recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Susan Waffa-Ogoo** (sinh ngày 4 tháng 10 năm 1960) là một chính trị gia người Gambia người từng là Bộ trưởng Bộ Ngoại giao của đất nước từ tháng 11 năm 2012 đến tháng 10 năm 2013. Là một thủ thư trước khi tham gia chính trị, lần đầu tiên bà được bổ nhiệm vào nội các sau cuộc đảo chính năm 1994 và giữ một số chức vụ bộ trưởng dưới thời Tổng thống Yahya Jammeh. Bà cũng từng là Đại diện thường trực tại Liên Hợp Quốc của Gambia từ năm 2008 đến 2012.

Chính trị
---------

Theo sau Cuộc đảo chính năm 1994, Waffa-Ogoo được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Thông tin và Du lịch trong chính phủ mới được thành lập bởi Yahya Jammeh. Bà là một trong hai người phụ nữ duy nhất trong nội các, cùng với Fatoumata Tambajang (Bộ trưởng Bộ Y tế). Bà và Jammeh đã biết nhau khi còn nhỏ, với một số nguồn mô tả bà là "em gái nuôi" của ông. Chức vụ của Waffa-Ogoo được đổi thành Bộ trưởng Bộ Du lịch và Văn hóa vào năm 1996, và sau một cuộc cải tổ cấp bộ vào tháng 8 năm 2000, thay vào đó, bà được làm Bộ trưởng Bộ Thủy sản, Tài nguyên và Môi trường. Bà trở lại ngành du lịch và văn hóa vào tháng 9 năm 2004, nhưng vào tháng 2 năm 2006 đã bị sa thải hoàn toàn khỏi nội các và được thay thế bằng Angela Colley (một cựu học sinh của bà). Waffa-Ogoo trở lại nội các vào tháng 10 năm 2006, với tư cách là Bộ trưởng Bộ Thương mại, Công nghiệp và Việc làm, nhưng lại bị bãi nhiệm vào tháng 2 năm 2007.

Vào tháng 4 năm 2008, Waffa-Ogoo được bổ nhiệm làm Đại diện thường trực tại Liên Hợp Quốc của Gambia. Ban đầu, bà được bổ nhiệm Cao ủy tới Ấn Độ, nhưng bà đã không tham gia cuộc hẹn đó trước khi được đề cử vào vị trí khác. Vào tháng 11 năm 2012, Waffa-Ogoo rời vị trí tại Liên Hợp quốc của mình để được bổ nhiệm lại vào vị trí Bộ trưởng Bộ Ngoại giao. Bà là người phụ nữ đầu tiên giữ vị trí này. Tuy nhiên, bà đã phục vụ chưa đầy một năm trước khi bị sa thải, nổi tiếng sau khi Jammeh không chấp nhận việc bà xử lý một cuộc xung đột với Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.

Xem thêm
--------

* List of female foreign ministers

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4  Perfect, David (2016). *Historical Dictionary of The Gambia*. Rowman & Littlefield. tr. 440. ISBN 1442265264.
2. ↑  Perfect, p. 446.
3. ↑  Saine, Abdoulaye (2009). *The Paradox of Third-Wave Democratization in Africa: The Gambia under AFPRC-APRC Rule, 1994-2008*. Lexington. tr. 126. ISBN 073913504X.
4. ↑  "Susan Wafa-Ogoo makes cabinet comeback"[*liên kết hỏng*], Kibaaro News, ngày 2 tháng 11 năm 2012. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2016.
5. ↑  "New permanent representative of Gambia presents credentials", United Nations, ngày 25 tháng 8 năm 2008. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2016.
6. ↑  "Susan Waffa Ogoo is Gambia's New UN Rep", *The Point*, ngày 21 tháng 4 năm 2008. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2016.
7. ↑  Foreign ministers E-K, Rulers.org. Truy cập ngày 18 tháng 10 năm 2016.
**Theo Stevenson** (tên khai sinh là **Theodore John Stevenson**, sinh ngày 27 tháng 2 năm 1998) là một diễn viên người Anh, được biết đến với vai diễn trong phim *Horrid Henry: The Movie*.

Sự nghiệp
---------

Năm 2007, Stevenson trở thành một diễn viên với vai diễn đầu tiên, Young Nick trong **Fred Clausas**. Sau đó anh đóng vai chính trong bộ phim hài **In Bruges** vào năm 2008. Năm 2010, anh đóng vai chính Jake Bubin trong **Reuniting the Rubins**. Năm 2011, anh vào vai diễn nổi tiếng nhất của mình, cậu bé Horrid Henry trong **Horrid Henry: The Movie** cùng hai bạn diễn Tyger Drew-Honey và Anjelica Huston. Anh cũng xuất hiện trong video âm nhạc của phim và xuất hiện trên Daybreak vào cuối năm 2011.

Một năm sau phim **Horrid Henry: The Movie**, hãng Vertigo Films thông báo rằng Stevenson sẽ là diễn viên trong một phiên bản Trung học sắp tới của **Streetdance** gọi là **Streetdance Juniors** và sau đó đổi tên thành All Stars. Trong All Stars, anh diễn cùng các diễn viên như Akai Osei-Mansfield, Ashley Jensen, Kimberley Walsh, John Barrowman và một số diễn viên khác.

Từ năm 2014-nay, Stevenson đã có một vai diễn trong **Milie Inbetween**, anh vào vai Craig - anh trai cùng cha khác mẹ của nhân vật chính Millie.

Những bộ phim đã tham gia
-------------------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **Năm** | **Tiêu đề** | **Vai diễn** | **Ghi chú** |
|
| 2007 | *Fred Claus* | Young Nick | Phim |
| 2008 | *In Bruges* | Boy in Church | Phim |
| 2010 | *Reuniting the Rubins* | Jake Rubin | Phim |
| 2011 | *Horrid Henry: The Movie* | Horrid Henry | Phim 
  |
| 2012 | *Little Cracker* | Cậu bé | tập **Darren Boyd's** |
| 2013 | *All Stars* | Ethan | Phim |
| 2014 | *Millie Inbetween* | Craig | series truyền hình |

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* Theo Stevenson trên IMDb
Chân dung bà Susan Anthony
Susan Brownell Anthony (15 tháng 2 năm 1820 - 13 tháng 3 năm 1906) là một nhà cải cách xã hội Mỹ và nhà hoạt động vì quyền bầu cử phụ nữ đóng vai trò quan trọng trong phong trào bầu cử của phụ nữ. Sinh ra trong một gia đình Quaker cam kết bình đẳng xã hội, bà đã thu thập kiến ​​nghị chống nô lệ ở tuổi 17. Trong năm 1856, bà trở thành đại diện của bang New York cho Hiệp hội Chống Nô lệ Hoa Kỳ.

Năm 1851, bà gặp Elizabeth Cady Stanton, người đã trở thành người bạn đời của bà và đồng nghiệp trong các hoạt động cải cách xã hội, chủ yếu trong lĩnh vực quyền phụ nữ. Năm 1852, họ thành lập Hiệp hội Phụ nữ Nhà nước New York sau khi Anthony bị ngăn cản không được phát biểu tại một cuộc họp về hưu vì cô ấy là phụ nữ. Năm 1863, họ thành lập Liên đoàn Quốc gia Trung thành Phụ nữ, tổ chức cuộc chạy đua kiến ​​thức lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ cho đến thời điểm đó, thu thập gần 400.000 chữ ký ủng hộ việc bãi bỏ chế độ nô lệ. Năm 1866, họ khởi xướng Hiệp hội Quyền bình đẳng Hoa Kỳ, vận động cho quyền bình đẳng cho cả phụ nữ và người Mỹ gốc Phi. Năm 1868, họ bắt đầu xuất bản một tờ báo quyền phụ nữ mang tên The Revolution. Năm 1869, họ thành lập Hiệp hội Quyền bầu cử Phụ nữ Quốc gia (National Woman Suffrage Association) như là một phần của sự tách ra trong phong trào phụ nữ. Năm 1890, việc chia tách này đã được chính thức hoá khi tổ chức của họ sáp nhập với Hiệp hội Nữ quyền Hoa Kỳ đối nghịch để thành lập Hiệp hội Tỷ lệ nữ Nữ Hoa Kỳ, với Anthony là lực lượng chính. Vào năm 1876, Anthony và Stanton bắt đầu làm việc với Matilda Joslyn Gage về cái mà cuối cùng đã trở thành cuốn Lịch sử của Nữ quyền số sáu bộ. Lợi ích của Anthony và Stanton khác nhau trong những năm sau đó, nhưng cả hai vẫn là bạn thân.
Năm 1872, Anthony bị bắt vì bỏ phiếu ở Rochester, New York, và bị kết án trong một phiên tòa công khai. Mặc dù bà từ chối trả tiền phạt, chính quyền đã từ chối thực hiện hành động tiếp theo. Năm 1878, Anthony và Stanton sắp xếp Quốc hội để được trình bày với một sửa đổi cho phụ nữ quyền bỏ phiếu. Được đưa ra bởi Thượng nghị sĩ Aaron A. Sargent (R-CA), nó đã trở thành Sửa đổi thứ chín đối với Hiến pháp Hoa Kỳ năm 1920.

Anthony đã đi khắp nơi để ủng hộ cuộc bầu cử của phụ nữ, cho khoảng 75 đến 100 bài phát biểu mỗi năm và làm việc trong nhiều chiến dịch của nhà nước. Bà đã làm việc quốc tế về quyền của phụ nữ, đóng vai trò chủ chốt trong việc tạo ra Hội đồng Phụ nữ Quốc tế, vẫn còn hoạt động. Cô cũng đã giúp mang lại Đại hội Phụ nữ Thế giới tại Triển lãm Columbian Thế giới ở Chicago vào năm 1893.
Khi cô ấy bắt đầu vận động cho các quyền của phụ nữ, Anthony đã bị chế giễu và buộc tội cố gắng hủy hoại tổ chức hôn nhân. Nhận thức của công chúng về cô đã thay đổi triệt để trong suốt cuộc đời cô, tuy nhiên. Sinh nhật lần thứ 80 của cô được tổ chức tại Nhà Trắng theo lời mời của Tổng thống William McKinley. Bà trở thành người phụ nữ đầu tiên thực sự được đưa vào đô xu la Mỹ 1979.

Tham khảo
---------
***Synodontis angelicus*** là một loài cá da trơn lộn ngược thuộc họ Mochokidae. Loài này có nguồn gốc từ lưu vực sông Congo của Cameroon, Cộng hòa Dân chủ Congo và Cộng hòa Congo. Nó được mô tả lần đầu tiên vào năm 1891 bởi nhà ngư học người Bỉ Louise Schilthuis sau khi phát hiện ra nó ở trong hồ Malebo của sông Congo. Tên "angelicus" có nghĩa là tuyệt trần hay tuyệt phẩm bởi vì những cá thể sắp trưởng thành của loài này có màu sáng tươi sáng.

Khi trưởng thành, mỗi cá thể có thể có kích thước từ 9 đến 18 cm (3,5 và 7,1 in). Tuy nhiên, có trường hợp có cá thể dài đến 55 cm (22 in) ở trong tự nhiên. Màu sắc từ xám đến tím đậm. Đầu, hai bên thân, vây mỡ (adipose fin) có đốm từ vàng đỏ đến nâu đỏ. Những cái đốm này phân bố đều trên cơ thể của nó và có thể có viền màu tím đậm. Vây chúng có màu tím đậm và có các đốm và sọc có màu hơi nâu nâu. Những cá thể gần trưởng thành có kích thước chỉ từ 4 đến 9 cm, có màu sắc nổi bật như màu đỏ hoặc tím có đốm màu trắng.

Tia vây đầu tiên của vây lưng và vây ngực cứng và có răng cưa. Hàm trên có răng hình nón, hàm dưới thì có hình chữ S và những cái răng ở đó có thể di chuyển.

Loài này được buôn bán để làm cảnh. Chúng chủ yếu sống về đêm.

Chúng sẽ đào nên để trú ẩn và có thể làm cây bật gốc.

Thức ăn của chúng là những động vật sống nhỏ hơn hay thức ăn được chế biến sẵn.

Chúng thích nhiệt độ nước từ 24 đến 28 °C (75 đến 82 °F), độ pH từ 6,0 đến 8,0 và độ cứng từ 5 đến 19 dGH.

Chú thích
---------

1. ↑  Schilthuis, L. 1891. "On a collection of fishes from the Congo; with description of some new species"; *Tijdschr. Ned. Dierk. Ver. Ser.* 2 v. 3: 83-92, Pl. 6.
2. 1 2 3  Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Thông tin *Synodontis angelicus* trên *FishBase*. Phiên bản tháng 2 năm 2016.
3. 1 2 3  "*Synodontis angelicus* Schilthuis, 1891". Planet Catfish. 19 tháng 7 năm 2013. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2016.
4. 1 2 3 4 5 6 7  "*Synodontis angelicus* Schilthuis, 1891". scotcat.com. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2016.
5. ↑  Moelants, T. (2010). "*Synodontis angelicus*". *Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa*. **2010**: e.T181698A7708398. doi:10.2305/IUCN.UK.2010-3.RLTS.T181698A7708398.en. Truy cập ngày 20 tháng 12 năm 2021.

Tham khảo
---------

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Wikispecies** có thông tin sinh học về **Synodontis angelicus** |

|  |  |
| --- | --- |
| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại | 
* Wikidata: Q1571152
* Wikispecies: Synodontis angelicus
* BOLD: 192274
* EoL: 205123
* FishBase: 9536
* GBIF: 2344442
* iNaturalist: 188500
* IRMNG: 11116108
* ITIS: 164149
* IUCN: 181698
* NCBI: 577623
* WoRMS: 1013961

 |
**Sán xơ mít** (Danh pháp khoa học: *Taenia*) là một chi sán ký sinh. Chúng được gọi **sán dây** hay sán xơ mít vì hình dạng giống xơ của trái mít, cơ thể của chúng chia thành nhiều đốt nhỏ. Trong y học cổ truyền loài ký sinh này còn được gọi là **bạch thốn trùng** hay **bách thốn trùng**.

Đặc điểm
--------

Các loài trong chi này là các loại ký sinh trùng rất dài, hình dẹp, không có bộ phận tiêu hóa. Do đó sán phải sống bằng cách lấy thực phẩm trực tiếp từ ruột non của người và súc vật mà chúng xâm nhập. Sán trưởng thành gồm có ba phần, phần đầu để bám chặt vào ruột; cổ không phân đoạn nhưng có thể tái sinh rất mau, phần còn lại là mình gồm nhiều đoạn nhỏ mà những đoạn ở đuôi chứa buồng trứng. Khi trị bệnh mà không loại được đầu và cổ thì sán sẽ tái sinh toàn bộ.

Các loài
--------

Chi này có các loài sau đây:

* *Taenia asiatica*
* *Taenia crassiceps*
* *Taenia gonyamai*
* *Taenia mustelae*
* *Taenia pisiformis*
* *Taenia rileyi*
* *Taenia saginata*
* *Taenia solium*
* *Taenia taeniaeformis*
* *Taenia serialis*

Ký sinh
-------

Người nhiễm loài sán này chủ yếu do ăn đồ tái, sống từ đó ấu trùng sán thâm nhập và ký sinh trong đường ruột người bệnh. Người mắc sán xơ mít thường hay đau bụng, rối loạn tiêu hóa, cơ thể sút cân, gây thiếu máu, tắc đường ruột, suy nhược cơ thể. Nếu để lâu, sán ký sinh lên não có thể gây ra tổn thương cho cơ quan này.

Thịt bò tái, heo tái là nguồn chứa sán dải heo và sán dải bò (còn gọi là sán xơ mít), có đến hàng ngàn đốt, sống ký sinh ở ruột non. Đốt sán già bị rụng đi và thoát ra ngoài qua hậu môn nên nhiều người thường phát hiện thân sán trong đũng quần, trên giường, chăn. Trong cơ thể heo, bò, ấu trùng sán di chuyển khắp nơi, nhất là các cơ, mô dưới da và hệ thần kinh trung ương, hình thành những gạo sán, tức là bọc mà bên trong chứa nhiều ấu trùng sán.

Thịt heo, thịt bò chưa nấu chín sẽ đưa "gạo sán" vào ruột non và phóng thích sán non sau khoảng hai, ba tháng. Sán dải bò và sán dải heo khi phát triển trong cơ thể có thể gây các biểu hiện buồn nôn, đau vùng thượng vị, tiêu chảy từng đợt, sụt cân, khối u sán di chuyển dưới da. Riêng lợn gạo có thể gây những biểu hiện ở não như tăng áp lực nội sọ, động kinh, suy nhược, liệt chi, rối loạn tâm thần, nếu nằm trong hốc mắt, mí mắt, kết mạc mắt thì gây rối loạn thị giác, còn nằm ở dưới da sẽ tạo nên những nốt sần sờ thấy được, đôi khi gây ngứa.

Tham khảo
---------

* Roberts, L.S. and Janovy, John Jr. Foundations of Parasitology 7th Edition. McGraw-Hill. 2005.
* Sachs, R (1969). "Untersuchungen zur Artbestimmung und Differenzierung der Muskelfinnen ostafrikanischer Wildtiere". ZARRAYropenmedizin und Parasitologie (in German) 20 (1): 39–50.
* Hoberg, E. 2001. Out of Africa:origins if the Taenia tapeworms in humans, Proceedings of the Royal Society of London, B 268: 781-782
**Thuyết Y** là một lý thuyết về quản trị nhân sự (OB) được Douglas McGregor (Trường Quản trị Sloan của MIT) đưa vào thập niên 1960, bên cạnh Thuyết X và Thuyết Z.

Nội dung thuyết
---------------

Là lý thuyết linh động và thiên hướng tích cực về con người và hành vi con người.

Cho rằng con người bản chất thích làm việc và không trốn tránh khi có thể.

Con người làm việc theo nhóm thích tự định hướng và làm chủ.

Con người sẽ gắn với nhóm nếu họ đạt được sự thỏa mãn cá nhân.

Con người muốn và có thể học cách gánh vác trách nhiệm.

Tài năng con người luôn tiềm ẩn, vấn đề quan trọng là biết khơi dậy.

Không cần phải thưởng nếu muốn họ làm việc và không đánh giá cao việc trừng phạt khi họ không làm việc.

Con người không thích bị kiểm soát, nếu không bị kiểm soát mới làm việc tốt.

Thuyết này cho rằng con người luôn có khát vọng, tự khả năng tự khích lệ bản thân, có khả năng nhận những bổn phận lớn hơn, có khả năng tự chủ, tự trị. Thuyết này cũng tin rằng con người thích thực hiện nhiệm vụ một cách tự giác.

Các nhà quản lý theo thuyết này cho rằng nếu tạo cơ hội, người lao động sẽ hết sức sáng tạo và tiến bộ trong công việc. Nếu cho người lao động quyền tự do thể hiện khả năng tốt nhất của mình mà không bị ràng buộc bởi các hướng dẫn, luật lệ quá chặt chẽ, họ sẽ có khả năng làm gia tăng năng suất lao động đáng kể.

Nhà quản lý theo Thuyết Y cũng tin rằng việc tạo ra những điều kiện làm việc tốt, gây cho người lao động hứng thú với công việc họ yêu thích họ sẽ có những cống hiến tuyệt vời. Do vậy các nhà quản lý cố làm hết sức để giải phóng người lao động khỏi các hàng rào ngăn cản sự thể hiện khả năng bản thân họ.

Đại đa số mọi người hoan nghênh Thuyết Y này của Douglas McGregor và mong các nhà quản lý cải thiện điều kiện làm việc theo hướng này.

Ứng dụng
--------

Đúng trong nhiều trường hợp. Các công ty sử dụng người lao động có trình độ cao và làm công việc có nhiều tính sáng tạo như Apple, Microsoft, Google... đều theo thuyết này và cố gắng tạo ra những môi trường làm việc tự do và lý tưởng nhất trong mức có thể.

Tuy nhiên, cũng giống như Thuyết X, Thuyết Y không tuyệt đối, nó được sử dụng kết hợp sẽ đem lại hiệu quả cao.

Thuyết này cũng có tác dụng gợi ý cho các nhà quản lý và luôn là bài học kinh điển trong quản trị nhân sự hiện đại.

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* Tài liệu của Trường đại học Quốc gia TP HCM
* Lý thuyết X và Y trên NetMBA
* Các tài liệu tham khảo khác về Lý thuyết X và Y
Bản đồ bồn địa Rio de la Plata, thể hiện sông Bermejo hợp lưu với sông Paraguay ở phía bắc của Resistencia.
**Sông Bermejo** (tiếng Tây Ban Nha, **Río Bermejo**) nằm ở Nam Mỹ, sông chảy từ Bolivia và hợp dòng vào sông Paraguay tại Argentina. Sông thường được gọi là Bermejo mặc dù được mang các tên gọi khác nhau suốt dòng chảy của nó, trong tiếng bản địa của thổ dân Wichí, sông được gọi là **Teuco**, và trong tiếng Guaraní sông được gọi là **Ypitá**. Tại vùng bồn địa thuộc Gran Chaco của Argentina, Bermejo tạo nên một vùng đầm lầy và phân thành hai nhánh. Nhánh phía nam là nền của sông Bermejo cũ, nay là một dòng chảy không liên tục gọi là Río Bermejito. Nhánh phía bắc nay là nhánh chính của Bermejo và được gọi là **sông Teuco** (*Río Teuco*), **Bermejo Nuevo**, hay sông Bermejo. Hai nhánh tái hợp dòng tại 25°39′N 60°11′T﻿ / ﻿25,65°N 60,183°T﻿ / -25.650; -60.183, gần Villa Río Bermejito, tạo nên Sông Hạ Bermejo.

Sông Bermejo dài 1.060 kilômét (660 mi) và có lưu vực rộng 123.000 kilômét vuông (47.000 dặm vuông Anh). Lưu lượng dòng chảy hàng năm của sông thay đổi từ 20 mét khối trên giây (710 cu ft/s) đến 14.000 mét khối trên giây (490.000 cu ft/s).

Dòng sông khởi nguồn từ một dãy núi mang tên Sierra de Santa Victoria cõ tọa độ 22°00′14″N 64°57′30″T﻿ / ﻿22,00389°N 64,95833°T﻿ / -22.00389; -64.95833 gần Tarija, cách vài kilomets về đông nam của Chaguaya tại Bolivia, và không xa La Quiaca, Jujuy, Argentina. Về tổng thể, sông có hướng đông nam. Tại phần cao nhất của sông, chi lưu chính là Lipeo River, và xa về phía hạ nguồn là các sông Grande de Tarija, sông Iruya, và San Francisco.

Tàu bè không thể đi lại trên dòng Bermejo. Vào cuối thế kỷ 19, rất nhiều nỗ lực đã được thực hiện nhằm có thể vận chuyển hàng hóa thương mại theo sông song đều thất bại, phần lớn là do dòng nước nông, có một lượng lớn trầm tích.

Tham khảo
---------

1. ↑  Río Bermejo tại GEOnet Names Server
2. ↑  Río Teuco tại GEOnet Names Server
3. ↑  Río Bermejito tại GEOnet Names Server
4. 1 2  Varis, Olli; Tortajada, Cecilia; Biswas, Asit K. (2008). *Management of Transboundary Rivers and Lakes*. Springer. tr. 271. ISBN 9783540749264.
**Sông Ayeyarwady**, trước đây viết là **sông Irrawaddy** (tiếng Myanmar: ဧရာဝတီမြစ်, ei: ra wa. ti mrac) là một con sông chảy uốn lượn theo hướng bắc nam của Myanmar. Nó là con sông dài nhất của quốc gia này (khoảng 2170 km hay 1350 dặm Anh) và nó là thủy lộ quan trọng về mặt kinh tế và giao thông vào bậc nhất của Miến với tổng diện tích lưu vực khoảng 411.000-413.674 km² (158.700-159.789 dặm Anh vuông).

Đặc điểm
--------

Sông Ayeyarwaddy bắt nguồn từ phía bắc bang Kachin, nơi hợp lưu của hai con sông Mali Hka từ phía tây (bắt nguồn từ phía nam Tây Tạng, tiếng Trung gọi là Mại Lập Khai Giang) và N'Mai Hka từ phía đông (đầu nguồn ở miền đông bang Kachin, phía bắc Myanmar). Nhánh phía tây Mali Hka bắt nguồn từ phía nam dãy núi Himalaya, phía bắc của Putao, và (tương tự như con sông chính) được gọi là Nam Kiu trong tiếng Shan.

Sông Ayeyarwady từ vùng đồi núi Sagaing, Sagaing
Sông Ayeyarwaddy chia đôi Myanmar từ phía bắc xuống phía nam trước khi tỏa ra thành đồng bằng châu thổ Irrawaddy với chín nhánh đổ vào biển Andaman của Ấn Độ Dương. Trong thời kỳ thuộc địa, trước khi có đường sắt và xa lộ, con sông này được gọi là "con đường tới Mandalay" (cố đô của Miến Điện). Mặc dù tàu thuyền lớn có thể đi lại được tới tận Myitkyina, cách biển hơn 1.600 km về thượng lưu, nhưng con sông này cũng có nhiều ghềnh cát và bãi cạn làm cho việc giao thông trên sông khó khăn. Trong thời gian khá dài mấy chục năm cây cầu duy nhất bắc qua sông Ayeyarwady River là cầu Inwa.

Sông Ayeyarwaddy còn là môi trường sinh sống của loài cá heo Irrawaddy (*Orcaella brevirostris*). Chúng sống ở lưu vực sông này và cả ngoài biển nên không hẳn là cá heo sông theo nhận định của các nhà sinh học.

Từ nguyên học
-------------

Bản đồ lưu vực sông Ayeyarwady
Các tên gọi Irrawaddy và Ayeyarwady có lẽ bắt nguồn từ tiếng Phạn "Iravati", một con sông thần thoại linh thiêng và đồng thời là một nữ thần trong Ấn Độ giáo. Một thuyết nữa thì cho là sông này lấy tên của Airavata, con trai bà Iravati. Airavati hóa kiếp làm voi để thần Indra cưỡi.

Các thành phố chính dọc sông
----------------------------

Từ thượng nguồn tới vùng đồng bằng châu thổ, sông này chảy qua các thành thị sau:

* Putao
* Myitkyina
* Bhamo
* Mandalay và Sagaing
* Chauk, Bagan, Nyaung-U
* Magwe
* Pyay
* Hinthada
* Pantanaw.

Chi lưu
-------

* Sông Chindwin

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* Pandaw. com Hành trình trên sông Irrawaddy
* NASA Earth Observatory Lưu trữ 2007-08-23 tại Archive.today

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Sông Ayeyarwaddy***. |
**Bereka** (tiếng Ukraina: Берека) là một sông tại Ukraina, trong ranh giới của các huyện cũ Pervomaiskyi, Lozova và Barvinkove của tỉnh Kharkiv. Đây là chi lưu hữu ngạn của sông Seversky Donets (lưu vực sông Don).

Mô tả
-----

Chiều dài của sông là 82 km, diện tích lưu vực là 897 km². Sông có đặc điểm giống các sông chảy qua vùng đất thấp (độ dốc của sông là 0,78 m/km). Luồng sông quanh co vừa phải, rộng 5-8 m, có nơi 15-20 m. Sông sâu 0,5-0,8 m, bờ thấp, đáy nhiều bùn, sỏi. Thung lũng sông ở thượng lưu có dạng như một lạch khô đối xứng, rộng khoảng 500 m, thung lũng ở trung lưu rộng 1,5-2 km, ở hạ lưu rộng đến 9 km và các sườn dần dần không đối xứng. Các sườn của thung lũng và các khu vực lân cận của cao nguyên rất phức tạp, với các rãnh và hẻm núi.

Vị trí
------

Sông bắt nguồn gần vùng ngoại vi phía tây bắc của làng Bereky. Sông chảy chủ yếu về phía đông nam, ở vùng hạ lưu thì chảy về phía đông. Sông chảy vào Seversky Donets (ở phía đông của làng Petrivskyi) cách nguồn của sông này 634 km.

Các phụ lưu lớn nhất: 2 tả ngạn - Kysil và Lozovenka và 2 hữu ngạn - Velyka Komyshuvakha và Brytai.

Hồ chứa nước Berek với thể tích 9,25 triệu m³ và diện tích bề mặt là 328 ha được xây dựng trên sông. Ở thượng nguồn của sông là Khu bảo tồn Beretsky.

Lịch sử
-------

Kênh đào Dnepr-Donbas đi qua vùng bãi bồi ở hạ lưu sông Bereka, sau khi xây dựng kênh đào thì các đặc điểm thủy văn của sông Bereka đã bị thay đổi. Do đó, chiều dài giảm từ 102 km (theo các nguồn khác là 113) xuống 82 km, và diện tích lưu vực giảm từ 2.680 km² xuống 897 km².

Tham khảo
---------

* Географічна енциклопедія України : [у 3 т.] / редкол.: О. М. Маринич (відповід. ред.) та ін. — К. 1989—1993. — 33 000 екз. — ISBN 5-88500-015-8.
* Українська радянська енциклопедія : у 12 т. / гол. ред. М. П. Бажан ; редкол.: О. К. Антонов та ін. — 2-ге вид. — К. : Головна редакція УРЕ, 1974–1985.

| * x
* t
* s
Seversky Donets |
| --- |
| Phụ lưu hữu ngạn | 
* Bystra
* Babka
* Udy
* Mzha (Mozh)
* Bereka
* Kazennyi Torets
* Bakhmutka
* Bilenka
* Luhan
* Luhanchyk
* Velyka Kamianka
* Kundryuchya

 |
| Phụ lưu tả ngạn | 
* Vovcha
* Khotimlia
* Velykyy Burluk
* Hnylytsia
* Balakliika
* Mokryi Iziumets
* Oskil
* Netryus
* Zherebets
* Krasna
* Borova
* Aidar
* Yevsuh
* Derkul
* Nezhegol

 |
| Hồ chứa | 
* Belgorodskoe
* Pechenizke

 |
| Thành phố | 
* Belgorod
* Chuhuiv
* Izium
* Rubizhne
* Lysychansk
* Sievierodonetsk
* Shchastia
* Donetsk
* Kamensk-Shakhtinsky

 |
Sông Dunajec trong dãy Pieniny Środkowe (tiếng Slovak: Centrálne Pieniny) hình thành một biên giới 27 km giữa Ba Lan và Slovakia
Sông **Dunajec** (phát âm tiếng Ba Lan: [duˈnajɛt͡s]) là một con sông chảy qua phía đông bắc Slovakia và miền nam Ba Lan. Nó là một nhánh phải của sông Vistula. Nó bắt đầu ở Nowy Targ tại nơi giao nhau của hai con sông ngắn, Czarny Dunajec và Biały Dunajec (Đen và Trắng Dunajec). Dunajec tạo thành biên giới giữa Ba Lan và Slovakia 17 km  trong dãy Pieniny Środkowe (Slovak: Centrálne Pieniny), phía đông của hồ chứa Czorsztyn.

Dunajec dài 249 km, bao gồm cả dòng sông Czarny Dunajec,, khiến nó trở thành con sông dài thứ mười ba của Ba Lan. Nó có diện tích lưu vực là 6.796 km2 (4.838 ở Ba Lan và 1.958 ở Slovakia). Ở biên giới Slovak / Ba Lan, nó chảy qua vùng Zamagurie, với các điểm tham quan như Hẻm núi sông Dunajec, khối núi Trzy Korony với vách đứng 500 mét (1.600 ft), Červený Kláštor, và hai tòa lâu đàiPieniny trong Czorsztyn và Niedzica. 

Hẻm núi Dunajec ở vùng núi Pieniny
Dunajec ở vùng núi Pieniny
Dunajec, 1939
Bên dưới hai dòng nguồn, Dunajec chảy qua một thung lũng rộng gọi là lưu vực Nowotarska. Sau đó, nó cung cấp nước cho đập ở Niedzica (Hồ Jezioro Czorsztyńskie) và đập ở Sromowce Wyżne (hồ chứa Sromowce Wyżne). Chảy qua phần trung tâm của dãy Pieniny, nó tạo ra một ngã rẽ đẹp như tranh ở biên giới Slovak của Ba Lan giữa Sromowce Wyżne và Szczawnica, nơi nó chảy qua đá Kotuńka, nơi phân biệt khu vực với các phần của dòng sông. Xa hơn nữa, nó quay về hướng bắc vào dãy núi Tây Beskid và lưu vực Sądecka (nơi nó hợp nhất với nhánh sông lớn nhất của riêng mình, sông Poprad). Nó chảy qua một thung lũng mở của Beskid Foothills và đổ xuống Ronów Foothills (với hai con đập nữa: Hồ Jezioro Rożnowskie và Hồ Jezioro Czchowskie) và cuối cùng, nó dẫn vào Thung lũng Sandomierz. Dunajec chảy vào sông Vistula trong vùng lân cận của Opatowiec.

Sông Dunajec chảy qua hoặc gần các địa điểm này ở Ba Lan và phía bắc Slovakia: 

|  |  |
| --- | --- |
| * **Sông Dunajec**
	+ Spišská Stará Ves
	+ Majere
	+ Lechica
	+ Červený Kláštor
	+ Lesnica
	+ Targ
	+ Maniowy
	+ Czorsztyn
	+ Szczawnica
	+ Krościenko nad Dunajcem
	+ Łącko
	+ Stary Sącz
	+ Nowy Sącz
	+ Gródek nad Dunajcem
	+ Czchów
	+ Zakliczyn
	+ Wojnicz
	+ Tarnów
	+ Noabno
 | * **Biały Dunajec** (phụ lưu)
	+ Zakopane
	+ Poronin
	+ Biały Dunajec
	+ Szaflary
	+ Targ
* **Czarny Dunajec** (phụ lưu)
	+ Kocielisko
	+ Czarny Dunajec
	+ Targ
 |

Xem thêm
--------

* Hẻm núi sông Dunajec
* Sông Ba Lan
* Sông Slovakia
* Trận lụt năm 1934 ở Ba Lan
* Lâu đài sông Dunajec

Tham khảo
---------

1. 1 2 3  Statistical Yearbook of the Republic of Poland 2017, Statistics Poland, p. 85-86

* Sông Dunajec tại Encyclopædia Britannica
**Dâmbovița** (phát âm tiếng România: [ˈdɨmbovit͡sa]  ( listen)) là một con sông ở Romania. Sông này bắt nguồn từ dãy núi Făgăraș, trên Curmătura Oticu. Thượng lưu sông, phía trên hợp lưu với sông Boarcășu còn được gọi là **sông Izvorul Oticului** hay **sông Oticu**.
Sông này dài 286 km, chảy qua Bucharest và hội lưu với sông Argeș ở hạt Călărași gần Budești. Hạt Dâmbovița được đặt tên theo sông này.

Các chi lưu
-----------

Tả ngạn: Valea Vladului, Berevoescu, Luțele Mari, Luțele Mici, Valea lui Aron, Valea Comisului, Valea Nemțoaicelor, Răchita, Valea lui Stanciu, Valea Turcilor, Tămașul, Valea Dragoslăvenilor, Valea lui Ivan, Valea Largă, Valea Seacă, Valea Speriatei, Valea Gruiului, Berila, Dâmbovicioara, Valea Orățiilor, Cheia, Ghimbav, Valea Luncii, Valea Caselor, Valea Hotarului, Olăneasca, Valea Runcului, Valea Jocii, Bădeni, Valea Grecului, Pârâul lui Coman, Valea Chiliilor, Valea Pleșei, Valea Măgurii, Valea Vlazilor, Valea Ulmului, Valea Largă, Râul Alb, Valea Satului, Ilfov, Colentina, Pasărea

Hữu ngạn: Boarcășu, Colții lui Andrei, Izvorul Foișorului, Valea Barbului, Izvorul Hotarului, Cuza, Pârâul Larg, Sântinica, Valea lui Aron, Bălțatul, Dracsin, Cascue, Râul Căciulelor, Valea Șaului, Clăbucet, Suta, Oncioaia, Valea Jugii, Valea Arșiței, Râuşorul, Frasinu, Stoeneasca, Valea Cheii, Muscel, Aninoasa, Grui

Tham khảo
---------
**Sông Ottawa** (tiếng Pháp: Rivière des Outaouais) là một con sông ở đông bắc Canada, một chi lưu chính của sông St. Lawrence, có chiều dài 1.120 km (696 dặm). Sông này bắt nguồn ở vùng tây nam của tỉnh Québec, ở khu vực Canadian Shield, và chảy theo hướng tây qua một loạt các hồ cho đến khi nó tạo thành hồ Timiskaming. Sau đó con sông này chảy theo hướng đông nam khoảng 640 km (400 mi) đến sông St. Lawrence gần Montréal; trong phần lớn đoạn này, biên giới hai tỉnh Québec-Ontario nằm giữa dòng sông.
Các chi lưu chính của sông Ottawa là các sông Coulonge, sông Gatineau và sông Lièvre từ phía bứac và sông Madawaska và sông Rideau từ phía nam. Các thành phố nằm bên sông này gồm có Ottawa (thủ đô Canada) và Pembroke ở Ontario và Hull ở Québec. Người châu Âu đầu tiên đến con sông này có lẽ là nhà thám hiểm người Pháo Étienne Brûlé vào năm 1610.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Sông Ottawa***. |

Tham khảo
---------
**Sái Linh hầu** (chữ Hán: 蔡靈侯; trị vì: 542 TCN-531 TCN), tên thật là **Cơ Bàn** (姬般), là vị vua thứ 18 của nước Sái – chư hầu nhà Chu trong lịch sử Trung Quốc.

Sái Linh hầu là con của Sái Cảnh hầu - vua thứ 17 nước Sái.

Vua cha Cảnh hầu đã cưới Vu thị cho ông làm vợ, nhưng sau đó lại tư thông với Vu thị. Năm 543 TCN, ông giận cha tư thông với vợ, nên giết cha và lên ngôi.

Sở Linh vương sau khi giành ngôi vua Sở, muốn khuếch trương thế lực với các chư hầu, bèn mang quân đánh các nước xung quanh.

Năm 536 TCN, Sái Linh hầu theo sự huy động của Sở Linh vương, cùng các chư hầu Trần, Hứa, Thẩm, Từ và Việt cùng đi đánh nước Ngô. Vua Ngô Dư Sái sai em là Quệ Do đi sứ, mang lễ tới khao quân Sở. Sở Linh vương bắt giữ Quệ Do. Sau vua Sở thấy quân Ngô đã phòng bị, bèn lui binh và bắt Quệ Do mang về nước Sở.

Năm 534 TCN, Linh vương sai công tử Khí Tật đánh nước Trần, diệt và chiếm đóng nước Trần. Năm 531 TCN, Sở Linh vương dụ Sái Linh hầu đến hội ở đất Thân. Sái Linh hầu thế yếu không thể chống lại, đành phải đến hội. Sở Linh vương đổ phục binh ra bắt giữ Sái Linh hầu, rồi giết chết ông.

Sau đó vua Sở sai công tử Khí Tật mang quân đánh nước Sái. Tháng 11 năm đó, Khí Tật hạ được nước Sái, giết thế tử Ẩn lấy máu làm lễ tế thần, diệt nước Sái. Khí Tật được Sở Linh vương lệnh làm *Sái công* cai trị đất Sái.

Sái Linh hầu ở ngôi được 12 năm. Mãi đến năm 528 TCN khi nước Sái được Sở Bình vương Khí Tật cho phục hồi, vua mới là Sái Bình hầu mới làm lễ an táng cho ông theo nghi lễ chư hầu.

Xem thêm
--------

* Sái Cảnh hầu
* Sở Linh vương
* Sở Bình vương

Tham khảo
---------

* Sử ký Tư Mã Thiên, thiên:
	+ *Quản Sái thế gia*
* Phương Thi Danh (2001), *Niên biểu lịch sử Trung Quốc*, Nhà xuất bản Thế giới
* Khổng Tử (2002), *Xuân Thu tam truyện, tập 4-5*, Nhà xuất bản TP Hồ Chí Minh

Chú thích
---------

1. ↑  Sử ký, Quản Sái thế gia
2. ↑  Phương Thi Danh, sách đã dẫn, tr 28
3. ↑  Xuân Thu tam truyện, tập 5, tr 38

| * x
* t
* s
Các đời vua nước Thái |
| --- |
| 
* Thúc Độ
* Trọng Hồ
* Bá Hoang
* Cung hầu
* Lệ hầu
* Vũ hầu
* Di hầu
* Ly hầu
* Cung hầu
* Đái hầu
* Tuyên công
* Hoàn công
* Ai công
* Mục công
* Trang công
* Văn công
* Cảnh công
* Linh công
* Bình công
* Điệu công
* Chiêu công
* Thành công
* Thanh công
* Nguyên công
* Tề

---

 |
| 
* Chư hầu lớn thời Chu
	+ Tấn
	+ Sở
	+ Khương Tề
	+ Tần
	+ Yên
	+ Vệ
	+ Trịnh
	+ Tống
	+ Trần
	+ Lỗ
	+ Ngô
	+ Thái
	+ Tào
	+ Kỷ
	+ Hứa
	+ Đằng
	+ Hình
	+ Trâu
	+ Cử
	+ Tây Quắc
	+ Hàn
	+ Triệu
	+ Ngụy
	+ Điền Tề
	+ Việt
	+ Tây Chu
	+ Đông Chu

 |
**Thí nghiệm ảo** là tập hợp các tài nguyên số đa phương tiện dưới hình thức đối tượng học tập, nhằm mục đích mô phỏng các hiện tượng vật lý, hóa học, sinh học...xảy ra trong tự nhiên hay trong phòng thí nghiệm, có đặc điểm là có tính năng tượng tác cao, giao diện thân thiện với người sử dụng và có thể mô phỏng những quá trình, điều kiện tới hạn khó xảy ra trong tư nhiện hay khó thu được trong phòng thí nghiệm. Thí nghiệm ảo giúp giảm thiểu việc học chay, dậy chay thường gặp do thiếu phương tiện, điều kiện thí nghiệm giúp người học chủ động học tập phù hợp với tinh thần người học là trung tâm của giáo dục hiện đại.

Theo quan điểm giáo dục hiện đại, không có sự phân biệt giữa một đơn vị học tập điện tử (đối tượng học tập – *Learning Object*) với một thí nghiệm ảo, hay một đơn vị kiểm tra đánh giá. Thực chất các đơn vị này đều có tính năng tương tác người học, khả năng đánh giá tiến độ người học theo mức độ đáp ứng các yêu cầu đề ra. Cũng trên quan điểm như vậy, thí nghiệm ảo về thực chất không khác một trò chơi giáo dục. Tuy nhiên để làm được điều này cần đảm bảo tính chất độc lập, hay mỗi thí nghiệm ảo phải có khả năng hoạt động độc lập như một đối tượng học tập, được thiết kế để giải quyết một hay một số mục tiêu (nhiệm vụ học tập cụ thể). Trò chơi giáo dục giúp tăng hiệu quả học tập qua việc khuyếnh khích người học chủ động học tập thể hiện tinh thần "học mà chơi, chơi mà học".

Quan hệ với bài giảng điện tử
-----------------------------

Thí nghiệm ảo và bài giảng điện tử gắn bó chặt chẽ với nhau. Thí nghiệm ảo giúp tăng hiệu quả giáo dục, huấn luyện của bài giảng điện tử qua tính năng tương tác cao với người tiến hành thí nghiệm, với hệ thống. Trong khi đó, bài giảng điện tử giúp xâu chuỗi các thí nghiệm ảo theo một trình tự logic, mang tính giáo dục. Thí nghiệm ảo cùng với bài giảng điện tử giúp áp dụng được cả ba yếu tố giáo dục hiện đại trong phần mềm dạy học là "học + thực hành + kiểm tra đánh giá", cần thiết hiệu quả học tập đạt được cao.

Thí nghiệm ảo có các ưu điểm giống với bài giảng điện tử, ngoài ra, chúng có thể giả lập những tình huống, điều kiện tới hạn, khó xảy ra trong thế giới thực giúp người học nắm được bản chất của vấn đề. Tuy nhiên, thí nghiệm ảo không thể thay thế được kinh nghiệm thực tiễn. Phi công sẽ không lái được máy bay hạ cánh khi chỉ toàn thực tập trên mô hình ảo; bác sĩ sẽ không phẫu thuật tim được khi chỉ có kinh nghiệm với dao mổ ảo trên máy tính.
thí nghiệm ảo là thí nghiệm trên môi trường ảo (môi trường số hoá) gồm mô hình ảo, phân tích băng hình, mô phỏng,.... nó có vai trò là phương tiện dạy học trong quá trình dạy học, đáp ứng được đầy đủ các bước, các quá trình của bài giảng.
Khi soạn giáo án điện tử ta có thể kết hợp cả thí nghiệm thực và thí nghiệm ảo, sao cho phù hợp với các quá trình nhận thức và trật tự logic cua bài học

Tham khảo
---------

* Nguồn bài viết và các thí dụ Lưu trữ 2006-12-16 tại Wayback Machine

Xem thêm
--------

* Bài giảng trực tuyến
* Đa phương tiện
* Trò chơi giáo dục

Liên kết ngoài
--------------

* Các bài học trực tuyến về thí nghiệm Vật lý Lưu trữ 2008-07-21 tại Wayback Machine tại Lớp học vật lý Lưu trữ 2008-07-14 tại Wayback Machine
Đối với các định nghĩa khác, xem Thái Khang (định hướng).

**Thái Khang** (chữ Hán: 太康) là vị vua thứ ba của nhà Hạ trong lịch sử Trung Quốc.

Thân thế
--------

Thái Khang là con của Hạ Khải. Năm 2188 TCN, vua Khải mất, Thái Khang lên thay.

Ham chơi mất nước
-----------------

Theo sách *Trúc thư kỉ niên* thì vua Thái Khang định đô ở Châm Tầm (斟鄩). Từ khi Thái Khang làm vua chỉ ham chơi bời, ham mê Đả Liệp, thích săn bắn, không quan tâm việc chính sự. Bầy tôi của ông là Hậu Nghệ - vua nước chư hầu Hữu Cùng - thấy Thái Khang bỏ việc triều chính nên nảy sinh ý định giành ngôi vua.

Một hôm Thái Khang rời kinh đô đi săn ở đất Lạc. Hậu Nghệ bí mật điều quân từ nước Hữu Cùng sang tập kích kinh đô nhà Hạ, chiếm được kinh thành. Sau đó, Hậu Nghệ mang quân ra chặn bờ sông, phong toả lối về của Thái Khang.

Khi ông mang quân trở về kinh thành thì bị quân Hữu Cùng chặn đánh. Không thể đánh bại Hậu Nghệ, Thái Khang phải bỏ chạy sang nước chư hầu. Thái Khang định tập hợp chư hầu đánh Hậu Nghệ, nhưng các chư hầu đều không phục Thái Khang. Vì vậy ông chính thức làm vua có 2 năm, thời gian còn lại ông phải lưu vong ở nước ngoài cho đến hết đời. Từ lúc Thái Khang lưu vong ngày nào mẹ và 5 người em trai của ông cũng đứng đợi ở bờ sông Lạc Thủy, đến khi nhận được tin anh mình mất họ làm ra khúc hát gọi là "Ngũ Tử Chi Ca" để tưởng nhớ đến công đức của ông nội và cha. Bên cạnh đó lời ca còn chê trách anh cả của mình không tuân theo lời dạy của cha ông bỏ bễ chính sự chuốc lấy sai lầm khiến dòng họ phải khổ sở bi ai, bài ca này được chép trong sách Thượng Thư còn truyền lại cho đến tận ngày nay.

Năm 2160 TCN, Thái Khang qua đời ở nước ngoài, em ông là Trọng Khang nối ngôi. Thái Khang làm vua được 29 năm, không rõ bao nhiêu tuổi. Dòng dõi Nhà Hạ phải lưu lạc nhiều năm sau mới giành lại được ngôi vua.

Xem thêm
--------

* Nhà Hạ
* Hậu Nghệ
* Trọng Khang

Tham khảo
---------

* *Sử ký Tư Mã Thiên những điều chưa biết* - Hạ bản kỷ, Bùi Hạnh Cẩn - Việt Anh dịch (2005), Nhà xuất bản Văn hoá thông tin
* Chu Mục, Trần Thâm chủ biên (2003), *365 truyện cổ sử chọn lọc Trung Quốc*, tập 1, Nhà xuất bản Thanh niên
* Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành (1998), *Cố sự Quỳnh Lâm*, Nhà xuất bản Thanh Hoá

Chú thích
---------

1. ↑  Trình Doãn Thắng, Ngô Trâu Cương, Thái Thành, sách đã dẫn, tr 15

| * x
* t
* s
Các vua nhà Hạ |
| --- |
| 
* Vũ
* Khải
* Thái Khang
* Trọng Khang
* Tướng
* Thiếu Khang
* Trữ
* Hòe
* Mang
* Tiết
* Bất Giáng
* Quýnh
* Cần
* Khổng Giáp
* Cao
* Phát
* Kiệt

 |
| 

---

* Vua Trung Quốc
* Tam Hoàng Ngũ Đế
* Hạ
* Thương
* Chu
* Tần
* Hán
* Tam Quốc
* Tấn
* Ngũ Hồ loạn Hoa
* Nam Bắc triều
* Tùy
* Đường
* Ngũ đại Thập quốc
* Tống
* Liêu
* Tây Hạ
* Kim
* Nguyên
* Minh
* Thanh
 |

* Cổng thông tin Trung Quốc
* Cổng thông tin Lịch sử
**Thí nghiệm giọt dầu Millikan**, thực hiện bởi nhà vật lý người Mỹ Robert Millikan khoảng năm 1909, được cho là một trong những thí nghiệm đầu tiên đo được điện tích của electron. Thí nghiệm này cùng với các cống hiến của Millikan trong nghiên cứu hiệu ứng quang điện đã mang lại một giải thưởng Nobel vật lý cho ông vào năm 1923.

Lịch sử
-------

Năm 1897, nhà vật lý người Anh J. J. Thomson đã phát hiện ra một loại hạt tích điện, gọi là điện tử. Vào lúc đó nhiều tính chất của điện tử chưa được biết đến, bao gồm điện tích của nó.

Năm 1909, Robert Millikan thực hiện thí nghiệm để đo điện tích điện tử. Millikan đã phun các giọt dầu vào một hộp trong suốt. Đáy và đỉnh hộp làm bằng kim loại được nối với nguồn điện một chiều với một đầu là âm (-) và một đầu là dương (+).

Millikan quan sát từng giọt rơi một và cho áp dụng hiệu điện thế lớn giữa hai tấm kim loại rồi ghi chú lại tất cả những hiệu ứng. Ban đầu, giọt dầu không tích điện, nên nó rơi dưới tác dụng của trọng lực và dừng ở một vận tốc nhất định. Tuy nhiên sau đó, Millikan đã dùng một chùm tia Röntgen để ion hóa giọt dầu này, cấp cho nó một điện tích. Vì thế, giọt dầu này đã rơi nhanh hơn, vì ngoài trọng lực, nó còn chịu tác dụng của điện trường. Dựa vào khoảng thời gian chênh lệch khi hai giọt dầu rơi hết cùng một đoạn đường, Millikan đã tính ra điện tích của các hạt tích điện. Xem xét kết quả đo được, ông nhận thấy điện tích của các hạt luôn là số nguyên lần một điện tích nhỏ nhất, được cho là tương ứng với 1 electron, *e* = 1,63 × 10−19 coulomb.

Năm 1917, Millikan lặp lại thí nghiệm trên với thay đổi nhỏ trong phương pháp, và đã tìm ra giá trị điện tích chính xác hơn là *e* = 1,59 × 10−19 coulomb. Những đo đạc hiện nay dựa trên nguyên lý của Millikan cho kết quả là *e* = 1,602 × 10−19 coulomb.

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* Millikan R. A. On the elementary electrical charge and the Avogadro constant, The Physical Review, Series II, 109-143, vol 2, 1913 Lưu trữ 2015-06-20 tại Wayback Machine - Bàn luận của Millikan về cách cải tiến thí nghiệm cho chính xác hơn (PDF)
* Science's 10 Most Beautiful Experiments Lưu trữ 2006-04-27 tại Wayback Machine
* 10 thí nghiệm "đẹp nhất" trong lịch sử (phần III)-Nguồn VnExpress.net

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Thí nghiệm giọt dầu Millikan***. |
**Tháp Liên bang** (tiếng Nga: Башня Федерация) là một dự án nhà chọc trời đang được xây ở Moskva, Nga. Dự án nằm trên lô đất 13 của Trung tâm Kinh doanh quốc tế Moskva tại Moskva, được phát triển bởi Sergei Choban và Peter Schweger. Công tác xây dựng tháp bắt đầu vào năm 2003. Khi hoàn thành nó sẽ là tòa nhà cao nhất ở châu Âu. Tuy nhiên, việc xây dựng dừng lại một thời gian lâu. Dự án được tiếp tục lại vào tháng 8 năm 2011 và được dự kiến ​​sẽ được hoàn thành vào năm 2015

Sau khi hoàn thành xây dựng, một trong những tòa nhà phức tạp sẽ trở thành tòa nhà cao nhất ở châu Âu và một trong những tòa nhà cao nhất thế giới. Công trình xây dựng được thực hiện bởi các công ty "Potok" (Flow). Phức hợp bao gồm hai tòa tháp được xây dựng trên một đế. Tháp Đông là có được một cấu trúc 93 tầng. Tháp Tây là một cấu trúc với 62 tầng. Chiều cao đến nóc của tháp đông là 360,4 mét, tháp tây là 242,4 mét. Chiều cao tối đa tính theo ăng ten là 509 mét.

Đêm 2 tháng 4 năm 2012 (giờ địa phương), tòa nhà này đã bốc cháy. Ngọn lửa xuất phát từ tầng 67 (cách mặt đất 250 m) sau đó đã lan xuống tầng 66 và 65. 14 nhân viên đang làm việc trong tòa nhà đã được sơ tán. Người ta có thể nhìn thấy đám cháy ở nơi cách tòa nhà 10 km. Nguyên nhân ban đầu là từ một cái quạt quên tắt bị chập điện bắt lửa vào vải.

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Tháp Liên bang***. |

Liên kết chính thức
* Official site Lưu trữ 2016-05-21 tại Wayback Machine
* Official developer page Lưu trữ 2013-04-24 tại Wayback Machine
* Official Facebook page

Webcams
* Main MIRAX GROUP web cam[*liên kết hỏng*]

Liên kết khác
* Emporis database entry Lưu trữ 2007-03-11 tại Wayback Machine
* Main SkyscraperCity discussion topic (in Russian)
* English SkyscraperCity discussion topic
* SkyscraperPage discussion topic
* Article about the tower in WorldArchitectureNews.com
* Federation Tower trên trang Structurae
* Making of panoramic images for Federation Tower website (also part 2, part 3 and part 4).
Tháp quan sát Petřín, Praha (2016)
Nhìn ra toàn cảnh Praha (2019)
**Tháp quan sát Petřín**, hay **Tháp Petřín** (tiếng Séc: *Petřínská rozhledna*) là một trong những công trình nổi tiếng nhất ở Praha, nằm trên đỉnh đồi Petřín (ở độ cao 327 mét so với mực nước biển), thuộc địa phận Phố nhỏ, Cộng hòa Séc.

Lịch sử
-------

Trong chuyến thăm Paris vào năm 1889, các thành viên của Câu lạc bộ khách du lịch Séc đã lấy nguồn cảm hứng từ sự hoành tráng của tháp Eiffel và quyết định tạo ra một địa danh mới ở thủ đô Praha. Sau đó, các thành viên này đã nhanh chóng gây dựng đủ số tiền để bắt đầu công việc xây dựng tháp Petřín vào tháng 3 năm 1891. Tháp Petřín chính thức được khánh thành vào ngày 20 tháng 8 năm 1891.

Từ năm 2013, tháp Petřín thuộc quyền quản lý của Bảo tàng thủ đô Praha. Theo thống kê năm 2013, khoảng 480.000 du khách đã ghé thăm tháp quan sát Petřín.

Mô tả
-----

Tháp quan sát Petřín có phần móng sâu 11 mét và trên đó là kết cấu thép cao 63,5 mét, nặng 175 tấn. Cấu trúc chủ đạo của tháp là một hình ống bát giác, ở giữa có đặt thang máy cùng với hai cầu thang bộ hình xoắn ốc (một để đi lên và một để đi xuống). Mỗi cầu thang bộ có 299 bậc thang. Theo hướng cầu thang từ tầng thấp nhất đi lên, có thể nhìn thấy hai đài quan sát. Đài quan sát trên cùng nằm ở độ cao 55 mét và là nơi lý tưởng để chiêm ngắm toàn cảnh thành phố Praha.

Hình ảnh
--------

* Tháp Petřín vào ban đêm (2019)Tháp Petřín vào ban đêm (2019)
* 
* Triển lãm bên trong tháp Petřín (2014)Triển lãm bên trong tháp Petřín (2014)

Tham khảo
---------

1. ↑  Rozhledna na stránkách hl. m. Prahy stovezata.praha.eu Lưu trữ 2011-09-06 tại Wayback Machine
2. 1 2  KURZ, Vilém. *Lanová dráha a rozhledna na Petříně: Vzpomínka na jejich vznik a stavbu za příležitosti jich slavnostního otevření dne 20. srpna 1891*. Praha: Klub českých turistů, [1891]. Dostupné online
3. ↑  Muzeum hlavního města Prahy - Výroční zpráva 2013. *www.muzeumprahy.cz* tại Wayback Machine
**Anthony Kenneth "Tony" Doyle** (8 tháng 5 năm 1953 – 23 tháng 12 năm 1994) là một chính khách Úc. Ông là thành viên đảng Lao động cho Peats trong Hội đồng Lập pháp bang New South Wales từ năm 1985 đến năm 1994.

Con trai của Ken và Coralie Doyle, anh được giáo dục tại Ku-ring-gai và sau đó là Đại học New South Wales, nơi ông nhận bằng Cử nhân Nghệ thuật. Ông làm trợ lý pháp lý, trợ lý văn thư tại Ủy ban Phát thanh Truyền hình Úc và là giám đốc điều hành của Tổng Chưởng lý New South Wales. Ông cũng tham gia vào Đảng Lao động, là thư ký của chi nhánh Umina-Ettalong 1977–84.

Năm 1985, Doyle được chọn làm ứng cử viên Lao động cho ghế nhà nước của Peats cho cuộc bầu cử phụ do cái chết của bộ trưởng Paul Landa. Ông đã thành công và giữ ghế dễ dàng vào năm 1988 và 1991. Vào ngày 20 tháng 12 năm 1994, Doyle rời Quốc hội, có hiệu lực ngay lập tức, vì ông bị bệnh nặng sau một trận chiến dài với AIDS. Ông chết ở Umina ba ngày sau đó, ở tuổi 41 và trở thành thành viên thứ hai liên tiếp của Peats đột ngột qua đời trước 50. Tony Doyle chết tại nhà, người bạn đời lâu năm Robert Miles bên cạnh ông. Không có bầu cử phụ nào được tổ chức để thay thế ông do sự gần gũi của bầu cử năm 1995.

Tham khảo
---------

1. ↑  "Mr (Tony) Anthony Kenneth Doyle (1953-1994)". *Cựu thành viên Nghị viện New South Wales*. Truy cập ngày 30 tháng 4 năm 2019.
2. ↑  Green, Antony. "Contests for Peats". *New South Wales Election Results 1856-2007*. Parliament of New South Wales. Truy cập ngày 30 tháng 4 năm 2019.

 

| Hội đồng Lập pháp New South Wales |
| --- |
|
| Tiền nhiệm:**Paul Landa** | **Thành viên của Peats**1985–1994 | Kế nhiệm:**Marie Andrews** |
Ảnh báo chí chính thức của Sockington.
**Mèo Sockington** (còn được gọi là **Sockamillion** hoặc **Sock**) là một con mèo nhà sống ở Waltham, Massachusetts. Nó đã đạt được danh tiếng quy mô lớn thông qua trang mạng xã hội Twitter; đồng chủ sở hữu của nó là Jason Scott, một nhà lưu trữ và sử gia Internet, đã thường xuyên đăng bài từ tài khoản Twitter của Sockington kể từ cuối năm 2007. Tính đến tháng 7 năm 2018, tài khoản của Sockington có hơn 1,2 triệu người theo dõi, nhiều trong số đó là tài khoản thú cưng.

Sockington là một con mèo nhà lông ngắn có bộ lông màu xám và trắng. Nó được phát hiện khi đi lạc bên ngoài ga tàu điện ngầm Boston năm 2004.

Vào tháng 7 năm 2014, tạp chí Parade đã gọi Sockington là "Người chơi thú cưng Quyền lực" và đưa tê nó vào vị trí số 1 trong danh sách các động vật cưng tác động đến truyền thông xã hội của họ.

Từ năm 2007 đến tháng 1 năm 2009, tài khoản Sockington đã tăng lên 10.000 người theo dõi. Vào tháng 2 năm 2009, tài khoản Sockington đã được thêm vào danh sách "nguồn cấp dữ liệu được đề xuất" của Twitter, làm cho nó trở thành một trong những tài khoản được đề xuất cho tất cả người dùng mới tham gia. Điều này gây ra sự mở rộng nhanh chóng của tài khoản với tốc độ từ 500-5.000 người theo dõi mới mỗi ngày. Đến tháng 5 năm 2009, tài khoản đã có nửa triệu người theo dõi, khiến tờ báo Anh Độc lập gọi anh là "megastar mới nhất của Twitter". Vào tháng 7, con số này là hơn 750.000. Vào tháng 8 năm 2009, con số đó đã vượt qua 1 triệu. Tính đến tháng 5 năm 2010, Sockington có hơn 1,5 triệu người theo dõi, khiến nó trở thành nguồn cấp dữ liệu Twitter phổ biến thứ 98.

Tham khảo
---------

1. 1 2  "Twitter followers paw over feline". TODAY. Bản gốc lưu trữ ngày 9 tháng 7 năm 2009. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2009.
2. ↑  "Twitter forcing a strategy switch for businesses". Chicago Tribune. Bản gốc lưu trữ ngày 17 tháng 8 năm 2009. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2009. Đã định rõ hơn một tham số trong `|archiveurl=` và `|archive-url=` (trợ giúp); Đã định rõ hơn một tham số trong `|archivedate=` và `|archive-date=` (trợ giúp)
3. ↑  Parade's Pet Power Players (bottom of page)
4. ↑  Martin, Charlotte (ngày 13 tháng 5 năm 2009). "Twitter cat has 500k fans". London: The Sun. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2009.
5. ↑  "Twitter's latest megastar is a cat". London: The Independent. ngày 22 tháng 5 năm 2009. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2009.
6. ↑  "Sockington is Twitter's Most Popular Cat". Paw Nation. Bản gốc lưu trữ ngày 22 tháng 2 năm 2014. Truy cập ngày 18 tháng 8 năm 2009.
7. ↑  Baker, Billy (ngày 26 tháng 2 năm 2010). "He's clawed his way to Twitter fame". The Boston Globe. Truy cập ngày 16 tháng 10 năm 2010.