"**Kiếp nghèo**" là một trong những ca khúc đầu tay của nhạc sĩ Lam Phương, được sáng tác vào năm 1954 khi ông đang ở Sài Gòn học, cùng thời điểm với bài Chuyến đò vỹ tuyến.

Xuất xứ
-------

Năm 1954, nhạc sĩ Lam Phương đi học tại Sài Gòn, trú tại *xóm Vạn Chài* ở Đa Kao. Ở xóm trọ bị ngập úng nặng nề, ông thấy mẹ mình đang hứng nước mưa ở gác trọ.

Trong lúc đó, ông đã viết bài *Kiếp nghèo*, để tâm sự về hoàn cảnh nghèo khó của mình khi đó.

> *Tôi thấy mình thật cô đơn, thấy mình bé nhỏ và đời ruồng rẫy mình đến vô tình. Tôi đi mãi cho tới khi về nhà, không kịp thay quần áo, ôm cây đàn và cứ thế viết về kiếp nghèo, về phận bạc của mình.*
> 
> — Lam Phương
> 

Ông đã mất một tuần để chỉnh sửa lại lời cho bài hát *Kiếp nghèo* và được Nhà xuất bản Tinh Hoa xuất bản vào năm 1954. Nhờ bài hát *Kiếp nghèo* mà ông đã thoát nghèo, mua được một căn nhà cho mẹ ở cư xá Lữ Gia có trị giá 40 cây vàng vào thời điểm đó. Ngoài ra, ông cũng đã thu được số tiền bản quyền lên đến 1,2 triệu tiền Việt Nam Cộng hòa vào thời gian đó, trở thành một hiện tượng âm nhạc vào thập niên 1960. Sau này, ông còn viết nối tiếp thêm một bài nữa, đó là bài *Đèn khuya*.

Nội dung
--------

Bài hát được viết theo nhịp 2/4, điệu Tango, nói về hoàn cảnh của ông khi ấy. 

> Đường về đêm tay vắng tanh  
> 
> Rạt rào hạt mưa rớt nhanh  
> 
> Lạnh lùng mưa xuyên áo tơi  
> 
> Mưa chẳng yêu kiếp sống mong manh  
> 
> Lầy lội qua muôn lối quanh  
> 
> Gập ghềnh đường đê tối tăm  
> 
> Ngập ngừng dừng bên mái tranh  
> 
> nghe trẻ thơ thức giấc bùi ngùi  
> 
> Êm êm tiếng hát ngân nga ôi lời mẹ hiền ru thiết tha  
> 
> Không gian tím ngắt bao la như thương đường về quá xa  
> 
> Mưa ơi có thấu cho ta lòng lạnh lùng giữa đêm trường  
> 
> Đời gì chẳng tình thương không yêu đương  
> 
> Thương cho kiếp sống tha hương thân gầy gò gởi cho gió sương  
> 
> Đôi khi muốn nói yêu ai nhưng ngại ngùng đành lãng phai  
> 
> Đêm nay giấy trắng tâm tư gởi về người chốn mịt mùng  
> 
> Đời nghèo lòng nào dám mơ tình chung  
> 
> Trời cao có thấu cúi xin người ban phước cho đời con  
> 
> Một mái tranh yêu, một mối tình chung thủy không hề phai  
> 
> Và một ngày mai mưa không nghe tiếng khóc trong đêm dài  
> 
> Đây cả nỗi niềm biết ngày nào ai thấu cho lòng ai
> 
> 
>

Trình bày
---------

*Kiếp nghèo* có rất nhiều ca sĩ cả trong nước lẫn hải ngoại hát, tuy nhiên người đầu tiên hát bài *Kiếp nghèo* đó là ca sĩ Thanh Thúy, trở thành hiện tượng âm nhạc vào thập niên 1960, thông qua sóng Đài Phát thanh Sài Gòn và băng *Shotguns* vào thời điểm đó.

Sau này, ca sĩ Thanh Tuyền nối tiếp đàn chị, hát lại bài hát trên băng dĩa nhựa lẫn cả sau này ở hải ngoại. Gần đây nhất, ca sĩ Lệ Quyên và Anh Thơ đã trình bày bài hát trên.

Kirameki Powers 1990's & Ohsama Sentai KingOhger Season 47th.

Chú thích
---------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  "Sách về Lam Phương (kỳ ba): Thoát nghèo nhờ 'Kiếp nghèo'". *VnExpress (Trích sách Lam Phương - Trăm nhớ ngàn thương)*. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 10 năm 2021. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2021.
2. ↑  Tiểu Vũ. "Nhạc sĩ Lam Phương mất - 'Thành phố buồn' chắc sẽ buồn hơn!". *Một thế giới*. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 10 năm 2021. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2021.
3. ↑  Xóm Vạn Chài là một xóm lao động gần bờ Kênh Nhiêu Lộc ở Đa Kao, là một xóm ngụ cư tứ xứ vào Sài Gòn lập nghiệp. Tuy nhiên, đây là một khu ổ chuột phúc tạp với những kẻ nghiện ngập và tù tội, nên cảnh sát rất ngại đi kiểm tra tuổi quân dịch ở đây, nếu không có trang bị vũ khí.
4. ↑  Tuấn Văn. "Về Hoàn Cảnh Ra Đời Ca Khúc 'Kiếp Nghèo' Của Nhạc Sĩ Lam Phương". *dongnhacvang.com*. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 10 năm 2021. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2021.
5. ↑  Hồi ký Lam Phương : Trăm nhớ ngàn thương
6. ↑  Văn Khoa. "Nhạc sĩ Lam Phương: Vượt "kiếp nghèo" thành nhạc sĩ vang danh". *doanhnhansaigon.com*. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 10 năm 2021. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2021.
7. 1 2  Hà Thu. "Lam Phương - nhạc sĩ của những kiếp người". *VnExpress*. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 10 năm 2021. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2021.
8. 1 2  Đông Kha & Trần Tuệ Minh Hiếu. "Hoàn cảnh sáng tác "Kiếp Nghèo" – Ca khúc dành cho những kiếp sống tha hương nơi Sài Gòn hoa lệ". *nhacxua.vn*. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 10 năm 2021. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2021.
9. ↑  "Nghe lại những tình khúc nổi tiếng của nhạc sĩ Lam Phương". *VTC*. Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 10 năm 2021. Truy cập ngày 8 tháng 10 năm 2021.