***Lời từ biệt*** (tựa gốc tiếng Anh: ***The Farewell***) là một bộ phim điện ảnh hài-chính kịch của Mỹ năm 2019 do Lulu Wang đạo diễn kiêm viết kịch bản. Phim có sự góp mặt của Awkwafina, Tzi Ma, Diana Lin, Zhao Shuzhen, Lu Hong và Jiang Yongbo. Nội dung phim xoay quanh một gia đình sau khi biết được bà của họ chỉ còn sống được một thời gian ngắn, đã quyết định giấu bà và lên lịch họp mặt gia đình trước bà lâm chung.

Tác phẩm được chiếu trong phần tranh cử phim chính kịch Mỹ hay nhất tại Liên hoan phim Sundance 2019 Tại lễ trao giải Quả cầu vàng lần thứ 77, bộ phim đã nhận được 2 đề cử và giành chiến thắng ở hạng mục Nữ diễn viên phim ca nhạc/hài xuất sắc nhất cho Awkwafina.

Bộ phim dựa trên một phần trải nghiệm cuộc sống của đạo diễn Wang, mà cô lần đầu tiên chia sẻ công khai trong câu chuyện phát thanh của mình có tên "Những điều bạn không biết", xuất hiện trong một tập của chương trình This American Life. Phim đã được chiếu tại phần Thi đấu Drame Hoa Kỳ tại Liên hoan phim Sundance 2019 và được công chiếu tại Hoa Kỳ vào ngày 12 tháng 7 năm 2019, do A24 phát hành. Phim nhận được sự khen ngợi rộng rãi từ các nhà phê bình, đặc biệt là lời khen cho kịch bản của Wang và diễn xuất của Awkwafina và Zhao Shuzhen. Tại Lễ trao giải Quả cầu vàng lần thứ 77, phim đã được đề cử hai giải, bao gồm Giải phim nước ngoài xuất sắc nhất, và Awkwafina đã giành giải Nữ diễn viên xuất sắc nhất - Phim nhạc kịch hoặc Hài kịch. The Farewell có đối thoại bằng cả tiếng Anh và tiếng Trung Quốc.

Cốt truyện
----------

Nhà văn trẻ gốc Hoa Mỹ Billi duy trì một mối quan hệ thân thiết với Nai Nai (bà ngoại theo phía cha), người sống tại Changchun, Trung Quốc. Sau khi nhận được một lá thư từ chối học bổng Guggenheim, cô phát hiện từ cha mẹ mình, Haiyan và Jian, rằng Nai Nai đã được chẩn đoán mắc bệnh ung thư phổi giai đoạn cuối và chỉ còn vài tháng để sống.

Bằng cách gian lận và chi phối kết quả xét nghiệm y tế, mọi người giữ bí mật về chẩn đoán này với Nai Nai. Thay vào đó, họ nói dối rằng các cuộc khám bác sĩ gần đây chỉ cho thấy kết quả không nguy hiểm. Một đám cưới cho anh em họ của Billi từ Nhật Bản, Hao Hao, đã được lên kế hoạch tại Trung Quốc để làm lí do để gia đình sum họp lần cuối cùng với Nai Nai. Lo sợ rằng Billi sẽ tiết lộ sự thật cho bà ngoại, Haiyan và Jian bảo cô ở lại New York.

Tuy nhiên, Billi không tuân theo lệnh của cha mẹ và bay đến Changchun ngay sau khi cả gia đình còn lại đến. Cô đảm bảo cha mẹ rằng cô sẽ không tiết lộ chẩn đoán ung thư cho Nai Nai. Trong suốt chuyến đi, cô gặp xung đột với gia đình còn lại vì sự không trung thực cố ý của họ đối với bà nội cô. Cảm thấy tội lỗi, Billi thể hiện những suy nghĩ mâu thuẫn với cha mẹ về niềm tin văn hóa Trung Quốc dẫn đến việc gia đình từ chối tiết lộ một căn bệnh nguy hiểm đe dọa tính mạng, bao gồm cả cảm giác đau đớn khi ông nội của cô qua đời sau khi họ chuyển đến Hoa Kỳ.

Một đêm, chú của Billi, Haibin, cho rằng sự dối trá cho phép gia đình chịu gánh nặng cảm xúc của chẩn đoán thay vì Nai Nai chính mình - một thực hành thuộc chủ nghĩa tập thể mà anh ta thừa nhận khác biệt so với giá trị cá nhân phổ biến trong văn hóa phương Tây. Sau đó, Billi biết được rằng Nai Nai cũng đã nói một lời dối tương tự với chồng của mình cho đến khi ông qua đời khi bị bệnh giai đoạn cuối.

Vào ngày cưới, cả Haibin và Hao Hao đều rơi vào nước mắt trong những dịp riêng biệt nhưng vẫn tiếp tục tiến hành tiệc mà không làm Nai Nai nghi ngờ. Billi đã lấy được kết quả xét nghiệm y tế của Nai Nai từ bệnh viện và đã làm thay đổi kết quả để cho thấy bà nằm trong tình trạng sức khỏe tốt, giúp duy trì sự dối trá.

Vào đêm đó, Nai Nai tặng Billi một phong bì hóngbāo và động viên cô sử dụng số tiền theo ý muốn của mình. Billi thừa nhận rằng cô muốn ở lại Changchun để có nhiều thời gian hơn bên Nai Nai, nhưng Nai Nai từ chối và nói với cô rằng cô cần sống cuộc sống riêng của mình. Khi Billi tiết lộ việc bị từ chối học bổng Guggenheim, Nai Nai khuyến khích cô giữ tâm trí mở và không mắc kẹt vào thất bại này, "đừng là con bò vô tận đâm đầu vào góc phòng." Bà nói rằng "cuộc sống không phải là những việc ta làm, mà hơn thế là cách ta thực hiện chúng."

Billi giữ lời hứa của mình để duy trì sự dối trá. Cô và Nai Nai chia tay trong nước mắt khi các thành viên gia đình đến thăm trở về nhà ở Nhật Bản và Mỹ. Một bảng tiêu đề tiết lộ rằng sau sáu năm kể từ khi chẩn đoán, người phụ nữ mà nhân vật Nai Nai dựa trên vẫn còn sống và vẫn không hề biết về căn bệnh của mình.

Dàn diễn viên
-------------

* Awkwafina đóng vai Billi Wang (Trung Quốc: 王比莉)
* Tzi Ma đóng vai Haiyan Wang (王海燕), cha của Billi
* Diana Lin đóng vai Lu Jian (陆建), mẹ của Billi
* Zhao Shu-zhen đóng vai Nai Nai (奶奶), bà ngoại theo phía cha của Billi
* Lu Hong (đóng vai chính mình) đóng vai Little Nai Nai, em gái của bà nội Billi
* Jiang Yongbo đóng vai Haibin (海滨), anh trai của Haiyan
* Chen Han đóng vai Hao Hao (浩浩), con trai của Haibin
* Aoi Mizuhara đóng vai Aiko (Tiếng Nhật: 愛子), người hâm mộ Nhật Bản của Hao Hao
* Zhang Jing đóng vai Yuping, người họ hàng của Haiyan
* Li Xiang đóng vai Cô Ling, vợ của Haibin
* Yang Xuejian đóng vai Ông Li
* Jim Liu đóng vai Tiến sĩ Song

Sản xuất
--------

Lulu Wang đã đối mặt với khó khăn về việc tẩy trắng khi trình bày bộ phim về một gia đình gốc Hoa Mỹ. Cô nói rằng cô đã trải qua nhiều trường hợp gây thất vọng với các nhà tài trợ Mỹ và Trung Quốc muốn bao gồm một "nhân vật da trắng nổi bật vào câu chuyện, và đẩy mạnh phần kịch tính tinh tế để biến nó thành một bộ phim hài rộng lớn".[6]

Sau đó, Wang đã tạo ra một tập phim có tựa đề "Những điều bạn không biết" cho chương trình This American Life vào tháng 4 năm 2016 dựa trên câu chuyện gia đình của mình. Điều này thu hút sự chú ý của nhà sản xuất Chris Weitz, người đã giúp đảm bảo nguồn tài trợ cho bộ phim.[7][6]

Wang cho biết rằng bộ phim dựa trên bệnh tình của bà nội cô, và nói rằng "tôi luôn cảm thấy sự chia cắt trong mối quan hệ của mình với gia đình so với mối quan hệ với bạn cùng lớp, đồng nghiệp và thế giới mà tôi sống trong đó. Đó chỉ là bản chất của việc là một người nhập cư và cân bằng giữa hai nền văn hóa."[8]

Bộ phim chủ yếu được quay ở Changchun, Trung Quốc, trong vòng 24 ngày vào tháng 6 năm 2018.[9][10] Quay phim cũng diễn ra tại New York.[11] Trong một cuộc phỏng vấn với Filmmaker, nữ quay phim Anna Franquesa Solano cho biết các tư liệu tham khảo cho bộ phim bao gồm Force Majeure và Still Walking.[11] Tuy nhiên, cô thêm rằng nguồn cảm hứng chính của cô đến từ "thời gian dành cùng gia đình của Lulu tại nhà của họ ở Changchun, trong giai đoạn chuẩn bị."

Đạo diễn Lulu Wang cho biết cô đã giữ bí mật này trước bà nội của mình trong suốt quá trình sản xuất phim. Việc giữ bí mật trở nên lúng túng khi bà nội đến thăm quay phim, chỉ cách nhà bà vài bước. Wang cho biết rằng bà nội cuối cùng đã biết thông tin từ cuộc trò chuyện với em gái nhỏ của mình, người đóng vai chính mình trong phim.

Phát hành
---------

Bộ phim được công chiếu lần đầu tại hạng mục "Cạnh tranh Kịch tính Hoa Kỳ" tại Liên hoan phim Sundance 2019 vào ngày 25 tháng 1 năm 2019.[13] Vào tháng 1 năm 2019, A24 đã mua lại quyền phân phối toàn cầu cho bộ phim với giá 7 triệu đô la, vượt qua Netflix, Amazon Studios và Fox Searchlight Pictures.[13][14] Bộ phim được phát hành tại Hoa Kỳ vào ngày 12 tháng 7 năm 2019.[15] Một phiên bản có phụ đề tiếng Trung đầy đủ được chiếu tại một số rạp vào ngày 8 tháng 9 năm 2019.

Tiếp nhận
---------

### Doanh thu

The Farewell thu về 17,7 triệu đô la tại Hoa Kỳ và Canada, và 5,4 triệu đô la tại các lãnh thổ khác, tổng doanh thu trên toàn cầu là 23,1 triệu đô la,[2] so với ngân sách sản xuất 3 triệu đô la.[1]

Trong tuần đầu công chiếu, bộ phim thu về 355.662 đô la từ bốn rạp chiếu với mức trung bình 88.916 đô la mỗi rạp; vào thời điểm đó, đây là mức trung bình tốt nhất của năm 2019, vượt qua con số 76.601 đô la của Avengers: Endgame.[17] Trên tuần thứ hai, bộ phim mở rộng lên 35 rạp và thu về 1,14 triệu đô la,[18] sau đó đạt 1,5 triệu đô la từ 135 rạp trong tuần thứ ba.[19] Bộ phim tiếp tục mở rộng trong những tuần tiếp theo, thu về 2,4 triệu đô la từ 426 rạp và sau đó là 2,2 triệu đô la từ 705 rạp.[20][21] Bộ phim tiếp tục mở rộng hơn nữa lên hơn 800 rạp trong vài tuần tiếp theo, thu về 1,4 triệu đô la từ 861 rạp, 882.623 đô la từ 816 rạp và 841.414 đô la từ 891 rạp.[22][23]

The Farewell đã gây thất bại tại phòng vé Trung Quốc, chỉ thu về 580.000 đô la vào tháng 1 năm 2020, trong thời điểm đó là thị trường phim lớn thứ hai trên thế giới.

### Phản hồi từ các nhà phê bình

Diễn xuất của Awkwafina trong vai Billi đã nhận được sự khen ngợi rộng rãi từ các nhà phê bình.

Trên Rotten Tomatoes, phim nhận được tỷ lệ chấp nhận 97%, với điểm trung bình là 8.5/10, dựa trên 345 đánh giá. Nhận xét chung của các nhà phê bình trên trang web nói rằng: "The Farewell tinh tế ghi lại được sự phức tạp của động lực gia đình trong một bộ phim tâm lý xúc động và được diễn xuất tốt, kết hợp sự cụ thể văn hóa với những chủ đề có thể đồng cảm được."[25] Trên Metacritic, phim có điểm trung bình là 89 trên 100 dựa trên 47 đánh giá từ các nhà phê bình, cho thấy "sự khen ngợi phổ biến".

Eric Kohn của IndieWire đánh giá phim A- và khen ngợi diễn xuất của Awkwafina, viết rằng, "Với vai diễn một người Mỹ gốc Trung Quốc đấu tranh với sự truyền thống của quá khứ và tác động của nó đến tương lai, cô ấy là một nguồn cảm hứng hấp dẫn cho cái nhìn tự sự của phim về một cuộc họp gia đình đặc biệt nhất."[27] Christy Lemire viết cho RogerEbert.com đánh giá phim 4 trên 4 sao, nói rằng Zhao Shuzhen là "nguồn cười phổ biến nhất", nhưng cũng nói rằng "dễ thương như [Zhao] trong vai trò quan trọng, trung tâm này, cô ấy cũng sẽ lặng lẽ xé tim bạn vào cuối phim".[28] Richard Lawson của Vanity Fair viết, "Wang diễn tả một câu chuyện không chỉ về sự thương yêu gia đình mà còn về trải nghiệm của người nhập cư, về việc trở lại quê hương của mình để, theo một số khía cạnh, nói lời tạm biệt với nó".[29] David Rooney của The Hollywood Reporter nhận xét, "những khoảnh khắc ngọt ngào của phim hoàn toàn xứng đáng và chân thành".[30] Brian Lowry của CNN.com mô tả phim như một "bộ phim nhỏ nhẹ, buồn rầu khám phá sự khác biệt văn hóa và cách đối mặt với cái chết một cách duyên dáng, không thái quá".[31] Nhà viết kịch Jingan Young từ Hong Kong nhận xét về cách phim miêu tả sự khác biệt giữa giá trị gia đình phương Tây và Trung Quốc, khẳng định rằng "quyết định của gia đình kể một 'lời nói dối tốt' là một phép ẩn dụ cho sự ảo tưởng tập thể sống dưới chế độ Đảng Cộng sản Trung Quốc.

Các giải thưởng và đề cử
------------------------

| Year | Award | Category | Nominated work | Result | Ref. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2020 | Golden Globe Awards | Best Actress – Musical or Comedy | Awkwafina | Won |  |
| 2020 | Independent Spirit Awards | Best Feature | Lulu Wang | Won |  |
| 2020 | Independent Spirit Awards | Best Supporting Female | Zhao Shuzhen | Won |  |
| 2019 | Gotham Awards | Best Actress | Awkwafina | Won |  |
| 2019 | Sundance London | Audience Favourite | *The Farewell* | Won |  |
| 2019 | Palm Springs International Film Festival | Directors to Watch | Lulu Wang | Won |  |
| 2020 | Santa Barbara International Film Festival | Virtuoso Award | Awkwafina | Won |  |
| 2019 | National Board of Review | Top 10 Independent Films | *The Farewell* | Won |  |
| 2019 | American Film Institute Awards | AFI Movies of the Year | *The Farewell* | Won |  |
| 2020 | Hollywood Critics Association Awards | Independent Film | *The Farewell* | Won |  |
| 2019 | Chicago Film Critics Association | Most Promising Filmmaker | Lulu Wang | Won |  |
| 2019 | San Diego Film Critics Society Awards | Best Supporting Actress | Zhao Shuzhen | Won |  |
| 2020 | Houston Film Critics Society Awards | Best Supporting Actress | Zhao Shuzhen | Won |  |
| 2019 | Satellite Awards | Best Actress – Comedy or Musical | Awkwafina | Won |  |
| 2019 | Atlanta Film Festival | Audience Award – Feature Film | *The Farewell* | Won |  |
| 2019 | Heartland Film Festival | Truly Moving Picture Award | *The Farewell* | Won |  |
| 2019 | Seminci | Youth Jury | *The Farewell* | Won |  |
| 2020 | AARP Movies For Grownups | Best Intergenerational | *The Farewell* | Won |  |
| 2019 | Los Angeles Film Critics Association | Best Supporting Actress | Zhao Shuzhen | Runner-up |  |
| 2020 | Golden Globe Awards | Best Foreign Language Film | *The Farewell* | Nominated |  |
| 2020 | British Academy Film Awards | Best Film Not in the English Language | Lulu Wang and Daniele Melia | Nominated |  |
| 2020 | Critics' Choice Awards | Best Actress | Awkwafina | Nominated |  |
| 2020 | Critics' Choice Awards | Best Supporting Actress | Zhao Shuzhen | Nominated |  |
| 2020 | Critics' Choice Awards | Best Original Screenplay | *The Farewell* | Nominated |  |
| 2020 | Critics' Choice Awards | Best Comedy | *The Farewell* | Nominated |  |
| 2019 | Gotham Awards | Best Feature | *The Farewell* | Nominated |  |
| 2019 | Gotham Awards | Best Screenplay | Lulu Wang | Nominated |  |
| 2019 | Rome Film Festival | BNL People's Choice Award | *The Farewell* | Nominated |  |
| 2020 | Casting Society of America | Feature – Comedy | Leslie Woo | Nominated |  |
| 2020 | Hollywood Critics Association Awards | Best Picture | *The Farewell* | Nominated |  |
| 2020 | Hollywood Critics Association Awards | Best Actress | Awkwafina | Nominated |  |
| 2020 | Hollywood Critics Association Awards | Best Supporting Actress | Zhao Shuzhen | Nominated |  |
| 2020 | Hollywood Critics Association Awards | Best Original Screenplay | *The Farewell* | Nominated |  |
| 2020 | Hollywood Critics Association Awards | Best Female Director | Lulu Wang | Nominated |  |
| 2020 | Hollywood Critics Association Awards | Foreign Language Film | *The Farewell* | Nominated |  |
| 2019 | Chicago Film Critics Association | Best Foreign Language Film | *The Farewell* | Nominated |  |
| 2019 | Chicago Film Critics Association | Best Actress | Awkwafina | Nominated |  |
| 2019 | Chicago Film Critics Association | Best Supporting Actress | Zhao Shuzhen | Nominated |  |
| 2019 | Chicago Film Critics Association | Best Original Screenplay | Lulu Wang | Nominated |  |
| 2019 | Detroit Film Critics Society Awards | Best Ensemble | *The Farewell* | Nominated |  |
| 2019 | Detroit Film Critics Society Awards | Breakthrough | Lulu Wang | Nominated |  |
| 2019 | San Diego Film Critics Society Awards | Best Actress | Awkwafina | Nominated |  |
| 2019 | San Diego Film Critics Society Awards | Best Foreign Language Film | *The Farewell* | Nominated |  |
| 2020 | Houston Film Critics Society Awards | Best Picture | *The Farewell* | Nominated |  |
| 2020 | Houston Film Critics Society Awards | Best Actress | Awkwafina | Nominated |  |
| 2020 | Houston Film Critics Society Awards | Best Director | Lulu Wang | Nominated |  |
| 2020 | Houston Film Critics Society Awards | Best Screenplay | *The Farewell* | Nominated |  |
| 2019 | Satellite Awards | Best Supporting Actress | Zhao Shuzhen | Nominated |  |
| 2019 | Satellite Awards | Best Motion Picture – Comedy | *The Farewell* | Nominated |  |
| 2019 | Satellite Awards | Best Original Screenplay | *The Farewell* | Nominated |  |
| 2020 | AACTA Awards | Best International Actress | Awkwafina | Nominated |  |
| 2020 | AARP Movies For Grownups | Best Picture | *The Farewell* | Nominated |  |
| 2020 | AARP Movies For Grownups | Best Supporting Actress | Zhao Shuzhen | Nominated |  |
| 2020 | AARP Movies For Grownups | Best Foreign Language Film | *The Farewell* | Nominated |  |

Tham khảo
---------

1. ↑  Clark, Travis (3 tháng 8 năm 2019). "'The Farewell' is becoming one of 2019's top box-office success stories". *Business Insider*. Truy cập 3 tháng 8 năm 2019.
2. ↑  "The Farewell (2019)". *Box Office Mojo*. IMDb. Truy cập 20 tháng 11 năm 2019.
3. ↑  Siegel, Tatiana (28 tháng 11 năm 2018). "Sundance Unveils Politics-Heavy Lineup Featuring Ocasio-Cortez Doc, Feinstein Drama". *The Hollywood Reporter*. Truy cập 28 tháng 11 năm 2018.

Liên kết ngoài
--------------

* *Lời từ biệt* trên Internet Movie Database