Bài này viết về thần thoại Hi Lạp. Đối với ban nhạc rock của Anh, xem Muse (ban nhạc). Đối với chủ đề khác, xem Muse (định hướng).

| Thần thoại Hy Lạp |
| --- |
| Euboean amphora, c.550 BCE, depicting the fight between Cadmus and a dragon |
| 
Các vị thần |
| * + Thần nguyên thủy
	+ Titan
* + Thần trên đỉnh Olympus
	+ Pan và các Thần nữ
* + Thần biển
	+ Thần đất
 |
| 
Các anh hùng |
| * Heracles / Hercules (12 kỳ công)
* + Achilles
	+ Hector (Chiến tranh thành Troia)
* Odysseus (*Odyssey*)
* + Jason
	+ Argonauts (Bộ lông cừu vàng)
* + Perseus (Medusa
	+ Gorgon)
* Oedipus (Nhân sư)
* Orpheus (Orphism)
* Theseus (Minotaur)
* + Bellerophon (Pegasus
	+ Chimera)
* Daedalus (Labyrinth)
* + Atalanta
	+ Hippomenes (Quả táo vàng)
* Cadmus (Thebes)
* Aeneas (*Aeneis*)
* Triptolemus (Eleusinian Mysteries)
* Pelops (Thế vận hội Olympic cổ đại)
* Pirithous (Centauromachy)
* Amphitryon (Teumessian fox)
* Narcissus (Narcissism)
* Meleager (Cuộc săn lợn rừng Calydon)
* Otrera (Chiến binh Amazon)
 |
| 
Liên quan |
| * + Satyrs
	+ Nhân mã
	+ Rồng
	+ Demogorgon
* Religion in Ancient Greece
* Thời kỳ Mycenae
* Nàng Thơ (Muses)
 |
|  |
| * x
* t
* s
 |

Các Muse nàng thơ khiêu vũ với thần Apollo, do Baldassare Peruzzi
Theo thần thoại Hy Lạp, những vị **Muse**, thường gọi là **Muse thần nàng thơ**, tiếng Hy Lạp: *οι μούσες*, *i moúses* - có lẽ bắt nguồn từ ngữ căn "men-" trong ngôn ngữ Sơ Âu-Ấn (Proto-Indo-European language) có nghĩa là "suy nghĩ" - gồm mấy nữ thủy thần chị em. Những nữ thủy thần này thường được nhắc đến với những con suối trên núi Helicon và núi Parnasse.

Ngày nay, trong tiếng Anh chẳng hạn, những **Muse thần nàng thơ** là biểu tượng của ngẫu hứng sáng tác thơ, văn, nhạc, họa, kịch, v.v... Nhưng sự có mặt của Clio, nữ thần sử học, và Urania, nữ thần thiên văn học làm cho cụm từ thông dụng **Muse thần nàng thơ** không gồm được đủ nghĩa bằng cụm từ **Muse (thần thoại)** chẳng hạn.

Các dị bản thần thoại
---------------------

### Theo Pausanias

Vào buổi đầu, theo nhà văn Pausanias (115 - 180), chỉ có 3 vị **Muse** là: 

* Aoide (*lời ca*, *giọng hát*),
* Melete (*sự tập trung tư tưởng*) và
* Mneme (*trí nhớ*).

Ba vị nữ thần này tượng trưng cho 3 điều cần thiết trong nghệ thuật thơ và trong việc thực hành tôn giáo cổ Hy Lạp.

### Theo dân thành Delphi

Tại Delphi, người ta thờ 3 vị nữ thần **Muse** là Nētē, Mesē, và Hypatē, cũng là tên 3 sợi dây đàn *lyre*.

### Theo Cicero

Trong tác phẩm "Bản chất của chư thần" (*De la nature des dieux*) của nhà hùng biện Cicero (106 TCN - 43 TCN), có 4 vị **Muse** là:

Thelxinoē, Aoedē, Archē, và Meletē.

### Theo Plato

Theo triết gia Plato (427 TCN - 348 TCN), trong tác phẩm *Ion*, có cả thảy 9 vị **Muse**. Plato tuy sống trước Pausanias 5 thế-kỷ, nhưng truyền thuyết ông nhắc đến có sau thuyết của Pausanias, và truyền thuyết này được thông dụng nhất ngày nay.

| Tên thường gọi | Nghĩa gốc | Biểu tượng lúc đầu | Sau chuyển biến thành |
| --- | --- | --- | --- |
| Calliope | Calliopê, "có giọng du dương" | tài ăn nói hay | thiên anh hùng ca (sử thi) |
| Clio | Kleio, "người ca tụng" | thiên anh hùng ca | sử học |
| Erato | Eratô, "người dễ thương" | thơ trữ tình, thơ lãng mạn, thơ ngày cưới | nghệ thuật đệm nhạc và hoà âm |
| Euterpe | Euterpê, "người làm rất hài lòng" | nhạc khiêu vũ | âm nhạc |
| Melpomene | Melpomenê, "ca sĩ" | bi kịch diễn ca | bi kịch |
| Polyhymnia | Polymnia, "nhiều bài ca (*hymn*)" | bài ca tôn giáo, tang lễ | thuật hùng biện |
| Terpsichore | Terpsichorê, "người nữ vũ công khêu gợi" | khiêu vũ và hát bè | múa và khiêu vũ |
| Thalia | Thaleia, "nở rộ, dồi dào" | hài kịch cổ Hy Lạp | hài kịch |
| Urania | Ourania, "thiên nữ" | chiêm tinh học | thiên văn học |

Calliope là chị cả và là trưởng nhóm của các nữ thần **Muse**. Các truyền thuyết cũng rất phong phú về lai lịch của các vị thần này: có khi thì là các con của thần Zeus và Mnemosyne (nữ thần của trí nhớ), có khi thì là của nữ thần Harmonia (con gái của thần Ares và nữ thần Aphrodite), có khi thì là của Pierus (gọi là 7 chị em Pierides).

Các nữ thần Muse Clio, Euterpe và Thalia, do Eustache Le Sueur
Các **nữ thần Muse** làm trọng tài cho cuộc thi tài giữa thần Apollo và Marsyas. Họ cũng góp nhặt những mảnh của thi hài của thần Orpheus để chôn cất.

Tham khảo
---------

* Bản mẫu:ApoBib (I, 3, 1-4).
* Bản mẫu:CicNat (III, 21, 54).
* Bản mẫu:DioBib (IV, 4; V, 43).
* Bản mẫu:HésThé (*passim*).
* Bản mẫu:Hymnes homériques (*Apollon*, v. 189; *Hermès*, v. 430).
* Bản mẫu:PauDes (III, 19, 4; IX, 9, 29; IX, 29, 1-6).
* (Các tiêu bản tham khảo xuất xứ từ phiên bản tiếng Pháp, lúc 19 giờ 21, ngày 17 tháng 4 năm 2008.)

* CalliopeCalliope
* ClioClio
* EratoErato
* MelpomeneMelpomene
* PolyhymniaPolyhymnia
* TerpsichoreTerpsichore
* ThaliaThalia
* UraniaUrania

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Muse***. |

* Muses in the ancient art