***Tay rock Bocchi!*** (ぼっち・ざ・ろっく!, *Botchi za Rokku!*?) là một bộ anime truyền hình thuộc thể loại hài kịch, đời thường, âm nhạc ra mắt vào năm 2022, dựa trên ấn phẩm manga cùng tên của tác giả Hamaji Aki, do Saitō Keiichirō làm đạo diễn. Phim do hãng CloverWorks sản xuất và được phân phối bởi Aniplex. Kerorira phụ trách thiết kế nhân vật bộ phim kiêm tổng đạo diễn hoạt họa.

Nhân vật
--------

Xem thêm thông tin: Bocchi the Rock! § Nhân vật

| Nhân vật | Lồng tiếng |
| --- | --- |
| Gotō Hitori (後藤 ひとり?) /Bocchi (ぼっち *Botchi*?) | AoyamaYoshino |
| Ijichi Nijika (伊地知 虹夏**?**) | Suzushiro Sayumi |
| Yamada Ryō (山田 リョウ**?**) | Mizuno Saku |
| Kita Ikuyo (喜多 郁代**?**) | Hasegawa Ikumi |

Sản xuất
--------

### Phát triển

Tạo hình của Hitori trong manga *Bocchi the Rock!*.
Nhà thiết kế nhân vật kiêm giám đốc hoạt họa Kerorira vốn là một người hâm mộ cuồng nhiệt của *Bocchi the Rock!*. Anh đã ấp ủ mong muốn góp sức vào dự án chuyển thể anime trước khi nhận được lời mời tham gia. Vì vậy, anh đã dành thời gian tìm kiếm thông tin về tác phẩm. Tháng 6 năm 2019, Kerorira có dịp gặp gỡ với Umehara Shōta (nhà sản xuất của CloverWorks). Trong buổi trò chuyện, Kerorira đã hỏi Umehara liệu anh có hay biết gì về dự án chuyển thể anime của bộ truyện không. Ngay lập tức, Umehara gọi điện thoại cho cấp trên Fukushima Yūichi (giám đốc điều hành của CloverWorks) để xác nhận. Trùng hợp, trong cùng thời điểm, Takayama Mikihiro (một người hâm mộ nhiệt thành của tác phẩm và là nhân viên thuộc công ty mẹ Aniplex) đã mang đề xuất chuyển thể anime đến CloverWorks. Do đó, đội ngũ của Umehara đã tự ứng cử để tham gia vào quá trình sản xuất, và dự án anime chính thức khởi động.

Dự án được thực hiện bởi sự hợp tác của hai công ty: Aniplex và Houbunsha. Aniplex chịu trách nhiệm cho các khâu lên kế hoạch, quảng bá, sản xuất hoạt họa và âm nhạc. Houbunsha sở hữu bản quyền gốc của tác phẩm và đảm nhận việc xuất bản. Saitō Keiichirō nhận trách nhiệm chỉ đạo cho loạt anime truyền hình đầu tay này bởi mong muốn của Kerorira là được "cùng anh tạo nên tác phẩm". Umehara vì có mối quan hệ và biết rõ năng lực của vị đạo diễn từ dự án trước, đã chủ động đề nghị anh tham gia. Umehara lựa chọn các vị trí khác trong ê-kíp dựa trên sự tương thích và lịch trình của từng nhân viên. Umehara từng có kinh nghiệm tham gia vào các tác phẩm của tạp chí Kirara như *Sansha San'yō* tại xưởng phim cũ của anh là Douga Kobo. Vì vậy, đội ngũ sản xuất còn có sự góp mặt của Fujiwara Yoshiyuki (*New Game*, *Mikakunin de Shinkoukei*) – vị đạo diễn có thời gian cộng tác với Umehara, bên cạnh Yamazaki Jun (họa sĩ thiết kế nhân vật cho *Sansha Sanyo)* và Horiguchi Yukiko từ *K-On!* trong vai trò minh họa dạo đầu. Mối quan hệ giữa Umehara và Yoshida Erika trong bộ anime điện ảnh *Omoi, Omoware, Furi, Furare* (2020) đã thúc đẩy đề xuất lựa chọn cô làm biên kịch loạt phim từ phía Aniplex. Sau khi xem qua các tác phẩm trước đây của Yoshida, đạo diễn Saitō đã quyết định mời cô tham gia dự án. Vì vậy, cô phụ trách viết kịch bản cho toàn bộ các tập phim. Yoshida hoàn thành bản thảo đầu tiên của tập 1 vào ngày 13 tháng 12 năm 2020.

Kawakami Yūsuke (đạo diễn hành động của *Xứ sở trứng kỳ diệu* do đội ngũ Umehara sản xuất, kiêm biên kịch và chi đạo tập 8 của *Nàng búp bê thử đồ của tôi biết yêu*) giữ vai trò đạo diễn phân cảnh hòa nhạc. Hỗ trợ thiết kế nhân vật phụ và trang phục thường ngày là Takahashi Saki (thiết kế nhân vật cho *Xứ sở trứng kỳ diệu*). Ngoài ra, dàn nhân viên sản xuất còn có sự góp mặt của đạo diễn Keisuke Shinohara, nhà thiết kế nhân vật tổng quát Ishida Kazumasa, và hoạt họa Yamamoto Yūsuke. Nhiều nhân viên của hai dự án trên tham gia sản xuất trong vai trò họa sĩ diễn hoạt, đạo diễn tập phim như Saitō, hay Kerorira. Hệ thống sản xuất của tác phẩm tập trung vào đội ngũ trẻ ở độ tuổi từ 20 đến đầu 30 như Kawakami, bên cạnh các thành phần chủ chốt, họa sĩ diễn hoạt, và dàn nhân viên đến từ từng bộ phận. Nhờ phần lớn nhân viên đều tham gia cả 3 tác phẩm [của Cloverworks], dự án sơ hữu một đội ngũ có thể hợp tác chặt chẽ, tạo nên sự khác biệt so với các bộ anime khác thường phải giải tán cơ sở sản xuất sau mỗi dự án**.** Đội ngũ nội bộ của CloverWorks phụ trách *Đồng phục thủy thủ của Akebi*, chịu trách nhiệm thực hiện phần thiết kế bối cảnh, thiết kế và hoàn thiện phần màu (phác màu), cũng như xử lý quay phim cho dự án dưới sự dẫn dắt của Yokota Asuka và Moriyasu Yasunao. Boundary (công ty sản xuất CG trực thuộc CloverWorks) thực hiện phần 3DCGI. Việc thực hiện toàn bộ phần thiết kế bối cảnh, xử lý quay phim trong nội bộ giúp nâng cao tỷ lệ nội bộ hóa cho khâu hoàn thiện, thiết kế, quay phim và CG, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phối hợp trong quá trình sản xuất.

### Lồng tiếng

Tác giả gốc Hamaji Aki đã tham gia vào quá trình tuyển chọn diễn viên. Khi các nhân viên trong đoàn có ý kiến trái chiều, họ sẽ dựa vào ý kiến của Hamaji để đưa ra quyết định. Đội ngũ san xuất đã tổ chức thử giọng hát ở vai diễn Kita để đánh giá cả tính cách Kita và khả năng ca hát của diễn viên.

Aoyama Yoshino được chọn vào vai nữ chính Goto Hitori. Nhìn lại thời học sinh, Aoyama nhận ra rằng bản thân từng là một người hướng nội. Do đó, trong buổi thử vai, thay vì tập trung thể hiện một người hướng nội, Aoyama đã chọn thể hiện con người thật của mình trước đây. Aoyama cũng chia sẻ rằng trong số các nhân vật mà cô từng lồng tiếng, Hitori là nhân vật mà cô có nhiều điểm đồng cảm nhất. Nhờ vậy, Aoyama vận dụng hiệu quả kinh nghiệm của bản thân và cô cảm thấy rất vui khi được hóa thân vào Hitori.

Về phần ca hát, Hasegawa Ikumi không thể hiện Kita theo cách hát một bài hát của nhân vật, mà tập trung vào việc trình bày những khía cạnh hay nhất của ban nhạc Đoàn kết. Do đó, khi thể hiện bài hát, Aoyama tập trung vào chất giọng của "nữ sinh hát hay" kết hợp giữa Hasegawa và Kita, đồng thời chú trọng vào giai điệu và ca từ hơn là thể hiện tính cách của Kita. Bản thân điều này đã phản ánh một thực tế rằng ngay cả những nghệ sĩ chuyên nghiệp vẫn thường mang một chất giọng khác biệt khi hát so với khi nói.

### Chỉ đạo

Về phần chỉ đạo, đạo diễn Saitō luôn cẩn trọng để đảm bảo giao tiếp giữa Hitori và các nhân vật khác không trở nên quá suôn sẻ. Ngay cả khi Hitori chìm đắm trong thế giới riêng giữa chừng cuộc trò chuyện, các nhân vật khác vẫn tiếp tục chuyện trò như bình thường. Saitō đã phối hợp với biên kịch Yoshida để kiểm soát nội dung ngay từ giai đoạn viết kịch bản. Ông còn tỉ mỉ thực hiện quá trình chuyển thể từ kịch bản sang bảng phân cảnh, đồng thời chú trọng phân biệt rõ ràng lời thoại của Hitori: đâu là thông tin dành cho người xem, đâu chỉ là âm thanh nền. Nhờ vậy, cấu trúc cảnh quay được sắp xếp hiệu quả.

Ngoài nội dung được đề cập ở trên, cấu trúc của anime còn chú trọng đến việc xây dựng câu chuyện hoàn chỉnh cho từng tập, bao gồm cách sắp xếp phần mở đầu, kết thúc và nút thắt của mỗi tập. Tác giả manga Hamaji tham gia vào quá trình giám sát thiết kế nhân vật, bối cảnh, nhạc cụ, cấu trúc toàn bộ tập phim, bên cạnh các cuộc thảo luận về kịch bản và lồng tiếng. Về phần thiết kế, Hamaji giám sát các khía cạnh, nhưng về mặt cấu trúc, ngoài việc chia sẻ quan điểm "không sử dụng các biểu hiện chê bai" và "không tạo ra nhân vật phản diện", Hamaji tin tưởng vào đội ngũ sản xuất và không có yêu cầu cụ thể nào về cấu trúc và kịch bản từ phía tác giả gốc. Quá trình giám sát và sản xuất chủ yếu diễn ra dưới hình thức Hamaji trả lời các câu hỏi từ đội ngũ sản xuất. Tuy nhiên, về phần âm nhạc và nhạc phim, Hamaji và Instant (nhóm giám sát âm nhạc của nguyên tác) phối hợp với nhóm âm nhạc của Aniplex để thực hiện sản xuất và tham gia sâu vào các cảnh hòa nhạc. Đặc biệt, về phần nhạc, Hamaji tự mình kiểm tra kỹ lưỡng, tham gia vào quá trình thu âm thử và thu âm giọng hát chính để cùng Instant phối hợp với đội ngũ sản xuất nhằm hoàn thiện tác phẩm theo hình ảnh âm nhạc mà cô mong muốn.

Là một đạo diễn xuất thân từ họa sĩ diễn hoạt, Saitō đặc biệt chú trọng đến chuyển động trong phim. Anh hướng đến việc thể hiện rõ nét tính cách nhân vật thông qua bố cục, tư thế và diễn xuất trong các phân cảnh của phim. Saitō đã đảm nhận vẽ bảng phân cảnh cho 4 tập, đạo diễn 2 tập và chỉ đạo phần mở đầu cho phim. Phần kết thúc phim do Suzuki Haruka chịu trách nhiệm dưới vai trò sản xuất của Pie in the sky theo mong muốn của Saitō.

### Thiết kế nhân vật

Ban đầu, tạo hình nhân vật mang nhiều nét vẽ và chi tiết tỉ mỉ. Tuy nhiên, sau khi Saitō đề xuất thay đổi hướng thiết kế để chú trọng vào chuyển động, Kerorira đã đơn giản hóa thiết kế, giảm bớt số lượng nét vẽ và phối màu nhằm tối ưu hóa khả năng chuyển động mượt mà. Nhờ vậy, phần việc của các họa sĩ diễn hoạt cũng được giảm bớt. Về mặt thiết kế tổng thể, Kerorira lấy hình ảnh minh họa ở đầu tập 3 của manga (ra mắt trong thời gian sản xuất anime) làm tài liệu tham khảo chính.

Ngoài vai trò thiết kế nhân vật và đạo diễn hoạt họa, Kerorira còn tham gia vào tất cả các tập phim với tư cách là họa sĩ hoạt họa chủ chốt. Trong tập 1, Kerorira đã phụ trách vẽ phân đoạn đầu phim, đóng vai trò như kim chỉ nam cho các phân cảnh sau. Thông thường, đạo diễn hoạt họa sẽ chỉnh sửa hoạt họa chủ chốt để đảm bảo tính thống nhất cho toàn bộ tác phẩm. Tuy nhiên *Tay rock Bocchi! không* áp dụng nguyên tắc thống nhất cứng nhắc mà thay vào đó, sử dụng bản hoạt họa chủ chốt của Kerorira làm tiêu chuẩn cho lối hoạt họa, đồng thời cho phép mỗi họa sĩ diễn hoạt thể hiện cá tính riêng, góp phâ tạo ra sự đa dạng trong phong cách vẽ. Để giữ nguyên nét vẽ riêng của các họa sĩ trong quá trình chỉnh sửa, một số cảnh phim xuất hiện các nhân vật với phong cách khác biệt. Trung bình mỗi tập anime cần khoảng 300 cắt cảnh. Thông thường, những họa sĩ tham gia nhiều hơn một tập phim cũng hiếm khi đảm nhận quá 100 khung hình. Tuy nhiên, Kerorira đã tự mình vẽ hoạt họa chủ chốt cho khoảng 600 cắt cảnh trong toàn bộ loạt phim.

### Âm nhạc

Livehouse Shelter tọa lạc ở Shimokitazawa, là nguyên mẫu cho Starry hư cấu – bối cảnh chính của tác phẩm.
Aniplex chịu trách nhiệm sản xuất khâu âm nhạc của bộ phim. Mitsui Ritsuo đảm nhận biên khúc hầu hết nhạc hiệu và nhạc phim. Nhiều nghệ sĩ đã tham gia vào phần sáng tác và viết lời, như Higuchi Ai, Otoha, Taniguchi Maguro (nghệ sĩ guitar/giọng hát của Kana-Boon), Nakajima Ikkyu (nghệ sĩ guitar/giọng hát của tricot/Genie High), ZAQ, và Kusano Kayoko. Tổng cộng, phía Aniplex đã sản xuất 14 bài hát, bao gồm những ca khúc không xuất hiện trong anime. Nhà soạn nhạc và nhân viên âm nhạc tham gia dự án nhiều phần liên quan đến livehouse "Shimokitazawa Shelter" (mô hình của livehouse "Shimokitazawa Starry"), hoặc có quan hệ với âm nhạc tại Shimokitazawa.

Okamura Gen (đạo diễn trực thuộc bộ phận âm nhạc của Aniplex, đồng thời là kỹ sư thu âm cho Waverider) đảm nhận vị trí đạo diễn âm nhạc của tác phẩm. Khâu biểu diễn của ban nhạc Đoàn kết quy tụ Hitai Osamu đảm nhận phần trống, Takama Yuichi chơi bass, akkin và Mitsui Ritsuro phụ trách guitar. Okamura đã tận dụng mối quan hệ của mình để tập hợp các thành viên cho ban nhạc. Nhờ có kiến thức sâu rộng về âm thanh của một ban nhạc, Mitsui nhận nhiệm vụ cải biên cho nhiều bài hát trong tác phẩm. Về âm nhạc trong phim, tác giả Hamaji và Instant đã cùng nhau thảo luận để đưa ra định hướng. Quá trình sáng tác nhạc bắt đầu từ năm 2019. "Love Song ga Utaenai" là ca khúc đầu tiên hoàn thiện đầu tiên và góp mặt trong album. Cùng thời điểm đó, "Hitoribocchi Tokyo" hoàn tất khâu sáng tác và trở thành bài hát b-side cho đĩa đơn "Seishun Complex". Hai bài hát đóng vai trò như tiêu chuẩn định hình phong cách âm nhạc cho tác phẩm và được chia sẻ trong đội ngũ sản xuất. Vì vậy, cả hai đều không xuất hiện trong phim. Quá trình sản xuất âm nhạc bắt đầu từ việc xác định hình ảnh chung của một "ban nhạc nữ Shimokitazawa" giữa đội ngũ sản xuất nguyên tác và đội ngũ sản xuất âm nhạc. Sau đó, các nhạc sĩ gắn liền Shimokitazawa nhận lời mời tham gia dự án và cùng nhau định hình phong cách âm nhạc cho tác phẩm. Bản thân Okamura thời trẻ cũng thường lui tới "Shimokitazawa Shelter", điều này ảnh hưởng lớn đến việc lựa chọn người phụ trách sáng tác nhạc.

Bộ phận âm nhạc, và nhóm SS trực thuộc Aniplex không chỉ chịu trách nhiệm sáng tác nhạc cho ban nhạc Đoàn kết mà còn cho cả Sick Hack. Nhạc sĩ Keiki Nishida (người viết lời cho ca khúc "Watashi Dake Yuurei" của Sick Hack) cũng chính là người sáng tác nhạc, lời và hát cho ban nhạc trong tập 2. Ngoài ra, nhạc phẩm sử dụng trong tập 2 và tập 11 đều là những bài hát của ban nhạc Fuzzy Logic do Nishida thành lập khi còn là học sinh. Ca sĩ thể hiện ca khúc trong tập 11 là Wiz\_nicc. Tomoki Kikutani (nhạc sĩ sáng tác nhạc phim cho tác phẩm) là người chịu trách nhiệm sáng tạo các phân đoạn Hitori vừa gảy guitar vừa hát.

Ba nhạc sĩ Otoha, Ai Hino và ZAQ nhận nhiệm vụ sáng tác lời bài hát mở đầu và nhạc phim cho anime. Phía đội ngũ sản xuất đã cung cấp cho họ thông tin về bối cảnh và ý tưởng của tác phẩm trước khi bắt đầu sáng tác. Cả ba đều đã đọc nguyên tác manga và nắm bắt phần nào ý tưởng chung. Hai bài hát "Guitar to Kodoku to Aoihoshi" và "Ano Band" góp mặt trong phim đều là tên bài hát xuất hiện trong tập 1 của nguyên tác. Ê-kíp sản xuất đã cân nhắc nhiều ý tưởng cho ca khúc kết thúc phim, bao gồm cover các bài hát của Asian Kung-Fu Generation (những bài hát đã ảnh hưởng đến ý tưởng của nguyên tác) hoặc sử dụng tất cả các bài hát của ban nhạc Đoàn kết. Cuối cùng, để mang đến cho người xem những bản nhạc đặc trưng của nhóm Đoàn kết, đội ngũ quyết định kết hợp cả hai ý tưởng: mời các nghệ sĩ hàng đầu sáng tác nhạc mới cho ban nhạc qua giọng hát của các nhân vật, đồng thời cover các bài hát của Asian Kung-Fu Generation. Phía Aniplex đã liên lạc với Asian Kung-Fu Generation và công ty quản lý của nhóm. Sau khi giải thích chi tiết về nguyên tác và chuyển thể anime, đơn vị đã nhận được sự đồng ý từ ban nhạc.

Biểu trưng ban nhạc Đoàn kết.
Về mặt âm thanh, tác phẩm sử dụng hai cây guitar, bass và trống. Âm thanh guitar được phối sao cho từ kênh bên phải người nghe có thể cảm nhận tiếng guitar lead của Hitori, trong khi kênh bên trái mang đến âm thanh guitar của Kita. Quá trình thu âm hạn chế tối đa sự chồng chéo. Mặc dù có thêm âm sắc ở phần điệp khúc, bản nhạc vẫn hạn chế sử dụng các âm thanh khác ngoài 4 nhạc cụ chính. Để bù đắp cho sự thiếu hụt âm thanh, đội ngũ đã sử dụng 5 bộ khuếch đại cùng với việc điều chỉnh chi tiết. Okamura đóng vai trò quan trọng trong việc giám sát các chi tiết nhỏ như vị trí đặt micro, hiệu ứng và hệ thống dây dẫn. Anh hợp tác chặt chẽ với nhà soạn nhạc Mitsui để hoàn thiện bản thu âm.

Để thể hiện cảm xúc căng thẳng của các thành viên ban nhạc ở ca khúc "Guitar to Kodoku to Aoihoshi" trong tập 8, đoàn làm phim đã thu âm theo hai bản: "OK" và tâm trạng áp lực. Đặc biệt, đội ngũ đã thu âm phần trống lệch nhịp, ảnh hưởng đến nhịp điệu guitar của Hitori và bass của Yamada, dẫn đến việc Kita đánh sai nhịp. Đoạn hát thu âm cùng lúc với phần lồng tiếng thay vì thu âm riêng. Bài hát thứ hai "Ano Band" thu âm lại giọng hát ở phòng thu khác để thể hiện sự tiến bộ của các thành viên sau khi vượt qua áp lực ở bài hát đầu tiên. Bài hát "Seiza ni Naretara" ở tập thứ 12 thu âm trực tiếp tại phòng thu với cây đàn guitar bị đứt dây, mô phỏng kỹ thuật chơi "bottleneck" của Hitori trong phim. Bản thu này khác với bản đĩa đơn đã phát hành. Do dây đàn thứ nhất bị đứt, Ritsuo Mitsui đã soạn lại bài hát để có thể chơi mà không cần sử dụng dây 1. Bản thu âm đĩa đơn và album đều giữ nguyên phần độc tấu guitar ban đầu của Hitori. Tương tự, nhạc hiệu tập cuối "Wasurete Yaranai" cũng khác với bản thu âm trong album. Bản thu âm giữ lại những tiếng ồn thường bị loại bỏ, bao gồm tiếng ồn từ bộ khuếch đại khi không chơi nhạc cụ.

Tập cuối cùng của anime mang tên "Ánh sáng buổi sáng rọi vào em" đã sử dụng bản hát lại bài hát "Korogaru Iwa, Kimi ni Asa ga Furu" từ ban nhạc Asian Kung-Fu Generation. Ý tưởng cover xuất phát từ tác giả Hamaji. Bà lựa chọn bài hát này vì cảm nhận được sự đồng điệu với nhân vật chính Hitori Gotō. Ban đầu, Hamaji đề xuất bài hát là bản hát lại của ban nhạc Đoàn kết, không liên quan đến nhạc phim. Tác phẩm sử dụng cùng tiêu đề bài hát cho tập 1 và tập cuối. bản hát lại tập trung vào giọng hát của Hitori. Tiếng thở của Hitori khi hát "ah" trải qua quá trình điều chỉnh kỹ lưỡng để tái tạo. Nhóm nhạc Asian Kung-Fu Generation đã đăng tải lời nhắn trên trang mạng xã hội chính thức để chúc mừng bản hát lại.

Nhạc phim ra mắt dưới dạng video âm nhạc trên YouTube cùng lúc với thời điểm phát sóng anime, đồng thời cũng được phát hành trực tuyến trên các nền tảng khác. Nhờ vậy, anime đã thu hút sự chú ý của khán giả, không chỉ giới hạn trong cộng đồng người hâm mộ mà còn lan rộng đến những người "mới biết đến anime qua bài hát nổi tiếng". Điều này đã góp phần vào việc thúc đẩy sự phổ biến của phim.

### Hoạt họa

Để tạo dựng các cảnh diễn, đoàn làm phim đã quay lại màn trình diễn của diễn viên và dựa trên đó để vẽ và hoàn thiện. Trong quá trình quay, đạo diễn sẽ hướng dẫn diễn viên cách thể hiện từng nhân vật. Tác phẩm còn có sự giám sát của đội ngũ sáng tác nguyên tác, đồng thời những góp ý về cử chỉ nhỏ của các nhân vật từ phía tác giả cũng được lồng ghép vào chuyển động của nhân vật. Để tạo nên dòng chảy câu chuyện độc đáo chỉ có trong anime, Instant đã điều chỉnh cấu trúc của một số phân cảnh hòa nhạc. Solid Cube (đội ngũ từng phụ trách phần hoạt họa cho MV "BanG Dream!" và diễn viên Leo/need trong "Project Sekai") đảm nhận vị trí diễn viên mocap, đồng thời là đơn vị chọn ra những thành viên có khả năng biểu diễn. Quá trình sản xuất hoạt họa các cảnh biểu diễn diễn ra theo hai bước: các diễn viên thực hiện mocap, sau đó đội ngũ sản xuất sử dụng dữ liệu này để thiết lập bố cục CG bằng camera ảo. Kawakami Yusuke (chỉ đạo - biên kịch phân cảnh phần hòa nhạc kiêm đạo diễn tập phim) và Uchimura Hiroaki (đạo diễn CG phần hòa nhạc) đã hợp tác để hoàn thiện màn ảnh trong công đoạn này. exsa chịu trách nhiệm các công đoạn CG phần hòa nhạc sử dụng công nghệ mocap (mô hình CG đơn giản và bố cục CG). Sau khi hoàn thành thiết kế màn ảnh 3DCG, nhóm họa sĩ diễn hoạt phân cảnh biểu diễn dưới sự dẫn dắt của Yuki Ito sẽ tiếp nhận và vẽ lại tất cả các cắt cảnh thành bản vẽ gốc thủ công, bao gồm cả bố cục.

Hoạt họa chủ chốt cho các phân cảnh hòa nhạc do Ito đảm nhận trong tập 1, Ito và Miyoun trong tập 5, Sakura Watanabe trong tập 6, Nogya trong bài hát đầu tiên của tập 8, Tomato trong bài hát thứ hai, Yoshikawa trong bài hát đầu tiên của tập 12, bên cạnh Tomoki và Ito phụ trách bài hát thứ hai. Do tính phức tạp của các chuyển động ngón tay khi chơi đàn và các động tác chũm chọe hay hi-hat của trống, việc sử dụng công nghệ thu mocap cho phân cảnh biểu diễn là không khả thi. Vì vậy, sau nhiều cuộc thảo luận cùng các video tham khảo, các họa sĩ diễn hoạt đã vẽ tay từng chuyển động để tạo nên phân cảnh.

Phân tích
---------

Theo Inaka Kaeru của *Real Sound*, bên cạnh việc giữ nguyên nét dễ thương chibi của manga, anime từ tập 2 trở đi đã có sự khác biệt lớn so với tuyến truyện đời thường của *Manga Time Kirara*, đồng thời thể hiện rõ nét cá tính riêng của tác phẩm. Anime đã khai thác triệt để khoảng trống giữa các khung tranh trong manga gốc để phát triển nội dung và cách thể hiện. Một mặt, anime sử dụng các biểu cảm manga đặc trưng để thể hiện sự đa dạng trong biểu cảm của một cô gái hướng nội với trí tưởng tượng phong phú. Mặt khác, anime cũng thể hiện thế mạnh của CloverWorks trong việc theo đuổi sự chân thực và mượt mà trong chuyển động. Việc sử dụng các phân cảnh live-action còn thể hiện mong muốn phá vỡ khuôn khổ anime truyền thống và tạo nên một phong cách độc đáo, kết hợp hài hòa với sự chân thực.

Quảng bá
--------

Ei Tanaka (nhà sản xuất quảng bá cho anime *Kaguya-sama: Cuộc chiến tỏ tình*) từ Aniplex đảm nhiệm vai trò nhà sản xuất quảng bá cho *Tay rock Bocchi!*. Chiến dịch quảng bá cho tác phẩm hạn chế tối đa thông tin và tiếp xúc với truyền thông cho đến sát ngày phát sóng. Sau khi ra mắt trailer và visual chính vào tháng 12 năm 2021, nhà sản xuất đã giữ im lặng hoàn toàn trong suốt 1 năm, không công bố bất kỳ trailer nào khác cho đến 1 tháng trước khi phát sóng chính thức. Đối với trailer thứ 2 và thứ 3, đơn vị phân phối lựa chọn thời điểm phát hành sau tập 5 và tập cuối. Điều này nhằm hạn chế tối đa việc tiết lộ nội dung cốt truyện và nhạc phim.

Về ý đồ của chiến dịch quảng bá, Tanaka chia sẻ: "Để tạo bất ngờ cho từng tập, chúng tôi đã cố gắng hạn chế tiết lộ thông tin về nhạc phim trước khi phát sóng". Mặc dù xu hướng tại thời điểm *Tay rock Bocchi!* ra mắt là xem phim trực tuyến, nhưng chiến dịch quảng bá của tác phẩm vẫn tập trung vào việc tạo cảm giác hồi hộp, không thể đoán trước được điều gì sẽ xảy ra nếu không xem trực tiếp. Thay vì tập trung quảng bá trước, anime đã tích cực đăng tải meme trên Twitter chính thức sau khi phát sóng, đồng thời phát hành nhạc phim và video lời bài hát trên YouTube chính thức của Aniplex ngay sau khi tập phim sử dụng bài hát lên sóng lần đầu tiên. Nhờ vậy, tác phẩm đã tạo dựng một môi trường dễ dàng thu hút sự chú ý từ phía người xem. Bộ phận quảng bá của Aniplex phải đối mặt với thách thức khi nhiều bộ anime đình đám ra mắt cùng lúc với *Tay rock Bocchi!.* Tanaka nhận thấy tiềm năng của bộ phim, đã mặc kệ các tác phẩm khác trong chiến dịch của mình. Sau khi phát sóng, ông chia sẻ trong một bài phỏng vấn: "Dù chiến dịch đã đạt kết quả tốt đẹp, việc hạn chế thông tin trước khi lên sóng vẫn là một nước đi mạo hiểm".

Phát hành
---------

| TT. | Tiêu đề  | Đạo diễn  | Biên kịch  | Kịch bản  | Ngày phát hành gốc  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | "Bocchi lăn lóc"Chuyển ngữ: "Korogaru Botchi" (tiếng Nhật: 転がるぼっち) | Saitō Keiichirō | Yoshida Erika | Saitō Keiichirō | 9 tháng 10 năm 2022 (2022-10-09) |
| 
Gotō Hitori là một cô bé hướng nội, luôn gặp khó khăn trong việc kết bạn và hòa nhập với tập thể. Niềm đam mê nhạc rock bỗng chốc nhen nhóm trong cô sau khi xem buổi phỏng vấn của một ban nhạc trên TV. Hitori quyết định học guitar với hy vọng tìm kiếm những người bạn mới. Tuy nhiên, chứng lo âu xã hội khiến Hitori không thể kết bạn trong suốt những năm tháng cấp 2. Dù vậy, cô vẫn gặt hái được thành công khi hát lại các bài hát nổi tiếng và đăng tải lên mạng dưới biệt danh "guitarhero". Vào năm nhất cấp ba, khi vẫn còn chật vật với các mối quan hệ xã hội, Ijichi Nijika (một cô gái năng động) bất ngờ mời Hitori tham gia vào ban nhạc của mình để thế chỗ cho thành viên cũ rời đi trước buổi biểu diễn. Ngập ngừng đồng ý, Hitori theo Nijika đến livehouse và gặp gỡ tay bass Yamada Ryō. Buổi biểu diễn đầu tiên diễn ra không suôn sẻ, Hitori mắc nhiều lỗi trong khi chơi guitar. Tuy nhiên, cô lại vui sướng khi các thành viên ban nhạc đặt cho cô biệt danh "Bocchi" và nhận ra họ là người hâm mộ kênh "guitarhero" của cô (mà không hề hay biết Hitori chính là người đứng đằng sau). |
| 2 | "Hẹn em ngày mai"Chuyển ngữ: "Mata Ashita" (tiếng Nhật: また明日) | Fujiwara Yoshiyuki | Yoshida Erika | Saitō Keiichirō | 16 tháng 10 năm 2022 (2022-10-16) |
| 
Sau màn trình diễn đầu tiên không mấy suôn sẻ, Hitori được biết rằng nhiều livehouse tính phí biểu diễn cho các ban nhạc dựa trên số lượng vé bán được. Để bù đắp cho khoản tiền thiếu hụt, cả nhóm quyết định xin việc tại chính livehouse họ vừa diễn, nơi Seika (chị gái của Nijika) làm quản lý. Hitori vốn hay lo lắng và ngại giao tiếp, đã cố gắng khiến mình bị cảm lạnh để né tránh công việc và giao tiếp với mọi người. Tuy nhiên, nỗ lực của cô không thành công và buộc phải đến livehouse làm việc. Mặc dù cảm thấy lo lắng và bối rối khi phải rót và phục vụ đồ uống trong một môi trường đông đúc, Hitori vẫn cố gắng hoàn thành nhiệm vụ của mình. Nhìn một ban nhạc rock biểu diễn trên sân khấu, cô có thêm động lực để theo đuổi đam mê âm nhạc. Ngày hôm sau, Hitori bị cảm lạnh và phải nghỉ ngơi tại nhà. |
| 3 | "Có mặt ngay đây"Chuyển ngữ: "Hase Sanzu" (tiếng Nhật: 馳せサンズ) | Yamamoto Yūsuke | Yoshida Erika | Yamamoto Yūsuke | 23 tháng 10 năm 2022 (2022-10-23) |
| 
Hitori dồn hết can đảm để ngỏ lời mời Kita Ikuyo (bạn cùng lớp) làm giọng hát và guitar đệm cho ban nhạc Đoàn kết. Kita vui vẻ nhận lời và đề nghị Hitori hướng dẫn. Trên đường đến Shimokitazawa, Kita hoảng hốt khi nhìn thấy Nijika và Ryo (hai thành viên khác của ban nhạc). Lý do khiến Kita hoảng hốt là vì cô chính là tay guitar đã bỏ chạy trong buổi diễn trực tiếp trước đó. Kita lo lắng và cảm thấy xấu hổ vì hành động của mình. Tuy nhiên, người quản lý livehouse lại thuyết phục cô làm việc tại livehouse. Với tính cách hướng ngoại, Kita nhanh chóng hòa nhập và tạo ấn tượng tốt với mọi người. Những cô gái khác trong ban nhạc đã thuyết phục cô tham gia thêm lần nữa. Sau nhiều lần đắn đo, Kita quyết định quay trở lại ban nhạc. |
| 4 | "(Những) cô nàng nhảy cao"Chuyển ngữ: "Janpingu Gāru(zu)" (tiếng Nhật: ジャンピングガール(ズ)) | Kariya Nobuhide | Yoshida Erika | Kariya Nobuhide | 30 tháng 10 năm 2022 (2022-10-30) |
| 5 | "Chú cá không biết bay"Chuyển ngữ: "Tobenai Sakana" (tiếng Nhật: 飛べない魚) | Kawakami Yūsuke | Yoshida Erika | Kawakami Yūsuke | 6 tháng 11 năm 2022 (2022-11-06) |
| 6 | "Tám lượt xem"Chuyển ngữ: "Hakkei" (tiếng Nhật: 八景) | Fujiwara Yoshiyuki | Yoshida Erika | Fujiwara Yoshiyuki | 13 tháng 11 năm 2022 (2022-11-13) |
| 7 | "Đến nhà em"Chuyển ngữ: "Kimi no Uchi Made" (tiếng Nhật: 君の家まで) | Shinohara Keisuke | Yoshida Erika | Amata Janchiki | 20 tháng 11 năm 2022 (2022-11-20) |
| 8 | "Tay rock Bocchi"Chuyển ngữ: "Botchi Za Rokku" (tiếng Nhật: ぼっち・ざ・ろっく) | Seo Takeshi | Yoshida Erika | Saitō Keiichirō | 27 tháng 11 năm 2022 (2022-11-27) |
| 9 | "Thang cuốn Enoshima"Chuyển ngữ: "Enoshima Esukā" (tiếng Nhật: 江ノ島エスカー) | Hiramine Yoshihiro | Yoshida Erika | Hiramine Yoshihiro | 4 tháng 12 năm 2022 (2022-12-04) |
| 10 | "Khi trời tối"Chuyển ngữ: "Afutā Dāku" (tiếng Nhật: アフターダーク) | Kawakami Yūsuke | Yoshida Erika | Kawakami Yūsuke | 11 tháng 12 năm 2022 (2022-12-11) |
| 11 | "Hoàng hôn thập nhị phân"Chuyển ngữ: "Jūnishinhō no Yūkei" (tiếng Nhật: 十二進法の夕景) | Yamamoto Yūsuke | Yoshida Erika | Yamamoto Yūsuke | 18 tháng 12 năm 2022 (2022-12-18) |
| 12 | "Ánh nắng buổi sáng rọi vào em"Chuyển ngữ: "Kimi ni Asa ga Furu" (tiếng Nhật: 君に朝が降る) | Saitō Keiichirō | Yoshida Erika | Saitō Keiichirō | 25 tháng 12 năm 2022 (2022-12-25) |

Đón nhận
--------

### Giải thưởng

| Năm | Giải thưởng | Hạng mục | Người nhận | Kết quả | T.k |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2022 | Reiwa Anisong Awards | Giải thưởng lời bài hát | Higuchi Ai với "Ano band" của ban nhạc Đoàn kết | Đề cử |  |
| Giải thưởng biên khúc | Ritsuo Mitsui với "Seishun Complex" của ban nhạc Đoàn kết | Đề cử |
| Giải thưởng bài hát nhân vật | "Seishun Complex" của ban nhạc Đoàn kết | Đoạt giải |
| "Ano band" của ban nhạc Đoàn kết | Đề cử |
| "Guitar to Kodoku to Aoihoshi" của ban nhạc Đoàn kết | Đề cử |
| 2023 | Anime Trending Awards lần thứ 9 | Anime của năm | *Tay rock Bocchi!* | Đoạt giải |  |
| Kịch bản chuyển thể xuất sắc nhất | Yoshida Erika | Đoạt giải |
| Đạo diễn tập phim và kịch bản phân cảnh xuất sắc nhất | Tập 8: "Tay rock Bocchi" | Đoạt giải |
| OST hay nhất | *Tay rock Bocchi!* | Đoạt giải |
| Diễn viên lồng tiếng xuất sắc nhất | Aoyama Yoshino, Suzushiro Sayumi, Mizuno Saku, và Hasegawa Ikumi | Đoạt giải |
| Anime hài kịch của năm | *Tay rock Bocchi!* | Đoạt giải |
| Anime âm nhạc của năm | Đoạt giải |
| Anime đời thường của năm | Đoạt giải |
| Giải thưởng AniRadi lần thứ 8 | Đài phát thanh của năm | *Bocchi the Radio!* | Đoạt giải |  |
| Đài phát thanh nữ hay nhất | Đoạt giải |
| Đài phát thanh hài kịch hay nhất | Đoạt giải |
| Japan Expo Awards | Daruma cho OST hay nhất | *Tay rock Bocchi!* | Đoạt giải |  |
| Musical Instrument Stores Grand Prize | Tác phẩm khuyến nghị | Đoạt giải |  |
| Hạng mục guitar | Yamaha PACIFICA611VFM | Đoạt giải |
| Epiphone Les Paul Custom/Ebony | Hạng 3 |
| Hạng mục bass | Yamaha TRB/TRBX | Hạng 2 |
| Giải thưởng anime Newtype lần thứ 13 | Anime truyền hình hay nhất | *Tay rock Bocchi!* | Đoạt giải |  |
| Nhân vật xuất sắc nhất (nữ) | Gotō Hitori | Hạng 3 |
| Ijichi Nijika | Hạng 6 |
| Nhạc hiệu hay nhất | "Seishun Complex" của ban nhạc Đoàn kết | Đoạt giải |
| "Karakara" của ban nhạc Đoàn kết | Hạng 10 |
| OST hay nhất | Kikuya Tomoki | Hạng 3 |
| Đạo diễn xuất sắc nhất | Saitō Keiichirō | Đoạt giải |
| Thiết kế nhân vật xuất sắc nhất | Kerorira | 2nd place |
| Thiết kế cơ khí xuất sắc nhất | *Tay rock Bocchi!* | Hạng 2 |
| *Billboard Japan* Music Awards | Hot Albums | *Kessoku Band* | Hạng 11 |  |
| Album được tải xuống nhiều nhất | Đoạt giải |  |
| IGN Awards | Loạt anime hay nhất | *Tay rock Bocchi!* | Á quân |  |
| 2024 | Crunchyroll Anime Awards lần thứ 8 | Anime của năm | *Tay rock Bocchi!* | Đề cử |  |
| Đạo diễn xuất sắc nhất | Saitō Keiichirō | Đề cử |
| Nhân vật chính xuất sắc nhất | Gotō Hitori (Bocchi) | Đề cử |
| Nhân vật "phải bảo vệ bằng mọi giá" | Đề cử |
| Loạt phim mới hay nhất | *Tay rock Bocchi!* | Đề cử |
| Phim hài kịch hay nhất | Đề cử |
| Phim đời thường hay nhất | Đoạt giải |
| Nhạc phim hay nhất | Kikuya Tomoki | Đề cử |
| Anison hay nhất | "Seishun Complex" của ban nhạc Đoàn kết | Đề cử |
| Màn trình diễn VA xuất sắc nhất (tiếng Nhật) | Aoyama Yoshino trong vai Gotō Hitori | Đề cử |
| Giải thưởng Seiyū lần thứ 18 | Giải thưởng ca hát | Ban nhạc Đoàn kết | Đoạt giải |  |
| Giải thưởng CD Shop lần thứ 16 | Grand Prix (xanh) | *Kessoku Band* | Đề cử |  |
| Giải chung kết | Đoạt giải |

### Tác động

Cơn sốt của bộ anime đã dẫn đến nhu cầu bùng nổ về nhạc cụ, đặc biệt là guitar. Ngay sau khi tác phẩm kết thúc, các cửa hàng nhạc cụ ghi nhận doanh số bán guitar tăng đột biến. Các mẫu đàn do các nhân vật sử dụng, như Gibson Les Paul và Yamaha Pacifica của Bocchi, nhanh chóng hết hàng và không có ngày bổ sung cụ thể.

Khu phố Shimokitazawa, và đặc biệt là livehouse Shelter đã thu hút lượng lớn du khách "hành hương otaku" đến thăm. Tuy nhiên, điều này cũng gây ra những lo ngại cho ban quản lý vì một số du khách có hành vi quá khích như cố gắng xem miễn phí các buổi biểu diễn trực tiếp. Shelter đã lắp đặt biển hiệu bằng tiếng Anh, Nhật và Hàn yêu cầu du khách không xuống cầu thang dẫn đến lối vào phụ mang tính biểu tượng của quán. Trang web chính thức của bộ phim cũng đăng tải lời nhắc nhở người hâm mộ cư xử văn minh và lịch sự khi đến thăm các địa điểm này, đồng thời ủng hộ các buổi biểu diễn có thu phí.

Bất chấp một số rắc rối, thị trấn đã tận dụng sức hút của *Tay rock Bocchi!* để quảng bá cho Shimokitazawa. Chính quyền địa phương bổ nhiệm ban nhạc Đoàn kết làm đại sứ chính thức cho Lễ hội Cà Ri Shimokitazawa 2023. Tại lễ hội, các quán ăn quanh Shimokitazawa sẽ cung cấp nhiều thực đơn cà ri và tổ chức chương trình "sưu tập tem". Du khách mua sắm sẽ nhận được tem và có thể đổi tem lấy quà lưu niệm, bao gồm cả những món đồ sử dụng hình ảnh của ban nhạc Đoàn kết.

Chú thích
---------

### Ghi chú

1. ↑  Mẫu đàn guitar thứ hai của Gotō Hitori.
2. ↑  Mẫu đàn guitar tương tự như mẫu Gibson chính mà Bocchi sử dụng.
3. ↑  Mẫu đàn guitar của Hiroi Kikuri.

### Tham khảo

1. ↑  "Bocchi the Rock!: Season 1". *Rotten Tomatoes* (bằng tiếng Anh). Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2024.
2. 1 2  梅原翔太 [@kafunsyokougun] (9 tháng 10 năm 2022). "「ぼっち・ざ・ろっく！」1話「転がるぼっち」ありがとうございました！すべての始まりは、2019年6月16日。イラストレーターの焦茶さんの個展に今作のキャラクターデザインのけろりらくんと一緒に行ったことがはじまりでした。そこでけろりらくんから、" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 1 tháng 5 năm 2023 – qua Twitter.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  プリズムVol.12 (2022), tr. 10-21.
4. 1 2  梅原翔太 [@kafunsyokougun] (24 tháng 12 năm 2022). "ぼっち・ざ・ろっくをやりたいと言い出した1人はキャラデのけろりらくんですが、アニプレ側はプロデューサーの高山幹弘さんです。高山さんが原作が大好きで企画書を出したのが始まりのひとつでした。原作ファン日本代表みたいな人です。「みでし、学生の時見てました！」て言われて、年下...となった" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2022 – qua Twitter.
5. ↑  梅原翔太 [@kafunsyokougun] (8 tháng 10 năm 2022). "2022年10月08日21:13のツイート" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2021 – qua Twitter.
6. 1 2  "メインスタッフが語る『ぼっち・ざ・ろっく！』のライブシーン制作舞台裏（後編） Febri". 1 tháng 3 năm 2023. Truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2023.
7. ↑  梅原翔太 [@kafunsyokougun] (8 tháng 10 năm 2022). "2022年10月08日20:23のツイート" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2021 – qua Twitter.
8. ↑  梅原翔太 [@kafunsyokougun] (8 tháng 10 năm 2022). "2022年10月08日20:46のツイート" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2021 – qua Twitter.
9. 1 2  月刊ニュータイプ2022/12 (2022), tr. 80-81.
10. ↑  メガミマガジン2022/11 (2022), tr. 70.
11. 1 2  アニメージュ2022/12 (2022), tr. 56-57.
12. 1 2 3  "結束バンドの神アルバムはこうして生まれた！TVアニメ『ぼっち・ざ・ろっく！』長谷川育美×三井律郎×岡村 弦スペシャル座談会（前編）". *Lisani!* (bằng tiếng Nhật). 25 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 21 tháng 3 năm 2024.
13. ↑  リスアニVol.50 (2022).
14. 1 2  ぼっち・ざ・ろっく！アニメ5話視聴会 -ダイジェスト-はまじあき
15. ↑  梅原翔太 [@kafunsyokougun] (9 tháng 10 năm 2022). "2022年10月09日17:51のツイート" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2021 – qua Twitter.
16. ↑  @BTR\_anime (6 tháng 11 năm 2022). "結束バンドのアルバム『結束バンド』が12月28日に発売決定いたしました🎊" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2021 – qua Twitter.
17. 1 2 3 4 5  月刊ニュータイプ2023/01 (2022), tr. 42-43.
18. ↑  "結束バンドの神アルバムはこうして生まれた！TVアニメ『ぼっち・ざ・ろっく！』長谷川育美×三井律郎×岡村 弦スペシャル座談会（前編）". 25 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 25 tháng 12 năm 2022.
19. 1 2 3 4  "結束バンドの神アルバムはこうして生まれた！TVアニメ『ぼっち・ざ・ろっく！』長谷川育美×三井律郎×岡村 弦スペシャル座談会（後編）". 28 tháng 12 năm 2022. Truy cập ngày 28 tháng 12 năm 2022.
20. ↑  Instant [@ioArthus] (11 tháng 12 năm 2022). "SICK HACK『ワタシダケユウレイ』" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2022 – qua Twitter.
21. ↑  西田圭稀 [@keikinishida] (16 tháng 10 năm 2022). "2022年10月16日00:25のツイート" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 11 tháng 12 năm 2022 – qua Twitter.
22. ↑  西田圭稀 [@keikinishida] (12 tháng 12 năm 2022). "2022年12月12日23:11のツイート" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 19 tháng 12 năm 2022 – qua Twitter.
23. ↑  西田圭稀 [@keikinishida] (18 tháng 12 năm 2022). "2022年12月18日00:28のツイート" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022 – qua Twitter.
24. ↑  Wiz\_nicc [@wiz\_nicc] (18 tháng 12 năm 2022). "2022年12月18日00:35のツイート" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 18 tháng 12 năm 2022 – qua Twitter.
25. ↑  三井律郎 (ミツイリツオ) [@theyouthguitar] (24 tháng 12 năm 2022). "2022年12月25日01:03のツイート" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 25 tháng 12 năm 2022 – qua Twitter.
26. ↑  はまじあき [@hamazi\_\_] (25 tháng 12 năm 2022). "2022年12月25日01:14のツイート" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 25 tháng 12 năm 2022 – qua Twitter.
27. ↑  TVアニメ「ぼっち・ざ・ろっく！」公式 [@BTR\_anime] (25 tháng 12 năm 2022). "ARTIST COMMENT" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 25 tháng 12 năm 2022 – qua Twitter.
28. ↑  柴那典 (13 tháng 1 năm 2023), "柴那典の新音学 今年の注目株、アニメ発「結束バンド」", *日経MJ*: 4
29. ↑  はまじあき [@hamazi\_\_] (10 tháng 11 năm 2022). "2022年11月10日22:47のツイート" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2021 – qua Twitter.
30. ↑  川上雄介 [@kawakami\_yu] (6 tháng 11 năm 2022). "2022年11月06日02:47のツイート" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2021 – qua Twitter.
31. ↑  MYOUN [@nscdund] (6 tháng 11 năm 2022). "2022年11月06日00:46のツイート" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2021 – qua Twitter.
32. ↑  けろりら [@kerorira1] (13 tháng 11 năm 2022). "2022年11月13日00:31のツイート" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 14 tháng 11 năm 2021 – qua Twitter.
33. ↑  圭一 [@kei\_globster] (30 tháng 11 năm 2022). "2022年11月30日01:59のツイート" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 1 tháng 12 năm 2021 – qua Twitter.
34. ↑  圭一 [@kei\_globster] (24 tháng 12 năm 2022). "2022年12月24日21:21のツイート" (Tweet) (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 24 tháng 12 năm 2022 – qua Twitter.
35. ↑  井中カエル (19 tháng 11 năm 2022). "『ぼっち・ざ・ろっく！』CloverWorksによる秀逸なアニメ化 "挑戦"に溢れた魅力を紐解く". *Real Sound*. Truy cập ngày 19 tháng 11 năm 2022.
36. 1 2 3  "「ぼっち・ざ・ろっく！」プロデューサーインタビュー　ヒットの裏側　スタッフの作品愛　サプライズも". *まんたんウェブ* (bằng tiếng Nhật). 毎日新聞社. 29 tháng 1 năm 2023. Truy cập ngày 19 tháng 2 năm 2023.
37. ↑  "公式サイト MOVIE". Truy cập ngày 7 tháng 3 năm 2023.
38. 1 2 3 4  "Sutōrī | Terebi Anime "Botchi za Rokku!" Kōshiki Saito" STORY | TVアニメ「ぼっち・ざ・ろっく！」公式サイト [Story | TV Anime "Bocchi the Rock!" Official Website]. *bocchi.rocks* (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2022.
39. ↑  "Tay rock Bocchi!". *Netflix*. Truy cập ngày 18 tháng 4 năm 2024.
40. ↑  "On'ea | Terebi Anime "Botchi za Rokku!" Kōshiki Saito" ON AIR | TVアニメ「ぼっち・ざ・ろっく！」公式サイト [On Air | TV Anime "Bocchi the Rock!" Official Website]. *bocchi.rocks* (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 4 tháng 10 năm 2022.
41. ↑  令和4年アニソン大賞. *Anisong Awards* (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2024.
42. ↑  "Bocchi the Rock! Wins Anime Trending 2022 Awards". *Anime News Network* (bằng tiếng Anh). Lưu trữ bản gốc ngày 26 tháng 2 năm 2023. Truy cập ngày 26 tháng 2 năm 2023.
43. ↑  "『アニラジアワード』公式サイト". *『アニラジアワード』公式サイト*. Lưu trữ bản gốc ngày 30 tháng 9 năm 2017. Truy cập ngày 3 tháng 4 năm 2023.
44. ↑  "Les vainqueurs des Daruma 2023". *Japan Expo* (bằng tiếng Pháp). 14 tháng 7 năm 2023. Truy cập ngày 27 tháng 11 năm 2023.
45. ↑  "楽器店大賞2023開催決定！". *www.zengakkyo.com* (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 5 tháng 11 năm 2023.
46. ↑  ニュータイプアニメアワード2022-2023結果発表、作品賞は「ぼっち・ざ・ろっく！」＆「劇場版ソードアート・オンライン」. *GIGAZINE* (bằng tiếng Nhật). 28 tháng 10 năm 2023. Truy cập ngày 29 tháng 10 năm 2023.
47. ↑  "Billboard Japan Hot Albums – 2023 Year-End". *Billboard Japan* (bằng tiếng Nhật). Lưu trữ bản gốc ngày 8 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 8 tháng 12 năm 2023.
48. ↑  "Billboard JAPAN Year End – 2023". *Billboard Japan* (bằng tiếng Nhật). Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 8 tháng 12 năm 2023.
49. ↑  "The Best Anime Series of 2023". *IGN*. 13 tháng 12 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 12 năm 2023. Truy cập ngày 13 tháng 12 năm 2023.
50. ↑  Hazra, Adriana (2 tháng 3 năm 2024). "All the Winners of the Crunchyroll Anime Awards 2024". *Anime News Network*. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 3 năm 2024. Truy cập ngày 2 tháng 3 năm 2024.
51. ↑  Loo, Egan (9 tháng 3 năm 2024). "Kana Ichinose, Kazuki Ura Win 18th Annual Seiyū Awards". *Anime News Network*. Lưu trữ bản gốc ngày 9 tháng 3 năm 2024. Truy cập ngày 9 tháng 3 năm 2024.
52. ↑  『第16回CDショップ大賞』入賞作品発表 大賞候補にスピッツ、ミスチル、ミセス、King Gnu、YOASOBI、Vaundy... (bằng tiếng Nhật). Oricon. 15 tháng 1 năm 2024. Lưu trữ bản gốc ngày 15 tháng 1 năm 2024. Truy cập ngày 15 tháng 1 năm 2024.
53. ↑  "ぼっち・ざ・ろっく!現象 売れるエレキ、「陰キャ」に広がる世界：朝日新聞デジタル". *Asahi Shimbun Digital* (bằng tiếng Nhật). 10 tháng 2 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 16 tháng 2 năm 2023. Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2023.
54. ↑  "作中モデル地への訪問に関して". *TVアニメ「ぼっち・ざ・ろっく！」公式サイト* (bằng tiếng Nhật). 9 tháng 1 năm 2023. Lưu trữ bản gốc ngày 25 tháng 2 năm 2023. Truy cập ngày 16 tháng 2 năm 2023.
55. ↑  クロダマサノブ (12 tháng 9 năm 2023). "ぼっち・ざ・ろっく！結束バンドが下北沢公認アンバサダーに！！116店参加『下北沢カレーフェスティバル 2023』10/5-22開催". *下北沢情報サイト【しもブロ】* (bằng tiếng Nhật). Truy cập ngày 25 tháng 9 năm 2023.

### Đọc thêm

* *Megami Magazine số tháng 11 năm 2022*. Gakken. 30 tháng 9 năm 2022. ASIN B0BF2MDMPF.
* *Purizm Vol.12*. Ichijinsha. 18 tháng 10 năm 2022. ASIN B0BCB1VK6T.
* *Newtype số tháng 12 năm 2022*. Kadokawa. 9 tháng 11 năm 2022. ASIN B0BK8L6Q1G.
* *Animage số tháng 12 năm 2022*. Tokuma Shoten. 10 tháng 11 năm 2022. ASIN B0BJLCTSX3.
* *Lis Ani! Vol.50*. Giải pháp Âm nhạc Sony. 15 tháng 11 năm 2022. ISBN 978-4-7897-7348-5.
* *Newtype số tháng 1 năm 2023*. Kadokawa. 10 tháng 12 năm 2022. ASIN B00AEAZKS8.
* *リスアニ！ Vol.50.5 ぼっち・ざ・ろっく！号デラックスエディション*. Giải pháp Âm nhạc Sony. 23 tháng 3 năm 2023. ISBN 978-4-7897-7351-5.

Liên kết ngoài
--------------

* Trang web chính thức
* Tài khoản chính thức trên Twitter
* Tài khoản chính thức trên Instagram
* Tài khoản chính thức trên TikTok

| * x
* t
* s
Sản phẩm của CloverWorks |
| --- |
| Anime truyền hình | 
* *Slow Start* (2018)
* *Darling in the Franxx* (2018)
* *Persona 5 the Animation* (2018)
* *Seishun Buta Yarō wa Bunny Girl Senpai no Yume wo Minai* (2018)
* *Dakaretai Otoko 1-i ni Odosarete Imasu.* (2018)
* *Ace Attorney Season 2* (2018)
* *Fairy Tail: Final Season* (2018)
* *Miền đất hứa* (2019)
* *Fate/Grand Order: Zettai Majuu Sensen Babylonia* (2019)
* *Norimono Man Mobile Land no Car-kun* (2020)
* *Fugō Keiji Balance: Unlimited* (2020)
* *Miền đất hứa S2* (2021)
* *Horimiya* (2021)
* *Wonder Egg Priority* (2021)
* *Shadows House* (2021)
* *Tokyo 24-ku* (2022)
* *Akebi-chan no Sailor-fuku* (2022)
* *Sono Bisque Doll wa Koi o suru* (2022)
* *Kunoichi Tsubaki no Mune no Uchi* (2022)
* *Spy × Family* (2022-2023)
* *Shadows House 2nd Season* (2022)
* *Bocchi the Rock!* (2022)
* *UniteUp!* (2023)
* *Horimiya: piece* (2023)
* *Kuroshitsuji: Kishuku Gakkō-hen* (2024)
* *Nigejōzu no Wakagimi* (2024)
* *Wind Breaker* (2024)
* *Guild no Uketsuke Jō Desu ga, Zangyō wa Iyananode Boss o Solo Tōbatsu Shiyou to Omoimasu* (2024)
* *UniteUp!: Uni:Birth* (2025)

 |  |
| Phim điện ảnh | 
* *Seishun Buta Yarō wa Yumemiru Shōjo no Yume o Minai* (2019)
* *Bầu trời xanh của em* (2019)
* *Saenai Heroine no Sodatekata: Fine* (2019)
* *Fate/Grand Order: Shuukyoku Tokuiten - Kani Jikan Shinden Solomon* (2021)
* *Dakaichi: Spain-hen* (2021)
* *Seishun Buta Yarō wa Odekake Sister no Yume o Minai* (2023)
* *Gia đình × Điệp viên Mã: Trắng* (2023)
* *Seishun Buta Yarō wa Ransel Girl no Yume o Minai* (2023)
* *trapezium* (2024)
* *Fureru.* (2024)

 |
| OVA/ONA | 
* *Ano hi no kanojo-tachi* (2018)
* *Persona 5 the Animation: Proof of Justice* (2019)
* *Persona 5 the Animation: A Magical Valentine's Day* (2019)

 |
| Liên quan | 
* A-1 Pictures, Aniplex

 |
| Thể loại Thể loại |