|  |  |
| --- | --- |
|  | **Bài viết này có chứa kí tự tiếng Hàn.** Nếu không thích hợp hỗ trợ dựng hình, bạn có thể sẽ nhìn thấy dấu chấm hỏi, hộp, hoặc ký hiệu khác thay vì Hangul hoặc Hanja. |

| Lịch sử bảng chữ cái |
| --- |
| Middle Bronze Age thế kỷ 19 TCN
* *Ugarit* 15 c. BCE
* *Tiền Canaan* thế kỷ 15 TCN
	+ *Phoenici* thế kỷ 12 TCN
		- *Paleo-Hebrew* thế kỷ 10 TCN
			* Samarit thế kỷ 6 TCN
		- Aramaic 8 c. BCE
			* *Kharoṣṭhī* 6 c. BCE
			* *Brāhmī* & Indic 6 c. BCE
				+ *Brahmic abugidas*
					- Devanagari 13 c. CE
			* Hebrew 3 c. BCE
			* Thaana 4 c. BCE
			* Pahlavi 3 c. BCE
				+ Avestan 4 c. CE
			* *Palmyrene* 2 c. BCE
			* Syriac 2 c. BCE
				+ *Sogdian* 2 c. BCE
					- *Orkhon (Old Turkic)* 6 c. CE
						* *Old Hungarian* ca. 650
					- *Old Uyghur*
						* Mongolian 1204 hh
				+ *Nabataean* 2 c. BCE
					- Arabic 4 c. CE
			* Mandaic 2 c. CE
		- Greek 8 c. BCE
			* *Etruscan* 8 c. BCE
				+ Latin 7 c. BCE
				+ *Runic* 2 c. CE
			* Coptic 3 c. CE
			* Gothic 3 c. CE
			* Armenian 405
			* Georgian (disputed) ca. 430 CE
			* *Glagolitic* 862
			* Cyrillic ca. 940
		- *Paleohispanic* 7 c. BCE
	+ Epigraphic South Arabian 9 c. BCE
		- Ge’ez 5–6 c. BCE
 |
| *Meroitic* 3 c. BCE |
| *Ogham* 4 c. CE |
| Chosŏn'gŭl 1443 |
| Zhuyin (Bopomofo) 1913 |
| *Complete writing systems genealogy* |
| Hộp này: * xem
* thảo luận
* sửa
 |

|  |
| --- |
| Một phần của loạt bài về |
|  Các hệ thống chữ viếttiếng Hàn |
|  |
| Hangul |
| Hanja |
| * Hyangchal
* Gugyeol
* Idu
 |
| Hán tự hỗn dụng |
|  Braille |
| Romaja |
| * McCune–Reischauer
* Romaja quốc ngữ (Hàn Quốc)
* Sahoe Kwahagwŏn (Triều Tiên)
* Kontsevich (Cyrillic)
 |
|  Transliteration |
| * Yale (scholar)
* RR Transliteration (South)
* ISO/TR 11941
* SKATS (coding)
 |
| * x
* t
* s
 |

**Hangul** (tiếng Hàn: 한글) hay **Choson'gul** (조선글) ở Triều Tiên, còn được gọi là **chữ Hàn** là một bảng chữ cái biểu âm của người Hàn Quốc và người Triều Tiên dùng để viết tiếng Hàn, khác với hệ thống chữ biểu ý Hanja vay mượn từ chữ Hán. 

Thoạt nhìn, chữ Hangul trông có vẻ như kiểu chữ biểu ý hay chữ tượng hình, nhưng thực sự nó là chữ biểu âm. Mỗi đơn vị âm tiết của chữ Hangul bao gồm ít nhất hai trong số 24 chữ cái: 14 phụ âm và 10 nguyên âm. Trong lịch sử, bảng chữ cái Hangul có một số nguyên âm và phụ âm nữa. (*Xem Chữ cái không dùng nữa*.)

Tên gọi
-------

### Tên chính thức

Thời kỳ nhà Triều Tiên, bảng chữ cái Hangul có tên gọi ban đầu là *Huấn dân chính âm* (훈민정음; *Hunminjŏngŭm*; 訓民正音). (Xem Lịch sử)

Tên gọi hiện nay *Hangul* (한글, chữ Hàn) được Ju Si-gyeong đưa ra năm 1912 vừa có nghĩa là "đại văn tự" trong tiếng Triều Tiên cổ và "văn tự Hàn Quốc" trong tiếng Hàn hiện đại. Nó không thể viết bằng chữ Hanja được, mặc dù âm tiết đầu, *Han* (한), nếu dùng theo nghĩa là "Triều Tiên", thì có thể viết là 韓 (Hàn). Theo Bảng chữ cái phiên âm quốc tế (IPA), nó được đọc là [hangɯl], và được phiên âm Latinh hóa thành các dạng sau:

* **Hangeul** hay *Han-geul*, theo phương pháp phiên âm Latinh cải tiến tiếng Triều Tiên mà chính phủ Hàn Quốc sử dụng và khuyến khích sử dụng trong mọi văn bản bằng tiếng Anh. Nhiều tài liệu gần đây đã chọn cách viết này.
* **Han'gŭl** theo phương pháp phiên âm McCune-Reischauer. Khi dùng trong tiếng Anh thì thông thường các dấu phụ bị loại bỏ và trở thành *Hangul*, hay đôi khi cũng không viết hoa là *Hangul*. Cách viết này xuất hiện trong nhiều từ điển tiếng Anh.
* **Hankul** theo phương pháp phiên âm Latinh hóa kiểu Yale, một cách viết phổ biến nữa trong các từ điển tiếng Anh.

Ở Bắc Triều Tiên, nó được gọi là **Choson'gul** (조선글), xem các nguyên nhân liên quan đến các tên gọi khác nhau về Triều Tiên.

### Các tên khác

* *Chính âm*, tên gọi ngắn cho *Huấn dân chính âm* (Xem Lịch sử)
* *Urigeul* (우리글 "chữ viết chúng ta") được dùng cả ở miền Nam và Bắc Triều Tiên, nhưng người không phải Triều Tiên không sử dụng.

Cho tới đầu thế kỷ XX, những nho sĩ và quý tộc vẫn chuộng chữ Hanja và thường bài bác chữ Hangul, họ hay gọi bảng chữ cái với những tên như là:

* *Ngạn văn* (언문; 諺文 "chữ viết thô tục").
* *Amkeul* (암클 "chữ viết đàn bà"), nguyên do là nữ giới thường dùng loại chữ này. 암- (có lẽ xuất phát từ chữ 陰 "âm" là tiền tố chỉ giống cái).
* *Ahaegeul* (아해글 "chữ viết trẻ con") vì những đứa trẻ không thể học chữ Hán cũng hay dùng chữ Hangul.

Và một số tên gọi khác như:

* *Achimgeul* (아침글 "chữ viết học trong vòng một buổi sáng")
* *Quốc văn* (국문; 國文, *gukmun*)

Tuy nhiên, việc sử dụng chữ Hanja tại Hàn Quốc ngày càng hiếm kể từ vài thập kỷ nay, và tại Bắc Triều Tiên thì bị cấm hẳn, do vậy các tên gọi này ngày nay chỉ ghi nhận trong lịch sử mà không còn dùng nữa.

Lịch sử
-------

Một trang trong *Hunmin Jeong-um* (*Huấn dân chính âm*). Cột chữ Hangul, 나랏말ㅆ̖미, có các dấu phụ phát âm bên trái các đơn vị âm tiết.
Chữ Hangul được vị vua thứ tư của nhà Triều Tiên là Triều Tiên Thế Tông (1418-1450) sáng tạo với sự góp sức của các nhân sĩ trong Tập hiền điện (集賢殿, 집현전. *Chiphyŏnjŏn*). Cũng có một số chi tiết cho thấy vua Thế Tông có lẽ được các thành viên vương tộc hỗ trợ và làm việc trong vòng bí mật vì gặp phải phản đối của tầng lớp trí thức ưu tú.

Hệ thống chữ viết này hoàn thành vào cuối tháng 12 năm 1443 hoặc tháng 1 năm 1444, và ấn bản năm 1446 trong một tài liệu có tựa *Huấn dân chính âm* (*Hunmin Jeong-eum*) và đó cũng là tên của hệ thống ký tự mới này. Ở Hàn Quốc, ngày ấn bản của *Huấn dân chính âm*, 9 tháng 10, là một ngày lễ mang tên ngày Hangul tại Hàn Quốc. Tại Bắc Triều Tiên đó là ngày 15 tháng 1.

Một huyền thoại xưa kể rằng vua Thế Tông nhận ra các chữ viết này sau khi tìm hiểu một ma trận phức tạp, nhưng điều võ đoán này không còn giá trị nữa từ khi một tài liệu viết năm 1446 có tên gọi *Huấn dân chính âm giải lệ* (*Hunminjŏngŭm Haerye*) được phát hiện vào năm 1940. Tài liệu này giải thích cặn kẽ vì sao những chữ cái này được thiết kế. (Xem Thiết kế chữ cái.)

Vua Thế Tông giải thích việc ông tạo ra chữ viết mới là vì chữ Hán (Hanja) dùng cho các văn bản tiếng Triều Tiên thường không chính xác và khó phổ cập cho tầng lớp bình dân (*Huấn dân chính âm* có nghĩa là "Âm chuẩn để giáo dục dân"), vì vậy người dân cần có một thứ chữ mới giúp nhanh chóng và dễ dàng xóa nạn mù chữ của họ. *Huấn dân chính âm giải lệ* viết rằng, một người thông minh có thể học xong bảng chữ cái trong vòng một buổi sáng, còn những người khù khờ thì cũng chỉ cần mười ngày. Vào thời điểm đó, chỉ có những người đàn ông thuộc tầng lớp quý tộc (lưỡng ban) (*yangban* 兩班) mới được học đọc và viết chữ Hanja. Và vì toàn bộ văn bản viết bằng chữ Hanja nên đa số người Triều Tiên đều mù chữ.

Chữ Hangul bị tầng lớp trí thức ưu tú phản đối kịch liệt, cho rằng chỉ có chữ Hanja mới là chữ viết hợp pháp duy nhất, đồng thời họ cũng e sợ địa vị xã hội và chính trị của họ sẽ bị bảng chữ cái đe dọa. Những phản đối của Thôi Vạn Lý (崔萬里, 최만리, *Ch'oe Malli*) và các nhà hủ Nho khác vào năm 1444 là một ví dụ cụ thể. Dầu sao thì hệ thống ký tự mới này nhanh chóng phổ biến rộng rãi trong nhân dân, nhất là nữ giới và những nhà văn tầng lớp dưới. Tuy nhiên sau đó triều đình thờ ơ hơn với chữ Hangul. Trước tình hình người dân có thể nhanh chóng truyền đi các thông tin "nguy hiểm" thông qua hệ thống ký tự bảng chữ cái, Yên San Quân (1494-1506), vị vua thứ 10 của nhà Triều Tiên cấm việc học và sử dụng chữ Hangul cũng như cấm hẳn các tài liệu về nó vào năm 1504, và vua Trung Tông (1506-1544) xóa bỏ luôn Bộ Hanja vào năm 1506. Đến lúc này chỉ có phụ nữ và những người không được học hành tử tế mới dùng chữ Hangul.

Tuy nhiên, không lâu sau đó, vào cuối thế kỷ XVI chữ Hangul trở nên thịnh đạt dần cùng với sự phát triển của hai trào lưu thi ca là Kasa (歌詞) và Sijo (時調). Trong thế kỷ XVII, các tiểu thuyết viết bằng chữ Hangul trở thành "mốt", mặc dù việc sử dụng bảng chữ cái vẫn chưa được xem là hợp pháp.

Vào cuối thế kỷ XIX, chủ nghĩa dân tộc Triều Tiên phát triển mạnh mẽ khi Nhật Bản muốn tách Triều Tiên ra khỏi vùng ảnh hưởng của Trung Quốc. Chữ Hangul từ đó trở thành một biểu tượng quốc gia dân tộc đối với một số nhà cách mạng. Cuộc cải cách Giáp Ngọ (갑오 개혁) do các nhà chính trị theo Nhật khởi xướng đưa đến việc bảng chữ cái được chọn dùng trong các tài liệu chính thức lần đầu tiên vào năm 1894. Nó được dạy trong các trường phổ thông vào năm 1895, và vào năm 1896 tờ báo *Độc lập tân văn* (獨立新聞, 독립신문, *Tongnip Sinmun*) viết bằng tiếng Anh và chữ Hangul ra đời.

Sau khi Triều Tiên bị Nhật Bản thôn tính vào năm 1910, chữ Hangul vẫn được dạy tại các trường học kèm với tiếng Nhật, tuy nhiên sau đó bị cấm vì chính sách đồng hóa văn hóa của Nhật Bản.

Chữ cái
-------

Chữ cái hay *tự mẫu* (자모; 字母, *chamo*) hay chữ đơn (낱소리, *natsori*) nghĩa là các chữ cái cấu thành khối chữ Hangul.

Có tất cả 51 chữ cái, trong đó 24 chữ đơn tương đương với các chữ cái của bảng chữ cái Latinh. 27 chữ còn lại là các chữ phức gồm hai, đôi khi ba chữ đơn. Trong 24 chữ đơn thì 14 là phụ âm hay *tử âm* (자음; 子音, *ja-eum*) và 10 là nguyên âm hay *mẫu âm* (모음; 母音, *mo-eum*). Năm chữ cái phụ âm đơn được nhân đôi để tạo thành năm phụ âm thời thái (xem dưới đây), trong khi đó 11 chữ phức khác được cấu thành từ hai chữ cái phụ âm khác nhau. Mười chữ cái nguyên âm có thể được kết hợp để tạo thành 11 chữ cái nguyên âm đôi. Dưới đây là bảng tóm tắt:

Các chữ cái đang được sử dụng:

* 14 phụ âm đơn: ㄱㄴㄷㄹㅁㅂㅅㅇㅈㅊㅋㅌㅍㅎ.
* 5 phụ âm kép: ㄲㄸㅃㅆㅉ.
* 11 phụ âm phức: ㄳㄵㄶㄺㄻㄼㄽㄾㄿㅀㅄ>
* 6 nguyên âm đơn: ㅏㅓㅗㅜㅡㅣ
* 4 nguyên âm đơn ngạc hóa bằng y: ㅑㅕㅛㅠ
* 11 nguyên âm đôi: ㅐㅒㅔㅖㅘㅙㅚㅝㅞㅟㅢ

Các chữ cái không còn được sử dụng:

* Những phụ âm đơn không dùng nữa là ㅿㆁㆆㅱㅸㆄ
* Những phụ âm kép không dùng nữa là ㅥㆀㆅㅹ
* Những phụ âm phức không dùng nữa là ㅦㅧㅨㅪㅬㅭㅮㅯㅰㅲㅳㅶㅷㅺㅻㅼㅽㅾㆂㆃ, và phụ âm phức ba ㅩㅫㅴㅵ
* Nguyên âm không dùngㆍ
* Những nguyên âm đôi không dùng ㆎㆇㆈㆉㆊㆋㆌ

Bốn trong số các chữ cái nguyên âm đơn phái sinh bằng một dấu ngắn để chỉ ngạc hóa (với *y* đằng trước): ㅑ *ya*, ㅕ *yeo*, ㅛ *yo* và ㅠ *yu*. Bốn nguyên âm này được tính trong 24 chữ đơn vì dấu ngạc hóa bằng *y* nằm ngoài văn cảnh không thể hiện *y*. Trên thực tế, những nguyên âm với dấu *y* không được coi là chữ cái riêng biệt.

Đối với những phụ âm đơn, ㅊ *chieut*, ㅋ *kieuk*, ㅌ *tieut* và ㅍ *pieup* là các từ phát sinh có âm bật hơi cấu thành lần lượt từ các phụ âm chính ㅈ *jieut*, ㄱ *giyeok*, ㄷ *digeut* và ㅂ *bieup*, thêm vào các dấu thể hiện âm hơi.

Các phụ âm nhân đôi gồm hai phụ âm riêng biệt đặt song song nhau, bao gồm: ㄲ *ssang-giyeok* (kk: *ssang-* 쌍 "kép"), ㄸ *ssang-digeut* (tt), ㅃ *ssang-bieup* (pp), ㅆ *ssang-siot* (ss), và ㅉ *ssang-jieut* (jj). Chữ cái nhân đôi không thể hiện phụ âm nhân đôi, mà thể hiện thời thái.

Các âm của các chữ cái phụ âm đơn và đôi không phát âm được một mình trong văn bản thông thường.

Về phân loại có ba loại chữ cái chính:

1. Âm đầu hay *sơ thanh* (초성; 初聲, *choseong*): thanh mẫu của phụ âm trước nguyên âm. Loại này cũng bao gồm tất cả năm chữ cái nhân đôi. Chữ câm ㅇ dùng để chỉ khi không có âm đầu.
	* Vị trí: đặt trên đầu, bên trái, hay góc trên bên trái của đơn vị âm tiết.
	* Xem: Bảng phụ âm và nguyên âm Hangul#Âm đầu
2. Âm chính hay *trung thanh* (중성; 中聲, *jungseong*): các nguyên âm bao gồm các nhân âm tiết.
	* Vị trí: nằm giữa đơn vị âm tiết nếu có một âm cuối, nếu không sẽ nằm bên phải hoặc bên dưới.Xem danh sách các âm chính tại #Thiết kế chữ cái nguyên âm
3. Âm cuối hay *chung thanh* (종성; 終聲, *jongseong*): đuôi vần của phụ âm sau nguyên âm. Các chữ cái cơ bản có thể là âm cuối, và âm đầu câm ㅇ đọc là *ng* ở vị trí cuối. Tuy nhiên, chỉ có chữ cái nhân đôi ㅆ (ss) và ㄲ (kk) là có thể ở cuối.
	* Vị trí: đặt bên dưới, bên phải hay góc dưới bên phải của đơn vị âm tiết.
	* Xem: Bảng phụ âm và nguyên âm Hangul#Âm cuối

### Thiết kế chữ cái

Một khối chữ có thể tương ứng một từ nên có thể được coi là kiểu chữ biểu ý (hay còn gọi là chữ tượng hình như trong trường hợp dùng *chữ hanja*), hay thuộc kiểu chữ âm tiết (như chữ Kana), hay thuộc kiểu phân đoạn (tức là dùng một bảng chữ cái gồm có nhiều phụ âm và/hoặc nguyên âm như trong trường hợp này). Chữ Hangul còn hơn thế nữa khi phân biệt các tính chất ngữ âm như vị trí phát âm (môi, đầu lưỡi, vòm mềm, thanh hầu) cũng như cách phát âm (âm tắc, âm mũi, âm xuýt, âm hơi) đối với các chữ cái phụ âm, cũng như ngạc hóa (với âm *y-* đằng trước), hài hòa nguyên âm và biến đổi nguyên âm (*umlaut*) đối với các chữ cái nguyên âm.

Chẳng hạn, chữ ㅌ *t* gồm có ba nét, mỗi nét đều có nghĩa: nét trên cùng để chỉ đó là âm tắc, như 응 ’, ㄱ *g*, ㄷ *d*, ㅂ *b*, ㅈ *j*, đều có cùng nét (chữ cái cuối là âm tắc xát, một chuỗi tắc-xát); nét giữa chỉ đó là âm hơi, như ㅎ *h*, ㅋ *k*, ㅍ *p*, ㅊ *ch*, cũng có nét này; và nét cong bên dưới để chỉ âm đầu lưỡi, như ㄴ *n*, ㄷ *d*, ㄹ *l*. Hai phụ âm, ㅇ và ㅁ, có cách phát âm kép, và có thể lần lượt dùng hai thành tố để miêu tả ([ŋ]/câm và [m]/[w]).

Đối với chữ cái nguyên âm, nét chấm lúc trước (nay là nét gạch nối ngắn) cho biết nguyên âm đó *có thể* được ngạc hóa; nét này nếu được nhân đôi sẽ chỉ ngạc hóa thực sự (*y-*). Vị trí của nét này cho biết nguyên âm thuộc lớp hài hòa nguyên âm nào ("sáng" và "tối"). Đối với chữ cái hiện đại, một nét dọc thêm vào để chỉ umlaut, sinh ra ㅐ [e], ㅔ [ê], ㅚ [uê], ㅟ [y] từ ㅏ [a], ㅓ [ơ], ㅗ [ô], ㅜ [u]. Tuy nhiên, đây không nằm trong ý đồ ban đầu của việc thiết kế kiểu chữ viết này mà là quá trình phát triển tự nhiên ban đầu từ đuôi nguyên âm đôi trong nguyên âm ㅣ. (v.d. ㅐ *[e]*, ㅚ *[uê]*, v.v.) Thực ra, trong các giọng Triều Tiên, kể cả giọng chuẩn Seoul, một số vẫn còn là nguyên âm đôi.

Mặc dù việc thiết kế ra chữ viết này có thể là kiểu đặc trưng, vì các lý do thực dụng mà nó được coi như bảng chữ cái. Chẳng hạn, chữ ㅌ không đọc như ba chữ *đầu lưỡi-tắc-hơi*, mà chỉ là phụ âm *t*. Cũng như vậy, nguyên âm đôi trước đây ㅔ được đọc như một nguyên âm độc lập *e*.

Bên cạnh chữ cái, chữ Hangul cũng dùng dấu phụ để chỉ dấu nhấn giọng (*pitch accent*). Một âm tiết với âm cao được đánh dấu chấm (·) bên trái của nó (khi viết theo chiều dọc); một âm tiết có âm lên cao được đánh hai dấu chấm (:). Những dấu này ngày nay không còn dùng nữa. Tuy vậy, mặc dù chiều dài nguyên âm là yếu âm vị quan trọng trong tiếng Triều Tiên, nó không thể hiện ra trong bảng chữ cái, ngoại trừ những âm tiết với âm lên cao thì bắt buộc phải có nguyên âm dài.

Mặc dù chia sẻ một vài tính chất với chữ cái Mông Cổ (Phagspa) (tức âm vị học Ấn ), như các quan hệ giữa các chữ cái cùng cơ quan phát âm và nguyên tắc lập bảng chữ cái của nó, các tính chất khác thì ảnh hưởng của chữ viết Katakana Nhật Bản, như đơn vị âm tiết và các phụ âm cơ bản. Âm tắc không kêu không bật hơi như *g* cho ㄱ [k], *d* cho ㄷ [t], và *b* for ㅂ [p] được coi là cơ bản trong tiếng Hàn, nhưng không có trong ngôn ngữ Ấn; cũng như âm xuýt *s* cho ㅈ [ts] và âm chảy (*liquid consonant*) *l* cho ㄹ [l]. (ㅈ được phát âm là [ts] vào thế kỷ XV.)

Trong *Huấn dân chính âm*, Thế Tông giải thích cách thiết kế các phụ âm theo theo hình dáng miệng khi phát âm (nguyên tắc ngữ âm học phát âm); còn nguyên âm thì theo nguyên tắc *âm* và *dương* cũng như hài hòa nguyên âm.

#### Thiết kế chữ cái phụ âm

Các chữ cái cho phụ âm thuộc năm nhóm cơ quan phát âm, mỗi nhóm có một hình cơ bản, và các chữ cái phát sinh từ những hình này bằng cách cho thêm vào các nét phụ. Các hình cơ bản mô hình hóa các bộ phận như lưỡi, vòm miệng, răng, và thanh môn sử dụng khi tạo âm thanh.

Các tên Triều Tiên cho các nhóm này dùng thuật ngữ ngữ âm học truyền thống bằng tiếng Hán-Hàn.

* Âm vòm mềm (아음, 牙音 *a-eum*: "nha âm"):
	+ ㄱ *g* [k], ㅋ *k* [kʰ]
	+ Hình cơ bản: ㄱ là hình nhìn phía bên cạnh lưỡi khi kéo về phía vòm miệng mềm. (Để minh họa xin xem liên kết ngoài phía dưới.) chữ ㅋ phái sinh từ ㄱ, với một nét phụ thể hiện sự bật hơi.
* Âm đầu lưỡi (설음, 舌音 *seol-eum*: "thiệt âm"):
	+ ㄴ *n* [n], ㄷ *d* [t], ㅌ *t* [tʰ], ㄹ *r*/*l*
	+ Hình cơ bản: ㄴ là hình nhìn bên cạnh đầu lưỡi khi kéo về phía ổ răng. Các chữ cái phái sinh từ ㄴ được phát âm với cùng cách phát âm cơ bản. Nét trên của ㄷ thể hiện sự kết nối chặt với vòm miệng. Nét giữa của ㅌ thể hiện sự bật hơi. Nét trên của ㄹ thể hiện một âm vỗ của lưỡi.
* Âm đôi môi (순음, 唇音 *sun-eum*: "thần âm"):
	+ ㅁ *m* [m], ㅂ *b* [p], ㅍ *p* [pʰ]
	+ Hình cơ bản: ㅁ thể hiện viền ngoài của đôi môi. Nét trên của ㅂ thể hiện sự bật ra của *b*. Nét trên của ㅍ thể hiện sự bật hơi.
* Âm xuýt (치음, 齒音 *chieum*: "xỉ âm"):
	+ ㅅ s [s̬], ㅈ j [c], ㅊ ch [cʰ]
	+ Hình cơ bản: ㅅ ban đầu có hình như một mũi nhọn ʌ, không có chân chữ (*serif*) phía trên. Nó thể hiện hình nhìn bên cạnh của răng. Nét trên trong ㅈ thể hiện sự kết nối với vòm miệng. Nét trên trong ㅊ thể hiện thêm một âm bật hơi.
* Âm thanh hầu (후음, 喉音 *hueum*: "hầu âm"):
	+ ㅇ *ng* [ʔ, ŋ], ㅎ *h* [h]
	+ Hình cơ bản: ㅇ là đường viền của thanh môn. Ban đầu ㅇ là hai chữ cái, một vòng đơn thể hiện sự câm lặng (âm trống), và một vòng tròn phía trên có nét sổ dọc phía trên, ㆁ, thể hiện âm mũi *ng*. Chữ cái nay không dùng nữa là ㆆ, thể hiện âm tắc thanh hầu (*glottal stop*), được phát âm trong thanh môn và được đóng lại thể hiện bằng nét trên, như ㄱㄷㅈ. Phái sinh từ ㆆ là ㅎ, trong đó nét dùng thêm thể hiện sự bật hơi.

Thuyết ngữ âm gắn với sự phái sinh của âm tắc thanh hầu ㆆ và âm hơi ㅎ từ ㅇ chính xác hơn cách dùng IPA hiện đại. Trong IPA, các âm thanh hầu đặt ở vị trí như thể có một vị trí phát âm "thanh hầu" nào đó. Tuy nhiên, một thuyết ngữ âm gần đây cho thấy âm tắc thanh hầu và [h] là những đặc trưng riêng biệt của 'âm tắc' và 'âm hơi' mà không có một vị trí phát âm thực sự, như trong các cách phát âm dựa trên ký hiệu vòng ㅇ.

#### Thiết kế chữ cái nguyên âm

Các chữ cái nguyên âm được thiết kế dựa trên ba yếu tố:

* tMột nét ngang thể hiện Mặt Đất bằng phẳng, tức yếu tố *âm*.
* Một chấm thể hiện Mặt Trời, tức yếu tố *dương*. (Chấm này trở thành nét sổ ngắn khi viết bằng bút lông.)
* Một nét thẳng thể hiện Con người đứng thẳng, trung tố điều hòa cả âm và dương.

Các chấm (ngày nay là các nét gạch ngắn) được thêm vào ba yếu tố cơ bản này để phái sinh thêm các chữ cái nguyên âm đơn khác.

* Nguyên âm đơn
	+ Nguyên âm ngang: đây là các chữ cái nguyên âm sau.
		- ㅗ *o* (đọc là *ô*)
		- ㅜ *u*
		- ㅡ *eu* (*ŭ*, đọc là *ư*)
	+ Nguyên âm dọc: đây từng là các chữ cái nguyên âm trước. (ㅓ *eo* đã chuyển về vị trí sau của miệng, đọc là *ơ* hay *o*)
		- ㅏ *a*
		- ㅓ *eo* (*ŏ*, đọc là *o* hay *ơ*)
		- ㅣ *i*
* Chữ phức. Chữ Hangul không bao giờ có một âm *w*, ngoại trừ theo từ nguyên học Hán-Hàn. Vì *o* hay *u* trước *a* hay *eo* thành âm [w], mà không có ở đâu khác, [w] có thể được phân tích như một *o* hay *u* âm vị, như vậy không cần chữ cái cho [w]. Tuy nhiên, cần tuân theo luật hài hòa nguyên âm ở đây: ㅜ *âm* với ㅓ *âm*; ㅏ *dương* với ㅗ *dương*. Mặt khác, chữ phức kết thúc bằng ㅣ *i* ban đầu là các nguyên âm đôi. Mặc dù vậy một số đã trở thành nguyên âm hoàn toàn.
	+ ㅐ = ㅏ + ㅣ (ai > ae)
	+ ㅔ = ㅓ + ㅣ (ei > e)
	+ ㅘ = ㅗ + ㅏ (oa > wa)
	+ ㅙ = ㅗ + ㅏ + ㅣ (oai > wae)
	+ ㅚ = ㅗ + ㅣ (oi > oe)
	+ ㅝ = ㅜ + ㅓ (ue > weo)
	+ ㅞ = ㅜ + ㅓ + ㅣ (uei > uê)
	+ ㅟ = ㅜ + ㅣ (ui > uy)
	+ ㅢ = ㅡ + ㅣ (ưi > ī)
* Nguyên âm ngạc hóa: không có chữ cái *y-* trong hệ Latinh. Thay vào đó, âm này thể hiện bằng cách nhân đôi nét nối vào nét gốc.
	+ ㅑ = ㅏ + một nét
	+ ㅕ = ㅓ + một nét
	+ ㅛ = ㅗ + một nét
	+ ㅠ = ㅜ + một nét
	+ ㅒ = ㅐ + một nét
	+ ㅖ = ㅔ + một nét

Người ta dùng hai phương pháp để tổ chức và phân loại các nguyên âm này là hài hòa nguyên âm và ngạc hóa *y*.

Trong bảy nguyên âm, bốn có thể có âm *y-* đằng trước ("ngạc hóa *y*"). Bốn nguyên âm này được viết với một nét ngang cạnh một nét dọc: ㅓㅏㅜㅗ. (Do ảnh hưởng của thư pháp Trung Hoa, các chấm trở thành gạch nối như thế.) Ngạc hóa khi đó thể hiện bằng cách nhân đôi các nét gạch ngang này: ㅕㅑㅠㅛ. Ba nguyên âm còn lại không ngạc hóa được thì được viết bằng nét gạch đơn: ㅡㆍㅣ.

Tiếng Triều Tiên giai đoạn này có hài hòa nguyên âm hơn ngày nay rất nhiều. Nguyên âm thay đổi tuỳ theo môi trường của chúng, và thuộc vào các nhóm "điều hòa". Điều này ảnh hưởng đến hình thái học của tiếng này, và âm vị học của tiếng Triều Tiên được miêu tả theo *âm* và *dương*: nếu một từ có nguyên âm *dương* ('sáng'), thì hầu hết các hậu tố cũng phải có một nguyên âm *dương*; tương tự, nếu một gốc có nguyên âm *âm* ('tối'), thì các hậu tố cũng cần *âm*. Có một nhóm thứ ba là nhóm "điều hòa" ('trung tính' theo thuật ngữ Tây phương) có thể đã tồn tại cùng với các nguyên âm *âm* hoặc *dương*.

Nguyên âm trung tính trong tiếng Triều Tiên là ㅣ *i*. Các nguyên âm *âm* là ㅡㅜㅓ *eu, u, eo*; các chấm là theo các hướng *âm* là 'xuống dưới' và 'sang trái'. Các nguyên âm *dương* là ㆍㅗㅏ, *ə, o, a*, các chấm theo hướng *dương* là 'lên trên' và 'sang phải'. Như trình bày ở trên, *Hunmin Jeong-eum* (*Huấn dân chính âm*) nói rằng các hình của các chữ cái không có chấm ㅡㆍㅣ cũng được chọn để thể hiện khái niệm *âm*, *dương*, và điều hòa. (Dấu chấm ㆍ *ə* ngày nay không còn dùng nữa.)

Còn có một tham số thứ ba để thiết kế chữ cái nguyên âm là: chọn ㅡ là hình cơ bản của ㅜ và ㅗ, cũng như ㅣ là hình cơ bản của ㅓ và ㅏ. Để hiểu thấu đáo được những đặc tính chung của các nét gạch dọc và ngang này cần hiểu phát âm chính xác của những nguyên âm này vào thế kỷ thứ XV. Cách phát âm không chắc chắn chủ yếu đối với các chữ ㆍㅓㅏ. Một vài nhà ngôn ngữ học lần lượt dựng lại các nguyên âm này thành \*a, \*ɤ, \*e; một số khác thì thành \*ə, \*e, \*a. Tuy nhiên, các chữ cái có nét sổ ngang ㅡㅜㅗ thì có vẻ như đều đã là nhưng nguyên âm sau hay nguyên âm giữa, [\*ɯ, \*u, \*o].

#### Thuyết của Ledyard về thiết kế chữ cái phụ âm

(Trên) Chữ cái Phagspa [k, t, p, s, l], và những chữ cái Hangul được coi là phái sinh từ đó [k, t, p, ts, l]. Lưu ý hình *môi* trên Phagspa [t] lẫn âm ㄷ.  

(Dưới) Dẫn xuất của Phagspa *w, v, f* từ các biến thể của chữ [h] (trái) thêm vào một dấu viết dưới [w], và cách hình thành tương tự của các chữ cái *w, v, f* từ các biến thể của chữ cái cơ bản [p] thêm một vòng tròn.
Có một số thuyết về nguồn gốc chữ viết chữ Hangul mà vua Thế Tông tạo ra. Mặc dù chưa được công nhận rộng rãi nhưng giáo sư Gari Ledyard thuộc Đại học Columbia cho rằng có năm phụ âm phái sinh từ bảng chữ cái Mông Cổ Phagspa từ thời nhà Nguyên, còn phần còn lại thì phát sinh từ bên trong như trong *Huấn dân chính âm* miêu tả. Tuy thế, các phụ âm cơ bản này không phải là những chữ cái có hình họa đơn giản nhất trong *Huấn dân chính âm*, mà là phụ âm cơ bản trong âm vị học tiếng Trung Quốc.

*Huấn dân chính âm* nói rằng vua Thế Tông đã phỏng theo "*Cổ* triện" 古篆 để tạo ra chữ Hangul. Nghĩa chính của 古 là *cổ* không được các nhà triết học quan tâm vì bảng chữ cái không có giống chức năng với triện tự 篆字 Trung Quốc. Tuy nhiên, 古 cũng còn có thể là cách chơi chữ dựa trên chữ *Mông Cổ* 蒙古, và 古篆 có thể là cách viết tắt của 蒙古篆字 "Mông Cổ triện tự", nghĩa là một biến thể của bảng chữ cái Phagspa được viết cho giống chữ triện Trung Hoa. Chắc chắn là có các bản thảo Phagspa trong thư viện hoàng gia Triều Tiên, và một vài vị đại quan của Thế Tông đọc được tốt chữ viết này.

Nếu đúng thế thì sự lảng tránh của vua Thế Tông về mối liên hệ với Mông Cổ có thể thông hiểu khi xem xét quan hệ của Triều Tiên với nhà Minh Trung Quốc sau khi nhà Nguyên sụp đổ, cũng như giới trí thức khinh miệt coi người Mông Cổ như "mọi rợ".

Theo Ledyard, năm chữ cái mượn đơn giản nhất về hình họa cho phép tạo ra các chữ phức và để chỗ để phái sinh ra các âm tắc hơi ㅋㅌㅍㅊ. Nhưng ngược lại với cách truyền thống, các âm không tắc (*ng* ㄴㅁ và ㅅ) phái sinh bằng cách *bỏ* các nét trên của các chữ cái này. Dù dễ dàng phái sinh ㅁ từ ㅂ bằng cách bỏ nét trên, nhưng phái sinh ㅂ từ ㅁ không dễ vì ㅂ không tương tự như các âm tắc khác.

Cách giải thích về âm *ng* cũng khác so với cách truyền thống. Nhiều từ Trung Hoa bắt đầu bằng âm *ng*, nhưng vào thời vua Thế Tông, âm *ng* hoặc là câm hoặc là được phát âm là [ŋ] tại Trung Hoa, và trở thành âm câm khi tiếng Triều Tiên mượn các từ này. Hình họa của âm *ng* (nét sổ đứng bên trái bằng cách bỏ nét trên của ㄱ) lẽ ra cũng trông tương tự nhu nguyên âm ㅣ [i]. Giải pháp của Thế Tông đã giải quyết cả hai vấn đề: nét sổ dọc từ ㄱ được thêm vào ký hiệu vòng ㅇ để tạo thành ᇰ (một vòng tròn với một dọc đứng bên trên), mang cả âm [ŋ] ở giữa và cuối từ, và ở đầu từ thì câm. (Ngày này giữa ㅇ và ᇰ không còn khác sự biệt.)

Thêm vào đó, cách tạo ra các chữ cái không dùng nữa ᇢᇦᇴ *w, v, f* (dùng cho âm đầu tiếng Trung *vi phi phu* 微非敷), bằng cách thêm một vòng tròn nhỏ dưới ㅁㅂㅍ (*m, b, p*), tương tự như thêm vòng nhỏ vào ba biến thể của *h* trong Phagspa. Trong Phagspa, vòng này cũng thể hiện *w* sau các nguyên âm. Âm đầu tiếng Trung 微 *vi* dùng để chỉ âm *m* hoặc *w* trong các phương ngôn khác nhau, và điều này cũng được phản ánh trong việc chọn ㅁ [m] với ㅇ (trong [w] Phagspa) là các thành phần của bảng chữ cái ᇢ, cho các chữ cái khác cấu thành từ hai thành tố để ghi nhận hai cách phát âm địa phương.

Cuối cùng, đa phần các chữ cái Hangul mượn cấu trúc hình học đơn giản, ít nhất là lúc ban đầu, nhưng ㄷ *d* [t] luôn có một hình môi nhỏ nhô ra từ góc trên bên trái, giống như chữ Phagspa *d* [t]. Tính chất này có thể thấy trong chữ cái tiếng Tạng *d*, ད.

### Thứ tự chữ cái

Bảng chữ cái Hangul không để lẫn phụ âm và nguyên âm như các bảng chữ cái Tây phương (bảng chữ cái Latinh và bảng chữ cái Kirin). Thay vào đó, thứ tự là theo kiểu Ấn, đầu tiên là các phụ âm vòm mềm, sau đó là âm đầu lưỡi, âm môi, âm xuýt, v.v. Tuy nhiên, các phụ âm đặt trước nguyên âm chứ không phải là sau như trong tiếng Phạn và tiếng Tạng.

Thứ tự hiện nay do **Thôi Thế Trân** (崔世珍, *Ch'oe Sejin*) đưa ra và năm 1527. Việc này có trước khi có các phụ âm thời thái và các chữ kép thể hiện chúng. Sự hợp hai chữ ㅇ và ㆁ cũng chỉ có sau khi thiết lập thứ tự bảng chữ cái hiện nay. Do vậy, khi các chính quyền Hàn Quốc và Bắc Triều Tiên chính thức đưa bảng chữ cái vào dùng rộng rãi thì họ đã sắp thứ tự khác hẳn nhau: phía Hàn Quốc thì nhóm các chữ cái tương đồng vào cùng nhóm, còn Triều Tiên thì đặt các chữ cái mới vào cuối bảng.

#### Trật tự tại Hàn Quốc

Thứ tự hiện nay của các chữ cái phụ âm là:

ㄱ ㄲ ㄴ ㄷ ㄸ ㄹ ㅁ ㅂ ㅃ ㅅ ㅆ ㅇ ㅈ ㅉ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ

Chữ cái phụ âm kép được đặt ngay sau chữ đơn mà chúng dựa trên. Không phân biệt giữa ㅇ câm và ㅇ giọng mũi.

Thứ tự của chữ cái nguyên âm là:

ㅏ ㅐ ㅑ ㅒ ㅓ ㅔ ㅕ ㅖ ㅗ ㅘ ㅙ ㅚ ㅛ ㅜ ㅝ ㅞ ㅟ ㅠ ㅡ ㅢ ㅣ

Các nguyên âm đơn trước, với các chữ cái phái sinh tùy theo thể của chúng: đầu tiên là thêm *i*, sau đó ngạc hóa, rồi đến ngạc hóa với *i* thêm vào. Nguyên âm đôi bắt đầu bằng *w-* được xếp thứ tự tùy theo phát âm của nó là ㅏ hay ㅓ với một nguyên âm thứ hai, không như các hai chữ một âm (*digraph*) riêng biệt.

#### Trật tự tại Triều Tiên

Triều Tiên áp dụng một trật tự cổ truyền.

Thứ tự hiện nay của các chữ cái phụ âm là:

(rỗng) ㄱ ㄴ ㄷ ㄹ ㅁ ㅂ ㅅ ㅇ ㅈ ㅊ ㅋ ㅌ ㅍ ㅎ ㄲ ㄸ ㅃ ㅆ ㅉ (ㅇ rỗng)

Chữ ㅇ đầu tiên là ㅇ *ng* âm mũi, là âm cuối trong tiếng Triều Tiên hiện nay. ㅇ nếu dùng ở đầu một từ thì lại đặt sau ㅉ vì nó là một chữ cái giữ chỗ. 

Lưu ý là các chữ cái "mới" tức là các phụ âm kép và nguyên âm phức, được đặt vào cuối bảng chữ cái, trước chữ ㅇ rỗng, nhằm để tránh thay đổi thứ tự truyền thống đối với phần còn lại của bảng chữ cái.

Thứ tự hiện nay của các chữ cái nguyên âm là:

ㅏ ㅑ ㅓ ㅕ ㅗ ㅛ ㅜ ㅠ ㅡ ㅣ ㅐ ㅒ ㅔ ㅖ ㅚ ㅟ ㅢ ㅘ ㅝ ㅙ ㅞ

Tất cả các chữ đôi một âm và ba chữ một âm (*trigraph*), gồm cả nguyên âm đôi cổ ㅐ và ㅔ, được đặt ngay sau các nguyên âm cơ bản, như vậy gần như duy trì thứ tự truyền thống trong bảng chữ cái của Thôi.

### Tên chữ cái

Trật tự bảng chữ cái được gọi là "trật tự *ganada*" (가나다 순), đặt theo ba chữ cái đầu (*g*, *n*, và *d*) nối vào nguyên âm đầu tiên (*a*). Chữ cái được Thôi Thế Trân đặt tên vào năm 1527. Triều Tiên đặt tên cho các chữ cái khi chính thức sử dụng bảng chữ cái.

#### Tên chữ cái phụ âm

Sau đây là tên chính thức của các phụ âm hiện nay, các tên này có hai âm tiết và có phụ âm ở đầu lẫn cuối:

| Chữ cái | Tên tại Hàn Quốc | Tên tại Triều Tiên |
| --- | --- | --- |
| ㄱ | *giyeok* (기역) ***ki-oóc*** | *gieuk* (기윽) ***ki-ức*** |
| ㄴ | *nieun* (니은) ***ni-ưn*** |
| ㄷ | *digeut* (디귿) ***ti-kựt*** | *dieut* (디읃) ***ti-ựt*** |
| ㄹ | *rieul* (리을) ***ri-ưl*** |
| ㅁ | *mieum* (미음) ***mi-ưm*** |
| ㅂ | *bieup* (비읍) ***pi-ứp*** |
| ㅅ | *siot* (시옷) ***xi-ôt*** | *sieut* (시읏) ***xi-ựt*** |
| ㅇ | *ieung* (이응) ***i-ưng*** |
| ㅈ | *jieut* (지읒) ***chi-ựt*** |
| ㅊ | *chieut* (치읓) ***chi'i-ựt*** |
| ㅋ | *kieuk* (키읔) ***khi-ức*** |
| ㅌ | *tieut* (티읕) ***thi-ựt*** |
| ㅍ | *pieup* (피읖) ***phi-ứp*** |
| ㅎ | *hieut* (히읗) ***hi-ựt*** |

Toàn bộ chữ cái ở Triều Tiên, cũng như tất cả chữ cái dùng tại Hàn Quốc trừ ba chữ cái thuộc danh pháp cổ truyền, đều có tên gọi dưới dạng *chữ cái* + *i* + *eu* + *chữ cái*. Ví dụ, Thôi viết *bieup* với *chữ Hanja* 非 (*bi*, *phi*) 邑 (*eup*, *ấp*). Tên gọi của *g*, *d*, và *s* là ngoại lệ vì không có *chữ Hanja* cho *euk*, *eut*, và *eus*. 役 (*yeok*, *dịch*) được dùng thay cho *euk*. Cũng vì không có *chữ Hanja* kết thúc bằng *t* hay *s*, Thôi đã chọn hai *chữ Hanja* đọc theo chú giải tiếng Triều Tiên, 末 *kkeut* ("mạt" tức *cuối*) và 衣 *os* ("y" tức *áo*).

Ban đầu, Thôi đặt tên cho *j*, *ch*, *k*, *t*, *p*, và *h* theo kiểu một âm tiết không theo quy tắc là *ji*, *chi*, *ki*, *ti*, *pi*, và *hi*, vì chúng không nên được dùng như phụ âm cuối như đặc tả trong *Huấn dân chính âm*. Tuy nhiên sau khi xác lập quy tắc chính tả mới vào năm 1933, trong đó cho phép tất cả các phụ âm có thể trở thành phụ âm cuối, thì các tên gội đã đổi thành dạng hiện nay.

Chữ cái phụ âm kép đi trước tên phụ âm chính bằng các từ 쌍 *ssang*, nghĩa là "song" (đôi), hay 된 *doen* tại Triều Tiên nghĩa là "mạnh". Từ đó:

| Chữ cái | Tên tại Hàn Quốc | Tên tại Triều Tiên |
| --- | --- | --- |
| ㄲ | *ssanggiyeok* (쌍기역) | *doengieuk* (된기윽) |
| ㄸ | *ssangdigeut* (쌍디귿) | *doendieut* (된디읃) |
| ㅃ | *ssangbieup* (쌍비읍) | *doenbieup* (된비읍) |
| ㅆ | *ssangsiot* (쌍시옷) | *doensieut* (된시읏) |
| ㅉ | *ssangjieut* (쌍지읒) | *doenjieut* (된지읒) |

Tại Triều Tiên, một cách nữa để gọi chữ cái là theo dạng tên *chữ cái* + *eu* (ㅡ), ví dụ, 그 *geu* cho chữ ㄱ, 쓰 *sseu* cho chữ ㅆ, v.v.

#### Tên chữ cái nguyên âm

Bài chi tiết: Tiếng Hàn Quốc § Phát âm
Tên các chữ cái nguyên âm đơn giản với phụ âm rỗng ㅇ *ieung* đặt trước nguyên âm đó:

| Chữ cái | Tên | Trong tiếng Việt, đọc như âm |
| --- | --- | --- |
| ㅏ | *a* (아) | *a* |
| ㅐ | *ae* (애) | *e* |
| ㅑ | *ya* (야) | *ya* (*da* giọng Nam Bộ Việt Nam) |
| ㅒ | *yae* (얘) | *ye* (*de* giọng Nam Bộ Việt Nam) |
|
| ㅓ | *eo*, *ŏ* (어) | *ơ* |
| ㅔ | *e* (에) | *ê* |
| ㅕ | *yeo*, *yŏ* (여) | *yơ* (*dơ* giọng Nam Bộ Việt Nam) |
|
| ㅖ | *ye* (예) | *yê* (*dê* giọng Nam Bộ Việt Nam) |
|
| ㅗ | *o* (오) | *ô* |
| ㅘ | *wa* (와) | *oa* |
| ㅙ | *wae* (왜) | *ue* |
| ㅚ | *oe* (외) | *uê* |
| ㅛ | *yo* (요) | *yô* (*dô* giọng Nam Bộ Việt Nam) |
|
| ㅜ | *u* (우) | *u* |
| ㅝ | *wo* (워) | *uơ* |
| ㅞ | *we* (웨) | *uê* |
| ㅟ | *wi* (위) | *uy* |
| ㅠ | *yu* (유) | *yu* (*du* giọng Nam Bộ Việt Nam) |
|
| ㅡ | *eu*, *ŭ* (으) | *ư* |
| ㅢ | *ui*, *ŭi* (의) | *ưi* (kéo dài âm *i* ra) |
| ㅣ | *i* (이) | *i* |

### Chữ cái không dùng nữa

Một số chữ cái ngày nay không dùng nữa, bao gồm các chữ cái dùng để ghi các âm Triều Tiên không còn trong ngôn ngữ ngày nay nữa, cũng như các chữ cái để ghi âm các bảng vần (韻圖) tiếng Trung Quốc mà chưa bao giờ còn dùng trong tiếng Triều Tiên. Một vài chữ cái cổ hay gặp là,

* ㆍ hay 丶 *ə* (*arae-a* 아래아 "*a* thấp hơn"): đọc như [ʌ] IPA, gần giống *eo* ngày nay.
*Ə* là dạng âm chính trong nhóm, hoặc được thấy như nguyên âm đôi ㆎ *area-ae*. Từ *ahə* ("trẻ con"), ban đầu được viết bằng chữ cái này, đã bị đổi thành *ai* (아이).
* ㅿ *z* (*bansios* 반시옷): một âm khá lạ, phát âm có lẽ như [ʝ͂] IPA (một âm xát vòm mũi hóa).
* ㆆ ’ (*yeorin-hieuh* 여린히읗 "hieuh nhẹ" hay *doen-ieung* 된이응 "ieung mạnh"): âm tắc cổ thanh hầu, "nhẹ hơn ㅎ và khàn hơn ㅇ".
* ㆁ *ng* (*yet-ieung* 옛이응): chữ cái nguyên thủy cho [ŋ]; ngày này đã hợp vào với ㅇ *ieung*. (Trên vài phông chữ (*fontface*) trên máy tính, *yet-ieung* trông như phiên bản bẹt hơn của *ieung*, tuy thế dạng đúng của là với một đỉnh dài hơn trong bản có chân chữ của *ieung*.)
* ㅸ *β* (*gabyeoun-bieup* 가벼운비읍): [f] IPA. Chữ cái này trông có vẻ như dạng hai chữ một âm *bieup* và *ieung*, có thể phức tạp hơn. Trong phần này, có ba chữ cái ít phổ biến hơn dùng cho các âm trong bảng vần tiếng Trung Quốc, ᇢ *w* ([w] hay [m] IPA), ᇴ *f*, và ㅹ *ff* theo lý thuyết [v̤].

Ngoài ra còn có hai chữ kép không dùng nữa là,

* ㆅ *x* (*ssanghieuh* 쌍히읗 "*hieuh* đôi"): [ɣ̈ʲ] hoặc [ɣ̈] IPA.
* ㆀ (*ssang-ieung* 쌍이응 "*ieung* đôi"): chữ cái khác dùng trong bảng vần.

Trong hệ bảng chữ cái nguyên thể, chữ kép dùng để ghi các phụ âm tiếng Trung Quốc "giọng đục" (thì thào), và không dùng cho tiếng Triều Tiên. Sau này một quy ước tương tự được đưa ra để ghi các phụ âm "thời thái".)

  


|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Các phụ âm nguyên thủy | ㅅ | ㅆ | ㅈ | ㅉ | ㅊ |
| *Chidu-eum* (âm xuýt chân răng) (*alveolar sibilant*) | ᄼ | ᄽ | ᅎ | ᅏ | ᅔ |
| *Jeongchi-eum* (âm xuýt-đầu lưỡi vòm cứng) (*retroflex sibilant*) | ᄾ | ᄿ | ᅐ | ᅑ | ᅕ |

Cũng có các phức từ phụ âm không còn tồn tại trong tiếng Triều Tiên nữa, như ㅴ *bsg* và ㅵ *bsd*, cũng như nguyên âm đôi chỉ được dùng để biểu đạt các âm chính tiếng Trung như ㆇ, ㆈ, ㆊ, ㆋ.

Một số chữ cái ghi các âm trong tiếng Triều Tiên cổ vẫn còn được vài phương ngữ của tiếng Triều Tiên sử dụng; trong khi các chữ cái để phiên tiếng Hán cổ thì mất dần theo thời gian.

Cấu trúc âm tiết
----------------

Ngoại trừ một số hình vị ngữ pháp được sử dụng vào buổi ban đầu của chữ Hangul, không có chữ cái nào có thể đứng một mình để biểu diễn tiếng Hàn. Thay vào đó, chữ cái được nhóm thành từng đơn vị âm tiết chứa, ít nhất, một phụ âm ở đầu (âm đầu) và một nhân âm tiết ở giữa (âm chính). Khi một âm tiết không có phụ âm ở đầu, thì ký tự rỗng ㅇ *ieung* được dùng đệm vào. Không dùng âm đệm khi không có âm đuôi (âm cuối).

Ký tự rỗng có nguồn gốc chỉ vì thế, nhưng vì cũng chỉ dùng để ở ví trí đầu, và phụ âm *ng* trở thành câm khi đứng đầu giống như khi thêm một gạch nhỏ vào ký tự rỗng, nên cả hai thường được xem là giống nhau.

Các đơn vị âm tiết thường được tạo thành từ hai hay ba chữ cái:

1. Hai chữ cái: âm đầu (một phụ âm hay nhóm phụ âm, hay ký tự rỗng ㅇ) + âm chính (một nguyên âm hay nguyên âm đôi)
2. Ba chữ cái: âm đầu + âm chính + âm cuối (một phụ âm hay một nhóm phụ âm)

Việc thay thế, hay "chồng" các chữ cái vào trong đơn vị âm tiết tuân theo tập quy luật sau:

1. Thành phần của chữ phức được viết từ trái sang phải. Hai phần phức tạp nhất: ㅄ, ㅝ, v.v. (Các kết hợp đã lỗi thời thì phức tạp hơn: ㅵ, ㆋ, v.v.)
2. Mọi nguyên âm chữ Hangul hiện đại đều có hoặc một gạch dọc hoặc ngang.
	* Chữ cái nguyên âm *dọc* được viết bên *phải* của âm đầu: ㅣ *i*.
	* Chữ cái nguyên âm *ngang* được viết bên *dưới* âm đầu: ㅡ *eu*.
	* Khi một chữ cái nguyên âm có cả thành phần ngang và dọc, nó sẽ bao quanh âm đầu tính từ dưới sang bên phải: ㅢ *ui*.
3. Chữ cái cuối, nếu có một, được thêm vào ở dưới đáy. Điều này được gọi là 받침 *batchim* "nền hỗ trợ".
4. Các đơn vị luôn được viết theo trật tự phát âm, âm đầu-âm chính-âm cuối. Vì vậy,
	* Âm tiết với chữ cái nguyên âm ngang được viết trên xuống: 읍 *eup*.
	* Âm tiết với chữ cái nguyên âm dọc và âm cuối đơn giản được viết theo chiều đồng hồ: 쌍 *ssang*.
	* Âm tiết với chữ cái nguyên âm bao quanh có chiều là (xuống-phải-xuống): 된 *doen*.
	* Âm tiết với âm cuối phức được viết từ trái sang phải ở đáy: 밟 *balp*.

Đơn vị âm tiết tạo thành được viết trong hình nhữ nhật có cùng kích thước và hình dạng như một chữ Hanja, vì thế khi nhìn vào có thể nhầm lẫn là một chữ Hanja.

Không tính chữ cái đã lỗi thời, thì có khoảng 11,571 khối chữ Hangul.

Đã từng có vài thay đổi nhỏ trong thế kỷ XX khi bỏ đi các khối âm tiết và viết chữ cái riêng rẽ thành hàng ngang như phương Tây: ㄱㅡㄷ *geut*. Tuy nhiên, việc dùng khối đơn vị làm cho chữ Hangul trở nên dễ đọc hơn, vì mỗi âm tiết có hình dạng duy nhất. Bây giờ phép chính tả của chữ Hangul là trực quan (*morphophonology*) (xem ở dưới), nghĩa là *các từ* chữ Hangul có hình dạng dễ nhận biết. Đây là một sự trợ giúp lớn người đọc; tương tự như vậy, lợi thế trong việc nhận dạng các từ giống nhau đã giúp cho kiểu chữ viết toàn phụ âm (*abjad*) Semit không cần tới nguyên âm trong cả nghìn năm. Trên thực tế, những người thường đọc tiếng Trung Quốc và tiếng Hàn thường cho rằng đọc các chuỗi các ký tự trong bảng chữ cái như tiếng Anh như thể đọc một bảng Morse, vì thế việc chuyển cách ghi tiếng Hàn sang dạng ngang không được nhiều người ủng hộ.

Chính tả
--------

Mãi cho tới thế kỷ XX, chưa có phép chính tả chính thức nào được thiết lập. Do cách nối vần, sự đồng hóa mạnh phụ âm, các giọng địa phương khác nhau cùng nhiều lý do khác, một từ trong tiếng Hàn có thể có nhiều cách đánh vần. Vua Thế Tông có vẻ thích cách đánh vần đa âm vị (*morphophonemic spelling*) (thể hiện hình thái học bên dưới) hơn là dùng dạng đơn âm vị (thể hiện âm thanh thực sự). Tuy nhiên, vào thời kì đầu của nó, chữ Hangul bị ảnh hưởng mạnh bởi cách đánh vần đơn âm vị. Trải qua hàng thế kỉ, phép chính tả đã dần trở thành đa âm, trước hết ở danh từ, sau đó đến động từ. Ngày nay trên thực tế, nó là chủ yếu đa âm vị.

* Các phát âm và dịch nghĩa:

[mo.tʰa.nɯn.sa.ɾa.mi]
*một người không thể làm được*
* Phép chính tả đơn âm vị:

모타는사라미
/mo.tʰa.nɯn.sa.la.mi/
* Phép chính tả đa âm vị:

못하는사람이
|mos.ha.nɯn.sa.lam.i |
Chú giải âm vị-âm vị:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|       | 못-하-는 | 사람-이 |
|    | mos-ha-neun | saram-i |
|    | không thể-làm-[bổ nghĩa] | người-[chủ từ] |

Sau cải cách Giáp Ngọ vào năm 1894, nhà Triều Tiên và sau này là Đế quốc Đại Hàn bắt đầu sử dụng chữ Hangul trong mọi tài liệu chính thức. Dưới sự quản lý của triều đình, cách sử dụng đúng chữ Hangul, bao gồm phép chính tả, được thảo luận mãi cho tới khi Hàn Quốc bị đô hộ (日韓併合條約) bởi Nhật Bản vào năm 1910.

Triều Tiên Tổng Đốc Phủ (朝鮮総督府) người Nhật đã thiết lập cách viết kết hợp giữa chữ Hanja và chữ Hangul, giống chữ viết bên Nhật. Chính phủ đã chỉnh sửa lại cách đánh vần vào năm 1912, 1921 và 1930, để hướng về dạng đơn âm vị.

Hiệp hội Hangul do Ju Si-gyeong sáng lập đã đề nghị một phép chính tả mới, mạnh về đa âm vị (*morphophonemic*) vào năm 1933, và đã trở thành khuôn mẫu cho các phép chính tả hiện đại ở cả Bắc và Nam Triều Tiên. Sau khi Triều Tiên chia đôi, phép chính tả ở phía Bắc và Nam đều có những sự thay đổi riêng rẽ. Sách hướng dẫn chính tả bảng chữ cái được gọi là *Hangeul matchumbeop,* được chỉnh sửa lần cuối ở Hàn Quốc và được Bộ Giáo dục phát hành là vào năm 1988.

### Cách viết pha trộn

Vào thời Nhật Bản đô hộ, chữ Hanja được dùng cho các gốc từ vựng (danh từ và động từ), và bảng chữ cái cho các từ văn phạm và biến tố, cũng như chữ Kanji và chữ Kana dùng trong tiếng Nhật. Dù vậy, chữ Hanja bị cấm dùng hẳn tại Bắc Triều Tiên, và ở Hàn Quốc thì chỉ được dùng trong ngoặc để chú giải tên riêng và để phân biệt các từ đồng âm khác nghĩa.

Các chữ số Ả Rập cũng được dùng với chữ Hangul, chẳng hạn 2005년 7월 5일 (ngày 5 tháng 7, năm 2005).

Các chữ Latinh, đôi khi cũng có các chữ cái trong các bảng chữ cái khác có thể tìm thấy trong các văn bản tiếng Triều Tiên với mục đích minh họa, hoặc các từ mượn chưa thể bản địa hóa được.

Kiểu viết
---------

Chữ Hangul có thể viết dọc hoặc viết ngang. Kiểu viết truyền thống là theo kiểu Trung Quốc tức là viết từ trên xuống dưới và từ phải qua trái. Cách viết ngang theo kiểu viết Latinh được Ju Si-gyeong khởi xướng và ngày càng phổ biến.

Trong *Huấn dân chính âm*, chữ Hangul được in theo kiểu không chân (*sans-serif*) bằng các đường có góc cạnh với độ đầy đều đặn. Kiểu này thấy trong các sách ấn hành trước năm 1900, và có thể còn thấy trong các tượng hay cột chạm.

Qua hàng thế kỷ, cách viết bằng bút lông theo kiểu thư pháp ngày càng dùng nhiều, với cách dùng nét và góc cạnh như thư pháp Trung Quốc. Kiểu viết này gọi là *myeongjo* (Chữ Hán: 明朝, *Minh triều*, Tiếng Nhật *minchō*), và ngày nay vẫn còn được dùng trong sách báo, tạp chí và phông chữ trong máy tính.

Một kiểu không chân với các đường có độ dày đều đặn phổ biến hơn khi viết bằng bút chì hay bút mực và là kiểu chữ phổ biến trong các trình duyệt Web.

|  |
| --- |
| **Bảng Unicode Hangul Jamo**Official Unicode Consortium code chart Version 13.0 |
|   | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F |
| U+110x | ᄀ | ᄁ | ᄂ | ᄃ | ᄄ | ᄅ | ᄆ | ᄇ | ᄈ | ᄉ | ᄊ | ᄋ | ᄌ | ᄍ | ᄎ | ᄏ |
| U+111x | ᄐ | ᄑ | ᄒ | ᄓ | ᄔ | ᄕ | ᄖ | ᄗ | ᄘ | ᄙ | ᄚ | ᄛ | ᄜ | ᄝ | ᄞ | ᄟ |
| U+112x | ᄠ | ᄡ | ᄢ | ᄣ | ᄤ | ᄥ | ᄦ | ᄧ | ᄨ | ᄩ | ᄪ | ᄫ | ᄬ | ᄭ | ᄮ | ᄯ |
| U+113x | ᄰ | ᄱ | ᄲ | ᄳ | ᄴ | ᄵ | ᄶ | ᄷ | ᄸ | ᄹ | ᄺ | ᄻ | ᄼ | ᄽ | ᄾ | ᄿ |
| U+114x | ᅀ | ᅁ | ᅂ | ᅃ | ᅄ | ᅅ | ᅆ | ᅇ | ᅈ | ᅉ | ᅊ | ᅋ | ᅌ | ᅍ | ᅎ | ᅏ |
| U+115x | ᅐ | ᅑ | ᅒ | ᅓ | ᅔ | ᅕ | ᅖ | ᅗ | ᅘ | ᅙ | ᅚ | ᅛ | ᅜ | ᅝ | ᅞ |  HC F |
| U+116x |  HJ F | ᅡ | ᅢ | ᅣ | ᅤ | ᅥ | ᅦ | ᅧ | ᅨ | ᅩ | ᅪ | ᅫ | ᅬ | ᅭ | ᅮ | ᅯ |
| U+117x | ᅰ | ᅱ | ᅲ | ᅳ | ᅴ | ᅵ | ᅶ | ᅷ | ᅸ | ᅹ | ᅺ | ᅻ | ᅼ | ᅽ | ᅾ | ᅿ |
| U+118x | ᆀ | ᆁ | ᆂ | ᆃ | ᆄ | ᆅ | ᆆ | ᆇ | ᆈ | ᆉ | ᆊ | ᆋ | ᆌ | ᆍ | ᆎ | ᆏ |
| U+119x | ᆐ | ᆑ | ᆒ | ᆓ | ᆔ | ᆕ | ᆖ | ᆗ | ᆘ | ᆙ | ᆚ | ᆛ | ᆜ | ᆝ | ᆞ | ᆟ |
| U+11Ax | ᆠ | ᆡ | ᆢ | ᆣ | ᆤ | ᆥ | ᆦ | ᆧ | ᆨ | ᆩ | ᆪ | ᆫ | ᆬ | ᆭ | ᆮ | ᆯ |
| U+11Bx | ᆰ | ᆱ | ᆲ | ᆳ | ᆴ | ᆵ | ᆶ | ᆷ | ᆸ | ᆹ | ᆺ | ᆻ | ᆼ | ᆽ | ᆾ | ᆿ |
| U+11Cx | ᇀ | ᇁ | ᇂ | ᇃ | ᇄ | ᇅ | ᇆ | ᇇ | ᇈ | ᇉ | ᇊ | ᇋ | ᇌ | ᇍ | ᇎ | ᇏ |
| U+11Dx | ᇐ | ᇑ | ᇒ | ᇓ | ᇔ | ᇕ | ᇖ | ᇗ | ᇘ | ᇙ | ᇚ | ᇛ | ᇜ | ᇝ | ᇞ | ᇟ |
| U+11Ex | ᇠ | ᇡ | ᇢ | ᇣ | ᇤ | ᇥ | ᇦ | ᇧ | ᇨ | ᇩ | ᇪ | ᇫ | ᇬ | ᇭ | ᇮ | ᇯ |
| U+11Fx | ᇰ | ᇱ | ᇲ | ᇳ | ᇴ | ᇵ | ᇶ | ᇷ | ᇸ | ᇹ | ᇺ | ᇻ | ᇼ | ᇽ | ᇾ | ᇿ |
| **Hangul Jamo mở rộng A** (Official Unicode Consortium code chart: Hangul Jamo Extended-A) |
| U+A96x | ꥠ | ꥡ | ꥢ | ꥣ | ꥤ | ꥥ | ꥦ | ꥧ | ꥨ | ꥩ | ꥪ | ꥫ | ꥬ | ꥭ | ꥮ | ꥯ |
| U+A97x | ꥰ | ꥱ | ꥲ | ꥳ | ꥴ | ꥵ | ꥶ | ꥷ | ꥸ | ꥹ | ꥺ | ꥻ | ꥼ |  |  |  |
| **Hangul Jamo mở rộng B** (Official Unicode Consortium code chart: Hangul Jamo Extended-B) |
| U+D7Bx | ힰ | ힱ | ힲ | ힳ | ힴ | ힵ | ힶ | ힷ | ힸ | ힹ | ힺ | ힻ | ힼ | ힽ | ힾ | ힿ |
| U+D7Cx | ퟀ | ퟁ | ퟂ | ퟃ | ퟄ | ퟅ | ퟆ |  |  |  |  | ퟋ | ퟌ | ퟍ | ퟎ | ퟏ |
| U+D7Dx | ퟐ | ퟑ | ퟒ | ퟓ | ퟔ | ퟕ | ퟖ | ퟗ | ퟘ | ퟙ | ퟚ | ퟛ | ퟜ | ퟝ | ퟞ | ퟟ |
| U+D7Ex | ퟠ | ퟡ | ퟢ | ퟣ | ퟤ | ퟥ | ퟦ | ퟧ | ퟨ | ퟩ | ퟪ | ퟫ | ퟬ | ퟭ | ퟮ | ퟯ |
| U+D7Fx | ퟰ | ퟱ | ퟲ | ퟳ | ퟴ | ퟵ | ퟶ | ퟷ | ퟸ | ퟹ | ퟺ | ퟻ |  |  |  |  |

Xem thêm
--------

* Tiếng Hàn
* Tiếng Triều Tiên dùng trong máy tính
* Bảng chữ cái
* Ký tự (*grapheme*)
* Hệ chữ viết
* Latinh hóa tiếng Triều Tiên
* Romaja
* Các ngôn ngữ của Trung Quốc
* Các chủ đề về Triều Tiên
* Thành Tam Vấn

Tham khảo
---------

1. ↑  Xem tên gọi và tên gọi Triều Tiên.
2. 1 2 3 4 5  "5. Different Names for Hangeul". The National Academy of the Korean Language. tháng 1 năm 2004. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2008.
3. ↑  Choi Seung-un; Structures et particularités de la langue coréenne Lưu trữ 2007-12-02 tại Wayback Machine
4. 1 2  "2. The Background of the invention of Hangeul". The National Academy of the Korean Language. tháng 1 năm 2004. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2008.
5. ↑  *Hunmin Jeongeum Haerye*, postface of Jeong Inji, p. 27a, translation from Gari K. Ledyard, *The Korean Language Reform of 1446*, p. 258
6. 1 2  Pratt, Rutt, Hoare, 1999. *Korea: A Historical and Cultural Dictionary.* Routledge.
7. 1 2  
"4. The providing process of Hangeul". The National Academy of the Korean Language. tháng 1 năm 2004. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2008.
8. ↑  "Jeongeumcheong, synonymous with Eonmuncheong (정음청 正音廳, 동의어: 언문청)" (bằng tiếng Hàn). Nate / Encyclopedia of Korean Culture. Truy cập ngày 19 tháng 5 năm 2008.
9. ↑   Korea Britannica article
10. ↑

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Hangul***. |

* Korean Hangul Language Learning Software
* ReadWrite Korean - Hangul Learning Software Lưu trữ 2005-11-24 tại Wayback Machine
* The Korean Ministry of Culture and Tourism's article on Hangul Lưu trữ 2006-04-11 tại Wayback Machine
* Hangul lessons
* List of syllables and Romanization Lưu trữ 2004-07-10 tại Wayback Machine: Wikisource
* Browser and Hangul Lưu trữ 2005-11-15 tại Wayback Machine
* Korean alphabet and pronunciation
* Jamo in Unicode (177 KByte PDF)
* Hangul syllables (7 MByte PDF)
* The Revised Romanization of Korean Lưu trữ 2007-09-16 tại Wayback Machine
* The National Academy of the Korean Language
* Hangeul2Konglish Lưu trữ 2008-02-25 tại Wayback Machine – Hangul romanization utility (freeware)

| * x
* t
* s
Hangul Jamo |
| --- |
| Hangul |
| Jamo đơn | 

|  |  |
| --- | --- |
| Phụ âm | 
* ㄱ
* ㄴ
* ㄷ
* ㄹ
* ㅁ
* ㅂ
* ㅅ
* ㅇ
* ㅈ
* ㅊ
* ㅋ
* ㅌ
* ㅍ
* ㅎ

 |
| Nguyên âm | 
* ㅏ
* ㅑ
* ㅓ
* ㅕ
* ㅗ
* ㅛ
* ㅜ
* ㅠ
* ㅡ
* ㅣ

 |

 |
| Jamo ghép | 

|  |  |
| --- | --- |
| Phụ âm | 
* ㄲ
* ㄳ
* ㄵ
* ㄶ
* ㄸ
* ㄺ
* ㄻ
* ㄼ
* ㄽ
* ㄾ
* ㄿ
* ㅀ
* ㅃ
* ㅄ
* ㅆ
* ㅉ

 |
| Nguyên âm | 
* ㅐ
* ㅒ
* ㅔ
* ㅖ
* ㅘ
* ㅙ
* ㅚ
* ㅝ
* ㅞ
* ㅟ
* ㅢ

 |

 |
| Mã hóa | 
* KS X 1001
* Unicode Hangul tương thích với Jamo
* Microsoft bảng mã 949

 |
| Danh sách hangul jamo |

| * x
* t
* s
 Triều đại nhà Triều Tiên |
| --- |
| 
* Danh sách vua
* Hoàng gia Triều Tiên

 |
| Lịch sử | 
* Xâm lược Ōei
* Chiến tranh Nhật Bản-Triều Tiên (1592-1598)
* Mãn Châu xâm lược Triều Tiên (lần 1, lần 2)
* Điều ước đảo Ganghwa
* Biến cố Imo
* Gapsin Coup
* Phong trào nông dân Đông Học
* Cải cách Gabo
* Biến cố Eulmi
* Đế quốc Đại Hàn

 |  |
| Chính trị | 
* Political factions in Joseon Dynasty
* Korean literati purges

 |
| Chính phủ | 
* Quan chế nhà Triều Tiên
* Nghị chính phủ nhà Triều Tiên
* Sáu bộ của nhà Triều Tiên
* Ba phòng của nhà Triều Tiên
* Hội đồng bảo vệ biên giới nhà Triều Tiên
* Thanh tra bí mật hoàng gia

 |
| Xã hội | 
* Tước hiệu và tôn xưng
* Tân Nho giáo
* Lưỡng ban
* Trung nhân
* Thường dân
* Tiện dân
* Cung nữ
* Kỹ sinh

 |
| Văn hóa | 
* Giáo dục triều đại nhà Triều Tiên
* Annals of the Joseon Dynasty
* Năm cung điện lớn
* Hanbok
* Hangul
* Đồ sành Buncheong
* Gốm sứ trắng Triều Tiên
* Trà đạo Triều Tiên
* Vườn Hàn Quốc
* Thành Quân Quán
* Uigwe

 |
| Di sản văn hóa | 
* Xương Đức cung
* Namhansanseong
* Quần thể lăng mộ Vương tộc của nhà Triều Tiên
* Làng Hahoe và Yangdong
* Triều Tiên vương triều thực lục
* Hunminjeongeum
* Ilseongnok
* Nhật ký Nanjung
* Nhật ký Seungjeongwon
* Uigwe

 |
| Xem thêm | 
* Joseon missions to Japan
* Hải quân nhà Triều Tiên
* Quần thể lăng mộ Vương tộc của nhà Triều Tiên

 |

| * x
* t
* s
Danh sách hệ chữ viết |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Tổng quan | 
* Lịch sử chữ viết
* Grapheme

 |
| Danh sách | 
* Danh sách hệ chữ viết
	+ Không được mã hóa
	+ Nhà phát minh
* Ngôn ngữ theo hệ thống chữ viết / Ngôn ngữ theo tài khoản viết đầu tiên

 |

 |
| 

| Loại |
| --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| Abjad |
| --- |
| *Chữ số*
* Aram
	+ Hatran
* Ả Rập
* Chữ tượng hình Ai Cập
* Hebrew
	+ Ashuri
	+ Cursive
	+ Rashi
	+ Solitreo
* Tifinagh
* Mani
* Nabataean
* Bắc Ả Rập cổ
* Pahlavi
* Pegon
* Phoenicia
	+ Paleo-Hebrew
* Chữ tốc ký Pitman
* Proto-Sinai
* Psalter
* Punic
* Samaritan
* Nam Ả Rập cổ
	+ Zabur
	+ Musnad
* Sogdia
* Syriac
	+ ʾEsṭrangēlā
	+ Serṭā
	+ Maḏnḥāyā
* Chữ tốc ký Teeline
* Ugaritic
 |

 |
| 

| Abugida |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Brahmic | 

|  |  |
| --- | --- |
| Phía Bắc | 
* Assam
* Bengali
* Bhaiksuki
* Bhujimol
* Brāhmī
* Devanāgarī
* Dogri
* Gujarati
* Gupta
* Gurmukhī
* Kaithi
* Kalinga
* Karani
* Khojki
* Khudabadi
* Laṇḍā
* Lepcha
* Limbu
* Mahajani
* Meitei
* Modi
* Multani
* Nagari
* Nandinagari
* Odia
* ʼPhags-pa
* Pracalit (Newar)
* Ranjana
* Sharada
* Siddhaṃ
* Soyombo
* Sylheti Nagri
* Takri
* Tây Tạng
	+ Uchen
	+ Umê
* Tirhuta
* Tocharian
* Zanabazar
* Marchen
	+ Marchung
	+ Pungs-chen
	+ Pungs-chung
	+ Drusha

 |
| Phía Nam | 
* Ahom
* Bali
* Batak
* Baybayin
* Bhattiprolu
* Buhid
* Myanmar
* Chakma
* Chăm
* Grantha
* Goykanadi
* Hanunuo
* Java
* Kadamba
* Kannada
* Karen
* Kawi
* Khmer
* Kulitan
* Lanna
* Lào
* Leke
* Lontara
* Makassar
* Malayalam
* Maldives
	+ Dhives Akuru
	+ Eveyla Akuru
* Môn (Chữ Môn cổ)
* Tày Lự mới
* Pallava
* Pyu
* Rejang
* Rencong
* Saurashtra
* Shan
* Sinhala
* Sudan (Tiếng Sudan cổ)
* Tagbanwa
* Tai Le
* Tai Nham
* Tai Viet
* Tamil
* Tamil-Brahmi
* Telugu
* Thái
* Tigalari
* Vatteluttu
	+ Kolezhuthu
	+ Malayanma

 |

 |
| Khác | 
* Tốc ký Boyd
* Canada Hợp nhất
	+ Blackfoot
	+ Déné
* Fox I
* Geʽez
* Gunjala Gondi
* Japanese Braille
* Jenticha
* Kharosthi
* Mandombe
* Masaram Gondi
* Meroitic
* Miao
* Mwangwego
* Pahawh Hmông
* Sorang Sompeng
* Thaana
* Thomas Natural Shorthand
* Warang Citi

 |

 |

 |
| 

| Bảng chữ cái |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Tuyến tính | 
* Abkhaz
* Adlam
* Armenian
* Avestan
* Avoiuli
* Bassa Vah
* Borama
* Carian
* Albania Kavkaz
* Coelbren
* Coorgi–Cox alphabet
* Copt
* Kirin
* Deseret
* Chữ tốc ký Duployan
	+ Chinook writing
* Early Cyrillic
* Eclectic shorthand
* Elbasan
* Etruscan
* Evenki
* Fox II
* Fraser
* Gabelsberger shorthand
* Garay
* Gruzia
	+ Asomtavruli
	+ Nuskhuri
	+ Mkhedruli
* Glagolitic
* Gothic
* Gregg shorthand
* Hy Lạp
* Greco-Iberian alphabet
* Hangul
* Hanifi
* IPA
* Jenticha
* Kaddare
* Kayah Li
* Klingon
* Latinh
	+ Beneventan
	+ Blackletter
	+ Carolingian minuscule
	+ Fraktur
	+ Gaelic
	+ Insular
	+ Kurrent
	+ Merovingian
	+ Sigla
	+ Sütterlin
	+ Tironian notes
	+ Visigothic
* Luo
* Lycian
* Lydian
* Mãn Châu
* Mandaic
* Medefaidrin
* Molodtsov
* Mông Cổ
* Mru
* Neo-Tifinagh
* N'Ko
* Ogham
* Oirat
* Ol Chiki
* Hungary cổ
* Ý cổ
* Permic cổ
* Orkhon
* Duy Ngô Nhĩ cổ
* Osage
* Osmanya
* Pau Cin Hau
* Runic
	+ Anglo-Saxon
	+ Cipher
	+ Dalecarlian
	+ Elder Futhark
	+ Younger Futhark
	+ Gothic
	+ Marcomannic
	+ Medieval
	+ Staveless
* Sidetic
* Shavian
* Somali
* Sorang Sompeng
* Tifinagh
* Tolong Siki
* Vagindra
* Việt Nam
* Visible Speech
* Vithkuqi
* Wancho
* Warang Citi
* Zaghawa

 |
| Phi tuyến | 
* Braille
	+ Do Thái
	+ Hàn Quốc
* Cờ hàng hải
* Mã Morse
* New York Point
* Semaphore
* Flag semaphore
* Moon type

 |

 |

 |
| 

| Chữ tượng hình |
| --- |
| 
* Adinkra
* Aztec
* Blissymbol
* Đông Ba
* Ersu Shaba
* Emoji
* IConji
* Isotype
* Kaidā
* Míkmaq
* Mixtec
* New Epoch Notation Painting
* Nsibidi
* Ojibwe Hieroglyphs
* Siglas poveiras
* Testerian
* Yerkish
* Zapotec

 |

 |
| 

| Văn tự ngữ tố |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Chinese family of scripts | 

|  |  |
| --- | --- |
| Chữ Hán | 
* Giản thể
* Phồn thể
* Giáp cốt văn
* Kim văn
* Triện thư
	+ Đại triện
	+ Tiểu triện
	+ Điểu trùng triện
* Hanja
* Idu
* Kanji
* Chữ Nôm
* Sawndip

 |
| Dựa trên chữ Hán | 
* Chữ Nôm
* Jurchen
* Đại Khitan
* Tangut
* Zhuang

 |

 |
| Chữ hình nêm | 
* Akkadian
* Assyrian
* Elamite
* Hittite
* Luwian
* Chữ hình nêm

 |
| Một số âm tượng hình khác | 
* Anatolia
* Bagam
* Cretan
* Isthmian
* Maya
* Proto-Elamite
* Di (cổ điển)

 |
| Phụ âm tượng hình | 
* Demotic
* Hieratic
* Chữ tượng hình

 |
| Chữ số | 
* Ấn Độ-Ả Rập
* Abjad
* Attic (Hy Lạp)
* Muisca
* La Mã

 |

 |

 |
| 

| Bán âm tiết |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Đầy đủ | 
* Celtiberia
* Đông Bắc Iberia
* Đông Nam Iberia
* Khom

 |
| Dư thừa | 
* Espanca
* Pahawh Hmông
* Tiểu Khitan
* Tây Nam Paleohispanic
* Chú âm phù hiệu

 |

 |

 |
| 

| Chữ tượng thanh âm tiết |
| --- |
| 
* Afaka
* Bamum
* Bété
* Byblos
* Canadian Aboriginal
* Cherokee
* Cypriot
* Cypro-Minoan
* Ditema tsa Dinoko
* Eskayan
* Geba
* Great Lakes Algonquian
* Iban
* Kana
	+ Hiragana
	+ Katakana
	+ Man'yōgana
	+ Hentaigana
	+ Sogana
	+ Jindai moji
* Kikakui
* Kpelle
* Linear B
* Linear Elamite
* Lisu
* Loma
* Nữ thư
* Nwagu Aneke script
* Chữ hình nêm Ba Tư cổ
* Chữ hình nêm
* Vai
* Woleai
* Di (hiện đại)
* Yugtun

 |

 |

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Tiêu đề chuẩn Sửa dữ liệu tại Wikidata | 
* GND: 4252163-4
* NDL: 00573712
* SUDOC: 027308278

 |