Micae Hồ Đình Hy
**Micae Hồ Đình Hy** (1808-1857) là một tín hữu Công giáo Việt Nam, giữ chức quan thái bộc trong Triều Nguyễn. Ông tử đạo thời vua Tự Đức và đã được Giáo hoàng Gioan Phaolô II phong làm thánh của Giáo hội Công giáo Rôma vào năm 1988.

Tiểu sử
-------

Micae Hồ Đình Hy sinh năm 1808 tại Nhu Lâm, tỉnh Thừa Thiên (nay là phường Hương Hồ, thanh phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế, thuộc Tổng Giáo phận Huế) trong một gia đình quan chức, là con út trong số 12 anh chị em. Từ nhỏ, ông đã theo học các thầy đồ Nho và cũng biết chút tiếng Anh và tiếng Pháp. Dưới triều vua Tự Đức, ông được lên tới chức thái bộc, đặc trách ngành dệt tơ lụa, vải vóc của cả nước. Triều vua Tự Đức nổi tiếng là bắt đạo Công giáo, nhưng quan Hồ Đình Hy vẫn không ngại tỏ ra mình là người Công giáo. Vì thế, ông vẫn đặt bàn thờ Thiên Chúa nơi xứng đáng trong nhà.

Thế nhưng, ông cũng bị ảnh hưởng bởi lối sống không đúng mực từ giới quan lại. Ông quan hệ với một thiếu nữ trẻ, và cô này sinh được ba người con ngoài hôn thú. Để chuộc lại lỗi lầm, ông đã cho rửa tội để theo đạo Công giáo và đưa chúng về nuôi nấng tử tế như con chính thức của mình. Ông cố gắng làm nhiều việc thiện để đền bù tội lỗi, xin Thiên Chúa thứ tha. Tương truyền, có một người bị tố cáo vì đã lấy trộm kho lẫm của nhà vua. Quan Hy can thiệp đã xin được vua Tự Đức ân xá. Người này đến xin tạ ơn và tặng cho quan Hy một túi tiền lớn nhưng ông nói với anh ta rằng: "Hãy cầm tiền và đi ngay, bằng không tôi sẽ giao anh cho công lý bây giờ". Quan Hy cũng bỏ tiền ra chuộc về hai bé gái bị mua bán, cho rửa tội và nuôi nấng đến khi trưởng thành.

Giám mục Pellerin (tên Việt là Phan) phụ trách giáo phận Đông Đàng Trong tỏ ra tín nhiệm quan Hy và trao cho ông trọng trách hỗ trợ các thầy giảng ở tỉnh Thừa Thiên, coi sóc tài sản và cơ sở truyền giáo trong giáo phận. Với trọng trách này, ông đã đóng góp nhiều tiền của, công sức cho Giáo hội Công giáo ở Việt Nam.

Cuối năm 1856, quân đội Pháp bắn phá cảng Đà Nẵng mở đầu cho thời kỳ xâm lược Việt Nam làm cho vua Tự Đức phẫn nộ, ra lệnh bắt giam quan thái bộc Hồ Đình Hy vì nghi ngờ ông có giao thiệp với ngoại bang. Quân lính bắt ông nhận tội, bước qua cây thánh giá và khai ra các giáo sĩ, kể cả quân lính có đạo Công giáo. Ông cương quyết không bỏ đạo, nhưng vì bị tra tấn quá đau đớn nên ông lỡ nói tên một vài tín hữu. Thực ra, ông nghĩ rằng những người này đã kịp trốn đi nơi khác, nào ngờ dựa vào lời ông, triều đình bắt được thêm 29 người. Ông cho rằng tất cả là lỗi của mình nên khóc lóc, xưng tội xin Thiên Chúa thứ tha. Ông tự nhủ: "Dù có lấy nước của các con sông trên Địa Cầu, cũng không rửa sạch tội của tôi được. Có lẽ chỉ có thể rửa sạch chúng bằng chính máu của tôi thôi".

Ngày 30 tháng 4 năm 1857, vua Tự Đức kết án quan Hồ Đình Hy là: "Khinh luật nước, theo tả đạo, lại gởi con đi Tân Gia Ba thăm đạo trưởng Oai và bàn chuyện liên lạc với tàu Pháp. Rõ ràng là đứa hai lòng đáng chết nghìn lần. Ta truyền phải chém đầu làm gương". Vua còn ghi chi tiết phải xử thế này: năm quan triều đình và 15 binh sĩ dẫn Hồ Đình Hy đi vòng quanh Thành Nội Huế ba ngày. Khi đi ngang qua chợ và nơi công cộng, phải rao tội ông lên cho dân biết. Hơn nữa, tại mỗi ngã ba đường thì đánh thêm 30 trượng. Sau ba ngày như thế thì chém đầu. Nhà vua truyền vậy với hy vọng các Kitô hữu sẽ lấy làm tủi nhục mà lo bỏ đạo. Sáng ngày 22 tháng 5 năm đó, ông bị đưa ra pháp trường xử tử.

Chú thích
---------

1. ↑  "Micae Hồ Đình Hy (1808-1857)". Bản gốc lưu trữ ngày 30 tháng 4 năm 2013. Truy cập ngày 26 tháng 3 năm 2013.

Tham khảo
---------

* Trang mạng tinmung.net

| * x
* t
* s
Danh sách các Thánh tử đạo Việt Nam |
| --- |
| Giámmục | 

|  |  |
| --- | --- |
| Dòng Đa Minh | Clementé Ignacio Delgaho Y • Domingo Henares Minh • José María Diaz Sanjuro An • Melchior Garcia Sampedro Xuyên • Valentín de Berriochoa Vinh • Jerónimo Hermosilla Vọng |
| Hội Thừa sai Paris | Etienne-Théodore Cuénot Thể • Pierre Dumoulin-Borie Cao |

 |
| Linhmục | Phêrô Almato Bình • Matteo Alonzo Leciniana Đậu • Jean-Louis Bonnard Hương • Đa Minh Cẩm • Jacinto Castaneda Gia • Jean-Charles Cornay Tân • Tôma Đinh Viết Dụ • Bênađô Vũ Văn Duệ • Anrê Trần An Dũng • Vinh Sơn Nguyễn Thế Điểm • Gioan Đạt • José Fernandez Hiền • Francois-Isidore Gagelin Kính • Francisco Gil de Federich Tế • Đa Minh Nguyễn Văn Hạnh • Giuse Ngô Duy Hiển • Gioan Đoàn Trinh Hoan • Lôrensô Nguyễn Văn Hưởng • François Jaccard Phan • Phêrô Hoàng Khanh • Phêrô Vũ Đăng Khoa • Phaolô Phạm Khắc Khoan • Tôma Khuông •  Vinh Sơn Phạm Hiếu Liêm • Luca Vũ Bá Loan • Phaolô Lê Văn Lộc • Phêrô Nguyễn Văn Lựu • Joseph Marchand Du • Đa Minh Đinh Đức Mậu • Philípphê Phan Văn Minh • Giacôbê Đỗ Mai Năm • Pierre François Néron Bắc • Phaolô Nguyễn Ngân • Giuse Nguyễn Đình Nghi • Phêrô Đoàn Công Quí • Augustin Schoeffler Đông • Phêrô Trương Văn Thi • Máctinô Tạ Đức Thịnh • Phaolô Lê Bảo Tịnh • Đa Minh Trạch • Emmanuel Nguyễn Văn Triệu • Phêrô Nguyễn Bá Tuần • Giuse Tuân • Phêrô Lê Tùy • Phêrô Nguyễn Văn Tự • Đa Minh Vũ Đình Tước • Jean Théophane Vénard Ven • Giuse Đặng Đình Viên • Đa Minh Nguyễn Văn Xuyên • Vinh Sơn Đỗ Yến |
| Thầygiảng | Phanxicô Xaviê Cần • Phanxicô Đỗ Văn Chiểu • Phêrô Trương Văn Đường • Phêrô Nguyễn Văn Hiếu •  Giuse Nguyễn Duy Khang • Phanxicô Xaviê Hà Trọng Mậu • Phaolô Nguyễn Văn Mỹ •  Gioan Baotixita Đinh Văn Thành • Tôma Toán • Phêrô Vũ Văn Truật •  Phêrô Nguyễn Khắc Tự • Đa Minh Bùi Văn Úy • Giuse Nguyễn Đình Uyển • Phêrô Đoàn Văn Vân • Chân phước Anrê Phú Yên • Tôma Trần Văn Thiện (chủng sinh) |
| Giáodân | 

|  |  |
| --- | --- |
| Quan viên | Phaolô Tống Viết Bường • Micae Hồ Đình Hy • Đa Minh Phạm Trọng Khảm • Antôn Nguyễn Hữu Quỳnh |
| Chánh tổng | Giuse Phạm Trọng Tả • Luca Phạm Trọng Thìn |
| Lý trưởng | Gioan Baotixita Cỏn • Micae Nguyễn Huy Mỹ • Anrê Nguyễn Kim Thông • Antôn Nguyễn Tiến Đích |
| Binh sĩ |  • Đa Minh Đinh Đạt • Augustinô Phan Viết Huy • Anrê Trần Văn Trông • Phanxicô Trần Văn Trung • Nicôla Bùi Đức Thể |
| Thường dân | Giuse Hoàng Lương Cảnh • Phêrô Đinh Văn Dũng • Phaolô Vũ Văn Dương • Phêrô Đa • Mátthêu Nguyễn Văn Đắc • Tôma Nguyễn Văn Đệ • Mátthêu Lê Văn Gẫm • Phaolô Trần Văn Hạnh • Simon Phan Đắc Hòa • Đa Minh Huyện • Giuse Nguyễn Văn Lựu • Đa Minh Mạo • Augustinô Nguyễn Văn Mới • Lôrensô Ngôn • Đa Minh Nguyên • Đa Minh Nhi • Đa Minh Ninh • Emmanuel Lê Văn Phụng • Máctinô Thọ • Phêrô Thuần • Đa Minh Toại • Giuse Trần Văn Tuấn • Giuse Phạm Quang Túc • Anrê Tường • Vinh Sơn Tường • Stêphanô Nguyễn Văn Vinh • Vinh Sơn Phạm Văn Dương • Anê Lê Thị Thành |

 |
| Khác | Tôi tớ Chúa Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp • Đấng đáng kính Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận • Tôi tớ Chúa Marcel Nguyễn Tân Văn |