recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Đại học Trento
**Đại học Trento** là một trường đại học của Ý đặt tại thành phố Trento và Rovereto. Xét trên các tiêu chí về phương pháp sư phạm, chất lượng nghiên cứu, giảng dạy và quan hệ quốc tế, Trento luôn đứng trong top 5 những trường hàng đầu của Ý, theo bảng xếp hạng của Bộ giáo dục Italia.

Hoạt động giảng dạy và nghiên cứu tại đây tập trung tại ba khu vực chính của vùng Trentino, bao gồm: thủ phủ Trento (khoa Kinh tế học, Xã hội học, Luật, Nghệ thuật và Nhân văn), khu vực đồi (Khoa Toán, Vật lý, Khoa học cuộc sống và khoa kỹ thuật), khu vực Revereto (Khoa Khoa học nhận thức).

 **1. Lịch sử**

**Trường Đại học Trento** được thành lập năm 1962 như một trung tâm giáo dục bậc cao cho Khoa học Xã hội và là trường đầu tiên của Ý giảng dạy ngành Xã hội học.

Đối với vùng Trentino, trường được nhìn nhận như là một động lực phát triển cho nền văn hóa mở đồng thời tạo ra một tầng lớp lãnh đạo mới.
Nhằm mở rộng phạm vi hoạt động, năm 1972, khoa Khoa học được thành lập và năm 1973 là khoa Kinh tế học. Các lĩnh vực ngày càng được mở rộng với khoa

Nhân văn và Nghệ thuật năm 1985, khoa Kỹ thuật năm 1986 và năm 2004 là khoa Khoa học nhận thức - Trento là trường Đại học đầu tiên tại Ý đưa ngành này vào chương trình giảng dạy.

**2. Xếp hạng**

Năm 2012, **Đại học Trento** kỷ niệm 50 năm thành lập: truyền thống nghiên cứu và giáo dục của trường đã xác lập vị trí đầu bảng trong hệ thống các trường Đại học và trung tâm nghiên cứu tại Ý. Trento xếp thứ 1 toàn quốc về chất lượng nghiên cứu và giảng dạy, theo bảng xếp hạng hàng năm của Bộ Giáo dục Ý và bảng xếp hạng các trường Đại học của tạp chí La Repubblica (chuyên về giáo dục).

Cụ thể các nhóm ngành/ngành chủ yếu như sau (theo Bộ Giáo dục Ý):
- Xã hội học: 1
- Toán học, Vật lý, Khoa học tự nhiên: 1
- Kinh tế học: 2
- Nghệ thuật và Triết học: 6
- Luật: 1
- Khoa học kỹ thuật: 2
- Khoa học nhận thức: 2

Trong ngành Kinh tế học, theo bảng xếp hạng IDEAS (điều hành bởi Ngân hàng Dự trữ Liên bang St. Louis - Mỹ) - bảng xếp hạng uy tín chuyên ngành Kinh tế học, nhánh Kinh tế học Hành vi và Nhận thức của **Đại học Trento** xếp thứ 55 trong top 2% các trường Đại học trên toàn thế giới (xếp trên Khoa Kinh tế học của ĐH Havard, Cornell, Stanford,...).

Theo tạp chí giáo dục Times Higher Education, Trento xếp hạng 252 chung - trong top 300 thế giới.

**3. Quốc tế hóa**

Quốc tế hóa môi trường giảng dạy và nghiên cứu là mục tiêu quan trọng của trường ngay từ những năm đầu thành lập. Trường tập trung phát triển mối quan hệ chiến lược với các trường Đại học khác tại Ý, các trường danh tiếng và trung tâm nghiên cứu trên toàn thế giới.

Bên cạnh việc tham gia dự án Eramus do Cộng đồng chung châu Âu tài trợ, từ năm 1997, **Đại học Trento** đã triển khai nhiều chương trình cấp bằng song song.

 **4. Hợp tác**

Microsoft và **Đại học Trento** đã hợp tác mở một trung tâm nghiên cứu khoa học máy tính tại Trento.

Tham khảo
---------
**100 gecs tree** (biệt hiệu là **Gecca**) là một cây thông *Pinus ponderosa* ở Des Plaines, Illinois, Hoa Kỳ. Cây thông xuất hiện trên ảnh bìa album *1000 gecs* phát hành năm 2019 của bộ đôi ca sĩ người Mỹ 100 gecs và từ đó trở thành một điểm thu hút ưa thích với người hâm mộ.

Lịch sử
-------

Bộ đôi ca sĩ người Mỹ 100 gecs phát hành album đầu tay *1000 gecs* vào năm 2019. Ảnh bìa album mô tả hai người ở Chicago gần đó với tư thế cúi đầu xuống gốc cây và đứng cách xa máy ảnh. Tọa độ của cái cây sau đó được xác định trên Google Maps, khiến rất nhiều người hâm mộ ban nhạc đã "hành hương" đến cây thông này.

### Người hâm mộ hành hương

Từ năm 2020, cây thông được liệt kê là "nơi thờ cúng" 4.9 sao với hàng trăm lượt phê bình trên Google Maps và một "bảo tàng nghệ thuật" trên Yelp. Những người hâm mộ đến viếng thăm cây thường để lại các lễ vật, bao gồm lon nước tăng lực Monster Energy, thuốc lá, que thử thai, đồ hút bồn cầu cùng "các mảnh vụn văn hóa đại chúng khác". Mối liên quan được rút ra giữa cái cây và American Football House, cả hai địa điểm hành hương âm nhạc và "những điều vô vị giữa Illinois".

Tranh cãi
---------

Cây nằm trên tài sản cá nhân trong khi một phần của khu phức hợp văn phòng ở Des Plaines thuộc sở hữu của chi nhánh công ty Acuity Brands. Nhân viên bảo vệ của khu phức hợp đã yêu cầu du khách xúc tiến chuyến thăm của họ và không để lại bất kỳ vật dụng nào. Một tin đồn lan truyền trực tuyến cho rằng cái cây có thể bị đội bảo trì của khu phức hợp đốn hạ do bức xúc trước số lượng người hâm mộ xâm phạm và xả rác nhưng đã bị người quản lý cơ sở vật chất từ chối.

Chú thích
---------

1. 1 2  Richards, M. T. (18 tháng 4 năm 2023). "Hyperpop band 100 gecs just wants to get under your skin". *Chicago Tribune*. Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 4 năm 2023. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2023.
2. 1 2 3 4 5  Siegel, Evan (5 tháng 8 năm 2020). "Pilgrimage to Gecca". *The Face*. Lưu trữ bản gốc ngày 3 tháng 10 năm 2020. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2023.
3. 1 2 3 4 5 6  Sturm, Verity (10 tháng 8 năm 2020). "This little tree in Des Plaines is the center of a nationwide hyperpop pilgrimage for gecs love". *Chicago Tribune*. Lưu trữ bản gốc ngày 29 tháng 8 năm 2020. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2023.
4. ↑  Angell, Jack (4 tháng 9 năm 2019). "The brilliant pop anarchy of 100 gecs". *The Fader* (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 14 tháng 9 năm 2019. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2023.
5. 1 2  Barry, Lauren (4 tháng 9 năm 2020). "Album Art Puts Des Plaines Tree On The Map". *Journal & Topics*. Lưu trữ bản gốc ngày 17 tháng 7 năm 2023. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2023.
**Ngựa Azteca** là một giống ngựa có nguồn gốc từ México, với một phân nhóm, được gọi là "Ngựa Azteca Mỹ", được tìm thấy ở Hoa Kỳ. Chúng là những con ngựa cơ bắp, chắc chắn, có thể có nhiều màu sắc và biến thể ngựa Azteca của Mỹ cũng có thể có màu sắc pinto. Ngựa Azteca được biết đến để sử dụng trong các cuộc thi đấu cạnh tranh trong nhiều môn thể thao ở phương Tây. Cơ quan đăng ký ở México cho Azteca gốc và các cơ quan đăng ký của Hoa Kỳ cho Azteca của Mỹ có các quy tắc đăng ký thay đổi theo một số khía cạnh quan trọng, bao gồm cả dòng máu tổ tiên và các yêu cầu kiểm tra vật lý. Ngựa Azteca lần đầu tiên được phát triển ở México vào năm 1972, từ sự pha trộn giữa dòng máu của ngựa Andalucia, ngựa Quarter (American Quarter Horse) và ngựa Criollo México. Từ đó, chúng phát triển sang Hoa Kỳ, nơi máu ngựa sơn Mỹ được thêm vào. Bởi vì các giống tạo nên Azteca, chúng được biết đến với tính thể thao của chúng. Chúng cũng được sử dụng để cho hoạt động cưỡi ngựa dạo chơi.

Tham khảo
---------

* Dutson, Judith (2005). *Storey's Illustrated Guide to 96 Horse Breeds of North America*. Storey Publishing. ISBN 1-58017-613-5.
* Harris, Moira C. and Bob Langrish (2006). *America's Horses: A Celebration of the Horse Breeds Born in the U.S.A*. Globe Pequot. ISBN 1-59228-893-6.[*liên kết hỏng*]
* Lynghaug, Fran (2009). *The Official Horse Breeds Standards Guide: The Complete Guide to the Standards of All North American Equine Breed Associations*. Voyageur Press. ISBN 0-7603-3499-4.[*liên kết hỏng*]

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Ngựa Azteca***. |

* American Azteca Horse International Association
* Asociación Mexicana de Criadores de Caballos de Raza Azteca (in Spanish)
* - Caballo Azteca Europa (in Spanish)
***Đài phun nước Bakhchisaray*** (tiếng Nga: *Бахчисарайский фонтан*) là một truyện thơ do A.S.Pushkin sáng tác trong khoảng 1821 - 1823.

Ngày 7 tháng 9 năm 1820, A.S.Pushkin cùng gia đình tướng Rayevsky thực hiện chuyến tham quan cung điện của Hãn Tatar tại Bakhchisaray (Krym). Trong một bức thư gửi Anton Delvig, A.S.Pushkin đã mô tả lại ấn tượng của mình về chuyến đi như sau:

*В Бахчисарай приехал я больной. Я прежде слыхал о странном памятнике влюбленного хана. К \*\* поэтически описывала мне его, называя la fontaine des larmes. Вошед во дворец, увидел я испорченный фонтан; из заржавой железной трубки по каплям падала вода. Я обошел дворец с большой досадою на небрежение, в котором он истлевает, и на полуевропейские переделки некоторых комнат. NN почти насильно повел меня по ветхой лестнице в развалины гарема и на ханское кладбище.*
Ý tưởng về tác phẩm truyện thơ này ra đời vào mùa xuân năm 1821. Nhưng phần chính được viết vào năm 1822 và sang năm 1823 thì hoàn thành. Vào mùa thu năm 1823, truyện thơ được được chuẩn bị cho in ấn. Ấn bản đầu tiên của tác phẩm được phát hành rộng rãi vào ngày 10 tháng 3 năm 1824.

Nội dung
--------

Từ cuộc đột kích vào Ba Lan, Crimean Khan Giray mang đến hậu cung một người vợ lẽ mới - Maria. Điều này gây ra sự ghen tị với Zarema xinh đẹp, người mà tình yêu dành cho khan quan trọng hơn bất cứ thứ gì trên đời. Zarema kể điều này với Maria, người chỉ mơ ước được giải thoát và tìm thấy nó trong cái chết. Sau khi phát hiện ra cái chết của Maria, Giray cũng ra lệnh xử tử Zarema. Để tưởng nhớ tình yêu đã mất của mình, anh ra lệnh xây dựng một đài phun nước trong đó nước chảy từng giọt - Đài phun nước mắt.

Chuyển thể
----------

* 1909 - 1910: *Đài phun nước Bakhchisaray* (phim do Yakov Protazanov đạo diễn)
* 1934: *Đài phun nước Bakhchisaray* (vở ballet do Boris Vladimirovich Asafyev dàn dựng)
* 1934: *Đài phun nước Bakhchisaray* (vở opera do Aleksandr Ilyinsky dàn dựng)

Xem thêm
--------

1. ↑  Văn bản tác phẩm **(tiếng Nga)**
**Lưu vực Sandomierz** (tiếng Ba Lan: *Kotlina Sandomierska*). là một vùng đất thấp, nằm ở phía đông nam Ba Lan, giữa vùng đất Lesser Ba Lan, vùng cao Lublin và vùng Carpathians phương Tây. Tên của nó xuất phát từ thành phố lịch sử Sandomierz và lưu vực có hình tam giác với kích thước khoảng 15.000 km2 (5.800 dặm vuông Anh). Nó được thoát ra bởi sông Vistula, cũng như phụ lưu phía đông của nó, San (cả hai con sông đều có biên giới phía bắc). Trong số các thành phố lớn nằm trong lưu vực của lưu vực Sandomierz là Dębica, Jarosław, Mielec, Przemyśl, Przeworsk, Rzeszów, Stalowa Wola, Sandomierz, Tarnobrzeg và Tarnów.

Địa lý
------

Lưu vực Sandomierz nằm chủ yếu trên lãnh thổ của ba tỉnh ở Ba Lan - Voivodeship Ba Lan (góc phía đông bắc), Podkarpacie Voivodeship (góc tây nam) và Lublin Voivodeship (góc tây bắc). Phần cực đông của nó cũng ở Lviv Oblast ở Ukraine. Nó là nơi sinh sống dày đặc của nhiều loài sinh vật, ngoại trừ Rừng Niepołomice và Rừng Sandomierz. Lưu vực được chia thành các tiểu vùng địa lý sau:

* Vistula Lowland (Nizina Nadwislanska),
* Chân đồi Bochnia (Podgorze Bochenskie),
* Cao nguyên Tarnów (Plaskowyz Tarnowski),
* Thung lũng Wisłoka dưới (Dolina Dolnej Wisloki),
* Đồng bằng Tarnobrzeg (Rownina Tarnobrzeska)
* Thung lũng Hạ San (Dolina Dolnego Sanu)
* Đồng bằng Biłgoraj (Rownina Biłgorajska),
* Cao nguyên Kolbuszowa (Plaskowyz Kolbuszowski),
* Cao nguyên Tarnogród (Plaskowyz Tarnogródzki),
* Subcarpathian Urstromtal (Pradolina Podkarpacka)
* Chân đồi Rzeszów (Podgorze Rzeszowskie).

Lưu vực rất giàu tài nguyên thiên nhiên, như muối (Bochnia, Wieliczka), thạch cao, lưu huỳnh (Tarnobrzeg), khí tự nhiên (Husow, Jarosław) và dầu mỏ. Nó được cắt ngang bởi tuyến đường châu Âu E40, dọc theo tuyến đường sắt phía đông phía tây từ Kraków đến Lwów. Nhiệt độ trung bình hàng năm trong thung lũng sông Vistula là 8   °C, và hàng năm, có 90 đến 100 ngày với nhiệt độ dưới mức đóng băng (từ giữa tháng 10 đến cuối tháng 4). Vào mùa đông, có khoảng 2 giờ nắng mỗi ngày, trong khi vào mùa hè khoảng 5 giờ. Trong các thung lũng của Vistula và Raba thường có sương mù. Lượng mưa hàng năm là 800   mm, với tuyết ở trên mặt đất trong 50 đến 60 ngày mỗi năm. Khí hậu của lưu vực Sandomierz được đánh dấu bằng những thay đổi thường xuyên.

Hình ảnh
--------

* Chân đồi Rzeszów Chân đồi Rzeszów
* Vistula ở Sandomierz Vistula ở Sandomierz
* Rừng Niepołomice Rừng Niepołomice

Nguồn
-----

* Lưu trữ 2012-10-23 tại Wayback Machine

liên kết ngoài
--------------

* Những con đường mòn du lịch trong lưu vực Sandomierz Lưu trữ 2019-06-01 tại Wayback Machine
**Triều Sán** (tiếng Trung: 潮汕; bính âm: *Cháoshàn*; Yale Quảng Đông: *Chìusaan*; bính âm tiếng Triều Sán: *Dio5suan1* [ti̯o˥˥꜖꜖.sũ̯ã˧˧]) là một vùng văn hoá-ngôn ngữ ở miền đông Quảng Đông, Trung Quốc. Triều Sán có phần kém cạnh hơn về kinh tế so với vùng đồng bằng Châu Giang lân cận. Đây là nơi hình thành tiếng Triều Sán (潮汕话), thuộc nhóm tiếng Mân Nam. Vùng này gồm ba thành phố Triều Châu, Yết Dương, Sán Đầu. Về ngôn ngữ, nó khác với phần còn lại của Quảng Đông, nơi người nói tiếng Quảng Đông (Việt), Khách Gia và Mân Lôi Châu hiện diện. Tuy vậy, Quan thoại gần đây đã trở thành dạng tiếng Trung chiếm ưu thế trong vùng. Đây là quê hương của nhiều Việt gốc Hoa, người Thái, người Campuchia, người Singapore, người Malaysia và người Indonesia gốc Hoa.

Tên gọi và định nghĩa
---------------------

Cái tên "Triều Sán" (潮汕) lấy từ tên hai địa cấp thị Triều Châu (潮州) và Sán Đầu (汕头), hợp thành một vùng đô thị thuộc hàng đông đúc nhất Trung Quốc. Đây là vùng đô thị lớn thứ nhì Quảng Đông sau vùng đồng bằng Châu Giang lấy Quảng Châu làm tâm.

Nguồn tham khảo
---------------

1. ↑  James Stuart Olson (1998). *An Ethnohistorical Dictionary of China*. Greenwood Press. ISBN 0-313-28853-4.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Triều Sán***. |
Mona Lisa, tranh sơn dầu trên bảng gỗ do Leonardo da Vinci vẽ, bảo tàng Louvre
**Sơn dầu** là một loại họa phẩm được làm từ sắc tố (*pigment*), thường dưới dạng bột khô được nghiền kỹ với dầu lanh (cây gai), dầu cù túc hay dầu óc chó. Tuy nhiên, việc chế màu đòi hỏi phải có kiến thức chuyên môn để tránh pha trộn, gây những phản ứng hóa học giữa các chất màu bởi sắc tố có thể là nguyên liệu khoáng, nguyên liệu hữu cơ hoặc nguyên liệu hóa học.

Sơn dầu không thấm nước, có độ dẻo và độ che phủ mạnh (dễ dàng phủ kín lớp sơn khác ở dưới, trừ các màu có tính đặc biệt) và rất lâu khô.

Cũng có lúc người ta dùng từ "màu dầu" thay cho từ "sơn dầu" với ý định chỉ chất liệu dùng trong tác phẩm.

Quá trình tìm ra sơn dầu
------------------------

Từ xa xưa, khi bắt đầu biết vẽ, con người đã chủ ý tìm kiếm những chất liệu tốt để vẽ và mong tranh có màu sắc đẹp bền vững. Ngay từ thời cổ đại, con người đã biết dùng màu trộn với dầu để vẽ, nhưng chất liệu lúc này vẫn rất thô sơ, còn nhiều nhược điểm và hạn chế. Trải qua thời gian, nhiều thế hệ họa sĩ đã dày công tìm tòi nguyên liệu, mày mò tự chế ra sơn vẽ.

Nhưng phải đến thời anh em họa sĩ Jan van Ecyk (khoảng 1390-1441) họ mới có thành công lớn trong việc hoàn thiện và phát triển kỹ thuật vẽ chất liệu sơn dầu. Màu sắc sơn dầu đến thời kỳ này đã trong trẻo tươi sáng hơn, có độ bóng đẹp, không thấm nước, bền vững và chịu được thử thách của thời gian.

Từ đó, sơn dầu được sử dụng rộng rãi, được dùng phổ biến ở hầu hết các nước trên thế giới. Có thể nói, việc hoàn thiện chất liệu sơn dầu là một cuộc cách mạng kỹ thuật lớn, làm chuyển biến và nâng cao nghệ thuật vẽ tranh.

Kỹ thuật vẽ tranh sơn dầu
-------------------------

Có nhiều loại sơn dầu chất lượng màu cũng khác nhau: mỗi loại đều có ưu điểm và nhược điểm riêng. Các màu sơn được chế tạo bởi nguyên liệu khoáng chất thường cho ta chất sơn tốt hơn cả.

Người vẽ cần có kiến thức về chất liệu sơn dầu thì tranh mới bảo tồn được lâu. Ví dụ: nếu dùng sơn pha ít dầu quá thì dễ gây nứt rạn tranh, nếu pha nhiều dầu lanh thì lâu khô gây bất tiện khi chờ vẽ nhiều lớp, nếu dùng dầu lanh pha với màu sáng sẽ làm màu ấy mau ngả vàng,...

Người sản xuất sơn dầu thường lập ra bảng phân loại hoặc dùng ký hiệu in trực tiếp lên ống sơn để giới thiệu màu tốt hoặc màu kém cho người vẽ tiện dùng.

Một số hãng màu sơn dầu chất lượng tốt
--------------------------------------

* Gamblin
* Holbein
* Old Holland
* Sennelier
* Michael Harding
* Rembrandt
* Winsor And Newton
* Màu sơn dầu Blue Ridge
* M.Graham & Co.
* Màu sơn dầu Langridge

Chú thích
---------

Xem thêm
--------

* Jacques Maroger
* Sơn mài

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Sơn dầu***. |

* Sơ lược về kỹ thuật vẽ sơn dầu
Thang leo vào hang.
**Hang Damlataş** (tiếng Thổ Nhĩ Kỳ: *Damlataş Mağarası*) là một hang động ở huyện Alanya tỉnh Antalya, ở miền nam Thổ Nhĩ Kỳ.

Vị trí
------

Các hang động nằm ở phía tây của lâu đài Alanya trên bờ biển Địa Trung Hải trong kết cấu đô thị của Alanya. khoảng cách của nó đến trung tâm thành phố Alanya là 3 km (1,9 mi), và đến Antalya là 124 km (77 dặm). Lối vào của hang động đối diện với bãi biển.

Lịch sử
-------

Các hang động được phát hiện tình cờ trong các hoạt động khai thác khoáng sản tại mỏ đá sử dụng cho việc xây dựng các Alanya Harbor vào năm 1948. Sau nghiên cứu sơ bộ của hai nhà địa chất, nó mở cửa cho công chúng.

Các hang động
-------------

Một hang hình trụ dài 45–50 m và cao 15 m dẫn đến tầng hầm của các hang động. Các hang động đầy thạch nhũ và măng đá được hình thành trong mười lăm nghìn năm. Các hang động có diện tích 180-200 m2 và thể tích tổng cộng khoảng 2.500 m3 ở hai cấp độ.

Không khí trong hang động có chứa tỷ lệ tương đối cao của cacbon dioxide, khoảng 10 đến 12 lần so với trong không khí bình thường, và có độ ẩm 95%. Nhiệt độ không khí là 22-23 °C (72-73 °F) phụ thuộc vào mùa.

Tham khảo
---------

1. 1 2 3 4  "Damlataş Mağarası". *Sabah* (bằng tiếng Thổ Nhĩ Kỳ). Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2015.
2. ↑  "Damlataş Mağarası'nda 'astım' turizmi". *Vatan* (bằng tiếng Thổ Nhĩ Kỳ). ngày 5 tháng 1 năm 2015. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2015.
3. 1 2 3  "Damlataş mağarası astıma şifa". *Hürriyet* (bằng tiếng Thổ Nhĩ Kỳ). ngày 2 tháng 8 năm 2010. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2015.
4. 1 2  "Damlataş Mağarası". *Alanya TV* (bằng tiếng Thổ Nhĩ Kỳ). Bản gốc lưu trữ ngày 19 tháng 6 năm 2016. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2015.
5. ↑  "Alanya's magic is still intact". *Hürriyet Daily News*. ngày 3 tháng 12 năm 1996. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2015.
6. ↑  "Damlataş Cave". Alanya. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 2 năm 2008. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2015.
7. "Alanya summer's last fling". *Hürriyet Daily News*. ngày 2 tháng 11 năm 1996. Truy cập ngày 7 tháng 6 năm 2015.

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Hang Damlataş***. |

Bản mẫu:Hang động Thổ Nhĩ Kỳ
**Trác Y Đình (Chữ Hán 卓依婷**; tiếng Anh: **Timi Zhuo Yi-Ting**) (sinh 2 tháng 10 năm 1981), là một ca sĩ, nhạc sĩ và diễn viên người Đài Loan. Sinh ra tại Tân Trang, cô đã thu rất nhiều album và ca khúc bằng cả hai thứ tiếng Quan Thoại và Đài Loan. Đôi khi cũng có những album bằng tiếng Quảng Đông.

Tiểu sử
-------

Thời ấu thơ, Y Đình thường xem ca nhạc trên kênh MTV. Cứ mỗi ca khúc nghe được cô lại ngâm nga theo giai điệu của bài hát. Một ngày một người bạn của cha cô đến chơi nhà trong khi Y Đình đang ngâm nga theo từng giai điệu bài hát người bạn kia của cha cô nghe được liền kiến nghị cô tham gia vào giới giải trí, ông ấy cảm thấy Y Đình hát rất tuyệt, vì vậy kiến nghị cha cô để cô đi học hát

1994 cô ký hợp đồng với Tập đoàn Ước Hải Lệ, chính thức thành ca sĩ chính thức của công ty Hải Lệ

Năm 2000, trên mạng bỗng nhiên xuất hiện thông tin nữ ca sĩ nổi tiếng **Trác Y Đình** qua đời trong một tai nạn ô tô thảm khốc khiến dư luận Đài Loan vô cùng bàng hoàng.Tuy nhiên, vài ngày sau đó, người ta mới phát hiện ra, nạn nhân xấu số thật sự không phải là Trác Y Đình, mà là một nữ nghệ sĩ khác ít tên tuổi hơn là **Trác Nhất Đình** (Trác Nhất Đình được phát âm gần giống với Trác Y Đình).

Đời sống cá nhân
----------------

### Gia đình

Gia đình của Trác Y Đình có: cha (đã khứ thế), mẹ, em trai, cha mẹ đều là người Tuyền Châu, tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc.

### Tình cảm

Ngày 29 tháng 6 năm 2016, Trác Y Đình công bố trên mạng xã hội Tân Lãng Vi Bác của Trung Quốc rằng mình đã bí mật đăng kí kết hôn vào 3 năm trước. Ngoài việc quản lí sự nghiệp biểu diễn nghệ thuật, gia đình chính là thứ Trác Y Đình say đắm nhất, cô có gia đình hạnh phúc viên mãn với ông xã Chung Bỉnh Hạo (钟炳浩) và con gái Chung Vũ Đồng (钟雨彤). Ngày 24 tháng 07 năm 2016, hôn lễ cử hành tại Đài Bắc, và trên sân đài Trác Y Đình diễn xướng các ca khúc "Ít nhất còn có anh" (至少还有你), ca khúc Đài ngữ "Sau nhà" (家后).

Tham khảo
---------

1. ↑  "Trác Y Đình nhỏ nhẹ kết hôn 3 năm trước đã có một bé gái 2 tuối rất khả ái". *ent.sina.com.cn*. 新浪音乐. Truy cập ngày 31 tháng 12 năm 2017.
**Globulin miễn dịch viêm gan B (HBIG)** là một loại globulin miễn dịch ở người được sử dụng để ngăn ngừa sự phát triển của viêm gan B.

Sử dụng trong y tế
------------------

HBIG được chỉ định là điều trị dự phòng sau phơi nhiễm cho những người có nguy cơ mắc bệnh viêm gan B vì gần đây họ đã tiếp xúc với chất dịch cơ thể của những người bị viêm gan B. Điều này bao gồm em bé của các bà mẹ bị viêm gan B, bạn tình, nhân viên y tế, cảnh sát và nhân viên cứu hỏa và người thế chấp. Nó cung cấp một khả năng miễn dịch tạm thời bằng cách chuyển giao globulin miễn dịch.

HBIG được cung cấp bằng đường tiêm bắp (IM) hoặc tiêm tĩnh mạch (IV), tùy thuộc vào việc chuẩn bị. Tác dụng phụ bao gồm phản ứng dị ứng, đau lưng, cảm giác khó chịu chung, đau đầu, đau cơ, buồn nôn và đau hoặc chảy máu tại chỗ tiêm. Dị ứng với immunoglobulin ở người là một chống chỉ định. HIV chưa bao giờ được truyền bởi HBIG. Như với tất cả các sản phẩm có nguồn gốc từ máu, việc truyền prion có thể là một nguy cơ còn lại.

### Tiêm phòng đồng thời

Nên tiêm HBIG trong vòng 14 ngày kể từ khi tiếp xúc với virus viêm gan B. Thời gian bán hủy của HBIG là khoảng 3 tuần. Thay vì tiêm HBIG tăng cường, tiêm vắc-xin viêm gan B được bắt đầu tại thời điểm quản trị HBIG ban đầu, do đó cung cấp sự bảo vệ lâu dài.

HBIG được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ phân loại là chất mang thai loại C.

Chuẩn bị
--------

HBIG được điều chế từ huyết tương của các nhà tài trợ có nồng độ kháng thể cao của kháng nguyên bề mặt viêm gan B. Nó được chiết xuất từ phần Cohn II. Trong quá trình này, virus bị vô hiệu hóa và trong các bước cuối cùng, dung môi được sử dụng trong chế phẩm được loại bỏ. Việc chuẩn bị được kiểm tra khi không có HIV, HCV, virus herpes và reovirus.

Tên thương hiệu
---------------

* Bayhep B
* HepaGam B (thị trường Mỹ; chuẩn bị tiêm tĩnh mạch)
* HyperHEP B (thị trường Mỹ; chuẩn bị tiêm bắp)
* Nabi-HB
* Nabi-HB NovaPlus

Tham khảo
---------

1. ↑  Mayo Clinic Retrieved 2009-06-03
2. 1 2  BlueShield information Lưu trữ 2011-07-08 tại Wayback Machine Retrieved 2009-06-03
3. ↑  CDC recommendation for postexposure prophylaxis of hepatitis B Retrieved 2009-06-03
4. ↑  Product description with dose schedule Lưu trữ 2008-05-11 tại Wayback Machine Retrieved 2009-06-03

Xem thêm
--------

* Chấn thương kim tiêm
**María Jesús Alvarado Rivera** (27/ 5/ 1878 – 06/ 5/ 1971) là một nhà nữ quyền nổi loạn, nhà giáo dục, nhà báo, nhà văn và nhà hoạt động xã hội người Peru. Bà được Hội đồng Phụ nữ Quốc gia Peru ghi nhận vào năm 1969 là "nhà vô địch hiện đại đầu tiên về quyền của phụ nữ ở Peru".

Thời thơ ấu
-----------

Alvarado Rivera được sinh ra ở Chincha Alta vào ngày 27 tháng 5 năm 1878. Cha mẹ bà là Cayetano Arciniega Alvarado, chủ sở hữu và quản trị viên của điền trang Chacrabajo và Jesus Rivera Martinez; họ đều là người bản địa của tỉnh Chincha. Bà là đứa con thứ mười trong mười ba đứa trẻ. Do Chiến tranh Thái Bình Dương, gia đình bà buộc phải bán tài sản và định cư tại Lima. Như thường lệ, thời gian đó việc học của bà chỉ diễn ra cho đến khi học tiểu học. Tuy nhiên, trong thời gian ngắn đó, bà đã học đọc và viết tốt. Quãng thời gian tiếp theo thì bà tự học. Sau đó, bà theo học tại một trường trung học tư thục do Elvira García y García điều hành(lãnh đạo phong trào nữ quyền ở Peru), sau đó bà trở thành giáo viên. Bối rối bởi hệ thống giáo dục cổ xưa, bà tự mình nghiên cứu xã hội học - cũng là bàng cụ giới thiệu các phương pháp tiên tiến về "giáo dục nghề nghiệp, trợ tử, chăm sóc sức khỏe và chăm sóc hôn nhân của trẻ em học đường và kiểm soát các bệnh lây truyền qua đường tình dục." Bà cũng tin vào vai trò của một người mẹ.

Tham khảo
---------

1. 1 2  *Encyclopedia of Women Social Reformers: A-L-v. 2. M-Z*. ABC-CLIO. 2001. tr. 10–. ISBN 978-1-57607-101-4. Truy cập ngày 26 tháng 4 năm 2013.
2. 1 2  "María Jesús Alvarado Rivera: A staunch feminist". Flora Organization. Bản gốc lưu trữ ngày 31 tháng 1 năm 2019. Truy cập ngày 28 tháng 4 năm 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Tiêu đề chuẩn Sửa dữ liệu tại Wikidata | 
* LCCN: n92003848
* SUDOC: 151596956
* VIAF: 68117748
* WorldCat Identities: lccn-n92003848

 |
***Bodianus vulpinus*** là một loài cá biển thuộc chi *Bodianus* trong họ Cá bàng chài. Loài này được mô tả lần đầu tiên vào năm 1850.

Từ nguyên
---------

Từ định danh của loài cá này trong tiếng Latinh có nghĩa là "có liên quan đến loài cáo", hàm ý có lẽ đề cập đến phần mõm nhọn như cáo của chúng.

Phạm vi phân bố và môi trường sống
----------------------------------

*B. vulpinus* là loài đặc hữu của vùng biển phía tây nam Úc, được ghi nhận từ vịnh Shark, Tây Úc đến Ceduna, Nam Úc. *B. vulpinus* sống ở những khu vực có nền đáy là cát, đá hoặc san hô vụn ở khá sâu, khoảng 100–250 m.

Những ghi nhận về sự xuất hiện của loài này ở quần đảo Hawaii đã được xác định lại là *Bodianus bathycapros*.

Mô tả
-----

*B. vulpinus* có chiều dài cơ thể tối đa được ghi nhận là 43,5 cm. Cá cái có màu hồng phớt đỏ, còn cá đực sẫm màu đỏ hơn. Cá đực còn có thêm vệt đen ngay giữa vây lưng.

Trong phức hợp loài *vulpinus*, *B. vulpinus* giống với *Bodianus unimaculatus*, một loài họ hàng ở bờ đông Úc, cả về hoa văn lẫn hình thái. Các vạch màu đỏ trên cơ thể của hai loài này (ở cá cái và cá đực đang lớn) sẽ biến mất khi chúng trưởng thành hoàn toàn (cá đực trưởng thành). Cá đực của *B. vulpinus* và *B. unimaculatus* có góc dưới của vây đuôi vươn rộng hơn so với hai loài còn lại trong phức hợp, *B. bathycapros* và *Bodianus oxycephalus*.

*B. unimaculatus* đực có một đốm trắng lớn ở dưới cuối vây lưng, trong khi *B. vulpinus* đực (và cả *B. bathycapros*) không có đốm này, còn *B. oxycephalus* có một hàng khoảng 3 đốm trắng dưới vây lưng.

Số gai ở vây lưng: 12; Số tia vây ở vây lưng: 10–11; Số gai ở vây hậu môn: 3; Số tia vây ở vây hậu môn: 12; Số tia vây ở vây ngực: 17.

Tham khảo
---------

1. 1 2  B. Russell (2010). "*Bodianus vulpinus*". *Sách đỏ IUCN về các loài bị đe dọa*. **2010**: e.T187553A8566575. doi:10.2305/IUCN.UK.2010-4.RLTS.T187553A8566575.en. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2021.
2. 1 2 3 4 5  Gomon (2006), sđd, tr.47-48
3. 1 2  Ranier Froese và Daniel Pauly (chủ biên). Thông tin *Bodianus vulpinus* trên *FishBase*. Phiên bản tháng 2 năm 2021.
4. ↑  Gomon, Martin F.; Bray, Dianne J. (2018). "Western Pigfish, Bodianus vulpinus (Richardson 1850)". *Fishes of Australia*. Truy cập ngày 17 tháng 7 năm 2021.

### Trích dẫn

* Martin F. Gomon (2006). "A revision of the labrid fish genus *Bodianus* with descriptions of eight new species" (PDF). *Records of the Australian Museum, Supplement*. **30**: 1–133. ISSN 0812-7387.

|  |  |
| --- | --- |
| Thẻ nhận dạng đơn vị phân loại | 
* Wikidata: Q2841057
* Wikispecies: Bodianus vulpinus
* AFD: Bodianus\_vulpinus
* BOLD: 320720
* FishBase: 13039
* GBIF: 5209678
* iNaturalist: 95848
* IRMNG: 10154653
* ITIS: 170488
* IUCN: 187553
* NCBI: 2609489
* WoRMS: 273546

 |
Bài này nói về một suối ở huyện Thuận Châu, về một suối khác xem Suối Muội (Mường Sại)
Suối Muội trên bản đồ Việt NamSuối Muội*Suối Muội**Suối Muội* (Việt Nam)
**Suối Muội** là một suối chảy qua thị trấn Thuận Châu tỉnh Sơn La, Việt Nam 

*Suối Muội* dài cỡ 30 km, chảy theo hướng tây nam và thuộc lưu vực sông Mã.

Dòng chảy
---------

Suối Muội bắt nguồn từ tây bắc xã Chiềng Pha 21°31′31″B 103°38′13″Đ﻿ / ﻿21,525229°B 103,636865°Đ﻿ / 21.525229; 103.636865﻿ (SMuội Chiềng Pha).

Sau đó suối chảy về hướng đông nam qua Phổng Lăng, thị trấn Thuận Châu đến xã Thôm Mòn 21°25′17″B 103°43′00″Đ﻿ / ﻿21,421316°B 103,716724°Đ﻿ / 21.421316; 103.716724﻿ (SMuội Thôm Mòn). Tại đây Quốc lộ 6 được mở theo thung lũng suối Muội .

Suối Muội đổi hướng tây nam, đến xã Púng Tra thì có tên là *Huổi Phai*. Từ thung lũng của xã này sông đổi hướng đông nam, đến giữa xã Nậm Lầu thì đổ vào Nậm Ty, từ đây nước chảy đến sông Mã.

Chú ý
-----

Chú ý là tại vùng Mường Sại Quỳnh Nhai cũng có suối Muội, và hai *suối Muội* này cách nhau chỉ cỡ 10 km đường chim bay, có hướng chảy ngược nhau.

Tham khảo
---------

1. ↑  Tập bản đồ hành chính Việt Nam. Nhà xuất bản Tài nguyên – Môi trường và Bản đồ Việt Nam. Hà Nội, 2013.
2. ↑  Bản đồ tỷ lệ 1:50.000 tờ F-48-64-A. Cục Đo đạc và Bản đồ Việt Nam, 2004.
3. ↑  Thông tư 45/2013/TT-BTNMT ngày 26/12/2013 của Bộ Tài nguyên và Môi trường ban hành Danh mục địa danh dân cư... lập bản đồ tỉnh Sơn La. Thuky Luat Online, 2016. Truy cập 20/10/2019.
4. ↑  Chi tiết di sản đặc sắc: Cầu Nà Hày Lưu trữ 2019-11-04 tại Wayback Machine (suối Muội - Thuận Châu). UBND huyện Thuận Châu tỉnh Sơn La, 2013. Truy cập 11/07/2016.
5. ↑  Lũ quét tại Thuận Châu (Sơn La), 3 người thương vong Lưu trữ 2019-11-04 tại Wayback Machine. Truyền hình Thông tấn, 8/2018. Truy cập 11/11/2018.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Suối Muội (Thuận Châu)***. |

Liên kết ngoài
--------------

| * x
* t
* s
Hệ thống sông Mã |
| --- |
| Sông | 
* Âm
* Bưởi
* Chu
* Luồng
* Cầu Chày
* Hép
* Khao
* Lèn
* Lò
* Ngang
 |
| Suối | 
* Két
* Lư
* Muội
 |
| Nậm | 
* Ban
* Bà
* Ca
* Con
* Công
* É
* Hua
* Khuê
* Lạnh
* Lẹ
* Mằn
* Mừ
* Pin
* Pừn
* Sọi
* Tỉa
 |
| 
* Sg Hồng
* Thái Bình
* Sg Mã(Thủy điện)
* Sg Lam
* Thạch Hãn
* Sg Hương
* Thu Bồn
* Trà Khúc
* Sg Ba
* Đồng Nai

 |
Sylwester Braun tháng 8 năm 1944
**Sylwester Braun** (mật danh **"Kris"**, sinh ngày 1 tháng 1 năm 1909 tại Warszawa – mất ngày 2 tháng 2 năm 1996 tại Warszawa) là nhiếp ảnh gia Ba Lan, sĩ quan Armia Krajowa. Ông là tác giả của những bức ảnh về Ba Lan thời Đức Quốc xã chiếm đóng và Khởi nghĩa Warszawa.

Braun sinh ngày 1 tháng 1 năm 1909 tại Warszawa. Trong cuộc nổi dậy Warszawa, ông đã chụp 3000 bức ảnh về các trận chiến, chân dung con người, sự tàn phá và cuộc sống hàng ngày trong thành phố chiến đấu. Nói chung, địa bàn hoạt động của ông là Warszawa-Śródmieście. Sau khi cuộc khởi nghĩa thất bại, ông chạy trốn khỏi thành phố. Tháng 1 năm 1945, ông chạy trốn sang Thụy Điển, đến năm 1964 thì nhập cư vào Hoa Kỳ. Năm 1981, ông chuyển giao các bản lưu trữ của tập bức ảnh chụp tại trận chiến cho Bảo tàng Lịch sử Warszawa.

Sylwester Braun qua đời tại thủ đô Warszawa. Thi hài ông được chôn cất tại nghĩa trang Powązki.

Tác phẩm nổi bật của nhiếp ảnh gia Braun: *Reportaże z Powstania Warszawskiego (Báo cáo từ chiến trường Khởi nghĩa Warszawa)*, Warszawa 1983, ISBN 8303000888.

Thư viện ảnh do Sylwester Braun chụp
------------------------------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Fotografie Sylwestra Brauna***. |

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Xem thêm
--------

* Cục Thông tin và Tuyên truyền Armia Krajowa

Tham khảo
---------

1. ↑  "Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne". Truy cập ngày 1 tháng 10 năm 2020.[*liên kết hỏng*]

Liên kết ngoài
--------------

* Phòng trưng bày các bức ảnh của nhiếp ảnh gia Sylwester Braun (tiếng Ba Lan)
* *Câu chuyện đằng sau những bức ảnh* (Tiếng Anh) Lưu trữ 2018-03-28 tại Wayback Machine
**Điền Kính Trọng** (chữ Hán: 田敬仲, 706 TCN-?), hay còn gọi là **Điền Hoàn** (田完), **Trần Hoàn** (陳完), **Quy Hoàn** (媯完) là vị tông chủ đầu tiên của họ Điền, thế gia nước Tề trong lịch sử Trung Quốc, ông cũng đồng thời là thủy tổ của họ Điền và nước Điền Tề sau này.

Tiểu sử
-------

Điền Hoàn vốn là con của Trần Lệ công, một vị vua của nước Trần, chư hầu nhà Chu dưới thời Xuân Thu, sinh năm 706 TCN. Nguyên do Trần Lệ công lên ngôi đã giết con của Trần Hoàn công là thái tử Miễn, ba người con khác của Hoàn công là Quy Dược, Quy Lâm và Quy Chử Cữu liên kết với những thủ hạ thế tử Miễn, nhờ người nước Sái dụ Lệ công sang nước Sái rồi hợp sức giết chết.

Khi Trần Hoàn ra đời, thái sử nước Trần là Phùng Chu bói một quẻ, có ý nói sau này ông sẽ lưu lạc đến một nước của họ Khương, rồi gây dựng cơ nghiệp ở đó, ngày sau sẽ chiếm cả nước đó.

Dưới thời Trần Trang công và Trần Tuyên công, Trần Hoàn vẫn ở lại nước Trần. Năm 672 TCN, Trần Tuyên công yêu con thứ là Quy Khoản bèn giết thái tử Ngự Khấu và lập Khoản làm thái tử. Trần Hoàn vốn cùng phe với Ngự Khấu, sợ tội chạy sang nước Tề nương nhờ Tề Hoàn công. Tề Hoàn công thu dụng Trần Hoàn cho làm quan ở đất Điền, từ đó lấy họ Điền. Vua Tề muốn phong ông làm khanh nhưng ông từ chối. Trần Hoàn trở thành thủy tổ của họ Điền.

Sau ông lấy con của đại phu nước Tề là Quốc Ý Trọng sinh Điền Mạnh Di.

Không rõ Trần Hoàn mất năm nào. Sau khi ông mất, Mạnh Di lên thế tập.

Xem thêm
--------

* Tề Hoàn công
* Trần Lệ công
* Trần Tuyên công
* Điền Mạnh Di

Tham khảo
---------

* Sử ký Tư Mã Thiên, thiên
	+ *Điền Kính Trọng Hoàn thế gia*
	+ *Trần Kỉ thế gia*

Ghi chú
-------

1. ↑  Sử ký, Điền Kính Trọng Hoàn thế gia
2. ↑  Sử ký, Trần Kỉ thế gia

| * x
* t
* s
**Các đời tông chủ** họ Điền |
| --- |
|  Kính Trọng  •  Mạnh Di  •  Mạnh Trang  •  Văn tử  •  Hoàn tử  •  Vũ tử  •  Hy tử  •  Thành tử  •  Tương tử  •  Trang tử  •  Điệu tử  •  Hòa  |
| Vua Điền Tề  •  Khanh đại phu nước Tấn  •  Triệu  •  Ngụy  •  Hàn  •  Điền  •  Tam Hoàn |
Vị trí Börtala ở Tân Cương
**Châu tự trị Mông Cổ Bác Nhĩ Tháp Lạp** (chữ Hán giản thể: 博尔塔拉蒙古自治州, chữ Hán phồn thể: 博爾塔拉蒙古自治州, bính âm: Bó'ěrtǎlā Měnggǔ Zìzhìzhōu, tiếng Mông Cổ dạng chữ Cyril: Борталын Монгол өөртөө засах тойрог, Tiếng Duy Ngô Nhĩ: بۆرتالا موڭغۇل ئاپتونوم ئوبلاستى
, *Börtala Mongghul Aptonom Oblasti*, *Bɵrtala Mongƣul Aptonom Oblasti*) là một châu tự trị thuộc Khu tự trị dân tộc Uyghur, Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Châu tự trị này có diện tích 27.000 km², dân số người 424.300, trong đó có 67% là người Hán.

Hoàng hôn trên hồ Ngải Bỉ (艾比湖) ở Bác Nhĩ Tháp Lạp

Các đơn vị hành chính
---------------------

Châu tự trị này gồm các đơn vị cấp huyện sau:

* Thành phố cấp huyện Bác Lạc (博乐市)
* Thành phố cấp huyện A Lạp Sơn Khẩu(阿拉山口市)
* Huyện Tinh Hà (精河县)
* Huyện Ôn Tuyền (温泉县)

Tham khảo
---------



| * x
* t
* s
Khu vực hành chính tự trị của người Mông Cổ tại Trung Quốc |
| --- |
| Khu tự trị | 

|  |  |
| --- | --- |
| Nội Mông | 
* Hohhot
* Bao Đầu
* Ô Hải
* Xích Phong
* Thông Liêu
* Ordos
* Hulunbuir
* Bayannur
* Ulanqab
* Xilingol
* Hinggan
* Alxa

 |

 |  |
| Châu và huyện | 

|  |  |
| --- | --- |
| Liêu Ninh | 
* Phụ Tân
* Khách Lạt Thấm Tả Dực

 |
| Thanh Hải | 
* Hải Tây (Mông Cổ và Tạng)
* Hà Nam

 |
| Tân Cương | 
* Bayingolin
* Bortala
* Hoboksar

 |
| Các tỉnh khác | 
* Dorbod (tại Hắc Long Giang)
* Qian Gorlos (tại Cát Lâm)
* Túc Bắc (tại Cam Túc)
* Vi Trường (Mãn và Mông Cổ) (tại Hà Bắc)

 |

 |

Bản mẫu:Sơ khai Uyghur
**Tiếng Bắc Âu Greenland** là một ngôn ngữ German Bắc được nói tại các điểm dân cư người Norse tại Greenland cho tới khi họ biến mất vào thế kỷ 15. Ngôn ngữ này được ghi nhận trong 50 bản khắc chữ Rune, nhiều trong số đó khó xác định niên đại và không chắc chắn liệu có phải đã được khắc bởi người sinh ra tại Greenland hay không.

Khó mà xác định được các đặc điểm ngôn ngữ riêng biệt của tiếng Bắc Âu Greenland từ những bản Rune có được. Tuy vậy, có nhiều bản khắc cho thấy người viết dùng *t* thay cho *þ* trong những từ như *torir* (thay vì *þorir*) và *tana* (thay vì *þana*). Điều tương tự cũng xảy ra song song ở các phương ngữ tiếng Na Uy miền tây vào cuối thời Trung Cổ. Tiếng Bắc Âu Greenland cũng lưu giữ một vài nét đã mất đi ở các ngôn ngữ German Bắc khác, bao gồm các cụm phụ âm đầu *hl* và *hr* (mà ngoài ra chỉ còn được lưu giữ trong tiếng Iceland), và nguyên âm *œ*, mà đã hợp nhất vào *æ* tiếng Iceland nhưng được giữ lại trong tiếng Na Uy cổ.

Tiếng Bắc Âu Greenland nhiều khả năng đã có tiếp xúc với tiếng Inuit Greenland, ngôn ngữ của người Kalaallit, và đã để lại một số từ mượn. Ví dụ, từ *Kalaaleq* (dạng cổ *Karaaleq*) tiếng Inuit Greenland, nghĩa là *người Greenland*, được cho là bắt nguồn từ *Skrælingr*, từ mà người Norse dùng để chỉ tộc người họ gặp ở Bắc Mỹ. Từ *kona*, nghĩa là *phụ nữ*, cũng có lẽ mang gốc Bắc Âu.

Tiếng Bắc Âu Greenland đã biến mất cùng với người Norse Greenland vào cuối thế kỷ 15-đầu thế kỷ 16.

Ví dụ
-----

Bản khắc Kingittorsuaq có niên đại năm 1300, được phát hiện gần Upernavik. Nhiều khả năng nó được khắc bởi người Norse.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **Chuyển tự Latinh** | **Bản dịch** |  |
| 
el=likr \* sikuaþs: so=n:r \* ok \* baan=ne: torta=r son:
ok enriþi \* os son: laukardak\*in: fyrir \* gakndag
hloþu \* ua=rda te \* ok rydu: | 
Ellikr Sikuaþssonr và Baanne Tortarson
và Enriþi Osson, ngày thứ bảy trước chủ nhật Rogation
làm những hòn đá này thành đống và sạch sẽ(?) |  |

The Kingittorsuaq Runestone
Phụ danh *Tortarson* (tiếng Bắc Âu cổ chuẩn: *Þórðarson*) cho thấy sự thay đổi từ *þ* thành *t* còn từ *hloþu* (tiếng Iceland cổ *hlóðu*, tiếng Na Uy cổ *lóðu*) cho thấy sự lưu giữ phụ âm đầu *hl*.

Chú thích
---------

1. 1 2 3  Bandle, p. 1234.
2. ↑  Barnes, p. 185.
3. ↑  Jahr, p. 233.
4. ↑  Jahr, p. 231.
5. ↑  The Rundata database, downloaded and accessed on ngày 12 tháng 1 năm 2008.

Tài liệu
--------

* Bandle, Oskar (2002). *The Nordic Languages: An International Handbook of the History of the North Germanic Languages: Volume 2*. ISBN 311017149X.
* Barnes, Michael (2005). "Language" in *A Companion to Old Norse-Icelandic Literature and Culture*, ed. by Rory McTurk. ISBN 0-631-23502-7.
* Jahr, Ernst Håkon and Ingvild Broch (1996). *Language Contact in the Arctic: Northern Pidgins and Contact Languages*. ISBN 3110143356.

Liên kết ngoài
--------------

* Runic inscription from Greenland
**Ngôn ngữ được xây dựng** hay còn được gọi là **ngôn ngữ nhân tạo**, là loại ngôn ngữ mà hệ thống âm vị, ngữ pháp, và từ vựng do một người hoặc một nhóm người thiết kế ra. Khác với các ngôn ngữ tự nhiên, ngôn ngữ nhân tạo không có quá trình phát triển tự nhiên.

Esperanto (Quốc tế Ngữ) do Zamenhof người Ba Lan sáng tạo năm 1887 là ngôn ngữ được xây dựng có nhiều người sử dụng nhất (2 triệu). Trong tiểu thuyết giả tưởng *Chúa tể của những chiếc nhẫn*, tác giả Tolkien đã tạo ra hàng chục ngôn ngữ, nổi tiếng bậc nhất là Quenya.

Từ điển bách khoa Việt Nam phân chia các ngôn ngữ nhân tạo thành ba loại theo mục đích sử dụng:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| 1. Cho giao tiếp thường nhật: Volapük, do Johann Martin Schleyer người Đức tạo ra năm 1879; Espéranto, do L. Zamenhof người Ba Lan tạo ra năm 1887; Interlingua do Hiệp hội Ngôn ngữ Phụ trợ Quốc tế  [*sic*] (IALA) tạo ra trong những năm 1937-1951; tiếng Anh cơ sở (*Basic English*), do Charles Kay Ogden tạo năm 1930.
2. Cho các xử lý tự động thông tin nhờ máy tính (Ngôn ngữ máy).
3. Cho các ghi chép và lưu trữ thông tin các chuyên ngành khoa học và kĩ thuật (Ngôn ngữ thông tin).
 | "|

Lưu ý rằng Hiệp hội Ngôn ngữ Phụ trợ Quốc tế (IALA) là tổ chức sáng tạo Interlingua, chứ không phải "Hội các Ngôn ngữ Phụ trợ Quốc tế Hoa Kỳ".

Đọc thêm
--------

* Ngôn ngữ tự nhiên

Chú thích
---------



|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Ngôn ngữ được xây dựng***. |
**Cờ Lyon** bao gồm một tấm vải hình chữ nhật, trên đó hiển thị các yếu tố của quốc huy, do đó nó là một lá cờ huy hiệu. Theo thói quen, nó được tính theo tỷ lệ thông thường là 3: 2 và là một lá cờ dành cho mục đích dân dụng, vì trong Tòa thị chính và các khu vực phụ thuộc của nó, chỉ có quốc kỳ Pháp được kéo lên.

Chiếc khiên đặc trưng của Lyon bao gồm một cánh đồng gule (màu đỏ), trong đó có con sư tử xuất hiện một cách hung hãn (có hình dạng và dáng đứng) và bằng bạc (màu trắng). Quốc huy này được bổ sung từ Chief (huy hiệu), bộ phận chiếm phần ba phía trên. Đây là "Đứng đầu nước Pháp", được trao cho tất cả các "Bonnes Villes", thể hiện huy hiệu của các vương triều trước đây của họ: màu xanh lam với ba bông hoa vàng (nền màu xanh lam được trang trí bằng ba bông hoa loa kèn màu vàng).

Vào thế kỷ thứ 13, các thương hội bắt tay vào một cuộc nổi dậy chống lại quyền thế của Tổng giám mục-Bá tước Lyon. Những người này đã sử dụng các lá cờ riêng biệt với một con sư tử để tượng trưng cho sức mạnh của mình, khiến cho vua Philip V của Pháp buộc phải can thiệp vào cuộc xung đột năm 1320. Do sự can thiệp của nhà vua, thành phố phải phụ thuộc một cách trực tiếp vào Vương quốc Pháp, được đưa vào danh sách "Bonnes Villes" và nhận được huy hiệu khiên chắn (và cờ). Năm 1376, Vua Charles V đã đơn giản hóa huy hiệu, giảm xuống còn ba con số vô định của *fleurs de lys* mà cho đến nay vẫn bao trùm toàn bộ không gian của các kho vũ khí hoàng gia và huy hiệu chief của "Bonnes Villes".

Chú thích và Tham khảo
----------------------

1. 1 2  "Lyon Coat of Arms and Flag". *Isolated Traveller*. Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2018.
2. 1 2  "Lyon (Municipality, Rhône, France)". *Flags of the World*. Truy cập ngày 12 tháng 10 năm 2018.

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Cờ Lyon***. |

* Symboles de la ville de Lyon bằng tiếng Pháp
Họa ảnh Thánh Vinh Sơn Phaolô
**Vinh Sơn đệ Phaolô**  (tiếng Pháp: **Vincent de Paul**, sinh 24 tháng 4, 1581 – mất 27 tháng 9 năm 1660) là một vị thánh của Giáo hội Công giáo Rôma. Ông sinh tại Pouy, Landes, Gascony, nước Pháp trong một gia đình nông dân nghèo. Lễ kính của ông trước đây là ngày 19 tháng 7, hiện nay được cử hành vào ngày giỗ của ông 27 tháng 9.

Ông nghiên cứu môn nhân tính hóa tại Dax trong trường dòng Phan Sinh (*Cordeliers*) và nhận bằng tú tài thần học tại Toulouse. Vinh Sơn thụ phong linh mục năm 1600 và lưu trú tại Toulouse cho đến khi đi Marseille để nhận thừa kế. Trên đường về từ Marseille, tàu của ông bị cướp và bị bọn hải tặc người Thổ bắt đưa đi Tunis và bị bán làm nô lệ. Sau khi cảm hoá người chủ để trở thành một Kitô hữu, linh mục Vinh Sơn được trả tự do vào năm 1607.

Sau đó, ông quay trở lại Pháp và nhận nhiệm sở tại một giáo xứ gần Paris. Ông thành lập các tu dòng từ thiện như Tu hội Nữ tử Bác ái (*Congregation of the Daughters of Charity*), với sự cộng tác của bà Louise de Marillac, và Tu hội Truyền giáo (*Congregation of Priests of the Mission*, hay Lazarist).

Khi được vua Louis XIII bổ nhiệm làm Tổng Tuyên úy của những tù nhân khổ sai chèo thuyền chiến, ông có cơ hội để cải thiện đời sống tử tù của Pháp.

Vào năm 1705 tu viện trưởng Tu hội Truyền giáo Lazarists đề nghị tiến hành hồ sơ phong thánh (*canonization*) cho đấng sáng lập. Vào ngày 13 tháng 8 năm 1729, Vinh Sơn Phaolô đã được Giáo hoàng Biển Đức XIII phong Chân phước (*beatification*) và được Giáo hoàng Clêmentê XII tuyên phong Hiển thánh (*canonized*) vào ngày 16 tháng 6 năm 1737. Năm 1885, Giáo hoàng Lêô XIII tuyên bố thánh Vinh Sơn là thánh bổn mạng (quan thầy) của hội Nữ tu sĩ Bác ái (*Sisters of Charity of the Blessed Virgin Mary*). Thánh Vinh Sơn cũng là thánh bổn mạng của hội Nam tu sĩ Bác ái (*Brothers of Charity*).

Xem thêm
--------

* Hiệp hội Bác ái Vinh Sơn Official World wide Website
* Frédéric Hồng phúc

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

* Vincentian Encyclopedia Lưu trữ 2006-08-19 tại Wayback Machine
* Patron Saints Index: Vincent de Paul Lưu trữ 2005-08-28 tại Wayback Machine
* New Advent Catholic Encyclopedia: Saint Vincent de Paul

---

**Saint Vincent de Paul** là địa danh vài nơi trong nước Pháp:

* Saint-Vincent-de-Paul, Gironde, một thị xã thuộc khu vực hành chánh Gironde
* Saint-Vincent-de-Paul, Landes, một thị xã thuộc khu vực hành chánh Landes

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Vinh Sơn đệ Phaolô***. |
**Habiba Bouhamed Chaabouni** là Giáo sư Di truyền học tại Đại học Tunis.

Tiểu sử
-------

Năm 1981, Chaabouni là người mở dịch vụ tư vấn di truyền đầu tiên ở Tunisia. Cô tiếp tục nghiên cứu dịch tể học về mối quan hệ huyết thống ở miền bắc Tunisia, một khu vực nơi mà tỷ lệ mắc bệnh di truyền, dị tật bẩm sinh và tỷ lệ tử vong đặc biệt cao. Nghiên cứu của cô đã chứng minh rằng trong khu vực này, một phần tư của cuộc hôn nhân liên quan đến người anh em họ đầu tiên mà cha mẹ là anh chị em ruột của họ.

Năm 1993, cô mở ra một dịch vụ di truyền y học và thực hành tư vấn với mục tiêu tác động đến mọi người trong việc quan tâm đến chẩn đoán xét nghiệm tiền sản. Để xác định các đột biến di truyền mới có liên quan đến các bệnh lý khác nhau. Cô đã xuất bản hơn 100 bài báo nghiên cứu
 và là tác giả hoặc đồng tác giả của 50 bài báo khoa học trên các tạp chí chuyên đề.

Đồng thời, cô cũng thiết lập một chương trình sau đại học về di truyền học tại Khoa Y tại Đại học Tunis. Vào năm 2006, cô nhận được giải thưởng L'Oréal-UNESCO dành cho phụ nữ trong khoa học.

Cô là chuyên gia tư vấn cho Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Liên đoàn Ả Rập. Chaabouni hoạt động tích cực với nhiều sáng kiến ​​quốc tế liên quan đến bệnh di truyền. Cô cũng tham gia trong việc thúc đẩy Tuyên ngôn Quốc tế về Bộ gen Con người và Nhân quyền của UNESCO. Cô là thành viên của Hiệp hội Di truyền học Hoa Kỳ (Society of Human Genetics) và Hội Di truyền học tế bào Châu Âu

Cô chia sẻ: 

> Tôi đã hoàn thành giấc mơ thời thơ ấu về sự hiểu biết làm thế nào cuộc sống bắt đầu và cách để con người được bất tử.
> 
> 
>

Tham khảo
---------

1. 1 2  "Biography of Habiba Bouhamed Chaabouni". africansuccess.org. Bản gốc lưu trữ ngày 29 tháng 9 năm 2018. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2011.
2. ↑  "Biography". Centre for Arab Genomic Studies. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2011.
3. ↑  "Success story: Habiba Bouhamed Chaabouni". Adept. Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 3 năm 2012. Truy cập ngày 17 tháng 8 năm 2011.
Sách trắng nói đến một tiêu chuẩn của đĩa mềm lưu trữ không chỉ âm thanh mà còn cả hình ảnh và video chuyển động. Nó được phát hành vào năm 1993 bởi Sony, Philips, Matsushita và JVC. Những đĩa này, thường được tìm thấy ở châu Á, thường được gọi là "Video CD" (VCD). Theo một số cách, VCD có thể được coi là sự kế thừa cho Đĩa la-de và tiền thân của DVD. Lưu ý rằng Video CD không nên bị nhầm lẫn với CD Video là định dạng trước đó và hoàn toàn khác nhau.

Một số phần mở rộng của Sách Trắng đã được xuất bản trong những năm sau: VCD 2.0 năm 1995, VCD-Internet năm 1997 và Super Video CD (SVCD) năm 1998. Tiêu chuẩn này không có sẵn miễn phí và phải được cấp phép từ Philips.

Sách Trắng cũng định nghĩa định dạng CD-i Bridge chung hơn (còn được gọi là CD-Bridge hoặc đơn giản là "đĩa cầu"), đó là các đĩa CD-ROM XA với chương trình ứng dụng cụ thể Green book CD-i bổ sung. Thông tin CD-ROM XA trong đĩa cầu có thể được lấy qua ổ đĩa CD-ROM, trong khi người chơi CD-i có thể sử dụng chương trình CD-i để đọc đĩa cầu (do đó trạng thái "cầu nối" giữa CD-ROM và CD-i đĩa). Các đĩa cầu phải phù hợp với cả thông số kỹ thuật CD-ROM XA và Green Book CD-i. Các đĩa VCD và SVCD thuộc danh mục đĩa cầu, cũng như CD chứa ảnh và CD karaoke.

Sau đây là bản tóm tắt các thông số kỹ thuật cho VCD và SVCD. Để biết thêm chi tiết, xem CD Video và Super Video CD

• Hệ thống tệp: Tuân thủ ISO 9660

Định dạng: Chế độ 2, Mẫu 2/XA
Thời lượng tối đa: Thường là 74 phút
Định dạng âm thanh
Định dạng: Lớp âm thanh MPEG-1 II
Tốc độ bit: 224 kilobits mỗi giây
Tốc độ mẫu: 44.100 Hz
Số lượng kênh: 2 (âm thanh nổi)
Định dạng video
Định dạng: MPEG-1 Phần 2 (VCD), H.262/MPEG-2 Phần 2 (SVCD)
Độ phân giải: 352 × 240 pixel cho video NTSC, 352 × 288 pixel cho video PAL (VCD); 480 × 480 pixel cho video NTSC, 480 × 576 cho video PAL (SVCD)
Tốc độ khung hình: 29,97 Hz (NTSC), 25 Hz (PAL)
Tốc độ bit: Khoảng 1,13 Mbit/s

Chú thích
---------

1. ↑  "What is White Book".
2. ↑  "Philips Licensing Programs".
3. ↑  "CD-i Bridge Disc (archived)".[*liên kết hỏng*]
4. ↑  "What is CD-Bridge Disc?".