**Giáo phận Vương quyền Salzburg** (tiếng Đức: Fürsterzbistum Salzburg) là một công quốc và nhà nước giáo hội của Đế quốc La Mã Thần thánh. Nó là một lãnh thổ thế tục được cai trị bởi Tổng giám mục của Salzburg (đừng nên nhầm lẫn với Giáo phận Công giáo Salzburg, có diện tích lớn hơn được thành lập vào năm 739 bởi Thánh Boniface, nằm trong Công quốc Bavaria gốc Đức). Thủ phủ của Giáo phận vương quyền là Salzburg.

Từ cuối thế kỷ XIII trở đi, các Tổng giám mục dần dần đạt đến quyền lực chuyên chế hoàng gia khi cai trị lãnh thổ của mình độc lập khỏi Công quốc Bayern. Salzburg vẫn là một công quốc giáo hội cho đến khi nó được thế tục hoá thành Tuyển hầu xứ Salzburg trong một thời gian ngắn từ năm 1803 đến năm 1805.

Trong tổng số 6 Giáo phận vương quyền của Đức (cùng với Mainz, Cologne và Trier), Magdeburg, Bremen và Salzburg không nhận được gì từ Sắc chỉ Vàng năm 1356. Vị Giám mục vương quyền cuối cùng thực hiện quyền lực thế tục của Salzburg là Bá tước Hieronymus von Colloredo, người đã bảo trợ cho thiên tài âm nhạc Wolfgang Amadeus Mozart.

Địa lý
------

Lãnh thổ của Tổng giáo phận vương quyền gần tương đương với bang Salzburg của Cộng hòa Áo ngày nay. Nó trải dài dọc theo sông Salzach từ dãy Hohe Tauern. Großvenediger ở độ cao 3.666 m (12.028 ft)—tại chuỗi chính của dãy Alps ở phía nam tới chân đồi Alpine ở phía bắc. Ở đây nó cũng bao gồm Rupertiwinkel ngày nay trên bờ phía tây của Salzach, ngày nay là một phần của bang Bayern của Đức. Các vùng đất của tổng giáo phận trước đây theo truyền thống được chia thành năm phần lãnh thổ lịch sử (Gaue): Flachgau với thủ đô Salzburg và Tennengau xung quanh Hallein đều nằm trong thung lũng Salzach rộng lớn ở rìa dãy núi Alps đá vôi phía Bắc; các khu vực núi phía nam (Innergebirg) là Pinzgau, Pongau xung quanh Bischofshofen, và đông nam Lungau bên kia đèo Radstädter Tauern.

Ở phía bắc và phía đông, Tổng giám mục vương quyền Salzburg giáp với Công quốc Áo, một lãnh địa cũ của Bayern, đã giành được độc lập vào năm 1156 và được nâng lên thành một Đại công quốc vào năm 1457, phát triển thành hạt nhân của chế độ quân chủ Habsburg. Vùng biên giới Salzkammergut, ngày nay là Di sản Thế giới được UNESCO công nhận, với tư cách là một khu vực buôn bán muối quan trọng đã dần dần bị Vương tộc Habsburg hùng mạnh chiếm giữ và sáp nhập vào vùng đất Thượng Áo. Ở phía đông nam, Salzburg tiếp giáp với Công quốc Styria, cũng được cai trị bởi các Đại công tước Habsburg trong liên minh cá nhân kể từ năm 1192. Đến năm 1335, các nhiếp chính người Áo cũng đã giành được Công quốc Carinthia cũ ở phía nam, lãnh thổ Styrian và Carinthian được sáp nhập vào Nội Áo vào năm 1379. Cuộc bao vây Habsburg gần như hoàn thành khi vào năm 1363, các đại công tước cũng chiếm được Bá quốc Tirol ở phía tây. Chỉ ở phía tây bắc Salzburg mới giáp với Công quốc Bayern (được nâng lên thành Tuyển đế hầu vào năm 1623) và Berchtesgaden Provostry nhỏ bé, nơi có thể giữ được nền độc lập cho đến khi Hòa giải Đức diễn ra vào năm 1803.

Tham khảo
---------

Liên kết ngoài
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons có thêm hình ảnh và phương tiện truyền tải về ***Tổng giáo phận vương quyền Salzburg***. |

* Salzburg tại *Catholic Encyclopædia*.
* Legate tại *Catholic Encyclopædia*.

| * x
* t
* s
Đế quốc La Mã Thần thánh Vùng đế chế Bayern (1500–1806) trong Đế quốc La Mã Thần thánh |
| --- |
| Lãnh địa Giáo hội | 
* Berchtesgaden
* Freising
* Niedermünster
* Obermünster
* Passau
* Regensburg
* Salzburg
* St. Emmeram

 | Bản đồ Vòng tròn Bayern của Đế quốc La Mã Thần thánh |
| Lãnh địa Thế tục | 
* Bayern
* Breitenegg
* Ehrenfels
* Haag
* Hohenwaldeck
* Leuchtenberg
* Neuburg
* Ortenburg
* Regensburg
* Störnstein
* Sulzbach
* Sulzbürg-Pyrbaum

 |
| Các vùng đế chế vào năm 1500: Bayern, Schwaben, Thượng Rheinland, Hạ Rheinland–Westfalen, Franken, (Hạ) SachsenCác vùng đế chế vào năm 1512: Áo, Bourgogne, Thượng Sachsen, Tuyển hẩu Rheinland     ·     Các lãnh thổ không thuộc vùng đế chế |