**Tứ Linh Đao** là bài đơn đao, được Võ sư Kim Kê giới thiệu tại Hội nghị chuyên môn toàn quốc lần 1 do Liên đoàn Võ thuật Cổ truyền Việt Nam, tổ chức từ ngày 25-4-1993 đến ngày 2-5-1993 tại Thành phố Hồ Chí Minh, quy tụ 50 võ sư đại diện 23 tỉnh thành trong cả nước. Trong hội nghị được hội đồng võ sư gồm 24 vị đã xét duyệt trên 20 bài quyền và binh khí được các Hội võ cổ truyền tỉnh, thành giới thiệu. Và chọn ra được 4 bài huấn luyện thống nhất phổ biến trên toàn quốc, trong đó có bài Tứ Linh Đao. 

Từ đó bài **Tứ Linh Đao** là một trong những bài quốc võ nhằm đưa bài vào bảo tồn, phát huy và giới thiệu với bạn bè năm châu đến nay.

Lai lịch
--------

Xuất xứ ban đầu của bài là từ môn phái Võ Lâm Tân Khánh Bà Trà, do Võ sư Hồ Tường sáng tạo năm 1979, trên cơ sở bài gươm Lý Thường tương truyền của võ tướng Lý Thường Kiệt và bài Tứ môn đao thuộc môn phái Thiếu Lâm Bạch Hạc, được Võ sư Hồ Văn Lành (Từ Thiện) giới thiệu lần đầu tiên vào chương trình huấn luyện thống nhất của lớp Võ Dân Tộc tại Trung tâm Thể dục Thể thao Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 4 năm 1979. Đứng đầu lớp Võ Dân Tộc này là các vị Võ sư: Hồ Văn Lành -Từ Thiện (Võ Lâm Tân Khánh Bà Trà), Đặng Văn Anh - Kim Kê (Kim Kê Môn), Quách Văn Phước - Quách Phước (Lam Sơn Võ Đạo) và Nguyễn Hữu Tiết (Hắc Âu).

Sau khi bài Tứ Linh Đao đã được bốn võ sư chọn vào chương trình huấn luyện, mặt khác do quá thích thú và muốn nắm vững bài Tứ Linh Đao để tiện chỉ dạy cho lớp Võ Dân Tộc, Võ sư Kim Kê (trong ban huấn luyện lớp Võ Dân Tộc) đã nhờ Võ sư Hồ Tường đến một căn nhà ở Số 2 đường Tổng Đốc Phương (nay là đường Châu Văn Liêm), quận 5, Thành phố Hồ Chí Minh (lúc đó là tài sản vắng chủ của cơ sở sản xuất tương chao Hoa Sen), để tận tay tập riêng cho võ sư Kim Kê cả tháng trời bài Tứ Linh Đao này. Dịp này, Võ sư Kim Kê đã đền ơn Võ sư Hồ Tường bằng cách dạy lại cho Võ sư Hồ Tường bài Mai Hoa Quyền (mà ông nói là bài trấn môn của phái Tây Sơn Nhạn - Bùi Văn Hóa) và bài Kim Kê Đao.

Theo một số thông tin từ phía các nhà chuyên môn trong đó có cả ý kiến của võ sư sáng tạo bài là Võ sư Hồ Tường, bài vẫn ít nhiều còn gây tranh cãi khi đưa vào thống nhất giảng dạy như một trong những bài quốc võ. Do niên hạn của bài còn quá mới, (trẻ tuổi nhất trong những bài quy định) nên võ sư sáng tạo bài khiêm tốn nói là không phù hợp đứng chung với những bài quốc võ khác.

Lời thiệu
---------

Hướng Đông chấp thủ nghiêm chào.**Lời thiệu của bài Tứ Linh Đao viết bằng thể thơ Tứ ngôn, bao gồm 20 câu:**

> Bình thân bái tổ
> 
> 
> Thối bộ đề đao
> 
> 
> Lưỡng long tranh châu
> 
> 
> Điếu ngư trì hạ
> 
> 
> Diệp liên qui ngọa
> 
> 
> Sát thảo tầm xà
> 
> 
> Phượng lạc bình sa
> 
> 
> Tấn kỳ lân bộ
> 
> 
> Nhị long kỳ ngộ
> 
> 
> Như thử nhị môn
> 
> 
> Kỳ lân quá sơn
> 
> 
> Bình sa phượng lạc
> 
> 
> Quá quan trảm phạt
> 
> 
> Ngọc nữ hiến đào
> 
> 
> Phượng vũ sơn cao
> 
> 
> Tứ môn như thử
> 
> 
> Thất đao trảm thủ
> 
> 
> Ngư việt vũ môn
> 
> 
> Giáng hổ thăng long
> 
> 
> 
> Như tiền bái tổ.
> 
> 

**Bài Phú (Võ sư Hồ Tường biên soạn năm 1979) theo thể thơ Lục bát có 18 câu:**

> Hướng Đông chấp thủ nghiêm chào
> 
> 
> Chụm về tay phải cầm đao loan liền
> 
> 
> Lui chân, tay kéo lên trên
> 
> 
> Chém qua trái, phải, vớt liền một phen
> 
> 
> Nghiêng về rùa núp lá sen
> 
> 
> Chém ngang phát cỏ, bay lên Phượng Hoàng
> 
> 
> Đỡ đâm hình dạng kỳ lân
> 
> 
> Chéo chân chém dưới, bước lên chẻ đầu
> 
> 
> Hướng tây nào khác gì đâu
> 
> 
> Hướng Nam xoay vớt bay lên Phượng Hoàng
> 
> 
> Đỡ trên chém dưới hai lần
> 
> 
> Đao dâng ngang mặt tay sau nhảy chồm
> 
> 
> Chém liền hai ngọn dưới trên
> 
> 
> Hướng Bắc như thử xoay tròn tứ môn
> 
> 
> Tung mình cá vượt vũ môn
> 
> 
> Tọa địa hổ giáng phi long theo liền
> 
> 
> Trở về bái tổ tiếp liên
> 
> 
> 
> Chụm chân tại chỗ tứ linh hết bài.
> 
> 

**Bài Phú (Võ sư Hồ Tường biên soạn năm 1990), không dùng chữ Nho và điển tích xưa cho dễ hiểu hơn:**

> Hướng Đông chân tiến ra chào
> 
> 
> Dụm về, tay phải cầm đao loan liền
> 
> 
> Chân lui, đao kéo lên trên
> 
> 
> Chém qua trái, phải, vớt liền một phen
> 
> 
> Nghiêng về rùa núp lá sen
> 
> 
> Quơ đao phát cỏ, bay lên phượng hoàng
> 
> 
> Tiến đâm hình dạng kỳ lân
> 
> 
> Tréo về gạt xuống, bước chân chẻ đầu
> 
> 
> Hướng tây có khác gì đâu
> 
> 
> Hướng Nam xoay vớt chém đao Phượng Hoàng
> 
> 
> Giở chân chém xéo hai lần
> 
> 
> Dâng cao ngang mặt, hai chân nhảy chồm
> 
> 
> Chém đao thuận nghịch tiếp luôn
> 
> 
> Xoay qua hướng Bắc thế đòn như trên
> 
> 
> Lăn mình đao chém bốn bên
> 
> 
> Nhảy về hai bước vớt lên rõ ràng
> 
> 
> Lui chân, ngồi xuống nhẹ nhàng
> 
> 
> Đỡ đao, chân đá rồng đang cất mình
> 
> 
> Chém theo hai lượt tiếp nghinh
> 
> 
> Loan nhanh, dụm lẹ, đổi bên tay cầm
> 
> 
> Tiến chào đúng lễ Võ Lâm
> 
> 
> 
> Lui về chấm dứt như ban đầu bài.
> 
>

Đặc điểm
--------

Bài đao **Tứ Linh Đao** mô phỏng theo động tác của 4 loài linh thú: Long(rồng), Lân, Quy(rùa), Phụng (phượng); toát lộ cả hình và ý trong các chiêu thức của bài.

Bài sử dụng đơn đao đánh trên đồ hình hình chữ thập lặp lại tại các hướng. Các chiêu thức trong bài gồm trảm, phạt, khắc, đâm, chém, đỡ; giúp khả năng tấn công cũng như phòng thủ một cách toàn diện ở cả ba phần thượng – trung – hạ.

Tham khảo
---------

* Video clip bài Tứ linh đao trên website Võ cổ truyền Việt Nam Lưu trữ 2008-01-08 tại Wayback Machine
* Trên tạp chí Sổ Tay Võ Thuật các số 36, 37 và 38, xuất bản năm 1996 tại Thành phố Hồ Chí Minh, do nhà báo Phương Tấn chủ biên, có đăng 3 kỳ bài viết "Tứ Linh đơn đao" của Lão võ sư Từ Thiện Hồ Văn Lành.
* Giấy xác nhận (có trên google) của lão Võ sư Quách Phước về việc đóng góp bài "Tứ Linh Đao" vào chương trình huấn luyện chung ở Quận 1 năm 1979, của võ sư Hồ Văn Lành (võ đường Từ Thiện, môn phái Võ Lâm Tân Khánh Bà Trà - di sản văn hóa phi vật thể quốc gia).
* Bài viết và hình ảnh của bài Tứ Linh Đao đăng trên Báo Ảnh Việt Nam của Thông Tấn Xã Việt Nam theo đường link sau: https://vietnam.vnanet.vn/vietnamese/tu-linh-dao/248868.html
* Phim "Tứ Linh Đao" do Tạp chí Võ Thuật của Truyền Hình An Viên BTV9 thực hiện và đã phát sóng trong tháng 2 năm 2021.

| * x
* t
* s
Võ thuật |
| --- |
| 
* Danh sách các môn phái
* Lịch sử
* Niên biểu
* Cương và nhu

 |
| Nguồn gốc theo khu vực | 
* Trung Quốc
* Châu Âu
* Ấn Độ
* Indonesia
* Hoa Kỳ
* Nhật Bản
* Triều Tiên
* Philippines
* Việt Nam
* Campuchia

 |
| Kỹ thuật tay không | 
* Cận chiến
* Ghì chặt
* Đòn cùi trỏ
* Húc đầu
* Đòn nắm
* Đòn chân (cước, phi cước)
* Đòn đầu gối
* Khoá khớp
* Đòn tay (dọc trúc, thôi châu, thôi sơn)
* Đòn quét
* Takedown
* Đòn ném
* Quyền thuật/Quyền cước
* Tấn pháp (đinh tấn, kiềm dương tấn, trung bình tấn)

 |
| Vũ khí | 
* Bắn cung
* Đấu dao
* Vũ khí cận chiến
* Bắn súng
* Đấu gậy
* Đấu côn
* Đấu kiếm
* Đao thuật
* Thương thuật
* Kiếm thuật

 |
| Luyện tập | 
* Kata
* Vũ khí luyện tập
* Bao tập đấm
* Thôi thủ
* Randori
* Đấu tập
* Mộc nhân thung
* Mai hoa thung
* Võ phục
* Đai đen

 |
| Vật lộn | 
* Nhu thuật Brazil
* Judo (Nhu đạo)
* Jujutsu (Nhu thuật)
* Sambo Nga
* Sumo
* Đấu vật

 |
| Đòn đánh | 
* Kun Lbokator
* Kun Khmer (Quyền Khmer)
* Quyền Anh
* Capoeira
* Karate (Không Thủ Đạo)
* Kickboxing (Quyền cước)
* Muay Thái (Quyền Thái)
* Lethwei
* Tán thủ
* Savate
* Taekwondo (Đài Quyền Đạo)
* Việt Võ Đạo (Vovinam)
* Võ Thiếu Lâm
* Túy quyền

 |
| Khí | 
* Aikido (Hợp Khí Đạo)
* Aikijutsu
* Bát quái chưởng
* Thái cực quyền
* Hình ý quyền
* Khí công

 |
| Trực chiến /Đối kháng | 
* Kun Khmer chuyên nghiệp
* Quyền Anh chuyên nghiệp
* Kickboxing chuyên nghiệp
* Karate trực chiến
* Võ thuật tổng hợp
* Đấu vật chuyên nghiệp

 |
| Tự vệ / Chiến đấu tổng hơp | 
* Võ gậy (Arnis)
* Bartitsu
* Hapkido (Hiệp Khí Đạo)
* Kajukenbo
* Krav Maga
* MCMAP
* Pencak Silat
* Systema
* Vịnh Xuân quyền
* Phương diện luật pháp

 |
| Chiết trung / Hỗn hợp | 
* Kenpo Hoa Kỳ
* Chun Kuk Do
* Triệt quyền đạo
* Kuk Sool
* Shooto
* Shorinji Kempo
* Unifight

 |
| Giải trí | 
* Chiến đấu trên sân khấu
* Đấu vật chuyên nghiệp
* Phim võ thuật (Chanbara)
* Trò chơi điện tử đối kháng
* Võ hiệp (Phim võ hiệp)

 |
| Cổng thông tin ***Chủ đề Võ thuật*** |

| **Mười bài quy định của Liên đoàn Võ thuật Cổ truyền Việt Nam** |
| --- |
|   Bát quái côn | Độc lư thương | Hùng kê quyền | Huỳnh long độc kiếm | Lão hổ thượng sơn | Lão mai quyền | Ngọc trản ngân đài | Roi Thái Sơn | Siêu xung thiên | Tứ linh đao |