Đối với nhân vật trong loạt phim truyền hình Rome của HBO, xem Atia của nhà Julii.
Đối với các định nghĩa khác, xem Atia (định hướng).

**Atia** (hoặc **Atia Balba**, 85 – 43 TCN), có thể được gọi là **Atia Balba Caesonia** hay **Atia Balba Secunda** để phân biệt với chị em của bà, là con gái của Julia em–chị gái thứ hai của Julius Caesar, mẹ của Hoàng đế Augustus, bà nội vợ của Tiberius, bà cố của Claudius, bà tổ bốn đời của Caligula và là bà tổ năm đời của Nero.

Cái tên **Atia Balba** có lẽ được dùng bởi hai người con gái khác[*cần dẫn nguồn*] của Julia Caesaris và chồng bà pháp quan Marcus Atius Balbus. Họ là chị gái của Atia, Atia Balba Prima[*cần dẫn nguồn*], và em gái bà, Atia Balba Tertia. Một Atia khác–vợ của Gaius Silanus–có thể cũng được gọi là Atia Balba, hoặc là con của Balbus với Julia Caesaris hoặc Balbus và một phụ nữ tên Claudia. Trong các miêu tả lịch sử cổ xưa về mẹ của Augustus, Atia, được cho là chị của *hai* chị em gái.

Cuộc đời
--------

Trong tác phẩm *Dialogus de oratoribus* của mình, Tacitus chép rằng bà là một phụ nữ sùng đạo và tiết hạnh, và là một trong những vị phu nhân được kính trọng nhất trong lịch sử nền Cộng Hòa:

> Trong sự hiện diện của nàng không lời thì thầm nào có thể phát ra nếu không có ý xúc phạm nghiêm trọng, và không hành vi sai trái nào được thực hiện. Với lòng mộ đạo và sự tinh tế nhã nhặn, nàng không chỉ chuyên tâm vào các công việc mà còn trong các thú vui tiêu khiển và trò chơi.
> 
> 

Ghi chép của Suetonius đề cập đến những điềm báo thiêng mà bà trải qua trước và sau khi sinh ra Augustus:

> Khi Atia bước vào lúc nửa đêm trong buổi tế lễ trang trọng của thần Apollo, nàng cho kiệu đặt xuống đền và ngủ thiếp đi, và những người vợ khác cũng ngủ. Bất chợt một con rắn trườn đến, rồi sau đó bỏ đi. Khi tỉnh giấc, nàng tẩy rửa thân thể, như thể sau những cái ôm ấp của chồng mình [*Octavius*], và lúc đó xuất hiện trên cơ thể nàng một vết bớt có màu như con rắn, và nàng không thể tẩy nó đi; rồi từ đó nàng không đến các bể tắm công cộng nữa. Mười tháng sau, Augustus ra đời và được cho là con trai của thần Apollo. Atia, trước khi hạ sinh, cũng mơ rằng bên trong cơ thể mình mang theo những vì sao và trải rộng khắp đất liền và biển, trong khi đó Octavius mơ thấy mặt trời mọc lên từ trong lòng Atia.
> 
> 

> Ngày ngài [*Augustus*] sinh ra âm mưu của Catilina bị đưa ra trước Viện, và Octavius đến trễ vì vợ lâm bồn; rồi Publius Nigidius, như mọi người đều biết, biết được nguyên do chậm trễ của ông [*Octavius*] và được báo giờ sinh [*của Augustus*], tuyên bố rằng người thống trị thế giới đã ra đời.
> 
> 

Atia e ngại cho sự an toàn của con trai mình nên đã cùng Philippus cố gắng thuyết phục chàng trai trẻ Gaius từ bỏ quyền thừa kế Caesar. Bà mất giữa nhiệm kỳ chấp chính đầu tiên của con trai mình, vào tháng Tám hoặc tháng 9 năm 43 TCN. Caesar Octavianus đã làm một đám tang công khai để tưởng nhớ bà. Một Philippus khác, quyền chấp chính (*consul suffectus*) năm 38 TCN và cũng là con trai của người chồng thứ hai của Atia từ cuộc hôn nhân trước, về sau cưới một trong các chị em của bà.

Kết hôn, con cái và hậu duệ
---------------------------

Xem thêm: Octavia em § Hậu duệ, và Augustus § Hậu duệ
Bà trước kết hôn với Gaius Octavius, pháp quan năm 61 TCN và quan tổng đốc tỉnh Macedonia. Gia đình bà vốn sống gần Velitrae, đất tổ của nhà Octavii. Họ có với nhau hai con: Octavia Minor, sinh năm 69 TCN, và Gaius Octavius Nhỏ, sinh năm 63 TCN. Octavius mất năm 59 TCN, khi con trai họ Gaius Octavius (hoàng đế La Mã tương lai Augustus) được bốn tuổi. Cùng năm đó, Atia tái hôn với Lucius Marcius Philippus, chấp chính quan năm 56 TCN. Họ không được ghi chép là có con cái.

Nhiều hậu duệ của các con bà, Octavia và Octavius, sau này trở thành các nhân vật chủ chốt trong triều đại Julio-Claudian, trong đó có các hoàng đế Caligula, Claudius và Nero.

Tổ tiên
-------

| Atia |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | 4. Marcus Atius Balbus |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | 2. Marcus Atius Balbus |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 20. Gnaeus Pompeius |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 10. Sextus Pompeius |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 5. Pompeia (em gái của Pompeius Strabo) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 11. Lucilia |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 1. **Atia** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 24. Gaius Julius Caesar I |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 12. Gaius Julius Caesar II |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 6. Gaius Julius Caesar III |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 26. Quintus Marcius Rex |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 13. Marcia Regia |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 3. Julia Caesaris |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 28. Lucius Aurelius Cotta |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 14. Lucius Aurelius Cotta |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 7. Aurelia Cotta |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 30. Publius Rutilius |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 15. Rutilia |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|

 |

(Cũng xem phả hệ Julio-Claudian)

Atia Balba Caesonia trong văn hóa đại chúng
-------------------------------------------

### Phim truyền hình

Nhân vật hư cấu Atia của nhà Julii (Polly Walker thủ vai) xuất hiện trong loạt phim truyền hình BBC-HBO-RAI *Rome*. Trong phim bà được mô tả là khôn ngoan, thao túng, phóng khoáng trong tình dục, và hết sức chú tâm đến sự thăng tiến của gia đình. Phần họ "của nhà Julii" là hoàn toàn hư cấu, vì nó là tên tộc của mẹ bà.

Phụ chú
-------

1. ↑  Tên bà khắc trên đồng tiền là **Accia Octavi[i] Aug[usti] mater** ("Atia, mẹ của Octavius Augustus").
2. ↑  *Caeso* trong *Caesonia* có gốc từ là *caedere* (nghĩa là "cắt"), có thể được dùng để chỉ mối quan hệ với người cậu Julius Caesar của bà. Một thuyết cho rằng, chi họ *Caesar* của thị tộc Julia có nguồn gốc từ *caeso matris utero* (nghĩa là loại phẫu thuật lấy đứa con ra khỏi người mẹ bằng cách rạch bụng). Xem thêm: Gaius Julius Caesar (tên). Cognomen *Caesonia* có thể do sự nhầm lẫn về ghi chép giữa bà và Milonia Caesonia (ở đây, *Caesonia* là nomen), người vợ thứ tư của Caligula (một hậu duệ của Atia thông qua hai người con Octavia Nhỏ và Augustus).

Tham khảo
---------

1. ↑  Syme, Ronald (1989). *The Augustan Aristocracy*. Oxford: Oxford Clarendon Press. tr. 194. ISBN 978-0-19-814731-2. A third Atia can now be conjured up. (Xem trước "Atia, vợ của Philippus" và "Atia, vợ của Silanus" của trang này ở Google Books)
2. ↑  Suetonius. *Mười Hai Caesar*. Bản lưu trữ ở WorldLibrary.net

Liên kết ngoài
--------------

* Một tượng bán thân của Atia có thể được tìm thấy ở mục thứ 4: Parents.