**Placido Domingo** sinh năm 1941 tại Madrid, Tây Ban Nha. Cha mẹ ông đều là các ngôi sao của zarzuela, thể loại tương đương với hài kịch âm nhạc của Tây Ban Nha. Ông là một ca sĩ opera nổi tiếng của Tây Ban Nha, ông từng giành được 8 giải Grammy cho các thu âm của mình.

Tiểu sử
-------

Gia đình ông chuyển tới México trước ngày sinh nhật lần thứ 9 của Placido, và ở đó ông theo đuổi giấc mơ trở thành một đấu sĩ đấu bò tót. Tự nhận thấy mình không đủ sức mạnh điều khiển các chú bò đực, ông đã chọn đi theo con đường âm nhạc ở Học viện Quốc gia thành phố México. Ông được đào tạo trong lĩnh vực piano và hòa âm, gặp gỡ và kết hôn với một sinh viên cùng học năm 16 tuổi, và ly dị vào năm sau đó. Con trai lớn nhất của ông, José, chào đời trong thời gian diễn ra cuộc hôn nhân ngắn ngủi, và hiện sống ở London.

Sau khi có được một số trải nghiệm biểu diễn ban đầu bằng việc xuất hiện với công ty zarzuela của cha mẹ, Domingo thử giọng cho National Opera của México năm 1959. Sự xuất hiện thành công ở Monterrey trong vai Alfredo ở "La Traviata" năm 1961 nhanh chóng mang về cho ông các vai diễn khác tại Mỹ và cơ hội gia nhập Hebrew National Opera với người vợ là Marta Ornelas, một giọng nữ cao, người ông đã gắn bó trong 22 năm và có cùng bà hai cậu con trai. Họ đã làm một cuộc hành trình tới Tel Aviv cùng nhau cuối năm 1962 và lưu lại đó trong hai năm rưỡi.

Năm 1966, Domingo ra mắt đầu tiên ở New York trong vai Pinkerton ở vở "Madame Butterfly" với New York City Opera. Ông được các nhà phê bình hoan nghênh nhiệt liệt. Thành tựu to lớn hơn xuất hiện hai năm sau ở Met. Năm tiếp theo Domingo trình làng ở La Scala của Milan. Ông tiếp tục bổ sung thêm nhiều vai diễn mới cho hành trang của mình. Trong các chương trình truyền hình "Live from the Met", ông đã xuất hiện trong vai Alfredo ở vở "La Traviata", Des Grieux trong vở "Manon Lescaut", Rodolfo trong "Luisa Miller", Canio trong "I Pagliacci", Duke trong "Rigoletto" cùng vô số vai khác nữa.

Domingo táo bạo chấp nhận những thách thức trong sự nghiệp, và năm 1975 đảm nhiệm một vai đòi hỏi khắt khe tột bậc"Otello." Bất chấp nhiều lời cảnh báo rằng ông sẽ hủy hoại chất giọng của mình, Domingo vẫn tự học vai (ông thông thạo tất cả các vai ở piano và không thuê người kèm vocal) và chẳng mấy chốc đã thành công trong vai diễn đó. Ông nói đây là vai diễn vĩ đại nhất và nhiều người cũng tán thành điều này. Laurence Olivier, một trong những Othello sân khấu lớn mọi thời đại, đã nói, "*Domingo đóng Othello cũng như tôi đóng và anh có chất giọng đó*". Placido đã thực hiện hơn 70 buổi trình diễn trong vai này và tuyên bố, "nó khiến tôi trở thành một ca sĩ giỏi hơn".

Domingo là một giọng nam cao bận rộn nhất của opera, trình diễn ở mức trung bình 4 ngày một lần, nhưng ông nói, "*Tôi muốn vượt xa hơn công chúng opera*". Ông đã thành công trong mục tiêu đó: album toàn các ca khúc nổi tiếng của ông, "Perhaps Love", với ca sĩ John Denver, đã bán ra được hơn 1 triệu bản, và hãng CBS Records đã tiếp tục với "My Life for a Song". Domingo cũng đã thu âm hai album điệu tango Tây Ban Nha. Khán giả truyền hình sẽ nhớ tới ông trong sự kiện đặc biệt năm ngoái với Carol Burnett, "Burnett Discovers Domingo" và từ "The Night of 100 Stars", ở đó ông biểu diễn "Sometimes a Day Goes By" với Miss Piggy. '**Tôi hướng tới kiểu âm nhạc thư thái hơn'**, ông nói, *nên tác phẩm opera của mình được tươi mới và mãnh liệt hơn, khiến tôi thậm chí tỉnh táo hơn về ngôn từ".*

Nói về một vai diễn điển hình - vai Don José trong vở Carmen của Bizet, ông tâm sự: ''*Tôi chưa bao giờ thấy mệt mỏi về vai diễn. Tôi đã hát hơn 100 lần 'Carmens' trong sự nghiệp của mình, và tôi vẫn tìm thấy nhiều sắc thái mới trong 'Flower Song*". Gần đây ông đã xuất hiện trong tác phẩm "Turandot" tại Covent Garden của Andrei Serban và tại Festival Nghệ thuật Olympic diễn ra ở Los Angeles, cũng như bắt đầu mùa thu âm năm 1984-85 của Metropolitan Opera ở New York trong "Lohengrin".

Tách khỏi kế hoạch biểu diễn đòi hỏi khắt khe của opera cùng các chương trình hòa nhạc, Domingo tiếp tục sự nghiệp đạo diễn và điện ảnh của mình. Ông đảm nhận công việc tại New York City Opera, the Vienna State Opera, và nhiều nơi khác nữa. Tự truyện của ông, My First Forty Years, được Alfred A. Knopf xuất bản năm 1983.

Với Sony Classical, Domingo đã sáng tạo một catalogue các thu âm đã dạng, từ pop qua vô số đĩa hát bán chạy nhất tới các vở opera hòa chỉnh. Những thu âm tại Sony Classical của ông bao gồm Mefistofele của Boito, Louise của Charpentier, La fanciulla del west của Puccini, Madama Butterfly, La rondine, Il trittico, và Le Villi, Aida của Verdi, Luisa Miller và Il trovatore với James Levine và the Met forces, Adriana Lecouvreur của Cilea, L'elisir d'amore của Donizetti, Iris của Mascagni, Le Cid của Massenet, Der Rosenkavalier của Strauss, Il Guarany của Antonio Gomes, Requiem của Verdi, cũng như vô số các đĩa độc tấu và hợp tác khác bao gồm nhiều video và audio tiêu thụ chạy nhất của các chương trình hòa nhạc live ở Vienna. Tên tuổi của Domingo gắn với các nghệ sĩ khách mời như José Carreras, Diana Ross, Dionne Warwick, Charles Aznavour, Sissel Kirkjebø, Michael Bolton, Helmut Lotti, Riccardo Cocciante, Sarah Brightman, Ying Huang, Patricia Kaas và Alejandro Fernández với dàn nhạc giao hưởng Vienna và Steven Mercurio.

Plácido Domingo hát ở mọi nhà hát opera lớn trên thế giới. Ông đã mở đầu 18 mùa thu âm Metropolitan Opera trong vòng 31 năm qua, hơn bất cứ ca sĩ nào khác kể từ thời Caruso. Những hợp đồng biểu diễn mùa thu âm năm 2001-2002 của Domingo còn bao gồm mở màn cho mùa thu âm tại La Scala của Milan trong một sáng tác mới về Otello. Ông trở lại La Scala sau này trong mùa thu âm ở Samson et Dalila. Vienna sẽ nghe ông trong vai Parsifal, và ông sẽ hát The Queen of Spades tại Covent Garden và ở Washington.

Ông xuất hiện đều đặn tại tất cả các nhà hát opera lớn trên thế giới bao gồm La Scala, the Vienna State Opera, Covent Garden của London, the Opéra de la Bastille ở Paris, the San Francisco Opera, Lyric Opera của Chicago, the Los Angeles Music Center Opera và tại các Festival Bayreuth và Salzburg. Domingo xuất hiện trong các chương trình hòa nhạc khắp nơi trên thế giới, từ vùng Viễn Đông tới Nam Mỹ, từ Mỹ tới gần như tất cả các quốc gia ở châu Âu.

Placido là nghệ sĩ cổ điển đầu tiên có chương trình hòa nhạc solo tại Central Park, New York, nơi thu hút gần 400.000 người bất chấp thời tiết xấu.

Domingo đã giành được 8 giải GRAMMY cho các thu âm của mình, những đĩa nhạc này chắc chắn xuất hiện trên các bảng xếp hạng best selling. 8 album của ông giành được đĩa vàng. Ông đã hoàn thành hơn 50 cuốn video và 3 bộ phim sân khấu: La traviata của Zeffirelli và Otello, Carmen của Rosi. Buổi phát sóng truyền hình Tosca của ông được hơn 1 tỷ người trên 117 quốc gia khác nhau theo dõi.

Plácido Domingo đã gây quỹ nhiều triệu đôla qua các chương trình hòa nhạc từ thiện đặc biệt cốt để giúp đỡ các nạn nhân trận động đất Mexico năm 1985, các nạn nhân AIDS cùng nạn nhân của nhiều thảm họa khác như cơn địa chấn Armenian và lở đất tại Acapulco.

Các tiết mục biểu diễn
----------------------

From the first performance until today, Domingo has a repertoire of 128 roles onstage and studio (124 roles onstage ); not including 3 roles that he played at the same time in 1966. Below is his complete repertoire from 1959 until 2007. The list is sorted by chronological order; year, opera title, composer, role, debut date and city or location.

* **1959**

1. Rigoletto - Verdi; "Borsa"; 23-09-1959; Mexico City  

2. Dialogues des Carmélites - Poulenc; "Chaplain"; 21-10-1959; Mexico City

* **1960**

3. The Merry Widow - Franz Lehár; "Danilo/Camille"; 1960; Mexico City   

4. Turandot - Puccini; "Altoum"; 11-09-1960; Monterrey   

5. Turandot - Puccini; "Pang"; 01-10-1960; Monterrey   

6. Lucia di Lammermoor - Donizetti; "Normanno"; 05-10-1960; Monterrey  

7. La traviata - Verdi; "Gastone"; 08-10-1960; Monterrey   

8. Carmen - Bizet; "Remendado"; 15-10-1960; Monterrey  

9. Otello - Verdi; "Cassio"; 17-10-1960; Monterrey

* **1961**

10. La traviata - Verdi; "Alfredo"; 19-05-1961; Monterrey   

11. El Ultimo sueno - Vázquez; "Enrique"; 28-05-1961; Mexico City   

12. Amelia goes to the ball - Menotti; "Lover"; 28.-06-1961; Mexico City   

13. Fedora - Giordano; "Désire", "Baron Rouvel"; 02-07-1961; Mexico City   

14. Boris Godunov - Mussorgsky; "Simpleton", "Shuisky"; 08-08-1961; Mexico City   

15. Andrea Chenier - Giordano; "Abbé", "Incredibile"; 15-08-1961; Mexico City   

16. Tosca - Puccini; "Spoletta"; 21-08-1961; Mexico City   

17. Madama Butterfly - Puccini; "Goro"; 15-09-1961; Mexico City   

18. Tosca - Puccini; "Cavaradossi"; 30-09-1961 Mexico City

* **1962**

19. La bohème - Puccini; "Rodolfo"; 04-03-1962; Mexico City   

20. Cosi fan tutte - Mozart; "Ferrando"; 10-05-1962; Mexico City   

21. Adriana Lecouvreur - Cilea; "Maurizio"; 17-05-1962; Mexico City   

22. Trittico francescano - Refice; 01-10-1962; Guadalajara   

23. Madama Butterfly - Puccini; "Pinkerton"; 07-10-1962; Torreón  

24. Lucia di Lammermoor - Donizetti; "Edgardo"; 26-11-1962; Fort Worth

* **1963**

25. Carmen - Bizet; "Don José"; 25-06-1963; Tel Aviv  

26. Don Giovanni - Mozart; "Don Ottavio"; 21-09-1963; Tel Aviv   

27. Faust - Gounod; "Faust"; 03-12-1963; Tel Aviv

* **1964**

28. Les Pêcheurs de Perles - Bizet; "Nadir"; 21-01-1964; Tel Aviv  

29. Eugene Onegin - Tchaikovsky; "Lenski"; 05-09-1964; Tel Aviv

* **1965**

30. Cavalleria rusticana - Mascagni; "Turiddu"; 21-01-1965; Tel Aviv  

31. Samson et Dalila - Saint-Saens; "Samson"; 30-07-1965; Chautauqua  

32. Les Contes d'Hoffmann - Offenbach; "Hoffmann"; 07-09-1965; Mexico City

* **1966**

33. Carlota, Severino & La Mulata de Córdoba - "Sandi", "Moreno", "Moncayo" (3 tenor roles); 01-01-1966; Barcelona   

34. Don Rodrigo - Ginastera; "Don Rodrigo"; 22-02-1966; New York  

35. Andrea Chénier - Giordano; "Andrea Chénier"; 03-03-1966; New Orleans  

36. Hippolyte et Aricie - Rameau; "Hippolyte"; 06-04-1966; Boston  

37. Pagliacci - Leoncavallo; "Canio"; 09-08-1966; New York   

38. Il Barbiere di Siviglia - Rossini; "Almaviva"; 16-09-1966; Guadalajara   

39. Anna Bolena - Donizetti; "Lord Percy" 15-11-1966; New York

* **1967**

40. Il tabarro - Puccini; "Luigi"; 08-03-1967; New York   

41. Aida - Verdi; "Radames"; 11-05-1967; Hamburg  

42. Don Carlo - Verdi; "Don Carlo"; 19-05-1967; Vienna  

43. Un ballo in maschera - Verdi; "Riccardo"; 31-05-1967; Berlin 

* **1968**

44. Lohengrin - Wagner; "Lohengrin"; 14-01-1968; Hamburg  

45. Manon Lescaut - Puccini; "Des Grieux"; 15-02-1968; Hartford  

46. Il trovatore - Verdi; "Manrico"; 14-03-1968; New Orleans

* **1969**

47. Rigoletto - Verdi; "Il Duca"; 02-01-1969; Hamburg   

48. La forza del destino - Verdi; "Don Alvaro"; 18-01-1969; Hamburg   

49. Manon - Massenet; "Des Grieux"; 20-02-1969; New York   

50. Turandot - Puccini; "Calaf"; 16-07-1969; Verona   

51. Ernani - Verdi; "Ernani"; 07-12-1969; Milano 

* **1970**

52. Oberon - Weber; "Hüon"; 03-1970; Studio  

53. La Gioconda - Ponchielli; "Enzo"; 14-05-1970; Madrid   

54. Roberto Devereux - Donizetti; "Devereux"; 15-10-1970; New York 

* **1971**

55. Der Rosenkavalier - Strauss, R.; Italian Singer; 03-1971; Studio   

56. I Lombardi alla prima crociata - Verdi; "Oronte"; 07-1971; Studio   

57. Luisa Miller - Verdi; "Rodolfo"; 04-11-1971; New York 

* **1972**

58. Giovanna d'Arco - Verdi; "Carlo VII"; 08-1972; Studio  

59. Los Claveles - Serrano; "Fernando"; 1972; Studio  

60. La Dolorosa - Serrano; "Rafael"; 1972, Studio

* **1973**

61. Francesca da Rimini - Riccardo Zandonai; "Paolo"; 22-03-1973; New York   

62. L'Africaine - Meyerbeer; "Vasco da Gama"; 03-11-1973; San Francisco 

* **1974**

63. I Vespri Siciliani - Verdi; "Arrigo"; 09-04-1974; Paris   

64. Mefistofele - Boito; "Faust"; 07-1974; Studio   

65. Roméo et Juliette - Gounod; "Roméo"; 28-09-1974; New York   

66. La Fanciulla del West - Puccini; "Dick Johnson" 26-11-1974; Turin

* **1975**

67. La Navarraise - Massenet: "Araquil"; 1975; Studio   

68. Otello - Verdi; "Otello"; 28-09-1975; Hamburg 

* **1976**

69. Gianni Schicchi - Puccini; "Rinuccio"; 1976; Studio   

70. Louise - Charpentier; "Julien"; 1976; Studio   

71. Macbeth - Verdi; "Macduff"; 1976; Studio   

72. Die Meistersinger von Nürnberg - Wagner; "Walther von Stolzing"; 03-1976 Studio   

73. Le Cid - Massenet; "Don Rodrigue"; 08-03-1976; New York  

74. L'amore dei tre re - Italo Montemezzi; "Avito"; 07-1976; Studio

* **1977**

75. L'Elisir d'Amore - Donizetti; "Nemorino"; 1977; Studio  

76. Fedora - Giordano; "Loris"; 15-02-1977; Barcelona  

77. Werther - Massenet; "Werther"; 18-12-1977; Munich 

* **1978**

78. La Damnation de Faust - Berlioz; "Faust"; 01-1978; Studio

* **1979**

79. Le villi - Puccini; "Roberto"; 06-1979; Studio   

80. Requiem - Berlioz; Tenor part; 06-1979; Studio  

81. Béatrice et Bénédict - Berlioz; "Bénédict"; 07-1979; Studio   

82. Il Giuramento - Mercadante; "Viscardo"; 09-09-1979; Vienna

* **1980**

83. El Poeta - Torroba; "José de Espronceda"; 19-06-1980; Madrid

* **1981**

84. Norma - Bellini; "Pollione"; 21-09-1981; New York

* **1982**

85. La rondine - Puccini; "Ruggero"; 1982; Studio   

86. Nabucco - Verdi; "Ismaele"; 05-1982; Studio  

87. Les Troyens - Berlioz; "Enée"; 26-09-1983; New York 

* **1986**

88. Die Fledermaus - Strauss, J.; "Alfred"; 04-1986; Studio   

89. Goya - Menotti; "Goya"; 15-11-1986; Washington 

* **1988**

90. Iris - Mascagni; "Osaka"; 1988; Studio   

91. Tannhäuser - Wagner; "Tannhäuser"; 04-1988; Studio 

* **1989**

92. Die Frau ohne Schatten - Strauss, R.; "Der Kaiser"; 03-1989; Studio

* **1990**

93. Man of La Mancha - Leigh; "Don Quixote"; 06-1990; Studio

* **1991**

94. Der fliegende Holländer - Wagner; "Erik"; 02-1991; Studio   

95. Parsifal - Wagner; "Parsifal"; 14-03-1991; New York 

* **1992**

96. Il Barbiere di Siviglia - Rossini; "Figaro"; 02-1992; Studio   

97. El Gato Montés - Penella; "Rafaele Ruiz"; 07-08-1992; Seville   

98. Die Walküre - Wagner; "Siegmund"; 19-12-1992; Vienna 

* **1993**

99. Stiffelio - Verdi; "Stiffelio"; 21-10-1993; New York 

* **1994**

100. Dona Francisquita - Vives; "Fernando"; 02-1994; Studio   

101. La Verbena de la Paloma - Tomás Bretón; "Julian"; 04-1994; Studio   

102. Il Guarany - Carlos Gomes; "Pery"; 05-06-1994; Bonn   

103. Idomeneo - Mozart; "Idomeneo"; 01-10-1994; New York   

104. Hérodiade - Massenet; "Jean"; 08.-11-1994; San Francisco   

105. Luisa Fernanda - Torroba; "Javier"; 1995; Studio   

106. Simon Boccanegra (1881 version) Gabriele - Verdi; "Adorno"; 19-01-1995; New York

* **1996**

107. La Tabernera del Puerto - Pablo Sorozábal; "Leandro"; 1996; Studio

* **1997**

108. Simon Boccanegra (1857 version) Gabriele - Verdi; "Adorno"; 28-06-1997; London   

109. Divinas Palabras - Garcia Abril; "Lucero"; 18-10-1997; Madrid

* **1998**

110. Le prophète - Meyerbeer; "Jean van der Leyden"; 21-05-1998; Vienna   

111. Faust Symphony - Liszt; Tenor part; 06-1998; Studio  

112. La Dolores - Tomás Bretón; "Lázaro"; 07-1998; Studio

* **1999**

113. Das Lied von der Erde - Gustav Mahler; Tenor part; 02-1999; Studio  

114. Misa Tango - Bacalov; Tenor part; 02-1999; Studio  

115. Pique Dame - Tschaikowsky; "Hermann"; 18-03-1999; New York   

116. Fidelio - Beethoven; "Florestan"; 06-1999; Studio   

117. Merlin - Albéniz; "King Arthur"; 07-1999; Studio  

118. Margarita la Tornera - Chapí; "Don Juan de Alarcón"; 11-12-1999; Madrid

* **2000**

119. La Gran Via - Chueca, Valverde; "Caballero de Gracía"; 01-2000; Studio  

120. The Merry Widow - Franz Lehár; "Danilo"; 17-02-2000; New York  

121. La battaglia di Legnano - Verdi; "Arrigo"; 30-06-2000; London

* **2001**

122. La Revoltosa - Chapí; "Felipe"; 01-2001; Studio

* **2002**

123. Sly - Wolf-Ferrari; "Christopher Sly"; 01-04-2002; New York

* **2003**

124. Luisa Fernanda - Torroba; "Vidal Hernando"; 18-06-2003; Milan  

125. Nicholas and Alexandra - Deborah Drattell; "Rasputin"; 14-09-2003; Los Angeles

* **2004**

126. Tristan und Isolde - Wagner; "Tristan"; 12-2004; Studio

* **2005**

127. Cyrano de Bergerac - Franco Alfano; "Cyrano"; 13-05-2005; New York

* **2006**

128. The First Emperor - Tan Dun; "Emperor Qin"; 21-12-2006; New York

Tham khảo
---------

1. ↑  "124th roles". Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 10 năm 2007. Truy cập ngày 6 tháng 9 năm 2007.
2. ↑  . Bản gốc lưu trữ ngày 13 tháng 10 năm 2007. `|title=` trống hay bị thiếu (trợ giúp)

Liên kết ngoài
--------------

* Placido Domingo: Hạ giọng hát vàng Lưu trữ 2007-09-27 tại Wayback Machine

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Placido Domingo***. |