**Louis xứ Guyenne** (tiếng Pháp: *Louis de Guyenne*; 22 tháng 1 năm 1397 - 18 tháng 12 năm 1415), tước hiệu đầy đủ là **Louis của Pháp, Công tước xứ Guyenne** (*Louis de France, duc de Guyenne*), là con thứ 8 trong số 12 người con của Charles VI của Pháp và Isabeau xứ Bavaria. Cậu là con trai thứ ba của họ và là người thứ hai giữ các danh hiệu Dauphin của Viennois và Công tước Guyenne, thừa kế chúng vào năm 1401, sau cái chết của anh trai mình, Charles (1392-1401).

Louis sinh ngày 22 tháng 1 năm 1397, tại hoàng cung Hôtel Saint-Pol ở Paris, và được rửa tội vào ngày hôm sau tại nhà thờ giáo xứ Saint-Paul, với tám vị giám mục tham dự, trong đó có viện phụ của Saint-Denis, trước sự hiện diện của nhiều quý tộc. Cậu được đặt tên Louis và được chính Tổng giám mục Vienne chủ trì lễ rửa tội.

Tiểu sử
-------

### Cuộc sống ban đầu

Những năm đầu đời của Louis nằm dưới sự chăm sóc của mẹ. Chỉ sau cái chết của anh trai Charles vào ngày 13 tháng 1 năm 1401, cậu bước lên vị trí chính trị bởi việc kế thừa tước vị Dauphiné. Ngày 14 tháng 1, Charles VI phong cho Louis tước vị Công tước xứ Guyenne, đồng thời nâng lãnh địa này lên bậc công quốc hạng nhất. Tuy nhiên, do còn quá nhỏ, Louis chưa thể nào quản lý được tài sản của mình. Các khoản lợi tức từ lãnh địa của cậu được giám sát bởi Jean, Công tước xứ Berry, và chúng được chuyển tới cho mẹ cậu quản lý.

Ngày 26 tháng 4 năm 1403, Charles ra sắc chỉ rằng nếu Louis thừa kế ngai vàng khi còn là trẻ vị thành niên, cậu sẽ được mẹ mình là Vương hậu Isabeau và các công tước xứ Orléans, Bourbon, Bourgone và Berry sẽ phụ chính. Cậu cũng được vua cha sắp xếp cho một cuộc hôn nhân với Marguerite xứ Nevers, con gái của Jean, Bá tước xứ Nevers, và cháu gái của Công tước xứ Bourgone, người trước đó đã được hứa hôn với anh trai cậu là Dauphin Charles vào năm 1395. Cậu cũng được vua cha cho lập một hành cung và ngân khoản riêng độc lập với mẹ mình dù chỉ mới 7 tuổi.

### Kết hôn

Mặc dù hợp đồng hôn nhân của Louis đã được ký trước một hội đồng lớn của vương quốc vào ngày 5 tháng 5 năm 1403, Công tước xứ Orleans, người đã hy vọng con gái mình sẽ cưới dauphin, vắng mặt. Cuộc hôn nhân của chị gái Louis của Michelle với anh trai của Margaret là Philip, Bá tước Charolais, cũng được hoàn tất tại hội đồng này. Vì Louis và Margaret có liên quan đến mức độ bị cấm, nên phải có sự phân phối của giáo hoàng. Hậu quả là cặp đôi không kết hôn cho đến ngày 30 tháng 8 năm 1404 tại nhà thờ Đức Bà Paris.

Khi Charles VI rơi vào điên loạn, ảnh hưởng và kiểm soát Louis trở nên ngày càng quan trọng đối với các đảng tìm cách kiểm soát chính sách của hoàng gia. Năm 1404, bố vợ của Louis đã thành công với tư cách là công tước xứ Burgundy. Vào năm 1405, công tước xứ Orleans, hợp tác với nữ hoàng, đã thực hiện "vụ bắt cóc Dauphin đầu tiên" để tách Louis khỏi ảnh hưởng của ông nội. Khi công tước xứ Burgundy tiếp cận Paris theo lệnh triệu tập của hoàng gia, công tước xứ Orleans và nữ hoàng rời khỏi thành phố và gửi cho Louis đi cùng. Dauphin bị ốm, nhưng được đưa bằng thuyền và sau đó đến rác ở Juvisy, nơi anh ta bị chúa tể Saint-Georges, một chư hầu của cha vợ chặn lại. Công tước xứ Burgundy và bá tước Charolais sau đó gặp anh ta và hộ tống anh ta trở lại Paris trong ổ của anh ta. Ở đó, công tước trẻ được đưa lên bảo tàng Louvre, vì nó dễ bảo vệ hơn so với Hôtel Saint-Pol.

Năm 1409, Jean de Nielles, đã trở thành thủ tướng của nữ hoàng và là một hiệp sĩ được biết đến với lòng trung thành với công tước Burgundian, cũng được làm thủ tướng của Louis. Công tước xứ Burgundy cũng bổ nhiệm Pierre de Fontenay, Louis's maître d'hôtel, trong khi công tước xứ Orleans đã chọn những người hầu của mình, xen kẽ giữa các lãnh chúa của Blaru và Offemont. Ảnh hưởng của công tước là rõ ràng ngay cả trong thói quen mua hàng của Louis: ông thường lui tới các thương nhân là nhà cung cấp của Burgundy và Mitchéans.

### Cái chết

Trong cuộc nội chiến giữa người Armagnac và người Burgundy, Louis được cho là đã can thiệp để mang lại hòa bình tại Chartres vào năm 1409, tại Auxerre năm 1410 và một lần nữa vào năm 1412. Hòa bình của Auxerre bị chế giễu bởi người đương thời. đức tin xấu. Giữa vụ ám sát công tước xứ Orleans năm 1407 và cuộc nổi dậy của người Cabochiens năm 1413, công tước xứ Burgundy đã thống trị triều đình của công tước Guyenne. Trong cuộc nổi dậy năm 1413, ông đã thay thế thủ quỹ của con rể của mình, François de Nerly, bằng một người đàn ông có lòng trung thành của riêng mình, Jean de Noident, nhưng sau đó ông phải chạy trốn khỏi Paris. Vào tháng 12 năm 1413, Louis đã cầu xin được giải cứu khỏi thành phố, vì anh ta không tin tưởng vào Armagnacs chiến thắng.

Louis không có mặt trong Trận Agincourt (tháng 10 năm 1415), còn lại với cha Charles VI tại Rouen. Ông qua đời ngày 18 tháng 12 năm 1415, có thể là bệnh kiết lị, được ghi lại bởi nhà biên niên sử nhà sư Michel Pintoin của Vương cung thánh đường Thánh Denis.

Gia phả
-------

| Gia phả của Louis của Pháp |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 16. Philippe VI của Pháp |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 8. Jean II của Pháp |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 17. Jeanne xứ Bourgogne |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 4. Charles V của Pháp |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 18. Johann I của Bohemia |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 9. Jutta của Bohemia |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 19. Eliška của Bohemia |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 2. Charles VI của Pháp |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 20. Louis I xứ Bourbon |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 10. Pierre I xứ Bourbon |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 21. Mary xứ Avesnes |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 5. Jeanne xứ Bourbon |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 22. Charles của Pháp |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 11. Isabelle xứ Valois |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 23. Mahaut xứ Châtillon |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 1. **Louis của Pháp** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 24. Ludwig IV của Thánh chế La Mã |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 12. Stephen II xứ Bayern |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 25. Beatrice xứ Silesia |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 6. Stephan III xứ Bayern |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 26. Federico III của Sicilia |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 13. Isabella của Sicilia |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 27. Eleonora của Napoli |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 3. Isabeau xứ Bavaria |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 28. Stefano Visconti |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 14. Bernabò Visconti |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 29. Valentina Doria |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 7. Taddea Visconti |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 30. Mastino II della Scala |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 15. Regina della Scala |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 31. Taddea da Carrara |
|   |
|   |   |   |   |   |
|

 |

Chú thích
---------

Tham khảo
---------

* Autrand, Françoise. *Charles VI le roi fou*. Fayard, 1986. ISBN 2-213-01703-4
* Famiglietti, Richard Carl. *The French Monarchy in Crisis, 1392–1415, and the Political Role of the Dauphin, Louis of France, Duke of Guyenne*. PhD diss. City University of New York, 1982.
* Famiglietti, Richard Carl. *Royal Intrigue: Crisis at the Court of Charles VI, 1392–1420*. New York, 1986.
* Kennedy, Angus J. "Christine de Pizan, Blasphemy, and the Dauphin, Louis de Guyenne", *Medium Aevum* **83**, 1 (2014): 104–20.
* Lebailly, Emilie (2005). "Le dauphin Louis, duc de Guyenne, et les arts précieux (1409–1415)". *Bulletin Monumental* (bằng tiếng Pháp). 163, 4 (4): 357–74. doi:10.3406/bulmo.2005.1578.
* Vaughan, Richard (2009). *John the Fearless*. The Boydell Press.