**Cầu thang nhà A6** là nhan đề một phim truyền hình tâm lý xã hội của đạo diễn Trịnh Lê Văn, xuất phẩm năm 1998 tại Hà Nội.

Lịch sử
-------

Năm 1998, hệ thống truyền hình công lập Việt Nam bỏ cơ chế bao cấp để chuyển thành Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), ban đầu chia ra 4 kênh để khán giả có nhiều chọn lựa giải trí hơn. Riêng hạng mục phim truyện cố định ở VTV3 (khung 18:00, hải ngoại) và VTV1 (khung 21:00, quốc nội). *Cầu thang nhà A6* hầu như là xuất phẩm tiên phong xác lập khung phim truyện giữa tuần trên VTV1, tức là chỉ chiếu thứ Sáu, còn lại là khung thường nhật và cuối tuần.

Bộ phim chỉ dài 5 tập, tương ứng 5 tuần công chiếu, được dư luận đương thời coi là cơn gió mát thổi vào khung giờ vàng VTV bởi câu truyện hồn nhiên và đong đầy tình người, bối cảnh lại diễn ra cùng thời nên khán giả dễ đồng cảm. Phim cũng tận dụng được dàn diễn viên giàu thực lực nhất miền Bắc ở thời điểm sân khấu Việt Nam còn thịnh vượng. Bởi thời gian rất lâu trước đó, ngoại trừ hiện tượng *Ảo ảnh trắng* và *Gió qua miền tối sáng*, khung phim truyện buổi tối VTV chỉ có dung lượng 30 phút với những sản phẩm được thực hiện gấp rút, nội dung tẻ nhạt, dàn diễn viên mỗi phim cũng rất ít.

Nội dung
--------

Không gian phim chủ yếu là một khu tập thể với đa số gia đình đã ở cạnh nhau từ thời bao cấp. Cơn sốt cơ chế thị trường kéo theo bao hệ lụy, cũng buộc mỗi cá thể ở cái chung cư cũ phải tìm cách thích nghi với cái gọi "làn gió thời mở cửa", thậm chí làm đổi cả luân thường đạo lý.

Sự kiện bắt đầu khi ông tổ trưởng dân phố Tăng lâm bệnh qua đời, cả khu nhớn nhác đi tìm người thế chỗ ông để quản lý an ninh trật tự. Những người hiểu truyện nhất bèn đề cử ông Tình - một cán bộ đoàn chèo nghỉ hưu - chỉ với lý do ông chịu trách nhiệm thu tiền phúng điếu hộ cả tổ vì ai cũng bận làm ăn, lại sẵn chút kinh nghiệm từ thời còn công tác. Gia đình vì chút sĩ diện, còn dân trong khu đều chả mấy quan tâm tới thế sự, bằng nhiều lý cớ khác nhau mà bầu ông Tình, ông bất đắc dĩ mà nhận. Trong lòng ông Tình vẫn nghĩ, gượng làm cho xong rồi xin nghỉ.

Tuy nhiên, từ lúc nhậm chức, những việc trước nay ông tưởng xuề xòa thì hóa ra vô cùng nghiêm trọng. Dần dà, từ một "cán bộ bất đắc dĩ", ông tổ trưởng Tình phải đứng ra giải quyết, thậm chí giơ đầu chịu báng trước những tình huống dở khóc dở cười, cả những vấn đề từ tế nhị tới hiểm hóc nhất. Nhưng bằng lương tâm và trách nhiệm, ông Tình tháo gỡ từng vấn đề và khiến không gian sinh hoạt chung dần thay da đổi thịt, đồng thời ông cũng gây được cảm tình trong hàng phố.

Kĩ thuật
--------

Trường quay chính...
... được dựng tại khu tập thể Trung Tự.
Bộ phim được thực hiện tại Hà Nội mùa hè năm 1997.

### Sản xuất

* Trợ lý đạo diễn : Thanh Thủy, Vĩnh Xương
* Bí thư sân quay : Trần Hoàng Minh
* Trang trí : Dân Nam
* Hóa trang : Mai Lan
* Thu thanh : Trần Kim Thịnh
* Dựng phim : Hoàng Sơn
* Phối sáng : Trần Quang Ty, Quốc Dũng
* Tiếng động : Mạnh Kiên

### Diễn xuất

* Trịnh Thịnh ... *Ông Tình*
* Thanh Năng ... *Bà Tình*
* Thanh Thủy ... *Thủy*
* Quốc Khánh ... *Chi*
* Minh Quốc ... *Michael Tín - em Chi*
* Phát Triệu ... *Ông Thạch*
* Ngân Hoa ... *Mai Hương - con ông Thạch*
* Trung Anh ... *Văn Hoàng*
* Huyền Trang ... *Hạnh - vợ Hoàng*
* Xuân Bắc ... *Thành - con ông Tăng*
* Anna ... *Hồng - người yêu Thành*
* Tuyết Liên ... *Mẹ Thành*
* Trần Đức ... *Ông Xứng - bố Hồng*
* Hồng Chương
* Tuấn Minh ... *Con ông Tình*
* Vĩnh Xương ... *Cháu ông Tình*
* Lan Minh
* Huệ Đàn
* Hoài Thu
* Phương Nhi
* Thanh Nam ... *Tuệ*
* Thu Hằng ... *Mĩ*
* Thu Hường ... *Cô giáo*

Phong hóa
---------

Năm 1997, phim truyền hình dài tập Trung Quốc *Thôn trưởng* công chiếu trên VTV gây ấn tượng đặc biệt trong công chúng miền Bắc. Bộ phim trở thành điểm tựa cho loạt phim truyền hình Việt Nam xây dựng hình tượng người cán bộ chuẩn mực, biết bỏ lợi riêng để phấn đấu vì mục đích chung.

Chủ tâm nhà chế tác *Cầu thang nhà A6* không nhấn mạnh tính thực tiễn trong hình tượng ông tổ trưởng Tình, mà chủ đích gieo vào ý thức khán giả bài học về lợi ích chung khi có một cán bộ gương mẫu trong xã hội, qua đó nêu giả thiết về tiêu chuẩn cần có ở một người quản lý liêm chính. Truyện phim cũng đề xuất hướng giải quyết cho các vấn đề nóng ở thập niên 1990 : Bố mẹ li hôn khiến con trẻ sa đọa, con cái bất hòa với phụ huynh vì truyện yêu ai cưới ai, ảnh hưởng của ngoại tình đối với hạnh phúc gia đình, tâm lý vợ chồng vô sinh, tâm sinh lý thanh thiếu niên thời chạy đua thành tích học đường và tiến bộ khoa học, công chức ruồng bỏ cơ quan và gia đình để chạy ra ngoại quốc tìm cơ hội đổi đời, nạn gán nợ vì thua lô đề cờ bạc, tái hòa nhập cộng đồng đối với những người có quá khứ bất hảo, việc cơi nới hộ chung cư làm cơ sở kinh doanh gây mất trật tự mĩ quan đô thị...

Tuyến phim cũng tồn tại nhân vật khiếm diện là cô Vandaag - người vợ chính thức của nhân vật Michael Tín (Minh Quốc) và cũng chỉ xuất hiện qua lời kể của người này. *Vandaag* trong tiếng Hà Lan nghĩa là "một ngày", phiếm chỉ đây là cuộc hôn nhân sai lầm phát xuất từ quyết định nông nổi vội vã của Michael Tín, khiến y đánh mất mọi danh vọng và phải sống chui lủi suốt mươi năm.

Bộ phim được coi là đỉnh cao trong sự nghiệp diễn xuất của nghệ sĩ nhân dân Trịnh Thịnh, cũng khởi đầu cho dòng phim truyền hình và điện ảnh khai thác bối cảnh chung cư tại Việt Nam, đồng thời hạn chế dần sự bão hòa của dòng phim nông thôn.

Tham khảo
---------

* Những công dân tập thể
* Truyện vặt gia đình
* Hai mảnh trời riêng

Chú thích
---------

1. ↑  Lam Thu (14 tháng 4 năm 2014). "Những năm cuối đời của nghệ sĩ Trịnh Thịnh". *VnExpress - Tin nhanh Việt Nam*. Truy cập 25 tháng 7 năm 2021.
2. ↑  Nguyệt Anh (18 tháng 9 năm 2017). "Những "bóng hồng" của Xuân Bắc trên màn ảnh ngày ấy - bây giờ". Báo điện tử Dân Trí. Truy cập 25 tháng 7 năm 2021.

Liên kết
--------

* *Cầu thang nhà A6* trên WorldCat
* Truyện Hà Nội : Bi hài chung cư
* Dân thủ đô thấp thỏm trong những ngôi nhà xuống cấp nghiêm trọng
* Nỗi buồn mang tên phim truyền hình Việt
* "Table 1: Feature Film Production - Genre/Method of Shooting". UNESCO Institute for Statistics. Lưu trữ bản gốc ngày 5 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 5 tháng 11 năm 2013.
* "Berlin 2013: A Company Launches Vietnamese Distribution Arm". The Hollywood Reporter. 7 tháng 2 năm 2013. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2013.
* "Vietnamese cinemas earn $43 million in 2012". News VietNamNet. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 11 năm 2013. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2013.

| VTV3: Phim truyền hình 21:00 thứ Ba (12/1 - 9/2/1999) |
| --- |
| Chương trình trước | **Cầu thang nhà A6**(12/1 - 9/2/1999) | Chương trình kế tiếp |
| *Hạnh phúc giản đơn*(5/1/1999) | *Ván cờ*(16/2/1999) |