Latin và hạn chế sử dụng từ vay mượn. Nó cũng là tờ báo đầu tiên ở Triều Tiên in hàng chữ theo chiều ngang thay vì chiều dọc.

Tham khảo
---------

1. ↑  ""겨레" definition. "Han" can mean either "Korean" or "one," "kyoreh" indicates the "offspring of the same forefather"". Kr.dictionary.search.yahoo.com. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 7 năm 2012. Truy cập ngày 20 tháng 11 năm 2011.
2. ↑  "Shim Jae-hoon: "From Dream to Reality: Hankyoreh Newspaper"" (PDF). Bản gốc (PDF) lưu trữ ngày 8 tháng 10 năm 2011. Truy cập ngày 20 tháng 11 năm 2011.
3. ↑  "South Korea- THE MEDIA". Countrystudies.us. ngày 29 tháng 6 năm 1987. Truy cập ngày 20 tháng 11 năm 2011.
4. ↑  "Korea's Road to Democracy Paved With Contrary Legacy". *The New York Times*. ngày 13 tháng 3 năm 1989. Truy cập ngày 20 tháng 11 năm 2011.

Liên kết ngoài
--------------
**Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN** (gọi tắt là **ATIGA**) là một trong những Hiệp định cơ bản của AEC, được ký vào tháng 2 năm 2009 và có hiệu lực từ ngày 17 tháng 5 năm 2010, có tiền thân là Hiệp định Ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung (CEPT/AFTA) ký năm 1992.

Khái quát
---------

Hiệp định ATIGA được ký vào tháng 2 năm 2009 và có hiệu lực từ ngày 17 tháng 5 năm 2010, có tiền thân là Hiệp định Ưu đãi thuế quan có hiệu lực chung (CEPT/AFTA) ký năm 1992.

ATIGA là hiệp định toàn diện đầu tiên của ASEAN điều chỉnh toàn bộ thương mại hàng hóa trong nội khối và được xây dựng trên cơ sở tổng hợp các cam kết cắt giảm/loại bỏ thuế quan đã được thống nhất trong CEPT/AFTA cùng các hiệp định, nghị định thư có liên quan.

Việt Nam tham gia ASEAN từ năm 1995 và bắt đầu thực hiện CEPT/AFTA từ năm 1996 và sau này tiếp tục thực hiện ATIGA.

Tại hội nghị Hội đồng Khu vực mậu dịch tự do ASEAN lần thứ 35 (AFTA 35) tổ chức trực tuyến sáng ngày 8 tháng 9 năm 2021, Bộ trưởng Kinh tế của 11 quốc gia thành viên ASEAN đã tổng kết tình hình thực thi và thông qua việc nâng cấp Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA).

Nội dung
--------

Trong ATIGA, các nước ASEAN dành cho nhau mức ưu đãi tương đương hoặc thuận lợi hơn mức ưu đãi dành cho các nước đối tác trong các Thỏa thuận thương mại tự do (FTA) mà ASEAN ký (các FTA ASEAN+)

Ngoài các cam kết về thuế quan, ATIGA cũng bao gồm nhiều cam kết khác như: xóa bỏ các hàng rào phi thuế quan, quy tắc xuất xứ, thuận lợi hóa thương mại, hải quan, các tiêu chuẩn và sự phù hợp, các biện pháp vệ sinh dịch tễ.

Biểu cam kết cắt giảm thuế quan trong ATIGA của mỗi nước (Phụ lục 2 của Hiệp định) bao gồm toàn bộ các sản phẩm trong Danh mục hài hóa thuế quan của ASEAN (AHTN) và lộ trình cắt giảm cụ thể cho từng sản phẩm trong từng năm. Do đó, so với CEPT, cam kết thuế quan trong ATIGA rất rõ ràng và dễ  tra cứu.

Các cam kết chính của ATIGA bao gồm:

* Cam kết cắt giảm thuế quan
* Cam kết về Quy tắc xuất xứ và Thủ tục chứng nhận xuất xứ

Xem thêm
--------

* Cộng đồng Kinh tế AÁEA
* Hiệp định Thương mại Dịch vụ ASEAN
* Hiệp định thương mại tự do ASEAN-Trung Quốc
* Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện ASEAN - Nhật Bản

Tham khảo
---------

1. 1 2  "ATIGA là gì?". *aecvcci.vn*. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 2 năm 2022. Truy cập ngày 23 tháng 2 năm 2022.
2. ↑  "Các cam kết của Việt Nam trong một số hiệp định thương mại tự do (Phần 2)". *moj.gov.vn*. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 2 năm 2022. Truy cập ngày 23 tháng 2 năm 2022.
3. ↑  vpcp.chinhphu.vn. "Phê duyệt Nghị định thư thứ nhất sửa đổi Hiệp định ATIGA". *vpcp.chinhphu.vn*. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 2 năm 2022. Truy cập ngày 23 tháng 2 năm 2022.
4. ↑  baotintuc.vn (8 tháng 9 năm 2021). "Nâng cấp Hiệp định ATIGA và bổ sung danh mục hàng hóa thiết yếu". *baotintuc.vn*. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 2 năm 2022. Truy cập ngày 23 tháng 2 năm 2022.
5. ↑  "TTWTO VCCI - (FTA) Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN (ATIGA)". *trungtamwto.vn*. Lưu trữ bản gốc ngày 23 tháng 2 năm 2022. Truy cập ngày 23 tháng 2 năm 2022.
**Moumina Houssein Darar,** sinh ngày 01 tháng 06 năm 1990 ở Ali Sabieh, Djibouti - Một quốc gia Đông Phi, là một điều tra viên cảnh sát chống khủng bố Djiboutian. Cô được Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ tặng thưởng danh hiệu là Người phụ nữ can đảm vào năm 2019.

Sự nghiệp
---------

Moumina Houssein Darar là con cả trong một gia đình có 08 người con. Sau khi có được bằng tiếng Anh vào năm 2012, cô gia nhập hàng ngũ của Cảnh sát Djibouti vào một năm sau đó. Cô sớm được giao chuyên điều tra chống khủng bố với tư cách là một điều tra viên cao cấp. Cô đã tham gia vào các cuộc điều tra cấp cao dẫn đến việc kết án hoặc trục xuất nhiều kẻ khủng bố Al-Shabaab. Điều này cho phép Cảnh sát Quốc gia Djiboutian (DNP) ngăn chặn nhiều cuộc tấn công khủng bố theo kế hoạch sau vụ tấn công của La Chaumière, vào năm 2014 tại Djibouti.

Cô đã tạo ra một tổ chức từ thiện thân thiện để giúp đỡ trẻ em cần giúp đỡ, cũng như cung cấp các dịch vụ và hỗ trợ khác để giúp đỡ cộng đồng địa phương.

Cô nhận được giải thưởng của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ vào ngày 07 tháng 03 năm 2019, với danh hiệu Người phụ nữ can đảm, được trao bởi Mike Pompeo, Ngoại trưởng Hoa Kỳ. Giải thưởng nhằm ghi nhận, vinh danh dự can đảm và mẫn cán trong công việc đặc thù của cô. Cùng với cô, giải thưởng đã được trao cho những người phụ nữ tiêu biểu theo tiêu chí giải thưởng trên kháp toàn cầu.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4  "Biographies of the Finalists for the 2019 International Women of Courage Awards". *www.state.gov*. Bản gốc lưu trữ ngày 5 tháng 3 năm 2019. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2019.
2. 1 2  "Ambassade des Etats-Unis / Police Nationale: Le premier prix de la « Femme de Courage de Djibouti » décerné à la jeune enquêtrice Moumina Houssein Darar" (bằng tiếng Pháp). Bản gốc lưu trữ ngày 4 tháng 4 năm 2019. Truy cập ngày 12 tháng 3 năm 2019.
**Tổng Thư ký Quốc hội** là người đứng đầu Văn phòng Quốc hội Việt Nam. Theo Luật Tổ chức Quốc hội (sửa đổi năm 2014), Tổng thư ký có trách nhiệm tham mưu, phục vụ hoạt động của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, đại biểu Quốc hội. Trong thực tế, Tổng Thư ký cũng đồng thời là người phát ngôn của Quốc hội Việt Nam, Ủy ban Thường vụ Quốc hội; tổ chức các nghiệp vụ thư ký tại kỳ họp Quốc hội, phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội; tập hợp, tổng hợp các ý kiến của đại biểu Quốc hội; ký biên bản kỳ họp, biên bản phiên họp.

Nhiệm vụ và quyền hạn
---------------------

1. Tham mưu cho Chủ tịch Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội về dự kiến chương trình làm việc của Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội; về quy trình, thủ tục thực hiện hoạt động của Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội;

2. Phối hợp với Hội đồng dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội và các cơ quan, tổ chức hữu quan xây dựng dự thảo nghị quyết về các nội dung do Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội giao;

3. Là người phát ngôn của Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội; tổ chức công tác cung cấp thông tin, báo chí, xuất bản, thư viện, bảo tàng, ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ hoạt động của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và đại biểu Quốc hội;

4. Tổ chức các nghiệp vụ thư ký tại kỳ họp Quốc hội, phiên họp Ủy ban thường vụ Quốc hội; tập hợp, tổng hợp các ý kiến của đại biểu Quốc hội; ký biên bản kỳ họp, biên bản phiên họp;

5. Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn khác do Chủ tịch Quốc hội, Ủy ban thường vụ Quốc hội giao.

Tổng thư ký Quốc hội qua các thời kỳ
------------------------------------

| STT | Họ và tên | Bắt đầu | Kết thúc | Thời gian tại nhiệm |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Nguyễn Hạnh Phúc | 25/11/2015 | 7/4/2021 | 5 năm, 133 ngày |
| 2 | Bùi Văn Cường | 7/4/2021 | *đương nhiệm* | 2 năm, 348 ngày |

Tham khảo
---------

1. ↑  "Theo Luật Tổ chức Quốc hội (sửa đổi năm 2014) quy định Tổng thư ký Quốc hội".
2. ↑  "Nhiệm vụ và Quyền hạn của Tổng thư ký Quốc hội".
**Bố Nhĩ Ni** (Hán tự: 布尔尼, *Borni*; 1654 - 1675) là một thủ lĩnh bộ tộc Sát Cáp Nhĩ (*Chahar*) thời Thanh sơ, thuộc thị tộc Bác Nhĩ Tế Cát Đặc Mông Cổ. Ông là cháu của Lâm Đan hãn, con của thủ lĩnh Mông Cổ A Bố Nại và Cố Luân Ôn Trang Trưởng Công chúa của nhà Thanh.

Tiểu sử
-------

### Thân thế

Sau khi cựu Khả hãn Bắc Nguyên, Sát Cáp Nhĩ Thân vương Ngạch Triết (额哲, *Ejei*) qua đời, năm 1645, Phu nhân của Ngạch Triết là Công chúa Mã Khách Tháp nhà Thanh tái giá với em chồng là A Bố Nại (*Abunai*), người kế vị vai trò thủ lĩnh bộ tộc Sát Cáp Nhĩ Mông Cổ và tước vị Sát Cáp Nhĩ Thân vương của nhà Thanh. Tuy nhiên, mãi đến năm 1654, bà mới sinh hạ người con trai Bố Nhĩ Ni.

Việc Thanh đế Hoàng Thái Cực gả Công chúa Mã Khách Tháp có mẹ là Hoàng hậu Triết Triết, người bộ tộc Khoa Nhĩ Thấm Mông Cổ, là nhằm mục đích tạo ra sự liên kết chính trị với người Mông Cổ. Tuy nhiên, mặc dù phải chịu khuất phục trước sức ép của người Mãn Châu, các quý tộc Mông Cổ vẫn nuôi giữ ý định khôi phục vinh quang của Đế quốc Mông Cổ. A Bố Nại với tư cách là hậu duệ của các Khả hãn Bắc Nguyên, nhiều lần công khai thể hiện sự bất mãn của mình đối với quyền lực thống trị của người Mãn, nhất là từ khi nhà Thanh chiếm được Trung Nguyên rộng lớn và ngôi vị quân chủ lại được nắm giữ bởi vị Hoàng đế trẻ con Khang Hi.

### Sát Cáp Nhĩ Thân vương và kết cục

Năm 1669, Khang Hi Đế bất ngờ hạ chiếu đoạt tước Sát Cáp Nhĩ Thân vương của A Bố Nại và giam giữ ông ở Thịnh Kinh. Để vỗ an, Khang Hi trao tước vị Thân vương lại cho Bố Nhĩ Ni, đồng thời ban hôn con gái của An Thân vương Nhạc Lạc cho Bố Nhĩ Ni.

Khác với cha mình, Bố Nhĩ Ni rất cẩn thận để không thể hiện bất kỳ dấu hiệu nào của việc bất mãn với nhà Thanh. Khi loạn Tam Phiên nổ ra, ông cho rằng thời cơ thuận lợi đã đến. Năm 1675, khi mà quân Thanh liên tục bị thất bại trên chiến trường, ông cùng người anh em là La Bố Tàng (罗布藏, *Lubuzung*) khởi binh phản Thanh, cùng dự định sẽ cứu cha mình là A Bố Nại. Tuy nhiên, Khang Hi Đế đã sớm có kế hoạch đối phó. Trái với dự định của Bố Nhĩ Ni, hầu hết các bộ tộc Mông Cổ khác đều án binh bất động, chỉ có khoảng 3.000 chiến binh của bộ tộc Sát Cáp Nhĩ tham gia nổi loạn với ông. Bên cạnh đó, Khang Hi Đế lệnh cho Tín Quận vương Ngạc Trát làm Phủ viễn Đại tướng quân suất binh bình định cuộc nổi loạn của Bố Nhĩ Ni. Trong trận giao chiến tại Đạt Lộc ngày 20 tháng 4 năm 1675, quân Bố Nhĩ Ni bị quân Thanh đánh bại tan tác. Huynh đệ Bố Nhĩ Ni đào thoát, lại gặp đúng quân Khoa Nhĩ Thấm do Ngạch phò Sa Tân chỉ huy. Trái với kỳ vọng của huynh đệ Bố Nhĩ Ni là sẽ được Sa Tân vị nể tình thân mà tha chết (Sa Tân là anh vợ của La Bố Tàng), tuy nhiên sau đó Sa Tân đã bắt giữ và giết chết cả 2 người. Khang Hi Đế sau đó cũng ra lệnh xử tử A Bố Nại, lúc đó đang bị giam giữ. Các thành viên của bộ tộc, trừ các Tôn nữ Hoàng tộc nhà Thanh, đều bị đày đi biên ải ở Đại Đồng, Tuyên Hóa. Về sau, bị biên vào Sát Cáp Nhĩ Bát kỳ.

Xem thêm
--------

* Abunai

Chú thích
---------

Tham khảo
---------

* Châu Thành Như. *Thanh triều thông sử*, Triều Khang Hy, Thượng. NXB Tử Cấm Thành. 2003.
* Trần Vĩnh Linh. *Dân tộc từ điển*. NXB Thượng Hải Từ Thư. 1987.
**Người bán muối khô** là đại lý bán một loạt các sản phẩm hóa học bao gồm keo, vecni, thuốc nhuộm và chất tạo màu. Họ có thể cung cấp muối hoặc hóa chất để bảo quản thực phẩm và đôi khi cũng bán dưa chua, thịt khô hoặc các mặt hàng liên quan. Cái tên *Drysalter* hay *Dry-salter* đã được sử dụng ở Anh vào đầu thế kỷ 18  khi một số người bán muối khô tập trung vào các thành phần để sản xuất thuốc nhuộm, và nó vẫn còn tồn tại trong phần đầu của thế kỷ 20.

Nghề bán muối khô có liên quan chặt chẽ với nghề nghiệp của **người bán muối** (*salter*) mà trong thời trung cổ chỉ đơn giản là một người buôn bán muối. Vào cuối thế kỷ 14, có một hội những người bán muối ở London. Sau này *salter* cũng được sử dụng để chỉ những người làm việc trong nghề làm muối, hoặc trong việc ướp cá hoặc thịt muối, cũng như để làm khô.

Năm 1726, Daniel Defoe đã mô tả một thợ tham gia vào việc "mua thuốc nhuộm màu cánh kiến, chàm, u sưng, shumach, cây vang, fustick, thuốc nhuộm thiên thảo, và những thứ tương tự" là Dry-Salter và Salter. Công ty Gan của Salters nói với chúng tôi rằng "một số thành viên là những người buôn bán muối cũng là 'Drysalters' và xử lý hạt lanh, cây gai dầu, gỗ cây, cây xương rồng, bồ tạt và các chế phẩm hóa học."

Trở thành một thợ làm khô có thể được kết hợp với sản xuất  –  sơn, ví dụ  –  hoặc với giao dịch như một nhà hóa học / người buôn bán hoặc người bán sắt / thương gia phần cứng.

Chú thích
---------

Người buôn muối ướt (Wet-salter) có thể đề cập đến một người ướp cá khô hoặc một người thuộc da bằng cách giấu muối ướt.

Các đề cập khác
---------------

* Ass
* Michael Symmons Roberts; (2013); Máy sấy khô; Jonathan Cape; (người chiến thắng giải thưởng thơ Costa 2013). ISBN 978-0-22409359-0

Tham khảo
---------

* Daniel Defoe, *Nhà giao dịch tiếng Anh hoàn chỉnh*, Chương IV (London 1726)
* *Từ điển tiếng Anh Oxford* (OED)
* Công ty của Salters Lưu trữ 2012-12-03 tại Wayback Machine
* Lưu trữ *người Scotland*

1. ↑  OED
2. ↑  *Người Scotland*

Liên kết ngoài
--------------

* Lưu trữ 2011-05-23 tại Wayback Machine
* Cửa hàng Drysalter vào những năm 1930
**Andrew Hannah** (17 tháng 9 năm 1864 – 29 tháng 5 năm 1940) là cầu thủ bóng đá người Scotland, chơi hai trận ở vị trí hậu vệ phải trong mùa giải giành được danh hiệu 1890-91 của Everton.

Sự nghiệp
---------

### Renton

Sinh ra ở Renton, Dunbartonshire, Hannah lần đầu tiên chơi cho Renton, nơi anh là một phần của một đội bóng đã lên ngôi vô địch không chính thức của thế giới sau khi đánh bại West Bromwich Albion. Hannah đã gây ấn tượng mạnh với các đối thủ của mình đến nỗi họ đã ký hợp đồng với anh ấy cho mùa bóng đá đầu tiên nhưng anh ấy đã không thể định cư tại Stoney Lane và trở lại câu lạc bộ quê nhà của anh ấy trước khi bị lôi kéo về đội một lần nữa cho Football League lần hai.

### Everton

Hannah sau đến Everton và được chứng minh là mùa thành công nhất của anh ấy, cuối cùng đã hoàn thành ở vị trí á quân trong mùa giải 1889-90. Mùa giải tiếp theo thậm chí còn tốt hơn cho Scot, khi Everton giành danh hiệu giải đấu đầu tiên của họ. Bản thân Hannah đã bỏ lỡ hai trận đấu và là một phần quan trọng trong thành công của câu lạc bộ. Mùa hè năm đó, Hannah trở lại Scotland để chơi với câu lạc bộ quê nhà Renton.

### Liverpool

Năm 1892, sau khi Everton rời Anfield và thành lập một câu lạc bộ mới, Liverpool là đội thay thế họ. Hannah đã bị quản lý của câu lạc bộ mới John McKenna và thủ quỹ William Barclay thúc anh gắn bó với Liverpool. Ngày Hannah là hậu vệ phải trong trận đấu cạnh tranh đầu tiên của Liverpool, giành chiến thắng 8-0 trước Higher Walton vào ngày 3 tháng 9 năm 1892 tại giải Lancashire League, Lữ đoàn Đỏ đã giành chiến thắng một cách thuyết phục. Sau đó, Andrew vinh dự trở thành một trong số 11 cầu thủ chơi trong trận đấu bóng đá đầu tiên của Liverpool ở Football League tiếp theo, với chiến thắng 2-0 trước Middlesbrough Ironopolis tại Sân Paradise vào ngày 2 tháng 9 năm 1893, anh đã chơi 24 trong số 28 trận đấu Liverpool, giành chức vô địch Football League Second Division. Anh cũng trở thành người đầu tiên làm đội trưởng cho cả Liverpool và Everton.

Hannah tiếp tục chơi 73 lần cho Liverpool trước khi rời đi vào năm 1895, anh chỉ ghi được một bàn thắng trong chiến thắng 2-0 trước Burslem Port Vale vào ngày 14 tháng 4 năm 1894.

### Scotland

Hannah xuất hiện một lần cho Scotland trong khi chơi cho Renton vào ngày 10 tháng 3 năm 1888. Trận đấu kết thúc với chiến thắng 5-1 trước Wales tại Công viên Hibernian, Edinburgh. Anh cũng đại diện cho Scottish League một lần năm 1892.

Thống kê danh hiệu
------------------

**Cầu thủ bóng đá:**

* Renton: Quán quân Cúp Scotland 1888: Vô địch thế giới không chính thức năm 1888
* Everton: Vô địch Football League 1891
* Liverpool: Vô địch Football League Second Division 1894
* Scotland (1888): 1 lần ra sân

Tham khảo
---------

1. ↑

| Thành tích |
| --- |
|
| Tiền nhiệm:**Nick Ross** | **Đội trưởng Everton**1889-1891 | Kế nhiệm:**John Holt** |

Liên kết ngoài
--------------

* Hồ sơ LFCHistory.net
**Nhà thờ chính tòa Milano** (tiếng Ý: *Duomo di Milano*, tiếng Lombard: *Domm de Milan*) là nhà thờ chính tòa của Tổng giáo phận Milano, tọa lạc ở thành phố Milano, Lombardia, miền bắc nước Ý. Động thổ từ năm 1386 và phải mất 5 thế kỷ để xây dựng đại thánh đường theo phong cách kiến trúc Gothic này và hiện là nhà thờ Công giáo Rôma lớn thứ tư trên thế giới.

Bố cục quy hoạch của thành phố Milano đều lấy trung tâm là nhà thờ này, với đường phố xuất phát từ nó hoặc chạy quanh nó. Đây vốn là địa điểm tọa lạc Nhà thờ Santa Tecla hoàn thành năm 355, tiếp giáp với một vương cung thánh đường được thêm vào trong 836. Khi một đám cháy làm hỏng cả hai tòa nhà trong năm 1075, địa điểm này được xây dựng lại thành một Duomo.

Carlo Bazzi và Giuseppe Bertini đã hợp tác trong việc tạo ra những cửa sổ kính nghệ thuật trang trí các mặt tiền của Nhà thờ Đức Bà Milan, cũng như tạo ra một số cửa sổ kính nội thất. Nhờ ánh sáng lọt qua những tác phẩm này, Nhà thờ Đức Bà Milan mang lại một bầu không khí độc đáo, trong đó các tông màu và gam màu khác nhau hòa quyện với nhau, tạo nên một trải nghiệm hình ảnh hấp dẫn.

* 
* 
* trên nóctrên nóc
* 
*

Tham khảo
---------

1. ↑  "Duomo". *Frommer's*. Truy cập ngày 1 tháng 6 năm 2009.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Nhà thờ chính tòa Milano***. |
"**Nhớ mùa thu Hà Nội**" là bài hát do nhạc sĩ Trịnh Công Sơn sáng tác vào năm 1985. Bài hát được sáng tác vào một đêm say trong khoảng thời gian một tháng nhạc sĩ sống tại Hà Nội, với phần lời sử dụng những hình ảnh đặc trưng của một thủ đô cổ xưa, trầm mặc và thiêng liêng.

Sáng tác
--------

Mùa thu năm 1985, Trịnh Công Sơn và ba đồng nghiệp được Bộ Văn hóa Liên Xô mời sang thăm nước Liên Xô. Khi trở về Việt Nam, nhạc sĩ ở lại Hà Nội một tháng.

> Mỗi sáng, tôi và Thái Bá Vân đi loanh quanh Hà Nội gặp bạn bè. Chiều nào cả hai cũng lên Hồ Tây, nằm bên hồ với chai Ararat, uống lai rai và nhìn bầy sâm cầm đáp xuống – bay lên.
> 
> — Trịnh Công Sơn
> 

Một buổi tối, Trịnh Công Sơn cùng nhà thơ Dương Tường đến uống rượu ở nhà một người bạn ở khu tập thể Kim Liên cùng với Phạm Tuân. Trong khi Dương Tường chỉ dám nhấp môi thì Trịnh Công Sơn lại uống rất nhiệt tình. Sau buổi nhậu, vì Trịnh Công Sơn bị say nên Dương Tường dìu ông lên xích lô chở về khách sạn Đồng Lợi nằm trên ngã ba đường Lê Duẩn với phố Lý Thường Kiệt, Hoàn Kiếm. Dương Tường ở lại khách sạn và ngủ cùng Trịnh Công Sơn, nhưng nửa đêm tỉnh dậy ông thấy Trịnh Công Sơn đang ngồi viết "Nhớ mùa thu Hà Nội".

Chủ đề
------

Theo Anh Mai của *VnExpress*, "Nhớ mùa thu Hà Nội" ra đời trong một tháng "gặp gỡ" của những tâm hồn đồng điệu. Bài hát lấy cảm hứng chủ đạo là "nỗi nhớ, khi tình yêu giữa đất và người vừa chớm nở đã phải chia xa", đồng thời "làm người đi xa không khỏi xốn xang, người ở gần không khỏi bồi hồi vào những buổi sớm heo may trong lòng thành phố". Bài hát được Trịnh Công Sơn đưa vào những hình ảnh đặc trưng của Hà Nội xưa, bao gồm cây cơm nguội vàng, cây bàng lá đỏ, phố xưa nhà cổ, mái ngói thâm nâu, vốn được coi là biểu tượng của một thủ đô cổ xưa, trầm mặc, thiêng liêng, hiển hiện trong tâm trí người yêu Hà Nội như tranh phố Phái, như cốm làng Vòng, hay những con đường mang hương hoa sữa nồng nàn tháng 10.

Thể hiện
--------

"Nhớ mùa thu Hà Nội" được thể hiện bởi nhiều ca sĩ khác nhau, trong đó có thể kể đến Khánh Ly và Hồng Nhung, trong đó bản thu âm của Hồng Nhung được coi là bản thu thành công nhất.

Đón nhận
--------

Một số hình ảnh đặc trưng về Hà Nội được nhạc sĩ đưa vào bài hát gây ra nhiều tranh cãi. Hình ảnh "cốm sữa vỉa hè" được những người Hà Nội thắc mắc về sự tồn tại của "cốm sữa", là tên một loại cốm hay là món ăn cốm với sữa của người Hà Nội ngày trước. Nhạc sĩ Đoàn Bổng thì cho rằng bài hát này có những ca từ "mâu thuẫn" khi mang câu hát "trời thu Hà Nội trả lời cho tôi", vì theo ông, "mùa thu Hà Nội tượng trưng cho mùa thu cách mạng. Vậy nói mùa thu Hà Nội trả lời là trả lời cái gì?".

Tham khảo
---------

1. ↑  Hà Phong (27 tháng 10 năm 2022). "Câu chuyện âm nhạc: *Nhớ mùa thu Hà Nội*". *Hànộimới*. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2024.
2. 1 2 3  Anh Mai (18 tháng 10 năm 2015). "Mùa thu Hà Nội trong nỗi nhớ của Trịnh Công Sơn". *VnExpress*. Truy cập ngày 3 tháng 3 năm 2024.
3. ↑  Thiên Điểu (8 tháng 9 năm 2019). "Đêm của Nhớ mùa thu Hà Nội". *Tuổi trẻ Online*. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2024.
4. ↑  Đào Bích (19 tháng 5 năm 2017). "Ca khúc "Nhớ mùa thu Hà Nội" có những ca từ "mâu thuẫn"?". *VOV*. Truy cập ngày 4 tháng 3 năm 2024.
**Cá ma cà rồng** (Danh pháp khoa học: ***Danionella dracula***) là một loài cá trong họ Cyprinidae ở Miến Điện. Đây là một loài cá đặc biệt, chúng có răng nanh do đó có tên là **cá dracula** hay cá ma cà rồng.

Đặc điểm
--------

### Cấu tạo

Giống như những loài khác thuộc chi *Danionella*, loài cá này cực nhỏ và được cho là có kích thước tối đa chỉ đạt 16,7 mm. Chúng rất giống với cá bột của những loài cá lớn, với thân mình trong suốt và kích thước rất nhỏ. 44 xương hay những phần phát triển kém ở *D. dracula* nếu đem so sánh với loài họ hàng gần là cá ngựa vằn *Danio rerio* thì ngắn hơn khoảng hai lần, ngoài một số ngoại lệ, phần xương bị thiếu ở *D. dracula* là những phần hóa xương chậm trong quá trình phát triển ở cá ngựa vằn. Phần xương bị thiếu ở *D. dracula* do đó là trường hợp đơn giản của sự hạn chế phát triển, chẳng hạn thiếu mất giai đoạn phát triển sau cùng.

Chúng tương tự với những loài *Danionella* đã được mô tả như *D. translucida* và *D. mirifica*. Tuy nhiên, không loài họ hàng nào mà mức độ biến đổi khung xương lại nhiều như ở *D. dracula*. Đây có thể coi là loài duy nhất trong số 3.700 loài thuộc họ Cá chép có đặc điểm này, và được đặt tên là *Danionella dracula* dựa trên đặc điểm tương tự như vị bá tước nổi tiếng trong tiểu thuyết của nhà văn Bram Stoker.

### Răng nanh

Cá đực của loài tý hon này, được biết chỉ phân bố trong một dòng suối nhỏ ở miền bắc Miến Điện, có những cái răng nanh cực lớn giống như răng chó sói nhô ra khỏi miệng. Mặc dù trông giống như răng, những cái nanh này thực sự không phải là răng. Chúng thiếu lớp men và tủy, và kích thước nanh ở cá đực loài này nổi trội so với cá cái.

Những chiếc nanh và chóp hàm ở *D. dracula* không phải là răng thực sự. Tuy nhiên, chúng vẫn rất giống với răng so chóp hàm của các loài khác thuộc bộ Cá chép. Về mặt hình thái, hàm răng của loài mới được phát hiện *D. dracula* rất gần với bất kỳ loài nào thuộc bộ Cá chép, nhưng theo nhu cầu tiến hóa, phần chóp phát triển theo một hướng khác trở thành những cái răng rất cách tân.

Chú thích
---------

Tham khảo
---------

* Dữ liệu liên quan tới Danionella dracula tại Wikispecies
* Froese Rainer & Pauly Daniel (chủ biên) (2014). "*Danionella dracula*" in FishBase. November 2014 version.
* Black, Richard (2009-03-11). 'Dracula' fish shows baby teeth. BBC News. Truy cập 2009-03-11.
* Ralf Britz, Kevin W. Conway, Lukas Rüber (2009). "Spectacular morphological novelty in a miniature cyprinid fish,

*Danionella dracula* n. sp.". *Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences* 276: 2179–2186. doi:10.1098/rspb.2009.0141.

* Tiny fish developed its own set of dracula fangs. The Times (2009-03-11). Truy cập 2009-04-30.
* Devlin, Kate (2009-03-11). New 'dracula' fish discovered. The Daily Telegraph. Truy cập 2009-03-11.
**Hà Văn Chúc** (1938-1968) là một phi công của Không quân Nhân dân Việt Nam. Là phi công đã một mình đương đầu với một phi đội máy bay của Không quân Hoa Kỳ.

Tiểu sử
-------

Hà Văn Chúc sinh năm 1938 ở xã Hải Lựu, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Yên (nay thuộc huyện Sông Lô, tỉnh Vĩnh Phúc).

Hà Văn Chúc nguyên là một chiến sĩ cao xạ, sau vì sức khỏe tốt nên được chọn học phi công. Sau khi tốt nghiệp loại ưu năm 1964, Hà Văn Chúc về nhận nhiệm vụ tại đại đội 1, trung đoàn không quân tiêm kích 921 với cương vị Đại đội phó.

Tham gia chiến đấu, ông mới chỉ có kinh nghiệm 100 giờ bay.

Năm 1968, cuộc chiến đấu trên không tại miền Bắc Việt Nam diễn ra căng thẳng, dù đã có nhiều cố gắng nhưng Trung đoàn 921 vẫn không đủ số máy bay trực chiến. Giai đoạn đầu tháng 1/1968, có thời điểm lực lượng máy bay đủ điều kiện tham gia trực chiến chỉ có 2 chiếc MiG-21.

Ngày 3 tháng 1 năm 1968, máy bay Mỹ tiến công, trung đoàn 921 và 923 không quân chặn đánh. Sau trận này, do 1 chiếc bị lao ra ngoài đường băng khi hạ cánh, Trung đoàn không quân 921 chỉ còn duy nhất một chiếc máy bay MiG-21 trực chiến còn bay được.

15 giờ ngày 3 tháng 1 năm 1968, phát hiện máy bay đối phương tấn công Hà Nội, dù chỉ còn một chiếc nhưng Bộ Tư lệnh vẫn cho phép Trung đoàn 921 được cất cánh. Đại đội phó Hà Văn Chúc xung phong nhận nhiệm vụ.

Tới Yên Châu, Thượng úy Hà Văn Chúc phát hiện 36 chiếc F-105 và 8 chiếc F-4. Sau đó ông một mình không chiến với cả tốp máy bay, bắn hạ một F-105 chỉ huy. Sau đó, Hà Văn Chúc lái máy bay luồn lách tránh tên lửa của địch bắn ra, hạ cánh an toàn. Đội hình máy bay Mỹ bị rối loạn, không thực hiện được ý đồ vào đánh phá khu vực Hà Nội, bèn thả bom tại chỗ rồi rút lui.

Chớp thời cơ, Binh chủng tên lửa bắn rơi thêm hai chiếc F-105.

Ngày 14 tháng 1 năm 1968, hai tuần sau chiến thắng trên, Thượng úy Hà Văn Chúc tiếp tục chiến đấu ở vùng trời huyện Sơn Dương, Tuyên Quang. Trong trận chiến, Hà Văn Chúc đã bắn hạ một F-105 nhưng đồng thời máy bay cũng bị trúng đạn, phải nhảy dù.

Ngày 19 tháng 1 năm 1968, do vết thương quá nặng, Hà Văn Chúc mất tại Quân y viện 108.

Ngày 30 tháng 8 năm 1995, Hà Văn Chúc được Nhà nước Việt Nam truy tặng danh hiệu: Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Tên của ông được đặt cho một tuyến phố ở phường Phúc Lợi, quận Long Biên, Hà Nội, song song với sông Cầu Bây.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Phố Hà Văn Chúc". Cổng thông tin điện tử quận Long Biên. 16 tháng 5 năm 2022. Bản gốc lưu trữ ngày 11 tháng 8 năm 2022. Truy cập ngày 19 tháng 7 năm 2022.

Liên kết ngoài
--------------

* Một mình chiến đấu với 36 máy bay địch
* Những đôi cánh thiên thần trên bầu trời Thăng Long Lưu trữ 2013-07-14 tại Wayback Machine
***Plectranthias exsul*** là một loài cá biển thuộc chi *Plectranthias* trong họ Cá mú. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1983.

Phân bố và môi trường sống
--------------------------

*P. exsul* có phạm vi phân bố nhỏ hẹp ở vùng biển Đông Nam Thái Bình Dương. Loài này dược tìm thấy ở quần đảo Juan Fernández và quần đảo Desventuradas. Ghi nhận ở dãy núi ngầm Nazca (ngoài khơi bờ biển phía tây của Nam Mỹ) là của loài *Plectranthias nazcae* (Anderson, 2008). *P. exsul* sống xung quanh các rạn san hô ở các thềm lục địa, độ sâu tìm thấy khá lớn, được ghi nhận trong khoảng từ 140 đến 225 m.

Mô tả
-----

Mẫu vật lớn nhất của *P. exsul* đạt kích thước khoảng 16 cm. Vảy trên đầu của nó kéo dài gần đến môi trên. Một dải sọc rộng, xiên, màu đỏ nằm bên dưới của nửa phần sau của vây lưng (bao quanh phần sau của đường bên), thu hẹp dần và kết thúc ở rìa dưới của cuống đuôi.

Số gai ở vây lưng: 10; Số vây tia mềm ở vây lưng: 15 - 16; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số vây tia mềm ở vây hậu môn: 7; Số đốt sống: 26.

Chú thích
---------

1. 1 2 3  "Plectranthias exsul (Heemstra & Anderson, 1983)". *FishBase*.
Phe áo đỏ diễu hành trên đường phố Bangkok
**Mặt trận dân chủ chống độc tài** (tiếng Thái: แนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ; viết tắt: *UDD* (từ chữ tiếng Anh: *National United Front of Democracy Against Dictatorship*) hoặc นปช) là một phong trào chính trị ở Thái Lan. Vì những thành viên của phong trào này thường mặc đồ màu đỏ khi hoạt động, nên Mặt trận dân chủ chống độc tài còn được gọi là "**Phe áo đỏ**". Thành viên của Mặt trận dân chủ chống độc tài phần lớn là người lao động nghèo từ nông thôn. Đặc biệt, phong trào này còn có một lực lượng bán quân sự do một cựu thiếu tướng quân đội Thái Lan giải ngũ là Khattiya Sawasdipol, có biệt danh là Seh Daeng (*Tư lệnh đỏ*), chỉ huy.

Mặt trận dân chủ chống độc tài được thành lập để phản đối một phong trào khác là Liên minh nhân dân vì dân chủ - hay còn gọi là "Phe áo vàng". Phong trào này liên kết chặt chẽ với Đảng Pheu Thai.

Mặt trận dân chủ chống độc tài xuất hiện lần đầu vào năm 2006 khi họ phản đối cuộc đảo chính đã lật đổ Thủ tướng Thaksin Shinawatra và phản đối chính quyền quân sự. Thời kỳ 2006-2007 là thời kỳ phong trào này lớn mạnh khi các lực lượng phản đối chính phủ liên minh lại với nhau để cùng phản đối bản hiến pháp 2007 do chính quyền quân sự xây dựng. Sau cuộc tổng tuyển cử ngày 23 tháng 12 năm 2007, phong trào này tưởng như đã ngừng hoạt động; nhưng nó lại hoạt động trở lại sau sự kiện phe áo vàng chiếm tòa nhà chính phủ tháng 5 năm 2008. Năm 2009, phong trào này đã kéo xuống Pattaya và góp phần làm cho Hội nghị cấp cao ASEAN và Hội nghị cấp cao Đông Á phải tạm dừng. Tháng 3 và tháng 4 năm 2010, Mặt trận dân chủ chống độc tài đã lãnh đạo một liên minh biểu tình quy mô lớn phản đối chính phủ. Cuộc biểu tình kéo dài đã dẫn tới xung đột với cảnh sát và quân đội. Những người biểu tình đã chiếm trung tâm thương mại của Bangkok để gây sức ép về kinh tế đối với chính phủ.

Mặt trận dân chủ chống độc tài kêu gọi thay thế tấng lớp chính trị mà họ gọi bằng chính trị quý tộc, gồm những người xuất thân từ hoàng gia, quân đội và tầng lớp quan liêu. Phong trào cho rằng tầng lớp chính trị này không quan tâm tới những người bình dân và nền dân chủ bỏ phiếu.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Mặt trận Dân chủ chống Độc tài***. |

Tham khảo
---------

* VnExpress, *Khủng hoảng màu sắc ở Thái Lan*, 21/4/2010.
* VnExpress, *Tướng Thái Lan bị bắn vào đầu*, 14/5/2010.

Liên kết ngoài
--------------

* Các bài trên VnExpress về phe áo đỏ.

Xem thêm
--------

* Liên minh nhân dân vì dân chủ ("phe áo vàng")