|  |
| --- |
| Một phần của *loạt bài* về |
| Thiền sư Nhật Bản |
| Ensō |
| Danh sách
* Bàn Khuê Vĩnh Trác
* Bạch Vân An Cốc
* Bạch Ẩn Huệ Hạc
* Bạt Đội Đắc Thắng
* Cô Phong Giác Minh
* Cô Vân Hoài Trang
* Daisetz Teitaro Suzuki
* Đại Nhật Năng Nhẫn
* Đại Triệt Tông Linh
* Đại Vân Tổ Nhạc Nguyên Điền
* Đạo Nguyên Hi Huyền
* Minh Am Vinh Tây
* Minh Phong Tố Triết
* Mộng Song Sơ Thạch
* Nam Phố Thiệu Minh
* Nga Sơn Thiều Thạc
* Nguyệt Am Tông Quang
* Nhất Hưu Tông Thuần
* Oánh Sơn Thiệu Cẩn
* Quan Sơn Huệ Huyền
* Thái Nguyên Tông Chân
* Thông Huyễn Tịch Linh
* Thật Phong Lương Tú
* Tiên Nhai Nghĩa Phạm
* Triệt Thông Nghĩa Giới
* Triệt Ông Nghĩa Đình
* Trạch Am Tông Bành
* Tuyết Thôn Hữu Mai
* Tâm Địa Giác Tâm
* Tông Phong Diệu Siêu
* Tịch Thất Nguyên Quang
* Viên Nhĩ Biện Viên
* Vô Trụ Đạo Hiểu
* Vô Đoan Tổ Hoàn
 |
|  Cổng thông tin Phật giáo |
| * x
* t
* s
 |

**Myōan Eisai** (kanji: 明菴榮西, Hán Việt: Minh Am Vinh Tây; 1141-1215), còn được viết gọn là **Eisai** hoặc **Yōsai** là một vị Thiền sư Nhật Bản, thuộc tông Lâm Tế, dòng Hoàng Long. Sư được xem là vị Tổ khai sáng Thiền tông tại Nhật Bản, được tôn xưng là **Eisai/Yōsai Zenji** (栄西禅師, *Thiền sư Eisai*).

Đạo nghiệp
----------

Sư đến Trung Quốc hai lần và, lần thứ hai, Sư được Thiền sư Hư Am Hoài Sưởng (zh. 虛庵懷敞) ở chùa Vạn Niên trên núi Thiên Thai ấn chứng. Sư cũng là thầy đầu tiên của Đạo Nguyên Hi Huyền, người khai sáng dòng Thiền Tào Động tại Nhật.

Việc khai sáng Thiền tông tại Nhật được xem là thành tựu của Vinh Tây nhưng sự kiện này phải được đính chính lại một ít bởi vì sự thành lập Thiền tông tại Nhật - nếu nhìn một cách tổng quát - là một quá trình lâu dài, qua nhiều cấp bậc. Sư là người, có thể nói, thực hiện những bước quan trọng đầu tiên để Thiền tông được hưng thịnh tại đây.

Sư sinh ra trong một gia đình mộ đạo tại Bitchū (bây giờ là Okayama), học hỏi Phật pháp từ nhỏ. Năm 14 tuổi, Sư xuất gia trên núi Tỉ Duệ (zh. 比叡, ja. *hiei*) tại Kinh Đô (ja. *kyōto*), trung tâm của Thiên Thai tông tại Nhật Bản. Sư chú tâm học hỏi tất cả những lý thuyết căn bản của Thiên Thai tông và cả Mật giáo của tông này (Thai mật 台密, ja. *taimitsu*) trong thời gian ở tại đây.

Sau đó, Sư quyết định sang Trung Quốc để học hỏi thêm. Lần sang Trung Quốc đầu tiên (1168) đã mang đến cho Sư một ấn tượng về Thiền tông tại đây. Chuyến du học này kéo dài không lâu (7 tháng) và kết quả chỉ là những bài luận của Thiên Thai tông tại Trung Quốc mà Sư mang trở về quê nhà.

Chuyến du học thứ hai xảy ra gần hai mươi năm sau đó (1187) và chuyến đi này là mốc ngoặt quan trọng trong cuộc đời của Sư. Ban đầu, Sư có ý định đến tận Ấn Độ để thăm những thánh tích của đức Phật lịch sử Thích-ca Mâu-ni và sau khi đặt chân lên đất Trung Quốc, Sư liền xin phép đi từ đây sang Ấn Độ nhưng sự từ chối của chính quyền lúc bấy giờ buộc Sư phải ở lại. Đây chính là cơ hội để Sư tham vấn các vị Thiền sư Trung Quốc. Dưới sự hướng dẫn của Hư Am Hoài Sưởng - một vị Thiền sư thuộc đời thứ tám dòng Hoàng Long Huệ Nam tông Lâm Tế - Sư đạt yếu chỉ Thiền và được ấn khả. Sau bốn năm du học, Sư trở về Nhật, tuyên truyền giáo lý của Thiền tông tại đây. Trong thời gian sau (1198), Sư soạn bộ *Hưng thiền hộ quốc luận* (興禪護國論, ja. *kōzen gokokuron*) để xiển dương Thiền tông và để chống đối lại sự phản bác mạnh mẽ của các vị tăng thuộc Thiên Thai tông. Sư viết như sau trong *Hưng thiền hộ quốc luận*:

"Tổ Tối Trừng (zh. 最澄, ja. *saichō*) của Thiên Thai tông đã từng dạy Thiền; nếu Thiền tông chẳng có ý nghĩa gì thì Đại sư Tối Trừng cũng chẳng có ý nghĩa gì và nếu Đại sư Tối Trừng chẳng có ý nghĩa gì thì Thiên Thai tông cũng chẳng có ý nghĩa gì."
Sư không những là một Thiền sư lỗi lạc mà còn rành về cả y thuật, đặc biệt là cách dưỡng sinh bằng trà. Sư có viết *Khiết trà dưỡng sinh ký* (喫荼養生記, ja. *kissa yōjōki*), nói về tác dụng của trà và chính từ đây Trà đạo bắt đầu có tại Nhật. Tác phẩm khác của sư là *Bồ-đề tâm luận khẩu quyết* (zh. 菩提心論口訣, ja. *bodaishinron kōketsu*), *Hưng thiền hộ quốc luận* (zh. 興禪護 國論, ja. *kōzengokoku ron*), *Xuất gia đại cương* (zh. 出家大綱, ja. *shukke daikō*), còn thêm những luận giải về tông Thiên Thai và Mật giáo.

Trong những năm cuối đời, Sư hoằng hoá tại hai trung tâm Kinh Đô (京都; ja. *kyōtō*) và Liêm Thương (鎌倉, ja. *kamakura*). Sư tịch năm 1215, thọ 75 tuổi.

Tham khảo
---------

* *Fo Guang Ta-tz'u-tien* 佛光大辭典. Fo Guang Ta-tz'u-tien pien-hsiu wei-yuan-hui 佛光大辭典編修委員會. Taipei: Fo-kuang ch'u-pan-she, 1988. (Phật Quang Đại Từ điển. Phật Quang Đại Từ điển biên tu uỷ viên hội. Đài Bắc: Phật Quang xuất bản xã, 1988.)
* Dumoulin, Heinrich:

*Geschichte des Zen-Buddhismus* I. Indien und China, Bern & München 1985.
*Geschichte des Zen-Buddhismus* II. Japan, Bern & München 1986.

Liên kết ngoài
--------------

* Lưu trữ 2005-09-15 tại Wayback Machine

| Bảng các chữ viết tắt |
| --- |
| **bo.**: Bod skad བོད་སྐད་, tiếng Tây Tạng | **ja.**: 日本語 tiếng Nhật | **ko.**: 한국어, tiếng Triều Tiên |**pi.**: Pāli, tiếng Pali | **sa.**: Sanskrit संस्कृतम्, tiếng Phạn | **zh.**: 中文 chữ Hán |